RURALNI RAZVOJ

Zeleno-žuti geografski klasteri Bora NUTS 5

RURALNI RAZVOJ
Aktivnosti
* Ruralni razvoj predstavlja dovoljno aktivnosti, usluga i dodatnih sadržaja, koje organizuje ruralno domaćinstvo na svom porodičnom posedu uz podršku lokalne zajednice, u cilju privlačenja zainteresovanih turista i stvaranja dodatnog prihoda. Turističke ponude se odnose na: seoske sredine, termalne izvore, reke i jezera, pri čemu se gostima prezentuje tradicionalna gostoljubivost i životne vrednosti lokalne zajednice. * Ruralni razvoj predstavlja aktivnost ekonomsakog razvoja i očuvanja prirodnih resursa lokalne zajednice. Danas su izrazito poznate turističke ruralne destinacije EU u Francuskoj, Austriji i Italiji.

RURALNI RAZVOJ
Promocija i afirmacija
Ruralni razvoj promoviše i afirmiše različite oblike turističkih aktivnosti: * Agroturizam, seoska domaćinstva i farme na kojima turisti posmatraju i učestvuju u tradicionalnim poljoprivrednim radnjama, * Rekreaciju i odmor u prirodnom ambijentu (lov, ribolov, jahanje, biciklizam, planinarenje, pešačenje, splavarenje, skijanje...), * Eko turizam i zaštitu prirodnih resursa, * Ruralni ambijent (autentičnost tradicionalnog seoskog načina života), * Kulturno tradicionalni turizam (etno kultura, istorija, arheologija i ostale socijalne i društvene karakteristike ruralnog područja), * Kombinovani oblici turizma sa posebnim interesovanjima (dogadjaji i festivali...).

RURALNI TURIZAM
Sezonske aktivnosti
Ruralni turizam predstavlja obično drugi ili treći odmor turista u toku godine (traje do 10 dana) ili kontinuirane vikend aktivnosti spe cifičnih turističkih zaljubljenika. Aktivnosti su veoma sezonske, sa najvećom potražnjom u proleće (mart-maj) i jesen (septembar-oktobar). Osnovni elementi ruralnog turizma: * Ruralne zajednice ispod 5.000 stanovnika, * Prirodni resursi, * Slaba ali dovoljna infrastruktura, * Kvalitetne individualne aktivnosti (primarne i sekundarne), * Mali objekti, * Posedi u privatnoj svojini lokalne populacije, * Karakteristične sezonske aktivnosti, * Personalizovani odnosi sa gostima i turistima, * Etički razvoj i ograničenost (tradicija i autentičnost), * Etno i eko okvir.

RURALNI TURIZAM
Mogućnosti
Ko se može baviti ruralnim turizmom? * Uobičajena pojava je da su vlasnici kvalitetnih seoskih gazdinstava, veoma pogodni za atraktivnu podnudu svog ruralnog okruženja. * Osnovni kriterijumu nisu predstavljeni kao ograničavajući faktor, već predstavljaju strateške razvojne smernice ruralne zajednice i kvalitetnog seoskog domaćinstva, koje teži pružanju turističkih usluga. * Osnovni kriterijumi: - procena turističke atraktivnosti ruralnog područja, i - procena kvalitetnih sadržajnih aktivnosti seoskog porodičnog gazdinstva.

PROCENA TURISTIČKIH ATRAKTIVNOSTI RURALNOG PODRUČJA
Osnovni elementi procene: * Zdrava klima, * Nezagadjen vazduh i voda, * Odsutnost buke i vibracija * Odsutnost potencijalnih opasnosti (eksplozija, poplava, radijaci ja...) * Očuvana priroda i slikovit ambijent predela, * Negovanje narodne tradicije i socio-kulturnih aktivnosti i dogadjaja, * Mogućnost slobodnog kretanja i razgledanja ruralnih vrednosti, * Kvalitetni uslovi odmora i rekreacije, * Kvalitet i autentičnost ugostiteljskih objekata i ruralnih predela (tradicionalna jela i pića ruralnih predela), * Dobra putna i informativna mreža ruralnih predela (javna komunikacija), * Blizina javnih objekata (ambulante, pošte...: manja od 5 km), (trgovinske radnje, kafane, bara...: manja od 1 km)..., * Razvijena tradicija, gostoprimljivost domaćina i podrška lokalne zajednice ruralnom turizmu (razvijeni ruralni i logistički kapaciteti za veću grupu turista).

PROCENA KVALITETNIH SADRŽAJNIH AKTIVNOSTI SEOSKOG PORODIČNOG GAZDINSTVA
Osnovni elementi procene: * Posedovanje odgovarajućeg obradivog zemljišta, * Posedovanje odgovarajućeg broja životinja u uzgoju (farme), * Posedovanje odgovarajućih agroekonomskih objekata i mašina, * Mogućnost prezentacije ruralne svakodnevnice i agrarnog života i rada, gostima i deci, * Atraktivnost i autentičnost lokacije ruralnih stambenih objekata za turiste, * Kvalitetni uslovi boravka (pristup objektima, higijena, struja, topla voda, TV, telefon i internet...), * Kvalitet pružanja usluge seoskog domaćinstva (prema potrebama turista).

RURALNI TURIZAM
Tradicionalne vrednosti
* Poseban preduslov predstavlja profesionalan odnos prema gostu, zasnovan na profesionalnom odnosu prema svom radu i uslovima, koji su prop isani zakonima, * Najčešći razlozi zbog kojih se domaći ili strani gosti odlučuju za ruralni turizam i boravak u seoskom porodičnom gazdinstvu su: - slikovita prioda sa čistim vazduhom i vodom, - zdrava klima i očuvana životna sredina, - mogućnost slobodnog kretanja, rekreacije i odmora u prirodnom ambijen tu, - mogućnost pešaćenja i bavljenja različitim sportovima u blizini reka i planinskih predela (plivanje, veslanje, lov, ribolov, skijanje, alpinizam, vožnja biciklom, jahanje, fotografisanje i sl.), - crkve, muzeji, galerije, različiti dogadjaji i posebne usluge u lokalnoj zajednici, - održavanje tradicionalnih vrednosti ruralne zajednice, - sadržaji autohtonih znanja (koja turisti mogu koristiti i preneti svojim prijateljima), - stari tradicionalni zanati i aktivnosti: pletenje, tkanje, grn čarstvo, opančarstvo, pinterstvo i sl.

RURALNI TURIZAM
Sadržaj
* Iako turisti uživaju u netaknutoj prirodi, oni su navikli na kvalitetan svakodnevni sadržaj i konfor už svakodnevni sadrž urbanog života, koji se mora minimizirati u ruralnom okruženju. Lokalna zajednica mora razvijati okruženju. i osavremenjivati infrastrukturu svog ruralnog predela, kako bi stanovništvo koje obavlja aktivnosti stanovniš njenog ekonomskog razvoja i promocije, imalo adekvatnu ponudu za turiste u skladu sa zahtevima tržišta. trž * Mora postojati bar nasipan ili asfaltiran put u ruralnom predelu do seoskih gazdinstava (drugačije (drugač ne bi opstala ruralna ponuda, zbog konkurentnosti). Ovakvi uslovi se odnose i na vodosnabdevanje, uslovi snabdevanje električnom energijom, savremenim oblicima komunikacije: tv, telefon i internet, kao i električ internet, dostupnosti neophodnih javnih objekata, usluga i servisa (prodavnica, etno restoran, kafe bar, pošta (prodavnica, poš ili banka, ambulanta, auto servis i sl.). * Uslovi smeštaja i boravka turista u stanbenom objektu privatnog seoskog gazdinstva, moraju biti smeš gazdinstva, adekvatni i predstavljati minimalnu kvalitetnu ponudu. Prostorije u kojima borave turisti trebaju biti suve, prozračne i svetle s primerenim tradicionalnim nameštajem i elementima (prema nameni: za prozrač nameš boravak ili odmor), svakodnevno održavane prema higijenskim zahtevima urbanog života. Svaka održ soba ili najviše dve sobe (ili apartman), moraju imati kupatilo sa toplom vodom i WC-om. Osim toga, najviš WCpotrebno je urediti zajedničku prostoriju za obroke i dnevni boravak gostiju (pojedinaca ili porodice) zajednič sa svim neophodnim uredjajima: sto sa stolicama, frižider, šporet, sudopera sa potrebnim sudovima friž i priborom, poželjno je instalirati telefon, TV i PC. Prostorije u kojima borave gosti moraju biti odvojene pož borave od prostorija porodičnog gazdinstva, radi mira i odmora gostiju. Deo spoljašnjeg prostora domaćinstva porodič spoljaš domać treba imati izgled i osobine ruralne arhitektire predela. Potrebno ga je držati uredno i sadržajno opremiti Potrebno drž sadrž za aktivnosti turista i njihove dece.

RURALNI TURIZAM
Iskustvo, znanje i veštine
* Potencijalna seoska porodična gazdinstva (i lokalne zajednice), nemaju dovoljno iskustva i potrebna im je pomoć u stručnoj organizaciji, prepoznavanju i afirmaciji, osnovnih ruralnih vrednosti gazdinstava i ambijenta. * Uz postojeće iskustvo treba steći nova znanja i veštine, koje je moguće primeniti prilikom ekonomskog razvoja i promocije tradicionalnog načina života i rada u razvijenom ruralnom predelu zajednice.

PROFESIONALAN ODNOS PREMA GOSTIMA
* Zajednica i svi njeni stanovnici, kao i domaćinstva koja primaju goste u svoje domać gazdinstvo, moraju imati profesionalan odnos prema svojim turistima-gostima turistima(ljubaznost, srdačnost, spremnost da se gostu uvek izadje u susret). srdač * Domaćinstvo ili zajednica, mora imati animatore, koji će gostima boravak Domać uvek učiniti ugodnim i zabavnijim, organizujući aktivnosti prema potrebama uč organizujuć i zahtevima gostiju. * Higijena celog ruralnog predela, zajednice i gazdinstava mora biti biti na veoma visokom nivou, jer predstavlja ,,osnovni uslov i ogledalo ogledalo savremene ruralne priče,,. prič * Obzirom da gosti dolaze u ruralne krajeve, kako bi uživali i u autentičnoj už autentič gastronomiji, domaćini trebaju gostima uvek nuditi vlastite proizvode domać (degustaciju pića iz vlastitih podruma ili postojećih brendova ruralne pić postojeć zajednice), specijalitete i karakteristična jela (prema meniju ruralnog predela, karakteristič sa prepoznatljivim lokalnim brendovima), sa stavljanjem akcenta na svežoj svež domaćoj ishrani i raznovrsnom meniju - prema individualnom zahtevu svakog domać gosta (npr. strani gosti preferiraju povrće, voće i sokove, kao i laku hranu, povrć voć dok domaći gosti preferiraju ishranuna bazi mleka, mesa i jaja). domać

EVIDENTIRANJE GOSTIJU
* Knjiga evidencije domaćih i stranih gostiju predstavlja poslovnu knjigu, na osnovu koje se u svakom trenutku može utvrditi broj gostiju i njihov identitet. Osnovni izvor podataka za evidenciju domaćih gostiju je važeća lična karta, dok je za evidenciju stranih gostiju važeći pasoš. U oba dve knjige, svaki gost se evidentira pod posebnim rednim brojem. Deca mladja od 16 godina se ne upisuju pod posebnim brojem, već uz podatke gosta roditelja (u koloni nepunoletnih članova porodice, koji su zajedno odseli u seoskom porodičnom gazdinstvu). * Knjige evidencije gostiju: - knjiga evidencije domaćih gostiju, - knjiga evidencije stranih gostiju.

PRIJAVA BORAVIŠTA
Stranog gosta
* Prijava boravišta gosta odnosi se samo na goste iz inostranstva. Prema našim postojećim propisima, svaki inostrani gost koji boravi u smeštajnom objektu, prijavljuje se odeljenju unutrašnjih poslova opštine - policiji, na čijoj teritoriji boravi, bez obzira na vremensko trajanje boravka. * Prijavljuje se svako lice starije od 16 godina. Prijava se podnosi na propisanom obrazcu najkasnije do 12 časova po prijemu gosta u smeštajni objekat. Obrazac prijave popunjava domaćin u jednom primerku. Prijava mora biti popunjena čitko i uredno, bez ispravljanja ili precrtavanja. Ime i prezime gosta upisuje se velikim štampanim slovima. Podaci za popunjavanje prijave uzimaju se iz važeće putne ili druge isprave o identitetu (lični pasoš, porodični pasoš i sl.)

PRIJAVA BORAVIŠTA GOSTA
* Nadležni organ unutrašnjih poslova može zahtevati od vlasnika smeštajnog objekta da izvrši i odjavljivanje gostiju (individualno ili kolektivno - pomoću spiska gostiju). * Prijava boravišta se ne odnosi na goste sa diplomatskim i konzularnim statusom, šefove država, ministre inostranih poslova i članove njihove pratnje. * Prijava boravišta domaćeg gosta ima karakter internog dokumenta. Boravak domaćeg gosta u smeštajnom objektu ne prijavljuje se odeljenju unutrašnjih poslova opštine.

BORAVAK GOSTIJU
Prijava i odjava
* Poslovi prijavljivanja i odjavljivanja gostiju, moraju se vršiti krajnje odgovorno. Podaci koji se upisuju u prijave boravišta, predstavljaju tajnu i ne smeju se davati neovlašćenim licima. Pravo uvida u podatke iz prijave boravišta, imaju samo ovlašćena službena lica nadležnog organa unutrašnjih poslova opštine.

KUĆNI RED

* Kućni red predstavlja spisak pravila koje mora da ima svako domaćinstvo. Ističe se na vidno mesto u objektu kome boravi gost, dok izvod iz kućnog reda mora postojati u svakoj sobi u kojoj borave gosti.

SPISAK SOBNOG INVENTARA
* Spisak sobnog inventara predstavlja spisak enterijera koji je dat gostu na korišćenje. Gost je dužan da pažljivo rukuje stvarima, koje su mu date na korišćenje. U slučaju bilo kakve načinjene štete, dužan je izvršiti njenu materijalnu nadoknadu domaćinu.

ZAKONSKA REGULATIVA I UDRUŽENJA
* Zakonska regulativa koja će regulisati oblast ruralnog turizma je u radnim procedurama i prilagodjava se standardima EU. Za sada, kod nas je u primeni zakonska regulativa, koja važi za sve ugostiteljsko turističke delatnosti. Navedene aktivnosti prate i podržavaju: važ turistič podrž Ministarstvo za poljoprivredu, šumarstvo i vodoprivredu, Ministarstvo za prostorno planiranje i zaštitu životne sredine, Ministarstvo ekonomije i regionalnog razvoja, zaš ekonomije razvoja, kao i druga Ministarstva RS koja u delokrug rada imaju navedene aktivnosti. aktivnosti. * U Srbiji postoji osnovano udruženje preduzetnika u seoskom turizmu sa sedištem u Valjevu udruž sediš (sa najvećim brojem članova iz područja Zapadne Srbije. Članstvo i pristup su slobodni najveć područ uz članarinsku naknadu od 5.000 dinara). Za sada, ne postoje organizacioni oblici edukacije organizacioni zainteresovanih članova, kao ni afirmacije i promocije ruralnog turizma u Istočnoj Srbiji. Istoč Afimaciji ruralnog turizma doprinosi ECEAT sa sedištem u Beogradu, koji je u sistemu mreže sediš mrež seoskog turizma EU. Turistička organizacija Srbije, je 2005.godine pripremila i izdala brošuru Turistič broš Sela Srbije i istu prevela na nemački jezik. Identične aktivnosti na afirmaciji seoskog turizma, nemač Identič promovisala je na sajmu turizma u Beogradu. U okviru donatorskih projekata, 2006 godine je u Leskovcu održan sajam seoskog turizma. održ * Ostaje nam, da na osnovu važeće zakonske regulative i postojećih kapaciteta, afirmišemo važ postojeć afirmiš ekonomski razvoj i revitalizaciju karakterističnih geografskih područja (sela i regija), razvijemo karakteristič područ savremene patnerske mreže i udruženja, koji će uz logističku podršku zajednica, mrež udruž logistič podrš uspeti da unaprede svoju infrastrukturu i sa članstvom stvoriti kvalitetniju ponudu svojih tradicionalnih prednosti ruralne zajednice, čime bi privukli nove domaće i strane turiste, domać stvarajući u kontinuiranom razvoju svoje dodatne prihode. stvarajuć

GLOBALNO TRŽIŠTE RURALNOG TURIZMA
* Savremeno tržište ruralnog turizma Evrope, poseduje kapacitet trž oko 190.000 smeštajnih objekata sa 1.700.000 ležajeva za prenočišta, smeš lež prenoč pri čemu se samo 2% kapaciteta nalazi izvan EU (u državama kandidatima drž i procesu pridruživanja EU - buduće zemlje EU). pridruž buduć * Godišnja stopa eksploatacije navedenih kapaciteta iznosi u proseku 25% Godiš 25% (varira, prema pojedinim destinacijama od 10-50%), dok je cena jednodnevnog 10smeštaja sa hranom i noćenjem, u manje razvijenim područjima oko 10€ smeš noć područ 10€ (države nove Evrope: Poljska, Češka, Madjarska, Rumunija, Bugarska... (drž 23% tržišta EU) i razvijenim ruralnim regijama do 30€ (Nemačka, V.Britanija, trž 30€ (Nemač Francuska, Austrija, Italija - 77% tržišta EU). trž * Na ovako razvijenom tržištu, koje pruža usluge domaćim i stranim gostima, trž pruž domać prosečni prihodi po ležaju za noćenje sa obrokom variraju od 1.000-2.500€ proseč lež noć 1.000-2.500€ i punim dnevnim pansionom od 800-1.800€. 800-1.800€

GOSTI - RURALNI TURISTI
* Uopšte gledano, tipični ruralni turista je visoko obrazovana osoba, koja voli da puno putuje i uči - upoznaje Uopš tipič uč (kulturu, istoriju, arhitekturu, ekologiju...). Često, ovakav gost koristi autentične ponude predela i ume autentič da uživa u raznovrsnom odmoru, rekreaciji i gastronomiji (karakteristična geografska jela i pića - brendovi). už (karakteristi pić Ima 40 i više godina tradicionalnog urbanog načina života i rada. Uživa sam, u paru ili sa porodicom viš nač Už (automobilom), ponekad i sa grupom turista (autobusom, brodom ili avionom): 10-tak dana u godini ili 10(jednom ili više puta) ili preferira zdrav život i razlićite oblike ruralnih aktivnosti i odmora svakog slobodnog viš razlić vikenda (sa promenom destinacija, uz obilazak tada već svojih stečenih prijatelja). Svoje posete organizuje već steč preko turističkih agencija, prijatelja, interneta, a ponekad svoj boravak rezerviše i telefonom (veoma je turistič rezerviš komunikativan, zahtevan, human i za sve što poželi, ima dovoljno novca). pož * Aktivnosti koje preferiraju ruralni turisti su uglavnom: - Uživanje u ruralnim ambijentima (75%), - Gastronomija (70%), - Jezerske i rečne aktivnosti (58%), reč - Obilazak istorijskih, kulturnih, arhitektonskih i geografskih atrakcija i predela (41%), atrakcija - Rekreativne aktivnosti i sport na vodi: lov, ribolov, splavarenje, plovljenje čamcem...(32%), splavarenje, - Raznovrsni oblici sporta i rekreacije u prirodnom ambijentu: pešačenje, jahanje, biciklizam, alpinizam, peš skijanje, parablajding, adrenalinski sportovi... (24%) * Gosti, domaći i strani ruralni turisti su uglavnom: domać - Parovi bez dece i penzioneri (veoma često pojedinci, radi upoznavanja), - Porodice sa decom, - Individualci ili grupe, orijentisani na posebne aktivnosti i interesovanja koja pružaju ruralni predeli. interesovanja pruž

DISTRIBUCIJA - KOMERCIJALIZACIJA
* Obzirom da je za kontinuiran rast ruralnog turizma najvažniji, zadovoljan domaći gost najvažniji, domać koji je imao autentični doživljaj, koji će afirmisati i promovisati svojim poznanicima i autentič dož prijateljima najkvalitetnije sve, potrebno je da lokalna zajednica i udruženja razvijaju zajednica udruž centre u koji bi marketinški predstavili geografsku ponudu i sve bitne informacije marketinš prema svakom potencijalnom gostu. Navedena baza podataka, veoma neophodna raznovrsnim gostima i uživaocima ruralnih aktivnosti i odmora, predstavljena preko sajta už i umrežena na nivou nacionalne ili internacionalne ruralne ..mape,, omogućila bi: umrež omoguć - Prezentaciju standardnih sistema ponuda ruralnih usluga, objekata i predela, objekata - Svakodnevni uvid u dinamiku (raspored dogadjaja, prisustvo turista...) i mogućnost turista...) moguć rezervacije i korišćenja odgovarajućih ruralnih kapaciteta, prema zahtevu gosta ili grupe koriš odgovarajuć turista sa svih destinacija, - Pokretanje medjuregionalne, prekogranične i internacionalne saradnje, ruralnih predela prekogranič (ekonomski razvoj, promociju partnerstva i integraciju lokalne zajednice) zajednice) * Svakom potencijalnom gostu se mora pružiti poptuni uvid u svoj budući doživljaj: pruž buduć dož - Brošurama udruženja i lokalne zajednice, Broš udruž - Internet prezentacijama i komunikacijama, - Direktnom prodajom i preporukama.

FAKTORI USPEHA I OCENA POSTOJEĆEG STANJA
* Na bazi izvršene evaluacije faktora uspeha i ocene, može se konstatovati da trenutno dostignuti nivo konkurentnosti Srbije u sferi ruralnog turizma, nije zadovoljavajući (prosečna ocena: 1,5), sa činjenicom da za ruralni razvoj postoje identifikovani potencijalni resursi prirode i kulturn o socijalni preduslovi ruralnih predela i regija sa autentičnim zajednicama. * Obzirom da se Srbija nalazi na dobrom putu izgradnje savremene d ržavne zajednice i trenutno prolazi proceduru uskladjivanja regulative prema standardima EU (tranzicija privrede prema tržišnim pravilima, privatizacija društvene imovine, razvoj alternativnih ekonomskih aktivnosti i revitalizacija infrastrukture, demokratizacija društva, partnerstvo i integracija...), revitalizacijom i razvojem alternativnih ekonomskih aktivnosti zajednica i njenih stanovnika, programskim i planskim aktivnostima ravnome rnog regionalnog razvoja, smanjivaće nejednakost i raspodelu bogatstva urbanih i ruralnih područja, čime će zaštiti i promovisati svoje prave tradicionalne i prirodne vrednosti.

KONKURENTSKA STRATEGIJA RURALNIH PREDELA U SRBIJI
* Obzirom da ne postoje odgovarajući razvojni kapaciteti za afirmaciju i promociju ruralnog turizma u Srbiji, odgovarajuć koje je potrebno u kontinuiranom procesu ekonomski održivo razvijati, adekvatna konkurentska strategija održ bi podrazumevala primenu nekoliko razvojnih faza/koraka: - Kreiranje razvojne vizije ruralnih područja u Srbiji, prema savremenim razvojnim trendovima područ i osnovnim zakonitostima poslovanja na tržištu ponude i potražnje, trž potraž - Definisanje ruralnih područja i regija u Srbiji, područ - Kvalitativno jačanje postojećih kapaciteta i primenu sistema klasifikacije i kategorizacije jač postojeć atraktivnosti ruralnih ponuda, - Planiranje i implementacija nekoliko green field inventivnih projekata, radi uspostavljanja projekata, savremenih standarda i stvaranja ,,ruralnih brendova Srbije,, - Komercijalizacija ruralnih ponuda i atrakcija (internet, partnerske mreže, turističke agencije, partnerske mrež turistič lične promocije i preporuke domaćih i stranih gostiju...). lič domać * Partnerstvo u planiranju i implementaciji konkurentske strategije podrazumeva, kontinuiranu razvojnu strategije aktivnost državne i lokalnih zajednica sa ruralnim predelima i regijama (planiranje, izgradnja i drž (planiranje, revitalizacija infrastrukture, zaštita životne sredine, afirmacija alternativnih ekonomskih aktivnosti zaš razvoja, stvaranje logističke i marketinške baze podataka u funkciji kreacija i ponuda ruralnih logistič marketinš sadržaja...), savreme autentične inicijative stanovništva radi povećanja prihoda svojih porodičnih sadrž autentič stanovniš poveć porodič gazdinstava, očuvanje i promociju tradicionalnih vrednosti i retkosti ruralnih mreža, centara i udruženja. oč mrež udruž

POSEBNA INTERESOVANJA
* U sklopu razvoja inventivnih ruralnih aktivnosti, treba posebnu pažnju posvetiti i posebnim paž interesovanjima turista, koja su veoma raznolika i doživljavaju se u neobičnom, egzotičnom, dož neobič egzotič udaljenom ili divljem ambijentu. Visoki nivo aktivnosti od strane turista, koje se uglavnom strane ,,doživljavaju,, na otvorenom prostoru, dovode ih do odredjenog nivoa (kontrolisanog) rizika, ,,dož uzbudjenja ili smirenosti, pri ćemu testira i jača sposobnosti svog organizma. jač * Pri odabiru posebnih interesovanja od presudne važnosti za turistu je izbor destinacije i atraktivnost važ (ambijent sa blagim ili grubim ponudama aktivnosti): Blage (soft) aktivnosti: - kampovanje - pešačenje, peš - biciklizam, - rečne ekspedicije, reč - vožnja 4 x 4, vož - prirodne aktivnosti, - jahanje, - ribolov, - lov... Grube (hard) aktivnosti: - vožnja kanuom, kajakom ili splavom, vož - proučavanje kanjona ili pećina, prouč peć - planinski biciklizam, - akrobatsko skijanje - planinarenje i penjanje - paraglajding, - skokovi, - safari...

STANDARD I KATEGORIZACIJA
* Važeći propisani standardi i procedure u Srbiji, definisani su Pravilnikom o razvrstavanju, minimalnim Važ Pravilnikom uslovima i kategorizaciji ugostiteljskih objekata ,,Slglasnik RS br.66/94 i 3/95): - Pravilnikom se razvrstavaju ugostiteljski objekti po vrstama usluga koje pružaju i propisuju se usluga pruž minimalni uslovi u pogledu izgradnje, uredjenja i opremanja ugostiteljskih objekata, kao i uslovi, ugostiteljskih način i postupak njihove kategorizacije, nač - Ugostiteljskim objektom se smatra objekat, prostorija, odnosno prostor u kome se pružaju usluge pruž smeštaja, priprema i proizvodi hrana i obavljaju drugi radni procesi u vezi sa pružanjem ugostiteljskih smeš pruž usluga, a koji u gradjevinskom, tehnološkom i funkcionalnom pogledu čine celinu. Ugostiteljskim tehnološ objektima, smatraju se i sobe, odnosno kuće i stanovi za odmor, koji se iznajmljuju turistima, kuć - Ugostiteljski objekat za smeštaj jeste hotel, motel, pansion, turistički apartman, turističko naselje, smeš turistič turistič kamp, kuća i stan za odmor, soba za iznajmljivanje, odmaralište i drugi objekti namenjeni odmoru i kuć odmarališ rekreaciji posebnih kategorija korisnika, - Kuća i stan za odmor jeste objekat u svojini gradjana, u kome se turistima pružaju usluge smeštaja Kuć turistima pruž smeš ili/i ishrane, - Soba za iznajmljivanje jeste deo stambene zgrade, odnosno stana, u kome se turistima pružaju stana, pruž usluge smeštaja ili/i ishrane. smeš

TERITORIJALNO GEOGRAFSKE KARAKTERISTIKE NUTS 4 I NUTS 5 STATISTIČKOG REGIONA

BOR - GRADSKA ZAJEDNICA OPŠTINA

DEVASTIRANO PODRUČJE
SA POVLAŠĆENIM STATUSOM U NUTS 1 - 3 STATISTIČKIM REGIONIMA

NUTS 5 STATISTIČKI REGIONI - GEOGRAFSKI KLASTERI DEVASTIRANO INDUSTRIJSKO I RURALNO PODRUČJE
SA POVLAŠĆENIM STATUSOM U NUTS 1 - 3 STATISTIČKIM REGIONIMA
INDUSTRIJSKI KLASTER INDUSTRIJSKI KLASTER
(Naselja: NGC, Metalurg, Napredak-Bor II i deo Mladosti GHI) (Naselja: Staro i Novo Selište, Bakar i deo Mladosti IV i V MZ)

DEVASTIRAN INDUSTRIJSKI KLASTER
(Naselja: Brezonik, Sever, Stari Centar, Rudar i Sloga)

RURALNI EKO KLASTER
(Naselja: Zlot, Borsko jezero i Brestovačka banja)

RURALNI AGRO KLASTER
(Naselja: Brestovac, Metovnica i Šarbanovac)

DEVASTIRAN RURALNI KLASTER
(Naselja: Krivelj, Oštrelj i Slatina)

RURALNI ETNO KLASTER
(Naselja: Gornjane, Bučje, Luka. Tanda, Topla i D.B.Reka)

NUTS 5 STATISTIČKI REGIONI - RURALNO PODRUČJE ZELENO ŽUTI KLASTERI - GRADSKE OPTINSKE ZAJEDNICE
SA POVLAŠĆENIM STATUSOM U NUTS 1 - 3 STATISTIČKIM REGIONIMA
RURALNI EKO KLASTER
(Naselja: Zlot, Borsko jezero i Brestovačka banja)

GRADSKE OPŠTINSKE OPŠ ZAJEDNICE

RURALNI AGRO KLASTER
(Naselja: Brestovac, Metovnica i Šarbanovac)

OPŠTINA OPŠ Naselje Brestovac OPŠTINA OPŠ Naselje Metovnica OPŠTINA OPŠ Naselje Šarbanovac

OPŠTINA OPŠ Naselja: Borsko jezero i Brestovačka banja Brestovač

OPŠTINA OPŠ Naselje Zlot

OPŠTINA OPŠ Naselje Gornjane

OPŠTINA OPŠ Naselja: Bučje i Buč D.B.Reka RURALNI ETNO KLASTER
(Naselja: Gornjane, Bučje, Luka. Tanda, Topla i D.B.Reka)

OPŠTINA OPŠ Naselja: Tanda, Luka i Topla

NUTS 5 STATISTIČKI REGIONI - DEVASTIRANO RURALNO PODRUČJE

SIVI KLASTER - GRADSKE OPŠTINSKE ZAJEDNICE
SA POVLAŠĆENIM STATUSOM U NUTS 1 - 3 STATISTIČKIM REGIONIMA

DEVASTIRAN RURALNI KLASTER
(Naselja: Krivelj, Oštrelj i Slatina)

GRADSKE OPŠTINSKE OPŠ ZAJEDNICE

OPŠTINA OPŠ Naselje Krivelj

OPŠTINA OPŠ Naselja: Oštrelj Oš i Slatina

Rođen 1969.godine. Osnovnu i srednju školu završio u Boru. Diplomorani inženjer Univerziteta u Nišu od 1993.godine. U petnaestogodišnjoj profesionalnoj karijeri obavljao: analitičke, normativne, koordinativne i upravno-nadzorne poslove, strateške i izvršne, organizacione i logističke, monitoring, supervizorske i savetodavne aktivnosti (sektori - građanski aktivizam, javna uprava i privatni multinacionalni biznis; oblasti - zaštita životne sredine, ekonomski razvoj i integracije, bankarstvo i osiguranje, marketing, prodaja i preduzetnički konaslting i edukacija). Aktivan učesnik u sticanju savremenih vrednosti i iskustva ekonomije znanja i profesionalnih kodeksa poslovanja, participijent u internacionalnim i nacionalnim razvojnim programima i projektima u regionu i lokalnim zajednicama (International SEED training ,,Train the trainer,, and National SEED training ,,Business plan,, - The Word Bank Group & International Finance Corporation; Workshop participation: Strategical Planning, Project Management, Executive Management and Founds Management - USAID & CHF/ADF). Prema potrebi poslova koje obavlja, razvija savremenu bazu podataka, institucija i klijenata lokalnih zajednica Timočke regije (Bor, Majdanpek, Negotin, Kladovo, Zaječar, Knjaževac, Boljevac i Soko Banja): Lokalnih vlasti i javnih institucija (strateška i izvršna dokumenta i aktivnosti); Privatnih preduzetnika, msp i preduzeća (poslovni programi, razvojna produkcija i tržišni partneri) i Građanskih ekonomskih aktivnosti (potencijalni biznis, agroinicijativni i kooperativni, ruralno-turistički profili- umreženi u okviru razvojnih aktivnosti lokalnog stanovništva). Komunicira i prati razvojne aktivnosti, nacionalnih i internacionalnih institucija, agencija, fondova, asocijacija i poslovnih mreža u neposrednom okruženju. U skladu sa razvojnim strategijama i poslovnim politikama poslodavaca aktivno učestvuje u razvoju lokalnih i regionalnih zajednica i njihovih tržišta.

Goran Stojanović

Unapređuje i prenosi moralni i profesionalni integritet. U izgrađenom dvodecenijskom bračnom partnerstvu, uživa porodične i roditeljske blagodeti. Globalni patriota, javno afirmiše neophodnost permanentnih promena u neposrednom okruženju - budućnost zasnovanu na realnim potrebama i stečenim iskustvima, funkcionalno sadržajnim partnerskim vrednostima, standardima i lokalnim resursima. Uvek, drugaćiji i pozitivniji, prenosi entuzijazam, na svoje saradnike, prijatelje, sugrađane i komšije. Životnom rezultantom, potvrđuje mogućnost realizacije savremene vizije života i rada u Boru.