You are on page 1of 9

LỜI MỞ ĐẦU

Con người khác con vật là ở chỗ chịu sự giáo dục để làm nên “cái tôi” đẹp đẽ trong mắt mọi người, đó chính là nhân cách. Không chịu sự giáo dục con người không khác con vật là bao, càng được giáo dục tốt , người ta càng bớt hành động theo bản năng. Một nền giáo dục tốt sẽ tạo ra những nhân cách tốt, một nền giáo dục khiếm khuyết, lệch lạc sẽ làm nên những nhân cách què quặt. Một nền giáo dục tốt hiển thị ở ba mặt : - Nhà trường: đào tạo con người nắm vững KHKTcủa thời đại , đồng thời có 5 đức tính : nhân , nghĩa, lễ, trí, tín. Và năm đức tính đó phải nằm trong một thân thể khỏe mạnh - Xã hội: Trong đó con người ta đối xử với nhau thẳng thắn trung thực chứa chan tình người - Gia đình : Nơi nuôi dưỡng tình yêu ông bà, cha mẹ, anh em , xóm giềng, quê hương đất nước. Con người ta ai được hưởng một nền giáo dục trọn vẹn đó , chắc chắn sẽ là người có nhân cách lớn. Nền giáo dục tốt phải có một phương pháp giáo dục hiệu quả, nó có vai trò quan trọng có ý nghĩa quyết định trong việc hình thành những phẩm chất và nhân cách cho học sinh. Vì vậy người giáo viên cần nắm bắt một cách chính xác những khái niệm, những nhóm phương pháp giáo dục để vận dụng một cách linh hoạt trong công tác giảng dạy để thực hiện tốt quá trình giáo dục

-Phương pháp giáo dục được phân chia thành 3 nhóm dựa vào chức năng của phương pháp: + Nhóm phương pháp xây dựng ý thức cá nhân. giảng giải. Phương pháp vấn đáp * Khái niệm: Phương pháp vấn đáp là phương pháp mà giáo viên và học sinh trao đổi. * Phân loại: Căn cứ vào tính chất hoạt động nhận thức. +Nhóm phương pháp tổ chức và tích lũy kinh nghiệm ứng xử +Nhóm phương pháp khuyến khích và điểu chỉnh hành vi Bài tiểu luận tập trung đề cập tới nhóm phương pháp xây dựng ý thức cá nhân Nhóm phương pháp này có chức năng là cho học sinh nắm được các chuẩn mực xã hội. * Ý nghĩa: Giúp học sinh hiểu kỹ hơn. Vấn đáp tái hiện không được xem là phương pháp có giá trị sư phạm. Đó là biện pháp được dùng khi cần đặt mối liên hệ giữa các kiến thức vừa mới học. nêu gương… 1. . tự rèn luyện của học sinh. trò chuyện với nhau về 1 chuẩn mực xã hội nào đó nhằm mục đích giáo dục học sinh.năng động hơn về một chuẩn mực đạo đức nào đó. không cần suy luận. ý nghĩa của các chuẩn mực đó và biến chúng thành niềm tin Nhóm này bao gồm những phương pháp chủ yếu như: vấn đáp. người ta phân biệt các loại phương pháp vấn đáp -Vấn đáp tái hiện: giáo viên đặt câu hỏi chỉ yêu cầu học sinh nhớ lại kiến thức đã biết và trả lời dựa vào trí nhớ.*Phương pháp giáo dục Khái niệm phương pháp giáo dục -Phương pháp giáo dục là tổ hợp những cách thức hoạt động của nhà giáo dục và người được giáo dục nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ giáo dục -Phương pháp giáo dục bao gồm phương pháp tác động của giáo viên mang đến các mặt của nhân cách học sinh và phương pháp tự tổ chức.

nhất là những câu hỏi chỉ cần nhớ lại một cách máy móc sẽ làm ảnh hưởng đến sự phát triển tư duy logic. * Cách thức tiến hành để phương pháp vấn đáp có hiệu quả trong giảng dạy: . Trong vấn đáp tìm tòi. dễ nhớ. giáo viên giống như người tổ chức sự tìm tòi. đánh giá và kết luận.Giáo viên đặt ra câu hỏi để học sinh trả lời. phương pháp vấn đáp sẽ làm mất thời gian ảnh hưởng đến kế hoạch dạy học. * Ưu và nhược điểm của phương pháp vấn đáp: _ Kích thích tính tích cực hoạt động nhận thức của học sinh _ Bồi dưỡng cho học sinh năng lực diễn đạt bằng lời những vấn đề khoa học 1 cách chính xác. tư duy sáng tạo ở học sinh. _ Nếu vận dụng không khéo léo. nhằm giải quyết một vấn đề xác định. giáo viên lần lượt nêu ra những câu hỏi kèm theo những ví dụ minh hoạ để học sinh dễ hiểu. qua đó học sinh lĩnh hội được nội dung bài học. nội dung đàm thoại + Xây dựng hệ thống những câu hỏi phù hợp với chủ đề. biến vấn đáp thành một cuộc đối thoại giữa giáo viên và một vài học sinh mà không thu hút toàn lớp tham gia vào hoạt động chung.Giáo viên nhận xét. kích thích sự ham muốn hiểu biết. mục tiêu.-Vấn đáp giải thích – minh hoạ: Nhằm mục đích làm sáng tỏ một đề tài nào đó. có khi giữa trò với trò. . hoặc học sinh có thể tranh luận với nhau và với cả giáo viên. Vì vậy. mục tiêu. * Cách tiến hành: . -Vấn đáp tìm tòi: giáo viên dùng một hệ thống câu hỏi được sắp xếp hợp lý để hướng học sinh từng bước phát hiện ra bản chất của sự vật. khi kết thúc cuộc đàm thoại. kịp thời điều chỉnh hoạt động học tập. nội dung vấn đáp đã được xác định . tính quy luật của hiện tượng đang tìm hiểu. _ Giúp giáo viên thu được tín hiệu ngược từ học sinh nhanh.nhận thức của mình. học sinh có được niềm vui của sự khám phá trưởng thành thêm một bước về trình độ tư duy. đầy đủ và súc tích.Chuẩn bị vấn đáp: + Xác định chủ đề. Phương pháp này đặc biệt có hiệu quả khi có sự hỗ trợ của các phương tiện nghe – nhìn. còn học sinh giống như người tự lực phát hiện kiến thức mới. Giáo viên tổ chức sự trao đổi ý kiến – kể cả tranh luận – giữa thầy với cả lớp.

đặc biệt đối với một lượng học sinh lớn trong lớp. máy móc ko đầy đủ. .Kết thúc vấn đáp: + Kích thích học sinh rút ra những kết luận cần thiết + Tổng kết.Ưu điểm: truyền đạt kiến thức một cách hiệu quả. mẫu chuyện liên quan đến nội dung bài học. giáo viên lắng nghe ý kiến của học sinh.+ Thông báo trước cho học sinh chuẩn bị . lật đi lật lại ý kiến kích thích học sinh suy nghĩ và phát biểu ý kiến liên tục cho đến khi hoàn thành mục tiêu của chủ đề vấn đáp. tư duy để nắm được nội dung bài và làm bài tập 2. nội dung vấn đáp và nêu ra câu hỏi đàm thoại. + Tổ chức trò chuyện với học sinh. Cũng có nhiều người học được rất tốt từ phương pháp này đặc biệt là khi có giáo viên giỏi . nội dung và quy tắc thực hiện các quy tắc này. đi đến chỗ có hành vi sai lầm hoặc không tự giác. _ Đưa ra một số ví dụ. việc làm của mình. sau đó học sinh trao đổi thảo luận với nhau và phát biểu ý kiến với giáo viên. đặt ra những câu hỏi để học sinh trao đổi thảo luận và phát biểu ý kiến. đánh giá chung. để ứng dụng tốt phương pháp vấn đáp trong giảng dạy người giáo viên cần thực hiện theo các bước sau: _ Nêu ra chủ đề cần giải quyết trong bài học bằng cách đặt ra các câu hỏi gợi mở : + Em đã làm việc gì để xứng đáng là một công dân tốt chưa và việc làm đó mang lại kết quả như thế nào? + Vì sao chúng ta cần phải có trách nhiệm về việc làm của mình? + Em hãy nêu một vài ví dụ thể hiện thái độ có trách nhiệm về hành động. giúp học sinh tự rút ra bài học cho bản thân => Điểm cần lưu ý nhất trong phương pháp này khi dạy học cũng như khi hướng dẫn học sinh làm bài tập là giáo viên đưa ra hệ thống câu hỏi rất ít đủ để học sinh hiểu. * Ưu và nhược điểm của phương pháp . mục tiêu. nhằm giúp cho học sinh hiểu được ý nghĩa. Phương pháp giảng giải * Khái niệm: Là phương pháp nhà giáo dục dùng lời nói để giải thích. giáo viên đánh giá câu trả lời _ Sau khi thảo luận xong. *Ví dụ : Khi dạy cho học sinh về 1 chuẩn mực xã hội như “cần phải có trách nhiệm về việc làm của mình”. * Ý nghĩa: học sinh có cơ hội cơ hội nắm được 1 cách tự giác và có hệ thống chuẩn mực. hình thành niềm tin đối với chúng tránh tình trạng nắm các chuẩn mực 1 cách mù quáng.Tổ chức đàm thoại: + Nêu lại chủ đề. chứng minh 1 chuẩn mực đạo đức xã hội.

chứng minh để người giáo dục có thể liên hệ thực tế. Con người thường có tính kiêu hãnh. + Khi giảng giải phải dùng lời nói rõ ràng. tiếp thu không tốt bài giảng. chớp thời cơ… + Tiếp tục dẫn dắt vấn đề bằng cách đặt ra các câu hỏi: Thất bại có sinh ra việc có năng lực và chớp thời cơ hay không? Khi người ta thất bại người ta thường ngồi suy ngẫm vì sao người ta thất bại hơn là khi người ta thành công thì người ta thường nghĩ vì sao người ta thành công. bằng ví dụ thực tế gần gũi với đời thường. dễ hiểu. họ thường không chịu thất bại.liên hệ bản thân và từ đó tự rút ra kết luận. * Một số điểm lưu ý khi sử dụng phương pháp: + Cần phải có bố cục tốt và giảng giải một cách rõ ràng + Để học sinh tiếp thu tốt. + Khi trình bày giáo viên cần hướng sự chú ý của học sinh vào nội dung bài chứ không phải vào người giảng. Khi người ta nghĩ vì sao người ta thất bại thì điều đầu tiên nghĩ tới là năng lực của mình đã đủ chưa (khả năng chuyên môn của bản thân. điều này giết chết thành công. có những người không thể đứng lên sau mỗi lần vấp ngã của chính bản thân mình vì vậy để động viên. Có thể minh họa bảng hình ảnh nếu cần thiết. định rõ.Nhược điểm: người học chỉ nghe một cách thụ động nên không hứng thú khi học.Giới thiệu vấn đề: Trong cuộc sống ai cũng từng gặp thất bại. Sau đó người ta nghĩ tới liệu mình thực hiện như vậy đã đúng thời điểm chưa. không dài dòng. Khi người ta tìm được ra nguyên nhân như vậy. nhắc nhở. đa phần họ sẽ chuẩn bị tốt hơn cho những lần sau để không bị thất bại. nhất là trong điều kiện lớp đông như nước ta hiện nay. nhắc lại những khái niệm quan trọng nhất. lập luận chính xác. khuyên nhủ tục ngữ có câu… . người ta ăn mừng và tự mãn. đã đủ chín để thực hiện chưa (chớp thời cơ). * Ví dụ : Giáo viên dùng phương pháp giảng giải để giải thích câu tục ngữ: “ Thất bại là mẹ thành công” .. như vậy nguyên nhân của thành công là gì: có năng lực. Thay vào đó.Phân tích nội dung: + Giải thích nghĩa đen. vật lực và thời gian). logic. nghĩa bóng của câu tục ngữ: thất bại mẹ thành công nghĩa là thất bại “sinh ra” thành công. họ luôn muốn chinh phục . + Có thể và nên thu hút học sinh tham gia vào các quá trình giảng giải như tham gia giảng giải. cần phải có những cải tiến để lôi cuốn được sự chú ý hơn của người học. có minh họa và tóm tắt ngắn gọn để học sinh dễ nắm bắt bài học. lan man. *Kết luận: Giảng giải là phương pháp tốt nhất để truyền đạt kiến thức chung và thông tin. khúc chiết. nhân lực. giáo viên phải phác thảo. khả năng liên kết và dùng người.

các giá trị xã hội đó. kết luận và giúp học sinh rút ra bài học cho bản thân. 3. giáo viên nêu ra những tấm gương về mọi mặt của cuộc sống. đó là an ủi người ta. tùy theo phương pháp dạy của mình. các giá trị xã hội. người được giáo dục sẽ dần hình thành được niềm tin đối với các chuẩn mực.và luôn muốn thành công. phải biết nhìn lại để nhận ra vì sao lại như vậy và điều quan trọng hơn cả là làm sao để lần sau không bị như vậy nữa và lần sau làm như thế nào để đạt được. làm cơ sở cho những định hướng rèn luyện hành vi và thói quen tương ứng * Cách tiến hành: Trong tiết dạy về đạo đức. * Phân loại:  Nêu gương người tốt việc tốt  Nêu gương thông qua truyền thống của tập thể  Tham quan các điển hình tiên tiến  Sự gương mẫu của nhà giáo dục * Ý nghĩa: _ Giúp người được giáo dục có những tri thức cần thiết về các chuẩn mực xã hội mà thực chất là giúp họ thấy rõ những phản giá trị tức là những cái gọi là giá trị đi ngược lại với những giá trị xã hội đã được thừa nhận và quy định. Nhưng đôi khi nó làm nhụt chí người ta vì sự bằng lòng của họ lớn hơn ý chí của họ. một ý nghĩa hết sức con người. . _ Trên cơ sở những tri thức về các chuẩn mực xã hội. người giáo viên nêu ý nghĩa của câu tục ngữ: + Nó khuyên người ta khi thất bại thì đừng nản. các giá trị xã hội sẽ thống nhất với nhau tạo nên ý thức cá nhân về các chuẩn mực. đa phần sự an ủi đều tốt. Phương pháp nêu gương: * Khái niệm: Phương pháp nêu gương là phương pháp mà giáo viên sử dụng các điển hình tiên tiến làm phương tiện tác động hiệu quả đến tâm tư tình cảm của học sinh làm các em thán phục và noi theo.Sau khi phân tích nội dung. đó là vì sao mà thất bại sinh ra thành công vậy. giáo viên chọn một trong các cách nêu . nó làm cho người ta lấy lại được tự tin. + Nó còn một ý nghĩa nữa.Để làm rõ vấn đề hơn người giáo viên cần nêu ra những tấm gương vượt qua thất bại của bản thân để thành công: + Mạc Đĩnh Chi với ngọn đèn đom đóm + Tấm gương luyện chữ của Nguyễn Văn Siêu +…. _ Những tri thức và niềm tin về các chuẩn mực. . các giá trị xã hội này. Trong khi đó thất bại làm có tính kiêu hãnh của họ nổi dậy và mạnh lên. * Cơ sở khoa học của phương pháp nêu gương là đặc tính tâm lý bắt chước của con người. .Kết thúc bài giảng: người giáo viên nêu lại vấn đề.

HCM. mang tính chung chung + Phải chứa đựng những khía cạnh giáo dục phong phú.. sinh năm 1988. thán phục và có niềm tin làm theo * Một số điểm lưu ý cho phương pháp nêu gương: . Lợi nói: “Tôi mất cha từ lúc 4 tuổi. thuê nhà để cưu mang. không được lạm dụng những gương phản diện vì dễ gây ra kết quả phản giáo dục. Lợi khác mọi người vì anh đang cưu mang nhiều em nhỏ mồ côi.HCM đang làm chuyện lạ: làm thêm ngoài giờ học. TP. nuôi nấng các em nhỏ mồ côi.học sinh: + Liên hệ thực tế phải nêu lên những tấm gương sáng được noi theo.. bị gia đình ruồng bỏ. cơ nhỡ. Trần Phước Lợi.gương trên và kể cho các em nghe về những ví dụ đó rồi phân tích cho học sinh hiểu những lí lẽ. trúng tuyển đại học chuyển vào TP. Chứng kiến cảnh đời bất hạnh của những em bé không được mái ấm chấp nhận (vì trên danh nghĩa vẫn còn đủ cha mẹ).Tân Phú. Trong một lần đi ngoại khóa. những tấm lòng. nhưng tôi vẫn cảm nhận được nỗi khổ của một đứa con . không thích hợp với học sinh. lựa chọn tấm gương sáng là chủ yếu. song không bắt chước học tập và làm theo được. * Ví dụ: _ Sử dụng phương pháp nêu gương người tốt việc tốt: đối với phương pháp này người giáo viên nên sử dụng những ví dụ thực tiễn ngoài đời mang tính chân thực để học sinh thán phục và noi theo + Chuyện lạ của Lợi (Tấm gương tốt): Một chàng sinh viên ĐH Kinh tế TP. bí thư chi đoàn lớp C8QT11 khoa quản trị kinh doanh Trường ĐH Kinh tế TP. _ Đối với những người được giáo dục.Căn cứ vào mục tiêu nội dung giáo dục cụ thể và đặc điểm tâm sinh lý của người được giáo dục. đạo đức ngay trong những câu chuyện đó về nhiều khía cạnh đề các em thấy hiểu.Đảm bảo lựa chọn những tấm gương sáng hay phản diện + Phải gần gũi với cuộc sống nói chung và đời sống của học sinh nói riêng. + Phải có tính điển hình. Lợi đã thuê nhà và đưa những em đó về nuôi. Nhưng không. những tấm gương xấu cần phê phán. tránh tràn lan.HCM) gần cầu Tham Lương. cụ thể.HCM học. . tránh đơn diệu nghèo nàn. Mẹ rất yêu thương và lo lắng cho tôi. Lợi sinh ra và lớn lên ở Gia Lai. không đủ chuẩn vào các mái ấm trên địa bàn TP. Nếu chỉ có thế thì Lợi cũng như bao sinh viên khác tại TP này. tránh xa lạ. + Phải có tính khả thi với học sinh. lớp của Lợi đến thăm mái ấm Sơn Kỳ (Q. tháng 6-2011 Lợi sẽ tốt nghiệp. + Phân tích đánh giá những tấm gương đó và rút ra kết luận + Tự xây dựng bản thân mình thành một tấm gương sáng trước người được giáo dục. tránh nêu cái được gọi là “ tấm gương quá lí tưởng” vì họ chỉ có thể chiêm ngưỡng. những điều nhân nghĩa.

ông có công lớn trong việc truyền bá. phía sau là phòng ăn. ông thấy quyền thần làm nhiều điều vô đạo. Lợi bắt tay vào kế hoạch của mình. cảm kích. Ông là một trong số rất ít bậc hiền nho được thờ ở Văn Miếu. ông dâng “Thất trảm sớ” xin chém 7 tên gian nịnh. Đây là tấm gương tốt để nhiều bạn trẻ noi theo. tức là vua Trần Hiến Tông tương lai. huyện Thanh Trì.. + Chuyện về thầy giáo Chu Văn An Quê ông ở làng Văn Thôn. viết sách cho tới khi mất. Sự nghiệp của ông được ghi lại trong văn bia ở Văn Miếu. nhà bếp. Được mẹ ủng hộ. Phòng ngoài để ngủ gồm những tấm nệm cũng cũ nhưng sạch sẽ. _ Đối với phương pháp nêu gương thông qua truyền thống của tập thể thì người giáo viên có thể nêu ra những truyền thống của chính ngôi trường mà các em đang học đó là trải qua nhiều thế hệ các thế hệ của anh chị đi trước đã đỗ đạt thành công như thế nào. Lợi tâm sự với mẹ. cố gắng học tập tốt để không phụ lòng thầy cô giáo của mình. Trên gác chia hai phòng. nhưng vua không nghe.. Phòng vi tính gồm ba chiếc máy cũ. dạy cho Thái tử Trần Vượng. Hà Nội Là người chính trực đã từng đỗ Thái học sinh nhưng không ra làm quan mà mở trường dạy học ở làng Huỳnh Cung. nay thuộc xóm Văn. xã Quang Liệt. những mảnh đất hiếu học và kể cho các em nghe về truyền thống hiếu học đó. hết lòng hi sinh vì sự nghiệp giáo dục kể cho các em nghe để chúng hiểu. và muốn chia sẻ tình thương đó cùng các em”. dài 10m gồm phòng khách trống không để Lợi và các em làm dây nón bảo hiểm. Đến đời Dụ Tông. Căn nhà Lợi thuê ngang 4m. Vua Trần Minh Tông mời ông ra làm tư nghiệp Quốc tử giám. có ý đưa các em về Gia Lai.Quốc Tử Giám . trường đã có những thành công nào trong bào nhiêu năm xây dựng trường. thêm góc học tập cho các em . huyện Thanh Đàm. Ông chán nản từ quan về ở núi Phượng Hoàng dạy học.cũng là ba chiếc bàn gỗ cũ kỹ. Tùy theo điều kiện của nhà trường mà giáo viên có thể cho các em tham quan những địa danh. nhưng người mẹ lại tự nguyện vào Sài Gòn chăm sóc các cháu cơ nhỡ phụ con trai vì: “Phải để các cháu ở TP để có điều kiện học hành”. Dù sao tôi vẫn hạnh phúc hơn các em nhiều.không đầy đủ cha mẹ. xã Thanh Liệt. Cuộc đời thanh bạch và tiết tháo của ông là tấm gương sáng của thời phong kiến. _ Phương pháp nêu gương sự gương mẫu của nhà giáo dục: giáo viên nêu ra những tấm gương mẫu mực. giáo dục tư tưởng đạo đức Khổng giáo vào Việt Nam.

nghe tin các quan đến lập vua. ta sai bảo thế nào được ông ta?". Vua sai quân đến tế. thậm chí la hét không cho vào. thẳng thắn. học trò đầy cửa. Ông thích núi Chí Linh. Minh Tông mời ông là Quốc Tử giám tư nghiệp. quyền thần nhiều kẻ làm trái phép nước. thường có kẻ đỗ đại khoa. lẫm liệt đáng sợ đến như vậy đấy. học vấn tinh thông. Thiên hạ đều cho là bậc cao thượng. Hiến Từ thái hoàng thái hậu bảo: "Ông ta là người không thể nào bắt làm tôi được. dạy thái tử học. Dụ Tông đem chính sự trao cho ông. ít lâu sau có lệnh cho tòng tự ở Văn miếu. nổi tiếng gần xa. ông từ chối không nhận. ông liền treo mũ về quê. đều là những kẻ quyền thế được vua yêu. Người bấy giờ gọi là “ Thất trảm sớ”. nghiêm nghị. Như Phạm Sư Mạnh. liền đem cho người khác hết. sửa mình trong sạch. Sớ dâng lên nhưng không được trả lời. Vua sai nội thần đem quần áo ban cho ông. [Dụ Tông] không nghe. thẳng thắn. khi đến thăm thầy thì lạy hỏi ở dưới giường. Dụ Tông ham chơi bời luời chính sự. ban tặng tên thụy. Ông lạy tạ xong. bèn đến ở đấy.Là người có tính cương nghị. bền giữ tiết tháo. . Kẻ nào xấu thì ông nghiêm khắc trách mắng. Chống gậy đến xin bái yết. Khi nào có triều hội lớn thì đến kinh sư. từ chối không nhận chức gì. Lê Bá Quát đã làm hành khiển mà vẫn giữ lễ học trò. quốc thống suýt mất. vào chính phủ. không cầu lợi lộc. Ông là người trong sạch. Ông ở nhà đọc sách. ông mừng lắm. xong lại xin trở về quê. An khuyên can. Đến khi Dụ Tông băng. bèn dâng sớ xin chém bảy tên nịnh thần. được nói chuyện với thầy vài câu rồi đi xa thì lấy làm mừng lắm. Kết luận: Ngoài việc nắm bắt những khái niệm cơ bản về nhóm phương pháp này người giáo viên cần phải trau dồi vốn kiến thức xã hội để làm phong phú thêm bài giảng giúp học sinh dễ dàng tiếp thu nội dung bài học.