P. 1
Razvojna-psihologija knjiga

Razvojna-psihologija knjiga

3.67

|Views: 108,554|Likes:

More info:

Published by: Zorica Radisavljevic on Apr 08, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/10/2015

pdf

text

original

Nakon rođenja i u periodu odojčeta dete je bilateralno u motornom ponašanju. U
drugoj godini deca počinju radije da upotrebljavaju organe jedne strane tela, većina
desne strane. Ta tendencija je sve jača u toku predškolskog uzrasta. Pored preferenci-
je upotrebe jedne strane, razvoj lateralizacije se ispoljava kao veća spretnost, snaga i
preciznost upotrebe oka, ruke i noge na toj strani. Međutim, ogromnu većinu, oko 90%,
čine oni kojima je to desna strana - dekstralnost (dešnjaštvo). Kod ostalih se mogu javi-
ti druge varijante lateralizacije: dominantna upotreba leve strane - sinistralnost (levaš-
tvo); podjednaka upotreba leve i desne strane - ambidekstrija; pojava da su neki organi
dominantniji na levoj a drugi na desnoj - ukrštena lateralizacija.
Da li je lateralizacija urođena ili stečena karakteristika ljudi? Dosadašnja istraži-
vanja nisu dala jednoznačan odgovor. Jedan broj naučnika veruje da je lateralizacija
posledica specijalizacije moždanih hemisfera (Sperry, 1967). Kod većine ljudi je domi-
nantna leva hemisfera u kojoj su lokalizovane funkcije govora, pisanja, simboličkih fun-
kcija, apstraktnog mišljenja. Pojava lateralizacije je specifična za ljudsku vrstu i u filo-
genetskom razvoju se pojavljuje istovremeno sa razvojem upotrebe ruke u radu i govo-
ra u komunikaciji.

Međutim, jedan broj autora smatra da lateralizacija nije isključivo fiziološki feno-
men, koji se objašnjava strukturalnim i funkcionalnim razlikama leve i desne moždane

106

hemisfere; na lateralizaciju i njene posledice utiču psihološki i socijalni faktori, što ovaj
fenomen čini još složenijim.
Pažnju psihologa posebno privlači levorukost kod dece. Prvo pitanje je da li će se
ta deca uspešno prilagoditi u okruženju koje je podešeno za desnoruke; drugo pitanje
je povezano sa posledicama "prevežbavanja" levorukih, posebno pri polasku u školu,
jer su određena istraživanja ukazala da tada može doći do smetnji u govoru i čitanju.
Pritisak na levoruke da se preorijentišu na desnu ruku dovodi do pojave mucavosti. U
pokušaju interpretacije ove pojave ističe se da u individualnom razvoju nastajanje late-
ralne dominantnosti i govora idu uporedo - ako se to "prevežbavanjem" menja javljaju
se posledice. Otuda i stav da izrazitu dominantnost upotrebe leve ruke ne treba "kida-
ti" ni pri polasku u školu; levorukom detetu treba pomoći pri usvajanju motornih veština
u nastavi, na primer, kako da postavi i koristi pribor i papir pri pisanju.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->