PENGENALAN Pada kurun abad ke-19, Malaysia telah pun menerima pengaruh ataupun penjajahan oleh negara Barat iaitu

British. Pada umumnya jelas menunujukan bahawa hanya beberapa buah negeri sahaja yang dijajah secara rasmi oleh pihak British di Malaysia. Namun pada hakikat yang sebenarnya, seluruh Malaysia telahpun dijajah oleh pihak British. Hal ini dapat dibuktikan apabila berlakunya perubahan di dalam sistem pentadbiran, ekonomi, dan juga sosial di Malaysia. Perubahan yang berlaku ini menunjukkan bahawa wujudnya pengaruh British di negeri-negeri yang terdapat di Malaysia. Pada masa tersebut kita hanya dapat melihat hanya beberapa buah negeri sahaja yang dijajah oleh pihak British yang terdiri daripada Negeri-negeri Selat. Walau bagaimanapun, aspek penjajahan yang wujud di dalam Negeri-negeri Selat ini telah menyebabkan berlakunya pengaruh ke atas negeri-negeri lain yang terdapat di Malaysia. Hal ini dengan jelas dapat menunjukkan bahawa wujudnya penjajahan secara langsung dan tidak langsung oleh pihak British di Malaysia. Bukti kepada pernyataan tersebut ialah wujudnya pengaruh dan perubahan di negeri-negeri yang yang tidak dijajah oleh pihak British. Antara perubahan yang berlaku adalah meliputi aspek politik, ekonomi dan juga sosial.

POLITIK Politik negeri-negeri Melayu di Malaysia pada abad ke-19 dilihat mempunyai pengaruh daripada pihak British walaupun penjajahan ke atas negeri tersebut tidak dilaksanakan secara langsung keatas negari tersebut. Sistem pentadbiraan negeri-negeri tersebut dilihat mempunyai persamaan dengan corak pentadbiran British di negari-negeri yang dijajahnya. Pengaruh ini jelas dapat dilihat apabila sistem pentadbiran yang diamalkan di negeri Kedah mempunyai pengaruh daripada sistem pentadbiran British di negeri Perak. Hal ini jelas apabila perak telah mengaplikasikan corak pentadbiran yang ditiru dari negeri Perak. Pengaplikasian corak pentadbiran ini adalah seperti memperkenalkan sistem bergaji kepada jawatan pegawai kanan. Sistem bergaji pegawai kanan ini sebenarnya bergantung kepada kerajaan pusat kerana golongan berjawatan tersebut tidak mampu mengawal perbelanjaan peribadi dan terpaksa meminta bantuan kerajaan pusat.1 Negeri Kedah juga dilihat mempunyai pengaruh daripada corak pentadbiran British di Negeri Perak juga adalah melalui penubuhan pasukan polis. Penubuhan pasukan polis ini adalah sebagai satu sifat permulaan untuk menjaga keamanan di negeri Kedah. Selain itu, kerajaan Kedah turut melaksanakan sistem mahkamah yang melibatkan pembicaraan yang berkaitan dengan kontrak, gadaian, pinjaman, perdagangan dan juga kes-kes jenayah. Negeri kedah juga telah mengubal undang-undang tanah pada
1

Cheah Boon Kheng & Abu Talib Ahmad, Kolonialisme di Malaysia dan Negara-negara Lain, Selangor, Fajar Bakti Sdn. Bhd., 1990, Hlm.186.

1

106. Di bawah pentadbiran SBBU ini corak pentadbiran di Sabah telah diubah suai melalui perlantikan gabenor untuk mengetuai sistem pentadbiran di Sabah. pos dan telegraf serta undang-undang. Selangor. hlm. 6 Malaysia Warisan dan Perkembangan. Sabah menerima pengaruh British bermula apabila Persatuan Sementara Borneo Utara British Berhad mendapat piagam diraja daripada kerajaan British. Fajar Bakti Sdn Bhd 2003. 1996. Majlis ini merupakan badan pentadbiran yang terpenting selepas Sultan. Sejarah Malaysia (1800-1963). Piagam tersebut merupakan tanda permulaan kepada pengaruh British di Sabah. Kuala Lumpur. Malaysia Warisan dan Perkembangan. 186-189. Penglibatan James Brooke adalah bermula apabila Pageran Muda Hashim meminta bantuan beliau untuk mengawal kekacauan akibat pemberontakan di Sarawak. 212. 2 . Setiap residensi tersebut akan ditadbir oleh seorang pegawai yang terdiri daripada bangsa Inggeris. Hlm.tahun 1883 dan sterusnya pada tahun 1885. 218.6 2 3 Ibid. Selepas berjaya mengatasi masalah tersebut James Brooke telah dilantik sebagai Raja Putih Sarawak. Penggubalan undang-undang ini jelas menunjukkan bahawa kedah telah terpengaruh dengan sistem pentadbiran British.5 Selepas itu. tanah dan ukur. pengaruh British dilihat telah dilaksanakan melalui individu iaitu James Brooke. Melalui pemberian piagam tersebut adalah dikatakan dapat menghalang pengaruh kuasa-kuasa lain daripada bertapak di negeri tersebut. hlm. James Brooke juga telah menggubal kod undang-undang yang berasaskan Britain. Penyerapan sistem pentadbiran tersebut adalah seperti pembentukkan beberapa buah jabatan seperti jabatan perbendaharaan. Manakala di negeri Sarawak pula. Utusan Publications & Distributors Sdn. persatuan tersebut telah dikenali sebagai Syarikat Berpiagam Borneo Utara (SBBU). Walaupun campur tangan James Brooke di Sarawak adalah atas dasar individu namun jelas menunjukkan bahawa wujudnya penjajahan secara tidak langsung British di negeri tersebut. Hlm. Sabah kemudiannya dijual dan dipajak kepada orang perseorangan dan syarikat British. Dewan Bahasa dan Pustaka. hlm. Kuala Lumpur.4 Rentetan penyebaran pengaruh British di Sabah adalah bermula apabila Charles Lee Moses telah memajak Sabah pada tahun 1865 daripada kesultanan Brunei dengan bayaran sebanyak $9500 selama satu tahun. audit.2 Hubungan negeri Kedah dengan Pulau Pinang juga menyebabkan wujudnya pengaruh pentadbiran daripada pihak British yang telah diserap masuk oleh negeri Kedah dalam sistem pentadbiran. 4 Zainal Abidin Abdul Wahid. Isa Othman. Melalui perlantikan ini James Brooke telah melaksanakan perubahan dalam sistem pentadbiran Sarawak. Bhd. 235.3 Negeri kedah juga dilihat turut menubuhkan Majlis Mesyuarat Negeri seperti mana negeri-negeri yang telahpun dinaungi oleh pihak British. 2002. Mohd. 5 Ruslan Zainuddin. Sultan Abdul Hamid telah menggubal satu undang-undang untuk mengawal tanah-tanah perlombongan bijih Timah di negeri Kedah. Perubahan yang dilakukan adalah berpandukan sistem pentadbiran di Britain. Di bawah Gabenor tersebut telah ditubuhkan Majlis Penasihat dan Sabah telah dibahagikan kepada beberapa kawasan yang dikenali sebagai residensi. Sejarah Malaysia Edisi Kedua .

Bhd. Hlm. Ini kerana. 135. 8 Sejarah Malaysia Edisi Kedua . di dalam perjanjian tersebut ada menyatakan bahawa pihak Siam tidak boleh menghalang dan menganggu perdagangan yang dijalankan oleh pihak British di negerinegeri tersebut. Kegiatan perlombongan yang dijalankan dilihat amat menguntungkan pihak British kerana memberi pulangan tinggi kepada mereka. 191.. Pedagang-pedagang Negeri-negeri Selat ini dikatakan mempunyai pengaruh yang kuat dalam kerajaan British. 9 Sejarah Malaysia (1800-1963). Hlm. Hal ini adalah kerana adanya jaminan bahawa pihak Siam tidak akan meyerahkan negeri-negeri tersebut kepada kuasa barat yang lain dan perdagangan di negeri-negeri tersebut tidak akan diserahkan kepada kuasa barat yang lain tanpa adanya persetujuan oleh pihak British. Macmillan Publishers (M) Sdn. 135-136. Andaya. 1983. British yang ingin memonopoli perdagangan telah memperluaskan kawasan jajahan takluknya di Asia Tenggara dan ini menunjukkan bahawa penjajahan British di Malaysia adalah berpunca daripada perkembangan ekonomi dunia. Sejarah Malaysia. 3 . Ketiga-tiga perjanjian tersebut menunjukkan bahawa wujudnya pengaruh British secara tidak langsung di negeri-negeri Meleyu seperti Kelantan dan Terengganu. Kuala Lumpur. Keadaan ini menunjukan bahawa wujudnya pengaruh British dalam bidang ekonomi di Malaysia. Kepentingan ekonomi seperti perdagangan telah menjadi pendorong utama penjajahan British. Antara perjanjian yang telah ditandatangani oleh pihak British pada abad ke-19 ialah Perjanjian Burney (1826). Perlis. Perjanjian Sempadan Inggeris-Siam pula menunjukkan bahawa British telah mewujudkan persempadanan yang baru dengan pihak Siam. Hal ini adalah penting kerana adanya penentuan kawasan yang membolehkan pihak British campur tangan kelak.8 British telah membuat pelaburan dalam sektor ekonomi di Malaysia dalam bidang perlombongan bijih timah. EKONOMI Faktor ekonomi merupakan sebab utama yang menyebabkan pihak British begitu teruja untuk menguasai Malaysia pada abad ke-19. Hlm. Melalui perjanjian Burney tersebut British secara tidak langsung telah berupaya memperluaskan perdagangannya di Negeri-negeri Melayu Utara. Perjanjian Sulit Inggeris-Siam (1897) dan Perjanjian Sempadan Inggeris-Siam (1899). Pada abad ke-19 pihak British telah membenarkan pedagang Negeri-negeri Selat untuk mengeluarkan modal dan melabur secara langsung dalam perdagangan bijih timah di Malaysia.Perjanjian-perjanjian yang ditandatangani oleh pihak British juga menunjukkan bahawa penjajahan British telah berlaku secara tidak langsung di negeri-negeri di Malaysia.7 Manakala Perjanjian Sulit Inggeris-Siam pula dapat dilihat dengan jelas bahawa pihak British ingin menghalang penempatan kuasa lain di Malaysia pada abad ke-19 di negeri Kedah. Isi kandungan perjanjian tersebut dilihat memperkukuhkan pengaruh British di negeri-negeri tersebut. Kelantan dan Terengganu.9 7 Barbara Watson Andaya & Leonard Y.

Johor 1855-1912 Pentadbiran dan Perkembangannya. L Johnson & Co (W. bilangan orang Cina telah bertambah lebih kurang separuh daripada penduduk Perak. Cina dan Inggeris. A. W. hal. Keadaan ini jelas menunjukkan bahawa wujudnya pengaruh British di seluruh Malaysia pada abad ke-19. Ker iaitu pengasas kepada firma Paterson. 267. pada Mac 1886 Read & TKC telah mengadakan perjanjian dengan sultan Abdullah dan akhirnya mereka berjaya memperolehi monopoli pengutipan cukai sebanyak 2/10 daripada keseluruhan kawasan dan mereka juga memperolehi hak pajakan wilayah Klang dan kawasn tersebut tidak akan diganggu oleh pihak pedagang lain. Pada tahun 1891. Masyarakat majmuk tersebut adalah terdiri daripada kaum Melayu.11 Sistem ini juga adalah untuk mengawal orang Cina yang terdapat di Johor dan kegiatan pertanian ini adalah merupakan gabungan masyarakat Melayu. SOSIAL Masyarakat Majmuk Aspek sosial yang mana dengan jelas dapat menunjukan bahawa semasa pengaruh British di Malaysia telah menyebabkan wujudnya masyarakat majmuk di Malaysia. Keadaan ekonomi di Selangor juga menunjukan bahawa wujudnya pengaruh British di dalam system ekonominya. James Brooke juga menggalakan kemasukan orang Cina ke dalam sektor perlombongan antimoni di Sarawak. hlm. Cina dan India. Sistem ekonomi ini adalah dilihat dikuasai oleh saudagar-saudagar negeri Selat. Kadar migrasi orang Cina adalah tinggi dan menyebabkan bilangan orang Cina di Malaysia semakin meningkat sehingga telah menyebabkan pada tahun 1890 secara tidak langsung orang Cina telah menyumbangkan sebanyak 89% daripada hasil pungutan cukai di negeri Selangor. 161. sektor ekonomi juga dilihat mempunyai pengaruh daripada pihak British melalui pengenalan kepada sistem Kanchu. Pelaburan asing dalam bidang perlombongan jelas dapat menunjukan bahawa British telah campur tangan secara tidak langsung di negeri tersebut. Kegiatan pertanian berasaskan sistem Kanchu ini merupakan satu sistem penempatan dan pemegangan tanah yang bermula apabila pemerintah Johor mengambil dasar menggalakkan orang Cina membuka kebun gambir dan lada di Johor.Di Sarawak pula jelas menunjukkan bahawa wujudnya pengaruh British dalam sistem ekonominya.12 Dengan ini jelas menunjukan bahawa adanya penglibatan British dalam sector ekonomi di Malaysia.H Read & Tan Kim Cheng) telah berusaha mendapatkan kawasan perlombongan yang lebih besar di negeri tersebut. 10 Ibid. Di negeri Johor. Kemasukan buruh Cina dan India ini adalah bertujuan untuk menampung keperluan tenaga buruh dalam sektor ekonomi di Malaysia.10. hlm. 1988. di mana telah James Brooke telah mewujudkan sistem mata wang10 yang hampir sama dengan British. Ahmad Fauzi Basri. 11 12 4 . Simons and Company. Sejarah Malaysia. Bagi memenuhi keadaan tersebut. Sistem Kanchu ini merupakan hasil nasihat W.

372. Dewan Bahasa dan Pustaka. Pemerintah Johor pada masa itu ialah Temenggung Daeng Ibrahim yang memerintah negeri Johor dari tahun 1825 hingga1862 telah melaksanakan pemodenan Johor dalam pelbagai aspek. 15 Rahimah Abdul Aziz. Pemodenan yang dilaksanakan olehnya itu telah diterus dan diperkukuhkan oleh pengganti beliau iaitu Temengung Abu Bakar antara tahun 1862 sehingga tahun 1895. Oleh kerana kebijaksanaan yang dimiliki oleh pemerintah Johor pada waktu itu telah membolehkan Johor berupaya mengekalkan kemerdekaan negeri tersebut. negeri tersebut turut menerima pengaruh daripada pihak British. 207-208. Kemasukan buruh India ini telah menyebabkan kaum utama yang terdapat di Malaysia ialah Melayu. Keadaan ini telah menyebabkan berlakunya pemisahan kaum di Malaysia. Kemajuan Johor pada tahun 1885. negeri Johor merupakan sebuah negari yang tidak dijajah oleh pihak British secara rasmi pada abad ke-19. Pembukaan tanah untuk penanaman tersebut telah menyebabkan bilangan buruh Cina semakin bertambah.13 Pada akhir abad ke-19. Hlm. Pengaruh British di negeri Johor dapat dilihat melalui proses pemodenan yang dijalankan di negeri Johor oleh pemerintahnya. 153-157. 13 14 Sejarah Malaysia.15 Keadaan ini dapat menunjukan bahawa pengaruh British di Malaysia telah menyebabkan wujudnya masyarakat majmuk di Malaysia. kaum cina di kawasan lombong dan bandar manakala kaum India pula ditempatkan di ladang-ladang. Dengan ini jelaslah menunjukan bahawa terdapatnya pengaruh British di seluruh Malaysia pada abad ke-19. 204-205. Hlm. Pembaratan Johor Johor adalah dikatakan merupakan satu-satunya negeri yang mampu mengekalkan kemerdekaannya daripada dijajah oleh pihak British dan merupakan sebuah negeri yang paling akhir menerima pelindungan oleh pihak British secara keseluruhan.14 Di negeri Johor. di mana kaum Melayu ditempatkan di kampung-kampung. Walaupun. Ujong dan Kuala Lumpur pada tahun yang sama terdapat 79% adalah terdiri daripada orang cina. Pembaratan Pemerintahan Johor (1800-1945) Suatu Analisis Sosiologi sejarah. kemasukan buruh Cina dapat dilihat melalui sistem Kanchu yang menempaykan buruh Cina di kawasan pertanian. Selain itu. dan Sg. 1997. Kuala Lumpur. Ibid. berlaku kemasukan buruh India ke Malaysia.16 Pembaratan Johor jelas dapat dilihat melalui penubuhan Majlis Mesyuarat yang mengandungi peraturan kerja yang mirip dengan pihak British. Hlm. peraturan tanah mengikut adat resam Melayu juga telah digantikan dengan sistem moden iaitu Undang-undang Tanah yang dibentuk mengikut konsepsi Inggeris. 16 Sejarah Malaysia Edisi Kedua . G. dan India. Cina. telah menyebabkan banyak tanah telah dibuka oleh golongan Melayu dan Cina untuk penanaman gambir dan lada hitam.Selangor. Hlm. 5 . Majlis yang ditubuhkan ini adalah dilihat bercorak Pusat Parlimen dan Kerajaan Inggeris yang mana mengikut bentuk seperti yang terdapat di Westminster. Sistem ini telah diterima dan diluluskan oleh Majlis Mesyuarat Kerajaan Johor pada 17 September 1910 atas gesaan daripada D.

Perubahan yang berlaku ini telah menyebabkan kuasa-kuasa mutlak sultan yang sekian lama diamalkan oleh masyarakat Melayu telah terhapus dan sultan hanya dilihat mempunyai kuasa dalam aspek adat istiadat Melayu dan agama Islam sahaja. Peluasan kuasa ini dapat ditafsirkan menerusi pengaruh yang wujud di seluruh negeri di Malaysia yang telah membawa kepada perubahan yang telah berlaku dalam aspek politik. Walaupu secara rasminya British hanya menjajah beberapa buah negeri secara rasmi tetapi pihak British telah berupaya meletakan pengaruh kuasanya diseluruh Malaysia.17 Melalui pembaratan Johor ini jelas menunjukan bahawa wujudnya pengaruh British di negari tersebut. hlm. 17 Pembaratan Pemerintahan Johor (1800-1945) Suatu Analisis Sosiologi Sejarah. ekonomi dan sosial di negeri-negeri Melayu. 6 . Penjajahan British di Malaysia pada akhir abad ke-19 dan abad ke-20 telah membawa kepada pemberontakan oleh masyarakat tempatan oleh kerana timbulnya perasaan tidak puas hati. 167. KESIMPULAN Secara keseluruhannya jelas menunjukan bahawa seluruh Malaysia telah dijajah oleh pihak British pada abad ke-19.Campbell iaitu Penasihat Am Inggeris.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful