P. 1
ISHRANA BOLESNIKA, IX nedelja

ISHRANA BOLESNIKA, IX nedelja

|Views: 3,913|Likes:
Published by Radomir Stupar

More info:

Published by: Radomir Stupar on Apr 16, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/01/2013

pdf

text

original

ISHRANA BOLESNIKA, IX
nedelja
Prof. dr Mirko Rosi

Terapijska ishrana(terapijska dijetaili

medicinska terapijska ishrana) ±(def.) -
predstavlja definisanu ulogu hrane u tretmanu
razli itih bolesti i drugih poreme aja zdravstvenog
stanja.

Terapijska ishrana podrazumeva i izmenu i
prilago avanje normalne (osnovne) ishrane
trenutnim potrebema pojedinca u terapijske svrhe.

Razlozi za primenu medicinske terapijske ishrane su:

‡odr avanje i pobolj avanje nutritivnog statusa,

‡ispravljanje klini kih i subklini kih nutritivnih
nedostataka,

‡odr avanje, smanjenje ili pove anje telesne mase,

‡smanjenje optere enja pojedinih organa i organskih
sistema,

‡eliminisanje sastojaka hrane koji izazivaju alergijske
reakcije,

‡prilago avanje normalne ishrane mogu nostima
organizma da prihvati, metaboli e i elimini e pojedine
sastojke hrane i druge supstance.

Ishrana se u bolni kim uslovima obavlja na osnovu plana isranekoji
sastavljaju stru njaci na osnovu prethodno definisanog nutritivnog
statusa uz kori enje:

‡podataka koje dobiju od pacijenta, njegovih lanova porodice ili
odgovaraju e medicinske dokumentacije (navike u vezi sa ishranom,
posebni afiniteti ili odbojnost prema pojedinim vrstama hrane, alergije
na hranu, izmene vezane razvoj osnovne bolesti, promene telesne
mase i sli no),
‡klini kog nalaza (pregled, merenja, testovi, snimanja, dopunska
dijagnostika)
‡laboratorijskih analiza.

Tokom sprovo enja plana ishrane se kontinuirano prate svi
relevantni parametri definisani na po etku bolni kog tretmana, kao i
izmene koje mogu nastati usled (mogu e) interakcije izme u
terapijske dijete i same (osnovne) terapije.

Plan ishrane pacijent mo e nastavitida samostalno (ili uz asistenciju)
primenjuje i van bolnice.

Osnovna bolni ka dijeta(standardna, ku na, generalna,
regularnaili puna dijeta
)±predstavljaosnovu svih terapijskih
re ima ishrane.

Osnovna bolni ka dijeta mo e imati razli ite oblike (prema
potrebama bolesnika).

Pr. Posle hirur ke intervencije se primenjuje:

1. ista te na dijeta-unos hranljivih materija u obliku bistrih rastvora
koji ne iritiraju, ne stvaraju gasove i nemaju metaboli ke rezidue.
Ova dijeta obezbe uje 400-500 kalorija dnevno i (pored kalorija)
deficijentna je u proteinima, mineralima i vitaminima

2.puna te na dijeta-dodavanje vo nih sokova i (ako se primenjuje
du e od 48 sati) dodataka za pove anje sadr aja proteina i
podizanje kalorijske vrednosti

3.meka ishrana-odgovara normalnoj ishrani iz koje su eliminasana
vlakna biljnog i ivotinjskog porekla (te ko se vare)

4.laka regularna dijeta±postepeno uvo enje vrste hrane

5. osnovna dijeta-sva lako svarljiva hrana

Osnovna bolni ka dijeta se pretvara u specifi nu terapijsku dijetutako

to se:

‡pove ava ili smanjuje energetska vrednost dijete,
‡pove ava ili smanjuje koli ina vlakana koja se unose hranom,
‡pove ava ili smanjuje koli ina pojedinih sastojaka hrane,
‡menja broj i koli ina obroka u toku dana,
‡iz ishrane isklju uju namirnice koje izazivaju odre ene reakcije
(alergije, stvaranje gasova).

Naziv terapijske dijete se defini eprema vrsti modifikacije osnovne
bolni ke dijete koja podrazumeva tretman takvog pacijenta.

Izmene koje pretvaraju osnovnu bolni ku dijetu u terapijsku dijetu mogu

biti:

‡kvalitativne-menja se vrsta hrane (ili njena konzistencija)
‡kvantitativne-menjaju se samo koli ine pojedinih sastojaka hrane
ili ukupna kalorijska vrednost

Kvalitativne modifikacije osnovne bolni ke dijete:

±dijetabez laktoze, koja se primenjuje kod pacijenata kojima
nedostaju enzimi za metabolisanje mle nog e era,

±dijeta bez glutena, koja se primenjuje kod pacijenata koji
boluju od celija ne bolesti,

±mehani kamekadijeta, koja se primenjuje kod pacijenata koji
zbog patolo kih izmena u usnoj duplji nisu u mogu nosti da u
ustima obra uju vrstu hranu,

±ishrana preko sonde, koja se primenjuje kod pacijenata kod
kojih je neophodno premostiti odre ene delove digestivnog
trakta i izbe i njihov kontakt sa hranom.

Kvantitativne modifikacije osnovne bolni ke dijete:

‡dijete sa izmenjenim unosom ugljenih hidrata

‡dijete sa izmenjenim unosom masti

‡dijete sa izmenjenim unosom proteina

‡dijete sa izmenjenim unosom minerala i elektrolita

Dijete sa izmenjenim unosom ugljenih hidrata:

‡damping-sindrom dijeta-primenjuje se kod pacijenata posle
hiru kih intervencija na elucu (gastrektomija, eluda ni bypass),
gde se smanjuje unos koncentrovanih e era i te nosti u cilju
spre avanja brzog pra njenja u tanko crevo i nastanak proliva

‡dijabeti ka dijeta-primenjuje se kod obolelih e erne bolesti po
individualnim potrebama sa ciljem odr avanja normalne
koncentracije glukoze u krvi (kontroli e se i energetski unos, kao i
unos masti)

‡dijeta sa malo e era i dosta proteina-primenjuje se kod osoba
obolelih od reaktivne hipoglikemije sa ciljem da se spre e velike
dnevne oscilacije koncentracije glukoze u krvi

Dijete sa izmenjenim unosom masti:

‡niskokalorijska dijeta-primenjuje se u cilju smanjenja telesne
mase (smanjuje se unos masti i/ili ugljenih hidrata)
‡dijeta sa smanjenim unosom masti-primenjuje se kod osoba sa
bolestima jetre, pankreasa i u ne kesice (40-50g masti dnevno)
‡dijeta sa kontrolisanim unosom masti i niskim sadr ajem
holesterola
-primenjuje se kod osoba sa aterosklerozom i/ili
pove anom koncentracijom holesterola u krvi
‡dijeta sa pove anim unosom masti-primenjuje se u cilju
pove anja telesne mase uz maksimalni udeo masti u dnevnom
energetskom unosu od 35-40%
‡ketogena dijeta-primenjuje se kod obolelih od epilepsije (85%
masti, 10% proteina i 5% ugljenih hidrata)

Dijete sa izmenjenim unosom proteina:

‡dijeta sa smanjenim unosom proteina-primenjuje se kod
pacijenata sa hepati nom komom ili hroni nom uremijom
(0.8g proteina na kg telesne mase dnevno)
‡dijeta sa smanjenim unosom fenilalanina-primenjuje se
kod pacijenata gde postoji sumnja na fenilketonuriju (nasledni
deficit metabolizma aminokiseline fenilalanina)
‡dijeta sa smanjenim unosom purina-primenjuje se kod
pacijenata gde je potrebno smanjiti koncentraciju ureje u krvi
‡dijeta sa smanjenim unosom tiramina-primenjuje se kod
pacijenata koji u le enju depresije koriste terapiju sa MAO
(monoamino oksidaza) inhibitorima
‡dijeta sa pove anim unosom proteina-primenjuje se kod
pacijenata gde je potrebno nadoknaditi proteine (u
postoperativnom oporavku, kod nefroza, opekotina i nekih
anemija)

Dijete sa izmenjenim unosom minerala i elektrolita:

±dijeta sa smanjenim unosom natrijuma-primenjuje se kod pacijenata
sa kardivaskularnim bolestima (sr ana insuficijencija, hipertenzija),
bolestima bubrega (sa razvojem edema) i bolestima jetre (ciroza sa
ascitom)

±dijeta sa pove anim unosom natrijuma-primenjuje se kod pacijenata
sa Adisonovom bole u
±dijeta sa smanjenim unosom kalijuma-primenjuje se kod pacijenata
sa bolestima bubrega
±dijeta sa pove anim unosom kalijuma-primenjuje se kod pacijenata
koji koriste diuretsku terapiju
±dijeta sa smanjenim unosom bakra-primenjuje se kod pacijenata sa
Vilsonovom bole u
±dijeta sa pove anim unosom kalcijuma i fosfora-primenjuje se kod
pacijenata sa rahitisom, osteomalacijom i kod tetanija (gr evi mi i a)
±dijeta sa pove anim unosom gvo a-primenjuje se kod pacijenata sa
anemijom uz nedostatak gvo a (primer su hemoragijske anemije)
±visoko-vitaminska dijeta-primenjuje se kod pacijenata sa deficitom
jedne ili vi e vrsta vitamina

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->