ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΤΟΜΙΚΟΥ

ΕΡΓΟΥ
Περιεχόμενα
ΕΙΣΑΓΩΓΗ.........................................................................................
..2
ΚΕΦΑΛΑΙΟ
ΠΡΩΤΟ...........................................................................3
Συνοπτική ανάλυση της ενότητας στην οποία ανήκει το
θέμα ....3
ΚΕΦΑΛΑΙΟ
ΔΕΥΤΕΡΟ.........................................................................7
Περιγραφή του
θέματος................................................................7
ΚΕΦΑΛΙΟ
ΤΡΙΤΟ................................................................................9
Ιστορική
Εξέλιξη............................................................................9
ΚΕΦΑΛΑΙΟ
ΤΕΤΑΡΤΟ.........................................................................12
Η χρησιμότητα του
Ανεμόμυλου.................................................12
ΚΕΦΑΛΑΙΟ
ΠΕΜΠΤΟ........................................................................21
Βιβλιογραφία..............................................................................
.21

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Σ’αυτή την εργασία θα αναφερθούμε στην Αιολική Ενέργεια,
επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον μας στους ανεμόμυλους, οι
οποίοι ήταν η αρχαίοτερη εφαρμογή μιας τέτοιας ενέργειας.
Αρχικά, στο πρώτο κεφάλαιο θα περιγράψουμε συνοπτικά τί
είναι ενέργεια, ποιά είδη ενέργειας υπάρχουν, για να
αναφερθούμε στη συνέχεια εκτενέστερα στην αιολική ενέργεια
(αιολικά πάρκα κτλ.) για να καταλήξουμε στο εξεταζόμενο θέμα,
τους ανεμόμυλους.
Στο δεύτερο κεφάλαιο θα κάνουμε μια γενική περιγραφή του
θέματος και θα αναφερθούμε στην αιολική ενέργεια γενικά και
στις ανεμογεννήτριες.
Στο τρίτο κεφάλαιο θα κάνουμε μια ιστορική αναδρομή στην
εκμετάλευση της αιολικής ενέργειας από την αρχαιότητα έως
σήμερα και θα αναφερθούμε στοθς ανεμόμυλους που ήταν η
κύρια μορφή χρησιμοποίησης της ενέργειας αυτής (θα
περιγράψουμε όσο μπορέσουμε με σαφήνεια τι είναι ανεμόμυλος,
πως και που πρωτοεμφανίστηκε).
Στο τελευταίο κεφάλαιο μπορείτε να βρείτε τη βιβλιογραφία.

που είναι και το θέμα μας. τη χημική. Η ενέργεια λοιπόν. έτσι έχουμε την μηχανική.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Συνοπτική ανάλυση της ενότητας στην οποία ανήκει το θέμα. Σ’αυτό το κεφάλαιο θα αναφερθούμε σχεδόν επιγραμματικά στην ενέργεια και στις μορφές της.. Ενέργεια είνα η ικανότητα παραγωγής έργου. θα δώσουμε όμως μεγαλύτερη σημασία στην αιολική ενέργεια μιας και σε αυτή βασίζεται η λειτουργεία του ανεμόμυλου. Οι σύγχρονες κοινωνίες στηρίζουν την ύπαρξη τους πάνω στις πηγές ενέργειας. Η ενέργεια χρησιμοποιήθηκε και χρησιμοποιείται σχεδόν σε όλες τις δραστηριότητες του ανθρώπου. Η μετακίνηση ενώς αντικειμένου είναι έργο. . Ο Τόμας Γιάνγκ όταν πρωτοχρησιμοποίησε τον όρο ενέργεια είχε υπόψιν του την αρχαία ελληνική λέξη (εν+έργον) που σημαίνει «έργο μέσα σε κάτι». Η ικανότητα δηλαδή ενός σώματος να παράγει έργο (έργο είναι κάτι που για να γίνει χρειάζεται προσπάθεια). τη θερμική. Χωρίς την ενέργεια ο άνθρωπος δε θα είχε φτάσει στο σημερινό βιοτικό επίπεδο. την αιολική. Η ενέργεια έχει πολλές μορφές. την πυρική. την ηλεκτρική και άλλες. Η λέξη ενέργεια υπήρχε στην αρχαία Ελληνική γλώσσα αλλά χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά με τη σημερινή της σημασία το 1807 απο τον Άγγλο επιστήμονα Τόμας Γιανγκ. είναι κάτι περιέχει «έργο μέσα του» και εμείς μπορούμε να τη χρησιμοποίησουμε και να παράγουμε απ’αυτή έργο. πολλοί πόλεμοι και στις μέρες μας γίνοτνται για τις πηγές ενέργειας.

Τέλος το 1939 ο Γερμανός επιστήμονας Οττο Χαν ανακάλυψε ότι το άτομο μπορεί να διασπαστεί και το 1942. τα θαλάσσια ρεύματα και τον άνεμο για την κίνηση των πλοίων τους. να βλέπουν τη νύχτα. η πυρινική ενέργεια χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή ηλεκτρισμού. Στη συνέχεια. μια ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής τον ΙταλοΑμερικανό Ενρίκο Φέρμι κατάφερε να διασπάσει το άτομο και έτσι κατασκευάστικαν οι πρώτες πυρηνικές βόμβες. επομένως θα εξαντληθούν κάποια στιγμή. Ρεύματος. Η εποχή αυτή ονομάστικε «Βιομηχανική Επανάσταση». να μαγειρεύουν. για την κίνηση πλοίων. βρέθηκε ότι η ενέργεια κίνησης μέσα σε μαγνητικό πεδίο μετατρέπεται σε ενέργεια ηλ. Η ενέργεια του ανέμου . οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θεωρούνται ανεξάντλητες. να φτιάχνουν μέταλλα γιαλλί και κεραμικά.Η ενέργεια προέρχεται από διάφορες πηγές: ανανεώσιμες και μή ανανεώσιμες. Τέτοιες είναι η ενέργεια του ανέμου (αιολική). και τη μετατροπή της μηχανικής ενέργειας σε ηλεκτρική. Οι πηγές ενέργειας που αναφέρθηκαν είναι μη ανανεώσιμες. και έτσι έχουμε την ανακάλυψη της ηλεκτρικής ενέργειας. Τον ίδιο αιώνα. η χρήση των υλικών αυτών προκαλεί ανεπανόρθωτες βλάβες στο περιβάλλον. Η αιολική είναι μία από τις παλαιότερες μορφές ενέργειας φυσικής. Επίσης. Μέσα στο 19ο αιώνα ανακαλύφθηκε το πετρέλαιο το οποίο πείρε τη θέση του κάρβουνου σαν καύσιμο. Στα πολύ παλία χρόνια (εποχή σπηλαίων) η μόνη ενέργεια που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι ήταν η χημική ενέργεια του σώματός τους. Αντίθετα. τον 18ο. η ηλιακή κτλ. Βρετανία ανακαλύφθηκε η ατμομηχανή. αξιοποιήθηκε από πολύ νωρίς για την παραγωγή μηχανικού έργου και έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην εξέλιξη της ανθρωπότητας. για να ζεσταίνωνται. σιδηροδρόμων κτλ. Με την πάροδο του χρόνου άρχισαν να χρησιμοποιούν την ενέργεια των εξημερωμένων ζώων. Κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα στη Μ. ο άνθρωπος κατόρθωσε να μετατρέψει τη θερμική ενέργεια ενός καύσιμου (κάρβουνο) σε κινητική και άρχισαν τότε να κατασκευάζονται όλο και περισσότερες ατμομηχανές που χρησιμοποίηθηκαν σε εργοστάσια. αργότερα με την ανακάλυψη της φωτιάς την χρησιμοποίησαν για όλο και περισσότερες δουλειές.

Έτσι. Άνεμος είναι το δυνατό ρεύμα ατμοσφαιρικού αέρα που φυσά και κινείται. δηλαδή κινούνταν με πανία που τα φούσκωνε ο άνεμος. Αρχικά. Ο εγκλωβισμός τον ανέμων. Πέρσες Έλληνες κι Αιγύπτιοι χρησιμοποίησαν την αιολική ενέργεια κατασκευάζοντας ανεμόμυλους τους οποίους χρησιμοποίησαν για το άλεσμα των δημητριακών τους. Οι πρώτοι ανεμόμυλοι εμφανίστηκαν πιθανώς στην Περσία το 700πχ. . πρακτικά ανεξάντλητη και γι’αυτό ανανεώσιμη. κινούνται μάζες αέρα προς τον θερμό τόπο για να καταλάβουν το κενό που σχηματίστηκε και έτσι δημιουργείται ο άνεμος. είναι μια ήπια μορφή ενέργειας. Αιτία του ρεύματος αυτού είναι η διαφόρα θερμοκρασίας ανάμεσα σε δύο τόπους. η ατμοσφαιρική πίεση στην περιοχή αυτή γίνεται μικρότερη. Όταν δηλαδή ένας τόπος είναι θερμός. Ο άνθρωπος επίσης προσπάθησε να μιμηθεί το πουλί και να πετάξει (είναι γνωστή η ιστορία του Δαίδαλου και του Ίκαρου). οι κατώτρες μάζες του ατμοσφαιρικού αέρα που θερμαίνονται πιο πολύ διαστέλονται και σαν ελαφρύτερες ανεβαίνουν προς τα πάνω. Η αιολική ενέργεια χρησιμοποιήθηκε για την άρδευση καθώς και για την αποξήρανση των περιοχών που πλήττονταν από πλημμύρες. Ήδη από το 3500πχ οι άνθρωποι χρησιμοποίησαν την ενέργεια του ανέμου στα ιστιοφόρα πλοία. τότε από τον ψυχρότερο κοντινό τόπο όπου η ατμ/κή πίεση είναι μεγαλύτερη. Αν υπήρχε δυνατότητα με την τεχνολογία που διαθέτουμε σήμερα να εκμεταλευτούμε την αιολική ενέργεια της γης και να παράγουμε ηλεκτρική ενέργεια τότε η ηλ. στον ασκό του Αιόλου δείχνει ακριβώς την ανάγκη των ανθρώπων να διαθέτουν τους ανέμους στον τόπο και τον χρόνο που οι ίδιοι θα ήθελαν. Κινέζοι. Η αιολική ενέργεια δημιουργείται έμμεσα από την ηλιακή ακτινοβολία. κατά τον Όμηρο. χρησιμοποίηση την αιολική ενέργεια για να κινήσει τα πλοία. αιώνες ολόκληρους τα πλοία ήταν «ανεμοκίνητα».προέρχεται από τη μετακίνηση αερίων μαζών της ατμόσφαιρας. γιατί η ανομοιόμορφη θέρμανση της επιφάνειας της γης προκαλεί τη μετακίνηση μεγάλων μαζών αέρα από τη μία περιοχή στην άλλη. η οποία προκαλεί τη διαφορά στην ατμοσφαιρική πίερση ανάμεσα τους. Η εκμετάλευση της αιολικής ενέργειας χάνεται στα βάθη της ιστορίας. Τα φτερά τους περιστρέφονται οριζόντια κι συνδέονται απευθείας με μυλόπετρες που άλεθουν τα δημιτριακά. Ο άνθρωπος έχει εκμεταλευτεί την αιολική ενέργεια από τα πρώτα χρόνια εμφανίσεως του πάνω στη γή. Ενέργεια που θα παράγαμε θα ήταν η διπλάσια από την απαιτούμενη. Αργότερα. προκαλώντας έτσι τους ανέμους. Για πολλές εκατοντάδες χρόνια η κίνηση των πλοίων στηριζόταν στην δύναμη του ανέμου.

κάτι που ενισχύεται και από την επιτακτική ανάγκη για προστασία του περιβάλλοντος. Η χρήση του ανεμόμυλου ως κινητήριας μηχανής εγκαταλήθφηκε μόλις στα μέσα του προηγούμενα αιώνα.) αλλά και του ακόμα μεγαλύτερου περιβαντολλογικού προβλήματος (μόλυνση της ατμόσφαιρας και του υδροφόρου ορίζοντα. Το 1900 πρώτοι οι Δανοί παρήγαγαν ηλεκτρισμό χρησιμοποιώντας τον άνεμο. . ο οποίος φτάνει ως τα πιο απομακρυσμένα σημεία. οι άνθρωποι χρησιμοποίησαν τη μηχανική ενέργεια για να ανυψώνουν βάρη. Όμως.) στράφηκε εκ νέου στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ενέργεια και ονομάζονται ανεμογεννήτριες. Σε τελική ανάλυση όμως. αιολική. Γίνεται πλέον συνείδηση σε όλο και περισσότερο κόσμο πώς ο άνεμος είναι μια καθαρή και ανεξάντλητη πηγή ενέργειας. Η αιολική είναι μία από τις πιο σημαντικές πηγές ανανεώσιμες ενέργειας και αξιοποιείται ως εναλλακτική για την παραγωγή ηλεκτρισμού. με δύο πτερύγια. Ο άνεμος που γυρίζει τα φτερά του ανεμόμυλου και φουσκώνει τα πανία των πλοίων οφείλεται όπως προαναφέραμε στη θέρμανση της γης από την ηλιακή ακτινοβολία. κατάλαβαν ότι μπορούσαν να χρησημοποιήσουν τις δυνάμεις αυτές της φύσης σε δίαφορες βαριές δουλειές. ηλιακή κτλ. μέχρι κι την δεκαετία του 70 η αιολική δε θεωρήθηκε σημαντική πηγή ενέργειας. φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το 1940 στο Βερμοντ των ΗΠΑ κατασκευάστηκε η πρώτη δοκιμαστική ανεμογεννήτρια. Η πετρελαική όμως κρίση στης αρχές της δεκαετίας του 70. Από την εποχή αυτή και μετά ο άνθρωπος συνειδητοποιώντας το ενεργειακό πρόβλημα του πλανήτη μας (κίνδυνος εξάντλησης των μέχρι τότε γνωστών πηγών ενέργειας όπως το κάρβουνο. να χτίζουν σπίτια και να μεταφέρουν επιβάτες και αγαθά. αυτή ενέργεια οφείλεται στον ήλιο. Παρότι δε διέθεταν κάποια επιστημονική κατανόηση της ενέργειας. Τα συγχρονα συστήματα εκμετάλευσης της αιολικής ενέργειας αφορούν κυρίως μηχανές που μετατρέπουν την ενέργεια του ανέμου σε ηλ. Αυτή η μηχανική ενέργεια εξασφαλιζόταν από τον άνεμο ή τα τρεχούμενα νερά.Οι αρχαία είχαν συνειδητοποιήσει την τρομακτική δύναμη του ανέμου και των τρεχούμενων νερών. πετρέλαιο κτλ. είναι η εποχή που εξαπλώνονται ραγδαία τα συμβατικά καύσιμα και ο ηλεκτρισμός. Στους πρώτους πολιτισμούς. πυρηνικά απόβλητα κτλ. να αλέιουν σιτηρά. Ο άνεμος και οι υδατοπτώσεις είναι τα πιο οφθαλμοφανή παραδείγματα ενέργειας που προέρχονται απο φυσικές πηγές στον πλανήτη μας. Στο διάστημα από το 1970 μέχρι σήμερα σημειώνεται αλματώδης ανάπτυξη αξιοποίησης της αιολικής ενέργειας.

Ο ανεμόμυλος για τη λειτουργία του χρησιμοποιεί την κίνηση του ανέμου. Η σημασία της ενέργειας του ανέμου φαίνεται στην ελληνική μυθολογία. Μια άλλη εφαρμογή της αιολικής ενέργειας είναι οι ανεμόμυλοι. μια από τις παλαιότερες φυσικές μορφές ενέργειας αξιοποιήθηκε από πολύ νωρίς για την παραγωγή μηχανικού έργου και έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην εξέλιξη της ανθρωπότητας. γεγονός που συνέβαλε εξαιρετικά στην ανάπτυξη της ναυτιλίας. όπου ο Αίολος διορίζεται από τους θεούς ως «ταμείας των ανέμων». Ο άνθρωπος πρωτοχρησημοποίησε την αιολική ενέργεια στα ιστιοφόρα πλοία.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥTΕΡΟ Περιγραφή του θέματος Γενικά: Η αιολική ενέργεια. .

εκτός ίσως από την εμφάνιση. Όλο αυτό το σύνολο στερεωμένο πάνω σε ένα σταθερό σημείο έχει την ικανότητα να περιστρέφεται γύρω από αυτό (πχ. Καθώς περιστρέφεται η έλικα. κινείται παράλληλα και ο άξονας στον οποίο είναι στερεωμένη. θέτει αμέσος σε περιστροφική κίνηση την έλικα γύρω από τον άξονα. Σε περίπτωση που η έλικα βρίσκεται σε γωνία με τον προσανατολισμό του ανέμου. Ανεμογεννήτριες Υπάρχουν πολλών ειδών ανεμογεννήτριες οι οποίες κατατάσσονται σε δύο βασικές κατηγορίες: Οριζοντίου άξονα. Κατακόρυφου άξονα. Ανεμογεννήτριες είναι οι μηχανές που μετατρέπουν την κινητική του ανέμου σε ηλεκτρική ενέργεια. Ο ανεμόμυλος είναι μια μηχανική κατασκευή η οποία έχει την ικανότητα να μετατρέπει την αιολική σε άλλες μορφές ενέργειας. Το κύριο μέρος ενός ανεμόμυλου είναι μια έλικα στερεωμένη πάνω σ’ένα άξωνα. της οποίας η ταχύτητα περιστροφής εξαρτάται από την ένταση του ανέμου. με δύο ή τρία πτερύγια. ενώ αυτής των 3 mW είναι 80 και 80-100 μέτρα αντίστοιχα. ο οποίος παραμένει σταθερός και είναι κάθετος προς την επιφάνεια του εδάφους. των οποίων ο δρομέας είναι τύπου έλικα κια βρίσκεται συνεχώς παράλληλος με την κατεύθυνση του ανέμου και του εδάφους. στην αγορά έχουν επικρατήσει αποκλειστικά οι ανεμογεννήτριες οριζοντίου άξονα.Πολλές θεωρίες έχουν αναπτυχθεί σχετικές με την καταγωγή και τον χρόνο της εφέυρεσης του ανεμόμυλου. Το μέγεθός της είναι σχετικό με τις ανάγκες που καλείται να εξυπηρετίσει και ποικίλει από μερικές εκατοντάδες έως μερικά εκατομμύρια Watt. Καθώς φυσάει ο άνεμος. Με αυτόν τον τρόπο μετατρέπει την ενέργεια του ανέμου σε κινητική (περιστροφική). Μια τυπική ανεμογεννήτρια οριζοντίου άξονα αποτελείται από τα εξής μέρη: . Παρόλο που δεν υφίσταται κανένας καθοριστικός λόγος. Ένας στύλος). Η απόδοση μιας ανεμογεννήτριας εξαρτάται απο το μέγεθος της και την ταχύτητα του ανέμου. και ύψος 40-50 μέτρα. Οι τυπικές διαστάσεις μιας ανεμογεννήτριας 500 kW είναι: Διάμετρος δρομέα 40 μέτρα. η κατασκευή της είναι τέτοια ώστε έπειτα από κάποιες ταλαντώσεις να έρχεται ακριβώς απέναντι στον άνεμο.

ο οποίος στηρίζει όλη την παραπάνω ηλεκτρομηχανολογική εγκατάσταση. αποτελούμενο από τον κύριο άξονα. Το σύστημα προσανατολισμού. Η ταχύτητα περιστροφής παραμένει σταθερή κατά την κανονική λειτουργεία της μηχανής. συντονίζει και ελέγχει όλες τις λειτουργίες της ανεμογεννήτριας. τα έδρανά του και το κιβώτιο πολλαπλασιασμού στροφών. το οποίο προσαρμόζει την ταχύτητα περιστροφής του δρομέα στη σύγχρονη ταχύτητα της ηλεκτρογεννήτριας. Το σύστημα μετάδοσης της κίνησης. που αποτελείται από δύο ή τρία πτερύγια απο ενισχυμένο πολυεστέρα. Τον ηλεκτρονικό πίνακα και τον πίνακα ελέγχου. Υπάρχει και το σύστημα πέδης το οποίο είναι ένα συνιθισμένο δισκόφρενο που τοποθετείται στον κύριο άξονα ή τον άξονα της γεννήτριας. Επιπλέον οι ανεμόμυλοι χρησιμοποιήθηκαν και για την άντληση νερού. Την ηλεκτρική γεννήτρια. Στην Ελλάδα οι ανεμόμυλοι άντλησης νερού (περίπου 6000) χρησημοποιούνταν κυρίως στην Ανατολική Κρήτη. είτε με δυνατότηταν να περιστρέφονται γύρω από το διαμηκή άξονά τους μεταβάλλοντας το βήμα. οι οποίοι είναι τοποθετημένοι στη βάση του πύργου. σύγχρονη ή επαγωγική με 4 ή 6 πόλους η οποία συνδέεται με την έξοδο του πολλαπλασιαστή μέσω ενός ελαστικού ή υδραυλικού συνδέσμου και μετατρέπει τη μηχανική σε ηλεκτρική και βρίσκεται συνήθως πάνω στον πύργο της ανεμογεννήτριας. αναγκάζει συνεχώς τον άξονα περιστροφής του δρομέα να βρίσκεται παράλληλα με τη διεύθυνση του ανέμου Τον πύργο. Κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα η ανακάλυψη των ατμοστρόβιλων άρχισε να αντικαθιστά τους . Το σύστημα ελέγχου παρακολουθεί. Ο πύργος είναι συνήθως σωληνοτός ή δικτυωτός και σπανίως από οπλισμένο σκυρόδεμα. φροντίζοντας για την απρόσκοπτη λειτουργία της. Τα πτερύγια προσδένονται πάνω σε μια πλήμνη είτε σταθερά. Αυτή η εφαρμογή υπήρχε κυρίως στην Ολλανδία όπου οι ανεμόμυλοι χρησιμοποιούνταν για την άντληση νερού από τις πλημμυρισμένες περιοχές και την μεταφορά τους στη θάλασσα.Το δρομέα.

παρόλαυτά στην Αμερική το 1860 οι πολυπτέρυγοι ανεμόμυλοι για άντληση νερού συνέχιζαν να κατασκευάζονται στο Σικάγο. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ιππότες έκτιζαν ανεμόμυλους σε κάθε περιοχή που εγκαθίσταντο. μόνο που λίγοι από αυτούς διασώζονται σήμερα. Οι πρώτοι τέτοιοι περιστρεφόμενοι μύλοι εμφανίστηκαν στην Γαλλία το 1180. Τον 13ο αιώνα οι μύλοι αυτού του τύπου ήταν γνωστοί στη Βόρεια Κίνα. χρησιμοποιήθηκε δε στον τύπο του κατακόρυφου ρωμαϊκού υδραυλικού τροχού. στην Αγγλία το 1911 και στην Συρία την εποχή των Σταυροφόρων (1190). είτε από την Ανατολή (Μέση Ανατολή – Περσία) προς τις Ευρωπαϊκές χώρες (πρώτη θεωρία). Πολλές θεωρίες έχουν αναπτυχθεί σχετικά με την καταγωγή και τον χρόνο της εφεύρεσης του ανεμόμυλου.ανεμόμυλους. και μάλιστα από τον 7ο ή 8ο αιώνα. Πολλοί ερευνητές έχουν εντοπίσει ίχνη ανεμομύλων στα μεγάλα αραβικά κέντρα (Δαμασκός. Τον τύπο αυτού του μύλου χρησιμοποιούσαν επίσης στην Κριμαία καθώς και στις περισσότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης και στις ΗΠΑ. Άραβες συγγραφείς αναφέρουν την ύπαρξη αλεστικού ανεμομύλοθ από τον 18ον αιώνα στην περιοχή του Σεϊστάν (στα σύνορα Περσίας-Αφγανιστάν). Ο πιο αντιπροσωπευτικός από όλους αυτούς τους τύπους τωμ ανεμόμυλων είναι ο τύπος με το “στροφείο σχήματος S” (S-Rotor) (εφευρέτης ο Φιλανδός S. όπου μέχρι και τον 16ο αιώνα τους χρησιμοποιούσαν για εξάτμιση του θαλασσινού νερού και την παραγωγή αλατιού. διαδίδονται και εξελίσσονται στους επόμενους αιώνες. Όμως οι περισσότεροι ερευνητές συγκλίνουν στην άποψη ότι ο ανεμόμυλος με κατακόρυφη κίνηση της φτερωτής είναι Ευρωπαϊκό δημιούργημα. . Οι σταυροφόροι διαδίδουν στο πέρασμα τους την χρήση του ανεμόμυλου για την αλευροποίηση των σιτηρών και λοιπών δημητριακών. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι το 12ο αιώνα αλεστικοί ανεμόμυλοι με κατακόρυφη κίνηση της φτερωτής τους λειτούργησαν ήδη σε πολλά Ευρωπαϊκά κράτη. οι ανεμόμυλοι. Οι πρώτοι μύλοι είχαν τα ιστία κάτω από τις μυλόπετρες. Savinious) που ακόμη και σήμερα χρησιμοποιείται σε φτωχές ή απομονωμένες περιοχές λόγω της φτηνής και εύκολης κατασκευής του. Τα πρώτα προβιομηχανικά εργοστάσια αλευροποίησης των σιτηρών και των άλλων δημητριακών με τον πολύπλοκο ξύλινο εξοπλισμό τους. Βαγδάτη κτλ) γι’αυτό και υποστηρίζουν ότι οι εφευρέτες του ανεμόμυλου πρέπει να ‘ναι ‘Αραβες. Σε μερικούς από τους μύλους που σώζονται σήμερα τα ιστία τοποθετούνται πάνω από τις μυλόπετρες.J. όπως δηλαδή συμβαίνει και στους οριζόντιους νερόμυλους από τους οποίους φαίνεται ότι προέρχονταν. με τη διαφορά ότι ο ανεμόμυλος είχε στην θέση του τροχού κατακόρυφα φτερά που μετέδιδα την κίνηση στις μυλόπετρες με ένα ζεύηγος οδοντωτών τροχών. είτε αντίστροφα. Οι πρώτοι ευρωπαϊκοί ανεμόμυλοι: Ο ανεμόμυλος έφτασε στην Ευρώπη από τους Άραβες.

οπότε άρχισε σταδιακά να περιορίζεται η χρήση τους. όπως τα αεροπλάνα. καθώς ο άνεμος γύριζε τη φτερωτή έδινε κόνηση σε έναν άξονα που κινούσε το μηχανισμό μέσα στο μύλο. Μερικοί έχουν έλικες.Στις αρχές του 14ου αιώνα αναπτύχθηκε στη Γαλλία ο ανεμόμυλος σε σχήμα πύργου (ξετροχάρης). Ο “περιστρεφόμενος ανεμόμυλος με κοίλο εσωτερικά άξονα” επινοήθηκε στις Κάτω Χώρες στις αρχές του 15ου αιώνα. στην οποία στηρίζονταν τα ιστία και η οποία μπορούσε να στραφεί απάνω σε ειδική τροχιά στην κορυφή του πύργου. την άντληση του νερού καθώς και άλλες εργασίες. Οι ανεμόμυλοι μαζί με τους νερόμυλους αντικατέστησαν τους μυς των ζώων ως πηγές ενέργειας. Αυτοί οι μύλοι. Οι πρώτοι ανεμόμυλοι αποτελούνταν από ένα τροχό με μεγάλα φτερά. Συχνά ολόκληρος ο πύργος ήταν δυνατό να στραφεί προς την πλευρά που φυσούσε ο άνεμος. τη φτερωτή την είχαν στερεωμένη σε ένα πυργο. Βρύση και Άνω Μούλια έχει δημιουργηθεί πρόσφατα ένα αιολικό πάρκο με τέτοιους σύγχρονους ανεμόμυλους. . Σ’αυτόν τον τύπο ανεμομύλου οι μυλόπετρες και οι οδοντωτοί τροχοί ήταν τοποθετημένοι σε έναν σταθερό πύργο με κινητή οροφή ή “κάλυμμα”. βρίσκονται συνήθως σε πύργους φτιαγμένους από ατσάλινα δοκάρια. Διαδόθηκαν πλατιά στην Ευρώπη επί 650 χρόνια από τον 12ο έως τις αρχές του 19ου αιώνα. το ενδιαφέρον για την εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας με ανεμογεννήτριες και ανεμόμυλους ανανεώθηκε λόγω της ενεργειακής κρίσης και τα προβλήματα που δημιουργεί η ρύπανση του περιβάλλοντος. ανάμεσα στα χωριά Μ. Σήμερα οι άνθρωποι προσπαθούν να φτιάξουν καλύτερους ανεμόμυλους για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.οα γεννήτρια που παράγει ηλεκτρισμό. Η μείωση της χρήσης της άρχισε με΄τα τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο παράλληα με την αναπτυξη του κινητήρα εσωτερικής καύσης και τη διάδοση του ηλεκτρισμού. που συχνά ονομάζονται αεροτουρμπίνες. Ηρακλείου. Διέθετε έναν κατακόρυφο άξονα με γρανάζια στα δύο του άκρα ο οποίος περνούσε μέσα από τον κοίλο άξονα και κινούσε έναν τροχό με περιφερειακά διαταγμένα σκαφίδια που μετέφερε το νερό σε υψηλότερη στάθμη. Στον Ν. Ο μηχανισμός αυτός γύριζε τις μυλόπετρες που άλεθαν το σιτάρι ή αντλούσε νερό από πηγάδια. που γυρίζουν με ταχύτητα από τον άνεμο και κινούμ . κυρίως λόγο της ανάπτυξης της ατμομηχανής. Κατά τη διάρκεια του 1970 όμως. Χρησιμοποιήθηκε για την άλεση σιτηρών.

κάποιος ολλανδός επίσκοπος διεκδίκησε νομικά όλο τον άνεμο που φύσαγε στην πόλη του.ΚΕΦΑΛΑΙΟ TEΤΑΡΤΟ Η χρησιμότητα του ανεμόμυλου Όπως προαναφέραμε ο ανεμόμυλος χρησιμοποιήθηκε κατα βάση για την άλεση σιτηρών (αλευρόμυλος) και την άντληση νερού. Η αιολική ενέργεια επίσης. Το 1341 μάλιστα. Στην Ολλανδία για παράδειγμα χρησιμοποιούνταν ανεμόμυλοι για την άντληση του νερού και την αποξήρανση των πεδινών εκτάσεων. έπαιξε και παίζει ακόμα και σήμερα πολύ σοβαρό ρόλο σε περιοχές που μαστίζονται από πλημμύρες. .

γιατί δεν είχαν χώρο να φτιάξουν μεγαλύτερη. Τις μυλόπετρες συνήθως τις έφερναν από τη Σαντορίνη. Αυτό που κάνει εντύπωση είναι πως η σκεπή γύριζε ανάλογα με το πού φυσούσε ο αέρας. Είναι στρογγυλοί και η σκεπή τους είναι κοκκινωπή. μετατρέποντας τα σε αλεύρι. Οι ανεμόμυλοι είναι ίσως από τα πιο πρώιμα παραδείγματα βιομηχανικών κτιρίων. για να μπορεί ο ανεμόμυλος να λειτουργεί με όλους τους αέριδες. Απ’ την πόρτα του μύλου μπαίνουμε στο χώρο που άφηναν τα σακιά με το σιτάρι και το κριθάρι. Οι παράγοντες που επηρέαζαν το μυλωνά πού θα έκτιζε το μύλο του μύλο του ήταν τριες: Ο πρώτος και σημαντικότερος οφειλόταν στον άνεμο. που την έφτιαχναν έτσι. Η οριζόντια κίνηση του ανέμου θέτει σε περιστροφική κίνηση τα πτερύγια. Στην τοποθεσία που θα κτιζόταν ο μύλος θα έπρεπε να πνέουν δυνατοί . Αυτή η ιδιαιτερότητα δε συναντάται σε κανένα άλλο είδος βιομηχανικού κτιρίου. που συνθλίβει τους σπόρους των δημητριακών. Οι μυλόπετρες (δύο στρογγυλές πέτρες) βρίσκονται στον πάνω χώρο (κάτω από τη σκεπή) και εκεί άλεθαν.Στον Ελλαδικό χώρο και ιδιαίτερα στα Αιγαιοπελαγίτικα νησιά ο Ανεμόμυλς ήταν συνώνυμο του αλευρόμυλου. Αλευρόμυλοι: Στο παρακάτω σχέδιο φαίνεται το μοντέλο ενός ανεμόμυλου που χτίστηκε στις αρχές του 19ου αιώνα στη Βρετανία. Οι δύο αυτοί χώροι (πάνω και κάτω) επικοινωνούσαν με μια μικρή (στενή) σκάλα. Για να καταλάβουμε πως γυρνούσαν οι μυλόπετρες πρέπει να μπούμε μέσα και να δούμε πώς τα πανιά που γυρνούσαν στο ρυθμό του ανέμου συνδέονταν με τις μυλόπετρες και τις έκαναν να γυρίζουν. Όπως συμβαίνει κατά κανόνα στην Ευρώπη ο ανεμόμυλος διαθέτει κατακόρυφα και όχι οριζόντια πτερύγια. Οι ανεμόμυλοι που κτίστηκαν πριν από 150 χρόνια περιπου ήταν από πέτρα κι ένα είδος άμμου. Τεχνικά Χαρακτηριστικά: Πώς είναι εσωτερικά? Εσωτερικά οι ανεμόμυλοι έχουν δύο πατώματα. η κορυφή του ανεμόμυλου μπορεί να περιστραφεί για να προσαρμόζεται αυτόματα στις αλλαγές της διεύθυνσης του ανέμου. Για να αξιοποιεί όσο γίνεται πιο αποδοτικά την αιολική ενέργεια. Ένα σύστημα από γρανάζια και τροχαλίες μεταδίδει την κίνηση αυτή στη μυλόπετρα. Η διαφοροποιήση του ανεμόμυλου έναντι των άλλων βιομηχανικών κτιρίων έγκειται στο ότι κέλυφος και μηχανή αποτελούν μια αδιάσπαση ενότητα.

Διαφοροποιήσεις παρατηρούνται και στο μέγεθος των πυργόμυλων καθώς και στη μείωση της εξωτερικής τους διαμέτρου. Ο δεύτερος παράγοντας οφειλόταν στην απόσταση του μύλου από την κατοικημένη περιοχή. Αφού εξασφαλίζονταν αυτοί οι δύο παράγοντες ο μυλωνάς προσπαθούσε να διασφαλίσει την ιδιοκτησία του οικοπέδου που είχε διαλέξει. στη Σίφνο που υπάρχει πολύς σχιστόλιθος οι τοιχοποιίες ήταν μεγαλύτερου πάχους και πιο ευάλωτες στις καιρικές συνθήκες. Στους μύλους με κατακόρυφη κίνηση και στους μύλους με οριζόντια κίνηση. Το ανεμπόδιστο του αέρα από όλα τα μέρη μνημονεύεται ρητά στις αγοραπωλησίες των ανεμόμυλων. Σέριφος) μπορούμε να τους χωρίσουμε σε δύο κατηγορίες. Αποτέλεσμα αυτής της δυνατότητας ήταν η κατασκευή ομοιόμορφων και σταθερών τοιχοποιιών μικρού σχετικά πάχους. Εξωτερική Μορφή Η εξωτερική μορφή είναι περίπου η ίδια (κυλινδρική) σε όλα τα κτίσματα ανεμόμυλων. Οι βοριάδες είναι άνεμοι πιο σταθεροί από τους νοτιάδες που αλλάζουν συνεχώς ένταση και διεύθυνση. Διαφοροποίηση υπάρχει σε μικρά μορφολογικά στοιχεία που αποτελούν έκφραση των τεχνιτών που τους κατασκεύασαν καθώς και στα διαφορετικά υλικά που είχαν στη διάθεσή τους και χρησιμοποίησαν σε κάθε νησί ξεχωριστά.βοριάδες. Κοντά σε κάθε μύλο και σε αρκετή ακτίνα γύρω απαγορεύοταν η οικοδόμηση γιατί έτσι παρεμποδιζόταν η ομαλή λειτουργία του. Στη Μύλο υπήρχε ικανότητα σχετικά εύκολης επεξεργασίας της πέτρας. Το συνηθέστερο είδος είναι ο ανεμόμυλος με περιστρεφόμενυ φτερωτή και ονομάζεται ξετροχάρης ή κοινός πυργόμυλος. Τους ανεμόμυλους που συναντάμε στα τρία νησιά των νοτιοδυτικών Κυκλάδων (Μήλος. Σίφνος. Αντίθετα. . Στους ανεμόμυλους με κατακόρυφη κίνηση διακρίνουμε αυτούς που έχουν περιστρεφόμενη φτερωτή ανάλογα με τη διεύθυνση του αέρα και αυτούς που έχουν τη φτερωτή τους σταθερή.

και συμπλέκεται με το φανάρι. Ένα ξύλινο γρανάζι. το βασιλικό. Λειτουργία μηχανισμού του πυργόμυλου Το εσωτερικό του μύλου χωρίζεται σε δύο στάθμες: το κατώι. Η ρόδα έχει διάμετρο 2μ. Η φτερωτή λαμβάνει την ανεμοπίεση και περιστρέφεται έτσι το αξόνι. που λειτουργεί ως αποθηκευτικός χώρος του σταριού και το ανώι γίνοταν όλες οι λειτουργίες αλέσεως του μύλου. Το αξόνι πατά πάνω σε δύο κατάλληλα διαμορφωμένες υποδοχές. Κάθετα στον κατακόρυφο άξονα βρίσκεται ένας οριζόντιος. Το στεφάνι περιστρέφεται στην πάνω επιφάνεια του τοίχου που είναι κατάλληλα διαμορφωμένη από μια κυκλική . Στον κοινό πυργόμυλο όλο το σύστημα που περιγράψαμε περιστέφεται ώστε το αξόνι να είναι πάντα παράλληλο με τη διεύθυνση του ανέμου. Το αξόνι μεταδίδει πολλαπλασιαστικά την κίνηση στο βασιλικό (η ρόδα έχει 60 δόντια κι η ανέμη 12) και το βασιλικό περιστρέφει την πανάρια. το ζυγό.Άλλες φορές υπήρχε μείωση προς τα επάνω. η διάμετρος κρατιόταν σταθερή σε όλο το ύψος και πιο σπάνια υπήρχε μείωση από πάνω προς τα κάτω. το αξόνι. Το άλεσμα γίνεται από τις μυλόπετρες. που έχουν τριγωνικά πανιά από καραβόπανο καρφωμένα απάνω τους. Ο κατακόρυφος άξονας έχει ενσωματωμένο ένα ξύλινο κυλινδρικό γρανάζι με 12 (τις περισσότερες φορές) δόντια. Στο πάνω μέρος του. το βασιλικό στηρίζεται σε ένα οριζόντιο ξύλο. που το κάτω μέρος του στηρίζεται στο πατάρι του μύλου και ανεβοκατεβαίνει με μια μανιβέλα ανάλογα με το πόσο ψιλό αλεύρι θέλει ο μυλωνάς. Αυτή η περιστροφή γίνεται ως εξής: Το αξόνι πατά στα μαξιλάρια τα οποία στηρίζονται σ’ένα ξύλινο στεφάνι. είναι προσαρμοσμένο κάθετα στο αξόνι και περιστρέφεται μαζί με αυτό. τα μαξιλάρια. Η κάτω μυλόπετρα ή καταριά είναι σταθερή ενώ η πάνω ή παναριά περιστρέφεται. Στην άκρη του αξονίου υπάρχει η φτερωτή που αποτελείται από 10-12 ξύλινα δοκαράκια ακτινωτά τοποθετημένα και κάθετα στον άξονα. Η μετάδοση της κίνησης στην παναριά γίνεται από ένα κατακόρυφο άξονα. που λέγεται φανάρι ή ανέμη. η ρόδα. Άλλες φορές πάλι.

ο οποίος είναι αρκετά κοντά στην πραγματικότητα. Παρ’όλα αυτά. Αυτή ήταν σε σύντομία η πολύ ενδιαφέρουσα λειτουργία του μύλου. Επειδή δεν χρησιμοποιούνταν όλη η δύναμη του αέρα. Από τα συντρίμια που βρέθηκαν δύσκολα μπορεί κανείς να συμπεράνει πολλά πράγματα. Σώζονται δύο κτίσματα που λειτουργούν ως κατοικίες. ήταν ανεπτυγμένο σε δύο επίπεδα. χρησίμευε για να αποθηκευτεί το σιτάρι που θα αλεθόταν. για να βγαίνει ο αέρας αφού γύριζε την φτερωτή. Ο πάνω χώρος. έγινε μια προσέγγιση στον τρόπο λειτουργίας του και στον τρόπο δομής του. Ταβλόμυλος: Το μοναδικό παράδειγμα ανεμόμυλου νε οριζόντια κίνηση το συναντάμε στη Σέριφο. Πάνω από τις μυλόπετρες υπάρχει κρεμασμένο από τη σκεπή ένα ξύλινο κιβώτιον σε κυκλικό σχήμα. Στον έναν έχει σωθεί ολόκλητος ο μηχανισμός σε τέλεια κατάσταση. Η ξύλινη φτερωή γύριζε στο δώμα (σκεπαστό) και η κίνηση μεταδιδόταν στο υπόγειο. μετά από μια έρευνα που έγινε σε αντίστοιχο μύλο του ιδίου είδους στην Άνδρο. το ανώι. Η φτερωτή του είναι σταθερή σε ένα μόνο άνεμο. Η επικοινωνία μεταξύ των δύο δρόμων γινόταν με μια μικρή ξύλινη σκάλα σε άνοιγμα που υπήρχε δίπλα στο χώρο εργασίας του μυλωνά. Η περιστροφή του κινητού στεφανιού γίνεται εύκολα με ένα λοστό που σχηματίζει μοχλό πρώτου είδους. Ο πεταλόσχημος ανεμόμυλος Μοναδικά δείγματα αυτού του τύπου βρίσκονται στο κάστρο της Σίφνου (το είδος αυτό είναι αρκετά διαδεδομένο στα Δωδεκάνησα και στην Κρήτη). από όπου ανέβαινε στο ισόγειο που ήταν εγκατεστημένες οι μυλόπετρες. υπήρχαν ξύλινα παραθυρόφυλλα για να ανακόπτεται μέρος της ανεμοπιέσεως. μειονεκτούσε σε δύναμη. Η είσοδος στο κατώι γινόταν από το δρόμο ενώ για το ανώι έπρεπε να ανέβει κανείς μια μικρή πέτρινη κλίμακα. αντίθετα με τους κοινούς ανεμόμυλους. Ο τύπος αυτός του ανεμόμυλου. Στο ψηλότερο από αυτά γίνονταν όλες οι εργασίες του αλέσματος. Σ’όλη την περιφέρεια του δώματος υπήρχαν πολλά παράθυρα. Το χαρακτηριστικό αυτού του τύπου είναι το σχήμα της κάτοψης του που είναι πεταλοειδούς μορφής. παρά τον όγκο του. Το κάτω πάτωμα. Ο πεταλόσχημος ανεμόμυλος έχει τη φτερωτή του στην καμπύλη πλευρά. το κατώι. Απόδειξη είναι το μέγεθος της μυλόπετρας που φτάνει περίπου το 1μ (οι μυλόπετρες στους πυργόμυλους φτάνουν καμιά φορά τα 2μ). Στο χαμηλότερο επίπεδο υπήρχε ο αναγκαίος εξοπλισμός ώστε να μπορει να χρησιμοποιειθεί ώς κατοικία από το μυλωνά όταν αυτός δε λειτουργούσε. το βορειοδυτικό. Είναι δίπατος. η κοφινίδα. Τα μισά απ’ αυτά ήταν στην πλευρά που φυσούσε κι τα άλλα απέναντι. Ο καρπός αδειάζει από την κοφινίδα στο άνοιγμα στο κέντρο της παναριάς και απλώνεται ανάμεσα στις μυλόπετρες και γίνεται αλεύρι.ξύλινη αμετακίνητη τροχιά. .

Έτσι οι ειδικοί που ανέλαβαν τις μελέτες για την αξιοποίηση και επαναλειτουργία τέτοιων κτιρίων εξέφρασαν την εξής άποψη: «Μπορούμε να χωρίσουμε τα κτίρια σε δύο κατηγορίες Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν τα κτίρια που λόγω της δομής και της συνθέσεως τους έχουν την ικανότητα να στεγάσους κάποιες άλλες δραστηριότητες. Αυτός ο προθάλαμος διαμορφώνει στην ουσία και τον χαρακτήρα του ταβλαδόμυλου. Λόγω αυτής της διαφοροποίησης είναι φανερό ότι δεν μπορούσε να εργαστεί ο μυλωνάς αν δεν προβλεπόταν από την κατασκευή του να υπάρχει προθάλαμος που θα έλυνε αυτό το μεγάλο πρόβλημα. όλη η διαδικασία του αλέσματος γίνεται στο ανώι. Από την κάτοψη φαίνεται ότι η είσοδος γινόταν από δύο πόρτες. διαφορετικές από αυτές που αρχικά κατασκευάστικαν. Η είσοδος του σ’αυτόν γίνεταιαπό το κατώι με αποτέλεσμα ο άνεμος να δημιουργεί λίγα προβλήματα στο μυλωνά. Ένα ακόμα ενδιαφέρον μορφολογικό χαρακτηριστικό στον ταβλαδόμυλο είναι και οι τρεις καμάρες από σχιστόλιθους που έγιναν για να μειώσουν τη διάμετρο του κενού του ορόφου που γύριζε τη φτερωτή. Το υλικό που επεξεργάζεται ο μύλος είναι το αλεύρι. στο επίπεδο που είναι και η είσοδος του κτίσματος. Μορφή που προέκυψε για καθαρά και μόνο χρηστικούς λόγους. μικρής κλίμακας. Αξιοποίηση κτιρίων ανεμόμυλων Στις μέρες μας έγιναν σκέψεις για την χρησιμοποίηση των ανεμόμυλων όπως και τον υπόλοιπων βιομηχανικών κτιρίων που υπάρχουβ σε διάφορα σημεία της χώρας μας. . ο λόγος είναι πολύ απλός. υλικό πολύ ευάλωτο σε οποιοδήποτε άνεμο. Αυτό το κατασκεύασμα της εισόδου δεν έγινε φυσικά για να δώσει στην όλη κατασκευή μνημειώδες χαρακτήρα. Στον ταβλαδόμυλο όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι. Με κάποιες μετατροπές. Η μεγάλη διάμετος του κικλικού κτίσματος έναντι των κοινών ανεμόμυλων οφείλεται στο ότι η φτερωτή του βρισκόταν στο εσωτερικό του κτίσματος. Η άνοδος στον όροφο γινόταν εσωτερικά από δύο πέτρινες σκάλες που ακολουθούσαν την εξωτερική περιφέρεια της τοιχοποιίας. η μία μπροστά στην άλλη. τους πυργόμυλους.Αυτό που είναι πιο σημαντικό και ενδιαφέρον στον ταβλαδόμυλο της Σερίφου δεν είναι η απόδοση του στο άλεσμα αλλά στη μορφή του. Χαρακτιριστική είναι επίσης και η πληθώρα κτιστών εντοιχισμένων θυρίδων που χρησίμευαν ως αποθηκευτικοί χώροι για μικροαντικοίμενα. Στους κοινούς ανεμόμυλους. μπορούν να ενταχθούν ξανά στο κτισμένο περιβάλλον. Όλη η διαδικασία του αλέσματος γίνεται στο ισόγειο.

Ο μυλωνάς δεν πληρονόταν με χρήματα. τότε έδεναν τα πανιά. Με το σκεπτικό αυτό. Είναι αδιανόητο να μιλάμε για χρησιμοποίηση των ανεμόμυλων ως κατοικίες. δούλευαν πολλές ώρες. πάλι δεν υπάρχει ελεύθερος χώρος για την εγκατάσταση κάποιων άλλων λειτουργιών. . ανάλογα με την ποσότητα που άλεθε. τον υπόλοιπο Ελλαδικό χώρο αλλά και στην Ευρώπη ΚΥΚΛΑΔΕΣ: Ανεμόμυλοι στις Κυκλάδες υπήρχαν από τη βυζαντινή ακόμα περίοδο. Ο μόνος λόγος που τελικά επιβάλλει την διατήρηση και περίσωση των λιγοστών πια ακέραιων παραδειγμάτων ανεμομύλων στη χώρα μας. αδειάζοντας τους απο τα “σπλάχνα τους” και κρατώντας μονάχα το κέλυφός τους. για να τα αλέσει και να βγεί αλεύρι. θα αλοιωθεί αυτόματα η οντότητα του ανεμόμυλου. Σήμερα. αλλά με αλεύρι.Μια δεύτερη κατηγορία εξέφραση την άποψη της επαναχρησιμοποίησης των ανεμόμυλων ως κτίρια των οποίων λόγω της μορφής τους και του χαρακτήρα τους είναι αδύνατον να χρησιμοποιηθούν για διαφορετικές χρήσεις από αυτές που αρχικά κατασκεύαστικαν. Βέβαια. Αυτός ανέβαζε ένα ένα τα σακιά με το σιτάρι ή κριθάρι από τα σκαλάκια στο πάνω μέρος του μύλου. Τον έλεγαν μυλωνά. το 1390. όταν δεν είχαν σιτάρι ή κριθάρι να αλέσουν. Οι ανεμόμυλοι στις Κυκλάδες.» Η δουλειά του μυλωνά: Σε κάθε μύλο εργαζίταν μόνο ένας άνθρωπος: ο ιδιοκτήτης. Τις μέρες όμως που είχε δυνατό αέρα. Αυτός με τη σειρά του πουλούσε σε όσους κατοίκους δεν καλλιεργούσαν σιτάρι ή κριθάρι. είναι η αξία τους ως μνημεία. Το παλαιότερο γραπτό στοιχείο που αναφερόταν σε ανεμόμυλους βρέθηκε στη Ρόδο. για να μη γυρνάνε και σπάσουν. Οι μύλοι σήμερα: Οι περισσότεροι ανεμόμυλοι λειτουργούσαν μέχρι το 1943 περίπου. αν από έναν ανεμόμυλο αφαιρεθεί ο μηχανισμός λειτουργίας του για να δημιουργηθεί ελεύθερος χώρος για την ανάπτυξη άλλων δραστηριοτήτων. οι μύλοι δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν. ακόμα και τη νύχτα. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι σ’εναν ανεμόμυλο είναι άτοπο να μιλάμε για κτίριο και μηχανή σαν να είναι δύο πράγματα. οι περισσότεροι μύλοι ανήκουν στην αρχαιολογική υπηρεσία. Όταν δε φυσούσε. Αν κρατήσουμε το μύλο με το μηχανισμό του. δεν είχαν δηλαδή δικό τους αλεύρι.

αναπτύσσεται σε όλα τα κυκλαδονήσια έντονη δραστηριότητα σε ότι αφορά την εμπορία σιτηρών και λοιπών δημητριακών. Υπόλοιπος Ελλαδικός Χώρος Ανεμόμυλοι – Σέλι Αμπέλου. Λασίθι Το πλέον αξιόλογο συγκρότημα ανεμόμυλων που σώζεται στην Κρήτη. Ένα ιστορικό ντοκουμέντο μας πληροφορεί ότι: Στις 14 Σεπτεμβρίου. τάξη και σιγουριά στον κόσμο τους. με γράμμα του προς τις Καντζηλλαρίες της Τήνου Σύρου. σε δύο από τους 24. με ειδικό χαρακτηριστικό ότι οι Κρητικοί είναι πιο επιμελημένοι και κομψοί. κι όχι μόνο. ιδιοκτήτες των μύλων. Αυτό έλεγαν οι Κυκλαδίτες όταν έβλεπαν τα πανιά των μύλων. τιμωρεί τους Σαντοριανούς επειδή παρά την αντίστοιχη προσταγή. συναντιέται σήμερα στην Κρήτη και στην Κάρπαθο. ο Ορλόφ. Πρόκειται για τους 24 σωζόμενους σήμερα (από τους 26 αρχικούς) ανεμόμυλους. . την παραγωγή παξιμαδιών για τις ανάγκες των ντόπιων. δηλαδή σε μια κατεύθυνση του αέρα.Τον 18ο αιώνα. ο Μυκονιάτης επίτροπος τών Ρώσων Αντώνης Ψαρός. Οι μύλοι αποτελούν ιδιοκτησίες. από τους οποίους 7 εκτείνονται νότια του δρόμου εισόδου προς το οροπέδιο. Οι ανεμόμυλοι που βρίσκονταν στον λόφο πάνω από το λιμάνι του Πανόρμου και των Υστερνίων άνηκαν σε καραβοκύρηδες εμπόρους που έφερναν σιτάρια κυρίως από την Αλεξάνδρια και πουλούσαν το αλεύρι στις αγορές της Πόλης. Την ίδια εποχή. Όλα πήγαιναν ρολόι. πρόσταζε να αλέσουν το σιτάρι της δεκαετίας και εφόσον δεν μπορούν να το κάνουν παξιμάδι για το στόλο. Το άλεσμα στους ανεμόμυλους και η παραγωγή του ψωμιού συνεχίστηκε κατά την Ελληνική Επανάσταση για την τροφοδοσία Ελληνικών πλοίων. να στείλουν το αλεύρι στη Νάουσα Πάρου. όλα καλά. Ο τύπος των μονόπαντων ανεμόμυλων που αλέθουν σε μια σταθερή θέση. Το συγκρότημα των μύλων έχει χαρακτηριστεί ως έργο τέχνης με την ΥΑ/ΔΙΛΑΠ/Γ/157/2298/29-1-86. Η ζωή συνέχιζε τον ρυθμό της και ο κύκλος του ψωμιού συνέχιζε την απαρασάλευτη πορεία του. της Σμύρνης και αλλού. και οι υπόλοιποι στην βόρεια πλευρά του. καθώς και στα πρώτα χρόνια μετα την απελευθέρωση. Χτισμένο στην προς βορράν είσοδο του οροπεδίου του Λασιθίου χαρακτηρίζει όλη την περιοχή. Όλοι οι μύλοι έχουν κατασκευαστεί στον τύπο του “μονόπαντου” ή “αξετροχάρη” ανεμόμυλου. Στον Πύργο της Τήνου είχε αναπτυχθεί αξιόλογη αλευροβιομηχανία. Αλέθουν οι μύλοι. Ορισμένοι από αυτούς έχουν αρχίσει να επισκευάζονται ενώ άλλοι είναι ημιερειπωμένοι. δεν έκαναν τίποτα. Επισκευές έχουν γίνει από ιδιώες.

Αυτοί χτίστηκαν τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια. Το τέλος τους έφερε η ίδρυση και λειτουργία στην παραλία της Σαλαμίνας των δύο πρώτων ατμοκίνητων αλευρόμυλων των δημάρχων Αναγνώστη Πάλλα και Αναγνώστη Κουλούρη. Για να μη σκορπίζεται . Στις μέρες μας δε λειτουργούν πια. Ο Βοριάς που φυσάει αρκετα συχνά είναι συνηθισμένο φαινόμενο ακόμα και σήμερα στο νησί. είναι στην εποχή μας οι μοναδικοί διασωθέντες από τους 10 μύλους του νησιού. Ξακουστοί ήταν και στα γύρω νησιά.Εκτός των ανεμόμυλων που αναφέραμε παραπάνω. έχουν πυργόσχημη κουλουροκονική μορφή με εμφανή τειχοποιία από ασβεστόλιθους. στο Λασιθιωτικό κάμπο στα τέλη του περασμένου αιώνα έκαναν την εμφάνιση τους οι ανεμόμυλοιαντλητικές μηχανές (με δυνατότητα άντλησης νερού από βάθος 8 μέτρων περίπου και με κατάλληλη τροποποιήση από τα 12μ. Παλαιότερα όμως οι Αστυπαλίτες τους χρησιμοποιούσαν για να αλέθουν το σιτάρι και να φτιάχνουν το αλεύρι. Προσέφεραν μεγάλη βοήθεια στον ντόπιο αγρότη και συντέλεσαν στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας. την Αμοργό έρχονταν να αλέσουν το σιτάρχι τους. Οι ανεμόμυλοι της Αστυπάλαιας: Στην Αστυπάλαια υπήρχαν έντεκα μύλοι από τους οποίους σήμερα σώζονται οι εννέα. στερώντας από τον αναπτυσσόμενο τουρισμό ένα από τα κύρια στηρίγματά του και από το Λασίθι την ταυτότητα του. Ανεμόμυλοι στο νησί της Σαλαμίνας: Οι δύο ανεμόμυλοι-πυργόμυλοι που δεσπόζουν του «Λόφου Μύλων» της πόλης Σαλαμίνας. Την πόρτα την έχουν στο Ανώι. για να ξαναζωντανέψει αυτό το μαγευτικό τοπίο που προσφέρουν. Λειτούργησαν παράλληλα με τους αλογόμυλους και τους χειρόμυλους για την κάλυψη των επισιτιστικών αναγκών μέχρι την τελευταία εικοσαετία του 19ου αιώνα. ντόπιας κατασκευής. σχήματος κόλουρου πυραμίδας από σανίδες. περίπου) με σιδερένιο πύργο απλής τεχολογίας. Ο αριθμός τους έχει μειωθεί σημαντικά. υπάρχει ενδιαφέρον και μέριμνα για την σταδιακή αποκατάστασή τους. Φορτωμένα καϊκια από την Κάλυμνο. Άλλωστε το κλίμα της Αστπάλαιας και η θέση των μύλων ευνοεί το νησί όσο αφορά την αιολική ενέργεια που χρειάζονται οι μύλοι για να λειτουργήσουν. Εκαλύπτοντο με χόρτινες (από βούρλα) τρούλες σε σχήμα κωνικό. Οι μύλοι λειτουργούσαν κάπως έτσι: Το σιτάρι το βάζανε σε ένα ξύλινο δοχείο. Στο μέγιστο της ακμής τους την δεκαετία του 50 ήταν γύρω στους 4000 και στα μέσα της δεκαετίας του 70 έφταναν τους 10000 περίπου. λόγο του εκσυγχρονισμού. την Κω. Ωστόσο. Οι μύλοι αυτοί κατασκευάστηκαν από συντεχνίες ειδικών μυλοχτιστάδων μαστόρων.

που ήταν από κάτω. μια παράσταση έντονα συνδεδεμένη μ’αυτή την χώρα. Στον Ευρωπαϊκό χώρο: ΟΛΛΑΝΔΙΑ: Οι ανεμόμυλοι είναι αναπόσπαστο κομμάτι του μοναδικού Ολλανδικού τοπίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Βιβλιογραφία . Έτσι το αλεύρι έπεφτε μόνο από ένα ειδικό μικρότερο ξύλινο στεφάνι στην αλευροσακούλα. όπου βρίσκονταν οι μυλόπετρες. σε μια χώρα όπου μεγάλα κομμάτια γης βρίσκονται κάτω από το επίπεδο της επιφάνειας της θάλασσας. Για να μη σκορπίζεται το αλεύρι έξω από τις πέτρες. Αυτός στηριζόταν στη μια άκρη αρθρωτά στον τοίχο και στην άλλη άκρη κρεμόταν. Οι ανεμόμυλοι ήταν σε χρήση σε όλη την Ευρώπη από τον 16ο αιώνα. όταν ήθελαν να μεταβάλουν την απόσταση μεταξύ της κάτω και της επάνω πέτρας του μύλου. που Άγγλοι και Γάλλοι επισκέπτονταν τον διάσημο Ολλανδό μηχανικό και εφευρέτη Jan Adriaensz Leeghwater (1575-1650) για να τον συμβουλευτούν. αλλά σε καμία άλλη χώρα δε συναντάμε τόσους πολλούς. στην οροφή του ισογείου. Οι Ολλανδοί έκαναν επιστήμη τη διαχείριση ύδατος τόσο νωρίς στην ιστορία. Έτσι. με τα λαμπερά νερά του και τον πλατύ ορίζοντα.το αλεύρι από τις πέτρες. Έτσι αυτό έπεφτε από ένα ειδικό μικρότερο ξύλινο στεφάνιστην αλευροσακούλα που ήταν από κάτω. Με αυτόν τον τρόπο το άλεθαν. σχήματος ανεστραμμένης κόλουρου πυραμίδας απο σανίδες. μέσω ενός ξύλινου εκλυστήρα από το δάπεδο. Ο καρπός έμπαινε σε ένα ξύλινο δοχείο. Ήδη από τον 17ο αιώνα χρησιμοποιούνται συστηματικά για να αποξηράνουν το έδαφος και να το διατηρήσουν στεγνό και κατοικήσιμο. έχει να επιδείξει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη των Κάτω Χωρών. το “νεκρό” το οποίο είναι κάτω στο δάπεδο που βρίσκονται οι μυλόπετρες. υπήρχε ένα ξύλινο στεφάνι που το συγκρατούσε. Ο ανεμόμυλος. υπήρχε περιμετρικά ένα ξύλινο στεφάνι που το κρατούσε. ανέβαζαν τον εκλυστήρα με τη βοήθεια ενός λοστού και τον συγκρατούσαν στη θέση που ήθελαν με ξύλινους τάκους. Στο κάτω μέρος ο σιδερένιος άξονας κατέληγε σε ένα ξύλινο δοκάρι.

physics4u.gr/kape/index.htm Η φυσική στο διαδύκτιο http://www.saintpaul.gr/civil/theodosiou/Renewable.gr/ Η τεχνολογία στο διαδίκτυο http://users.gr/ Εφημερίδα Καθημερινή – Πέντε νέα υβριδικά αιολικά πάρκα Εφημερίδα ΔΙΚΤΗ του Συλλόγου Λασιθιωτών Αττικής ο «ΔΙΚΤΑΙΟΣ» Τεχνικό Μουσείο Θεσσαλονίκης http://www.gr/ Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) http://www.tmth.html Wind Power – Clean Energy http://www.gr/~pekh/ Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας http://www.htm Ελληνογαλλική Σχολή «Saint Paul» (Γυμνάσιο-Λύκειο) http://www.otenet.edu.gr/net/articles/energy/renew_sec.uth.sandia.otenent.ekt.htm Περιφερειακό Ενεργειακό Κέντρο Ηπείρου http://users.cogreenpower.lignite.org Win Energy Technology http://www.gr/~foniflo/technology/index.gr/ Το ενεργειακό σύστημα της Ελλάδας http://www.cres.gov/wind/ .civ.Εγκυκλοπαίδεια Δομή Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τομέας υδατικών πόρων υδραυλικών και θαλάσσιων έργων Εθνικό Κέντρο Τεμκηρίωσης http://www.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful