TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 6(41).

2010

LỚP LŨY LINH CỦA p-NHÓM VỚI NHÓM CON GIAO HOÁN TỬ LÀ CYCLIC
THE NILPOTENT CLASS OF p-GROUP WITH CYCLIC COMMUTATOR SUBGOUP Nguyễn Viết Đức và Nguyễn Ngọc Châu
Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng
TÓM TẮT Cho một nhóm G, ta ký hiệu Z(G) và [G,G] lần lượt là nhóm con tâm và nhóm con giao hoán tử của G. Ký hiệu

C1 (G ) = G

Ci +1 (G ) = [Ci (G ), G ], i = 1,2,....

Rõ ràng

C2 (G ) = [G, G ] và

ta có

G = C1 (G ) ⊃ C2 (G ) ⊃ C3 (G ) ⊃ ...
Ta gọi dãy trên là dãy tâm giảm của nhóm G. Một nhóm G được gọi là lũy linh nếu tồn tại một số tự nhiên m sao cho

Cm (G ) = {1} . Số tự nhiên n nhỏ nhất sao cho Cn +1 (G ) = {1}

được gọi là lớp lũy linh của nhóm G và ký hiệu là cl(G) = n. Mục đích của bài báo này là xác định dãy tâm giảm, và từ đó tính lớp lũy linh của các p-nhóm hữu hạn với nhóm con giao hoán tử là cyclic. ABSTRACT Let G be a group, we write Z(G) (resp. [G,G]) is central subgroup (resp. commutator subgroup) of G. We denote:

C1 (G ) = G C2 (G ) = [G, G ] and

and

Ci +1 (G ) = [Ci (G ), G ], i = 1,2,....

Obviously,

we

have

G = C1 (G ) ⊃ C2 (G ) ⊃ C3 (G ) ⊃ ...
The above series is called lower central series nilpotent if there exists a natural number m such that number m with of group G. A group G is called

Cm (G ) = {1} . The natural minimal

Cn +1 (G ) = {1} is called nilpotent class of group G denoting cl(G) = n.

In this paper, we research into the lower central series nilpotent class of finite p-group with cyclic commutator subgroup.

Bài toán phân loại đẳng cấu các p-nhóm hữu hạn với nhóm con giao hoán tử là cyclic đã được nhiều nhà toán học quan tâm (xem [1], [2], [3],…) và cho đến nay vẫn còn là bài toán mở, ngoại trừ trường hợp p-nhóm sinh bởi 2 phần tử (p>2) đã được giải quyết bởi R. J. Miech [3]. Trong [4], [5] đã chứng tỏ rằng lớp lũy linh và nhóm con Z (G ) ∩ [G,G] của một p-nhóm là một bất biến theo lớp đồng chất (isoclinic class) và có vai trò quan trọng trong việc phân loại nhóm.
72

khi k | m ⎪ ii) cl (G ) = ⎨ ⎪ ⎡ m ⎤ + 2. Nếu m = 2. ta có m [a x a y .g] ∈ [G. Khi đó ta có i) Cr (G ) ≅ C pm−( r −2) k (G ) . Cho một p-nhóm G sao cho nhóm con giao hoán tử [G. Phần ii) là hệ quả của i). vì [a x . Z(G)=[G.2. G ].G].TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ. Nếu m > 2. các nhóm luôn luôn được giả thiết là p-nhóm hữu hạn. ∀g ∈ G (1). Ký hiệu Cn là nhóm cyclic cấp n. do đó định lý đúng. Nếu m = 1 thì C2 (G ) = [G. thì k = 1 hoặc k = 2. i = 1.g] = [a x . khi k | m ⎪⎢ k ⎥ ⎩⎣ ⎦ Chứng minh.. Một nhóm G được gọi là lũy linh nếu tồn tại một số tự nhiên m sao cho Cm (G ) = {1} .. Ta gọi dãy trên là dãy tâm giảm của nhóm G. từ đó tính lớp lũy linh của p-nhóm hữu hạn với với nhóm con giao hoán tử là cyclic. * k = 1. 73 . k|m có nghĩa là k là ước của m và k | m nghĩa là k không phải là ước của m. định lý đúng.2010 Mục đích của bài báo này là xác định dãy tâm giảm. ta ký hiệu Z(G) và [G. G ] = <a ∈ G| a p = 1>. Rõ ràng C2 (G ) = [G.g][a y . nên cl(G)=2.g] = [a x . ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG . G ] và ta có G = C1 (G ) ⊃ C2 (G ) ⊃ C3 (G ) ⊃ . Số tự nhiên n nhỏ nhất sao cho Cn +1 (G ) = {1} được gọi là lớp lũy linh của nhóm G và ký hiệu là cl(G) = n. ⎧m ⎪ k + 1. vì Z (G ) ∩ [G.. Giả sử y [G. do đó C3 (G ) ≅ C p định lý đúng.SỐ 6(41). * k = 2. Định lý sau là kết quả chính của bài báo này..G] nên [a x a y .g]. chương 4.G] lần lượt là nhóm con tâm và nhóm con giao hoán tử của G. Cho một nhóm G. G ]=Z(G) . với 2 ≤ r < m ⎡m⎤ + 2. Ta sẽ chứng minh phần i) của định lý. G ] ≅ C pm và Z (G ) ∩ [G. ta sẽ chứng minh phần i) bằng quy nạp theo r. (1. Theo [6.1)]. Định lý..G] ≅ C p nên C3 (G ) ≠ {1} . [x] là phần nguyên của x. nếu k ⎣k ⎦ k |m .G] ≅ C pk . nếu k|m hoặc 2 < r < ⎢ ⎥ + 3.g] . Ký hiệu C1 (G ) = G và Ci +1 (G ) = [Ci (G ). Từ đây về sau nếu không nói gì khác.g]a [a y ..

Angew. K. On p-group with cyclic commutator subgroup. Hall and J. g ]x =[a xp ( r −2) k ( r −2 ) k . m-k Giả sử . định lý đúng. khi đó ( r −2) k Cr +1 (G ) = [C r (G ). Miech. [a p (r-2)k (1) ta có . Reine. On finite p-group with cyclic commutator subgroup.g]p m-(r-2)k = [a p . G ] = < [a p Theo x = ord([a p ( r −2) k . Suzuki. g ∈ G > . 196 (1979). 182. 178-198 (1975). On finite p-group with cyclic commutator subgroup. G ] =< a >≅ C pm . [2] Y. [6] M.2010 r = 2. The classification of prime power group. g] = 1 với bất kỳ g ∈ G . vì xp < p m− k nên ord(Z (G ) ∩ [G.G]) > p k . Springer Verlag (1985) . J. [4] P. Vậy Cr +1 (G ) ≅ C pm−( r −2) k . 295-298 (1982). [5] M. C2 (G ) = [G. J. 74 . [3] R. Math. ( r −2) k Khi đó ta có [a p a xp ( r −2) k . (Ser A) 20. Hall. Macmillian.g]=1 . Senior. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Y. Arch. Cheng. Suy ra ∈ Z (G ) ∩ [G. Cheng.G].TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ. Austral. điều này mâu thuẫn với giả thiết của định lý. ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG . Giả sử Cr (G ) = < a p ( r −2) k > ≅ C pm−( r −2) k . Amer.SỐ 6(41). Vol 39. Math. Math. g ])< p m−( r − 2) k với bất kỳ g ∈ G . J. “The group of order 2n (n < 6) ”. Định lý đã được chứng minh. Iss A-509. Soc. New York 1964. g ]. Math. 130141 (1940). Notice 79T-A229. “Group theory”. Soc.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful