You are on page 1of 5

c

cc

Yapılan laboratuvar çalışmasında, otto motor hakkında genel bilgiler, motorun
elemanları, çalışma prensibi ve motronic sistem hakkında bilgi verildi.

Motor elemanları ;

1-c Motor bloğu: pistonlara ve krank miline yataklık eden, bunun haricinde içinde
soğutma suyunun dolaşacağı kanalları barından ve soğutmayı sağlayan elemandır.
Altında karter üstünde silindir kapağı bulunur.
2-c Krank mili ; pistonların hareketini sağlayan ve kuvvet dengesini korumak
nedeniyle eksen kaçıklığı olan mildir. Pistonlara biyeller ile bağlıdır.
3-c Biyel; pistonla krank milini bağlayan ve hareket iletimini sağlayan elemandır.
Biyeli büyük başı krank miline, küçük başı ise pistona bağlanır. Bağlantı elemanı
olarak perno ve pim kullanılır.
4-c Piston ; silindirler içerisinde hareket eden, silindir içerisindeki yanma prosesi
sonucunda krankın döndürülmesini sağlayarak enerji üreten elemandır. Üzerinde
segmanların girmesi için boşluklar vardır. İçi oyuk bir yapısı vardır. Isıl
gerilmelere karşı önlem almak amacıyla hafif konik biçimde imal edilir. Bunun
haricinde yakıt hava teşkilini iyi sağlaması açısından üst yüzeyi iç bükey veya dış
bükey olarak tasarlanabilir. Dizel motorlarda pistonlar benzinli motorların
pistonlarına göre daha büyüktür.
5-c Subaplar; emme ve basma subabı olmak üzere iki çeşit subap bulunmaktadır. Her
pistonda en az birer tane emme ve basma subabı bulunabilir. Emme subabı yakıt
hava karışımının silindire girmesini sağlarken, basma subabıyanma sonucu oluşan
egzos gazlarının dışarı atılmasını sağlar.
6-c Buji; her pistonda bir adet bulunması gereken ve emme subabından gelen yakıt
hava karışımını ateşleyen elemandır.
7-c Segmanlar ; sızdırmazlık ve sürtünmeyi önlemek amaçlı kullanılırlar. Piston
üzerinde segmanların yerleştirileceği yuvalar bulunur. Yağın yanma odasını
geçmesini engellemek için segmanlar kullanılır.
8-c Silindir kapağı; silindirlerin üzerini örtmek için kullanılan elemandır. En önemli
görevi sızdırmazlıktır. Yağ ve suyun silindirlere gitmesini engeller.
9-c Kam mili; subapların açılı kapanmasını sağlayan mildir. Hareketini triger
kayışından alır. Üzerinde bulunan profiller yardımıyla, subapların açılıp
kapanmasının yanı sıra tutuşmanın zamanıyla ilgili de ayarlamalar
yapılabilir.Triger kayışı ile krank mili ile ilişkilendirilir.
10-cKarter; motorun altında bulunan ve yağın depolandığı kısımdır. Karterin en
altında yağın basılmasını sağlayan yağ pompası bulunur. Yağ pompası sayesinde
kanallara ve motorun çeşitli elemanlarına iletilerek yağlama sağlanır. Motor içinde
dolaşan yağ yeniden kartere döner.

Motora giren yakıt hava karışımı pistonun üst ölü noktaya hareketi ile sıkıştırılır. Pistonlarda farklı zamanlarda yanma prosesinin oluşması motor üzerindeki ısıl dengeyi de korur. genişleme ve yanmış gazların atılmasının gerçekleştiği dört adet proses bulunmaktadır. Bunun sebebi. Sürücünün gaza basması ile doğru orantılıdır. 12-cGaz kelebeği. Yanmış egzoz gazları ise pistonun üst ölü noktaya hareketi ve egzoz subabının açılmasıyla dışarı atılır. Bu amaçla pistonların ateşeleme sırası 1-3-4-2 şeklinde olabilir. Vakum etkisiyle çalışır. Dört stroklu motorlarda sıkıştırma. Benzin pompası yardımıyla karışım hazırlanacakken gerekli olan yakıt karbüratöre gönderilir. MOO cc  Mcc c. 13-cYağ kontrol çubuğu. Böylelikle genişleme prosesi tamamlanmış olur. Dört silindirli motorlarda her piston bu dört zamanı aynı anda gerçekleştirmez. kartere kadar uzanan ve yağ seviyesini kontrol etmeye yarayan bir çubuktur. motorun krankın her dönüşünde güç üretebilmesinin gerekliliğidir. yanma. Kuvvet dengesinin korunması için dört silindirli motorlarda 1 ve 4 numaralı pistonlar ile 2 ve 3 numaralı pistonlar aynı hatta bulunurlar. gaz pedalının hareketiyle silindire girecek olan yakıt hava karışımının miktarını düzenleyen elemandır. Sonrasında buji ile ateşleme yapılarak yanma olayı gerçekleşir ve piston alt ölü noktaya ilerler. yanma prosesine katılacak hava yakıt teşkilini hazırlayan elemandır. 11-c Karbüratör. Bunun haricinde krank üzerinde ve motorda oluşacak atalet kuvvetleri de bu şekilde dengelenir.

.

 .

Bu sistemin kullanılmasıyla dünya üzerinde motor yönetimini gerçekleştirebilecek olan ilk dijital sistemde ortaya çıkmıştır. içinde elektronik bir aksam barındıran bir yapıdır. Motronic sistem.c ccccc Motronic sistem. ilk kullanılmaya başlandığı zamanlarda yanıcı karışımı oluşturan ve yakıt teşkili sağlayan mekanik bir düzenektir. Bu sayede gaz emisyonlarının ve benzin tüketimininazaltılması amaçlanmıştır. için harcanacak olan benzin miktarı 11 litreden 7 litreye gerilemiştir. 1981 yılında ise ilk kez Formula 1 araçlarında kullanılmıştır. Günümüzde motronic sisteme. BMW bu sistemi ilk kez 1979 yılında kullanmış ve altı silindirli bir motora uygulamıştır. Bu hesaplama işlemi dakikada 6000 kez tekrarlanabilir. püskürtme ve ateşleme işlemlerini düzenlemesi haricinde konfor ve güvenlik amacıyla kullanılan donanımlarda eklenebilmektedir. . Günümüzde kullanılan motronic sistemler ise sensörlerden yararlanarak çok daha fazla veriye dayanarak ateşleme ve püskürtme çi in en ideal değeri hesaplar.Motronic sistem sayesinde Avrupa¶da yapılan ölçümlere göre 100 km. Bu sistemin görevi ateşleme işlemini ve yakıt miktarını sürücü isteğine ve araç performansına göre ayarlamaktır.

antipatinaj sistemi (ASR). elektronik kumanda sistemi (ECU) ile kontrol edilen bir sistemdir. Fazla yakıt regülatör yardımıyla yeniden tanka yollanır.İmmobilizer. Bunun haricinde mortonic sistemler. güç kaynağı ve koruyucu bir kutudan oluşur. azami hız sınırlayıcısı. mikrobilgisayar işlemcisi. Sensörlerden ECU¶ya gelen veriler aracılığıyla gereken miktarda ve zamanda giriş valfine doğru püskürtme yapılır. . c cc c Motronic sistem. mikrobilgisayar. emilen havanın sıcaklığı. elektronik stabilite sistemi (ESR) motronic sisteme eklenen diğer donanımlara örnek olarak verilebilir. sensörlerden. Sistem. elektronik kontrol ünitesi. dizel ve benzinli araçların motorlarında kullanılmalarının dışında gazlı veya melez motorlarda da kullanılabilmektedir. vuruntu düzenleyicisi. Sensörler aracılığıyla emilecek hava miktarı. krank mili konumu ve gaz pedalının konumu algılanarak her ateşleme ve püskürtme işlemi için ideal hava yakıt karışımı ve püskürtme zamanı hesaplanır. motor devri. motorun sıcaklığı. Bu sistemde her pistonda bir adet elektromanyetik enjektör bulunmaktadır. Elektrik pompası aracılığıyla tanktan ekilen yakıt enjektörlere gönderilmek amacıyla filtrede süzdürme işleminden geçer.

Bu nedenle Motornic sistem tüm çalışma şartlarına uyum sağlar ve optimum seviyede motorun çalışmasını sağlar. Basınç sensörü. Optimum yakıt kullanımına bağlı olarak düşük emisyon değerlerinin oluşmasına yardımcı olması da Motronic sistemin artılarındandır. İşlem sırasında herhangi bir değer kaybının oluşmaması için ECU¶nun belirlediği değerler. emme manifoldunun bağlı olduğu pnömatikkanala yerleştirilir ve manifolddaki son basıncı belirler. motor yönetimi ve kontrol için kullanılan bir bilgisayar sistemidir. Bu iki termal sensör de aynı prensibe bağlı çalışır ve debisi belirlenen havanın emme kanalına giriş sıcaklığını belirler. Sensörlerden gelen bilgileri algılayıp değerlendirebilen algoritmalara sahiptir. nem ve yükleme değerlerine dayanır. kabul edilebilecek en büyük sıcaklık . Hava akış sensörü hava filtresi ile kısılma valfi arasına yerleştirilir.Regülatör genellikle emme manifoldundan gelen basınç değerini kullanır ve bunun işleyişini ECU yönetir. Bunun nedeni motora gönderilecek olan havanın hacimsel debisini belirlemektir. . Böylece motorun çalışma süresince tutuşma karakteristiğinin değişmesine izin vermez. ECU. Hava sıcaklık sensörü ve xsensörü de hava filtresi ile kısılma valfi arasına yerleştirilir. Bunun dışında düşük hızlarda iyi tork karakteristikleri sağlanmasına yardımcı olarak motorun esnekliğini arttırması sağladığı avantajlardan bir diğeridir.

İrfan Yavaşlıol . Prof Dr.edu.htm 2-c www.tr/content/language1/html/734_3266. Motroniksisteme daha farklı donanımların eklenmesi ile M.Motronic sistem tasarlanmıştır.ppt 3-c SparkIgnitionEngines ± Prof. c  !cc 1-c http://www.bosch.com.tr/sunular/eyasis. Dr. rölanti işletmesi. ikinci hava emisyonu. Hakan Kaleli .gazi. kam mili pozisyonu ve kontrolü. Yapılan eklere örnek olarak .obitet. emme manifoldu işletmesi ve hata lambası gibi elemanlar örnek gösterilebilir.