PANEVROPSKI UNIVERZITET APEIRON FAKULTET POSLOVNE EKONOMIJE BANJA LUKA

INFORMACIONI SISTEM GRADSKE UPRAVE
DIPLOMSKI/SPECIJALISTIČKI RAD

Mentor: Prof. dr Lazo Roljić

Student: Desanka Talić Br: indexa 081-06/VJU

Banja Luka, septembar 2010. godine

SADRŽAJ
1 UVOD..........................................................................................................................................................................3 2 definicija gradske uprave.............................................................................................................................................4 2.1 Pozicija institucija lokalne samouprave................................................................................................................5 3 projekat izgradnje is-a gradske uprave grad banja luka.............................................................................................9 3.1 Analiza ciljeva realnog sistema............................................................................................................................9 3.1.1 Analiza informacionih tokova......................................................................................................................10 4 poglavlje - realizacija projekta...................................................................................................................................23 5 dekompozicija procesa realnog sistema u podsisteme..............................................................................................26 5.1 Zajednički podsistemi.........................................................................................................................................26 5.1.1 Standardizacija.............................................................................................................................................26 5.1.2 Evidencija lica..............................................................................................................................................27 5.1.3 Evidencija nekretnina...................................................................................................................................27 5.2 Standardni podsistemi.........................................................................................................................................28 5.2.1 Odobravanja.................................................................................................................................................28 5.2.2 Finansijsko knjigovodstvo...........................................................................................................................28 5.2.3 Upravljanje gotovinskim tokovima i platnim prometom.............................................................................29 5.2.4 Praćenje prihoda...........................................................................................................................................29 5.2.5 Stalna sredstva.............................................................................................................................................30 5.2.6 Obračun plata...............................................................................................................................................30 5.2.7 Obračun naknada.........................................................................................................................................30 5.2.8 Upravljanje nabavom...................................................................................................................................30 5.2.9 Arhiviranje...................................................................................................................................................31 6 analiza interakcija izmedu definisanih podsistema................................................................................................32 6.1 Realizacija aplikativnih funkcija.........................................................................................................................32 6.1.1 Administrativno tehnička podrška ili ,,Dokument Menadžment“...............................................................32 6.1.2 Matična evidencija.......................................................................................................................................34 6.1.3 Kadrovska evidencija...................................................................................................................................38 6.1.4 Evidencija samostalnih privrednika.............................................................................................................40 6.1.5 Poslovni prostori..........................................................................................................................................40 6.1.6 Javna nabava................................................................................................................................................41 6.1.7 Finansijske aplikacije...................................................................................................................................42 6.1.8 Evidencija stalnih sredstava.........................................................................................................................45 6.1.9 Evidencija stalnih sredstava.........................................................................................................................46 6.1.10 Podsistem plata..........................................................................................................................................47 6.1.11 Podsistem blagajna.....................................................................................................................................48 6.1.12 Zalihe.........................................................................................................................................................48 7 računarska mreža.......................................................................................................................................................51 8 zaključak....................................................................................................................................................................55 9 literatura.....................................................................................................................................................................57

-2-

1

UVOD

Sistem koji omogućava prikupljanje, čuvanje, obradu, prenošenje i prikazivanje informacija zove se informacioni sistem. Pojava IK tehnologija je uticala na gotovo sve aspekte ljudskog života kako privatnog tako i u domenu profesionalnih i društvenih dostignuća. IK tehnologije su zaslužne za ovaj stepen dostignuća jednog društva i donose veliki napredak - bez obzira na strukturu i stepen razvoja društva. Važan stepen u aktivnostima društva su i poslovi gradske uprave - koji predstavljaju mehanizam kojim se uređuju interesi grada i njenih građana. Na lokalnom nivou, institucije predstavljaju mjesto na kojem su ti interesi neposredno zastupljeni, a ostvaruju se kroz neposredne kontakte građana i gradske administracije. Funkcionisanje gradske uprave zasniva se na nekoliko načela, među kojima su - načelo efikasnosti, ekspeditivnosti, pravovremenosti, racionalnosti i slično, a upravo IK tehnologije predstavljaju sredstvo za njihovo ostvarenje. Imajući u vidu navedeno, institucija lokalne uprave predstavlja početnu tačku za primjenu IK tehnologije i implentaciju koncepta gradske uprave. Lokalna samouprava predstavlja temelj i osnovni oblik političkog osamostaljivanja građana, i jednu od najznačajnijih političkih institucija. Ona je stvarni i konkretni oblik upravljanja i odlučivanja građana u lokalnoj zajednici. Značaj lokalne samouprave danas je prihvaćen i podržan od evropskih institucija.

-3-

2

DEFINICIJA GRADSKE UPRAVE

Pod terminom ,,Gradska uprava” podrazumijeva se široka primjena savremenih informaciono-komunikacionih tehnologija u administraciji - koja bi omogućila građanima, poslovnim subjektima, vladinim i nevladinim organizacijama i drugim institucijama - pristup servisima javne uprave, a zaposlenima jednostavno i efikasno obavljanje poslova, uz smanjene troškove. Tehnologija se mora kombinovati sa organizacionim promjenama i razvijanjem novih vještina - da se ostvari vizija gradske uprave. Vizija gradske uprave je stvaranje toplog i sigurnog doma za ugodan život građana koji žive u gradu, konkurentna privreda, uređena infrastruktura, vrhunska kultura i obrazovanje, visok stepen socijalne sigurnosti, raznolikost sportske i turističke ponude, te uređena lijepa i zdrava okolina. Stalno unapređenje kvaliteta usluga, uz pridržavanje evropskih standarda, podrazumjeva i primjenu novih znanja i tehnologija, kao i osposobljavanje kadrova. U cilju postizanja razvoja informacionog društva, Vijeće Ministara Bosne i Hercegovine je usvojilo dokument, nazvan ,,Politika i strategija razvoj informacionog društva”, u novembru 2004. godine. Pored toga, u cilju daljeg stvaranja preduslova za ozbiljan razvoj informacionog društva, identifikovani su i konkretni projekti kroz ,,Akcioni plan”. Uspješnost implementacije Strategije i Akcionog plana je uslovljena povremenim mjerenjem njihovih dostignuća. Aktivnosti mjerenja razvijenosti informacionog društva, na lokalnom nivou predvodi UNDP primjenjujući kombinovanje pojedinih indikatora različitih metodologija (EU, SIBIS, UN i metodologije svjetskog ekonomskog foruma.), koje su, svaka za sebe, veoma kompleksne, te se kod nas teško mogu potpuno replicirati. Za predmet rada, interesantni su, takozvani, dodatni indikatori kojima se služi SIBIS istraživanje, prema kojima postoje četiri razvojne faze e-Uprave. Faza 1 - Informisanje. Jednostavni, direktni, jednosmjerni servisi prema građanima, u formi on-line dokumenata, ponegdje se mogu sresti formulisani i kao Prisustvo (državnih institucija). Faza 2 - Jednosmjerna interakcija. Web portali koji nude mogućnost štampanja formulara i drugih usluga sa web-a. Faza 3 - Dvosmjerna interakcija. Javno dostupan web portal, koji omogućava građanima podnošenje zahtjeva Upravi putem web-a ili e-maila. Faza 4 - Potpuno elektronsko procesuiranje podataka. Kompletna komunikacija i elektronsko upravljanje dokumentima, bez papira u čitavom procesu. Nasuprot navedenim fazama, postoji i potpuno odsustvo bilo kakve upotrebe ICT-a od -4-

strane Uprave, ili postoji web portal - čiji sadržaj ne pruža nikakve relevantne informacije. Navedene faze e-Uprave podrazumijevaju razvijenu informatičku infrastrukturu i fokusirane su na Web tehnologije, odnosno na pogled i percepciju koju imaju krajnji korisnici servisa Javne uprave. Za razliku od ovog, tema rada je pogled koji podrazumijeva izgradnju stabilnog i robusnog informacionog sistema, kao infrastrukturnog elementa koji će omogućiti servisiranje bilo koje od nabrojanih faza, pogotovo poslednje. Slika 1. Javni servisi

2.1 Pozicija institucija lokalne samouprave
Zašto je važno istaći poziciju institucija lokalne samouprave u odnosu na druge nivoe vlasti? Odgovor leži u činjenici da su te institucije u najbližem kontaktu sa građanima, i zato sistemi lokalne samouprave trebalo da budu razvijeni u najvećoj mogućoj mjeri, da zadovolje zahtjeve građana za različitim dokumentima i uvjerenjima. Prema izvještaju [2] od 10.000 zaposlenih u institucijama lokalne uprave, njih oko 4.000 ima pristup računaru na poslu, što u procentima iznosi 42,2%. U tabeli 1, dato je poređenje podataka za 2005 sa podacima iz 2003. godine. Prema njemu, nije bilo značajnijih odstupanja u rezultatima. Ovakav pristup temi djeluje dosta nepotpuno, pojedini aspekti ostaju nejasni, npr. koliko od broja ispitanih stvarno koristi tehnologiju u svom poslu.

-5-

7 isti dan.5% opština su imale izgrađenu računarsku mrežu. Podaci iz izvještaja govore da 91.korištenje e-maila u komunikaciji sa građanima. Ovo značajno govori o tome koju važnost u opštinama daju ovom vidu komunikacije.com i slicne. str. najčešće je u pitanju privatna adresa nekog od davalaca takve usluge besplatno. no . od toga . samo 12 je uputilo odgovor. što je impresivan podatak za sebe.i to putem mreže. @yahoo.je postojanje lokalne računarske mreže u organizaciji. i zahtijevati da mu se ona uputi e. prikazuje Prikaz procentat zaposlenih u institucijama lokalne uprave Sljedeći ispitivani indikator . dok je mali broj propisno registrovanih institucija u smislu ispravno registrovane domene -6- . Još jedna nepovoljna karakteristika.Tabela 1. 32.mailom.u sljedećih 5-7 dana. a 5 . Prema istraživanju [1]. Zaposleni moraju imati mogućnost da međusobno razmjenjuju informacije i da efikasno koriste računare . kada su u pitanju registrovane e-mail adrese. prikazuje Prikaz navedeni odnosa umreženih računara Sljedeći indikator je . Tabela 2.3% opština ima registrovanu e-mail adresu.na upit poslan na date adrese (127 opština). donijet Zakon . 38. naime. koje se smatra važnim korakom kod uspostavljanja e-Uprave. Računarske mreže predstavljaju preduslov za zaposlene . (primjer iz Danske govori o suprotnom. kako bi građani mogli potrebne odgovore dobiti u najkraćem roku.po kojem građanin može odbiti pisanu pošiljku upućenu od nekog nivoa vlasti. @hotmail. tamo je 2004.da dijele informacije i efikasno komuniciraju.com.

ba. podatak do kojeg su istraživači došli je: da 62. govori da skoro sve opštine u BiH spadaju u Fazu 1.8% opština koje imaju internet konekciju.ba. Istraživanje je obavljeno među opštinama koje imaju internet konekciju. Rijetke su dospjele do Faze 2.da bi se iskoristile sve mogućnosti potencijala e-Uprave. i brzina konekcije je visoka.rs. Tabela 3. ostvaruju je kroz dial-up. u poređenju sa EU metodologijom. prikazuje Prikaz procentat korišenja e-mail adresa Kada je u pitanju istraživanje . Prema istraživanju.koliko institucija ima web portal. -7- .kompletno elektronsko procesiranje.da ako opštine imaju za cilj djelimičnu isporuku svojih servisa građanima putem interneta. 51. odnosno . što je nedovoljno . onda zaposleni u njima imaju pristup internetu. Tabela 4. Pošlo se od pretpostavke .. daje pProcentualnai pogled na zastupljenost web stranica u opštinama Još jedan posmatrani indikator jeste način na koji opštine pristupaju internetu. što.2% institucija ima sopstvenu web stranicu . a ne postoji institucija koja je otišla dalje. ili informacionu fazu. u Fazu 3 i 4 .na kojoj su prezentovani podaci o opštini i kontakt informacije.

Ovaj zaključak je svakako u skladu sa ranije navedenim podacima . pPrikazuje internet pristupa . matične podatke i druge podatke građana. u ovom trenutku. nisu potpuno funkcionalni u svojoj orijentaciji ka građanima i poslovnom okruženju. koja predstavlja potencijal koji treba pretvoriti u djelotvorno e-Upravljanje. dok 28 opština posjeduje softver za podršku socijalnim naporima u opštinama. u kojoj se osigurava samo informisanje zainteresovanih. u 52 opštine postoji softver za vođenje katastra. Nijedna opština ne posjeduje on-line web servise. Ovi podaci ukazuju da u opštinama postoji infrastruktura. -8- . istraživanje je pokazalo .koji se odnosi na vođenje predmeta. no.po tipu konekcije Pored gore navedenih podataka.da skoro 50% opština (61) posjeduje specijalizirani softver .Tabela 5.da je rijetko koja opština izašla iz razvojne Faze 1.

sa potrebnom IT strukturom . koji za rezultat ima nedovoljna i nekompatibilna rješenja.1 Analiza ciljeva realnog sistema Organizaciona struktura GRADSKE UPRAVE: A) Gradonačelnik B) Skupština grada 1. Tehnologija: • Unapređenje i integrisanje IT strukture unutar Gradske uprave . a najbolji način za postizanje takvog cilja je implementacija odgovarajućih informacionih sistema. novi dokumenti . Postojeći sistemi se pokazuju kao nedovoljni za ispunjavanje ukupne uloge koju opština ima u okruženju. funkcionisanje i održavanje. Strateški gledano. implementacije. Odjeljenje za opštu upravu -9- .Grada Banja Luka razvijao se kroz sljedeće faze: planiranje. na zadovoljstvo građana i zaposlenih. dok elemenat podrške korisnicima ima mali značaj. • Omogućavanje direktiva u pronalaženju mjerljivog poboljšanja nivoa usluga u okvirima fiskalnih ograničenja.3 PROJEKAT IZGRADNJE IS-A GRADSKE UPRAVE GRAD BANJA LUKA Informacioni sistem Gradske uprave .da bi se povećao nivo usluga. Ljudi/oganizacija: • Ponuditi humaniji pristup za usluge koje pruža Gradske uprava.zahvaljujuci procesima koji se odvijaju u društvu (privatizacija.za razliku od postojećeg pristupa lokalnog karaktera. analize i dizajn.u cilju podrške jedinstvenoj viziji. i ostale aktivnosti unutar gradske uprave i njenih organizacionih dijelova. vrednovanje i kontrole. otkup stanova. projekat implementacije IS treba da pomogne: Usluge građanima: • Povećanje zadovoljstva građana uslugama koje Gradska uprava pruža. Omogućavanje smjernica za reinžinjering. Pokretanje projekta IS u Gradskoj upravi treba da omogući integralan i konzistentan pristup upravljanju informacionim i poslovnim procesima . 3. uglavnom su orijentisani na podršku zaposlenima. Iz ovog razloga. Procesi: • • Podršku poslovnim procesima. institucije lokalne uprave su stavljene u poziciju da moraju razvijati sve efikasnije sisteme usluga.CIPS i drugo) i potrebi da se odgovori na rastuće zahtjeve okruženja. dionice-vaučeri. Zadaci koji se stavljaju pred instituciju lokalne uprave su mnogo složeni .

Odjeljenje za inspekcijske poslove 9. su analizom objedinjeni. Problemi. Kabinet Gadonačelnika. Odjeljenje za društvene djelatnosti. • • • • • • • Odsjek za odnose sa javnošću Odsjek za informatiku Odsjek za civilnu zaštitu Odsjek za međunarodnu saradnju Odsjek za razvoj lokalne samouprave i upravljanje kadrovima Odsjek za imovinsko-pravne poslove Odsjek za javne nabavke. Srodni ili isti informacioni tokovi u više organizacionih jedinica sa zajedničkim elementima postojećeg stanja. 2.10 - .2.1. Odjeljenje za prostorno uređenje 4. Odjeljenje za finansije 5.u okviru koje su analizirani sljedeći elemementi: • • • • • • Globalni procesi i podaci. Odjeljenje komunalne policije 8. 3. ili su eksternog karaktera. Kabinet predsjednika Skupštine Grada. Odjeljenje za privredu 3. Odjeljenje za boračko-invalidsku zaštitu 7. izvršena je analiza informacionih tokova . Kabinet Gradonačelnika Globalni procesi i podaci 1. Interakcija sa okolinom. Služba za poslove Skupštine Grada i Gradonačelnika. Stepen automatizacije. Organizacija rada i resursi. C ) Službe gradske uprave: 1. . Učestalost procesa i obim podataka.Poslovi koji se rutinski ne mogu riješiti u okviru pojedinačne službe. Odjeljenje za komunalne i stambene poslove i poslove saobraćaja 6.1 Analiza informacionih tokova Za svaku organizacionu jedinicu (sa izuzetkom onih koje su u međuvremenu formirane). Služba za zajedničke poslove. Stručno konsultativni poslovi .

određivanje namjene.11 - . Služba kabineta prikuplja informacije . Interna . status upravnih postupaka i akata poslovanja. Interakcija sa okolinom 1. institucije. Odjeljenje za privredu i društvene djelatnosti Globalni procesi Upravljanje poslovnim prostorima: evidentiranje.neposredno. nestruktuiranost i nepredvidljivost podataka i zahtjeva za podacima koji se prikupljaju. zakup i naplata. stanje naplate.građani i sva pravna lica. 1. Usporavanje procesa . obračun zakupnine.nestruktuirani i polustruktuirani podaci o radu organa Grada. ili drugim licima . ugovori. budžetski kvantifikatori. podaci o samostalnim privrednicima. fizičkim i pravnim licima.po zahtjevu. 2. rješenja. informacije o tenderima koje raspisuje Grad. Barijere Različitost. ugovaranje. Učestalost procesa i obim podataka 1. Svi procesi se vode učestalo-svakodnevno. dodjela. Evidencija nastavnog osoblja: podaci o osnovnim školama na području Opštine. rješenja.zbog nepostojanja informacionog sistema kao osnove za menadžerski informacioni sistem. finansijski pokazatelji. svi zaposleni u gradskoj administraciji.2. Prikupljanje i prezentiranje menadžerskih informacija . 2. preregistracija. podaci o poslovnim prostorima. podaci o zaposlenim i raspoloživom nastavnom osoblju. izmjene rješenja. Periodično se prikupljaju globalni kvantifikatori . izvještaji. Obrađuje se veliki broj struktuiranih i nestruktuiranih podataka. Stepen automatizacije Procesi su automatizovani. praćenje naplate. upravni postupci. 3. uvjerenja.potrebni za donošenje menadžerskih odluka.struktuirane i nestruktuirane. unutar Opštine. zakupcima. Komunikacija se obavlja usmeno ili pismeno. Resursi Zaposleni u Kabinetu – 17. i dostavlja ih Načelniku. Evidencija samostalnih privrednika: izdavanje odobrenja za rad. Eksterna . . Organizacija rada 1. opomene.

Interakcija sa okolinom 1. 3.zaposlenih. 3. PIO. Eksterna: Poreska služba. Ministarstvo rada. izmjenu statusa ili prekid. Služba za finansije. U Odjeljenju se vrši kontrola naplate i poslovi nadzora. 2. nastavno osoblje u školama. Vodi se evidencija poslovnih prostora. Stepen automatizacije Postoji softver za evidenciju poslovnih prostora. Na osnovu priložene dokumentacije evidentiraju se promjene. i svakodnevni.Učestalost procesa i obim podataka Procesi se odvijaju svakodnevno. a. Prati se stanje naplate u saradnji sa odjeljenjem za finansije. 1. garaža. 2. 41 . Osnovne škole na području Grada. Izvještavanje se vrši periodično i po zahtjevu. Za neplaćene račune šalju se opomene. Interna: Služba za finansije b. Resursi 1. Manji dio poslova se vode ručno. izdaju se fakture i dostavljaju zakupcu. Izdaju se različita uvjerenja na osnovu evidencija koje se vode po službenoj dužnosti. Građani. 5 . Privredna komora RS. jednokorisnički. 1.zaposleni. Automatizacija pokriva dio procesa. ugovaranje se vrši na godišnjoj osnovi. Organizacija rada Svi poslovi se vrše u Odjeljenju za komunalno-stambene poslove i poslove saobraćaja. Ministarstvo privrede (Inspekcija).za evidentiranjem statusa samostalnog privrednika. Poslovi su i periodičnog karaktera. Distribucija opomena po uvidu u stanje naplate. Nemogućnost automatskog generisanja ugovaranja. i samo u određenim slučajevima . 1. Na osnovu postojećih evidencija i potreba škola za nastavnim osobljem. Opština prebivališta korisnika. Zavod za zdravstveno osiguranje RS. 2. Predmeti zakupaca koji kasne sa uplatama prosljeđuju se u dalju proceduru. Vrši se prijem zahtjeva od fizičkih i pravnih lica . . mjesečno. Evidentiraju se zakupci i elementi Ugovora. 2. Broj mjesečnih zahtjeva iznosi oko 80%. Rješenja se dostavljaju strankama i Poreskoj upravi.neposrednom dodjelom. vrše se poslovi praćenja potreba škola za nastavnim osobljem i za drugim materijalnim i finansijskim resursima.12 - . Obračun zakupa prostora vrši se na osnovu ugovora. i garažnih mjesta. Dodjela prostora se vrši javnim oglasom. Pravobranilaštvo. Prepreke 1. Evidencija se vodi za nekih 950 poslovnih prostora. opomena i utuženja. Upravni postupci: izdaje se 11 vrsta rješenja. 2.

Rješavanje upravnih postupaka. Svi postupci se vode u Odsjeku . izrada katastra nekretnina. 1. Nije ustanovljen katastar nekretnina. Vrše se izmjene na osnovu promjene realnog stanja u posjedničkim. izvještavanje. uzurpacija. Na zahtjev stranaka izdaju se uvjerenja. Odjeljenje za privredu. 2. Katastarski podaci o zemljištu. 2. Služba za investicije. Zbog nepostojanja ažurne evidencije. mjesečno. deeksproprijacija.knjižni ured • Nadležna uprava. dodjela zemljišta. Katastarski podaci o zemljištu. Izrada i ažuriranje katastra nekretnina. geodetske poslove i katastar nekretnina Globalni procesi i podaci Imovinsko-pravni poslovi. nekretninama. Stepen automatizacije . Interna: • Odsjek za geodetske poslove i katastar nekretnina. Obavještavanje stranaka oduzima vrijeme zaposlenima za obavljanje operativnih poslova.2. rješenja. Promjene u katastarskom operatu. Podaci o licima. Učestalost procesa i obim podataka Poslovi se obavljaju svakodnevno. Eksterna: stranke. Poslovi se odvijaju svakodnevno. podaci o posjednicima. 2. 2. Upravni postupci: legalizacija. nekretninama. u postupku je izlaganje. izvodi. 1.za imovinsko-pravne poslove. prepisi. Interakcija sa okolinom 1. Organizacija rada 1. zahtjevi. davanje zemljišta u zakup. izdavanje uvjerenja i prepisa. eksproprijacija. Broj predmeta je oko 50. izdavanje u zakup slobodnih nekretnina u državnoj svojini. Odjeljenje za urbanizam. Odsjek za imovinsko-pravne poslove. Interna: Odsjek za imovinsko-pravne odnose. izvještaji se generišu. uvjerenja. upis prava raspolaganja. otuđivanje prava nad nekretninama. odnosno vlasničkim odnosima.13 - . Eksterna: • Stranke • Zemljišno . Svi postupci se vode svakodnevno u Odsjeku za geodetske poslove i katastar nekretnina.

u obimu od 350 . podaci o nekretninama (stanovi. Svi procesi se vrše u Odsjeku za stambene poslove. vraćanje u posjed nekretnina. Odsjek za imovinsko-pravne poslove . Svakodnevni poslovi su: upravni postupci. obavijesti. na primjer legalizacija. tehnički podaci o građevinskim objektima. Postoji softver u Odsjeku za geodetske poslove za evidenciju posjednika zemljišta. zahtjevi.1. već samo za pojedinačne katastarske opštine. podaci o licima. Problemi Nestruktuirani poslovi. Obim posla. Stambeni poslovi: upravljenje nekretninama. 2. rješavanje iz oblasti napuštenih nekretnina. uvjerenja. Izvještaji međunarodnim organizacijama OHR-u. Svi procesi se vrše u Odjeljenju za prostorno uređenje. zahtjevi za asistenciju. 1.14 - . poslovni prostori i garaže). Zahtjevi se rješavaju i dostavljaju strankama. prodaja/otkup stanova. Stranke dostavljaju zahtjeve za pokretanje upravnog postupka. Organizacija rada 1. Zahtjevi se rješavaju na osnovu dostavljene potrebne dokumentacije. Učestalost procesa i obim podataka 1. prenos stanarskog prava. te posjednicima ili vlasnicima i korisnicima objekata. zahtjevi.45 zaposlenih. Uglavnom zadovoljava potrebe. Stranka podnosi zahtjev za pokretanje upravnog postupka. 2. Odsjek za geodetske poslove i katastar nekretnina . rješenja. 2. 1. izdavanje odobrenja za građenje. OSCE-u. Izdaju se rješenja. Svakodnevni poslovi . 2. Odjeljenje za prostorno uređenje Globalni procesi i podaci.17 zaposlenih. Interakcija sa okolinom . Nije ustanovljen katastar nekretnina na nivou široke upotrebljivosti. Manji dio poslova se vode ručno. posjednicima i korisnicima).500 predmeta mjesečno. dodjela stanova. vođenje evidencije koja obuhvata oko 53000 nekretnina. 2. podaci o licima (vlasnicima nekretnina. Resursi 1. i dostavljaju se strankama putem kancelarije za prijem i otpremu pošte. Obim varira od specifičnih poslova koji se periodično javljaju. lokacijama. Nepostojanje katastra nekretnina. kuće. izdavanje odobrenja za upotrebu objekta. 2. Urbanisticko-građevinski poslovi: izdavanje urbanističke saglasnosti.

15 - .stranke. 3. izvještaji. .stranke. Organizacija rada Svi poslovi se vode u Odjeljenju za poslove opšte uprave. koji imaju trend nestajanja.45. 1. koje su teritorijalno alocirane. nemogućnost generisanja rješenja. 1. izdavanje uvjerenja. 2. Brojni periodični poslovi. Zavod za zaštitu spomenika . Problemi Obim podataka: nepostojanje kompletne evidencije. a manji dio posla se radi ručno. Zaposleni u Odjeljenju za stambeno komunalne poslove .1. Resursi Zaposleni u Odjeljenju za urbanizam . Eksterna . 1. 3. Vođenje evidencije građana po mjesnim kancelarijama za različite potrebe. veliki broj zaostalih rješenja. Stepen automatizacije je većinski. obrada predmeta. otprema pošte. Ulazni dokumenti u ovom odjeljenju predstavljaju početak toka koji se transformiše u kružni tok dokumenata unutar Gradske uprave.po mjesnim kancelarijama. izlazni tok takođe bio u ovom Odjeljenju (otprema pošte). Svi poslovi se vode izdvojeno . Dinamičnost izmjene zakonske regulative. prijem pošte. Zavod za izgradnju. i u ostalim organizacionim jedinicama Gradske uprave. 2. 2. stranke direktno komuniciraju sa Matičnom službom. 2. na kraju. arhivski poslovi. Svi dokumenti koji ulaze i izlaze iz Gradske uprave i svi dokumenti koji se kreću izmedu službi. izdavanje uvjerenja. nemogućnost evidentiranja statusa zahtjeva. da bi. 2. policija. 1. Vođenje evidencija građana po mjesnim zajednicama. Matična služba: vođenje matičnih knjiga. Svi poslovi se vode u Matičnoj službi. 2.Odsjek za informisanje. Učestalost i obim podataka Svakodnevni poslovi. Eksterna . Odjeljenje za za opštu upravu Globalni procesi i podaci Kancelarijsko poslovanje: komunikacija sa strankama.105. 1. Interni .

Ministarstvo odbrane. osim manjeg dijela u prijemnoj kancelariji. .stranke.Odjeljenje za opštu upravu . Vrši se obračun i isplate obuhvaćenim kategorijama. 3.borcima. MUP. Svi poslovi se vode automatizovano. druge Matične službe. Socijalna pitanja.neažurna arhiva zbog broja podataka. Odjeljenje za boračko invalidsku zaštitu. po službenoj dužnosti. Nemogućnost generisanja potvrda o prijemu predmeta. 1. Globani procesi i podaci Boračko-invalidska zaštita. Ostvarivanje prava: lična invalidnina. Zaposleni u Matičnoj službi . Preopterećenost zaposlenih velikim obimom podataka. 3. civilnim žrtvama rata. djeci. Zaposleni u mjesnim kancelarijama . pomoć za porodilje. 2. porodična invalidnina. Eksterna .17. 1. 1.periodično.54. Interna . ratnim vojnim invalidima.9. Večina poslova je automatizovana. Ministarstvo obrazovanja. Eksterna .građani mjesnih zajednica. Revizije svih rješenja . 1. Dupliranje predmeta i zahtjeva. 2. Pomoć u prehrani novorođenčadi.prijemna kancelarija (prijem i otprema pošte) 3. 2. Poslovi prijemnih kancelarija se vode i u još dva mjesta u gradu . pošta .stranke.sa svim organizacionim jedinicama Gradske uprave. subvencije troškova obdaništa. jednokratna pomoć. zdravstvena zaštita. 1. pomoć civilnim žrtvama rata. pa se na ovaj broj dodaje još 6 zaposlenih. Uneseni su svi podaci u postojeću aplikaciju matične evidencije. Podaci o porodicama. Evidencija korisnika dječijeg dodatka.Boriku i Starčevici. porodiljama. gdje se poslovi vode djelimično ručno. Stepen automatizacije Svi poslovi se vode automatizovano . 3. Izdaju se potvrde iz evidencija.rješava se po zahtjevima stranaka. porodično izuzetno materijalno obezbjedenje. porodicama poginulih. Rješenja i uvjerenja. Svi upravni poslovi pokrenuti po zahjevu stranke postoje i u drugom obliku. 2. Nemogućnost automatskog generisanja i evidentiranja građana po svim osnovama. Loša komunikacija sa mjesnim zajednicama. ostala pravna i fizička lica. 2. Interna .16 - . Aplikacija je više korisnička. Resursi Zaposleni u Odjeljenju . Podaci o licima . Izdaju se rješenja . Razvrstavanje arhive . Problemi Veliki broj procesa i obim podataka.Interakcija sa okolinom Eksterna . Nemogućnost praćenja statusa predmeta i informisanja stranaka.

2. 2. i po izmjeni Zakona ili na uputama nadležnog ministarstva. Organizacija rada i resursi . Interakcija sa okolinom 1. višekorisnički softver. Svi poslovi se obavljaju u Odjeljenju . i prema izmjenama Zakona ili uputama nadležnog ministarstva. 1. Kontrola izdatih rješenja građevinskih i upotrebnih dozvola. 1. Postoji veliki broj takvih izvještaja po raznim parametrima i njihovim kombinacijama. Postoje problemi sa podrškom i održavanjem softvera. softver .stranke. 2. utvrdivanje nalaza.generiše se oko 70 vrsta dokumenata i rješenja. Oko 7300 rješenja svih vrsta. Veći dio poslova automatizovan. Ministarstvo za pitanja boraca. Stepen automatizacije Evidencija korisnika. izdaju se samo uvjerenja iz evidencije. godišnje. Učestalost procesa i obim podataka Poslovi se obavljaju svakodnevno. Revizije rješenja .Učestalost procesa i obim podataka Procesi se vode svakodnevno.stranke. 2. Svi poslovi se obavljaju u Odjeljenju . Odjeljenje za inspekcije poslove Globalni procesi i podaci Inspekcijsko-nadzorni poslovi. Provodenje izvršnog postupka. Revizije svih rješenja . Obim posla je uvećan zbog čestih revizija i izmjena Zakona ili uputa nadležnih institucija. softver povezan do nadležnog ministarstva. 2.27 zaposlenih. Poslovi su intenzivno nestruktuirani .periodično. nadležno Republičko ministartsvo. Rad na terenu. Organizacija rada i resursi 1. višekorisnički softver. Eksterna . Podnošenje krivičnih prijava i zahtjeva za pokretanje prekršajnog postupka. Eksterna . Evidencija korisnika. Poslovi se obavljaju svakodnevno.periodično. Nisu svi poslovi obuhvaćeni automatizacijom. Problemi 1.4 zaposlenih. Generisanje zbirnih izvještaja. Nisu automatizovani svi procesi.17 - . Dio poslova automatizovan.

FBiH. izdavanje upotrebnih dozvola za objekte komunalne infrastrukture. Odsjek za komunalne poslove. Projekti se finansiraju iz različitih izvora . vrše se poslovi održavanja puteva i ostalih objekata komunalne infrastrukture. Prilikom izvođenja radova na pojedinim mjesnim zajednicama. Odjeljenje komunalne policije Globalni procesi i podaci 1. registrovanje.održavanje objekata komunalne infrastrukture i intenzivna komunikacija sa građanima. nadzor. Na osnovu iskazanih potreba pravi se godišnji plan rada Odjeljenja i pokretanja investicija. Organizacija rada Poslovi se vrše u Odjeljenju. Odsjek se pojavljuje kao koordinator i realizator aktivnosti. 1. sanacija i regulisanje klizišta. Interna -odjeljenje za urbanizam. ulice. 2. 2. Zauzimanje javnih površina . Godišnje se pokrene 50 investicija. Nestruktuirani poslovi. Učestalost procesa i obim podataka 1. Poslovi se vode redovno. zaštita i sanacija klizišta.koji dostavlja Načelniku. evidencija ulica i objekata komunalne infrastrukture. Evidencije katastaskih veličina . Sud. BiH. održavanje puteva.površine. rješenja.Svi poslovi se obavljau u odjeljenju sa 67 zaposlenih. Plan se usvaja na Skupštini grada. Ostalo su svakodnevni poslovi . MUP. kontrola.oko 200 rješenja godišnje. Interakcija sa okolinom Eksterna . komunalna infrastruktura. Upravni postupci. i uvidom u stanje na terenu. Odjeljenje radi potrebne procjene klizišta i program sanacije .građani. Grad. Problemi Veliki broj dokumenata i rješenja.Opština. revizija. i periodično. Registrovanje klizišta se radi u saradnji sa kantonalnim Zavodom za izgradnju. Odsjek za investicije 2. planiranje.18 - . Evidencija javnih površina. . Na osnovu prijava građana. Stepen automatizacije Svi poslovi se vode automatizovano. Rješavanje naknade korištenja javnih površina.

2. Nepostojanje blagovremenih i zbirnih informacija za menadžment. Interakcija sa okolinom 1. evidentiraju se osnovni podaci o strankama.19 - . 2. proračuna i planiranja rade se zajedno sa Odjeljenjem za finansije. Stepen automatizacije 1. Interna . 3. 2. mjesne zajednice.zbog kompleksnosti funkcija. Učestalost procesa i obim podataka 1.građani. Zavod za izgradnju. radi na povećanju stepena naplate. Svi poslovi se vode automatizovano.informacije za poslove finansijske analize.21 zaposleni. Eksterna . Eksterna . Nabavka se vrši sukcesivno prema okvirnim ugovorima. vremenu ulaska službi/službeniku kod koje stranka ide.15 zaposlenih. Resursi 1. Svi globalni procesi se obavljaju automatizovano.Odjeljenje radi kao koordinator izmedu zainteresovanih strana. i zajedno sa Odjeljenjem za finansije. komunalna preduzeća. Otežana komunikacija sa mjesnim zajednicama. Odsjek za investicije .stranke. nabavka od izabranih dobavljača. Služba za zajedničke poslove Globalni procesi i podaci Evidencija ulaska stranaka u zgradu. 2. 2. komunalne institucije i druge . 2. kao investitori ili potencijalni investitori. mjesne zajednice. Nepostojanje katastra infrastrukturnih objekata. Odjeljenje za komunalne poslove . Problemi 1. Kod zakupa javnih površina. 1.koje su u lancu realizacije projekta. Svi poslovi se teško sistematizuju . . po donošenju rješenja vrši se praćenje naplate. prikupljanje internih potreba. Nabavka. Manji dio posla se vodi ručno. raspodjela trebovanja po organizacionim jedinicama Gradske uprave. Svi globalni procesi se obavljaju svakodnevno.

objekata koji predstavljaju opasnost (ruševni objekti i sl). generisanje pripremnih listinga za obavještavanje. Stepen automatizacije Vodi se sistem evidencije ljudstva. ali ulazne informacije (potrebe) se dobijaju od drugih organizacionih jedinica.16 zaposlenih. 2. ulaza po zgradama. minskih polja. Interakcija sa okolinom 1. Podaci se periodično ažuriraju i evidentiraju. zaduženja. Svi poslovi se vrše unutar Službe.Organizacija rada i resursi 1. njihovi matični podaci i posebni podaci. Podaci se periodično ažuriraju i evidentiraju. Eksterna . Nepotpunost katastarskih podataka. Stepen automatizacije. Učestalost procesa i obim podataka 1. evidencija klizišta. Služba civilne zaštite Globalni procesi i podaci 1. Očekuje se usvajanje Zakona na nivou Republike.građani. Svi poslovi se vode automatizovano. ažuriranje.sve organizacione jedinice.dobavljači.Evidencija obveznika civilne zaštite prikupljanje podataka. Interna . Problemi Neažurnost i nepotpunost evidencija. Organizacija rada i resursi Svi poslovi se vrše unutar Službe . Evidentiraju se podaci o fizickim licima. 2. Eksterna . Poslovi popune Štaba civilne zaštite. Interakcija sa okolinom Eksterna. Na evidenciji se vodi oko 120 klizišta. Većina poslova se vode automatizovano.20 - . građani. kvalifikacija. skloništa. klasifikacija. Poslovi se vrše unutar Službe. sposobnost. . formacija. mjesto raspoređivanja. Evidencija objekata. 2. specijalizovane agencije. 2.

nadležna pravobranilaštva. priprema akata. 6. odjeljenja i komisija. Inicijativu za vodenje postupka pokreće gradonačelnik. generisanje izvještaja. Predmeti kod odjeljenja Gradske uprave. Interna . Stepen automatizacije Manji dio poslova se vode ručno. Sudski poslovi. povrat stana. Problemi Nepostojanje blagovremenih i potpunih informacija od strane Službi koje zahtijevaju pokretanje postupka. Na osnovu kupoprodajnih ugovora pripremljenih od strane Odjeljenja za stambene poslove.21 - . i periodično. nadležni Sudovi. Zastupanje Gradske uprave . Komplikovan i spor pristup potrebnim informacijama. Ugovori o kupoprodaji stanova. Organizacija rada Poslovi se vode unutar Pravobranilaštva i nadležnih sudova. Predmeti kod kantonalnih organa uprave.građani. Po dostavljanju dokumentacije od strane Službe. pokreće se postupak pred nadležnim Sudom. Pravna mišljenja za pojedine poslove gradske uprave (dodjela zemljišta i sl. vrši se ovjera kupoprodajnih ugovora (stanovi u vlasništvu Grada). Interakcija sa okolinom Eksterna .Opštinsko Pravobranilaštvo Globalni procesi i podaci 1.) Dostava informacija. . Učestalost i obim podataka Poslovi se vode svakodnevno. Gradonačelnik. 5. 4. prema protokolu i arhivi. Zakonsko zastupanje gradske uprave pred opštinskim organima uprave.sve Službe i Odsjeci. Tretiraju se upravni postupci. Služba za poslove Skupštine Grada Globalni procesi i podaci Priprema i evidentiranje akata Skupštine. 2.u slučajevima kada je gradska uprava tužena strana. Pokretanje tužbi na osnovu zahtjeva odjeljenja. 3. prenos stanarskog prava.

Stepen automatizacije Generisanje dokumenata .sve službe. Učestalost procesa i podataka Periodično .22 - .diskete. zatim te akte evidentira po njihovom kompletiranju.najmanje jedanput mjesečno. vrši se njihovo objedinjavanje i ispravke. na doradu. a izvještaje o rada dostavljaju sve Službe i Odjeljenja.Gradonačelniku. Interakcija sa okolinom Interna . veliki obim u kratkom vremenskom roku. pristup arhiviranim dokumentima. . Arhivira dokumente u opštinsku arhivu. Organizacija rada Služba priprema dokumente za komisije Skupštine grada. Skupštinom predsjedava predsjednik. U toku godine generiše se više hijada stranica teksta. uzima na revers dokumente iz arhive. pristup dokumentima i arhiviranje dokumenata više puta mjesečno.evidentiranje. U slučaju potrebe. a na osnovu zahtjeva. Resursi U službi 4+1. Po njihovom dostavljanju. Poslovi imaju kampanjski karakter.MS Word (tekst procesor) Razmjena dokumenata izmedu službi . Gradonačelnik. uz angažman zaposlenih na pripremi izvještaja iz drugih službi. Problemi Pristup arhiviranim podacima. arhiviranje dokumenata. Načelnik Odjeljenja. Pripremanje materijala za Skupštinu grada. Materijal se dostavlja na ovjeru . službe obrađuju materijale za Skupštinu Grada. Po nalogu Gradonačelnika. materijal se vraća u službu.

ali ne jednostavnim dodavanjem aktivnih komponenti (svič. Za evaluaciju postojeće računarske mreže pošlo se od nekoliko parametara:    Skalabilnost. specijalizovani kadrovi za razvoj softvera imaju na tržištu visoku vrijednost. jer u .REALIZACIJA PROJEKTA Postoji nekoliko dilema. treba prvo razjasniti.jeste outsorsing softvera od odabrane firme. kao i o pojedinim aplikacijama koje su u funkciji. Određivanje prema ovim kategorijama će biti postavljeno kao standard tokom izgradnje IS. te bi ekonomski bilo neopravdano angažovati ih na trajnoj osnovi za zadatke razvoja jednog IS-a.23 - . s obzirom na njegov značaj. odredivanje prioriteta . na isti način na čitavom državnom prostoru. u tom slučaju. Broj aktivnih prikljucaka (320) odgovara broju računara i krajnjih korisnika. Postojeći LAN je u principu moguće proširivati.koji su to podsistemi koji će se prvo implementirati. ruter i sl.koji se obavljaju. u takvoj situaciji IKT treba da budu servis. a to su: šta sa postojećim elementima informacione arhitekture.kojih trenutno nema angažovanih u potrebnom kapacitetu. te prenesenih nadležnosti sa viših institucionalnih nivoa vlasti . Znači. i stvorilo zavisnost organizacije od pojedinaca i rješenja koja su oni razvili sa svim posljedicama. očito opredjeljenje na osnovu navedenog . i koji je stepen njihove adaptacije u sistemu koji se gradi. . Sljedeće pitanje je: kojim snagama izgrađivati sistem? Unutrašnjim .da bi se omogućila fazna izgradnja. Broj postavljenih priključaka. ili outsorsing (spoljašnjim) koji. sa neznatnim odstupanjima. koje treba riješiti prije započinjanja izgradnje jedinstvenog informacionog sistema. kao i njihov raspored. Pokrivenost LAN-a. Pokrivenost objekata računarskom mrežom.čija realizacija zavisi i od broja i kvaliteta angažovanih kadrova. Postojećom računarskom mrežom su obuhvaćeni skoro svi prostori Gradske uprave. koji će doprinijeti efikasnijem. Zatim. Imajući u vidu osnovnu djelatnost organizacije poslova Javne uprave i Lokalne samouprave.koje imaju značaja zbog svog obima i napora koji su bili potrebni za njihovu realizaciju. zahtijeva i izgradnju trajnog partnerskog odnosa sa firmom koja bude zadovoljila tražene uslove. Skalabilnost: prvi problem je nepostojanje odgovarajuće izvedene dokumentacije. u komunikacione ormare).fazi održavanja životnog ciklusa sistema. sistem će morati biti modularno koncipiran . ne postoji potreba za takvim stepenom produktivnosti. racionalnijem i djelotvornijem načinu vršenja poslova iz djelokruga organizacije. ili nove mreže sa zasebnim komponentama i pasivnim i aktivnim. Radi se o elementima LAN-a i ponekom bazom podataka . Drugo. što je za projektovane potrebe nedovoljno. Ovo pitanje. Dakle.što bi otežalo međusobnu komunikaciju i saradnju. jer bi to moglo dati različita rješenja za svaku pojedinu instituciju Lokalne samouprave . nije uputno u organizacionoj strukturi uvoditi i funkciju razvoja softvera.4 POGLAVLJE . imajući u vidu činjenicu da ne postoji kritična masa resursa. S obzirom da se radi o izuzetno složenom i troškovno i vremenski zahtjevnom projektu . ni ljudskih ni materijalnih. već izgradnjom novih.

a eventualne poteškoće i nedostatke rješavati u hodu.. i timovi čije aktivnosti se odnose na konkretne oblasti koje su obuhvaćene procesom informatizacije.servis za građane i unutrašnji servis .legacy“ aplikacija i baza podataka treba rješavati u početnoj fazi projekta razvoja i implemetacije softvera. Takva pitanja. koji se sastoji od eksperata iz partnerske firme i od lokalnog osoblja koje ima autoritet i znanje za pojedine oblasti koje se koriste postojećim aplikacijama. a poslije .da budu angažovane za svaki segment složenog projekta. na prvim timovima za vođenje projekta. pošto u odnosu na druge elemente informacione strukture. njihove provjere. drugi dio . Iako je momenat prelaska sa jednog sistema na drugi kritičan iz više razloga (strah od novog i drugi otpori).koji koordinira operativne aktivnosti. kada je u pitanju konkretna institucija lokalne uprave (Gradska uprava . Odgovornost za konkretna pitanja podijeljena je. Ovaj problem je moguće riješiti odvojeno od ostalih pitanja. Podatak koji se elektronski obrađuju u institucijama lokalne uprave moguće je podijeliti na tri kategorije. preporuka je: ne dozvoliti ga. u zavisnosti od dinamike promjena ulaznih podataka i orijentacije prema okruženju . Od pitanja koja na ovom mjestu treba razmotriti .da je poželjno da izvođač ovog projekta bude različit od onog koji će izvoditi softverske radove. i svako se bavi . Inače je poželjno izbjegavati firme koje se bave svim i svačim. Pitanje prioriteta podsistema koji će se uvoditi. po sebi. takođe u početnoj fazi.24 - . Na osnovu evaluacije utroška vremena i troškova novčanih sredstava za importovanje podataka iz legacy baza.Procjenjujući napore potrebne za realizaciju potrebnih proširenja. pošto se radi o složenom problemu . kao i nekretnina koje čine relativno obimne evidencije. Ujedno. i napore za realizaciju nove sveobuhvatne lokalne mreže. Ovakva struktura obezbjeđuje potreban tok informacija neophodnih za ukupne ativnosti.. dio koji ima moć donošenja odluka. bez obzira na buduće događaje. Pitanje . Radi se o višestepenoj strukturi.Grada Banja Luka). Oko ovog stava potrebno je obezbijediti podršku rukovodnog osoblja za datu oblast u kojoj starta aplikacija. nameću sastav tima koji će učestvovati u realizaciji projekta. ispravke. ali i da se isplati ulaganje u novu računarsku mrežu. putem odgovarajućih metoda. s obzirom na to je teško biti . istrajati na novom rješenju. inicijalno one se unose kampanjski.. treba imati na umu . pobrinuti se za dovoljnu podršku operativnog osoblja iz čijih redova se mogu očekivati otpori. jer će se uspostaviti cjelovita i pravilno dimenzionisana računarska mreža čije mogućnosti nisu ograničene. Druga situacija se odnosi na paralelno vođenja aplikacija. a povezano je i sa dodjelom prioriteta. dodavanje nedostajućih atributa i iskustva sa takvim procesima. a u toku implemetacije.svojim dijelom posla".svakako je struktura podataka u organizaciji. rješavati u toku rada na projektu.čije rješavanje zahtijeva učešce multidisciplinarnog tima. lokalna računarska mreža predstavlja infrastrukturnu komponentu. Ova podjela izražava autorski stav. nego birati iz jedne domene . nema ponavljanja naloga i informacija. odgovornosti.prema prilici i u . odnosno treba specijalizovati sve podoblasti. U prvu kategoriju spadaju informacije o matičnim podacima građana. usvojen je stav da se podaci u bazu podataka unose od početka. zaključeno je da postoji razlika u potrebnim resursima u korist postojeće.najbolji u svemu“.

i predstavljaju unutrašnji servis organizacije.zanemarivo manjem obimu u odnosu na ukupan broj.) . Prilikom obrade. transparentnosti rada i učvršćenja finansijske discipline u instituciji. odnosno sistema za upravljanje bazom podataka. Promjene nad unesenim slogovima nisu ustaljene i statistički su malog značaja. . Očito je da se radi o kompleksnom sistemu za upravljanje podacima koji mora da zadovolji zahtjeve okruženja. Imajući u vidu sistemski pristup procesu informatizacije organizacije. na osnovu kojih se izdaju tipska uvjerenja o katastarskim česticama. materijalno knjigovodstvo. a tokom procesuiranja. Treću kategoriju čine podaci koji su predmet dinamičkih promjena u procesu upravljanja tokom dokumenata (dokument menadžmenta) u organizaciji.25 - . podaci prolaze šest (6) organizacijskih instanci.orijentisan prema građanima. jedan od temeljnih koraka čini i izbor robusne softverske platforme. državljanstvu. krajnja informacija predstavlja složen skup podataka koja sadrži i podatke dobijene od svake instance. smrti. izloženi su ustaljenoj dinamici promjena ulaznih podataka.kao osnove za planiranje budžeta. a isto tako i svakodnevne zahtjeve koji pred njega postavljaju poslovni procesi koji se odigravaju unutar institucije. Drugu kategoriju čine podaci koji su predmet obrade konfekcijskih aplikacija (finansije. vjenčanju. i on doprinosi transparentnosti rada organizacije i poboljšanju komunikacije sa građanima. odnosno poslovnih procesa koji se izvršavaju u okviru djelokruga rada. a kao servis orijentisan prema građanima. rođenju. Kao unutrašnji servis. plate i sl. ima ulogu upravljačko-kontrolnog mehanizma. najmanje jednom tokom jedne iteracije. namijenjeni su servisiranju potreba građana. i uvjerenja o slobodnom bračnom stanju. Predstavlja u istoj mjeri i unutrašnji i servis . u svakoj iteraciji. osnovna sredstva.

uslovi su koje treba zadovoljiti a dio su opisa u prethodnom poglavlju . opis organizacije rada. stepen automatizacije podsistema .5 DEKOMPOZICIJA PROCESA REALNOG SISTEMA U PODSISTEME Na osnovu stanja realnog sistema .da se dobiju na uvid ili provjeru u dužem vremenskom periodu. i potrebe za informatizacijom poslovanja na bazi usvojenih principa i standarda.1. za informacioni sistem Gradske uprave Grada Banja Luka. Određivanje šifarnika koji pripadaju ovom podsistemu. pozicija podsistema . . Arhiviranje.u. vodeći računa o zahtjevima koji se tiču integralnosnosti sistema i konzistentnosti podataka. Pripada kategoriji podsistema koji servisiraju sve elemente Informacionog sistema. njihova prezentacija na elementarnom nivou . ali za kojim se povremeno ukazuje potreba . Ovaj podsistem je bitan kao mjesto smještanja podataka koji više nisu potebni za operativni rad. ili u svim organizacionim jedinicama.u kojem postoje procesi i podaci koji se odvijaju i koriste u nekoliko.Gradu Banja Luka . Upravljanje nabavkom.sa globalnim procesima koje podsistem obuhvata.26 - . dekompozicija procesa realnog sistema se vrši kroz sljedece zajedničke podsisteme: • i Standardizacija. Stalna sredstva. Obračun naknada. Finansijsko knjigovodstvo.1 Zajednički podsistemi 5. Evidencija lica. Elementi koji obuhvataju ciljeve podsistema. Upravljanje platnim prometom.opis definisanih podsistema. U nastavku slijedi . Evidencija nekretnina. Obračun plata. kroz standardne podsisteme: • • • • • • • • • • • Odobravanja/upravljanje transakcijama. 5.u kojem su opisani globalni informacioni tokovi u Gradskoj upravi . organizaciona veza sa drugim podsistemima. najčešce vrši projektant (dizajner) sistema.1 Standardizacija Ovaj podsistem ne postoji kao posebna cjelina u realnom sistemu. Praćenje prihoda. i izvan realnog sistema.

a da bi se izbjegla redundancija podataka.Procesi realnog sistema obuhvaćeni ovim podsistemom su: • • • Prikupljanje i definisanje konstanti.2 Evidencija lica Ni ovaj podsistem ne postoji kao cjelina u realnom sistemu. dokumentima.prema organizaciono . procesima i koriste iste podatke koji se ponavljaju u svakom podsistemu. Ažuriranje podataka. 5. Distribucija podataka po podsistemima i nižim hijerarhijskim nivoima. . kojem se pridružuju varijabilni skupovi podataka iz drugih podsistema. su: - - - Evidentiranje osnovnog skupa podataka o nekretninama.3 Evidencija nekretnina Podsistem Evidencija nekretnina je namijenjen za implementaciju svih aplikacija . Globalni procesi obuhvaćeni ovim podsistemom. su: - evidentiranje osnovnog skupa podataka o licima. Globalni procesi sadržani u ovom podsistemu. Podsistem predstavlja rezultat uvođenja računarske podrške realnom sistemu. Skup aplikacija je širok. Upravljanje stanjima objekata u integrisanom IS Gradske uprave. Zato ovaj podsistem ima intenzivne reakcije sa svim ostalim aplikacijama i podsistemima. Prezentacija (distribucija). 5. a istovremeno i unutar Integralnog informacionog sistema Gradske uprave. pa se njegovim korištenjem izbjegava redudancija osnovnog skupa podataka. kao i različit broj atributa koji se vode za objekte.koje u bilo kojem obliku.1. Izvještavanje temeljno na uspostavljenim evidencijama. sadrže evidencije ciljnih objekata. podsistem sadrži osnovni skup podataka o licima. ažuriranje podataka. distribucija podataka po podsistemima . namijenjen je za stvaranje evidencione osnove za ostale podsisteme unutar Matične službe. Održavanje šifarnika i konstanti. Kontrola i verifikacija podataka na višem hijerarhijskom nivou.27 - . Prihvatanje i distribucija podataka prema GIS sistemima.hijerarhijskom nivou. Ostali podsistemi IS-a Gradske uprave koriste ovaj podsistem za identifikaciju lica po raznim evidencijama.1.

1 Standardni podsistemi Odobravanja Podsistem . Informacije iz svakog od ovih podsistema se slijevaju u Finansijsko knjigovodstvo. tako što ce registrovati i verifikovati sve relevantne transakcije koje utiču na finansijsko stanje Gradske uprave. pripada određenom podsistemu koji je zadužen za specificnu transakciju. bolje rečeno. Komponenta koja treba da omogući dodatnu kontrolu i upravljanje potrošnjom je knjiga rezervacije sredstava.. kojom se prate troškovi koji su posljedica izdatih narudžbi i sklopljenih ugovora. Računovodstveno informisanje. i prezentovati ih u obliku pogodnom za donošenje odluka.bilo eksternog bilo internog tipa. Svi vidovi donošenja odluka su koncentrisani u ovom podsistemu. Podsistem obuhvata sljedeće globalne procese: - Računovodstveni nadzor. Za realizaciju ovog scenarija podsistem. 5.2 5. Globalni procesi koje obuhvata podsistem ..5. praktično . Praćenje realizacije budžeta.2. Izrada budžeta. Finansijsko računovodstvo omogućava defmisanje i praćenje realizacije usvojenog budžeta.2.znači mogućnost uticaja na funkcionalne veze izmedu elementarnih transakcija definisanih u pojedinačnim sistemima. u kojem se obrađuje.Odobravanja” su: - Upravljanje uzročno-posljedičnim vezama izmedu dokumenata (transakcija Upravljanje odobravanjem pojedinih dokumenata. Upravljanje transakcijama i njihovim tokovima.. sistema).2 Finansijsko knjigovodstvo Finansijsko knjigovodstvo treba da obezbijedi podlogu za centralizovano upravljanje finansijskim transakcijama Gradske uprave. Kako bi proces donošenja odluka bio što kvalitetniji. Finansijsko knjigovodstvo mora diktirati određene uslove ostalim podsistemima ili.Odobravanja” obezbjeđuje jedinstven pristup upravljanju transakcijama i njihovim tokovima.kroz koje se obavlja pružanje usluga građanima (.servisi za građane”). Računovodstvena analiza. te načinu donošenja odluka putem integralnog informacionog sistema. modulima koji su mu podređeni.28 - . podsistem odobravanja treba imati neposredan uvid (u realnom vremenu) u transakcije podsistema . Svaka finansijska transakcija . kao i ostalih troškova planiranih budžetom. .

i slično. Obrada oročenih depozita. ažurira se stanje svih računa. i vrši rezervaciju sredstava za posebnu namjenu. Podsistem obuhvata sljedeće globalne procese: - Obrada protoka gotovinskih sredstava . Podsistem obuhvata sljedeće globalne procese: Prihvatanje i obrada uplata.Cash managament”(Keš menadžment) i podržava prihvatanje i obradu informacija o platnim transakcijama iz platnog prometa. kao i zahtjeve za izvršenje internih plaćanja... Obrađene informacije se prosljeđuju podsistemima plaćanja i praćenja prihoda. Može se.izvršeno u platnom prometu. Iz navedenog je jasno . Registrovanje potraživanja. već dodatno predstavlja podršku aktivnostima koje obuhvataju i primjenu sudskog postupka prema dužniku. - 5. ali. i sa nizom vanjskim činiocima. U tom smislu. informacija.4 Praćenje prihoda Praćenje prihoda .5. Naplata zakašnjelih potraživanja.u koji se slivaju brojni podaci iz drugih podsistema. iz čega je jasno da im je . isto tako. koristiti za registrovanje transakcija kroz koje se vrši fizički protok novca. Kao rezultat obrade. takođe. Obrada informacija o gotovinskim transakcijama . Proces naplate ne predstavlja samo uobičajenu naplatu koja se obavlja redovno i pravovremeno. Praćenje prihoda je podsistem . poput kamata na depozitna sredstva. podsistem prati postupak oročavanja depozita. i o naplati potraživanja. Predviđanje/planiranje gotovinskih tokova.29 - .Cash managament” podređen podsistem. .2.izvršenim na blagajni. Prosljeđivanje informacija o protoku gotovinskih sredstava .2. a odnosi se na interno blagajničko poslovanje.3 Upravljanje gotovinskim tokovima i platnim prometom Podsistem se popularno naziva i . Podsistem registruje priliv sredstava i po drugim osnovama.da je ovaj podsistem u intenzivnoj sprezi sa drugim podsistemima informacionog sistema. Redovna naplata potraživanja.inicijatorima Praćenje gotovinskih tokova. Podsistem prihvata i informacije o primljenim uplatama. u svrhu evidentiranja nastalih potraživanja (uključujući i ona koja nisu dospjela) i prikupljanja informacija koje omogućuju precizno finansijsko definisanje potraživanja. sistem sadrži i mehanizme koji podržavaju takve postupke. Dalje.prikuplja sve informacije o realizaciji i praćenju priliva sredstava iz svih izvora finansiranja.

2. Podaci se dobijaju na osnovu podataka o izvršenim časovima rada. . Obračun poreza i doprinosa.2.koji servisira obračun plata zaposlenih. Periodični obračun stalnih sredstava (obračun amortizacije prema zadatim stopama i sl. 5. Obračun odbitaka.6 Obračun plata Podsistem „Obračun plata“ je dio integralnog informacionog sistema . Podsistem obuhvata sljedeće globalne procese: - Vođenje knjige stalnih sredstava. te konsolidovanje i realizaciju narudžbi dobavljačima. 5.praćenje prihoda” na odobravanje i realizaciju potraživanja. prikupljanja i poređenja ponuda.30 - . odnosno trebovanja.2.- 5.5 Kontakti sa komitentima. Upravljenje kalkulacijama. Analiza naplate.8 Upravljanje nabavom obuhvata sve poslove vezane za prikupljanje i odobravanje internih narudžbi.7 Obračun naknada Obračun naknada je centralizovani podsistem . Podsistem obuhvata sljedeće globalne procese: - Obračun primanja zaposlenih. Upravljanje nabavom 5.. Informacije iz ovog podsistema se prosljeđuju podsistemu . Obračun plata vrši praćenje obračunatih plata i obustave iz plate.u kojem se vrši obračun naknada za sve usluge koje pruža Grad. Podsistem je uvezan sa podsistemima „Kadrovska evidencija“ i „Plaćanja“. Podsistem obuhvata sljedeće realne procese: - Obračun naknada za pružene usluge. Podsistem pruža podršku obavljanju svih poslova oko raspisivanja tendera. Održavanje cjenovnika usluga.2. i o drugim mjerilima i kriterijumima utvrđenim normativnim aktima Gradske uprave. Stalna sredstva Podsistem „Stalna sredstva“ obuhvata sve poslove vezane za definisanje i održavanje informacija o stanju i vrijednosti stalnih sredstava.) Inventurisanje stalnih sredstava (popis).

te unosa i održavanja svih dokumentovanih relacija sa dobavljačima. Brisanje podataka koji više nisu potrebni.9 Podsistem arhiviranja . Podsistem obuhvata sljedeće globalne procese: - Obrada internih narudžbi. Ovj podsistem je bitan kao mjesto odlaganja podataka koji više nisu potrebni za operativni rad. u dužem vemenskom periodu. Arhiviranje 5. Podsistem uključuje i pohranjivanje skenirane dokumenacije. . ali za kojima postoji potreba da se dobiju na uvid ili provjeru.po svom karakteru. Uvid u arhivski materijal i štampanje istih. Ugovaranje poslova sa dobavljačima. Arhiviranje obuhvata sljedece globalne procese: - - Arhiviranje podataka iz pojedinih podsistema.2.31 - . pripada kategoriji servisnih podsistema kompletnog informacionog sistema.

1. Predstavlja podršku procesima i aktivnostima upravljanja kretanjem dokumenata u kompletnoj organizaciji . U tu svrhu. 6. kao i u komunikaciji izmedu Službi. Realizuju se na osnovu prihvaćenih uslova u principima i standardima Projekta IS Gradske uprave. a koristi se unutar svih Službi i organa Gradske uprave. Javna nabava. - Moguće je da se pojavi potreba da se još neki procesi kandiduju . odnosno pojedinačnih aplikativnih cjelina. ažuriranje. Poslovi kancelarijskog poslovanja se vrše u Pisarnici. unos. za koje postoji potreba za interakcijom . kao i sa nižim). Budžet. upravljanje. Odgovarajućom realizacijom globalnih procesa i implementacijom veza između definisanih podsistema vrši se realizacija aplikativnih funkcija realnog sistema. koja pripada Odjeljenju za opštu upravu.kroz upravljanje ulaznim.1 Administrativno tehnička podrška ili .jer spadaju u kategoriju lokalnih aplikacija. procesnim i izlaznim dokumentima. Evidencija samostalnih privrednika. biće predmet posebnih projekata . Kadrovska evidencija (Human Resources). Grupa finansijskih aplikacija: Glavna knjiga.32 - . odnosno zadovoljenje potreba i zahtjeva realnog sistema u Gradskoj upravi Grada Banja Luka. u tom slučaju. Matična evidencija. razvijena su tri modula: . što omogućava izdvajanje posebnih aplikativnih funkcija koje se naslanjaju na njih: - - Administrativno. Plate.Dokument Menadžment“ Pozicija unutar realnog sistema Obuhvata poslove kancelarijskog poslovanja.tehnička podrška. Osnovna sredstva. Zalihe (sitan inventar i kancelarijski materijal). Upravljanje nekretninama. Blagajna. objedinjeni su pojedini tokovi funkcionalno materijalnih dijelova informacionog sistema (podrška poslovima i procesima iz realnog sistema. 6.1 Realizacija aplikativnih funkcija Na osnovu zajedničkih osobina informacionih tokova unutar Grada.u smislu informacione podrške.6 ANALIZA INTERAKCIJA IZMEDU DEFINISANIH PODSISTEMA Prethodno definisani i opisani posistemi čine osnovu za realizaciju funkcija realnog sistema. Poslovni prostori..na nivou Grada i sa višim nivoima uprave.

- Evidencija dokumenata. Šema toka procesa u .da poslove vrše zaposleni u Pisarnici.čime se u potpunosti zadovoljavaju zakonski uslovi). Kada su u pitanju resursi. u Pisarnicu. Distribucija podataka o aktima po organizacionim jedinicama.kopija (na kraju perioda izvršiti koričenje . prilagoditi izlazne izvještaje zakonski zadatim formama . Workflow. Na slici 2.33 - Procesi u Službama . Prezentacija i statistička obrada.Dokument Menadzment“ podsistemu Procesi u Pisarnici . Razvođenje predmeta i akata. Evidencija generisanja dokumenata unutar službi. a zaposleni u Pisarnici . evidentiranje kretanja predmeta i dostavljanje predmeta natrag. Evidencija otpremljene pošte.čime se omogućuje tražena hard. Da bi se izbjeglo duplo vođenje (vođenje odgovarajućih knjiga koje je obavezno prema Zakonu). i po jedan administrativno-tehnički referent u svakoj organizacionoj jedinici.rasterećuju viška obaveze. koji vrši poslove prijema pošte.. Arhiva. ranije je rečeno . Slika 2. Globalni poslovi Evidentiranje akata po prijemu i klasifikaciji. je prikazana gruba ilustracija toka predmeta kroz pojedine procese.

obrade i predstavljanja matičnih podataka građana. Podsistem ne sadrži nove upise. ovu funkciju obavlja Matična knjiga rodenih. pošto prema zakonskom rješenju.6. zauzima podsistem matičnih podataka o licima (MPL). Generisanje izvještaja. Matična knjiga umrlih predstavlja vođenje evidencije podataka o umrlim licima. proces evidentiranja činjenice rođenja podrazumijeva ažuriranje samo varijabilnog skupa podataka koji se odnose na upis rođenja. dakle.1. Podsistem MPL sadrži osnovni skup podataka o licima. . koja su predmet odnosnih evidencija.34 - . Aplikacija komunicira sa šifarskim sistemom. kojem se pridružuju varijabilni skupovi podataka iz drugih podsistema. Evidencija državljana. MKV. iako ne postoji u realnom sistemu kao posebna cjelina. Namijenjen je za stvaranje evidencione osnove za ostale podsisteme unutar Matične službe. MKR). Globalni poslovi - - Evidencija rođenih. Izdavanje izvoda i potvrda.orjentisan prema građanima. Aplikacija Matične službe predstavlja automatizaciju procesa vođenja evidencije. Zajednička karakteristika svih podsistema je da predstavljaju osnovu za izdavanje izvoda i uvjerenja. Matična knjiga vjenčanih predstavlja podsistem za vođenje evidencije i dokumentovanje vjenčanja. Centralno mjesto.podsistem koji predstavlja vođenje evidencije državljana koji su u nju upisani. a istovremeno i unutar Integralnog informacionog sistema Gradske uprave. iz kojeg preuzima sve potrebne šifrirane pojmove. dopunjavaju se varijabilni skupovi podataka u drugim podsistemima (MKU. Postupak unosa podataka. takođe ažurira samo varijabilni skup podataka. i predstavlja važan servis . Evidencija vjenčanih. izgleda ovako: prvo se unosi zajednički skup podataka o licu (MPL). Podsistem Matična knjiga rođenih (MKR) je evidencioni sistem za lica rođena na području Matične službe Grada Banja Luka. po unosu podataka u taj podsistem. da bi se izbjegla redundancija podataka. MPL podsistem predstavlja rezultat uvođenja računarske podrške realnom sistemu. obuhvata poslove evidencije građanskih stanja. Evidencija umrlih. Realizaciju poslova vrše zaposleni u Službi. Za razliku od MPL-a. Knjiga državljana .2 Matična evidencija Pozicija unutar realnog sistema Poslovi evidencije matičnih knjiga se vrše u Odjeljenju za opštu upravu.

Slika 3.35 - . Pojednostavljena šema strukture baze podataka Matične evidencije .

36 - .Slika 4. Glavni meni aplikacije .

Matična knjiga rođenih .Slika 5.37 - .

Matična knjiga vjenčanih 6. . u našem slučaju u Odsjek za upravljanje kadrovima.3 Kadrovska evidencija Pozicija unutar realnog sistema Poslovi Kadrovske evidencije. ili u trendu naziva . prema svojoj prirodi treba da se obavljaju unutar poslova Kabineta gradonačelnika.ljudski resursi (Human Resources). no s obzirom da se sistem dizajnira da ne zavisi od organizacione strukture.1.38 - . može biti pozicioniran u drugu (srodnu ) Službu. čiji procesi se obavljaju u Službi za finansije.Slika 6. Aplikacija ima intenzivne veze sa podsistemom plate.

Glavni meni aplikacije kadrovske evidencije Globalni poslovi Evidentiranje osnovnog skupa podataka o licu zaposlenom u Gradu/Opštini. - Slika 8.39 - . Podaci o zaposlenim licima . uvjerenja. Evidentiranje sistematizacije radnih mjesta i kadrovskih resursa rasporedenih prema sistematizaciji radnih mjesta u Gradu/ Opštini. Evidentiranje/izdavanje dokumenata (rješenja. odluka) koji se odnose na lica zaposlena u Gradu/ Opštini. Izrada pojedinačnih i zbirnih izvještaja – zaposlenog.Slika 7.

Registar trgovačkih radnji. • 6.40 - . Slika 9. Naplata. Aplikacija je i interakcija sa Finansijskim poslovanjem (Knjiga izlaznih faktura.Poslove obavljaju sedam zaposlenih u Službi 6. Glavni meni aplikacije.5 Poslovni prostori Pozicija unutar realnog sistema I ova aplikacija obuhvata poslove koji se vode u Odjeljenju za privredu. i Registar prevoznika. Glavna knjiga). Obrada i analiza podataka o privrednicima. formiraće se tri registra: • • • Obrtni registar.1. Globalni poslovi • Registrovanje i evidencija samostalnih privrednika. Vode se podaci o poslovnim prostorima u vlasništvu Opštine.1.4 Evidencija samostalnih privrednika Pozicija unutar realnog sistema Aplikacija obuhvata poslove koji se vode u Službi za privredu i društvene djelatnosti. U okviru aplikacije.poslovni prostori . Realizaciju poslova iz ove oblasti vrše zaposleni unutar predmetne Službe. i o poslovnim prostorima na kojima Opština ima pravo raspolaganja.

Ova aplikacija dobija na značaju pod uticajem evropske Komisije i drugih evropskih tijela .1.Globalni poslovi • • • Vođenje evidencije poslovnih prostora. Vođenje evidencije i obrada korisnika i njihovih Ugovora. postupak nabavke. i druge informacije vezane za postupak). • Evidencija rezultata provedenih postupaka i dodjeljenih Ugovora. donijet je državni Zakon . Maska sa podacima poslovnog prostora Realizaciju poslova vode zaposleni unutar Službe. • Generisanje pratećih dokumenata.koji se javljaju kao zainteresovani u procesima koji prethode pridruživanju EU. kada su u pitanju javne nabavke.41 - . a koristi izvještaje iz drugih funkcionalnih modula. procijenjena vrijednost nabavke.pri kabinetu Gradonačelnika.6 Javna nabava Pozicija unutar realnog sistema Poslovi vezani za Javnu nabavku se vode u Odsjeku za nabavku . Aplikacija se funkcionalno naslanja na module evidencija.koji se oslanja na evropske direktive (postoje četiri). Globalni poslovi • Definisanje potreba (Plana) i zahtjeva za nabavku (prikupljanje podataka na kojoj stavci budžeta stoje sredstva na raspolaganju za namjeravanu nabavku. 6. Izvještavanje • Slika 10. Praćenje naplate. • Evidencija prispjelih ponuda. U tom smislu. .

1. 6. Zaključivanje procesa nabave. pripadaju različitim. Finansijske transakcije. Slika 11.u tom smislu. i prezentovati informacije u obliku pogodnom za donošenje odluka. ono je nadređeni sistem podsistemima koji komuniciraju sa njim. usvajanje. praćenje realizacije i promjene (rebalans) budžeta. a obrađeni podaci se slivaju u finansijsko knjigovodstvo. Podsistem Finansijskog knjigovodstva diktira određene uslove ostalim podsistemima.7 Finansijske aplikacije Pozicija unutar realnog sistema Poslovi se vode u okviru Službe za finansije i treba da obezbjede podršku centralizovanom upravljanju finansijskim transakcijama Grada/ Opštine. Postoji interakcija sa većim brojem podsistema unutar informacionog sistema.42 - . Sistem treba da omogući veći stepen discipline i kontrole protrošnje novčanih sredstava.• • Evidencija dokumenata u žalbenom postupku. bilo eksterne bilo interne. Finansijsko knjigovodstvo treba da omogući definisanje. i obrađuju se u njima. i . tako što će registrovati i verifikovati sve relevantne transakcije koje utiču na finansijsko stanje Opštine. Realizacija poslova je odgovornost zaposlenih u kabinetu Gradonačelnika. ranije definisanim podsistemima. Finansijsko knjigovodstvo .

. podržani kroz dva podsistema ..Acti on Ed it Qu ery B lo ck R e cord Fie ld Win do w H e lp Glavnaknjiga Knl MT Su bAn Urg i P E E R Saldo | StQm VI 1 pa NU L |7 PUM | Od 1 D ug uje U tV r bH V r | 2 3-J A N2 0 0 8 - Do 1 Potraz uje 1 Kon to Komintent < l 1 FRM-40350: C |Reco rd:1/1 ue ry caused no ecord s to be r etrie ve d. • Knjiga izlaznih faktura.43 - . • Računovodstveno informisanje. Maska modula Glavne knjige Globalni procesi • Računovodstveni nadzor. Nalog za knjiženje plaćenih faktura po osnovu zakupa.Glavnu knjigu i Budžet. • Praćenje izvršenja budžeta. Podsistem . evidentirane obaveze prema dobavljačima). • Rebalans budžeta. Automatski formirani nalog nastaje u drugim modulima . Nalog za knjiženje obaveza po raznim osnovama (plate zaposlenih. Globalni procesi su. • Izrada budžeta.pokretanjem posebnih obrada.Glavna knjiga” poznaje dvije vrste naloga: automatski formirani nalog. • Knjiga ulaznih faktura. Nalog za knjiženje plaćenih obaveza. na osnovu podataka koji se nalaze u izvornim modulima: • • • • Nalog za knjiženje izdatih faktura koje generiše podsistem poslovnih prostora. najvećim dijelom. i ručno uneseni nalog. • Računovodstvena analiza. Slika 12.

i sadrži iste atribute. a ne u Glavnoj knjizi. uključujući i izvještaje propisane Zakonom. definišu se putem generatora finansijskih izvještaja . koji su bazirani na ekonomskoj. Finansijski podaci . Na osnovu nastalog dokumenta. Izvještavanje . koji su započeti u prethodnim fiskalnim periodima. kao i izvještaji koji se oslanjaju na poređenje podataka planiranog i realizovanog budžeta .koji zahtjeva transakciju.unutar posmatranih perioda. odnosno . one se vrše u modulu u kojem je nalog nastao. sastavni dio modula Glavne knjige. .. i knjiga izlaznih faktura . nad kojim je izvršena kontrola i knjiženje. Knjiga ulaznih faktura. te projekcija povećanja prihoda u narednoj fiskalnoj godini. Planiranje budžeta se odvija u tri faze. Nalog za knjiženje izvoda. U slučaju potrebe da se vrše korekcije podataka na nalogu. Izvještajima određene vrste može da pristupi samo onaj koji ima odgovarajuće ovlaštenje. funkcionalnu i fondovsku klasifikaciju. vrši se unos plana budžeta . pri čemu prioritet imaju rashodi po osnovu investicija. 2.na osnovu dokumenta. i Istovremeno knjiženje više naloga. pri čemu saldo mora biti jednak nuli. Rebalans budžeta vrši referent . Nalog za knjiženje amortizacije stalnih sredstava. koje reflektuju organizacioni kod. organizacionoj i fondovskoj klasifikaciji praćenja budžeta.sa podacima po organizacionim (bilansnim) jedinicama. Knjženje se može vršiti na dva načina: • • Pojedinačno knjiženje naloga.na mjesečnoj osnovi. od kojih prva nije automatizovana. Svi izvještaji za praćenje budžeta.• • • Nalog za knjiženje skladišta. po kapitalnim izdacima. pri čemu se vrši praćenje prihoda po prethodnim periodima. kao i automatski formirani nalog za knjiženje. Slijede dvije automatizovane faze: Priprema plana prihoda . koji omogućava konfigurisanje izvještaja od strane korisnika).informaciju o podacima referenta koji vrši unos.potrebni za planiranje budžeta.odobravanje" unesenog rebalansa.kao bitnu komponentu. Knjiženje naloga je moguće kada sistem provjeri saldo naloga. funkcionalnoj. se uzimaju iz izvještaja Glavne knjige za prethodni period.44 - .po mjesecima. na osnovu zahtjeva pojedinačnih korisnika. karakteriše hijerarhijski selektivan pristup izvještajima koje sistem generiše. odnosno zahtjeva pojedinih organizacionih jedinica koji su uvršteni u plan budžeta i klasifikovani na osnovu zadatih kriterija. Ručni unos naloga se vrši prema nastanku događaja .spadaju u podređene sisteme podsistemu finansija.u Glavnoj knjizi (alat. 1. Knjiga ulaznih faktura registruje obaveze koje Grad/Opština ima po svim osnovama. nastalog na višem organizacionom nivou. klasifikaciju po odgovarajućim kontima. a odnosi se na distribuiranje uputstva za pripremu zahtjeva budžetskim korisnicima. Priprema plana rashoda . sa zadatim rokovima i ograničenjima. plus .

Izlazne fakture.Za obaveze .8 Evidencija stalnih sredstava . unosi se trajni nalog. kao i u prethodnom. gdje se formiraju nalozi za knjiženje. prošireno za izvještaje o neizmirenim fakturama. na bankarskom izvodu. pregled otvorenih stavki. Izvještavanje iz ovog modula je detaljno. analitičke kartice dobavljača.koja Opština ima po osnovu naplate usluga (izdavanje dozvola i rješenja. zakup. Slika 13. I za ovaj podsistem važi da se potraživanja zatvaraju na osnovu referentne oznake na izvodu.1. Potraživanja Slika 14. Unos ulaznih faktura 6. Obaveze po tim nalozima se zatvaraju na osnovu reference naloga za plaćanje.koje se plaćaju u fiksnom iznosu i u pravilnim vremenskim razmacima. pregled obaveza prispjelih za plaćanje). nakon kontrola kao i ulazne prebacuju se u Glavnu knjigu.45 - . kapitalni grantovi sa drugih nivoa). zbog svog značaja. koja formira pojedinačne obaveze. pomoću kojeg sistem vodi računa o vremenu i iznosima plaćanja. ostale obaveze se unose ručno. Izvještavanje iz ovog podsistema je. analitičke kartice po kontima troškova. Ulazne fakture se prebacuju u Glavnu knjigu. Knjiga izlaznih faktura se odnosi na potraživanja . nakon čega se pokreće obrada. sveobuhvatno i detaljno (pregled evidentiranih i plaćenih obaveza. pojedinačno i zbirno.

i obuhvata sljedeće globalne poslove: • • Vodenje knjige stalnih sredstava. . Periodični obračun stalnih sredstava. i obuhvata sve poslove vezane za informacije o stanju i vrijednosti stalnih sredstava. Maska za opciju Stalna sredstva Globalni poslovi Podsistem osnovnih sredstava pripada knjigovodstvenim evidencijama.6.1. Slika 15.9 Evidencija stalnih sredstava Pozicija u realnom sistemu Poslovi evidencije stalnih sredstava se vrše u Službi za finansije.46 - .

Slika 16. U podsistemu se vrši praćenje obračunatih plata.1. izvršenih obustava. a sami poslovi nisu stalnog karaktera. Maska za unos osnovnog sredstva Realizacija poslova je odgovornost zaposlenih u Službi za finansije. Slika 17. 6.10 Podsistem plata Pozicija u realnom sistemu Poslovi obračuna plata se vrše u Službi za finansije.47 - . izrada godišnjih obrazaca . a postoji interakcija sa modulom Kadrovske evidencije i modulom Plaćanja.obaveznih po Zakonu. Meni podsistema plataPlata .• Inventurisanje stalnih sredstava.

Obračun poreza i doprinosa. Podsistem je u interakciji sa Glavnom knjigom.11 Podsistem blagajna Pozicija u realnom sistemu Poslovi blagajne se vrše u Službi za finansije. postoje dvije blagajne. šalter blagajna evidentira samo prijem (administrativne takse.12 Zalihe Pozicija u realnom sistemu Podsistem upravljanje Zalihama je organizacijski smješten u Službu za zajedničke poslove i obezbjeđenje. uplate za tendersku dokumentaciju i druge). .48 - . 6.evidentiranje promjena.1. Zbog specifičnih zahtjeva koji trebaju biti ispunjeni. Realizacija poslova je odgovornost zaposlenih u Službi. blagajnički dnevnik. Izvještavanje. sitne račune u okviru blagajničkog maksimuma). Realizacija poslova je odgovornost zaposlenih u Službi. • 6. uplate po osnovu zakupa.Globalni poslovi Podsistem obuhvata sljedeće globalne poslove: • • Obračun ukupnih primanja zaposlenih. Obuhvata sve poslove koji se odnose na definisanje i održavanje informacija o stanju i vrijednosti zaliha kancelarijskog materijala i sitnog inventara. Nabavkom i Glavnom knjigom. planiranju i predviđanju zaliha i vođenju statistika prometa po raznim osnovama.1. glavna blagajna i šalter blagajna. Obrada odbitaka. Modul je u interakciji sa modulima Stalnih sredstava. Globalni poslovi Podsistem obuhvata sljedeće globalne poslove: • • • Unos uplata/isplata . a glavna blagajna evidentira i prijem i izdatke (putne naloge.

Slika 18. . Vođenje pojedinačnih cijena i proizvoda.49 - . Praćenje stanja zaliha. Obrada rukovanja robom. Vođenje zaduženja sredstava i materijala u upotrebi. Glavni meni modul zaliha Globalni poslovi • • • • • Vođenje asortimana.

9 |1.1B6 Pro izvo dj ac Ob racu n N iv el aci ja Fak tu ma c N ab av c ije r Kata lo ski I |406 |1107 |.| ffl Ocean * Skladista 2007 Org Na ziv Registar artikala No me nk latu ra N azi v Lkc 1 .0234 .17 . . C jn +P ore z 3 I|33 |32 1 1010001 1010002 1010003 1010009 Karo papir Sveska mala Sveska velika Knjiga KUF Knjiga KIF Selotejp mali Selotejp veliki Lj epilo u tubi Klamerice Spajalice 1/100 Telefax rolna 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ark 1 ko m ko m ko m ko m ko m ko m ko m kut kut ko m 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 . 82 0 140K 0 140K 0 1401 1 0 1401 1 0 14BK 0 140K 0 140K 66 23 283 2G8 26 43 28 Seri jsk i br oj 101000A 101000B 101000C 101000D 101000H 1010001 101000M 745897|.50 - .02 7. o ° 140K 1401f 0 14BK 0 148K |2.07 1.0234 |l | Skladiste kancela Slika 19.0234 j.82 |0234 |.2 i Jn n Ta rifa 12-APR-20B7 3ri sa nj e arti kla B risa ~ij e p rornet -|n|x| r r Za li ha Odj elj en j Star a si fi |14B161 Ka rtica Skladiste kancelarijskog materijala.02 |07 |1 17 j.106 Od rz.02 |7.18184 2.93 7. potros.74589 181042|.93 |7. Maska registra artikala u modulu zaliha Realizacija poslova je odgovornost zaposlenog u Službi.9 1. materijala i sitnog inventara C ij en a.02 .

a kako se radi o oblasti u kojoj se događaju izuzetno brze promjene. šest u objektu A. Između ovog ormara i spratnih koncentracija su realizovane dvije vrste veza . U objektima je zato. Mrežna instalacija u objektima Gradske uprave Grada je realizovana kao univerzalna instalacija. koji će koristiti veliki broj računara. Karakteristike kablova i ostalih elemenata instalacije su definisane međunarodnim standardom. nego i univerzalno korištenje priključaka instalacije. Opšte je prihvaćeno . od kojih su najvažnije: • • • mora se ostvariti dovoljna gustoća priključaka.51 - . postojala potreba za instalacijom . korištena instalacija treba da omogući prenos podataka velikom brzinom. Uz server se nalazi glavni ormar koncentracije . smještenog u prostoriji servera. S obzirom na prostorne osobine lokacije. dužine do 100 m. sada urađena instalacija mora imati visoke performanse.koja će omogućiti uvezivanje računara u mrežu. U objektima Gradske uprave Grada.7 RAČUNARSKA MREŽA Važan element informatičke infrastrukture je računarska mreža. Standardi ISO/IEC 11801 i TIA/EIA 568 . na trećem spratu. te njihovu međusobnu komunikaciju i komunikaciju sa računarima u udaljenim računarskim mrežama . bilo za priključenje računara u mrežu.na različite načine.za potrebe komunikacije između uređaja za prenos podataka. tj. Da bi instalacija zadovoljila za dalju budućnost (oko 15 godina).koja omogućuje ne samo organizovanje računarskih mreža . broj žila u kablu treba da zadovolji i kasnije zahtjeve. postoji potreba za intenzivnim korištenjem računarske opreme. kategorije 6. i za potrebe napajanja uređaja koji se nalaze u spratnim koncentracijama. da zadovoljava trenutno važeći standard za najveće brzine prenosa podataka. i nalazi se u objektu A. Napajanje svih uređaja u spratnim koncentracijama će se vršiti iz zajedničkog izvora neprekidnog napona (UPS-a). predvidi univerzalna instalacija .definišu parametre koje moraju zadovoljiti priključci za visoke brzine prenosa podataka na vezi. Pozicija servera u objektu je ranije definisana. i dva u objektu B.Grada Banja Luka. Pozicija ormara za koncentraciju instalacije od priključaka je određena tako da se postigne minimalna dužina kablova i optimalno korištenje postojećih paralelnih kanala. . koja u ovom slučaju predstavlja preduslov za implementaciju informacionog sitema Gradske uprave . bilo za priključenje telefona na telefonsku centralu.da se za objekte.koji je povezan ostalim ormarima koji služe za koncentraciju instalacije aktivne opreme. usvojeno je osam mjesta za koncentraciju kablova koji dolaze od priključaka iz svih objekata.

Prvi sprat objekta . Prizemlje objekta A. .. Slike koje slijede prikazuju način realizacije računarske mreže. Odabrani su karakteristični tlocrti za svaki od objekata koji pripadaju instalaciji.Takođe se realizuju i međusobne veze između bliskih spratnih ormara. za potrebe prenosa podataka.A” (ostali spratovi umaju istu ili neznatno drugačiju strukturu).52 - . sa šalter salom.

. Prizemlje objekta objekta .53 - .Slika 20.A” sa šalter salom .

.B” (ostali spratovi imaju istu ili neznatno drugačiju strukturu). a pošto ima samo tri mrežna priključka. Postoji još i objekat .. te nema potrebe da bude i grafički prikazan u ovom radu.Slika 21. Prvi sprat objekta .54 - .. radi se o sali za sjednice i druge javne skupove.C”.

kao i u određenom broju drugih iste vrste. a koji će zadovoljiti lične interese i radoznalost. S obzirom da smo društvo u tranziciji (popularan izraz koji obuhvata mnogo toga. Naime. poslužiti postizanju cilja .koji su finansijski i vremenski vrlo zahtjevni. Imajući u vidu da je projekat razvoja informacionog sistema trajnog karaktera. pozivanjem na odgovornost ili nekim drugim metodama koje mogu izazvati suprotne reakcije.svojoj kući”.o potrebi informatizacije institucije. motivaciju i mjere . Projekat. Bitan faktor je i stvaranje osjećaja kod takvih korisnika da neće biti prepušteni sami sebi nakon implementacije projekta. novi računar.koji imaju uticaja na biračko tijelo.prilagođavanje strukture . Često . internet konekciji.8 ZAKLJUČAK U ovom dijelu rada je riječ o barijerama i stečenim iskustvima tokom procesa implementacije projekta integralnog informacionog sistema u državnoj instituciji. i njegova veličina.motivacioni” faktori često stvaraju pozitivno raspoloženje.koje su odgovornost direktno nadređenih. i kao takva. i biti njegov član i u buduće. i energiju za zajednički poduhvat. određenim dodacima uz računar. dobije deklarativnu političku podršku. Zakonski okvir za informatizaciju društva i državnih institucija ne postoji. Primjena ovih mjera ne ograničava niti isključuje stalne napore na podizanju svijesti zaposlenih. TFT). to predstavlja problem za sebe . da će uživati podršku liderskog tima. bez sumnje. već ulogu održavanja postojeće komunalne infrastrukture. Pošto . Jedan od uslova je . imaju značajnu ulogu u pridobijanju korisnika sistema. u prvi plan izbijaju drugi prioriteti. često i alibi). takve prepreke se mogu prevazići primjenom strategije dodatnog motivisanja zaposlenih (ovdje nije riječ o materijalnom elementu). Iako se ovdje konkretno radi o Gradu Banja Luka. Radi se o e-mailu. Ovi dodatni . iako postoje odgovorne studije koje daju dobru osnovu za donošenje istih.55 - . nažalost.uporište za odgovoran pristup i pravila ponašanja treba tražiti u studijama i drugoj stručnoj literaturi. Radi se o servisima čija se upotreba može kontrolisati (sa aspekta sigurnosti informacionog sistema).. no. treba uložiti napore na obezbjeđivanju različitih uslova da bi implementacija projekta efikasno funkcionisala. do tada . prilikom implementacije informacionog sistema.. koji. odnosno da dobri projekti nikad ne završavaju. nemaju razvojnu ulogu. i drugi . koje je na putu evropskih integracija. poneka igrica za relaksiranje. koje su opšteprihvaćene i koriste se u društvima čiji razvoj je evidentan. poznavanje situacije u . kada dođe do planiranja budžeta. dakle njihov ego.vrsta monitora (LCD.koji imaju opšti karakter. zaposlenima treba ponuditi i određene servise koje tehnologija donosi.. Pošto se radi o baznim projektima . i kontinuiranu edukaciju.kada su u pitanju državne institucije. sigurno je da će donošenje zakona u oblasti koja se odnosi na informatizaciju društva doći na red. istovremeno su projekti vrhunske složenosti.uvođenju i odgovarajućoj eksploataciji informacionog sistema.rigidnost ustanova” najčesće potiče od stavova i promišljanja osoba koje su zaposlene u njima .u smislu kontinuiteta projekta i očuvanja njegovog integriteta. daje osnovu za iznošenje zaključaka .kao i neformalnog nasljeđa .

vodeći računa da ona treba da isporuči servise . čija uloga je održanje integriteta projekta. budžetskih. čiji je predmet djelatnosti informatizacija organizacije. dio napora organizacione jedinice . politička podrška projektu je poželjna u onoj mjeri koliko i obezbjeđivanje finansiranja projekta. Uspostavljanjem samo radnog mjesta. ili osobe rukovodilaca.čime su postavljena pravila ponašanja u takvoj organizacionoj jedinici. sa odgovarajućim opisom poslova. sredstava za informatizaciju . funkcioniše prema dokumentima koji su usvojeni na višem nivou . Stvaranje organizacione jedinice predstavlja mjesto .informatizacija institucije. kako sadašnjem tako i budućem. koji kreiraju lokalnu politiku. ili dva.samo u određenoj mjeri. Ne treba stvoriti još jedno mjesto troška. formirati organizacionu jedinicu. čija djelatnost nije u bliskoj vezi sa informacionim tehnologijama. Naravno. Primjer za to je informacioni sistem koji je razvijen u Gradu Banja Luka. . može .predstavlja potvrdu stava da je moguće izgraditi informacioni sistem po mjeri građana i sa zahtjevima koje aktuelni društveni trenutak postavlja pred institucije lokalne samouprave.u kojem će biti koncentrisan dio kolektivne svijesti iz segmenta informacionih tehnologija u državnim institucijama. Na taj način se stvara zavisnost od ličnosti. no često gubi zamah protekom vremena. kao što su promjene rukovodnih struktura (politički izbori) i varijabilan stepen raspoloživih. koje je smješteno u neku postojeću organizacionu jedinicu. a zanemaruju se sistemska rješenja. a mora biti usmjeren na održanje stepena zainteresovanosti osoba koje imaju stvarnu moć da dugoročno riješe probleme finansiranja i neometanog funkcionisanja projekta informatizacije institucije. i njegovo održanje pod uticajem razlicitih faktora. neophodno je pravilno dimenzionisati i pozicionirati takvu jedinicu u organizacionoj strukturi.56 - . doprinijeti uspjehu. odnosno nužno je u organizacionoj strukturi uspostaviti mjesto odgovornosti za poslove informatizacije.koje će ispuniti svoju misiju.da bi organizacija efikasno ispunjavala svoje zadatke u društvu.u različitim vremenskim periodima. Ovakvo razmišljanje je još jedan argument stavu. utemeljen u poslovnim procesima koji se vrše u svim opštinama u Republici Srpskoj. U nedostatku zakonske regulative. nasuprot tome organizaciona jedinica čija je djelatnost i odgovornost . Dosada izloženo . već mjesto autoriteta i primjerene odgovornosti .organizacije. Pod političkom podrškom se misli na ličnost gradonačelnika Grada i načelnika Opštine.čija je odgovornost informatizacija. a mnogo toga će zavisiti od individualnih karakteristika te osobe. koji je zastupan u prethodnom paragrafu. visoko pozicioniranu u strukturi organizacije. po prirodi stvari.

1. autor. 5. konferencijski materijal. UNDP.2004.2004.10.pdf..gov. Eremija Zoran. 24. Alempije Veljović. OCEAN d. Gordan Đordević. april 2010. Sarajevo. novembar 2002. LITERATURA http://www. ver.itbusiness.. www. 4. Informacioni sistemi javne uprave eGovernment .0. 08:23) . UNDP.Strategija za razvoj informacionog društva u Bosni i Hercegovini”.pdf (eng. Vijeće ministara BiH.Infrastruktura informacionog društva“. 1.dr.17. F I TPanevropski univerzitet “ Apeiron”. 8.ba/documents/publications/izvestaj_o_eSpremnosti.09..o.o. 08:00) http//www. 7.9 1. . 5..2007.. 2. 6. .2006. .1. ver.. eksperni tim.org.Jedinstveni informacioni sistem Grada Sarajeva”.pdf 9. Elektronska.Integralni informacioni sistem opštinske uprave Čačak – Grad IS“: prof.edrastvoscg. 5. rev. Vijeće ministara BiH. rev. . 20.expertni tim.09.2.. Roljić Lazo. 5. maj 2003.1 Sarajevo.Akcioni plan za razvoj informacionog društva u Bosni i Hercegovini”.57 - . (20. Banja Luka.projektni tim.ba/ITB/documents/brosure/eGovStudy. . 3.08.yu/download/isdos2006/03isopstinecacak.is.09.Idejni projekat informacionog sistema Grada Banja Luka”. Knjiga. UNDP expertni tim.2007. decembar 2002.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful