You are on page 1of 3

Biba kontsumismoa!

Ane Muñoz

Iritsi dira oi, urtarrileko beherapen desiratuak, Iritsi dira oi, urtarrileko beherapen desiratuak,
oi, merkealdi eroa, eta aitzakia horrekin jende oi, merkealdi eroa, eta aitzakia horrekin jende
pila ibili da asteburuan, goizetik gauera, pila ibili da asteburuan, goizetik gauera, dendaz
dendaz denda, arropak ikusi, ukitu, usaindu eta denda, arropak ikusi, ukitu, usaindu eta erosten.
erosten. Merkeen eta politena eramateko Merkeen eta politena eramateko norgehiagoka,
norgehiagoka, ukondokoak nonahi, ukondokoak nonahi, ordaintzeko ilara luzeak,
ordaintzeko ilara luzeak, estresa, nekea eta, estresa, nekea eta, jakina, diruak xahutzea.
jakina, diruak xahutzea. «Praka beltzok ez dira «Praka beltzok ez dira beste mundukoak, baina
beste mundukoak, baina aizu, ehuneko aizu, ehuneko hirurogei merkeago...». «Ez ditut
hirurogei merkeago...». «Ez zaizkit loredun loredun kamisetak________ __________,
kamisetak gehiegi gustatzen, baina hain baina hain merkea zen...». Arrazoi izango dute,
merkea zen...». Arrazoi izango dute, akaso. akaso. Baina behar al dituzte praka horiek? Eta
Baina behar al dituzte praka horiek? Eta ez al ez al zegoen kamiseta liso merkerik?
zegoen kamiseta liso merkerik?
Merkealdiak arropa berritu beharra
Merkealdiak arropa berritu beharra daukatenentzat soilik balira, baina keba, asko
daukatenentzat soilik balira, baina keba, dira hor barrena beharragatik baino gehiago
beharragatik baino gehiago merkea delako merkea delako erosten duten _________
erosten duen kontsumitzaile porrokatu asko __________. Gauza kontsumitzea da eta uf, ez
dabil hor barrena. Gauza kontsumitzea da eta dakizue merke hitzak zenbateraino pizten duen
uf, ez dakizue merke hitzak zenbateraino haien grina.
pizten duen haien grina.
Emakume bat elastiko merke bat probatzeko
Emakume bat elastiko merke bat probatzeko zamarra kentzen hasi zenean, ui, kendua zuen
zamarra kentzen hasi zenean, ui, kendua zuen mahukatik tiraka hasi _________. «Neuk ikusi
mahukatik tira egin zioten. «Neuk ikusi dut dut lehenik», esan zion kontsumista zakar batek,
lehenik», esan zion kontsumista zakar batek, besoa emakumearen zamarraren beste mahukan
besoa emakumearen zamarraren beste sartzen zuen bitartean. Biak zamarra berean
mahukan sartzen zuen bitartean. Biak zamarra sartuta, batek ezetz, zamarra berea zela eta ez
berean sartuta, batek ezetz, zamarra berea zela zegoela ________; besteak, haren begietara
eta ez zegoela salgai; besteak, haren begietara hamar segundo luzez tinko begiratu ondoren,
hamar segundo luzez tinko begiratu ondoren, «har ezan ba eta ixo» bota zion mespretxuz,
«har ezan ba eta ixo» bota zion mespretxuz, zamarra utzita.
zamarra utzita.
Baina bada munduan merkealdien biktima
Baina bada munduan merkealdien biktima handiagorik. Eta ez da broma. AEBetako
handiagorik. Eta ez da broma. AEBetako beherapenen lehen egunean, merkatalgune
beherapenen lehen egunean, merkatalgune bateko langilea atea zabaltzen hasi zen eta...
bateko langilea atea zabaltzen hasi zen eta... txof! Bezperatik sartzeko zain zegoen jende
txof! Bezperatik sartzeko zain zegoen jende masa erraldoi gosetiaren ________ _______
masa erraldoi gosetiak zapalduta ito zen. No ito zen. No comment.
comment.
ARIKETA:
Kontsumismoak pertsonarengan sor ditzakeen arazoez gain, merkealdi sasoian sortu ohi
diren zenbait egoera xelebre aipatu dira goiko dokumentu horietan. Egin ezazu
batzuekin eta besteekin zerrenda bat. Gero egin hipotesiak gertatu direnak edo gerta
daitezkeenak nola ekidin zitezkeen edo daitezkeen, zein konponbide zuten edo duten.
Horretarako alegiazko baldintza-ondorioak erabili.

Adibidez:
Arazoa: Gehien-gehienok kontsumista hutsak gara.
Hipotesia: Gure gurasoek behar bezalako heziketa eman izan baligute eta gurekin
zorrotzago jokatu izan balute, ez genuke gaur egun izango dena itsu-itsuan erosteko
joera burugabe hori.

Baina lehenengo begiratu beheko taula honi. Hiru zutabeetako hitzak konbinatuz
sortu ariketan erabiltzeko moduko esaldi-zatiak.

bezperatik sartzeko zain zegoen aseezina


beherapen
dendaz dendako basatia
erosi behar
emakumearen zamarraren desiratuak
ibilaldi
etxeko txikienei zuzendutako eroa
ilara
erraietaraino sartuta dugun erraldoi
irrika
inoiz ikusi ez bezalako gosetiak
jende-masa
itsu-itsuan erostera garamatzan itogarria
jendetza
lagun hurkoaren kontrako itsusia
mahuka
merkeen eta politena eramateko konpultsiboa
merkealdi
norbera ohartu gabe garatzen luze geldoak
mespretxu-keinu
den nekagarria
norgehiagoka
ordaintzeko patologikoa
ohitura
urtarril hasierako urratua
publizitate-kanpaina
aldian aldiko zentzugabea

Aukerako aditzak
(bizimodua / ohiturak) aldatu / aldarazi
(hutsegiteetatik) ikasi
(krisialdia / norbere baliabide ekonomikoak) kudeatu
(jokabide kaltegarriak) saihestu / ekidin
(bere onetik aterata zegoena) senera / bere onera etorri
(hara eta hona noraezean dabilena) arrastoan sartu
(gaixoaldian erortzetik) libratu
(etsipenean / etsipenaren mende) ez erori

Esamoldeak
beste oilar batek egingo luke kukurruku

Lazkao Txiki. Gertaerak eta txisteak.


Jose Luis Gorrotxategi bertsolaria, Osintxu. Auspoa.

Apaiz tripa aundi bat gaixo samar omen zebillen; beti ondoezik. Illobak beti erreguka ari
zitzaizkion, medikuarengana buelta bat egiteko esanez.
- Zertara medikuarengana? -esaten zuan apaizak.
- Tripa ori gero eta aundiagoa dezu, eta or zerbait ere badaukazu zuk: ura edo beste
edozer. Ori ez da gizonaren itxura: lepoa meetu eta tripa azi!
Ez bereala, baiña noizbait ere lortu dute medikuetara eramatea. Egin dizkio bear diran
miaketak, eta onela esaten dio:
- Garai batetik gizon galdua zaude. Analisiak egin bear dituzu.
Odola atera zion. Baita ere botikan pote txiki bat erosi eta urrengo egunean an txixa
ekartzeko esan. Erosi du kristalezko pote txiki ori, presaren presaz txixa egin eta utzi du
sankristiko armario gaiñean.
Meza ondoren etorri da serora garbiketak egitera, eta uste gabean bota du potea eta
puskatu. Usaia artu dio eta konturatu da don Justoren txixa dala eta analisiak egiteko
bearko duala. Nola edo ala okerra konpondu bear eta beste potetxo batean jarri du bere
txixa; eta pote ori leengoaren toldan utzi, berdin izango dalakoan.
Urrengo goizean don Justo gogoratu da sankristian utzi zuala bere potetxoa, eta artu eta
or dijoa botikara, txixa analizatzeko uztera.
Urrengo goizean, emaitzak artu eta joan da medikuarengana. Onek esaten dio:
- Zer pasatzen da emen? Oso gauza raroak agertu dira! Estaduan zaudela adierazten du
onek! Eta don Justok:
- Al, ai, ai! Alperrik da, izan ere! Esaten nion, ba, nik sankristau txotxolo orri kontuz
ibiltzeko!...

Istorioak kontatzearena artea dela ez dago dudarik. Garamatika lege postean,


modulazioa atalean, istorio bati itxura emateko oinarrizko baliabideak aurkituko dituzu.

Hurrengoa Ane Muñozen pasadizo polit bat da berak kontatua:

Kontatu orain zuk zeuk (ahoz) zeuri gertatutako pasadizoren bat.


Aholku batzuk:

1. Ez joan zuzenean muin-muinera. Deskribatu lehenengo ingurumaria: non, noiz...


2. Saiatu goian aipatu baliabideak erabiltzen.

Emaiozu amaiera harrigarriren bat.