Ismail kadare

Ismail Kadare lindi më 28 janar 1936 në Gjirokastër, ku përfundoi edhe arsimin e mesëm; më 1958 mbaroi degën e Gjuhës e të Letërsisë në Universitetin e Tiranës. Më pas shkoi në Moskë me studime për dy vjet në Institutin e Letërsisë Botërore "Maksim Gorki" (1958-1960). Ismail Kadare është shkrimtari më i madh i letërsisë shqipe dhe një nga shkrimtaret më të mëdhenj të letërsise botërore bashkëkohore. Me veprën e tij, që ka shënuar një numër rekord të përkthimeve (në mbi 45 gjuhë të huaja) ai e ka bërë të njohur Shqipërinë në botë, me historinë dhe me kulturën e saj shekullore. Rrugën e krijimtarisë letrare e nisi si poet që në vitet e gjimnazit por u bë i njohur sidomos me vëllimin Shekulli im (1961), që u pasua nga vëllimet e tjera poetike, si: Përse mendohen këto male (1964), Motive me diell(1968) dhe Koha (1976). Vepra poetike e Ismail Kadaresë shquhet për idetë e thella dhe për figuracionin e pasur e origjinal; rol me rëndësi për pasurimin e poezisë shqiptare. Në fushën e prozës, Ismail Kadare ka lëvruar tregimin, novelën dhe romanin. Vepra e parë e rëndësishme e Ismail Kadaresë në prozë është romani “Qyteti pa reklama”, që nuk u lejua të botohej i plotë deri në vitin 2003. Prozën e tij e karakterizojnë përgjithësimet e gjëra historikofilozofike, subjekti i ngjeshur dhe mendimi i thellë i shprehur shpesh me anë të parabolës, mbi bazën e asociacionit apo të analogjive historike. Ideja e romanit Gjenerali i ushtrisë së vdekur (1964) është shpirti liridashës i popullit shqiptar. Temën e shpirtit të pamposhtur të shqiptarëve nëpër shekuj autori e trajtoi edhe në romanin Kështjella (1975). Në romanin Kronikë në gur (1970) Kadare kritikoi psikologjinë provinciale dhe traditat prapanike. Probleme të rëndësishme të historisë janë trajtuar edhe në përmbledhjet me tregime e novela Emblema e dikurshme (1977), Ura me tri harqe (1978) dhe Gjakftohtësia (1980). E veçanta e talentit të Ismail Kadaresë shfaqet sidomos në trajtimin, nga një këndvështrim i ri, i temës historike dhe në

Ai është shkrimtari shqiptar më i njohur në botë. krështerë dhe mysliman.tingëllimin e mprehtë aktual që është i aftë t'i japë asaj. Shkrimtari në atë kohë e përligji këtë largim me “mungesën e ndryshimeve demokratike”. Autoritetet e kohës e dënuan largimin e Ismail Kadaresë. Një nga krijimet më të shquara të Ismail Kadaresë dhe të të gjithë letërsisë së re shqiptare është romani Pallati i ëndrrave (1981). Letërsia e Ismail Kadaresë pas vitit 1990 bart të njëjtat tipare thelbësore të asaj të mëparshme: frymën etnografike dhe shpërfaqjen e identitetit shqiptar. Kështu përderisa Kadare e karakterizon identitetin shqiptarë si perëndimorë. thotë se identiteti shqiptar është një miks i atij perëndimor dhe lindor. kërkuar me forcë dhe dëshirë nga arbëreshëvet të Piana degli Albanesi. por krijimtaria e tij nuk u ndalua. [1] [2] Në 2009 ai u nderua me Diplomë Nderi i Shkencave Sociale dhe Komunikimit institucional ndër Universitetit të Palermos në Sicili. Qosja në librin e tij të quajtur "Realiteti i shpërfillur" . Në vitin 1990 e më pas vepra e tij bëhet shprehja më e fuqishme e vlerave gjuhësore dhe artistike të shqipes letrare. Ismail Kadare duke lexuar (2002) Në vjeshtën e viti 1990 Ismail Kadare vendosi të largohet nga Shqipëria dhe të qëndrojë në Paris. . Shumica e veprave të Ismail Kadaresë janë përkthyer e botuar në mbi 45 gjuhë të botës dhe janë pritur shumë mirë nga publiku lexues. Libri që botoi Kadare në vitin 2006 "Identiteti evropian i shqiptarëve sprovë" pjesë e të cilit u botuan edhe nga gazeta Shekulli ka shkaktuar një polemikë në mes të tij dhe Rexhep Qosjes.

Ismail Kadare është anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.roman .1963 Përse mendohen këto male .1964 Dasma .1980 .roman.1979 Prilli i thyer .roman .1971 Koha (1976) Dimri i madh .roman .1968 Motive me diell .1978 Kush e solli Doruntinën . Tabela e përmbajtjeve [fshih] • • • • • • • 1 Tituj të veprave 2 Nderime 3 Skenare filmash 4 Mirënjohjet 5 Burim i të dhënave 6 Shih edhe 7 Lidhje të jashtme [redakto]Tituj të veprave Shih edhe Përkthimi i veprës së Ismail Kadaresë              Frymëzime djaloshare .1977 Ura me tri harqe .1954 Shekulli im .(1968) Kështjella .(1961) Gjenerali i ushtrisë së vdekur .roman .1970 Kronikë në gur .

1999 Ra ky mort e u pamë .1980 Nata me hënë .2000 Kohë barbare (Nga Shqipëria në Kosovë) .1997 Kombi shqiptar në prag të mijëvjeçarit të tretë.1995 Pallati i ëndrrave .1998 Tri këngë zie për Kosovën . ISBN 9992730161.2000 Lulet e ftohta të marsit . letra .1999 Qorrfermani .1998 Ikja e shtërgut .1996 Dialog me Alain Bosquet .1986 Koncert në fund të dimrit . artikuj.com) ese .1996 Spiritus .1981-1989 Dosja H .1992 Shqipëri .1988 Vepra Letrare .1999 Vjedhja e gjumit mbretëror .2001             . (scribd. Tiranë: Onufri.tregime .ese. ISBN 9789992730164.1985 Koha e shkrimeve .1997 Poezi .triptik .përmbledhje novelash .2000 Breznitë e Hankonatëve .2000 Unaza në kthetra .biseda .              Gjakftohtësia .2000 Vajza e Agamemnonit .1996 Kushëriri i engjëjve .1990 Piramida .ditar për Kosovën.2000 Elegji për Kosovën .roman .roman.tregim .2000 Bisedë përmes hekurash .roman .

roman .2004 Dantja i pashmangshëm .2001 Jeta.2005 Identiteti evropian i shqiptarëve .poezi Ditë kafenesh .2006 Hamleti.2006 Spiritus . . ky humbës i madh .roman .2010 Ca pika shiu ranë mbi qelq .2004 Ftese ne studio .                        Eskili.Sprovë .roman .roman . mbi raportet e Shqipërisë me vetveten Stinë e mërzitshme në Olymp Vepra 1 Vepra 2 Vepra 3 Viti i mbrapshtë [redakto]Nderime Ismail Kadare është laureat i shumë çmimeve letrare kombëtare dhe ndërkombëtare.roman .2004 Shkaba .2007 Çështje të marrëzisë Poshtërimi në Ballkan Muzgu i perëndive të stepës Darka e gabuar .2009 Aksidenti .roman .novelë Mosmarrëveshja. loja dhe vdekja e Lul Mazrekut . princi i vështirë .2002 Pasardhësi .2008 E penguara .2001 (ribotim) Qyteti pa reklama .

"Princi i Asturias per Letersi". nga prodhimi i pasur i sivjetshëm i romanit shqiptar veçoi “Darkën e gabuar” të këtij shkrimtari të madh. Fituesja e cmimit "Princi i Asturias per Letërsi" në vitin 2008 ishte kanadezja. Kadare. në mbrojtjen e dinjitetit të grave. ““Darka e gabuar”. Ka qenë delegat në Kongresin e Drejtshkrimit (1972). 1994 është anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave Morale dhe Politike të Francës dhe anëtar i jashtëm i ASHAK. Në vitin 2005 fitoi çmimin “The Booker Prize Man”. misteret dhe magjinë e saj.2009 u nderua me Çmimin e madh spanjoll. të ardhura tek ne me .06. Bardh Rugova. kthesat historike që sollën vendosjen e diktaturës dhe pikat më të ndjeshme të ngjarjeve që përmbysën fatin shqiptar. Ai doli fitues mes 31 kandidateve nga 25 vende të ndryshme të botës ku dallohet emri i Milan Kunderas apo italiani Antonio Cabucchi. puna krijuese ose kërkimore e të cilëve perfaqëson një kontribut të madh në kulturën universale në fushat e letërsise apo gjuhësisë.Që nga v. Eqrem Basha në emër të anëtarëve të jurisë arsyetoi vendimin për të shpërblyer romanin e Kadaresë. në këtë vit vjen si një yll i ri në universin Kadare duke iu rikthyer vendlindjes Gjirokastrës dhe duke rimarrë temën e Luftës së Dytë Botërore. Ismail Kadare është dekoruar nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë me Urdhrin “Nderi i Kombit” dhe nga shteti francez me urdhrat “Kryqi i Legjionit të Nderit” e “Oficer i Legjionit të Nderit”. “Darka e gabuar” të kujton “Darkën e fundit” biblike. tashmë përmasash ndërkombëtare. Ky çmim u akordohet personave. nje nga çmimet me prestigjoze letrare në botë. institucioneve. Ismail Kadare më 23. e botuar nga shtëpia botuese “Onufri”. Margaret Atwod. fitues i çmimit “Rexhai Surroi” për roman Ismail Kadare është fituesi i çmimit “Rexhai Surroi” për roman për vitin 2009. të cilën juria e nderoi per veprën e saj të shkëlqyer. Juria e përbërë nga akademikët Sabri Hamiti e Eqrem Basha dhe dr.

historikes dhe artistikes”. kam një histori për të treguar. “Çdo çmim që jepet në Kosovë është shumë i mirëseardhur”. “E çmoj personalisht shumë këtë çmim dhe ky fakt më bëri të vija gjithsesi dhe të asistoja në ndarjen e çmimit “Rexhai Surroi”. por nuk la pa e thënë edhe një fjalë. Për shkrimtarin e madh shqiptar Ismail Kadare ardhja në Prishtinë për të pranuar çmimin “Rexhai Surroi” për vitin 2009 për letërsi ishte diçka e pakontestueshme. ndonëse u shpreh se nuk kishte fjalë specifike për të përshkruar nderin e fitimit të këtij çmimi. kam ndërruar dy aeroplanë nga Parisi deri në Prishtinë. por ajo që më vjen ndërmend është vargu i poemës “Bagëti e bujqësi” e poetit Naim Frashëri. citoi disa fjalë të poetit Naim Frashëri. Ndonëse në rrethana të jashtëzakonshme. teksa unë duke perifrazuar këto vargje më duhet të them se çdo udhëtim në Kosovë është tjetër udhëtim dhe çdo çmim këtu është tjetër çmim”.mjeshtërinë e lojës filigranike në kufijtë e reales dhe të fiktives. ai kishte vendosur të vinte dhe ta pranonte vetë me dorën e tij këtë çmim. Teksa priste të pushonin duartrokitjet disaminutëshe për laureatin e vitit 2009 të çmimit “Rexhai Surroi” për letërsi. tha Kadare duke kërkuar ndjesë. i tha Kadare “Kohës Ditore” pas ceremonisë së ndarjes së çmimit “Rexhai Surroi”. çdo shkrimtar shqiptar do ta donte shumë”. në një kohë të vështirë e të mundimshme që mbretëroi dje në gjithë Evropën”. I duhej të nisej menjëherë për në Paris. “E kam shumë të vështirë për të thënë diçka të veçantë. ka cituar Basha vendimin e jurisë. ka thënë Kadare. që i dedikohet Shqipërisë e që thotë: “Nata atje është tjetër natë e dita tjetër ditë”. . por të modifikuara në mënyrën kadariane. vetë Ismail Kadare. Çmimi është i rëndësishëm. “Për këtë që erdha sot në Prishtinë. Rruga ishte tepër e vështirë.

etj.Millosh Gjergj Nikolla Nga Wikipedia. Shtëpia ku lindi poeti nuk ekziston më prej shumë vitesh. i ati zotëronte një bar. Ajo ishte e ndërtuar në oborrin e shtëpisë së Trimçeveve dhe pikërisht kjo shtëpi u bë edhe Muzeu i Migjenit nga viti 1961 deri ne vitin 1993. Millosh Gjergj Nikolla i njohur si Migjeni lindi më 13 tetor 1911 në Shkodër në një familje ortodokse. Itali Migjeni Shqiptar Prozë. vdiq më 26 gusht 1938 në moshën 27-vjeçare në një sanatorium pranë Torinos në Torre Pellice. Poezi. Torino. Ishte poet dhe prozator. Tabela e përmbajtjeve [fshih] . Enciklopedia e Lirë Millosh Gjergj Nikolla Ditëlindja: Vendlindja: Ditëvdekja: Vendvdekja: Pseudonim(e): Nënshtetësia: Zhanri: 13 tetor 1911 Shkodër 26 gusht 1938 Torre Pellice.

u shkolluan në shkollën fillore Serbe në Shkodër [2]. Ai u largua nga krahina në gjysmën e dytë të shek. Kjo është edhe koha kur zhvilloi veprimtarinë letrare. Ndër gjashtë fëmijët. të drejtuar nga murgesha italiane[2]. La në dorëshkrim një pjesë të rëndësishme të prozës së tij. "Bota e re" etj. Më 1936 veprat e veta poetike i përmblodhi në librin "Vargje të lira". Si i shoqi. XIX dhe u zhvendos në Shkodër ku punoi si murator dhe më vonë u martua me Stake Milanin nga Kuçi. të cilin censura nuk e la të qarkullojë.• • • • 1 Origjina e familjes 2 Jeta e veprimtaria 3 Vepra 4 Burimi i të dhënave [redakto]Origjina e familjes Mbiemri i tij vjen nga gjyshi i tij Nikolla Dibrani ardhacak nga krahina e Rekës (sot në Maqedoni) ku ishte pjesë i komunitetit ortodoks që lindi një emër tjetër në lëmin e poezisë. Vlen për tu përmendur zgjedhja e tij si përfaqsues i Shkodrës në Kongresin e Beratitmë 1922 (ku u shpall Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë nga Fan Noli). bashkëpunoi në revistat "Iliria". Punën si shkrimtar e nisi kur .[2] Gjergji u martua me Sofia Kokoshin (e ëma Migjenit) në 1900. Shkrimet e para i botoi më 1934. u bë me dy djem. Gjergji (ose Gjoka) (1872-1924). Migjeni kishte bindje të përparuara për kohën e tij. Ajo vdiq në 1916 duke lënë gjashtë fëmij (dy djem e katër vajza). Ollga. Nga fundi i vitit 1937 shkoi në Itali për tu shëruar nga sëmundja e mushkërive. më 1928-1932 ndoqi mësimet e mesme teologjike në Manastir. i ati i Milloshit dhe Kristo[1]. Josif Jovan Begeri. Para se të vdiste në 1876. Shkodër dhe në Pukë. me të cilat filloi të brumoset që në bankat e shkollës nën ndikimin e veprave të autorëve përparimtarë. Sofia gëzonte nam të mirë në rrethet shoqërore. E edukuar në seminarin katolik të Shkodrës. Milloshi dhe e motra më e vogël. Në vitet 1933-1937 punoi si mësues filloreje në Vrakë. Gjergji ishte një anëtar shumë i respektuar i komunitetit. [redakto]Jeta e veprimtaria Arsimin fillor e mori në qytetin e lindjes në një shkollë serbo-ortodokse dhe nga 1923 der më 1925 u shkollua në Tivar ku e motra Lenka ishte shpërngulur.

ku njerëzit e thjeshtë të jetojnë të lirë dhe të lumtur me dinjitet njerëzor dhe pa frikë për të nesërmen. Rrëfimi i thjeshtë dhe konciz.) Skamorët. fryma polemike. etj. Në skicat "Luli i vocërr" dhe sidomos te "Zeneli". që sundonte në vend dhe mbrohej nga monarkia çifligaro-borgjeze. si forcë e paaftë për të luftuar për ideale të larta. Kritika e rreptë e gjendjes së rëndë të vendit u gërshetua në këto vepra me dëshirën e zjarrtë për "një agim të lum e të drejtë kombëtar". Shtresat e privilegjuara Migjeni i pasqyroi kryesisht në jetën e tyre vetjake. shkrimtari vuri në dukje aftësitë intelektuale të masave dhe dëshirën e zjarrtë për ndryshime në gjendjen e tyre shoqërore. sado të zbehta të protestës së tyre ndaj padrejtësisë shoqërore ("Mollë e ndalueme"). "Novelë mbi krizën" etj. si "Zoti të dhashtë" etj. Për zhvillimin e Migjenit si shkrimtar është karakteristik kalimi i tij i shpejtë nga romantizmi revolucionar në realizmin kritik. "Legjenda e misrit". ai tregoi moralin hipokrit dhe despotizmin që karakterizonte marrëdhëniet e tyre familjare ("Të çelen arkapijat". "Bukuria që vret". "Të birt' e shekullit të ri". Ky humanizëm aktiv përshkon tej e ndanë veprën e tij. si "Zgjimi". Heronjtë e veprave të tij më të mira ("Bukën tonë të përditshme falna sot". prirja për t'i dhënë personazhet me disa viza. Në "Poemën e mjerimit".në letërsinë shqiptare po forcohej rryma demokratike me shkrimet e tij realiste. ku e kishte hedhur popullin regjimi reaksionar. Shkrimtari tregoi edhe shfaqjet.) ishin të papunë që rropateshin gjithë ditën për të nxjerrë kafshatën e gojës. me grishjen për të luftuar për ditë më të bukura. "Programi i një reviste". Migjeni përshkroi në tablo të gjallë dhe rrëqethëse të gëlltitjes së vështirë të masave të shtypura dhe të shfrytëzuara. të mjerë që nuk u kishte ecur në jetë dhe ishin flakur jashtë shoqërisë. figurat poetike shprehëse. Pasqyrimi i varfërisë së thellë të masave zë vend qendror në botimet e Migjenit për shkrimtarin kishte rëndësi të madhe shoqërore që të dilte në dritë sa më qartë humnera e vuajtjeve. "Shkëndija". Në themel të veprimtarisë së Migjenit qëndron aspirata për një botë të re. të venitjes së tyre fizike nën grushtin e mjerimit.këto janë veçoritë . "Mollë e ndalueme". Në një varg shkrimesh. Migjeni goditi haptazi dhe me forcë artin dhe shtypin zyrtar ("Kanga skandaloze". të cilët i urrenin shtypësit. etj. "Studenti në shtëpi"). "Shpirtënit shtegtarë". malësorë që qëndronin në zgrip të jetës. thellësisht novatore nga brendia dhe forma.. imtësitë. Në "Studenti në shtëpi" vuri në lojë inteligjencien borgjeze. por ende nuk guxonin të ngriheshin kundër tyre. veprën e tij më të shquar. "A don qymyr zotni ?". që zbulojnë thelbin e dukurisë. dha ndihmë të madhe në zhvillimin e saj të mëtejshëm. ironia . psikologjizmi i hollë. Migjeni i pasqyroi me simpati të thellë. Në poezitë e para. pakënaqësia e thellë ndaj realitetit çifligaro-borgjez dhe ëndrra e autorit për një të ardhme të bukur u shpreh me figura të gjalla romantike. Poeti u ngrit kundër amullisë shoqërore dhe forcave që mbanin vendin në errësirë ("kalbësinave që kërkojnë shejtnim"). Migjeni fshikulloi ashpër indiferentizmin e klasave të kamura ndaj vuajtjeve që hiqte populli.

Për jetën dhe shkrimet e tija janë botuar studime e artikuj të shumtë.kryesore të stilit të Migjenit. Migjeni pati ndikim të ndjeshëm në rrethet e rinisë përparimtare . . kur qarkullonin dorë më dorë. 1961. Me mohimin e shoqërisë çifligaro-borgjeze dhe aspiratën e fortë për një të ardhme më të mirë për masat e popullit. ("Veprat" e plota të Migjenit janë botuar tri herë: 1954. Ju dha titulli "Mësues i Popullit" (1957). 1957. Shkrimet e tija lanë gjurmë të dukshme në letrarët e rinj të kohës. Këtë rol ato e luajtën edhe në vitet e qëndresës kundër pushtuesit fashist. Shkrimet poetike dhe në prozë të Migjenit janë përkthyer në disa gjuhë të huaja. Me interesimin e pushtetit popullor eshtrat e Migjenit u sollën në atdhe (1956). me veprat e tij ndihmoi në formimin shpirtëror të saj. Pas Çlirimit trashëgimi letrar i Migjenit u bë i njohur plotësisht. kanë dalë edhe një varg botimesh të tipave të ndryshëm).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful