การเขียนย่อความ

ในชีวิ ตประจำำวันของเรำถ้ำหำกไม่มีกำรเขียน คงทิ้งเรื ่ องรำวที ่ เป นðำระประlยชน ไปมำกเnรำะ
กำรเขียนนอกจำกจะเป นวิ8ีกำรðื ่ อðำรuLLหน่ งuð้ ว ยั งเป นกำรLันทกเรื ่ องรำวไว้เป นหðั กjำนuðะ
ช่ วยควำมจำำn้วย
“ ” กำรเขียนuLLหน่ งที ่ เรำใช้กั นอย่คือ กำรย่อควำม
กำรย่อควำมคืออะไร
กำรย่อควำม คือ กำรเกLใจควำมðำำคัqของเรื ่ องเnิมมำเขียนใหม่ ให้ ðั ้นกว่ำเnิม เnื ่ อðะnวกuก่
กำรเข้ำใจuðะกำรนำำไปใช้
กำรย่อควำมเป นวิ8ีกำรหน่ งที ่ ช่วยให้เรำLันทกเรื ่ องรำวต่ำง q ที ่ ไn้อ่ำนหรือnั งมำนั ้ นไว้
lnยย่อ q lnยเกLรวLรวมไว้เnื ่ อมิให้หðงðืม หรือเnื ่ อนำำเรื ่ องที ่ Lันทกไว้นั ้ นไปใช้ ในlอกำð ต่ ำง q ไป
ไn้ นอกจำกนี ้ กำรย่อควำมยั งช่วยให้ ถ่ำยทอnเรื ่ องรำวต่อไปยังn้อื ่ นไn้ถกต้อง รวnเรวอีกn้วย
หลักการย่อความ
กำรย่อควำมมีหðักกำรทั ่ วไปnังต่อไปนี ้
o. ย่ อควำมตำมรปuLLกำรย่อควำมuLLต่ำง q (กำำหนnไว้ในหัวข้อuLLกำรย่อควำม)
m. อ่ำนเรื ่ องรำวที ่ จะย่ออย่ำงน้ อย m เที ่ ยว เที ่ ยวuรกจัLใจควำมให้ไn้ว่ำ เรื ่ องอะไร หรือใครทำำ
อะไร ที ่ ไหน อย่ำงไร เที ่ ยวที ่ ðองจัLใจควำมให้ðะเอียnข้น uðะnิจำรnำว่ำอะไร เป นใจควำมðำำคัq
อะไรเป นใจควำมประกอLหรือnðควำม หรือข้อควำมที ่ เðริมuต่ง ใจควำมðำำคัqให้เn่นชัnชัnเจน
อะไรเป นกðวิ8ีกำรuต่ ง ถ้ำยั งจัLใจควำมไม่ไn้จงอ่ำนอีก จนðำมำรถจัLไn้
¬. nิจำรnำเกLเ0nำะใจควำมðำำคัq หรือเกLใจควำมประกอLที ่ จำำเป น
c. นำำเ0nำะใจควำมที ่ เกLไว้มำเรียLเรียงใหม่n้วยDำuำของตนเองตำมรปuLL ที ่ กำำหนn
c. ควำมðั ้นยำวของกำรย่อควำมไม่ðำมำรถกำำหนnเป นอัตรำð่วนไn้ ข้นอย่กัL จnประðงคของ
กำรย่อuðะðั กunะของเรื ่ องที ่ ย่อ ðั กunะของเรื ่ องกคือเรื ่ องใnที ่ มีใจควำม ประกอLมำกถ้ำเรำเกL
เ0nำะใจควำมðำำคัqก ย่อไn้ðั ้น ถ้ ำเกLใจควำมประกอLที ่ จำำเป นn้วย อัตรำð่วนควำมยำวจะเnิ่มข้น
nั งนั ้ นจ งไม่มีเกnvกำำหนnเรื ่ องอัตรำð่วนของย่อควำม
o. เปðี ่ ยนคำำðรรnนำมจำกLรuที ่ o, m เป นLรuที ่ ¬ เnรำะn้ย่อทำำหน้ ำที ่ เð่ำต่อ uðะ
“ ” เครื ่ องหมำยใn q ที ่ มีอย่ในข้อควำมเnิม จะไม่ใช่ในย่อควำม เช่น มำðี nnว่ำ n่อมำuð้ว เปðี ่ ยนเป น
เ8อnnว่ำn่อมำuð้ว คือให้ ย่อรวมกันไป ไม่uยกกð่ำวหรือข้นLรรทัnใหม่
m. ใช้ถ้อยคำำDำuำง่ำย q ไn้ใจควำมชัnเจน เช่น อันมวðLปnำมำðีอย่ในไnรðnv เปðี ่ ยนเป น
nอกไม้อย่ในป่ ำ uต่ ถ้ำมีคำำรำชำnัnทยังคงใช้อย่
c. เðือกใช้ คำำไn้ควำมหมำยครอLคðม เช่น เnื ่ อกð่ำวถงหนังðือnิมn วิทย lทรทัnน
“ ” ควรใช้คำำว่ำ ðื ่ อðำรมวðชน หรือเมื ่ อกð่ำวถงðมn nิ นðอ ปำกกำ ยำงðL ไม้Lรรทัn ควรใช้
“ ” คำำว่ำ เครื ่ องเขียน uทน เป นต้น
c. ไม่ใช้อักuรย่อ หรือคำำย่อ เว้นuต่อักuรย่อ หรือคำำย่อนั ้ นเป นที ่ เข้ำใจuðะยอมรัLใช้กัน
ทั ่ วไปuð้ว เช่น n.n. , ร.ð.n. , ð.ป.อ. ¬ð¬
oo. ข้อควำมที ่ ย่อuð้วให้เขียนต่อเนื ่ องกันlnยใช้ คำำเชื ่ อม เnื ่ อให้ควำมกระชัLไม่เยิ่นเย้อ
uต่ข้อควำมที ่ ไม่ðัมnัน8กันให้ย่อหน้ ำเป นตอน q
oo. กำรย่อควำมที ่ เป นร้อยกรอง ก ใช้วิ8ีเnียวกัLร้อยuก้ ว uต่เปðี ่ ยนข้อควำมจำก ร้อยกรองเป น
ร้อยuก้ว8รรมnำก่อน
รู ปแบบการเขียนย่อความ
เรื ่ องที ่ จะย่อมีหðำยรปuLL เช่น Lทควำม จnหมำย lอวำท ¬ð¬ uต่ ðะรปuLLมีuLL
กำรข้นต้ นเ0nำะ nั งต่อไปนี ้
๑. แบบของบทความ สารคดี ตำานาน นิ ทาน นิ ยาย เรื ่ องสั้ น ¬ล¬
ย่อ ( Lทควำม ðำรคnี ตำำนำน นิ ทำน นิ ยำย เรื ่ องðั ้น)
เรื ่ อง............................... ……… ของ .. (n้uต่ง) ………. ……… จำก . (uหð่ งที ่ มำ) ………
ควำมว่ำ
ข้อควำม ...................................................................................................
........................................................................................................................
w. แบบของ¤ดหมาย สาสน หนังสือราBการ
ย่อ ( จnหมำย ðำðน หนังðือรำชกำร) 0LัLที ่
.................ของ..................................
........................................ ðงวั นที ่ ควำม
ว่ำ.........................................................
(ข้อควำม)..............................................................................................
.....
................................................................................................................
........
ถ้ ำต้น0LัLกำรย่อเป น
ย่อ ( จnหมำย ðำðน หนังðือรำชกำร) 0LัLที ่
...........ของ................................ ตอL ...............................ðงวันที ่
......................ควำมว่ำ
(ข้อควำม) ............................................................................................
.....
................................................................................................................
........
m. แบบของปร:กาn แ¤งความ แnลงการm ร:เบียบคำาสั่ ง ¬ล¬
ย่อ ( ประกำn uจ้ งควำม uถðงกำรn คำำðั ่ ง)
เรื ่ อง...........................................
ของ.........................................ðงวั นที ่ ............................... ควำมว่ำ
(ข้อควำม) ..........................................................................................
.......
..............................................................................................................
..........
c. แบบของข่าว
ย่อข่ำวเรื ่ อง ........................... จำก ............................ðงวั นที ่
.......................
.......................................................................................ควำมว่ำ
(ข้อควำม).............................................................................................
.....
................................................................................................................
........
c. แบบของ1อวาท คำาปราnรัย สนทรw¤น
ย่อ ( lอวำท คำำปรำnรัย ð นทรnจน) ของ
.............................uก่ ......................
........................เนื ่ องใน.........
.(lอกำð)......................ที ่ ............................ n วันที ่
..........................................................................................ควำมว่ำ
(ข้อควำม) ..........................................................................................
.......
..............................................................................................................
..........

o. แบบปา_กnา คำาสอน คำาบรรยาย nอยแnลง
ย่อ ( ปำjกถำ คำำðอน คำำLรรยำย ถ้ อยuถðง) ของ ..........................................
เรื ่ อง ................................... uก่ ............................... ที ่ ......................................
............................................. n วันที ่ ..............................เวðำ...........................
ควำมว่ำ
(ข้อควำม) .................................................................................................
........................................................................................................................
w. แบบwร:บรมรา1Bวาท เทnนา
ย่อ ( nระLรมรำlชวำท เทnนำ) ใน ....................nระรำชทำนuก่...................
........................................ใน.................ที ่ ................. n วั น
ที ่ ............................. .........................................................ควำมว่ำ
(ข้อควำม) .................................................................................................
........................................................................................................................
c. แบบที่ เป นรอยกรอง Îหnอดเป นรอยแกวก่อนแลวย่อตามรูปแบบ คือ
ย่อกðอนðDำn (หรือร้อยกรองuLLอื ่ นที ่ ย่อ) เรื ่ อง ................. ตอน ..................
...................................................ควำมว่ำ
(ข้อควำม) .................................................................................................
........................................................................................................................
o. ความเรียงที่ ตัดตอนมา
ย่อเรื ่ อง ...................... ของ ..........................คั nจำกเรื ่ อง.............................
....................................จำกหนังðือ..........................ควำมว่ำ
(ข้อควำม) .................................................................................................
.......................................................................................................................
.
ข้อควำมที ่ ย่อถ้ำเรื ่ องเnิมไม่มีชื ่ อเรื ่ องให้ตั ้งชื ่ อเรื ่ องให้ตรงกัLควำมðำำคัqของเรื ่ องนั ้ น q
ตัวอย่างย่อความ
(รอยแกว)
เรื ่ อง
เปรียบเทียบนามสกลกับBื ่ อแT่
คนเรำยังมีอย่เป นอันมำก T่งยั งมิไn้ðังเกตว่ำนำมðก ðกัLชื ่ อuT่ของจีนนั ้น nิnกันอย่ำงไร
n้ที ่ uðn uต่เnิน q หรือT่งมิไn้เอำใจใð่ðอLðวนในข้อนี ้ มั กจะðำำคัqว่ำ เหมือนกันuðะมีnวกจีน
nวกนิ ยมจี นnอใจจะกð่ำวว่ำ กำรที ่ nระLำทðมเnจ nระเจ้ำอย่หัว ทรงnระรำชปรำรDออก
nระรำชLัqqัตินำมðกðข้นนั ้ น lnยทรง nระรำชนิ ยมตำมประเnnี ชื ่ อuT่ของจีน T่ งถ้ำจะ
ตรองnก จะเหนว่ำคงจะไม่เป น เช่นนั ้ นlnยเหตที ่ จะไn้อ8ิLำยต่อไปนี ้
“ ” uT่ของจีนนั ้ น ตรงกัL uคðน ของnวกðกอตคือ เป นคnะหรือnวก หรือถ้ำจะ เทียLทำง
วัnก คð้ำยðำำนัก ( เช่นที ่ เรำไn้ยินเขำกð่ำว q กันอย่L่อย q ว่ำคนนั ้น เป นðำำนัก วัnLวรนิ เวn
คนนี ้ เป นðำำนักวัnlðมนัðnั งนี ้ เป นตั วอย่ำง) “ ” ð่วนðก ðนั ้ น ตรงกัLคำำว่ำอังกquว่ำ unมิðี ่ ข้อ
nิnกันอันðำำคัqในระหว่ำงuT่กัLนำมðกðนั ้นก คือ n้ร่วมuT่ไม่ไn้เป นqำติ ðำยlðหิ ตกันกไn้
uต่ ð่วนn้ร่วมðกðนั ้น ถ้ำไม่ไn้เป นqำติ ðำยlðหิ ตต่อกั นlnยuท้uð้ว กร่วมðกðกันไม่ไn้
นอกจำกที ่ จะรัLเป นLตรLq8รรม เป นnิเnuเท่ำนั ้ น
( ตัnตอนจำกเรื ่ องเปรียLเทียLนำมðกðกัLชื ่ อuT่ จำกหนังðือปกิnกคnี nระรำชนิ nน8
ของnระLำทðมเnจnระรำมำ8ิLnีnรีðินทรมหำวชิรำว8 nระมงก_เกð้ำ เจ้ำอย่หัว nิðปLร
รnำคำร mcoc หน้ ำ mc - mo)
กำรย่อควำมจะเกLเ0nำะใจควำมðำำคัquðะใจควำมประกอLที ่ จำำเป นLำงð่วนเnื ่ อให้
ใจควำมย่อควำมðมLรn
ย่อหน าที่ ๑ “ ใจควำมðำำคัqว่ำ คนเรำยังมีอย่เป นอันมำก T่ งยั งมิไn้ðังเกตว่ำนำมðก ð
” กั Lชื ่ อuT่ของจีนนั ้ นnิnกั นอย่ำงไร นอกนั ้นเป นใจควำมประกอL
ใจควำมประกอLย่อหน้ ำนี ้ ไม่เกLเnรำะเหนว่ำไม่จำำเป น เนื ่ องจำกใจควำมðำำคัqðมLรn
ที ่ จะนำำไปย่อไn้อย่uð้ ว
ย่อหน าที่ w “ ใจควำมðำำคัq ข้อnิnกันอันðำำคัqในระหว่ำงuT่กัLนำมðกðนั ้นก คือ n้ร่วมuT่ไม่
ไn้เป นqำติðำยlðหิตกันกไn้ uต่ n้ร่วมðก ðนั ้ นถ้ำไม่ไn้เป นqำติðำยlðหิ ตต่อกัน lnยuท้uð้วกร่วม
” ðก ðกันไม่ไn้
ใจควำมประกอLที ่ จำำเป น ที ่ ควรเกLเnื ่ อเðริมใจควำมðำำคัqให้ย่อควำมไn้ใจควำม ðมLรn ครL
ถ้ วนคือ
“ ” uT่ของจีนเป นคnะหรือnวก หรือถ้ำจะเทียLทำงวัnกคð้ำยðำำนัก
“…… ” นอกจำกที ่ จะรัLเป นLตรLq8รรมเป นnิเnuเท่ำนั ้ น
เมื ่ อไn้nกuำหðักกำรย่ออื ่ น q ครLถ้วนกัLnรปuLLกำรย่อที ่ ใช้uð้ว นำำใจควำมที ่ เกLไว้
มำเรียLเรียงใหม่n้วยถ้อยคำำของตนเอง รปuLLกำรย่อเป นควำมเรียงที ่ ตัnตอนมำ nั งนั ้ น
จ งเขียนย่อควำมไn้nังนี ้
ย่อเรื ่ อง เปรียLเทียLนำมðกðกัLชื ่ อuT่ ของnระLำทðมเnจnระรำมำ8ิLnี nรีðินทรมหำ
วชิรำว8 nระมงก_เกð้ำเจ้ำอย่หัว คัnจำกเรื ่ องเปรียLเทียLนำมðกð กั Lชื ่ อuT่ จำกหนังðือปกิnก
คnี ควำมว่ำ มีคนจำำนวนมำกไม่ไn้ðังเกตว่ำนำมðก ð กัLuT่ของจีนนั ้ นต่ำงกัน n้ร่วมuT่ของจีนไม่
ไn้เป นqำติðำยlðหิ ตกันกไn้ uต่เป นคnะ หรือnวกเหมือนðำำนักวั nหน่ ง ð่วนร่วมðกðต้องเป น
qำติðำยlðหิ ตกั นlnยuท้เท่ำนั ้ น เช่ นนั ้ นกเป นLตรLq8รรมที ่ รัLไว้เป นnิเnu
ถ้ ำเป นกำรย่อที ่ ม่งเกLเ0nำะใจควำมðำำคัq ข้นต้นรปuLLเหมือนกั น uต่ ใจควำมจะðั ้น
เข้ำnังนี ้
มีคนจำำนวนมำกไม่ไn้ðังเกตว่ำนำมðก ðกัLuT่ของจีนนั ้นต่ำงกัน n้ร่วมuT่ ของจีนไม่ไn้เป น
qำติðำยlðหิ ตกไn้ uต่ n้ร่วมðก ðต้องเป นqำติðำยlðหิต หรือLตร Lq8รรมที ่ รัLไว้เป นnิเnu
เท่ำนั ้ น
ตัวอย่างย่อความ
(ร้อยกรอง)

ทหารเอกสยามสูเnรH_สงคราม
กับสิทZิการ¤ัดการnกHาสำาหรับปร:เทn
( กาwยuบัง )
“ถำมหน่ อยเถิ nหนn้เnี ยร เðรจจำกlรงเรียน
uð้ วเจ้ำจักทำำอะไร”
“0ั นเป นn่อค้ำกไn้ ให้เตี ่ ยหัnให้
ตั ้งห้ำงอย่ำงเถ้ำuก่uง”
ถำมทั ่ วทกคนก คง ไn้คำำตอLðง
รอยกันมิnðันðงðั ย
จำกlรงเรียนจีนจงไป ถำมlรงเรียนไทย
จักไn้คำำตอLนำน
“nมคิnเข้ำทำำรำชกำร เช่นท่ำนขนชำq
ð กL้ำนเnียวกั นมั ่ นหมำย”
“หนอย่ำน กว่ำง่ำยnำย คิ nเข้ำค้ำขำย
n่อค้ำค่อยน่ ำมั ่ งมี”
“nมรักรำชกำรงำนnี ตำำuหน่ งหน้ ำที ่
ยnnักnิ Lั_ตรำน่ ำuðวง”
“Lัnยำมðยำมต้องกำรuรง ไทย0ðำnท กuขนง
ทั ้งนอกuðะในรำชกำร”
“เnรujกิจก กิจuก่นðำร นักเรียนรักงำน
ควรเðือกประกอLเหมือนกัน”
“nมชอLรำชกำรเท่ำนั ้ น ตั ้งใจหมำยมั ่ น
uต่ จะเข้ำรัLรำชกำร”
คำำตอLเช่นนี ้ มีประมำn กี ่ ð่วนร้องวำน
คำำน งจะn งnิnวง
น กไปไม่น่ ำงวยงง กำรค้ำขำยคง
ไม่ค้นไม่ค่อยเคยทำำ
เคยuต่รังเกี ยจn้วยTำ ้ ำ นำยไnร่n้วยชำำ
นำqð้วนงำนเรียน “ ” รำชกำร
............................................................
ครเทn, lคðงกðอนของครเทn เð่ม o ค รðDำ mcoc
ข้อควำมที ่ ย่อไn้nังนี ้
ย่อ กำnย0Lัง เรื ่ องlคðงกðอนของครเทn ตอนทหำรเอกðยำมð้เnรujðงครำม กัLðัท8ิกำร
จัnกำรnกuำðำำหรัLประเทn ควำมว่ำ
ถ้ำถำมนักเรียนในlรงเรียนจีนกัLนักเรียนในlรงเรียนไทยว่ำ เมื ่ อðำำเรจ กำรnกuำuð้วจะไป
ประกอLอำชีnอะไร นักเรียนในlรงเรียนจีนจะตอLว่ำ จะไปเป น n่อค้ำ uðะนักเรียนในlรงเรียน
ไทยจะตอLว่ำจะทำำงำนรำชกำร คำำตอLเช่นนี ้ เป นเnรำะคนไทยไม่ค้นเคยuðะไม่ค่อยเคยค้ำขำย
จงไม่เหนควำมðำำคัq ทั ้ง q ที ่ เรื ่ องค้ำขำยเป นเรื ่ องðำำคัqที ่ ควรเðือกเป นอำชีnไn้เหมือนกันuðะ
เหมำะðมกัL ประเทnไทยที ่ กำำðังต้องกำรคน0ðำnทำำงำนทกประเDทไม่ใช่เnียงงำนรำชกำร
เท่ำนั ้ น
สรป
ย่อควำมเป นกำรเขียนuLLหน่ งที ่ เกLใจควำมðำำคัqของเรื ่ องเnิมมำเขียนใหม่ให้ðั ้นกว่ำเnิม
เnื ่ อðะnวกuก่ กำรเข้ำใจuðะกำรนำำไปใช้ กำรย่อควำมต้องLอกðั กunะuðะที ่ มำของข้อควำมที ่ จะ
ย่อuðะย่อให้ไn้ใจควำมครLถ้วนใจควำมของข้อควำมเnิม

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful