Altın Nasıl Aranır

Yer kabuğu insanoğluna eşsiz zenginlikte maden-mineral çeşitliliği sunmuştur, ancak bu madenler her zaman yer yüzeyinde hazır bir şekilde insanoğlunun kullamınında olmamıştır. İnsanlık gelişiminin her evresinde Madencilik ve medeniyet bir arada ilerlemiş ve bu gelişim “Demir Çağı”, “Tunç Çağı” gibi birebir madenlerin kullanımları ile insanoğlu bu günkü medeniyete ulaşmıştır. Çağlar boyu, insanoğlu maden aramacılığı ve işletmeciliği yapmıştır. İlk zamanlar mostra madenciliği adı verilen, yani yeryüzünde yüzlek veren ( bakınca gözle görülen ) mineraller bilimsel bir teknik olmaksızın toplanmış ve işlenmiştir. Zaman içerisinde, artan nüfus hammadde ihtiyacını doğurmuş, bununla doğru orantılı olarak da madenlere olan ihtiyaç her geçen gün hızla artmıştır.Ancak, yüzeye çıkmış madenler artık bitiğinden, yeryüzünün derinlerindeki madenlerin aranıp bulunması na yönelinmiştir. Tüm bunlar, arama teknolojilerine ve metodlarına ayrılan kaynakları artmasına sebeb olmuş ve modern arama teknikleri geliştirilmiştir. Arama teknikleri uzaktan, yerüstü ve yeraltı olarak olmak üzere üç ana başlıkta toplanabilir ve bu üçü her bir aşamada bir birlerini tamamlayacı elemanlardır; 1 . Uzaktan Algılama; ile öncelikle hedef alanlar belirlenir Uydu fotoğrafları kullanılarak, yeryüzündeki cevher içerebilecek kaya birimleri, bunlardaki fiziki değişiklikler ve cevher getirme ve barındırma özelliği olabilecek yapısallıklar özellikle fay hatları ve kuşaklar belirlenir. Burada dikkate alınması gereken nokta şudur, hiç bir uydu fotoğrafı yerin altında ne olduğunu göstermez, adı üstünde bunlar sadece fotoğraftır. Böyle olmamış olsaydı bundan sonraki anlatacağımız hiç bir arama methoduna gerek kalmaz ve doğrudan üretime geçilirdi. Buna ilaveten dünyadaki bilinen maden yataklarının çeşitlilikleri, özellikleri bulundukları ortamlar irdelenerek, olası madenlerin bulundukları hedef kuşaklar belirlenir. 2 . Yerüstü aramaları lokal hedef alanların belirlenmesi için çok önemlidir Seçilen rejyonal/yöresel alanlarda hedef daraltmak için jeokimyasal örneklemeler yapılır. Bu örneklemeler sırası ile, çoğu zaman dere kumları, toprak, kaya, azınlıkla da su ve bitki örnekleri alınarak yapılır ve bu örnekler laboratuvarlarda kimyasal analizlere tabi tutulurlar. Dereler taşıdıkları kumların içeriği ile bu kumların taşındıkları yolculukları boyuncaki olası madenler hakkında bilgi verebilirler ve hedef alanları iyice daraltırlar. Bu alanlarda kaya ve toprak örneklemesi yapılarak o bölgedeki cevherleşme cinsi tayin edilebilir. Tüm

Jeokimyasal metodlar sonucu önemli görülen alanlarda jeofizik uygulamasına gidilir. Sondaj çalışmaları yeraltı aramalarının temelini oluşturur yüzeyde belirlenen jeolojik. . bor madenleri nasıl aranıyorsa altın da aynı şekilde aranır.bunların hepsi o yöredeki kaya topluluklarının haritalanması ile hangi kaya topluluğunda ne tür cevherleşme içerme olasılığı olabileceği hakkında bilgi verir. sismik gibi özelliklerini tahmin etmeye yarar. labaratuvarlarda çeşitli kimyasal ve fiziksel testlere tabi tutularak. MADEN ARAMACILIĞINDA HİÇ BİR ZAMAN SİYANÜR KULLANILMAZ. yer altındaki cevherin özelliklerini ortaya konulur. 3 . elektrik. ALTIN NASIL ARANIR ? Demir. Kısaca açıkladığımız bu arama yöntemleri altın dahil hemen tüm metalik madenlerin aranmasında temel öğelerdir. Halen bu aşamada bile hiç bir şeyin garantisi yoktur ve yer altı. Jeofizik metodları. bakır. jeokimyasal ve jeofiziksel hedefler sondajlar ile test edilirler. Sondajlardan alınan ve yer altından çıkartılan kaya örnekleri. yer altındaki kayaçların ve içerdikleri cevherlerin manyetik. ve jeofizik yöntemleri ile belirlenen yeraltı hedefleri mutlak suretle sondajlar ile kontrol edilerek cevherin yapısı. tenörü ve miktarı belirlenmelidir. kömür.

Genellikle damar şeklinde cevherleşme gösteren damar tipi oluşumlu yüksek tenörlü cevherler kapalı işletme yöntemiyle bulundukları yerden çıkarılır. Ancak düşük tenörlü ve etrafa saçınımlı olarak dağılım gösteren altın yatakları . Bu örneklerler analiz yaptırılarak kayalar içinde altın olup olmadığı varsa ne kadar olduğu araştırılır.Sondaj çalışmalarıyla yeraltından yaklaşık 10 cm çapında kaya ömekleri alınır. dağılımı ve tenörü göz önünde bulundurularak tespit edilir. Altın Nasıl Çıkarılır Arama çalışmaları sonucunda rezervi tespit edilen altın cevheri bulunduğu yerden açık ocak veya kapalı ocak yöntemleriyle çıkarılır. Hangi yöntemin seçileceği cevherin yapısı. derinliği.

knelson ) yardımıyla nabit altın üretimi gerçekleştirilmektedir. Şayet yeterli tenör ve rezerv mevcutsa. Eski Amerikan filimlerinde izlendiği gibi derelerde bir çeşit tava olan bate yardımıyla gözle görülebilecek kadar iri altın taneleri içeren kumların su ile yıkanırken altının yoğunluğunun (19. jeolojik. Bu tür cevherlerden altının kazanılması oldukca basit ve ucuzdur. dere kıvrımları vb) sedimanların çökelmeleri sonucunda oluşmuş gözle görülebilen irilikteki nabit altın taneleri bate.Sart’ta Pomzaexport A. Dünya altın üretiminin yaklaşık %3’ü bu tür yataklardan elde edilmektedir. Siyanür Liçi GRAVİMETRİK ZENGİNLEŞTİRME (Yoğunluk Farkından Faydalanarak Zenginleştirme) Bu yöntem plaser tipi cevherlerleşme dediğimiz altın içeren kayaların zamanla atmosferik koşullarda ufalanıp bazılarının su ile taşınarak suyun hızını kaybettiği yerlerde (menderesler.3 gr/cm3 ) kuma nazaran (2. çevresel ve coğrafik faktörler değerlendirilerek yapılır. Gravimetrik 2. metalurjik özellikleri ile. knelson ve falcon konsantratörleri gibi gravimetrik zenginleştirme yöntemleri yardımıyla ayrıştırılabilinir. Flotasyon 3. sallantılı masa. Ülkemizde de Manisa-Salihli. Altın Nasıl Zenginleştirilir Zenginleştirme yönteminin seçimi cevherin mineralojik. jig.65 gr/cm3) çok yüksek olmasından dolayı batenin (tavanın) dibinde çökmesinden faydalanarak nabit altın taneleri kum ve diğer malzemelerden kolayca ayrıştırılabilinir.ise açık işletme yöntemi kullanılarak bulundukları yerden çıkarılır.Ş tarafından plaser tip altın yatağından gravimetrik yöntemler (humpry spiralleri. deltalar. Altının zenginleştirilmesinde kullanılan zenginleştirme yöntemleri 1. Günümüzde bu tip altın yatakları çok azdır. FLOTASYON (Köpükle Yüzdürme) Bu yöntemde öncelikle içinde altın içeren minerallerin bulunduğu cevher bilyalı veya çubuklu . bundan sonra altın yatağını temsil eden temsili numuneler alınarak altının bulunduğu cevherin mineralojik özelliğine göre altının hangi verimle kazanılabileceğine yönelik çeşitli testler ve deneyler yapılır. sallantılı masa. humpry spiralleri.

Flotasyon yöntemiyle elde edilen bu altın konsantresine bazı durumlarda siyanür liçi uygulanarak altın kazanılır.5-3 gram dan daha az altın varsa ) bu tip cevherlerdeki altını kazanmak için yığın liçi yöntemi uygulanır.değirmenlerde su ile ögütülerek cevher içinde diğer minerallerle kenetli olarak bulunan altının serbest hale getirilmesi sağlanır.Desorption ) Cevher içindede bulunan katı haldeki altın zerrecikleri yığın veya tank liçi yöntemiyle siyanür ve oksijen yardımıyla çözülerek altının suya geçmesi sağlandıktan sonra sıvı haldeki çözünmüş altın ADR tesisine gönderilir . Altını siyanürle çözüp sıvı hale getirme işlemi genellikle yığın veya çelik tanklar içinde gerçekleştirilmektedir. ADR (Adsorption . Sıvı fazdaki altın ve gümüş aktif karbon tarafından soğrulur (altınların aktif karbon üzerinde toplanır). Altın ve gümüşü bünyesinde toplayan aktif karbonlar özel elekler yardımıyla ortamdan uzaklaştırılır ve üzerindeki altın ve gümüşler sıyırma ünitesinde gönderilerek . Tankların içine toplayıcı adı verilen kimyasal maddeler ilave edilerek serbest haldeki altın taneleri hidofob (hava sever) hale getirilir. Uşak. Yığın Liçi Şayet düşük tenörlü bir cevher yatağı söz konusu ise (örneğin tonda 1. Bundan sonra serbest hale getirilen altın taneleri sellülerde (çelik tanklarlarda) toplanır. Bergama-Ovacık Altın Madeni ve Gümüşhane-Mastra Altın Madeni’nde altının çözündürülmesi tank liçi yöntemi ile yapılmaktadır. Tank Liçi Yüksek tenörlü cevherlerdeki altının kazanılmasında kullanılır. SİYANÜRLE LİÇ (Siyanürle Çözeltiye Alma) Siyanür altını seçimli olarak çözen ender kimyasallardan birisidir.Kışladağ Altın Madeni’nde altının çözündürülme işlemi yığın liçi yöntemi ile yapılmaktadır. Tank liçinde cevher kırma işleminden sonra değirmenlerde öğütülerek un haline getirildikten sonra siyanürle altının çözündürülmesi işlemi yığın yerine çelik tanklarda yapılır. Gözle görülemeyecek kadar küçük taneli altınların eldesinde seyreltik siyanür çözeltisi ile (1 ton kaya için 250-400 gram sodyum siyanür kullanılır) katı haldeki altın zerrecikleri çözünerek altının sıvı hale getirilmesi işlemine siyanür liçi denir. Dünya altın üretiminin %85’i siyanür liçi yöntemi ile gerçekleştirilmektedir.Resorption.5-3 cm olan köpüklerin oluşması sağlanır bu köpüklere yapışan altın taneleri köpük yardımıyla yüzdürülerek ortamdaki diğer minerallerden uzaklaştırılmak suretiyle altınca zengin bir konsantre ürün elde edilir. Yığın Liç’i uygulamasında cevherler kırma eleme işleminden sonra altı kil ve jeomembran ile kaplanarak geçirimsizliği sağlanan alanlarda yaklaşık 10 metre yüksekliğinde %3-5 eğimli yığınlara damla damla seyreltik siyanür çözeltisi (on binde 2 veya onbinde 4 sodyum siyanür ) siyanür verilerek cevher içindeki altın zerreciklerinin çözünerek sıvı hale gelmesi sağlanır. (adsorption-desorption-resorption) Burada sıvı faza geçmiş olan altın hindistan cevizi kabuğundan yapılan nohut büyüklüğündeki aktif karbonla muameleye sokulur. Daha sonra ortama çam yağı gibi köpük yapıcı kimyasallar ilave edildikten sonra sellüllere hava üflenerek çapları yaklaşık 0.

demir vb diğer metaller bulunur. Potalardan çıkarılan altına Dore Külçe denir. Altın Nasıl Rafine Edilir Altın madenlerinden elde edilen altına Dore Külçe denir. bakır. Dore Külçe saf altın olmayıp içinde çevherin mineralojik özelliğine bağlı olarak bakır. çinko.99 /1000 saflıkta altın haline getirildikten sonra İstanbul Altın Borsası aracılığıyla alım satımı yapılmak suretiyle piyasaya sunulmaktadır. bakır. gümüş.belirli bir sıcaklık ve basıç altında gerekli koşullar sağlanıp sıyrıldıktan sonra altın ve gümüş yüklü solüsyon elektroliz ünitesine gönderilir. Elektroliz ünitesinde katotta toplanan altın ve gümüş basınçlı suyla yıkandıktan sonra filtrelenerek kurutma fırınında kurutulduktan sonra ergitme fırınına gönderilir. çinko vb metallerden arındırılarak saf altın (%99. çinko vb diğer metallerden arındırılarak 999.995) haline getirilir. (Madenden üretilen altına Dore Külçe denir) Dore külçeler saf altın değildir. .bunlar rafineriye gönderilerek içindeki gümüş. Rafinerilerde kimyasal işlemlerden geçirilen Dore Külçeler içindeki gümüş. Burada ergitlerek potalara dökülür. Dore Külçeler İstanbul Altın Rafinerisi gibi akredite olmuş rafinerilere gönderilir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful