You are on page 1of 14

lø£fi≤>ö‘·$T 3

Hê <˚X¯+ ` Hê Á|ü»\T
Hê <˚X¯+ uÛ≤s¡‘·<˚X¯+. Äs¡´uÛÑ÷$T. j·÷e‘Y Á|ü|ü+#êìπø e÷s¡<Z sä Ù¡ q+
#˚dqæ |ü$Á‘u· ÷ÑÛ $T. mH√ï C≤‘·T\T, eT‘ê\T, ≈£î˝≤\T ñHêï _Ûqï‘·«+˝À
@ø£‘ê«ìï #ê{Ï #·÷|æq uÛÑ÷$T. mH√ï ø£cÕº\ qqTuÛ$Ñ +∫+~, mH√ï
qcÕº\ HÓ<Tä s¡Tÿ+~. Á||ü +ü #·+ Nø£{˝Ï À ñqï|ü⁄Œ&ÉT $C≤„q ø±+‘·T\qT
lø£fi≤>ö‘·$T ‘Ó\T>∑T uÛ≤cÕ_Ûeè~Δ |üÅ‹ø£
<äX¯~X¯˝≤ yê´|æ+|ü #˚dæ+~. dü÷s¡T´&ÉT qø£åÁ‘·+, <ëì #·T≥÷º uÛÑ÷$T e´ekÕú|üø£ dü+bÕ<ä≈£î\T
‹s¡T>∑T‘√+~ nì #Ó|æŒ+~ uÛ≤s¡rj·TT\T. >∑DÏ‘· XÊÅkÕÔìøÏ düTHêïqT &܈ˆ ãT\TdüT y˚+ø£≥ dü‘·´Hêsêj·TD eT÷]Ô
n+~+∫+~ eTq y˚T<Ûëe⁄\T. eTq dü+düÿè‹, Hê>∑]ø£‘· n‹ dü+|ü⁄{Ï 1 dü+∫ø£ 10 e÷]à 2011
|ü⁄sê‘·qyÓTÆq$. yê´kÕ\T:
Ç≥Te+{Ï |òüTqyÓTÆq <˚X¯+ ø=ìï e+<ä\ j˚T+&ÉT¢ |üsêsTT bÕ\q˝À kÕVæ≤‘·´+˝À XÊs¡<ë es¡íq &Ü. sêeT&ÉT>∑T y˚+ø£fÒX¯«s¡X¯s¡à 5
eT>±Z*‡ e∫Ã+~. @$T{Ï ø±s¡D+? kÕ«s¡ú+. bÕ&ç|ü+≥\‘√, |ü+»s¡+MT<ä ñqï ÁX<¯ Δä msêÁ|Áü>&∑ É sêeTø£èwüí 7
<Ûäq<ÛëHê´\‘√, s¡‘·Hê\T sêdüT\T>∑ b˛dæ n$Tàq á uÛ≤>∑´<˚X¯+ sê<Ûëe÷<ÛMä j·T+ l dü]|ü*¢ 8
u≤ìdü<˚X¯+ ne&ÜìøÏ ø±s¡D+ @$T{Ï? kÕ«s¡ú+. Á|ü»\ düTKXÊ+‘·T\ |ü<ä´+ #Ós¡>∑ì dü‘·´+ ÅbÕ#ês¡´ X¯˝≤ø£ 9
ø£qï ‘·eT n~Ûø±s¡ |ü<äM yê´yÓ÷Vü≤y˚T sêE\ eT<Ûä´ n+‘·'ø£\Vü‰\qT C≤q|ü<ä ø£$‘·«+ ` ø±e´ \ø£Då ≤\T Ä#ês¡´ ‘·+–sê\ 10
π s |æ + ~. Ä yê´yÓ ÷ Vü ≤ y˚ T ‘· e T≈£ î eT<ä › ‘ · T Ô ø √dü + $<˚ o j· T T\ d”ìj·TsY dæ{Ï»Hé‡ düe÷K´ Ä#ês¡´ e+{Ï$T≥º 11
HêVü‰«ì+∫+~. |æ*¢ ‘·>∑e⁄ |æ*¢ ‘·>∑e⁄ ø√‹ r]Ãq≥T¢>∑ eTq ‘·>∑e⁄\T düè»Hê‘·àø£‘· m.{Ï.u≤u≤J 12
yê]øÏ düTesêíeø±XÊìï∫Ã+~. |òü*‘·+ e+<ä\ j˚T+&É¢ u≤ìdü‘·«+. e÷‘·èuÛ≤wü ` Á|uü TÑÛ ‘·« ìs¡ø¢ ´å£ + ø£fi≤>ö‘·$T 13
m+‘√ eT+~ y˚T<Ûëe⁄\T, $|ü¢eø±s¡T\T, kÕ«‘·+Á‘·´|æbÕdüT\T ‘·eT ø£$‘·\T: 4
e÷q,ÁbÕD≤\qT |üD+>± ô|{Ϻ $<˚oj·TT\qT ‘·]$T ø={≤ºs¡T. eTq≈£î y˚eTq(ø£+<ä)|ü<ë´\T ùdø£s¡D ` dæ.|æ. ÅuÖHé
dü«‘·+Á‘· uÛ≤s¡‘êìï n|üŒ–+#ês¡T. Á|ü|ü+#· Á|üC≤kÕ«eT´ <˚XÊ˝À¢ n‹ nVü≤+ø±s¡+ &܈ˆ ø£&çyÓTfi¯fl es¡|üÅkÕ<é
ô|<ä› <˚X+¯ >± ne‘·]+#ê+. nìï s¡+>±˝À¢ Áøe£ TÁøe£ T+>± n_Ûeè~Δì Jeq >√<ë] eTHêl ` ø=eP´s¡T
kÕ~ÛdüTÔHêï+. Á|ü>∑‹ <˚XÊ\‘√ b˛{° |ü&ÉT‘·THêï+. m+‘· n_Ûeè~Δ ø=‘·Ô >∑_“\+ Ä#ês¡´ m+&É÷]¢
kÕ~Û+∫Hê eTq+ Ç+ø± <ë]Á<ä´πsK≈£î ~>∑TeH˚ ñ+&çb˛‘·THêï+. düMTø£:å
m+<äT≈£î? BìøÏ ø±s¡D+ kÕ«s¡ú+. &܈ˆ sêCÒ+Á<äÁ|ükÕ<é ø±s¡÷ºHé &܈ˆ ãT\TdüT $.j·Tdt.eT÷]Ô 14
kÕ«s¡ú+ Á|ü‹eTìwæ˝Àq÷ m≈£îÿyÓ’ b˛sTT+~. ‘·q kÕ«s¡ú+ ø√dü+ m+‘· #Ûêj·÷∫Å‘ê\T:
˙#·yÓTÆq |üì¬ø’Hê eTìwæ dæ<äΔ|ü&ç b˛‘·THêï&ÉT. nHê´j·÷\≈£î, l ø£{≤] sêe÷sêe⁄ düHêàq düuÛÑ 2
nÁø£e÷\≈£î yÓqTBj·T&É+˝Ò<äT. Á|ü»\qT bÕ*+#ê*‡q Hêj·T≈£î\T dü÷øÏÔdüT<Ûä Á>∑+<∏ë$wüÿs¡D düuÛÑ 2
&ÉãT“ <ë#·Tø√&Éy˚T \ø£å´+>∑, bÕ]ÁXÊ$Tø£y˚‘·Ô\T Á|ü»\qT <√#·Tø√&Éy˚T ªø±o sêy˚TX¯«s¡+ eTõ© ø£<∏ä\Tμ Ä$wüÿs¡D düuÛÑ 6
\ø£å´+>∑ <=]øÏq+‘ê $<˚XÊ\≈£î ‘·s¡*düTÔHêïs¡T. á y˚fi¯ ìC≤sTTr>∑ |ü‹Å ø£ J$‘· düuTÑÛ ´\T: 13
Áã‘·ø±\qT≈£îqïyêfi¯ófl sê»ø°j·÷\≈£î b˛s¡T. @<√ Hê\T>∑T sêfi¯ófl l q÷\T s¡‘êïJsêe⁄ <ä+|ü‘T· \T
dü+bÕ~+#·T≈£îì Áã‹πø<ë›eTqT≈£î+≥THêïs¡T. @|ü˙ ˝Òìyêfi¯ófl, sö&û\T, l _.mdt.ÄsY. eT÷]Ô
>∑÷+&Ü\T, yês¡dü‘·«+>± nÁø£e÷s¡®q \Tqïyêfi¯ófl ‘·|üŒ sê»ø°j·T+ô|’
ÄdüøÏÔ‘√ #˚πs yêfi¯ófl ø£+{ÏøÏ ø£ì|æ+#·s¡T. ø£fi≤>ö‘·$T (kÕVæ≤r dü+dü)ú J$‘· #·+<ë ` s¡÷. 100/`
Ms¡+‘ê Á|ü»\ kÂK´+ø£qï ‘·eT kÕ«sêúìπø m≈£îÿe ÁbÕ<Ûëq´+ Çe«&É+ lø£fi≤>ö‘·$T |ü‹Å ø£ kÕ\T #·+<ë ` s¡÷. 100/`
eT÷\+>±H˚ ù|<ä\T eT]+‘· ù|<ä\e⁄‘·THêïs¡T, dü+|üqTï\T eT]+‘· lø£fi≤>ö‘·$T |üÅ‹ø£ J$‘· #·+<ë ` s¡÷. 1,000/`
dü+|üqTï\e⁄‘·THêïs¡T. á eT<Û´ä ˝À q*–b˛‘·Tqï~ eT<Ûä´‘·s¡>∑‹. Ms¡T
dü+|üqTï˝≤¢ Ä&É+ãs¡+>± Áã‘·ø£˝Òs¡T. n˝≤ nì ù|<äyê]øÏ Á|üuÛÑT‘·«+ bÕsƒ¡≈£î\T #·+<ë\T, s¡#·q\T
n+~#˚à kÂø£sê´\ì Ms¡T n+<äTø√˝Òs¡T. n+<äTø£ì M]øÏ Á‹X¯+≈£î |ü+|æ+#ê*‡q ∫s¡THêe÷
dü«s¡Z+ kÕúqeTe⁄‘√+~. ô|’øÏ #Ó|ü⁄Œø√˝Òø£ ˝À˝Àq eT<Ûäq |ü&ÉT‘·÷+{≤s¡T.
‘·eT ø£˙dü nedüsê\T rs¡TÃø√&Üìø√, dü+|üqTï\ Ä&É+ãsê\qT lø£fi≤>ö‘·$T
nqTø£]+#ê\H√ M]˝À #ê\eT+~ n$˙‹øÏ bÕ\Œ&ÉT‘·÷ ñ+{≤s¡T. dü+bÕ<ä≈£î\T
Ç~ áy˚fi¯ kÕe÷q´yÓTÆb˛sTT+<äì düs¡T›≈£îb˛j˚T dæú‹øÏ eTq+ &܈ˆ ãT\TdüT y˚+ø£≥ dü‘·´Hêsêj·TD eT÷]Ô
#˚s¡T≈£îHêï+. y˚\T \+#·+ rdüT≈£îqï yê]ì |ü≥Tº≈£î+{≤s¡T ø±˙ ø√≥T¢ 6`13`15, {Ï. q>∑sY, sê»eT+Å&ç ` 533 101
$T+–q yê]ì mes¡÷ @MT #˚j·T˝Òs¡T. ˇø£ÿ $wüj·T+ eTq+ Á>∑Væ≤ùdÔ <ä÷s¡yêDÏ: 0883`2441829,
eTq <˚X¯+ m+‘· n$˙‹≈£L|ü+˝À ≈£Ls¡T≈£îb˛sTT+<√ eTq+ ns¡ú+ dü+#ês¡yêDÏ: 9866290025
#˚düTø√>∑\T>∑T‘ê+. uÀbò˛s¡T‡ ñ<ä+‘·+ eTq≈£î ‘Ó\TdüT. <ëìô|’ »]–q
$#ês¡D\T eTq≈£î ‘Ó\TdüT. 24 dü+ˆˆ nsTT+~. @+ ‘˚*+~? |üÅ‹ø£ s¡÷|ü•*Œ
<√#·T≈£îqï <ëìø£qï $#ês¡D\ø√dü+ ô|{Ϻq Ks¡Tà m≈£îÿyÓ’+~. n+‘˚ mdt. mdt. &çC…’Hé‡, Äsê´|ü⁄s¡+, sê»eT+Å&ç
H˚{Ï 2õ nsTTHê, j·Tdt uÒ+&é nsTTHê, »\j·T»„yÓTÆHê eTs√f…ÆHê. eTTÅ<äD: düT<Ûë Ä|òtôd{Ÿ,
<˚e⁄&Ü Hê<˚XÊìï, HêÁ|ü»\qT s¡øÏå+#·T. sê»eT+Å&ç
4 lø£fi≤>ö‘·$T
y˚eTq(ø£+<ä)|ü<ë´\T Jeq >√<ë]
` ùdø£s¡D ` dæ.|æ. uÖÅHé ` eTHêl ` ø=eP«s¡T
1. •eø£e⁄\≈£î qeø£e⁄\≈£î eT+∫‘·q+ e÷qe‘·«+ m+‘· eT<ÛäTs¡+
•euÛÑøÏÔøÏ ‘·‘·Ô«eTTq≈£î ∫+‘êeTDÏøÏHé nuÛ≤>∑T´\ ø£˙ï{Ï<Ûës¡≈£î ˇø£ ÄXÊøÏs¡D+
•e˝Àø£ Á|üeT<ÛäT\≈£îqT ø£qTeTs¡T>∑e⁄‘·÷ $T>∑T\TÔqï #˚<äT>∑T[ø£\ nX¯ìbÕ‘·+
•e⁄q≈£î >∑Ts¡Tq≈£îqT X¯s¡DT ùdj·Ts¡ y˚e÷ ! uÛ≤+<Ûäe´+, uÛÑÁ<ä‘·, ø£≥Tºu≤≥T Ä ‘·s¡+
2. nC≤„qyÓT X¯SÁ<ä‘·«eTT me]<ë] yê]‘˚ nqï rs¡T á ‘·s¡+
düTC≤„qeTT ÁãVü≤àeTÚ≥ ÁX¯ó‘·T\qT $qsê ùdïVü‰ìøÏ ÁbÕD+, Äràj·T dü+ãs¡+ ˇø£|ü⁄Œ&ÉT
j·TC≤„qeTT&ç– yê*àøÏ qe⁄«‘·÷ q*ô|j·T´&É+, qeTàø£Á<√Vü≤+ n\yê{Ï|ü⁄Œ&ÉT
düTC≤„q|ü⁄ ÁãVü≤àyÓTT+<Ó p&És¡ y˚e÷ ! HÓ’‹ø£ $\Te, e÷≥ b˛wüD @Hê&√
3. n]wü&É«s¡Z+ãT\#˚ eTs¡∫b˛j·÷+ dæ>∑TZ nH˚~ ás√E
qs¡T˝…\¢qT C§øÏÿ∫øÏÿ qj·T>∑‹ j·TqT#·THé eTq M~Û˝À Vü≤‘·´ »]–+~ eTq≈£î qwüº+ ˝Ò<äTsê
j·Ts¡T>∑T<äTs¡T>±ø£ ‘·‘·Ô«eTT me&çø√ ø£wüº+ e∫Ã+~, eTq≈£î sê˝Ò<äT>±
qs¡j·T>∑ >∑q˝Òs¡T ì+#·T¬ø’qqT y˚e÷ ! n$˙‹ ‘ê+&Ée+ #˚k˛Ô+~, n+<äT˝À H˚H=ø£ÿDÒí
4. nø£ås¡|ü⁄ ≥&É$ u§s¡\ø£ |üøÏÿ+{Ïyê&ÉT m˝Ÿdæ&ç {Ï.$ ø=Hêï&ÉT
qø£ås¡eT>∑T eTVæ≤eT >±q qeì <=\T‘Í yÓ<Ûäe u≤>∑T|ü&ç #·düTÔHêï&ÉT
j·Tø£ås¡eTTqT »|æsTT+∫q nj·÷´! á –|òtº ñ+#·+&ç, MT ø√düy˚T
qø£åj·TeT>∑T q~j·T #ê\T qs¡j·T>∑ y˚e÷ ! s¡+&ç s¡+&ç ≈£Ls√Ã+&ç, u≤>∑THêïsê?
5. nq\+ãTq »ìsTT+∫q sê»ø°j·÷\T HêX¯qeTj·÷´sTT.
j·Tq\+ãTqT dü*\eT>∑TqT j·÷ø±s¡eTTqHé b˛‘˚ b˛˙ yÓTTqï z≥TøÏ e+<ä≈£L&Ü Çe«˝Ò<äT
>∑ì|æ+#·T |ü⁄≥Tº <ëH˚ düe÷»+ e÷sê*>± . . .
»q≈£î&ÉT ˝Òq{Ϻ e÷j·T #·]‘·eTT y˚e÷ ! Hê ˇø£ÿ&çe\¢ kÕ<Ûä´e÷? n+<äTπø >∑T+|ü⁄˝À >√$+<ë!
qTe⁄« ‘·|ü⁄Œ #˚j·T≈£î, n+<ä]ø° Ä<äs¡Ù+>± ñ+{≤e⁄
nVü≤+ø±s¡+ yê&ÉT ‘·|ü⁄Œ #˚j·TfÒ¢<ä÷ ? . . .
>∑Ts¡T düVü≤ÅkÕe<Ûëì H˚qT eT&çø£≥Tº≈£Lÿs¡TÃ+fÒ @+ $T>∑T\T‘·T+~? >√N
&܈ˆ ø£&çyÓTfi¯fl es¡|üÅkÕ<é qTyÓ«+<äT≈£î @&ÉTdüTÔHêïe⁄? yê&çøÏ ù|s=k˛Ô+~>±!
1. |ü\T Å>∑+<∏äeTTà\T #·÷&É>±, »<äTe>±, ã˝≤ÿ&É>±, Åyêj·T>± Äù|πs<√ ˙<˚ ø±e#·TÃ>±? Hêe\¢ ø±πøø£<ë á uÛ≤<Û+ä ‘ê
>∑*¬>Hé X¯øÏÔ s¡e+‘·>± >∑Ts¡Tø£{≤ø£ål düeTT‘·ÿs¡¸#˚ e÷qe‘·«+,eT+∫‘·q+,HÓ‹’ ø£‘,· e÷≥$\Te @+{° ˝§*¢
$\Te˝Ÿ #·∫Ã, eT<äeTTà ôV≤∫Ã, >∑Ts¡T\Hé y˚e÷s¡T ì+~+#·T <äT ø£qTeTs¡T>∑e⁄‘·THêïj·Tì ÄÁø√dæùdÔ ù|¬s’Hê edüTÔ+~
s¡“\TìHé CÒj·T>∑H˚\ qqTï $&çb˛sê<˚! j·TVü≤+ø±s¡e÷!! m+<äTø° bÕ≥T¢, ø£*j·TT>∑+˝À ø£|ü≥ Hê≥ø±\T
2. s¡÷ø£˝Ÿ Hê\T>∑T e∫Ã|ü&ɶeì Hê˝ÀqHé Åãy˚•+∫‘˚ Hê¬ø+<äT≈£î˝Ò HêB MT <ëπs, @<ë <ë]!
Hêø£qTï˝Ÿ ‘·\MT<ä ô|{Ϻ‹$ j·÷q+<äeTTà b˛ø±]Ñ˚ @<√ s√E |ü‘·qeTj˚T´ Jeq >√<ë]!
Nø±≈£î˝Ÿ |ü~y˚\T ‘Ó∫Ë$ jÓ÷d”! ˙~j·TTHé »qày˚T ø=‘·Ô >∑_“\+
b˛ø±\àqïqT dæ>∑TZ ˝Ò<ä≥yÓ b˛bıe÷à! j·TVü≤+ø±s¡e÷!!
3. #·<äTe⁄˝Ÿ H˚s¡«ø£ eTTqTï ˙ j·TTìøÏ eT‘ꇫ+‘·eTTàqHé ˝Ò<äT HÓ ` Ä#ês¡´ m+&É÷¢] düT<Ûëø£sY
eTà~>± u§‘·ÔeTT |ü≥º>± >∑Ts¡T<äj·÷ eTVü‰‘·à´ ˝ÒX¯eTTà Hê ‘·+Å&û
yÓT<ä&ÉTHé X¯óÅuÛÑeTT #˚dæ, C≤„qdüT<Ûä ∫yÓTàHé <ä‘Y ø£åDeT+<äT Hê Ç~ sê»eT+Å&ç
jÓT<ä˝À <ä÷]‹ ‹wü˜ y˚dæ‹$ ˙y˚˝≤! j·TVü≤+ø±s¡e÷!! ≈£î\+ ø£\T>∑T˝À+∫
4. Hê≈£îHé ˙≈£îqT ã+<ÛäyÓT$«~Ûì dü+<Ûëì+#ÓH√ ÅãVü≤à Hê ãj·T≥≈£îsêì m+Å&ç
ø√ ¬ø’yÓ÷&ÉTº Je\ø£åDeTT ˙ø√ •wüº~Ûø±ÿs¡ $ Ç~ q&ç#˚ bÕ<ë\≈£î ≈£L&Ü
<ë´ø±s¡ÿX¯´eTT eTTK´\ø£åDeTT sT÷ <ë+|ü‘·´yÓT≥T¢+&ÉTH√ Hê&Ü\T ø=≥º>∑\<äT
Nø±≈£î˝Ÿ e\<˚ $&Ü≈£î*$>√ #˚ø=eTàVü≤+ø±s¡e÷!! á H˚\ MT<ä
5. qT&ÉT\Hé Hê\T>∑T H˚s¡TÃø=+{Ïqì qqTï+ CÒ], HêHÓ‹Ôô|’ #êD≈£î´&Ó’Hê #·<äs¡+>∑+ Ä&É˝Ò&ÉT
ã&ç ‘Ó’‘·ø£ÿ\Hê&ç, ø£wüº|ü&ç dü+bÕ~+#·Tø=qï{Ϻ |ü⁄ Çø£ÿ&É ø√qd”eT
‘·Ô&ç‘√ <ä÷¬>&ç >=|üŒø°]‹ì $<Ûä«+düeTTà >±$+∫‘˚ >∑+&ÉTNeT ≈£L&Ü
q&çdü+Å<äeTTàq qqTï HÓ≥Tº≥j·T |ü+‘·e÷à! j·TVü≤+ø±s¡e÷! #ê˝≤ >ös¡e+>± ≈£î&ÉT‘·T+~
ø£e⁄\T, s¡#·sTT‘·\T ‘·eT eTTÁ~‘· s¡#·q*ï düMé Tøå±s¡ú+ |ü+ù|≥|ü⁄Œ&ÉT ¬s+&ÉT ø±|”\qT |ü+|ü>∑\s¡T.
lø£fi≤>ö‘·$T 5

ÁbÕNq kÕVæ≤‘·´+˝À XÊs¡<ë es¡íq


&Ü. sêeT&ÉT>∑T y˚+ø£fÒX¯«s¡X¯s¡à
ª »j·T»j·T »qsTTÁ‹! ø£˝≤´D dü+<ÛëÁ‹! ô|’|ü<ä´+˝Àì n+‘·´ÁbÕdü s¡#·Hê$<ÛëHêìï |ü]o*ùdÔ b˛‘·q
>±+<Ûäs¡«$<ë´ø£fi≤ ø£+sƒ¡Hêfi≤+! Á‹y˚Be∞+! |ü<ä´+>± ÁuÛ≤+‹ì ø£*–düTÔ+~>±ì n~ ∫+‘·|ü*¢ #Ûêj·÷|ü‹ nH˚
kÕs¡kÕVæ≤‘·´kÂVæ≤‘·´ ìs¡«]Ô‘· Áb˛\¢dü<ä›èø£Ôs¡+>±+! ø£$ s¡∫+∫q ªsê|òüTyêuÛÑT´<äj·Tμ eTH˚ ÁbÂ&ÛÉø±e´ ne‘ê]ø£ ˝Àì~.
eTVü‰X¯ã› ìcÕŒ<äø£ yê´ÁøÏj·÷ XÊÅdüÔ ø±+Nø£˝≤bÕ+! b˛‘·q s¡#·Hê Á|üuÛ≤e+ m+‘·{Ï<√ á |ü<ë´ìï ã{Ϻ ‘Ó\Tk˛Ô+~. XË’*˝À
ø£{°eT+&É˝Ò _ÁuÛÑr+! ` ` ` ` ` ` ` ` ` ` `μμ Ç+‘·{Ï HÓ’>∑ì>∑´+, Ç+‘·{Ï düs¡kÕs¡ú kÂuÛ≤>∑´+ eTq ø£e⁄\≈£î
Ç‘ê´~>± düs¡dü«‹ì düs¡«y˚<äXÊÅdüÔ $<ë´ dü«s¡÷|æDÏ>± @s¡Œ&É{≤ìøÏ eT*¢Hê<∏ä, $<ë´Hê<∏ë<äT\T s¡∫+∫q `
dü+düÿè‘·u≤Û wü˝À ‘=*kÕ]>± <ä+&Éø+£ ˝À ‘Ó\T>∑Tø±yê´˝À¢ ì\Te⁄≥<ä+› ˝≤ XÊs¡<ë XÊs¡<ë+uÛÀ» e<äHê e<äHê+ãTCÒ!
ì*|æqyê&ÉT lHê<Ûäø£$kÕs¡«uÛÖeTT&ÉT. Ç~ X¯è+>±s¡HÓ’wü<Ûä+˝À düs¡«<ë düs¡«<ëkÕàø£+ düìï~Û dü‡ìï~Û+ ÁøÏj·÷‘Y!!
;ÛeTeTVü‰sêE <äeTj·T+r dü«j·T+es¡ dü+<äs¡“¤+˝À düs¡dü«‹ì ªXs¯ ~¡ +<äT $ø±dü eT+<äV‰ü kÕ+ ...μ ª$<ë´ ¬øs’ e¡ øöeTTB+ ...μ
ÄyêVü≤q #˚ùd Á|üø£s¡D+ ˝Àì~. yê´ø£s¡DXÊÅdüÔ + ˇ&ܶDeT˙, Ç‘ê´~ XÀ¢ø±\T ø±[<ëdü, »j·T<˚e, eTeTà≥, <ä+&ç, uÛÀC≤<äT\
eT‘·‡´|ü<ëà~|ü⁄sêD≤\T düs¡dü«‹ bÕDÏ|ü<ëà\˙, ìs¡à\ <Ûäs¡àXÊÁdüÔ+ yêπ>›M|üs¡yÓTÆq s¡#·q\T Áù|s¡D≤\T ` ø±s¡D≤\T.
düs«¡ >±Á‘êìøÏ Á|<ü ëÛ qyÓTqÆ •s¡d‡ü ˙ e]í+∫ y˚<Xä ÊÅkÕÔ\≈£î, düsd¡ «ü ‹øÏ |æ\\¢ eTiÏ¿ |æqMs¡uÁÑÛ<øä $£ ªyêDÏ HêsêDÏμ nHêï&Éì n+{≤s¡T.
ÄuÛsÑ D¡ ≤\T>∑ düeT≈£LsêÃ&ÉT lHê<ÛTä &ÉT. ndü\T yêDÏ#‹˚ ˝Àì ‘·fió¯ ≈£î≥<äy› T˚ yêDÏì HêsêDÏ n+fÒ HêuÛ≤s¡´ nì nq&É+ n+‘· düeTT∫‘·+ ø±<äì
dü‘·ÿe⁄\ eTqdü‡ì n|üPs¡«+>± uÛ≤$+∫q yê&ÉT ≈£L&Ü lHê<ÛäT&˚. ø=+<ä] n_ÛÁbÕj·T+, ø±ì <ëìøÏ Ä nsêúìï #Ó|Œü qø£ÿs¡˝<Ò Tä . ªyêDÏHêHéμ
‘Ó\T>∑Tø±yê´˝À¢ dü+U≤´|üs+¡ >± n~Ûø+£ >± yêD° es¡qí #˚dqæ yê&ÉT≈£L&Ü n+fÒ ªyêDÏ nq>±μ nì ns¡+ú . ªsêDÏμ n+fÒ ªsê»´yÓu’ ÀÛ >±ìï bı+<ä>\∑
á Áu≤V”≤à<ä‘eÔ· s¡ Á|kü Õ<äT&˚. ˇø±H=ø£ dæ‹ú μ nì ns¡+ú . Ç+‘·ø° ªø$£ ‘· ø£*–q sêC≤´~Ûø±s¡yT˚ \?μ
ndü\T es¡íq nH˚~ dü«s¡÷|ües¡íq, dü«uÛ≤ees¡íq nì ¬s+&ÉT n&ç<äeTT dü÷s¡ø£$. ªdüTø£$‘ê j·T<ä´dæÔ sêCÒ´q øÏyéTμ uÛÑs¡ÔèVü≤] nqï
uÛÒ<ë\T. ÁbÕNqkÕVæ≤‘·´+˝À düs¡dü«‹ es¡íq dü>∑TD ìs¡TZD≤‘·àø£yÓTÆ dü÷≈£îÔ\ uÛ≤e+ ªyêDÏ HêsêDÏμ nqï yêø£´+˝À ñ+<äì eTq+
á ¬s+&ÉT uÛÒ<ë\‘√q÷ ø£\dæyÓT\dæ ø£ì|ædüTÔ+~. X¯ó<äΔ dü‘·Ô«‘·‘·Ô«eT÷, uÛ≤$+#·e#·TÃ. áj·Tq s¡∫+∫q X¯è+>±s¡XÊ≈£î+‘·\+˝Àì `
ø±e´ø£<ë∏ dü÷#·q\÷, X¯è+>±sê‘·àø£ dü«\Œø£\Œq\÷ ÁbÕNqkÕVæ≤‘·´+˝À ªbıdü>∑Hé H˚ ø£è‹ #Ó|üŒ>± |ü]eTfi¯+ãT˝Ÿ #ê\ø=ø=ÿø£ÿ#√
düs¡dü«‹ es¡íq˝À ø£ì|ækÕÔsTT. $+‘·˝À¢$+‘· @$T≥+fÒ Ä~ø£$ >=düs=øÏÿ+#·Tø£ ø£˝…ZH˚ìj·TTqT dü+ø√#·+ãT >±≈£î+&É Hê
qqïj·T, ø£$ÁãVü≤à ‹ø£ÿq uÛ≤s¡‘·uÛ≤>±\˝À Á|ü‘˚´ø£+>± düs¡dü«‹ es¡íq s¡dæ j·T#√Ã{ÏøÏ ì#·TÃ>±‘·! |ü]|üPs¡í+u§+<ä yêπ>›$ sTT+
˝Ò ø £ b ˛e&É + nH˚ ~ . ns¡ D ´|ü s ¡ « X‚ w ü + ˝À ø£ ì |æ d ü T Ô q ï ªn+ã! ô|dü˝≤s¡Hé <äq $ÁuÛÑeT ÁX¯eD ø£˝≤Ωs√<äj·÷yÓ÷<äeTT˝Ÿμ
qyê+ãTCÀ»®«\ ø£sê+ãT» XÊs¡<ä . . . μ nqï |ü<ä´+<ë«sê nqï |ü<ä´+˝Àì ªÁX¯eD ø£˝≤Ωs√<äj·÷yÓ÷<äeTT˝Ÿμ nqï |ü<ä+
qyê+ãTC≤\e˝… ‘·q ø±e´XË’* ñ»®«\+>± yÓ\T>=+<ë\˙, X¯s¡#·Ã+Á<ä X¯≈£î+‘·\ ìs¡à˝≤qTsê>∑eT÷]Ôì, ÄyÓT ÄyÓ÷<ëìï #ê≥T‘√+~. Ä
#· + Á ~ ø£ e ˝… ‘· q ø£ è ‹ #ês¡ T eT÷]Ô ø±yê\qï mi¿ q Äø±+ø£ å uÛ ≤ s¡ r sêDÏ j ˚ T ‘· q ø£ $ ‘ê kÕÁ e ÷»´+˝Àì ˝À≥TbÕ≥T\qT
e´ø£eÔ Te⁄‘√+~. dü]~<äT›≈£î+≥T+~ nqï Ä‘·à$XÊ«kÕìï á ø£$ Á|ü<ä]ÙdüTÔqï≥T¢>±
düs¡dü«‹ es¡íq nq>±H˚ ø±≥Tø£ø£+{Ï˙{Ïì #˚‹‘√ ‘·T&ç∫q ñ+~ á |ü<ä´+.
b˛‘·q düeT≈£L]Ãq uÛ≤>∑e‘·+˝Àì ªø√å DÏ‘\· +ãT HÓqTï<äTs¡T k˛ø£>∑ ...μ ª #˚s¡TÃø£ÿ>±ì&ɶ ∫ìï C≤_*¢#˚ dæ+<ä÷s¡‹\ø£+ãT #ÓeTà–\¢μ
ªXÊs¡<ä ˙s¡<˚+<äT |òüTqkÕs¡ ...μ nqï |ü<ë´\T kÕe÷q´ $<ë´ nqï yêD° es¡íq˝À MDyêsTT+#˚ es¡÷~Ûìì u§eTàø£{Ϻq≥T¢>±
e+‘·T\≈£î≈£L&Ü düTŒ¤]kÕÔsTT. ªøå√DÏ‘·\+ãT HÓqTï<äTs¡T k˛ø£>∑ ...μ nqï ì\T|ü&É+˝ÀH˚ ñ+~ ô|<ä›q #·‘·Ts¡e#√ ì~Û‘·«+. á |ü<ä´+˝À yêDÏøÏ
|ü<ä´+˝À n+‘·´ÁbÕdü ñ+&É&Éy˚T >±ø£ ª#·+#·Øø£#·j·T düT+<äs¡y˚DÏøÏμ ñ|üìwü‘·TÔ\T uÀ≥T˝…’Hêj·Tqï uÛ≤eq n+<äyÓTÆq~. ñ<ë‘·ÔyÓTÆq~. á
nqï düe÷dü+˝Àì ª#·+#·Øø£μ |ü<ä+ uÛ≤>∑e‘·+˝Àì ÁuÛÑeTs¡^‘·\≈£î>∑\ uÛ≤eq düs¡dü«‹ y˚<äsêõ„ nì #ê≥T‘√+~.
ÁbÕ<ÛëHê´ìï e´ø£Ô+#˚k˛Ô+~. Çø£ ªXÊs¡<ä ˙s¡<˚+<äT |òüTqkÕs¡μ nqï ªy˚T*$T eT+#·Tø=+&É qT|ü$T+|ü>∑C≤*q j·T+#·HÓøÏÿ yê
|ü<´ä +˝Àì <Ûeä fi¯ø±+‘·T\T düsd¡ «ü ‹ |ü]X¯ó<äΔ dü‘«Ô· ‘·‘êÔ«ìï #ê≥T‘·THêïsTT. Vü‰´[ q{Ï+#·e#·Tà #·‘·TsêdüT´ HÓ<äTs=ÿì qe⁄« <˚s¡>±
á |ü<ä´+ q&Éø£˝À »s¡»s¡ Á|üeVæ≤+∫ düs¡dü dü«uÛ≤e+ düTe´ø£ÔyÓTÆ, yê*q k˛>∑ø£qTï\ ìyê[jÓTTq]à eTT<ä+ãT >∑÷s¡Tà $
n_Ûyê´|æÔs¡÷|üyÓTÆq düs¡dü«‹ X¯u≤›s¡ú+ kÕs¡úø£eTÚ‘√+~. ªn+ã! <ë´\j·T yêDÏ . . .μμ ˝À eqyêdü+˝À sêeTTìøÏ n˝≤ kÕ«>∑‘·+
qyê+ãTCÀ»®«\ ø£sê+ãT» XÊs¡<ä ...μ nqï |ü<ë´ìï b˛‘·q s¡#·q>± |ü*πø Ä<äs¡Ù >∑èVæ≤DÏ d”‘·qT düTŒ¤]+|üCÒdæ+~ ` ø£esTTÁ‹ yÓTT\¢. á
m≈£îÿe eT+~ uÛ≤$kÕÔs¡T>±ì, n~ mi¿q uÛ≤s¡‘ês¡D´|üs¡« X‚wü+˝À es¡íq düìïy˚X¯ ø£\ŒHê‘·àø£+.
ø£ì|ædüTÔ+~. ª#ÓøÏÿ≥ |üÁ‘·e\¢] düèõ+|ü>∑ã÷ì eTH√»πø[ Hê
j·Tø£ÿs¡ Bs¡Œy˚! j·TqT#·T qø£ås¡|ü+øÏÔ *œ+|ü>± ‘·<ä
ªø£s¡eTT\T>∑÷]ÃÁyÓTT¬øÿ<ä »>∑ìï≈£îs¡+ã≈£î≥T+ã≈£îHé,düTdüT+ q´ø£ÿè‘· ¬ø’‘·e+ãT Vü≤è<äj·T+ãTq Hês¡dæ ÁbÕDHê<ÛäT‘√
<äs¡ <äs¡Vü‰dü yÓ’uÛÑe düT<Ûës¡dü<Ûë] eTTUÒ+<äT _+ã≈£îHé, H=ø£ÿ |ækÕ[qe⁄« qq˝§‘·Ô>∑ qyÓ«&ÉT yêDÏ >=˝…Ã<äHéμ
dæús¡ ø£s¡TD≤e\+ãø£ Væ≤dæ<äΔ düTsêdüTs¡ #ês¡D]Ñ· á X¯è+>±s¡ düìïy˚X¯ ø£\Œq ìs¡+≈£îXÀbÕU≤´q ø±e´+˝Àì~.
düTŒ¤s¡<äs¡TD≤+Á|òæT ‘êeTs¡dü XÀ_Ûø£<ä+ã≈£î, XÊs¡<ë+ã≈£îHéμ düèwæºøÏ ø±s¡DuÛÑ÷‘·+ s¡CÀ>∑TD+. ‘·<äTZD dü«s¡÷|ü⁄&ÉT ÁãVü≤à. Äj·Tq
6 lø£fi≤>ö‘·$T
nsêú+– düs¡dü«‹. ø£qTø£ ô|’ es¡íq düeTT∫‘·+. ìs¡+≈£îX¯óì ª|ü\T≈£î+ <=j·T´* yÓ÷$ø±+‹¬øqj·TÚ u≤>±\T, qsTT´+‹ #Ó
≈£îÿ\uÀ\T+ <Ó\Hê≈£î, \j·TT´$<ä |ü\Tÿ\«+{Ï ø£Á|ü+|ü⁄ ã
ø±eTyê+#Û‘· √bÕ≥T ª¬ø‘’ e· μ |ü<+ä e\¢ n‘·ì <ä÷´‘·Á|eü è‹Ô dü÷#·qyÓT+Æ ~
á |ü<ä´+<ë«sê. ø£+<äT≈£L] s¡TÁ<äø£$ eTTÁ<ä n<äsTT‘˚ ` \Tÿ\‘√ >∑÷&çq M&çj·T+ u§dü¬> Hê≈£î+ ã<äàHêuÛ≤s¡ÃHê
ª˙‘√&ç bı+~ø£˝Ÿ Hê‘·s¡e÷? jÓT+#· ø£\Hê bÕeq Vü≤düÔø£+ø£D s¡aD‘êÿs¡+ãT ‘√s¡+ãT>∑Héμ
C≤‘·T˝Òs¡Œs¡∫q C≤DyÍ<äT @~ @yÓTÆHê ø±e´ ne‘ê]ø£\˝À Çwüº<˚e‘ê düTÔ‘·T\˝À
MHê≥ ˙bÕ{Ï H˚ HÓ#·Ã≥qT >±q $ù|òTïX¯«s¡, bÕs¡«r|üs¡y˚TX¯«s¡, \ø°åàHêsêj·TD dü«s¡÷|ü es¡íq\˝À
|òüTqsê>∑ dü+‘·‹ >±+∫‹ uÛÑ[! ø±qe#˚à #·eT‘êÿs¡ <Û√s¡DT*ï düs¡dü«‹ es¡íq˝À ø£e⁄\T m≈£îÿe>±
yÓ÷Vü≤q©\#˚ yÓTTqdæ u≤¬>’‹$ Á|ü<ä]Ù+#·˝Ò<äH˚ #ÓbÕŒ*. Ç+<äT≈£î ø±s¡D+ düs¡dü«‹ #·<äTe⁄\ ‘·*¢.
qj·TeTT\T |ü#·]+#·T q≥q ˙~ ø£e⁄\≈£î e÷‘·è<˚e‘·. |üsê ` |üX¯´+‹ ` eT<Ûä´e÷ yÓ’Ks¡T\T
ø±+∫ |òüT+{≤s¡e ø£\q ìHé yÓT#ÓÃ<ä es¡ídüs¡DÏ>± >∑*–q ‘·*¢ì n‹y˚\ #·eT‘êÿs¡+>±, Vü‰kÕ´‘·àø£+>±
X¯è‹ $j·T´eTT>∑ qqTø£è‹$ ø±yÓ e]í+#·&É+ W∫‘·´+ ø±<äT>∑<ë!
j·TqT#·T |ü‹‘√&É düs¡k˛≈£îÔ˝≤&ÉTq{Ϻ nsTT‘˚ Ç]yÓ+{Ï ø£èwüíeT÷]Ô>±s¡qï≥Tº>± ‘Ó\T>∑T ø±yê´\
|ü+~fi¯fl ø£\T¢≈£îqï yÓHÓï\ r>∑ düs¡dü«‹ es¡íq. Ç~ ÁbÕs¡úqs¡÷|ü+˝À
yêDÏ X¯óø£bÕDÏ |æø£yêDÏ eq<äy˚DÏμ nqï~ X‚wüeTT yÓ+ø£≥|ü‹
eTTÁ<ä. yêD° Væ≤s¡D´>∑s¡T“¤\ Jeq>∑>∑q+˝À yÓ*¢ $]dæq nqTsê>∑H˚{Ïø° yê´|æÔ˝À ñ+~. <ädüsê|ü+&ÉT>∑ e∫Ã+<ä+fÒ #ê\T. |üPs¡«+
X¯XÊ+ø£$»j·T+ á dü+uÛ≤wüD≤‘·àø£ |ü<ä´+. nø£åsêuÛ≤´dü+ »]–+<ä+fÒ #ê\T. $<ë´\j·÷˝À¢qT, düuÛÑ\˝Àq÷
düs¡dü«r ÁbÕs¡úq #˚j·Te\dæ e∫Ã+<ä+fÒ #ê\T eTq≈£î $qã&˚
Çø£ düs¡dü«r #·‘·Ts¡TàKT\ X¯è+>±s¡ø£fi¯ kÕs¡úø£ HêeT<Û˚j·T
bÕÁ‘·˝‘√ ˝Àø£+˝À ˇø£ ø£<∏ä>± Á|ü#·*‘·yÓTÆ+~ ` |æ+>∑[ dü÷s¡q ª‘·©¢! ìqTï <ä\+∫ |ü⁄düÔø£eTT #˚‘·Hé ã÷ì‹Hé ˙e⁄ Hê
ø£fi≤|üPs√í<äj·T ø±e´+˝À ` nq\Œ ø£<∏ë ø£\ŒHê •\Œ+‘√. Ç+<äT˝À j·TT\¢+ã+<äTq ì*à »è+uÛÑDeTT>∑Hé qT≈£îÔ˝Ÿ düTX¯ã›+ãT XÀ
uÛ≤s¡‹ Á|ü>∑\“¤jÓÆTq HêsTTø£>± ø£ì|ædüTÔ+~. edüT#·]Á‘·˝À dü+^‘·,_Û\¢+ ã\TÿeTT Hê<äT yê≈£îÿqqT dü+Á|”‹Hé »>∑H√àVæ≤˙
kÕVæ≤‘·´ düs¡dü«‹øÏ #Ó+~q ªs¡eTD°j·÷ ø£åsêø£è‹μ ø£<∏ä˝À eT+EyêD°|òü⁄˝≤¢u≤®øÏå! düs¡dü«r! uÛÑ>∑er! |üPπsí+<äT _+u≤qHê!μ
<Í‘·´+˝À ø±qe#˚à eTÚøÏÔø£ Vü‰sêìøÏ>∑\ ÁbÕeTTU≤´ìï dü÷∫k˛Ô+~. ªj·÷≈£î+<˚+<äT ‘·TcÕs¡ Vü‰s¡ <Ûäefi≤ j·÷ X¯óÁuÛÑ eÁkÕÔeè‘ê
Çø£ ‘ÓHê* sêeTø£èwüíø£$ bÕ+&ÉTs¡+>∑ e÷Vü‰‘·à´+˝À yêDÏì
j·÷ MD≤ es¡<ä+&É eT+&ç‘·ø£sê j·÷ X‚«‘· |ü<ëàdüHê
ª|ü<äà>∑s¡“¤eTTK sêJyêe∞ Vü≤+dæμ nì nq&É+˝À <ä+&ç ø±yê´<äs¡Ù+ j·÷ ÁãVü‰à]Ñ· X¯+ø£s¡ Á|üuÛÑè‹_Û πs›yÓ’ dü‡<ë |üPõ‘ê
˝Àì ª#·‘·Ts¡TàK eTTU≤+uÛÀ» eqVü≤+dü e<Ûä÷'μ nqï düe÷kÕìï kÕ e÷+ bÕ‘·T düs¡dü«r! uÛÑ>∑er! ìX‚Ùwü C≤&Ü´|üVü‰! μ
düTŒ¤]+|üCÒk˛Ô+~. n+‘˚ø±ø£ á ø£è‹˝ÀH˚ eTs√#√≥ $\ø£åD+>± nqï |ü<ä´ XÀ¢ø±\T mes¡T ÁyêXÊs√ ‘Ó*j·T<äT>±ì >±*e˝…
düsd¡ «ü ‹ì ñ|üe÷qedüTeÔ ⁄>± rdüT≈£îì ‘·q≈£î ø£è‹|ü‹jÓTÆ q $s¡÷] y˚<ëÁ~
yê´|æ+∫ düs¡«X¯óø£¢jÓÆTq düs¡dü«‹ ‘·‘êÔ«ìï ˝Àø±ìøÏ #ê{≤sTT. H˚{Ïø°
eT+Á‹ ø£s÷¡ Œs¡ ‘ê+ã÷˝≤ìï Ç#êÃ&Éqï $wüj÷· ìï Ç˝≤ ‘Ó*bÕ&ÉT `#ê≥T‘·÷H˚ ñHêïsTT.
~. 4`3`11 X¯óÅø£yês¡+ eTVü≤]¸ ãT\TdüT kÕ+ãeT÷]Ô >±] 125e »j·T+‹ dü+<äs¡“¤+>± (yê] dü«Å>±eT+ <äTfi¯¢˝À) d”ìj·TsY
bÕÅ‹πøj·TT\T, n&É«πø≥T l b˛‘·T≈£L∫ dü÷s¡´Hêsêj·TD>±]øÏ ãT\TdüT kÕ+ãeT÷]Ô yê]¸ø£ nyês¡T¶ Å|ü<ëq+ düuÛÑ »s¡T>∑T‘·T+~.

ªø±o sêy˚TX¯«s¡+ eTõ© ø£<∏ä\Tμ |ü]wüÿs¡Ô l H˚<äTq÷] >√bÕ\ø£èwüí <ä+|ü‘·T\qT l MπsX¯*+>∑+ |ü⁄s¡eT+~s¡+˝À ªø£fi≤>ö‘·$Tμ ìs¡«Væ≤+∫q
Ä$wüÿs¡D düuÛÑ˝À XÊX¯q düuÛÑT´\T l sö‘·T dü÷s¡´Å|üø±X¯sêe⁄>±s¡T, ø£fi≤>ö‘·$T e´ekÕú|ü≈£î\T &܈ˆ eT÷]Ô düHêàìdüTÔHêïs¡T.
lø£fi≤>ö‘·$T 7

|ü+»s¡+MT<ä ñqï ÁX¯<äΔ |üøÏåMT<ä ˝Ò≈£î+~


- msêÁ|üÁ>∑&É sêeTø£èwüí
yê´ø£sD¡ + |ü⁄fÒ+º ‘·es¡≈î£ e÷≥\T |ü⁄≥º˝<Ò qä Tø√e&É+ n$y˚ø+£ . e÷qe⁄&ÉT >±*˝À, ˙{Ï˝À, Äø±X¯+˝À Áã‘·Tø£ >∑\T>∑T‘·THêï&ÉT. ø±ì
yê´ø£sD¡ + e÷≥\ø√düyT˚ >±ì ` e÷≥\T yê´ø£sD¡ +ø√dü+ ø±<äT. uÛÑ÷$TMT<äe÷Á‘·+ Áã‘·ø£˝Òø£b˛‘·THêï&ÉT. n+fÒ @~ düVü≤»yÓ÷ <ëìï
eHé,≥T,Á‹... n+≥÷ n+¬ø\T H˚s¡TÃø√&É+ Ç+ø± yÓTT<ä\T ø√˝ÀŒj·÷&ÉT. @~ Á|ü<ÛëqyÓ÷ <ëìï eT]∫b˛j·÷&ÉT. eTìwæ
ô|≥ºì Ç<ä›s¡T |üdæ|æ\¢\T Vü‰sTT>± Ä&ÉT≈£î+≥THêïs¡T. eTq+ yÓ[fl eTìwæ‘·Hêìï ø√˝ÀŒsTT j·T+Á‘·+>± e÷]b˛j·÷&ÉT.
ˇø£&ç #˚‹˝À ¬s+&ÉT, eTs=ø£&ç #˚‹˝À |ü~ #ê¬ø¢≥T¢ ô|{≤ºeTqTø√+&ç. I I I I I
yÓ+≥H˚ yÓTT<ä{Ïyê&ÉT @&ÉT|ü⁄yÓTTVü≤+ ô|&É‘ê&ÉT. ˝Ò<ë ¬s+&√yê&çπødæ eTìwæ o‘·\bÕ˙j·÷ìï ùd$düTÔqï|ü⁄Œ&ÉT <ëì s¡T∫>∑T]+∫
>∑TÁs¡T>± #·÷kÕÔ&ÉT. Ä ej·TdüT˝À yê&çøÏ ˝…ø£ÿ\T ‘Ó*j·Tø£b˛e#·TÃ. Ä˝À∫dü T Ô H êï&É T . Ä s¡ T ∫ì n+~+∫q Ä ø£ + ô | ˙>∑ T ]+∫
<ëìøÏ dü+ã+~Û+∫q Á|ü»„ ˇø£{Ï yê&ç˝À n|üŒ{Ïπø ñ+<äqïe÷≥. Ä˝À∫düTÔHêÔ&ÉT. ¬s+&ç+{Ï˙ n_Ûq+~düTÔHêï&ÉT. n˝≤π> <ëVü≤+ y˚dæ
ô|<ä›j·÷´ø£ yê&˚ ‘·q Á|ü»„qT eTq ˝…ø£ÿ˝À¢øÏ e÷s¡TÃ≈£îì Ä ¬s+&ç+{Ïø° #·\¢ì eT+∫˙fi¯ófl ‘ê–q|ü⁄Œ&ÉT ÁbÕD+ ˝Ò#=k˛Ô+~ ø£<ë! Ä ˙fi¯fl<ë«sê
‘˚&Ü mì$T~ nì eTqπø #ÓbÕÔ&ÉT. n+¬ø\ø£Hêï ˝…ø£ÿ\ø£Hêï ne˝≤ \_ÛdüTÔqï ]©|òt>∑T]+∫, ˙{ÏøÏ Ä s¡T∫ì n+~+∫q düèwæºø£s¡Ô>∑T]+∫
Á|ü»„ nH˚<˚ Á|ü<ÛëqyÓTÆq~. eTìwæ Ä˝À∫+#·&˚+? n_Ûq+~+#·&˚+? Äj·Tqe\¢H˚ ÁbÕD≤ìøÏ
I I I I I Vü‰sTT ø£*–+<äì >∑T]Ô+#·&˚+? yÓHÓï\˝À+∫ Vü‰sTTì, dü÷s¡T´&ç˝À+∫
áy˚fi¯ Ä<ÛäTìø£ yÓ’<ä´XÊÅdüÔ+ m+‘√ |ü⁄s√>∑$T+∫+~. ˇø£ y˚&çì eTìwæ <√|æ&û #˚düTÔqï|ü⁄Œ&ÉT, yê&ÉT≈£î+≥Tqï|ü⁄Œ&ÉT Á|üø£è‹
s√>±ìøÏ |ü<˚dæ s¡ø±\ ∫øÏ‘·‡\qT, eT+<äT\qT ø£ìôd{Ϻ+~. Ç˝≤ eqs¡T\qT $#·Ã\$&ç>± <√#˚düTÔqï|ü⁄Œ&ÉT yê{Ï˝À+∫ e´ø£ÔeTj˚T´
y˚\ s¡ø±\ »ãT“\øÏ \ø£å\ s¡ø±\ eT+<äT\qT dü÷∫+#˚ XÊÅdüÔ+ø£Hêï uÛÑ>∑e‘Y #Ó’‘·Hê´ìï >∑T]Ô+#·e<ë›? <ëì>∑T]+∫ Ä˝À∫+#·e<ë›?
ndü\T s√>±\πø ‘ê$e«ì XÊØs¡ø£ dæú‹ì m˝≤ kÕ~Û+#ê˝À #Óù|Œ ø£è‘·»„‘·\T #Ó*¢+#·e<ë›?
XÊÅdüÔ+ nìï{Ïø£Hêï Á|ü<ÛëqyÓTÆq~. ª s¡k˛Vü≤ eT|ü⁄‡ øö+‘˚j·Tμ Á‘êπ>˙{Ï˝À s¡T∫ì H˚H˚ nHêï&ÉT
I I I I I ^‘·˝À uÛÑ>∑yêqT&ÉT. n<=ø£ÿfÒ ø±<äT yÓHÓï\˝À $ø±dü+, dü÷s¡T´&ç˝À
#ê˝≤ @fi¯flÁøÏ‘·+ <ä≥ºyÓTÆq n&É$˝À dæìe÷ wüO{Ï+>∑T ‘˚»düT‡, eTìwæ˝Àì Á|ü»„ n˙ï Äj·TH˚.
»s¡T>∑T‘√+~. nø£ÿ&ÉTqï Hê>∑]ø£‘· ‘Ó*j·Tì Ä~eTC≤‹ eTqTwüß\qT ø£qTï #·÷k˛Ô+~ n+{≤+ eTq+ ø£+{Ïøπ ø£qø£ #·÷ùd X¯øÔÏ ñ+fÒ
dæìe÷ yêfi¯fl+‘ê ø£*dæ wüO{Ï+>∑T #˚kÕÔ+, Ä~yêd” qè‘·´+ #˚dæ ◊ u≤+≈£î˝À¢ ñ+∫q ø£fi¯flìï+{Ïø° #·÷|ü⁄ ñ+&Ü*ø£<ë! eTfi≤¢ yê{ÏH˚
#·÷|æ+#·eTì ã\e+‘·+ #˚kÕs¡T. ª ndü˝Ò MTs¡T yê>∑T ˇ&ÉTq¶ wüO{Ï+>∑T rdüTø=∫à eTìwæøÏ neT]ùdÔ ø£fi¯ófl #·÷düTÔHêïsTT., eTq+ Äø£fi¯flqT
#˚düTÔHêïs¡T. y˚T$T|ü⁄Œ&ÉT MTø√dü+ qè‘·´+#˚ùdÔ uÛÑ>∑e+‘·T&ÉT yÓT∫à es¡¸+ neT]Ãq &Üø£ º s ¡ T qT e÷Á ‘ · y ˚ T ø£ è ‘· » „‘· \ T#Ó | æ Œ &É ã T“u≤>±
≈£î]|ækÕÔ&ÉT. yê>∑Tbı+– MTs¡+‘ê ø=≥Tº≈£îb˛‘ês¡T e<äT›.μ nì >∑÷&Ó+ eTT≥º#ÓãT‘·THêï+. &Üø£ºs¡T ø£fi¯flqT neTsêÃ&˚>±ì ìØ®eyÓTÆq Ä ø£fi¯fl≈£î
ô|<ä› yê]+#ê&ÉT. nsTTHê dæìe÷yêfi¯ófl |ü≥Tº|ü{≤ºs¡T. yÓ\T>∑TqT Á|ükÕ~+∫qyê&ÉT, Jeø£fi¯qT ì+|æqyê&ÉT y˚πs ñHêï&ÉT.
<ë+‘√ Ä~yêd”\+‘ê ˇø£]#˚‘·T\T eTs=ø£s¡T |ü≥Tº≈£îì, Äj·TìøÏ <Ûäq´yê<ë\T #ÓbÕŒ\ì≈£L&Ü eTq+ nqTø√+. nsTTHê
Á|ü‹yês¡÷ Á|üø£ÿyê] q&ÉTeTTqT #·T{Ϻ >∑T+Á&É+>± @s¡Œ&ç yê] uÛÑ>∑e+‘·T&ÉT eTq≈£î mH√ï Á|ükÕ~dü÷ÔH˚ ñHêï&ÉT.
dü+Á|ü<ësTTø£yÓTÆq kÕeT÷Væ≤ø£ qè‘ê´ìï n<äT“¤‘·+>± Á|ü<ä]Ù+#ês¡T. >√<ëe] ˙[fldüTÔ+~. <ëìï eTq+ ø£\Twæ‘·+ #˚düTÔHêï+.
Hê\T>∑T >∑+≥\bÕ≥T á ãè+<ä>±q+, qè‘·´+ eTH√Vü≤s¡+>± uÛÑ÷<˚$ |ü+≥*düTÔ+~. ‘·qøÏ >ös¡e+ Çe«≈£îHêï Äe⁄\T bÕ*kÕÔsTT.
kÕ–+~. ñqï≥Tº+&ç ÁãVü‰à+&ÉyÓTÆq es¡¸+≈£î]dæ møÏ«|tyÓT+≥T‘√bÕ≥T dü]>± |ü{Ϻ+#·Tø√ø£b˛sTTHê yê{ÏøÏ uÛÑ>∑e+‘·T&ÉT #Ó|æŒq≥T¢ #˚j·T&Éy˚T
dæìe÷ »qeT+‘ê es¡<ä˙fi¯fl˝À ø=≥Tº≈£îb˛j·÷s¡T. Ç~ j·T<ës¡ú ‘Ó\TdüT. Çe«&Éy˚T ‘Ó\TdüT. Ç#êÃø£ Äsê\T ‹j·T´&É+≈£L&Ü sê<äT.
dü+|òüT≥q. ÇkÕÔj·T+fÒ ª ø£s¡àDÒ´e n~Ûø±s¡ùdÔμ XÀ¢ø±ìøÏ Á|ü‘·´ø£å Á|üe÷D≤˝≤¢>∑.
Hê>∑]ø£‘≈· î£ , Ä<ÛTä ìø£‘≈· î£ ∫Vü≤ïyÓTqÆ dæìe÷ m˝≤ ì]à+#ê˝À |üX¯óe⁄\T, |ü≈£åî\T, q<äT\T, ø=+&É\T, H˚\, ì+– n˙ï ˇø£
‘Ó*ù| n<ÛäTHê‘·q $<ä´\ø£Hêï Jeø√{ÏøÏ ÁbÕD≤<Ûës¡yÓTÆq esê¸ìï |ü<äΔ‹ Á|üø±s¡+, ˇø£ ìj·TeT+ Á|üø±s¡y˚T q&ÉTdüTÔHêïsTT. |ü<äΔ‹
n|üŒ{Ïø£|ü⁄Œ&ÉT ≈£î]|æ+#·&ÜìøÏ qè‘·´Á|üÁøÏj·TqT m˝≤ $ìjÓ÷–+#·T ‘·|æŒqyê&ÉT, uÛÑ>∑e+‘·TDÏí eT]∫b˛sTTqyê&ÉT eTìwæ ˇø£ÿ&˚!
ø√e#√à eTqøÏ ‘Ó*j·TCÒùd $<ä´ nìï $<ä´\ø£Hêï Á|ü<ÛëqyÓTÆq~. uÛÑ>∑e+‘·T&ç Ä<˚XÊ\qT ìs¡¢ø£å´+ #˚dæqyê&ÉT eTìwæ e÷Á‘·y˚T! Bìï
ndü˝…’q~. nedüs¡yÓTÆq~. u≤>± >∑T]Ô+∫ eTìwæ ‘·qqT ‘êqT dü+düÿ]+#·Tø√e\dæ ñ+~.
∫Á‘·y˚T$T≥+fÒ Á|ü<ÛëqyÓTÆq$ nì ô|’q ìs¡ísTT+∫q Ä Á|üø£è‹˝Àì Ç‘·s¡ ÁbÕDT\˙ï Á|üø£è‹ ìj·Te÷\qT >ös¡$dü÷Ô, Á|üø£è‹øÏ
Á|ü»„,XÊÅdüÔ+,$<ä´ eT÷&É÷≈£L&Ü áy˚fi¯ eTìwæ#˚‹˝À ìs¡¢øå±´ìøÏ düVü≤ø£]dü÷Ô Vü‰sTT>± J$düTÔHêïsTT. eTìcıø£ÿ&˚ <ë] ‘·bÕŒ&ÉT.
>∑Ts¡e⁄‘·THêïsTT. Ä Á|ü»„‘√ |üì˝Ò<äT. |üØø£å˝À mìïe÷s¡Tÿ\T? nì düVü≤»‘ê«ìï ø√˝ÀŒj·÷&ÉT. ø£è‘·|òüTTï&Éj·÷´&ÉT.
$<ë´]ú #·÷düTÔHêï&ÉT. Ä s√>±\øÏ ø=‘·ÔeT+<äT\T ø£ìô|{Ϻ Ä<ÛäTìø£ á uÛÑ÷$TMT<ä≈£î sêuÀj˚T _&ɶ b˛wüDø√dü+ eTT+<äT C≤Á>∑‘·Ô
yÓ’<ä´XÊÅdüÔ+ |òüTq‘·ì ìs¡÷|æ+#·&É+ m˝≤? nì eTìwæ Ä˝À∫düTÔHêï&ÉT. |ü&ç ‘·*¢ s=eTTà˝À¢ ‹j·T´ì bÕ\qT C≤Á>∑‘·Ô>∑ n{Ϻô|{Ϻq Ä düπs«X¯«s¡T&çøÏ
XÊÅd”Ôj·TyÓTÆq ø£fi¯\qT ÁuÛÑwüߺ|ü{Ϻ+∫ eTìwæ $H√<ä+ø√dü+ yê{Ïì ø£è‘·»„‘\· T #Ó|Œü &É+ m˝≤? nH˚~ eTqeT+‘ê n˝À∫+#·e\dæ ñ+~.
<äT]«ìjÓ÷>∑+ #˚j·T&É+ u≤>± ô|]–b˛sTT+~. ∫Á‘·y˚T$T≥+fÒ áy˚fi¯
8 lø£fi≤>ö‘·$T
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567
sê<Ûëe÷<ÛMä j·T+
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567
- l dü]|ü*¢ y˚+ø£≥ düTãÁVü≤àD´ k˛eTj·÷õ
ôV’≤+<äeC≤‹ qTB›|æ+|ü CÒdæq |ü⁄sêD|ü⁄s¡Twüß\T lsêeTT&ÉT, y˚DTHê<ä\Vü≤]#˚ |üs¡e÷q+<äeTT C…+~ ìX¯Ã\‘·«eTT H=+<ä|üs¡∫q
lø£èwüßí&ÉT. M]ì ø£<∏ëHêj·T≈£î\T>∑ d”«ø£]+∫ m+<äs√ eTVü≤s¡T¸\T, >√|”»q düVü≤ÁdüeTT#˚ |ü]y˚wæ˜+|ü ã&çq~j·TT, X¯s¡D≤>∑‘·T\ ø£uÛÑj·T
‘ê‹«≈£î\T, ø£e⁄\T, XÊÁdüÔy˚‘·Ô\T mìïjÓ÷ Ä<Ûë´‹àø£ dæ<ëΔ+‘·eTT\T, yÓTTdü+>∑Tq~j·TT, n‘·T´<ës¡ eTsTTq~j·TT, øÏXÀsêø±s¡eTT ø£\~
ø±e´eTT\T, Á|üã+<ÛäeTT\T s¡∫+#ês¡T. Ä~ø£$j·T>∑T yê©àøÏ j·TTq>∑T ˇø£ edüTÔe⁄ ãè+<ëeqeTTq ì‘·´eTT $sêõ\T¢#·Tqï~.
leTÁ < ëeTj· T DeTH˚ ø±e´eTTqT s¡ ∫ +∫ sêeTø£ < ∏ ä < ë«sê ‘˚»ùddüTÔ qyÓ÷ <Û˚qTbÕ*H˚ ˝Àø£bÕ*H˚
e÷qedü e ÷»eTTq≈£ î <Û ä s ¡ à eTT\T ìπ s › • +#˚ & É T . uÛ Ñ > ∑ e <ë+X¯ sê<Ûë |üjÓ÷<Ûäs√‘·‡vZ XÊsTTH˚ X‚wükÕsTTH˚
dü+uÛÑ÷‘·T&Ó’q y˚<äyê´dü eTVü≤]¸ jÓ÷>∑eTT, XÊÁdüÔeTT, •\ŒeTT, <Ûäs¡àeTT >√e⁄\qT, »>∑eTT\qT >±#·T#·T sê<Ûë<˚$ eø£ådüú\eTT ô|’qqT
Hê´j·TeTT, ˙‹, uÛÑøÏÔ, eTTøÏÔ Ä~>± >∑\yÓH√ï uÛ≤s¡‘·, uÛ≤>∑e‘·eTT Ä~X‚wüßì MT<äqT |üe[+#·T ‘˚»:dü«s¡÷|üeT>∑T ø£ècÕíK´ ÁãVü≤àeTTq≈£î
\HÓ&ç Ç‹Vü‰düeTT\˝À uÀ~Û+#˚&ÉT. n;Ûs¡T\H˚ >=\¢C≤‹yê]øÏ qeTdüÿ]+#·T#·THêïqT nì ©˝≤X¯ó≈£î&ÉT |ü*¬øqT. sê<Ûë<˚$ mes¡T?
Hêj·T≈£îì>∑, ñ|ü<˚•≈£îì>∑, eT‘·Á|üeø£Ô>∑ lø£èwüßíì #ê]Á‘·≈£î\T lø£èwüßíì #Ó’‘·q´X¯øÏÔj˚T sê<Ûä. lø£èwüí ne‘·s¡D≈£î |üPs¡«eTT
ù|s=ÿHêïs¡T. lø£èwüßí&ÉT nqq´kÕe÷q´ ãVüQeTTK Á|üC≤„XÊ*>∑ |ü⁄sêD jÓ÷>∑e÷j·T s¡÷|üeTTq ne‘·]+∫q |üsêX¯øÏÔ ÄyÓTj˚T. ˇø£s¡T ìs¡TZD
yêvàj·TeTT ∫Árø£]+#ÓqT. |ü⁄sêD yêvàj·TeTT˝À q\T>∑Ts¡T ø£èwüßí\T |üs¡ÁãVü≤àeTT. Ç+ø=ø£s¡T Á|üø£{Ï‘· Á|üø£è‹ X¯øÏÔ. M]s¡Te⁄s¡T nuÛÒ<äT\T.
Á|kü ÕÔ$+#·ã&ç]. ˇø£sT¡ n~ÛHêj·T≈£î&Óq’ lø£èwüuí >ÑÛ y∑ êqT&ÉT, Ç+ø=ø£sT¡ $&ÉBj·Tsêì yÓ\T>∑T, y˚&ç e+{Ïyês¡T. sê<Ûj ä T˚ <Ûsä êdü«s¡÷|ü⁄sê\>∑T#·T
y˚<äyê´dü _s¡T<ë+øÏ‘·T&ÉsTTq ø£èwüí<Ó’«bÕj·TqT&ÉT, eTs=ø£s¡T ø£èwüí düø£\ ÁbÕDT\≈£î Ä<Ûës¡yÓTTdü– nqïeTTì∫à b˛wæ+#·T ÁbÕDdü«s¡÷|ü
HêeT<Û˚j·TeTT>∑\ bÕ+&ÉeeT<Ûä´eTT&É>∑T ns¡T®qT&ÉT, y˚s=ø£s¡T ø£èwüí eTsTTq~. <Ûäs¡jÓTTø£ÿ $uÛÑT&˚ sê<Ûëe÷<Ûäe⁄&ÉT.
HêeT<Û˚j·TTsê˝…’q Á<Í|ü~. |üèB∏«uÛ≤s¡eTT ‘·–Z+#·T≥≈£î |üPqT≈£îqï ªø£èùwíq Äsê<Ûä´‘· Ç‹ sê<Ûëμ nìj·TT, ªø£èwüí+ düe÷sê<Ûäj·T‹
Ms¡+<äs¡÷ |ü⁄sêD Á|üdæ<äTΔ\T. dü<‹˚ sê~Ûø±μ nìj·TT sê~Ûø√|üìwü‘Y ìs¡«∫+#·T #·Tqï~. ø£èwüß&í yû TÓ qT
ˇø£sT¡ |ü+#·eT y˚<eä T>∑T eTVü‰uÛ≤s¡‘· s¡#q· #˚jT· >±, $T–*q Äsê~Û+#·TqT. ÄyÓT ø£èwüßí Hêsê~Û+#·TqT. Äsê<Ûä´$X‚wü eTTqï+<äTq
eTT>∑TZs¡÷ sêø£ådü dü+Vü‰s¡eTT >±$+∫ <Ûäs¡àdü+kÕú|üq≈£î ‘√&ÉŒ&ç]. sê<Ûäj·TqT HêeTy˚Ts¡Œ&ÓqT. uÛÑ>∑e+‘·Tì Á|”‹ø=s¡≈£î dü+|üPs¡í Ä‘·à
ø£èwüß\í +<äs÷¡ >∑+;Ûsy¡ TÓ qÆ ‘·‘«Ô· eT÷, ãVüQeTTK Á|Cü ≤„ $X‚weü TT >∑\yêπs. düeTs¡ŒD p|ü⁄ |üsêuÛÑ≈£îÔ\ Áù|eT düeTs¡ús¡‹ j·TqT≥ XÊÁk˛ÔøÏÔ.
lø£èwüíuÛÑ>∑yêqT&ÉT eT÷ØÔuÛÑ$+∫q |üs¡e÷‘·à ‘·‘·Ô«eTT. Áe»>√|æø£\ Áù|eTuÛ≤e$T{Ϻ düeTs¡ús¡‹ì uÀ*j·TTqï<äìj˚T Á>∑Væ≤+|ü
»>∑<äTZs¡Te⁄. |üs¡eT jÓ÷^X¯«s¡T&ÉT. ‘·q $sê≥‡« s¡÷|üeTTqT »ìà+∫q e\j·TTqT. n+<äTe\qH˚ ñ<äΔe⁄&ÉT Áe»>√|æø£\ ì≥T¢ Á|üX¯+dæ+#ÓqT.
yÓ+≥H˚ ‘·*¢<ä+Á&ÉT\>∑T <˚eø°, edüT<˚e⁄\≈£îqT, eTqTï‹qT HÓ|üeTTq e+<˚ q+<ä Áe»Ád”ÔD≤+ bÕ<äπsDT+ n;Ûø£åD:
ô|+∫q j·TXÀ<ë <˚$øÏì, j·TeTTHê»\ ‘·s¡+>∑eTT\+<äT nÁ≈£Ls¡TìøÏ, yê´kÕ+ Vü≤]ø£<∏√BZ‘·+ |ü⁄Hê‹ uÛÑTeqÁ‘·j·TyéT
sêj·Tu≤s¡ dü+<äs¡“¤eTTq ≈£îs¡TdüuÛÑj·T+<äT, ^‘ê Á|üuÀ<Ûä düeTj·TeTTq leT<들>∑e‘·yéT
ns¡T®qTìøÏì Á|ü<ä]Ù+#ÓqT. ø±∞j·TeTs¡›qeTT, |üP‘·Hê<äT\ e<Ûä, ÄVü‰! á >√|æø£\T Á|ü<ä]Ù+#·T ø£èwüíÁù|eT }Væ≤+|üq\$
kÕ+B|ü⁄ì øÏ∫Ãq >∑Ts¡T<äøÏåD, >√es¡úq–] HÓ‘·TÔ≥, ÁãVü≤à<˚e⁄ì >∑s¡« ø±≈£îqï~. M] uÛ≤e‘·s+¡ >∑eTT\T Á‹˝Àø£eTT\qT bÕeqyÓTTqs¡Tà #·Tqï$.
uÛÑ+>∑eTT, eTs¡T>∑TE® q+<ä>∑‘ÓÔ >±$+#·T≥, düeTTÁ<äeTT˝À q>∑s¡ >√|æø£\T uÛÑøÏÔ |üsêø±wü˜≈£î ∫Vü≤ïeTT. düs¡«>√|æø£\˝À ÁX‚wü˜ ‘·s¡eTT>±
ìsêàDeTT, |ü<Vä ‰ü s¡Ty˚\ mì$T~eT+~ uÛ≤s¡´\‘√ dü+kÕs¡eTT, ˇø=ÿø£ÿ HÓqïã&çq~ lsê<Ûë<˚$j˚T. sê<Ûë<˚$ lø£èwüßìí jÓTTø£ÿ ÄVü‰~¢ ˙ X¯ø.ÔÏ
uÛ≤s¡´j·T+<äT |ü~eT+~ |ü⁄Á‘·T\ ã&Éj·TT{ Ä~>±>∑\ #˚wüº\ìïj·T÷ nq+‘·eT>∑T eTVü‰uÛ≤e dü«s¡÷|æD.Ï ÄyÓT≈£î ø£èwüßìí ô|’ >∑\ Áù|eT uÛøÑ jÔÏ TÓ Tø£ÿ
lø£èwüßíì |üs¡eTjÓ÷–>∑ ∫Á‹+∫q$. #·se¡ Tdæ‹ú j˚T lø£èwüí Áù|eT »>∑‘T· qÔ πø dü+ã+~Û+∫q s¡deü ‘·‘Ô «Ô· eTT.
©˝≤e÷qTwüeT÷]Ôj·T>∑T lø£èwüí|üs¡e÷‘·àj·T+<äT uÛÑøÏÔ>∑*– ªs¡k˛yÓ’ dü:μ nqT eTVü‰yêø£´eTT |üs¡ÁãVü≤àjÓTTø£ÿ Äq+<ä
Äsê~Û+∫, ùd$+∫, ‘·]+∫, ‘ê<ë‘·à´eTT#Ó+~ kÕs¡÷|ü´eTTqT, s¡düdü«s¡÷|üeTTH˚ ‘Ó*j·TCÒj·TTqT. Äq+<äeTTqT bı+<äe˝…qìq
yÓ÷ø£åeTTqT bı+~q eTVü‰qTuÛ≤e⁄ ˝…+<äs√ >∑\s¡T. nÁ≈£Ls¡T&ÉT, ÄVü‰¢<äX¯øÏÔ nedüs¡eTT. ÄX¯øÏÔj˚T sê<Ûä.
$<äTs¡T&ÉT, ≈£î+‹, ;Ûwüßà&ÉT, ns¡T®qT&ÉT, ñ<äΔe⁄&ÉT, Á<Í|ü~, |üØøÏå‘·TÔ Ä‘êà‘√ sê~Ûø± ‘·dü´ ‘·jÓÆT es¡eTD≤ s¡kÂ
nqTyês¡T eTTKT´\T. lø£èwüí‘·‘·Ô«eTTqT dü÷s¡<ëdüT, ©˝≤X¯ó≈£î&ÉT, Ä‘êàsêeT Ç‹ Áb˛ø√Ô eTTì_Û s¡÷Z&ÛÉ y˚~_Û:
≈£î\X‚Ks¡T&ÉT, »j·T<˚e⁄&ÉT, ‘·Tø±sêyéT, MTsêu≤sTT, |ü⁄+&ÉØ≈£î&ÉT düÿ+<ä |ü⁄sêDeTT
Ä~>±>∑\ uÛÑ≈£îÔ˝…+<äs√ >±qeTT#˚dæ ‘·]+∫]. ª qsêD≤+ ø°åD bÕbÕq+ lsê<Ûë<˚$ uÛÑ>∑e+‘·T&É>∑T lø£èwüßíìjÓTTø£ÿ Ä‘·à. sê<Ûä‘√
ø£èùwí uÛÑøÏÔ: Á|üC≤j·T‘˚μ bÕ|üeTT\T ø°åDÏ+∫q#√ ø£èwüíuÛÑøÏÔ »ì+#·TqT. m\¢|ü⁄Œ&É÷ s¡$T+#·T≥e\q s¡Vü≤dü´ s¡dü eTs¡àE„\sTTq C≤„qT\>∑T
ndæÔ dü«düÔs¡TD° $>∑\‘·Ô‘·ÿ\Œ Á|üdü÷Hê |ü⁄‘·¢ yéT |ü⁄s¡Twüß\T lø£èwüßíì Ä‘êàsêeTT&É+<äTs¡T.
edüTÔ Á|üdüTÔ‘· y˚DTHê<ä\Vü≤Ø ìsê«D ìsê«´≈£î\yéT Ä‘êàsêeTX¯Ã ø£èwüíX¯Ã <Ûäèee÷‘êàdæÔ sê~Ûø±
ÁdüdüÔ ÁdüdüÔ ìs¡T<äΔ ˙$ $\dü<√Z|” düVü≤ÁkÕeè‘·yéT <˚M uÛ≤>∑e‘·eTT
Vü≤düÔq´düÔ q‘ê|ües¡Z eTœ˝À<ës¡+ øÏXÀsêø£è‹yéT Ä‘êàsêeTT&É s TTq lø£ è wü í uÛ Ñ > ∑ y êqTìjÓ T Tø£ ÿ Ä‘· à
<˚e‘êÁd\Ô” #˚ ø£\Œeèø£|å ⁄ü |üP\ |üP» q+<äTø=qT#·Tqï~j·TT, sê<Û ë <˚ $ j˚ T .sê<Û ë <˚ $ nqTÁ > ∑ V ü ≤ eTT bı+~qyês¡ T lø£ è wü í
lø£fi≤>ö‘·$T 9

|ü<ä´+ #Ós¡>∑ì dü‘·´+ ` |ü<ä´+ ‘·s¡>∑ì <Ûäq+


6 - bÕÁ#ês¡´ X¯˝≤ø£ s¡|òüTTHê<ÛäX¯s¡à
yÓTT<ä\ u…ì∫, |æ<ä|ü >∑T~sTT+|ü HÓyê«&ÉT
<äq<äT ‘=+{Ï V”≤q<äX¯ <ä\+|ü,
&É\T>∑T >±q o\eTTs¡j·TT#·T Á>∑eTeè~Δ
u…ì∫, y˚fi¯y˚fi¯ ãqT\T >=qTeTT (ÄeTT. 4. 208)
sê»´ e´eVü‰s¡+ düÁø£eT+>± ˇ&ç<äT&ÉT≈£î\T ˝Ò≈£î+&Ü |ü&É‘ê&ÉT. BìH˚ ªn\T>∑TqTμ nH˚ ‘êNä˝≤´s¡úø£ ÁøÏj·T ‘Ó*j·T CÒdüTÔqï~.
kÕ>±\+fÒ Äj·÷ø±sê´\˝À ìj·TT≈£îÔ˝…’q e´≈£îÔ\ Ä]úø£ kÕe÷õø£ eT] ø£s¡Ôe´+ @$T{Ï? n+fÒ #ÓãT‘·THêïs¡T. ªo\eTs¡j·TT#·Tμ.
n_Ûeè~Δì bÕ\≈£î&ÉT <äèwæº˝À ô|≥Tºø√yê*. Á|üuÛÑTe⁄ Hê ùde\≈£î ‘·–q #·÷&Ée\dæq~ ô|ô’|’ Áeeè‹Ôì ø±<äT. n+<äT˝À ªq≥qμ #ê˝≤ ñ+≥T+~.
Á|ü‹|òü\+ Çe«≥+˝Ò<äT nH˚ uÛ≤eq ùde≈£îì˝À @ø√XÊHê ñ<äsTT+#· yÓT\≈£îe‘√ |ü]øÏ+#·e\dæq~ ªo\+μ. n~ ì•‘·yÓTÆq |üØø£å\ e\q
>∑÷&É<äT. n ìsêX¯ n+≥Ts√>∑+ e+{Ï~. ˇø£ #√≥Tq Ä–b˛<äT. ø±˙ ‘Ó*j·Tsê<äT. Hê>∑eTHêj·T≈£î&ÉT >=|üŒùdHê ìs¡«Vü≤D<ä≈£åî&˚. ø±˙
n|ü⁄Œ&ÉT e´edüú <Óã“‹+≥T+~. j·÷eTTq Á|üuÛÑTe⁄ ‘·q ≈£îe÷s¡Tq≈£î n‘·ìì $»j·T|üs¡+|üs¡ kÕ«s¡ú sêø£ådüTì ø√s¡\≈£î ã*#˚dæ+~. ø£qTø£
sê»<Ûäs¡à+ #ÓãT‘·÷ á $wüj·÷ìï H=øÏÿ #ÓãT‘·THêï&ÉT. Á|üuÛÑTe⁄ |ü]»qTì o\+ >∑T]Ô+#ê*. n‘·ì n_Ûeè~ΔøÏ Áø£eTk˛bÕHê\T
e÷qe⁄ì dü«uÛ≤e+ n‹ $∫Á‘·+>± ñ+≥T+~. ª ô|&ç‘˚ ô|+&ç¢ @sêŒ≥T#˚j÷· *. düeTj·÷qT>∑TD+>± ùde\T #˚sTT+#·T≈£î+≥÷ ñ+&Ü*.
ô|≥ºø£ b˛‘˚ ÁXÊ<äΔ+μ nqï rs¡T˝À #ê\eT+~ e´eVü≤]kÕÔs¡T. nsTT‘˚ Á|<ü ëÛ q+>± eTìwæ ùdyêeè‹Ô yÓTT<ä≥<äX˝¯ À ‘êHÓ˝≤ ñHêï&ÉT.
bÕ\≈£î&ÉT á dü«uÛ≤yêìï eT÷\eTT≥Tº>± ô|]øÏy˚j·T˝Ò&ÉT. n|ü⁄Œ&ÉT Á|dü Tü ‘Ô +· m+‘· düeTT<ë‘·Ô dæ‹ú øÏ e#êÃ&ÉT. nH˚ <ëìì düMTøÏ+å #·T≈£î+≥÷
<ëì ø£qT>∑TD+>± e´eVü≤]+#·≥+ ‘·|üŒ >∑‘·´+‘·s¡+ ñ+&É<äT. ñ+&Ü*. n+‘˚ø±<äT, ñ<√´>∑qwüº+ nsTTq‘·s¡Tyê‘· @eTÚ‘ê&ÉT? nH˚
Bìì>∑÷]Ã j·÷eTTqT&ÉT ôV≤#·Ã]ø£ #˚düTÔHêï&ÉT. <ëìì≈£L&Ü dü+uÛ≤$dü÷Ô ñ+&Ü*. n+<äTπø nHêï&ÉT ª n~Ûø±sê+‘·eTT
ˇø£ ñ<√´– |üìrs¡T m+‘· >=|üŒ>± ñHêï ˇø£ÿô|≥Tºq n‘·ìì q+<äT #·÷&Ée\<ë Ä j·Tj·T´ kÂuÛ≤>∑´eTT˝Ÿμ nì. ø±˙ #ê\eT+~
Äø±X¯+˝À ≈£Ls√Ãu…≥ºsê<äT. m+<äTø£+fÒ ˇø£y˚fi¯ nø£ÿ&É≈£î #˚s¡T≈£îqï |üPsê«|üsê\qT >∑eTì+#·s¡T. n˝≤ >∑eTì+#·ì yê] $wüj·T+˝À
‘·s¡Tyê‘· n‘·ì Á|üeè‹Ô˝À ø°åD‘· ø£ì|æùdÔ ÁøÏ+~øÏ ~+|üe\dæedüTÔ+~. >∑eTì+#˚ |ü]dæú‹ì ø£*|ædü÷Ô Á|üuÛÑTe⁄ eè~Δì #˚j·÷* ‘·|üŒ ˇπøe÷s¡T
<ëìì n‘·&ÉT düVæ≤+#·&ÉT. m<äTs¡T ~s¡T>∑T‘ê&ÉT. ˝Ò<ë, |üì#˚j·T≥+ n+<ä\+ møÏÿ+∫ ÁøÏ+~øÏ Á‘√ùd Ä˝À#·q #˚j·Tsê<äì sTTø£ÿ&É
e÷ìy˚dæ |üìì #Ó&É>=&É‘ê&ÉT. n|ü⁄Œ&ÉT bÕ\≈£î&ÉT Çã“+~˝À sêj·T\yê] Ä˝À#·q.

|üs¡ÁãVü≤àeTTqT #˚]qfÒ¢. sê<ÛäqT |üPõ+|üø£ @ e÷qe⁄&É÷ ø£èwüßíì e#·TÃ. ‘=+<äs¡>± Ç+{ÏøÏ rdüTø=ìbıeTàì sê<Ûä≈£î n|üŒ–+∫].
Äsê~Û+#·T≥≈£î n~Ûø±] ø±˝Ò&ÉT. ÄyÓT lø£èwüßíìøÏ ÁbÕD≤~Ûø£eTsTTq~. j· T eTTHê qBrs¡ e TT˝À $Vü ≤ ]dü ÷ Ô , bı<ä ] +&É ¢ ˝ À ‹s¡ T >∑ T ‘· ÷
ì‘ê´q+<ä dü«s¡÷|æDÏ j·T>∑T ÄyÓT lø£èwüßíì sêdü©\≈£î ì‘·´kÕ«$Tì. sê<Ûëø£èwüßí\T »]|æq s¡Vü≤dü´Áø°&É\T $»j·TeT>∑T>±ø£ nì »j·T<˚e⁄&ÉT
ÄyÓT düeTdüÔø√]ø£\qT dæ~Δ+|ü CÒj·TTqT>±q ªsê<Ûäμ j·Tì |æ\Te n+{≤s¡T.
ã&ÉT#·Tqï~. eT÷\Á|üø£è‹ jÓÆTq sê<Ûë<˚$ eT+Á‘·eTTqT Á|ü<∏äeTeTT>± lø£èwüßíì¬ø’ sê<Ûëdü‹ |ü&çq $s¡Vü≤y˚<äqj·TT, ‘·|üqqT
lø£èwüßí&ÉT »|æ+#ÓqT. Äj·Tq $wüßíe⁄q≈£î, $wüßíe⁄ ÁãVü≤à≈£î, ÁãVü≤à »j·T<˚e⁄&ÉT n<äT“¤‘·eTT>± e]í+#˚s¡T. sê<Ûëdü‹ X¯Øs¡eTT >∑>∑Ts=Œ&ÉT#·T
<Ûäs¡à<˚e‘·≈£î, <Ûäs¡à<˚e‘· Hêsêj·TDTq≈£î á eT+Á‘√|ü<˚X¯eTT #˚dæs¡ì #·Tqï~. ÄyÓT dü‘êÿs¡eTT #˚j·TT#·Tqï~. $\|æ+#·T#·Tqï~. eDT≈£î
<˚MuÛ≤>∑e‘·eTTq+<äT ñqï~. #·Tqï~. u≤<Ûä|ü&ÉT#·Tqï~. <Ûë´ì+#·T#·Tqï~. Ç≥÷ n≥÷ ‹s¡T>∑T
sê<Ûëe÷<Ûäe ©˝≤$˝≤düeTT\T s¡∫+∫ >±qeTT #˚dæq yê&ÉT #·Tqï~. @y√ X¯è+>±s¡#˚wüº\T C≤„|üø£eTTe∫à ø£qT\T eT÷düTø=qT
»j·T<˚e⁄&ÉT. yês¡T s¡kÕy˚X¯eTT bı+<äT≥j˚T>±ø£, ^‘·>√$+<äeTT #·Tqï~. X¯Øs¡eTT˝À X¯øÏÔ düqï–*¢ ÁøÏ+<ä |ü&çb˛e⁄#·Tqï~. eTs¡\ yÓT\¢>±
>±qeTT#˚ >±j· T ≈£ î \≈£ î , Á X À‘· \ ≈£ î áHê{Ï ø ° s¡ k ÕqTuÛ Ñ ÷ ‹ ì\<=≈£îÿ≈£îì ˝Ò#·T#·Tqï~. eTs¡\ eT÷]ä\T¢#·Tqï~. á $s¡Vü≤ yÓTTø£
q+~+#·>∑*–]. yês¡T ‘·eT ^‘·eTT\˝À ø±yê´‘·àqT ø±bÕ&ÉT≈£î+≥÷ ‘·|üdüT‡. ‘·|üdæ« uÛÑ>∑e+‘·Tì>∑÷]à á$<ÛäeTT>∑H˚ ‘·|æ+#· e\j·TTqT.
ÇVü≤|üs¡eTT\≈£î|üjÓ÷>∑|ü&ÉT $<ÛäeTT>∑ s¡#·q #˚dæ]. ˝ÖøÏø£‘·«eTT lsêeTø£èwüí|üs¡eTVü≤+dü uÛÑ>∑e+‘·Tì¬ø’ uÛÑ≈£îÔ&ÉT |ü&Ée\dæq ‘·|üqqT
ø£qãs¡#·T#·÷ Ä<Ûë´‹àø£ ∫+‘·q #˚dæ]. >∑÷]à #ÓãT‘·÷, ˙{Ï˝ÀìøÏ ‘·\eTT+∫ ô|’øÏ ˝Òe≈£î+&Ü n~$T ô|{Ϻq#√
y˚Tô|òTÆπsà<äTs¡ eTeT“s¡+ eq uÛÑTeXÊÙ´e÷düÔe÷˝≤ Á<äTyÓTÆ: eTìwæ|ü&˚ ‘·|üq m≥T\T+&ÉTH√, uÛÑ>∑e+‘·Tì¬ø’ uÛÑ≈£îÔ&ÉT n≥T\
qø£Ô+ ;Ûs¡T s¡j·T+ ‘·«y˚Te ‘·~eT+ sê<Û˚>∑èVü≤+ ÁbÕ|üj·T ‘·|æ+∫q#√ uÛÑ>∑e‘ê‡ø屑êÿs¡eTT ‘·|üŒø£ ø£\T>∑Tqì #Ó|æŒ].
Ç‘·ú+ q+<ä ìy˚X¯‘· X¯Ã*‘·jÓ÷: Á|ü‘·´<Ûä« ≈£î+»Á<äTeT+ düø£\ kÂ+<äsê´~ >∑TDeTT\#˚ Á|üø±•+#·T#·÷ s¡dü©˝≤ $H√<ä
sê<Ûëe÷<ÛäejÓ÷ s¡®j·TqTÔ j·TeTTHê≈£L˝Ò s¡Vü≤: πø\j·T: $ø±dü kÕ>∑s¡eT>∑T sê<Ûëdür Vü≤è<äj·TeTTq+<äT ìs¡+‘·s¡eTT
Äø±X¯eTT˝À eTãT“\T <ä≥eº TT>± ñqï$. ø±qT>∑ #Ó≥‘¢ √ Äs¡D´ $Vü≤]+#·T, uÛ≤>∑e‘· e÷qdü sê»Vü≤+düj·T>∑T lø£èwüßí&ÉT m\¢s¡qT
d”eT\T q\¢>± ñqï$. Ç≥Te+{Ï sêÁ‘·T\+<äT ø£èwüíj·T´ uÛÑj·T|ü&É s¡øÏå+#·T>±ø£.
10 lø£fi≤>ö‘·$T
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345
C≤q|ü<ä ø£$‘·«+ ` ø±e´\ø£åD≤\T
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345
4 ` Ä#ês¡´ ‘·+–sê\ düTu≤“sêe⁄
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345

C≤q|ü<ä $C≤„q+, C≤q|ü<ä J$‘·+, C≤q|ü<ä ø£$‘·«+`


6 uÛ≤eHêX¯øÏÔ : dæ]<˚$ e÷j·TeTà #·\¢ #˚j·T+>∑
dü÷s√´<äj·÷ìï e]ídü÷Ô ˇø£ C≤q|ü<äø£$ ªm<äT›ø=eTTà\MT<ä ∫*¢b˛sTT ø£yê«q ∫‘·T|ü>±HÓ’‹
bı<äT› bı&ç∫+~μ nHêï&ÉT. Ç+<äT˝À m+‘· uÛ≤eHêX¯øÏÔ Ç$T&çñ+<√ á j·TTe‹ uÛ≤eHêX¯øÔÏ ø£èwüXí ÊÁÅd>Ôæ ±] ªÄ≈£î˝À Ä≈£îHÓ,’ |üPe⁄˝À
Á>∑Væ≤+#·e#·TÃqT. eTVü‰ø£$ yê©àøÏ ª|ü⁄≥ºMT<ä Ç+Á<ä<ÛäqTdüT‡ |üPe⁄HÓ’, ø=eTà˝À ø=eTàHÓ’, qTqT˝Ò‘· ¬seTàHÓ’, á j·T&É$ <ë–b˛Hê,
Á|üø±•k˛Ô+~μ nHêï&ÉT. ª|ü⁄≥ºMT<äμ n+fÒ ª|ü⁄≥ºyÓqø±\ ñqï Äø±X¯+˝Àμ m≥T˝…’Hê Ç#·≥H˚ Ä–b˛Hê!μ nqï+‘· m‘·TÔ\≈£î m>∑Áu≤≈£î‘√+~.
nì ns¡ú+. bı<äT›H˚ï ¬s’‘·T Hê>∑* ãTC≤q y˚düT≈£îì, m<äT›*ï ‘√\T≈£î+≥÷ ìÁwüŒjÓ÷»qyÓTÆq ‘·q J$‘êìï ‘·\#·T≈£î+≥÷, ø£wüºdüeTj·T+˝À ÄyÓT
bı\+ yÓ&ÉT‘·THêï&ÉT. ‘·÷s¡TŒ~≈£îÿ>± yÓ&ÉT‘·THêï&ÉT. n|ü⁄Œ&ÉT eTqdüT‡ ø£qï ‘·*¢<ä+Á&ÉT\MT~øÏ eTfi¯fl&É+ n‘·´+‘· düVü≤»+>± ñ+~.
dü÷s¡´_+ã+ ñ<äsTTk˛Ô+~. <ëìì ¬s’‘·T ‘·q m<äT› ø=eTTà\ MT<äT>± ã\XÊ*jÓÆTq ã\sêeTTìe+{Ï ‘·q ‘·+Á&ç bÕ\T|æ‘·T≈£î‘·÷ ñ+fÒ,
#·÷düTHÔ êï&ÉT. Ç+‘· uÛ≤eq Ä ø£$‘êyêø£´+˝À Ç$T&ç ñ+~. ãT&ܶ Ä ã+>±s¡T #Ó+ãT˝À ‘êqT ˇø£ <Ûës¡>± nsTT‘˚ m+‘· u≤>∑T+&ÉTqT.
yÓ+>∑fi¯¬s&ç¶ (1822`1900) nH˚ sêj·T\d”eT˝Àì eTVü‰<ë‘· ø°]Ôì \ø°åà<˚$e+{Ï ‘·q ‘·*¢ #·\¢ ∫\T≈£î‘·÷+fÒ, Ä ø£e«+MT~øÏ
>∑T]+∫ #ÓãT‘·÷ C≤q|ü<äø£$ ª m+&É>±dæHê eT+&É˝≤ìø° ms¡Tø£ ∫*¢b˛sTTq eTõ®>∑ ∫‘·T|ü>± ‘êqT nsTTb˛‘˚ m+‘· u≤>∑T+&ÉTqT.
>∑*–Hê ¬s&ç¶ej·÷μ n+{≤&ÉT. á $<Ûä+>± Ä C≤q|ü<äj·TTe‹ ‘·qTï ‘êqT }Væ≤+#·Tø√e&É+ |üs¡eT
ˇø£ #Ó˝…¢\T ‘·q nqï‘√ e&ÉT¢ <ä+#·&É+˝À ñqï ‘·q s¡eTD°j·T+>± ñ+~.
kÕeTsêΔ´ìï #Ó|ü⁄‘√+~. á e÷≥˝À¢ m+‘√ uÛ≤eHêX¯øÏÔ <ë– ñ+~. kÕe÷q´≈£ î \+˝À |ü ⁄ {Ï º q dü s ê«sTTbÕ|ü & É H ˚ Ms¡ T &É T
s√ø£{ÏbÕ≥\T : Hê#˚‹ s√ø£fi¯ófl q\¢ s√ø£fi¯ófl >√\Tø=+&ÉMT~øÏ j·TT<ëΔìøÏ yÓ&ÉT‘·÷ ªMs¡bÕq+μ #˚j·T<ä\#ê&ÉT.
#˚sTT+#·T nqïj·T´ #˚e s√ø£fi¯ófl (Ms¡T&ÉT j·TT<ëΔìøÏ yÓfi‚fleTT+<äTø±ì, j·TT<äΔ+ |üP]Ô nsTTq ‘·s¡Tyê‘·
y˚sTT+#·T nqïj·T´ yÓ+&ç bıqTï\T¢ ø±˙ #˚ùd eT<ä´bÕHêìï ªMs¡bÕq+μ n+{≤s¡T.) ªπsDÏ>∑T+≥μ nH˚
düTe«ìï H˚H=ø£ÿ b˛fÒdæ‘˚q÷ Á>±eT+˝À ø£\T¢ Á‘ê>±&ÉT. Ä ø£\T¢ πøe\+ ø£qTï˝…i¿CÒdæ b˛sTT+<˚ø±ì
#·Tø£ÿ\T¢ |æø£ÿ{Ï\T, dü÷s¡qï ø£<ä\T ª˝≤Væ≤]μ (eT‘·TÔ) mø£ÿ˝Ò<ä≥. n+<äTe\¢ düsê«sTTbÕ|ü&ÉT ‘·q
ndü‡ìï H˚H=ø£ÿ b˛fÒdæ‘˚q÷ H˚düÔ>±+Á&É‘√ ø£*dæ ªyÓTT>∑˝Ÿ>∑T+≥μ nH˚ Á>±e÷ìøÏ e#êÃ&ÉT. nø£ÿ&É
Äø£düeTTà ø£<ä\T, ÄsêE ø£<ä\T n‘·ì y˚Tq‘·Ôø=&ÉT≈£î ø£\T¢ neTTà‘·THêï&ÉT. bÕ|ü&ÉT n‘·ìï ª˙ <ä>∑Zs¡
á e÷≥\T n\¢ k Õì ô | <ä › q ï>±] ªes¡ T D≤B«|ü e r mìïs¡ø±\ ø£\T¢ ñ+~?μ nì n&ç>±&ÉT. n‘·&ÉT ø£\T¢ s¡ø£+, <ëìù|s¡T
‘·{≤+#·\eTTqHé eÁ|üdüú© #·T+_‘ê+ãs¡yÓTÆ kÂ<∏ë düT<Ûë Á|üuÛ≤ <Ûäe[‘· #Ó|üŒ≈£î+&Ü, ˇø=ÿø£ÿs¡ø£+ ø£\T¢jÓTTø£ÿ X¯øÏÔì #ÓãT‘·THêï&ÉT. (Áu≤+B,
ÁbÕ˝Òj·T s¡Tvà+&É© Vü≤]D+u…’μ nqï |ü<ë´ìï C≤„|üø£+ #˚düTÔHêïsTT. $d”ÿ, s¡yéT, õHé, u≤¢ø˘ ˝ÒãT˝Ÿ, ¬s&é˝ÒãT˝Ÿ, wæyêdtØ>∑˝Ÿ, sêj·T˝Ÿôd\÷´{Ÿ
ìX¯Ùã›|üP]‘·yÓTÆq ns¡ΔsêÁ‹ì e]í+#·&É+˝À C≤q|ü<äø£$ Ç‘ê´~ e+{Ï Ä<ÛäTìø£ ø±\|ü⁄ eT<ë´\e˝…H˚ Ä s√E˝À¢≈£L&Ü mH√ï
m+‘·{Ï ì•‘·yÓTÆq uÛ≤eHêX¯øÏÔì Á|ü<ä]Ù+#ê&√ |ü]o*+#·+&ç : s¡ø±\ ø£\T¢ ñ+&˚~ ø±uÀ\T) :
ø£*øÏ ø£*øÏ @fi¯ >±+<Ûë] @fi¯ ª e÷{≤¢&˚ ø£\T¢ ñ+~ ` yÓTÆø£yÓT‘˚Ô ø£\T¢ ñ+~
sêsTT sêsTT ø£]π> @fi¯ ` e÷qT e÷qT y=]π> @fi¯ ìÁ<äu§j˚T´ ø£\T¢ ñ+~ ` p<äe÷&˚ ø£\T¢ ñ+~
u≤e⁄˝À¢ ˙fi¯ófl ìÁ<äu§j˚T´ @fi¯ <√e q&ç#˚ ø£\T¢ ñ+~ ` »>∑&Ée÷&˚ ø£\T¢ ñ+~
ø=]$ <äj·÷´\T ø={≤¢&˚ @fi¯ @\T ô|&ç‘˚ @\T eT+&ÉT ` ø±\T ô|&ç‘˚ ø±\T eT+&ÉT
ãdüe<˚e⁄&ÉT y˚T‘· yÓTj·T´ì @fi¯ ~${Ï ô|&ç‘˚ uÛ>Ñ T∑ qZ eT+&ÉT ` ‘êπ>≥|ü⁄Œ&ÉT ‹j·T´>∑ ñ+&ÉT
|üdæ_&ɶ ‘·*¢bÕ\T ‘ê>∑ eTs¡dæq @fi¯ ‘ê–qyêDÏí ˝Òeìe«<äT ` ˝Ò∫qyêDÏí b˛eìe«<äT!μμ
ªeT+#·T ø£s¡T>∑T‘·T+~ø±ì sêfi¯ófl ø£s¡T>∑T‘êj·÷? eTqTwüß´\T s¡ ø £ s ¡ ø ±\ eT<ë´\ X¯ ø Ï Ô k ÕeTsêΔ ´ \qT ‘Ó * j· T CÒ ù d á
ìÁ<ä b˛‘ês¡T ø±˙ ˙fi¯ófl ìÁ<ä b˛‘êj·÷?μ nì Á|ü•ïùdÔ ` Ç~ e÷≥\˝À uÛ≤eHêX¯øÏÔ‘√bÕ≥T s¡eTD°j·÷s¡ú+ ≈£L&Ü <ë– ñ+~.
uÛ≤eHêX¯øÏÔ˝À ø£$‘ê«‹Áø£eTD+ nì Á>∑Væ≤+#ê*. n‹X¯jÓ÷øÏÔ nH˚ n\+ø±s¡+ Ç$T&ç ñ+~. n<äT“¤‘·s¡dü+ <Ûä«ìk˛Ô+~.
n‘·Ôyê]+{À¢ u≤<Ûä\T|ü&ÉT‘·Tqï ˇø£ C≤q|ü<äj·TTe‹ ‘·q Çìïs¡ø±\ ø£\T¢˝À düsê«sTTbÕ|ü&çøÏ @ ø£\T¢ q#·Ã˝Ò<äT. n‘·&ÉT
nedüúqT ø£s¡TDs¡düuÛÑ]‘·+>± Ç˝≤ #Ó|ü⁄Œ≈£î+{À+~ : ª H˚qT >√\Tø=+&ÉMT~øÏ j·TT<ëΔìøÏ yÓ&ÉT‘·THêïqT. Hê≈£î qs¡T≈£î˝≤&˚
e÷qqï >±HÓ’‹ eT+#Ó y˚‘·÷s¡T ø£\T¢ ø±yê*.μμ nHêï&ÉT. (á e÷≥˝À¢ Ms¡s¡dü+ <Ûä«ìk˛Ô+~) ª Ä s¡ø£+
#Ó≥ºqï >±HÓ’‹ #Ó\– y˚‘·÷s¡T Hê <ä>∑Zs¡ ˝Ò<äTμ nHêï&ÉT n‘·ì y˚Tq‘·Ôø=&ÉT≈£î. düsê«sTTbÕ|ü&çøÏ ø√|ü+
Äø£qï >±HÓ’‹ y˚Tø£ ˝≤s¡–+#·T e∫Ã+~. ª |üìøÏe÷*H√&É!μ nì ‹{Ϻ yê&çì z ‘ê|ü⁄ ‘·Hêï&ÉT. ª ‘·ìï‘˚
ø±j·Tqï >±HÓ’‹ ø±≈£î ˝≤s¡–+#·T ‘·Hêïe⁄˝Ò! Hê y˚Tqe÷eT ø=&ÉT≈£îy˚ ø£<ë!μμ nHêï&ÉT yê&ÉT.
|ü+&Éqï >±HÓ’‹ |ü≈£åî ˝≤s¡–+#·T düsê«sTTbÕ|ü&ÉT ‹qï>± ‘ê&ç#Ó≥Tº <ä>∑Zs¡πø yÓfi≤fl&ÉT. >∑T&Ó¢Ás¡
ã\T&ÉT e÷‘·+Á&ç bÕ\T |æ+&É+>∑ CÒdæ Ç˝≤ nHêï&ÉT. ª H˚qT >√\Tø=+&ÉMT~øÏ <ä+&Ó‹Ô yÓ&ÉT‘·THêïqT.
ã+>±s¡T #Ó+ãT˝À <Ûës¡>±HÓ’‹ Hê≈£î qs¡T≈£î˝≤&˚ ø£\T¢ bısTT´μμ nHêï&ÉT. Ä ‘ê&ç#Ó≥Tº düsê«sTTbÕ|üDÏí
lø£fi≤>ö‘·$T 11

nœ\uÛ≤s¡‘· d”ìj·TsY dæ{Ï»Hé‡ düe÷K´ (AISCCON)


` Ä#ês¡´ e+{Ï$T≥º $X‚«X¯«s¡sêe⁄, ôV’≤Á<ëu≤<é
nœ\uÛ≤s¡‘· d”ìj·TsY dæ{»Ï Hé‡ düe÷K´ eTq<˚X+¯ ˝À n‘·´~Ûø£ á düe÷y˚X¯+˝À eè<ëΔ|ü´ ô|q¸qT, Äs√>∑´;Ûe÷ |ü<Ûäø£+,
d”ìj·TsY dæ{Ï»q¢≈£î ÁbÕ‹ì<Ûä´+ eVæ≤düTÔqï~. á düe÷K´ 2001 ãdüT‡, ¬s’\T #ÛêØ®\˝À 50XÊ‘·+ sêsTTr, eè<ëΔÁX¯e÷\ ìs¡«Vü≤D,
dü + e‘· ‡ s¡ e TT˝À eTT+ãsTT˝À ]õdü º s ¡ T ø±ã&ç q ~. Á | ü d ü T Ô ‘ · + Á|üe÷D°ø£s¡D, düMTø£å, Á|üuÛÑT‘ê«\˝À eè<äTΔ\ dü+πøåe÷ìøÏ Á|ü‘˚´ø£
qMeTT+ãsTT, HÓs¡T˝Ÿ ÁbÕ+‘·+˝À dü«+‘· uÛÑeq+ (CÒ´wü˜Hê>∑]ø£ eT+Á‹‘·«XÊK, eè<äTΔ\ dü+πøåeT+ø√dü+ @sêŒ≥T#˚dæq C≤rj·TÁ|üD≤[ø£
uÛÑeHé)qT+&ç ø±s¡´ø£˝≤bÕ\qT ìs¡«]ÔdüTÔqï~. <˚X¯+˝Àì 20 sêÅcÕº\T, 1999, ‘·*¢<ä+Á&ÉT\ eè<äTΔ\ b˛wüD eT]j·TT dü+πøåeT #·≥º+ 2007
3 πø+Á<äbÕ*‘· sêÅcÕº\˝Àì sêÅwüº d”ìj·TsY dæ{Ï»Hé‡ düe÷K´\T, \qT Á|üuÛÑT‘ê«\T |üø£&É“+B>± neT\T#˚j·T&É+ yÓTT<ä\>∑T n+XÊ\ô|’
dü+πøåeT dü+|òü÷\T á πø+Á<ä düe÷K´≈£î nqTã+<Ûä+>± |üì#˚düTÔHêïsTT. 23 rsêàHê\qT nyÓ÷~+#·&É+ »]–+~.
Á|üdüTÔ‘·+ @&ÉT\ø£å\≈£îô|’>± Ç+<äT˝À düuÛÑT´\T>± ñHêïs¡T. eè<äTΔ\
dü+πøåeT+ø√dü+ ø±s¡´Áø£e÷\T #˚|ü≥º≥+, ôd$THês¡T¢, dæ+b˛õj·TyéT\T, düe÷y˚XÊq+‘·s¡+ &Ûç©¢˝À j·TT.|æ.@. #ÛÓ’sY|üs¡‡Hé leT‹
es¡TÿcÕ|t‡ @sêŒ≥T#˚dæ Á|ü»\qT, Á|üuÛÑT‘ê«\qT #Ó’‘·q´|üs¡∫ eè<äTΔ\ k˛ìj·÷>±+BÛì ø£*dæ eè<äTΔ\T ms¡Ts=ÿ+≥Tqï $$<Ûä düeTdü´\qT
düeTdü´\ |ü]cÕÿs¡~X¯˝À ø£èwæ #˚jT· ≥+ á düe÷K´ |Á <ü ëÛ q\øå±´\T. |Á dü Tü ‘Ô +· >∑T]+∫ $|ü⁄\+>± $e]+#·&É+ »]–+~. ÄyÓT kÕqT≈£L\+>±
á ø±s¡´es¡+Z ˝À eTq sêÅcÕºìøÏ#Ó+~q q\T>∑Ts¡T l ÄsY.j·THé.$T≥º˝Ÿ düŒ+~+∫ düeTdü´\ |ü]cÕÿsêìøÏ ø£èwæ#˚j·T >∑\qì Vü‰MT Ç#êÃs¡T.
n<∏ä´≈£åî\T>±qT, Ä#ês¡´ e+.$X‚«X¯«s¡j·T´ ñbÕ<Ûä´≈£åî\T>±qT, ÄyÓTøÏ∫Ãq yÓTyÓTTsê+&É+ ø±|”\qT Ä]Δø£eT+Á‹ l Á|üDuŸeTTKØ®
l $.Hêsêj·TDeT÷]Ô Äs¡ZHÓ’õ+>¥ X¯Áø£≥Ø>±qT, &܈ˆ |æ. yê´düeT÷]Ô >±]øÏ, Äs√>∑´eT+Á‹ l >∑T˝≤+ q; ÄC≤<é >±]øÏ, kÕ+|òæTø£ Hê´j·T+,
dü+j·TTø£Ô ø±s¡´<ä]Ù>±qT @ø£Á^e+>∑ mìïø£ ø±ã&ç ñ+&É&É+ eTq n~Ûø±]‘· eT+Á‹ l eTT≈£î˝Ÿ yêdæïø˘ >±]øÏ ‘·~‘·s¡ dü+ã+~Û‘·
sêÅcÕºìøÏ >∑s¡«ø±s¡D+. n~Ûø±s¡T\≈£î Çe«&É+ »]–+~.
>∑‘·dü+e‘·‡s¡+ eT<ÛäTs¡˝À »]–q yê]¸ø√‘·‡e düuÛÑ˝À <˚X¯+ @ dü e Tdü ´ nsTTHê dü + |ò ü T {Ï ‘ · + >± b˛sê&É ≈ £ î +&Ü
q\TeT÷\\qT+&ç 1400eT+~ düuÛÑT´\T Vü‰»¬s’ |ü\T$wüj·÷\T \_Û+#·øb£ ˛e&É+ eè<äT\Δ yÓTqÆ eTq≈£î nqTuÛeÑ + ˝Àì<˚. H˚{Ï »HêuÛ≤˝À
#·]Ã+#ês¡T. n+<äT˝À »HêuÛ≤ $k˛Œ¤≥q+, eè<äTΔ\ kÕe÷õø£, Ä]Δø£, eTq≈£î düeTT∫‘· kÕúq+ ø±yê*. eè<äTΔ\ì ìs¡¢ø£å´+ #˚ùdÔ eTq z≥T¢
e÷qdæø£ düeTdü´\T, eè<äΔ $‘·+‘·Te⁄\ düeTdü´\T düyêfi¯ófl, eè<äTΔ\ >∑\¢+‘·e⁄‘êj·Tì Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ ‘Ó*j·TCÒj·÷*. düTs¡øÏå‘·yÓTÆq,
Äs√>∑´;Ûe÷ s¡ø£åD, eè<ëΔ|ü´ ô|q¸qT¢ yÓTT<ä˝…’q nH˚ø£ $wüj·÷\ô|’ düTKe+‘·yTÓ qÆ J$‘·+ >∑&ùç| neø±X¯+ Á|uü TÑÛ ‘·«+ ø£*Œ+#ê*. n+<äT≈£î
Äj·÷ s¡+>±\˝À ìcÕí‘·T˝…’q Ábıô|òdüs¡T¢, &Üø£ºs¡T¢, dü+πøåeT ø±s¡´Áø£e÷˝À¢ eTq+<äs¡+ düyÓTÆø£´+>± b˛sê&Ü*. eTq ñ<ä´eT+ uÛ≤$‘·sê\≈£î
#·Ts¡T>±Z bÕ˝§ZH˚ @ø£º$düTº\T, &Ó*π>≥T¢ ≈£L\+ø£wü+>± #·]Ã+#·&É+
»]–+~. düeTdü´\ |ü]cÕÿs¡ e÷sêZ\qT dü÷∫+#·&É+ »]–+~. n‘·´+‘· ñ|üø±s¡ø£+ ø±yê*.

#·÷dæ >∑&É>∑&É eDÏøÏb˛sTT H˚\≈£îe+–, n‘·ì H√{À¢ ªqs¡T≈£î˝≤&˚ ø£\T¢μ C≤q|ü<äπ>j·÷\T≈£L&Ü ñHêïsTT. Á‘ê>∑TuÀ‘·T˝…’q ¬s’‘·T\≈£î Væ≤‘·uÀ<ÛäqT
b˛dæ+<ä≥. Ä ø£\T¢ ‘ê– düsê«sTTbÕ|ü&ÉT ùd\|ü©º\T ø={≤º&ÉT. n+‘·s¡ #˚ùd á ÁøÏ+~ |ü˝…¢bÕ≥qT #·÷&É+&ç :
|ü©\º T ø={≤º&TÉ . (á düìïy˚X+¯ ˝À n<äT“¤‘s· d¡ +ü , Ms¡sd¡ +ü <Ûä«ìdüTÔHêïsTT.) ø£\T¢ <äTsêZyÓTT∫à ` >∑÷>∑TeTà&û ` ø£fi¯fleTT˝§ ≈£L≈£î+&Ó ` >∑÷>∑TeTà&û
7 ˙‹uÀ<Ûä : #˚‘· ô|’kÕ˝Ò<äT ` >∑÷>∑TeTà&û ` @+ ô|{Ϻ Á‘êπ>~ ? ` >∑÷>∑TeTà&û
dü e ÷»+˝Àì ˙‹ìj· T e÷\qT |ü { Ï w ü ˜ + >± ñ+#˚ ~ ø±&ç m<äT›\q$Tà ` >∑÷>∑TeTà&û ` ø£\T¢ Á‘ê>±ej·T´ ` >∑÷>∑TeTà&û
kÕVæ≤‘·´y˚T. dü‘ê´ìï nqTdü]+#ê\˙, <Ûäsêàìï s¡øÏå+#ê\˙ ø±+‘ê ø£\T¢ <äTsêZyÓTT∫à ` >∑÷>∑TeTà&û ` ø£fi¯fleTT˝§ ≈£L≈£î+&Ó ` >∑÷>∑TeTà&û
dü$Tà‘·+>± uÀ~Û+#˚~≈£L&Ü kÕVæ≤‘·´y˚T. ªdüGVæ≤‘·+μ Væ≤‘·eTT‘√ #˚‘· ô|’kÕ˝Ò<äT ` >∑÷>∑TeTà&û ` @+ ô|{Ϻ Á‘êπ>~ ` >∑÷>∑TeTà&û
≈£L&çq~. á ªdüVæ≤‘·+μ ˝À+∫ e∫Ãq<˚ kÕVæ≤‘·´+. @ kÕVæ≤‘·´yÓTÆHê bÕ&ç ãsê¢ q$Tà ` >∑÷>∑TeTà&û ` ø£\T¢ Á‘ê>±ej·T´ ` >∑÷>∑TeTà&û
e÷qeC≤‹ Væ≤‘êìï ø√s¡T‘·T+~. dü‘·´,<Ûäsêà\q÷, ˙‹,ìj·Te÷\q÷ ø£\T¢ <äTsêZyÓTT∫à ` >∑÷>∑TeTà&û ` ø£fi¯fleTT˝§ ≈£L≈£î+&Ó ` >∑÷>∑TeTà&û
ˇ‹Ô #Ó|üŒì kÕVæ≤‘·´+ kÕVæ≤‘·´+ ø±H˚s¡<äT. C≤q|ü<äkÕVæ≤‘·´+≈£L&Ü #˚‘· ô|’kÕ˝Ò<äT ` >∑÷>∑TeTà&û ` @+ ô|{Ϻ Á‘êπ>~ ` >∑÷>∑TeTà&û
•wüºkÕVæ≤‘·´+˝≤π> ª dü‘·´y˚Te »j·T‘˚μ n˙, ª <Ûäs√à s¡ø£å‹ s¡øÏå‘·'μ n˙ ‘·*¢ ‘·+Á&ÉT\ q$Tà ` >∑÷>∑TeTà&û ` ø£\T¢ Á‘ê>±ej·T´ ` >∑÷>∑TeTà&û
#ê{Ï #ÓãT‘√+~. C≤q|ü<äπ>j·÷\T kÕe÷q´Á|ü»\ ÄX¯*ï ÄX¯j·÷*ï ø£\T¢ <äTsêZyÓTT∫à ` >∑÷>∑TeTà&û ` ø£fi¯fleTT˝§ ≈£L≈£î+&Ó ` >∑÷>∑TeTà&û
‘Ó*j·TCÒdü÷ÔH˚ ˙‹ìj·Te÷\≈£î, dü‘·´<Ûäsêà\≈£î ô|<ä›|”≥ y˚kÕÔsTT. #˚‘· ô|’kÕ˝Ò<äT ` >∑÷>∑TeTà&û ` @+ ô|{Ϻ Á‘êπ>~ ` >∑÷>∑TeTà&û
Á d ” Ô \ bÕ≥\T ‘· e T kÕ+kÕ]ø£ J$‘ê˝À¢ ì eT<Û ä T s¡ |ò ü T {≤º \ qT
d”‘êsêeTT\≈£î, s¡TøÏàD°,dü‘·´uÛ≤e÷ düy˚T‘· lø£èwüßíq≈£î nq«sTT+#·T ô|fi≤flìï |üs¡T\ø£$Tà ` >∑÷>∑TeTà&û ` ø£\T¢ Á‘ê>±ej·T´ ` >∑÷>∑TeTà&û
≈£îì Äq+~kÕÔs¡T. Ms¡>±<∏ä\˝À Ä‘·à>ös¡yêìï ø±bÕ&ÉTø√e≥+˝À ô|fi≤flìï |üs¡T\ø£$Tà ` >∑÷>∑TeTà&û ` Áã‘·Tø£≈£î+fÒ H˚$T ` >∑÷>∑TeTà&û
ÁbÕD≤\qT ‘·èDÁbÕj·T+>± ‘·´õ+∫q eTVü‰|ü⁄s¡Twüß\ XÖs¡´kÕVü≤kÕ\ ø£\T¢ <äTsêZ eT|ü⁄&ÉT ` >∑÷>∑TeTà&û ` ø£fifl¯ yTÓ T~© b˛jÓT ` >∑÷>∑TeTà&û
ø°s¡Ôq ñ+≥T+~. ù|s¡+{≤+Á&É ø£<∏ä\˝À bÕ‹Áe‘·´ eTVæ≤eT ø=ìj·÷&É Ád”Ô\bÕ≥\˝À s√ø£{ÏbÕ≥\T mH√ï ˙‘·T\≈£î ì\j·÷\T.
ã&ÉT‘·T+~. Ç˝≤ |üs√ø£å+>± ø±≈£î+&Ü Á|ü‘·´ø£å+>± ˙‘·T\T uÀ~Û+∫q ≈£Lq\eTà |ü<ë\˙ï ˙‘·T˝˝À ì+&çb˛‘êsTT.
12 lø£fi≤>ö‘·$T

düè»Hê‘·àø£‘·
` m.{Ï.u≤u≤J
@<Ó’‘˚ >∑‘·+˝À ˝Ò<√, @<Ó’‘˚ >∑T]Ô+|ü⁄˝À ˝Ò<√ n<˚ düèwæ.º eTq+ MT{Ïq|ü⁄&ÉT X¯u≤›ìï |ü⁄{Ïdº Tü +Ô ~. düsê>±\qT düèwædº Tü +Ô ~. eTqdüT eTÚq+>±
Ç~es¡≈î£ ‘Ó*dæq <ëìH˚ >∑T]Ô+#·>\∑ +. ‘Ó*j·Tì <ëìì >∑T]Ô+#·˝Ò+. ñ+&ç, düŒ+~+∫q|ü⁄&ÉT »]π><˚ düèwæº. Áøö+#·|üøÏå $s¡Vü≤y˚<äqqT+&ç
n~ ø=qkÕπ>B, |ü⁄qsêeè‘·eTj˚T´B, dü«s¡÷|ü,dü«uÛ≤yê˝À¢ e÷s¡TŒ#Ó+~ düèwæ+º |üã&çq eTVü‰ø±e´+ sêe÷j·TD+. $‘·HÔ êìøÏ düs¬ q’ yê‘êes¡D+,
|ü⁄q'düèwæº nj˚T´Bø±<äT. ˇø£ <äèXÊ´ìï ø±Hê«dtô|’ ∫Á‹ùdÔ n~ düèwæº ms¡Te⁄, H˚\, ˙s¡T ñqï|ü⁄Œ&ÉT yÓTT\¬ø’ yÓTT\TdüTÔ+~. düe÷»+˝À
ne<äT. Á|ü‹s¡÷|ü+ e÷Á‘·y˚T ne⁄‘·T+~. ^dæq ∫Á‘·+ >∑eTì+#˚yê]øÏ »s¡T>∑T‘·Tqï nHê´j·÷\≈£î düŒ+~+∫ s¡#q· \T #˚kÕÔ&TÉ s¡#s· TT‘·. düãÔ TΔ>±
ø=‘·Ô<äq+ ø£ì|æ+#ê*. ø=‘·Ô dü+<˚XÊìï, dü+øπ ‘êìï n+~+#·>*∑ –q|ü⁄Œ&˚ ñqï düe÷C≤ìï #Ó’‘·q´e+‘·+ #˚kÕÔ&ÉT. ø£fi≤ø±s¡T\T ‘·eT‘·eT
n~ düè»q ne⁄‘·T+~. ø=‘·Ô dü«s¡÷|ü, dü«uÛ≤yê\qT dü+‘·]+#ê*. HÓ|’ ⁄ü D≤´\qT Á|<ü ]ä ÙkÕÔsT¡ . düTKeTj·T J$‘êìøÏ ø±e\dæq edüTeÔ ⁄\qT
n<äT“¤‘·yÓTÆq dü÷s√´<äj·T+, dü÷sê´düÔeTj·T+, ñ‘·Ôs¡ <äøÏåD |ü]XÀ~Û+∫ düèwækº ÕÔ&TÉ uÛÖ‹ø£XÊÅdyÔü ‘˚ .Ô· eTqdüT n+‘·s+¡ >±\qT nH˚«wæ+∫
~X¯\qT ø£\T|ü⁄‘·÷ $dü]Ô +#˚ Ç+Á<<ä qäÛ TdüT‡, j·÷$Tì˝À $T\$T\ yÓT]ùd s¡V≤ü kÕ´\qT e÷qyê[øÏ n+<äCkÒ ÕÔ&TÉ ‘·‘«Ô· y˚‘.Ô·
#·Tø£ÿ\ >∑>q∑ d”eTqT >∑eTì+#·+&ç. Ä ø£Då +˝À ø±\+ ñ+&É<Tä , Ä˝À#·q ˇø£{Ï n+‘·eTsTT‘˚ ‘·|üŒ eTs=ø£{Ï düèwæº+|üã&É<äT. eTqdüT˝À
ñ+&É<Tä . ªHq˚ Tμ nH˚ uÛ≤eq ñ+&É<Tä . e{Ï<º sä Ù¡ q+ e÷Á‘+· ñ+≥T+~. ˇø£ Ä˝À#·q ñ+&É>± eTs√ Ä˝À#·q sê<äT. eTìwæ s¡ø£Ô+˝À mi¿
Ç+Á~j·÷\T ì]¢|+Ôü >±, eTqdüT ìX¯Ã\+>± ñ+{≤sTT. n~ X¯Sq´dæú‹. s¡ø£Ôø£D≤\T ø£åDø£åDeT÷ eTs¡DÏdü÷Ô, ø£åDø£åDeT÷ düèwæº+|üã&É‘êsTT.
Ä X¯Sq´dæú‹ @MT˝Òì X¯Sq´‘· ø±<äT. n~ düè»Hê‘·àø£ X¯Sq´‘·. ø=ìï nq+‘·$X¯«+˝À mH√ï qø£åÁ‘ê\T ø£èwüí_˝≤\˝À n+‘·sêΔqeTe⁄‘êsTT.
ø£åD≤\ ‘·s¡Tyê‘· Ä˝À#·q Á|üy˚•düTÔ+~. Ä <äèXÊ´ìøÏ ù|s¡T ô|&ÉT‘·T+~, eT¬sH√ï qø£åÁ‘ê\T eTs√ #√≥ ñ<䓤$dü÷Ô+{≤sTT.
e]ídüTÔ+~, eTs√ <äèX¯´+‘√ b˛\TdüTÔ+~. >∑‘· nqTuÛÑyê\ C≤„|üø±\qT Á|üjÓ÷»Hêù|ø£å ˝Òq|ü⁄Œ&˚ düèwæº ñìøÏ˝ÀìøÏ edüTÔ+~.
>∑Ts¡T#Ô d˚ Tü ≈£î+≥T+~. n<äT“¤‘y· TÓ qÆ nqTuÛ÷Ñ ‹ì |üøÿ£ ≈£î‘√dæ nqTuÛeÑ +>±
e÷s¡TdüTÔ+~. ãVüQeT‘·T\ø√dü+, nyês¡T\¶ ø√dü+, >∑T]Ô+|ü⁄ø√dü+, ù|s¡T, Á|‹ü wü̃\ø√dü+
nsTT‘˚, düè»Hê‘·àø£ X¯Sq´‘· m|ü⁄Œ&ÉT @s¡Œ&ÉT‘·T+~? #˚ùd~ düèwæº ø±<äT. düèwæºø£+fÒ ô|’e˙ï eTTK´ eTe⁄‘êsTT.
eTs¡D+˝À, eTÚq+˝À. >∑‘êìøÏ #Ó+~q Ä˝À#·q\T n+‘·eTyê*. düèwæº+|üã&Ü\+fÒ yÓ‘·T≈£î˝≤≥ ñ+&É≈£L&É<äT. yÓ‘·ø£ ã&˚~
eTÚq+ eVæ≤+#ê*. Ä dæú‹˝À nq+‘·yÓTÆq X¯øÏÔ ñ+≥T+~. <˚ìø√düyÓ÷ eTqdüT Á|øü |åÏ +Ôü #˚ùd<˚ ne⁄‘·T+~. <ëì˝À ø=‘·<Ô qä + ñ+&É<Tä . e÷s¡TŒ\T,
yÓ‘·T≈£î˝≤≥ ñ+&É≈£L&É<äT. Á|üjÓ÷»Hêù|ø£å ñ+&É≈£L&É<äT. >∑‘·+qT+∫, dües¡D\T, düsT¡ u› ≤≥T¢ ø£*–q<Ó’ ñ+≥T+~.
‘Ó*dæq<ëqTï+∫ $&ÉT<ä˝…’ ùd«#·Ã¤>∑\, ø=‘·Ô<äq+>∑\, #·Ts¡T≈£î<äq+>∑\ uÛj
Ñ ÷· ìøÏ, ø±˝≤ìøÏ, ø£≥Tºu≤≥¢≈î£ , dü+Á|<ü ëj·÷\≈£î ø£≥Tºã&˚
eTqdüT ñ+&Ü*. eTqdüT düèwæº+#·˝Ò<äT. düèwæº nH˚~ ø±˝≤ìøÏ nr‘· yÓTÆq~. ì‘·´yÓTÆq~.
MD≈£î neT]Ãq r>∑ eTÚq+>± ñ+≥T+~. <ëìï dü]>± ~e´yÓTÆq~.

ø£fi≤>ö‘·$T ñ>±~ |üs«¡ ~q dü+<äs“¡ +¤ >∑ 4`4`2011 k˛eTyês¡+ ñ<äjT· + >∑+.10.00\≈£î lu§eTàq sê»≈£îe÷sY düeTs¡ŒD˝À
ncÕºe<Ûëq ø±s¡´Áø£eT+ C≤+ù|≥ lñe÷sêeT*+π>X¯«s¡ ø£˝≤´DeT+≥|ü+˝À ìs¡«Væ≤düTÔ+~.
<Ûäq´yê<äeTT\T

l q÷\T s¡‘êïJsêe⁄ <ä+|ü‘·T\T l _.mdt.ÄsY. eT÷]Ô>±s¡T


‘Ó\T>∑T uÛ≤wü, kÕVæ≤‘·´ $ø±kÕ\≈£î ‘·eT e+‘·T ø£èwæ>± lø£fi≤>ö‘·$T j·T+<äT m+‘√ Ä<äs¡D‘√ J$‘·düuÛÑT´˝…’q M]øÏ
lø£fi≤>ö‘·$T <Ûäq´yê<äeTT\T ‘Ó\T|ü⁄≈£î+{À+~
lø£fi≤>ö‘·$T 13
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
e÷‘·èuÛ≤wü ` Á|üuÛÑT‘·« ìs¡¢ø£å´+
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
|òæÁãe] 21 e÷‘·èuÛ≤cÕ~H√‘·‡e+ dü+<äs¡“¤+>∑ ø£fi≤>ö‘·$T #˚dæq $»„|æÔ
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123
12345678901234567890123456789012123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123

‘Ó\T>∑T uÛ≤wüqT s¡ø+åÏ #·Tø√yê*‡q uÛ≤<Û´ä ‘· ‘Ó\T>∑Tyêfi¢̄yTÓ qÆ >∑T]+∫ m+<äT≈£î Ä˝À∫+#·s¡T? ◊{Ï e\¢ 0.8XÊ‘·+ eT+~øÏ e÷Á‘·y˚T
eTqMT<˚ ñ+~. m+<äTø£+fÒ uÛ≤wü düèwæºø£s¡Ô\+ eTqy˚T ø£qTø£ ñ<√´>±\T \_ÛdüTÔHêïj·Tqï~ eTq+ eT]∫b˛≈£L&É<äT. Á|ü|ü+#·u≤´+ø˘,
s¡ø+åÏ #·Tø√yê*‡q u≤<Û´ä ‘·≈L£ &Ü eTqô|H’ ˚ ñ+~. <˚X+¯ ˝À m≈£îÿeeT+~ &ÉãT¢ {Ï y√, ◊ myéT m|òt \≈£î nyÓT]ø± Ç∫Ãq Ä<˚X¯+ y˚Ts¡πø Ç+^¢wüß
e÷{≤¢&˚ uÛ≤wü˝À¢ ‘Ó\T>∑T ¬s+&√ kÕúq+˝À ñ+~. Á|ü|ü+#·<˚XÊ\˝À ≈£îÁ≥ »s¡T>∑T‘√+~.
e÷{≤¢&˚ uÛ≤wü\˝À ‘Ó\T>∑TuÛ≤wü Äs¡T ` @&ÉT kÕúHê\ HêÁø$£ T+#·T≈£î+~. ~>∑TekÕúsTT esêZ\≈£î Ç#˚à H√{°düT\qT ôd’‘·+ Ç+^¢wüß˝À
Ç+‘·{Ï ÁbÕ<Ûëq´‘· ø£*–q uÛ≤wü H˚&ÉT ø£qTeTs¡T>∑j˚T´ dæú‹øÏ ÇùdÔ n$ |ü≥Tº≈£îì yêfi¯ófl me] <ä>∑Zs¡≈£î b˛yê*. Á|üuÛÑT‘·«+ #˚dü÷Ôqï
#˚ s ¡ u À‘√+<ä + fÒ s¡ ø Ï å + #· T ø√e*‡q u≤<Û ä ´ ‘· eTq≈£ î ˝Ò < ä ì eTs√ bıs¡bÕ≥T nø±&ÉMT\T ˝Ò≈£î+&Ü #˚j·T&É+. bıs¡T>∑Tq ñqï
}s¡Tø√>∑\e÷? Á|ü»\‘√u≤≥T Á|üuÛÑT‘·«+, uÛ≤cÕXÊÅdüÔy˚‘·Ô\T, sêÅ c Õº \ T e÷‘· è uÛ ≤ wü ˝ À #· ~ $qyê]øÏ yÓ s TTfÒ õ e÷s¡ T ÿ\T
|ü]XÀ<Ûä≈£î\T n+<äs¡÷ ‘Ó\T>∑TuÛ≤wü |ü]s¡ø£åD, $düÔè‹ø√dü+ >∑{Ϻ>± Çe«&É+‘√u≤≥T ñ<√´>±\˝À ≈£L&Ü ]»πs«wüqT¢ ø£*ŒdüTÔHêïsTT. ◊<äT
ø£èwæ #˚j·Te*‡q düeTj·T+. Ä $<∏ä+>± ‘Ó\T>∑TuÛ≤wü |ü]s¡ø£åDø√dü+ <äXÊu≤›\ ÁøÏ‘·+ ‘·$Tfi¯+ dæú‹ <äj·T˙j·T+>± ñ+&É>± H˚&ÉT ñ»«\+>±
#·s¡´\T rdüTø√ø£b˛‘˚ n‹ ø=~›ø±\+˝ÀH˚ ø=ìï dü+#ês¡C≤‘·T\˝À yÓ\T>=+<äT‘√+~. eT\j·÷fi¯+, ø£qï&É+ uÛ≤wü\T eè~Δ|sü #¡ T· ≈£îH˚+<äT≈£î
$T–* ñqï uÛ≤wü\ ‘·s¡Vü‰˝ÀH˚ ‘Ó\T>∑TuÛ≤wü≈£L&Ü eTÚœø£uÛ≤wü>±H˚ Äj·÷ sêÅcÕº\T $X‚wü+>± ø£èwæ #˚düTÔHêïsTT. e÷‘·èuÛ≤wüqT n_Ûeè~Δ
$T–*b˛j˚T Á|üe÷<ä+ ñ+~. Ç|üŒ{Ïπø eTq |æ\¢\T ‘Ó\T>∑T #·<äe˝Òì, #˚j·÷\H˚ ‘·\+|ü⁄ bÕ\≈£î˝À¢ ñ+fÒ ‘·|üŒ |ü⁄s√>∑‹ ø£ì|æ+#·<äT.
Áyêj·T˝Òì dæú‹ eTq≈£î ‘Ó*j·Tì~ ø±<äT. ‘Ó\T>∑TuÛ≤wü m+‘√ >=|üŒ<äqï $wüj·T+ m+‘√ ø±\+ ÁøÏ‘·y˚T s¡÷&Ûç
j·T÷s¡|t, ÄÁ|òæø± ‘·~‘·s¡ <˚XÊ˝À¢ Ç|üŒ{Ïπø <ë<ë|ü⁄ nsTT+~. $•wüuº ≤Û wü ôVA<ë <äøÿÏ +#·Tø√&É+ <ë«sê ‘Ó\T>∑T >=|üŒ‘·Hêìï
¬s+&ÉTy˚\qT+&ç eT÷&ÉTy˚\ uÛ≤wü\es¡≈£î n+‘·]+∫ b˛j·÷sTT. n+<ä s ¡ ÷ >∑ T ]Ô + #ês¡ T . Ç|ü ⁄ Œ&É T á $•wü º u Û ≤ wü ô V A<ëqT
uÛ≤wü≈£î m<äT>∑T<ä\ ˝Òø£b˛e&É+, Ç+^¢wüß ‘·~‘·s¡ uÛ≤wü\ ‘êøÏ&çøÏ ì\u…≥Tºø√e*‡q u≤<Ûä´‘· Ä+Á<ÛäT\+<ä]ô|’q ñ+~.
‘·≥Tºø√˝Òø£ b˛e&É+ Ç+<äT≈£î ø±s¡D≤\T. ‘Ó\T>∑T uÛ≤wü≈£L&Ü |ü<äe⁄˝Ò Á|ü<Ûëq+>∑ e÷s¡&É+‘√ ‘Ó\T>∑TuÛ≤wü $ø±kÕìøÏ
Ç<˚$<Ûä+>± nsTTb˛≈£î+&Ü eTT+<äT>±H˚ y˚T˝Àÿyê*, C≤Á>∑‘·Ô |ü&Ü*. »sê>±*‡q ø£èwæ »s¡>∑&É+˝Ò<äT. |üÁ‹ø£\T, dü«#·Ã¤+<ä dü+düú\T j·T<∏ëX¯øÏÔ
Ç‘·s¡ sêÅcÕº\˝Àì ‘Ó\T>∑Tyê]øÏ ‘Ó\T>∑T #·<äTe⁄≈£îH˚ neø±XÊ\T ø£èwæ#˚düTÔHêï dü]b˛&É+˝Ò<äT. nø±&ÉMT\qT yÓ+≥H˚ |ü⁄qs¡T<äΔ]+#ê*.
eTè>∑´yÓTÆ b˛‘·THêïsTT. ‘·|üŒìdü]>± yês¡T ìedædüTÔqï ÁbÕ+‘·+˝Àì uÛ≤cÕ_Ûeè~ΔøÏ ˇø£ Á|ü‘˚´ø£ eT+Á‹‘·«XÊKqT @sêŒ≥T #˚j·÷*. Á|ü‘˚´ø£
uÛ≤wüH˚ yês¡T ìs¡“+<Ûä+>± #·<äTe⁄ø√yê*‡ ek˛Ô+~. eTÚœø£+>± ‘Ó \ T>∑ T uÛ ≤ cÕ_Û e è~Δ eT+&É * ì @sêŒ≥T#˚ j · ÷ *. ‘Ó \ T>∑ T
e÷{≤¢&ÉT‘·Tqï|üŒ{Ïø° ‘Ó\T>∑Tyê]˝À <ë<ë|ü⁄ 50XÊ‘·+ ‘Ó\T>∑T uÛ≤cÕ_Ûeè~Δø√dü+ s¡÷|üø±\qT, M~ÛÁ|ü#êsê\qT ÁbÕs¡+_Û+#ê*.
Áyêj·T˝Òì, #·<äTe˝Òì dæú‹˝À ñHêïs¡T. ‘Ó\T>∑T uÛ≤cÕ#Ó’‘·Hê´ìøÏ Á|ü<ÛëquÛÑ÷$Tø£ sêÅwüº eTTK´eT+Á‹
n+‘· s ê® r j· T e÷‘· è uÛ ≤ cÕ~H√‘· ‡ e+ dü + <ä s ¡ “ ¤ + >± d”«ø£]+#ê*. eTTK´eT+Á‹ ‘·\T#·T≈£î+fÒ n˙ï »s¡T>∑T‘êsTT. @
‘Ó\T>∑Tyês¡T eTs=ø£ÿkÕ] ‘·eT uÛ≤wü>∑T]+∫ eTqq+ #˚düTø√yê*. n~Ûø±] nsTTHê n+>∑¢+˝À e÷{≤¢&çHê, Ä+>∑¢+˝À ÁyêdüTø=∫ÃHê
‘Ó\T>∑T uÛ≤cÕ$ø±kÕìøÏ Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ ∫‘·ÔX¯ó~Δ ˝Ò<äH˚~ ˝Àø£$~‘·+. eTTK´eT+Á‹ ˇø£kÕ] ôV≤#·Ã]ùdÔ #ê\T Ä n~Ûø±] eTs√e÷s¡T
‘Ó\T>∑T n~Ûø±s¡ uÛ≤wü>± ìs¡ísTTdü÷Ô 44@fi¯flÁøÏ‘·+ n~Ûø±s¡uÛ≤cÕ #·≥º+ Ä+>∑¢+˝À Áyêj·T&ÜìøÏ Á|üj·T‹ï+#·&ÉT. ‘êqT Ä#·]dü÷Ô n˝≤
e∫Ã+~. ‘Ó \ T>∑ T qT nìï kÕú s TT˝À¢ q ÷ øÏ + ~kÕú s TT es¡ ≈ £ î
neT\T#˚j·T&ÜìøÏ n~Ûø±s¡ uÛ≤cÕdü+|òüT+ @s¡Œ&ç+~. Ä ¬s+&ç+{Ï˙ øÏ+~yê]ì≈£L&Ü neT\T #˚jT· eT+{≤&ÉT. Ç+πøeTT+~ n≥º&TÉ >∑Tes¡≈î£
Á|üuÛÑT‘·«+ ìs¡¢ø£å´+>∑ |üø£ÿq ô|fÒºdæ+~. eTTK´eT+Á‹, Ç‘·s¡ eT+Á‘·T\T n~ neT\sTTb˛‘·T+~. n˝≤ø±ø£ @ ˇø£ÿdü+k˛ú, e´ø√Ô #˚dæq dü÷#·q≈£î
‘·eT düe÷y˚XÊ\˝À ‘Ó\T>∑TuÛ≤wüqT neT\T#˚j·÷\ì #Ó_‘˚ sêÅwüº+˝À n+‘· e÷s¡TŒ, |ü]es¡Ôq sê<äT. n+<äTø£ì á sêÅwüº+˝À uÛ≤wü ñ
‘Ó\T>∑T düTdü+|üqïeTj˚T´~. Ç<√ y˚<äeT+Á‘·+>± sêyê˝Ò ‘·|üŒ, @<√ <äΔ]+|üã&Ü\Hêï, uÛ≤wü düTdü+|üqï+ ø±yê\Hêï Á|üC≤Á|ü‹ì<ÛäT\qT+&ç
ne÷yêdü´øÏ, |ü⁄HêïìøÏ »]ù| ñ‘·‡e+ ø±≈£L&É<äT. yÓTT<ä˝…’‘˚H˚ eT+∫~. n|ü⁄&ÉT eT+∫ |òü*‘ê\T eTq+ #·÷&É>∑\T>∑T‘ê+.
XÊdü q dü u Û Ñ ˝ À rsêàHê\T ‘Ó \ T>∑ T ˝À sêyê*. ‘· s ¡ T yê‘· mìï $∫Á ‘ · y ˚ T $T≥+fÒ H˚ & É T ‘Ó \ T>∑ T uÛ ≤ wü q T uÀ~Û + #˚
uÛ≤wü\˝À¬ø’Hê nqTyê<ä+ #˚düTø√e#·TÃ. sêÅwüºÁ|üuÛÑT‘·«+ ø£]ƒqyÓTÆq ‘Ó\T>∑T|ü+‘·Tfi¯flπø ‘Ó\T>∑T sê<äì ˇø£ n|üyê<äT≈£L&Ü ˝Òø£b˛˝Ò<äT. BìøÏ
ìs¡íj·÷\T rdüTø√yê*. ˇø£{ÏqT+&ç |ü<äe ‘·s¡>∑‹ es¡≈£î ‘Ó\T>∑T ø±s¡D+ z]j·T+{˝Ÿ ø£fi≤XÊ\\T ìØ«s¡´eTe&É+. ø=<√›>=b˛Œ
e÷<Ûä´eT+˝ÀH˚ uÀ<Ûäq »s¡>±*. Ç+^¢wüß≈£L&Ü uÀ~Û+#·e#·Tà dü+kÕÿs¡+‘√ ‘Ó\T>∑T ñbÕ<Ûë´j·TT\T ‘·j÷· s¡e&É+. yê]øÏ Ä eè‹ÔMT<ä
nuÛÑ´+‘·s¡+ ˝Ò<äT. Á|ü|ü+Nø£s¡D ù|s¡T‘√, ◊{° ù|s¡T‘√ Ç+^¢wüßqT ø£Hêï dü+bÕ<äqMT<˚ ÁX¯<äΔ ñ+&É&É+. Ç˝≤ ñ+fÒ yê] #˚‘·T\˝À e∫Ãq
|æ\¢\ô|’ s¡T<äT›‘·THêïs¡T. n_Ûeè~Δbı+~q #Ó’Hê,»bÕHé\T @+ $<ë´s¡Tú\T m˝≤ ñ+{≤s¡ì ô|<ä›yêfi¯ófl Á|ü•ïdüTÔHêïs¡T. ì»y˚TH˚yÓ÷ ø±ì
#˚düTÔHêïsTT? Á|ü|ü+Nø£s¡D |òü*‘ê\qT ‘·eT dü«uÛ≤wüqT düTdü+|üqï+ ˇø£ÿe÷≥ eTq+ >∑Ts¡TÔ+#·Tø√yê*. mes¡T mìï #Ó|æŒHê yê&Éø£+
#˚düT≈£îH˚+<äT≈£î ø£èwæ #˚düTÔHêïsTT. Ç+^¢wüßqT n<äq+>± H˚]ŒdüTÔHêïsTT. $wüj·T+ <ä>∑Zs¡≈£î e#˚Ãdü]øÏ Á|ü»\qT+&˚ dü÷Œ¤]Ô sêyê*. Á|ü»\T ‘·eT
n˝≤π> eTq+≈£L&Ü ‘Ó\T>∑TqT ô|+#·T≈£î+≥÷, ‘Ó\T>∑TqT uÀ~Ûdü÷Ô ‘·*¢ì, |ü⁄{Ϻq }s¡TqT, ≈£î≥T+u≤ìï m˝≤ #·÷düT≈£î+{≤s√ n<˚
Ç+^¢wüßqT≈£L&Ü H˚s¡TÃ≈£î+<ë+. ñ<√´>±\T n+fÒ ◊{Ï ˇø£ÿfÒHê? $<Ûä+>± ‘·eT uÛ≤wüqT≈£L&Ü |ü{Ϻ+#·T≈£î+fÒ, e+≥|ü{Ϻ+#·T≈£î+fÒ
e´ekÕj·T s¡+>∑+, bÕ]ÁXÊ$Tø£ s¡+>∑+, ñ‘·Œ‹Ô s¡+>∑+, ùde\ s¡+>∑+ n+‘·>± Ä˝À∫+#ê*Œq |üì˝Ò<äT. n+‘ê X¯óuÛÑy˚T.
14 lø£fi≤>ö‘·$T

TüM ø£å &܈ˆ sêCÒ+Á<äÁ|ükÕ<é ø±s¡÷ºHé ` ø£$‘ê $Hê´dü+


d &܈ˆ ãT\TdüT $.j·Tdt.eT÷]Ô
s¡#·q #˚j·÷\Hêï, ^‘· ^j·÷\Hêï düVü≤è<äj·T‘· ø±yê*. eTT+#·T‘·÷+fÒ, qe«˝Òø£`@&É«˝Òø£ qHêï<äT≈£îH˚yê&ÉT sêø£b˛‘ê&Ü nì
kÕ˝À#·q ø±yê*. düe÷»+|ü≥¢ kÕqTuÛÑ÷‹ ø±yê*. Çe˙ï <ä+&ç>∑, ˙˝≤ø±X¯+πødæ ì≥÷ºs¡Tdü÷Ô #·÷düTÔHêïμμ nq&É+ düe÷»+ q&ÉTdüTÔqï
yÓT+&ÉT>∑ ì+&ç+#·T≈£îqï eT˙wæ &܈ˆ $.ÄsY. Á|ükÕ<é. ñqï‘ê~Ûø±s¡ rs¡TøÏ ì<äs¡Ùq+>± ñ+~. ªªq÷s¡Tø√≥¢eT+~ Ä|ü⁄Ô\T+&û yês¡T
|”sƒ¡+˝À ñHêï, n≥º&ÉT>∑T J$ JeHêìï |ü*øÏ+#·&É+˝À Á|ü‹uÛÑ≈£î nHê<Ûä\T ø±≈£L&É<äT.μμ ÇB sêCÒ+Á<äÁ|ükÕ<é dæ<ëΔ+‘·+.
ì<äs¡Ùq+ l sêCÒ+Á<äÁ|ükÕ<é ø±s¡÷ºqT¢. Ç+<äT˝À Äj·Tq $<ë´s¡+uÛÑ+ $#·øDå£ ˝Ò≈î£ +&Ü #Ó≥T¢ qs¡ø&£ +É e\¢ ªªnqï+e÷≥ m˝≤ ñHêï
qT+&ç H˚{Ïes¡≈£î Äj·Tq bı+~q nqTuÛÑyê\ |üs¡+|üs¡qT n+<ä+>± Äøχ»Hé≈£L&Ü Äø±X¯+˝À #·Tø£ÿ˝≤¢μμ ne⁄‘·T+<äì eT<Ûäq. eT‘·+
^dæ n+<äT≈£î ‘·–q uÛ≤wüqT »‘·#˚dæ nH˚ø£ |üÁ‹ø£\<ë«sê Ä+Á<Ûä eTqTwüß\T ø£\e&ÜìøÏ, <ä÷s¡+ ø±e&ÜìøÏ ø±<äT. á ≈£î\, eT‘·
bÕsƒ¡≈£î\ q\]+#ês¡T. ø£ \ Vü ‰ \qT #· ÷ ∫ ªªãT<ä Δ u Û Ñ > ∑ y êqT&É T uÛ À s¡ T q $\|æ d ü T Ô H êï&É T .
Äj·Tq düTìï‘· eTqdüTÿ&ÉT, düTì•‘· |ü]o\≈£î&ÉT, düTeT<ÛTä s¡ eT+~s¡yÓTÆHê eTd”<Ó’Hê eTq+ ì]à+#·T≈£îqï<˚, sêeTT&Ó’Hê s¡V”≤yÓTÆHê
>±Á‘·T&ÉT, düT$X‚wü ÁbÕE„&ÉT. Äj·Tq ^‘·\˝À,^‘ê\˝À,dü+^‘ê\˝À s¡ø£Ô+ ∫+~+#·eTì #Ó|üŒ˝Ò<äTμ k˛<äs¡uÛ≤e+˝Òπø X¯‘êu≤›\ ‘·s¡ã&ç
Á|yü X˚ +¯ ,ÁbÕMD´+,ÁbÕ>∑\“¤´+ ø£\yês¡T. ˇπø e´øÏ˝Ô À Çìï >∑TD≤\T+&É&+É |üs¡T\ <ëkÕ´ìøÏ bÕ\j·÷´+. ª |üs¡C≤‹ì bÕs¡Á<√* Á|ü|ü+#·U≤´‹ì
n|ü⁄s¡÷|ü+,nq+<äø£s¡+. Äj·Tq ÄÅs¡›eTqdüTÿ&ÉT n+<äTπø ∫qïHê{Ï bı+~Hê Hê e÷‘·èuÛÑ÷$T, ≈£î\,eT‘ê\ ù|s¡T‘√ ≈£L*b˛≈£î+&Ü
ùdïVæ≤‘·T\+<ä]˙ ù|s¡Tù|s¡Tq ‘·\#·T≈£îHêïs¡T. Äj·Tq nkÕe÷q´ Á|‹ü uÛ≈Ñ î£ dü+s¡øÏåùdÔH˚ Hê»qà kÕs¡Δø£+μ nì ~XÊìπs›X¯+ #˚düTÔHêïs¡T.
ì<äsÙ¡ q+ Á|eü TTK ø±s¡÷ìº düT\º n_Ûq+<äq |üs+¡ |üs.¡ Äj·Tq ø£$‘ê &܈ˆ sêCÒ+Á<äÁ|ükÕ<é ì‘·´ |üsƒ¡Hê_Û˝≤wæ. Äj·Tq ø£$‘·˝À¢
|ü{≤º_ùÛwø±ìøÏ Hêsêj·TD¬s&ç,¶ m+&É÷]¢ øÏ‘êãT˝Ò »j·T|ü‘êø£\T. |üPs¡«ø£e⁄\ Á|uü ≤Û e+ ‘=+–#·÷düT+Ô ≥T+~. ø=ìï#√≥¢ Äj·Tq ø£$‘·\T
á |ü⁄düÔø£ |ü]#·j·T+ |ü]$T‘·+. |ü]|üPs¡í+>± <ä]Ù+#· ù|s¡&\û T>∑ ø£ì|ækÕÔsTT. ª @ düe÷» #·]Á‘· #·÷dæHê, mø£ÿ&ÉTqï~ düe÷q‘·«+?
e\dæq~ |ü⁄düÔø±H˚ï. Ä Á|üj·T‘êïìøÏ $TeTà*ï |ü⁄]>=\Œ&Üìπø á eTq kÕe÷õø£ #·]Á‘· yÓTT‘·+Ô , es¡uí <ÒÛ ë\ $X¯è+K\‘·«+μμ(183). ª ãdüT‡*ï
∫s¡T |ü]#·jT· +. eTT+<äT>∑ ˇø£ bı&ÉT|ü⁄ ø£<(ä∏ 50) m|ü⁄Œ&=düT+Ô <√ ‘Ó©<äT ‘·>˝∑ j
… T· ´&É+, s¬ fi’ fl¯ qT |ü&>É =≥º&+É , ne÷j·T≈£î*ï Vü≤‘·e÷s¡Ã&É+, nuÛ≤>∑T´*ï
m+‘· ùd|ü⁄+≥T+<√ ‘Ó©<äT, m|ü⁄Œ&ÉT b˛‘·T+<√ ‘Ó©<äT @$T≥~? ã*#ÓjT· ´&É+, Çy˚MT ø±<√jYT $|üy¢ êìøÏ dü+øπ ‘·+. ìÁ~düTqÔ ï Á|Cü ≤e[ì
ª ø£¬s+≥Tμμ. n˝≤π> |ü<ä+ $&ÉBùdÔ ns¡ú+ m˝≤ e÷s¡T‘·T+<√ ì<ëq+>± y˚T˝§ÿ*|æ $C≤„qCÀ´‹ yÓ\T>∑T˝À Á|ü>∑‹u≤≥
#· ÷ <ë› + (72) ªªn\T¢ & É ÷ ˙≈£ î m+&Üø±\+ bò Õ ´Hé q&ç|æ+#·&É+. n<˚ .... nqTyÓ’q $|ü¢e+μμ(188). mes¡T
ø=ìkÕÔ q HêïqT ø£ < ä ÷ Ç~>√μμ ªªn\T¢ & É ÷ ˙≈£ î Á|uü ≤Û eyÓ÷ Ç+ø± #ÓbÕŒ˝≤?
m+&Üø±\+bòÕ´Hé ø=ìkÕÔqHêïqT ø£<ä÷ Ç~>√μμ. ($düqø£i¿) düeTø±©q düe÷»+˝À @ s¡#·sTT‘· C≤wüßyê
nqïe÷≥H˚ ‹]– yêfi¯ fl øÏ n|ü Œ –+#· & É + n<=ø£ Á|üuÛ≤e+qT+∫ ‘·|æŒ+#·Tø√&É+ ≈£î<äs¡<äT. ªª‘√{Ï eTìwæ
Vü ‰ dü ´ dü ì ïy˚ X ¯ + ø£ < ä ÷ !(84) ªªHêe˙ï ˙ b˛*ø£ ˝ Ò Äø£*‘√ n\eT{ÏdüTÔHêï |üf…º&Éqï+ ô|≥º≈£î+&Ü, uÛÑøÏÔù|s¡T‘√
n+{≤s¡Tø£<ë! ˙≈£î ˝Òì ‘Ó*$‘˚≥\T Hê¬ø˝≤ ekÕÔsTT HêHêï?μμ. |ü+#·˝ÀVü≤ $Á>∑Vü‰ìøÏ |ü+#·uÛÑø£å´ |üs¡e÷Hêï\T HÓ’y˚<ä´+
ìs¡“¤j·T+>±, ìdü‡+ø√#·+>± $eTs¡Ù #·÷<ë›e÷?(103) ô|fÒºμμ(165) uÛÑ≈£îÔ\ uÛÑøÏÔì Á|ü•ïdüTÔHêïs¡T. ø£s¡TDl
ª eT+Á‘·j·÷´ø£ MTø√ »ãT“ sê<˚$T≥+&û? düs¡<ë>± bòÕ]Hé dü e ÷C≤ìï ‘· q dü T ‹yÓ T ‘· Ô ì |ü < ä C ≤\+‘√, |ü < ë´\
yÓfi§fl#·Ã+fÒ!μ s¡ø£åø£uÛÑ≥T\ sêø£ådü‘·«+ yê]øÏ $H√<ä+, eTq≈£î ‘√s¡D+‘√ Äø£≥Tº ≈£îqïfÒº Ä u≤D°˝ÀH˚ ª ãT<äΔuÛÑ>∑yêqT&ç
<äj·T˙j·T+(108) ª MT <ä>∑Zs¡ ø=+‘·ø±\+ •ø£åDbı+~ s¡eTàì e÷ uÛÑ÷$T˝À |ü⁄{Ϻq ˙e⁄, ÇdüTeT+‘· uÛÑ÷‘·<äj·T #·÷|ü˝Òy˚μ n+≥÷
j·TeT<Ûäs¡àsêE>±s¡T |ü+|æ+#ês¡T kÕsYμ (j·Tdt.◊ ‘√). u≤\´+˝À ∫e]es¡≈L£ e÷qe‘ê«ìï, |üsê´es¡D≤ìï |ü]s¡ø+åÏ #·Tø√yê\ì #ÓãT‘·÷,
#·~$q #·<äTe⁄ yês¡Δø£´+˝À≈£L&Ü e<ä\<äT. #·~$q ˙‹#·+Á~ø£ (115) ø£s¡TD‘√ düeTdüÔ e÷qyê[ì #·÷&Ü\˙, n˝≤π> »+‘·TC≤˝≤˙ï
ª @jYT eTì+{À¢ <=+>∑\T <ä÷]q≥TºHêïs¡T yÓTTs¡T>∑T<ëe÷?μμ ª b˛ì<ä÷› dü+s¡øÏå+#·Tø√yê\˙, ≈£î\,eT‘ê\ ù|s¡T‘√ eTq˝À eTq+ ø=≥Tº≈£î #·∫Ã
eTq j·T»e÷ì |ædæì>=≥TºyÓ<Ûäe dü]>±Z ‹+&ç≈£L&Ü ô|≥ºfÒ¢<äT. eT∞fl eTq e÷‘·èuÛÑ÷$Tì ã\V”≤q|üs¡#· e<ä›˙, |üsêsTTbÕ\≈£î\≈£î
yÓTTs¡>∑≥+≈£L&Ü <ä+&Éπ>μ μ . ≈£îø£ÿ eTìwæì ø£]ùdÔ yês¡Ôø±<äT. eTìwæ n|üŒ–+#·e<ä›˙, eTq dü+Á|ü<ëj·÷˙ï, dü+düÿè‹˙ |ü]s¡ø+åÏ #·Tø√yê\˙,
≈£îø£ÿqT ø£]ùdÔ n~ yês¡Ô n+{≤s¡T.(142) ª ìqï qqTï ø£s¡∫q ≈£îø£ÿ ne÷j·T≈£î\ ÄÁø£+<äq\÷, nHêïs¡TÔ\ BHê˝≤bÕ\T, n‹e\ô|’
m˝≤ ñ+<√ ø£qT≈£îÿHêïyê?μμ ªª<ëìøÏ u§&ÉT¶#·T≥÷º 14 Ç+C…ø£¸qT¢ <Ís¡®Hê´\÷ ˇø£fÒ$T{Ï mH√ï ø£fi¯fleTT+<äs¡ ø£sêfi¯qè‘·´+ #˚düTÔ+fÒ
#˚sTT+#ês¡≥. u≤>±H˚ ñ+~μμ. ‘·qô|’ ‘êH˚ ^‘·\T ^düT≈£îì ‘·q ªªø£˙ïs=*øÏ+#˚ ø£*ø±\|ü⁄ ø±e´eTe⁄‘·÷+<˚ ‘·|üŒ ˇø£ ø£$‘·>±
^‘·qT #Ó|⁄ü Œø√&É+ n<√ ^‘·(51,132) ª @$T{° bı<äTH› ï˚ ãd”ÿ\T,<ä+&Ü\T Áyêj·T˝Òq+≥÷ ø£\‘·#Ó+~+<ä≥ ø£\+μμ(167).
rdü T Ô H êïs¡ T ? á s√E øöì‡\T MT{Ï+>∑Tø±ì ñ+<ë?μμ ªªH˚ H ˚ ˇø£ eT+∫ |ü⁄düÔø£+ #·÷dæ, #·~yêqT nH˚ uÛ≤e+ $+<äT
sêCÒ+Á<äÁ|ükÕ<éì Hê Á|üyÓ÷wüHé m|ü⁄Œ&çkÕÔs√ ‘Ó\TdüT≈£î+<ëeTìμμ uÛÀ»q+ #˚dæq uÛ≤s¡+ø£+fÒ n~Ûø£+>± ñ+≥T+~. ‹qï~ ø=~›ùd|ü{ÏøÏ
(Áù|‘ê‘·à>± e∫Ã). Ç˝≤ mH√ï mHÓïH√ï MTπs #·÷dæ, #·<äyê* eT]. n]–b˛‘·T+~. ø±ì |ü⁄düøÔ +£ ˝Àì uÛ≤yê\T eTdæcÔ Õÿìï |ü≥Tº≈î£ ì ñ+{≤sTT.
ø±s¡÷ºqT¢ ˝≤π> ø£$‘·\T≈£L&Ü ø£eT˙j·T+>±, ø£s¡íù|j·T+>∑ n˝≤+{Ï mH√ï nø£åsê\+ø£è‘· ø£$‘·\T, πsU≤\+ø£è‘· ø±s¡÷ºqT¢
ø£s¡‘·˝≤eT\ø£+>± ˇø£ \ø£å´+‘√ ñ+{≤sTT.(159) ìs¡Tù|<ä Áã‘·T≈£îH˚ #·÷&Ée\dæq<˚. #·<äyê*‡+<˚. &܈ˆ sêCÒ+Á<äÁ|ükÕ<é ø£$‘êj·÷q+
MD>± #˚dæ, nHêïs¡TÔ\ ÄÁø£+<äq\T yêDÏ>± ù|]Ã, nuÛ≤>∑T´\ Äy˚<äq˝Ò ø£eT˙j·T+>± kÕ>±*. s¡eTD°j·T+>± eTs√ |ü⁄düÔø£s¡÷|ü+˝À eTq
u≤D°>± ≈£L]Ãμμ ø£$‘· \+~kÕÔs≥¡ . <ëìøÏ ø£\àwü+,≈£î‹‡‘·+ ˝Òì Á|<ü X˚ +¯ #˚‘·T˝À¢øÏ sêyê*. m<äTs¡T #·÷<ë›+. kÕ«>∑‹<ë›+.
ø±yê\≥. Ä Á|ü<˚X¯+˝À Vü‰sTT>± $ÁX¯$T+#ê\ì ñ+<ä≥.(163) Á|ü#·Ts¡D: $. düìï#Ó’‘·q´, C/o $. k˛eTsêE, Ä+Á<Ûëu≤´+ø˘ m<äT≥,
ªªnjÓ÷´! @$T{°˝Àø£+? q$Tàqyêfi¯fl+<äs¡÷ qeTàø£Á<√VüQ˝…’ qfÒº≥ nXÀø˘ q>∑sY, @\÷s¡T ` 534 002 yÓ\ : s¡÷ 150/ `