You are on page 1of 8

Βραβείο Όσκαρ 

 
 
 

Το Όσκαρ είναι το σηµαντικότερο ετήσιο κινηµατογραφικό βραβείο και απονέµεται


σε µια φαντασµαγορική βραδιά από την Αµερικανική Ακαδηµία Κινηµατογραφικών
Τεχνών και Επιστηµών στο µεγάλο Θέατρο 3.400 θέσεων, Κόντακ του Χόλιγουντ
(από το 2002) σε διάφορες κατηγορίες δηµιουργών.

[1]
Η ιδέα της Ακαδηµίας Κινηµατογραφικών Τεχνών ανήκει στον Λουίς Μάγιερ, ιδρυτή της
οµώνυµης κινηµατογραφικής επιχείρησης, Μέτρο Γκόλντεν Μάγιερ (MGM), ο οποίος στις 11
Ιανουαρίου 1927 προσκάλεσε 36 προσωπικότητες του κινηµατογράφου σε γεύµα µε πρόταση να
βρουν τρόπους προσέλκυσης περισσότερου κοινού στις κινηµατογραφικές αίθουσες και
ταυτόχρονα να εξυψώσουν την τέχνη αυτή. Σήµερα η Ακαδηµία αριθµεί 5.810 µέλη.

Η πρεµιέρα του θεσµού απονοµής βραβείων έγινε στις 16 Μαΐου 1929 σε µια κλειστή
συγκέντρωση, λιγότερων από 250 ανθρώπων του κινηµατογράφου, στο ξενοδοχείο Ρούσβελτ του
Χόλιγουντ όπου τιµήθηκαν οι καλύτερες ταινίες της περιόδου 1927-1928. Πρόεδρος στη
νεοσύστατη κινηµατογραφική ακαδηµία ήταν ο µεγάλος ηθοποιός Ντάγκλας Φέρµπαγκς ο οποίος
απένειµε τα βραβεία αλλά και τα ειδικά για το οποίο αναφερόµαστε στη συνέχεια.

Η τελετή απονοµής από την πρώτη κιόλας χρονιά προβάλλεται δηµόσια, στην αρχή ραδιοφωνικά
και από το 1953 και τηλεοπτικά. Την πρώτη δεκαετία τα αποτελέσµατα δίδονταν στις εφηµερίδες
στις 11.00 το βράδυ της ίδιας βραδιάς αλλά όταν η Λος Άντζελες Τάιµς, το 1940, προδηµοσίευσε
τα αποτελέσµατα στην απογευµατινή έκδοση καθιερώθηκε η µέθοδος του «κλειστού φακέλου» το
άνοιγµα του οποίου συνοδεύεται από τη φράση «And the Oscar goes to…» που χρησιµοποιήθηκε
για πρώτη φορά το 1989. Μέχρι τότε η Ακαδηµία προτιµούσε το πιο απλό «And the winner is...».
Υπολογίσθηκε ότι το 2007 η τελετή απονοµής παρακολουθήθηκε από 32 εκατοµµύρια τηλεθεατές
στις ΗΠΑ, αριθµός που αποτελεί τον µικρότερο από το 1974.

Ο πρώτος άνδρας ηθοποιός που τιµήθηκε µε το βραβείο Όσκαρ. Έµιλ Γιάνινγκς, 1929.

Το βραβείο καλύτερης ταινίας και εφέ πήρε το ροµαντικό πολεµικό δράµα «Wings» παραγωγής
1927, διάρκειας 139 λεπτών σε σκηνοθεσία του Γουίλιαµ Γουέλµαν. Το βραβείο σκηνοθεσίας και
α΄ γυναικείου ρόλου απέσπασε το µελοδραµατικό φιλµ «7th Heaven» και αντίστοιχα ο Φρανκ
Μπορσέιτζ και η Τζάνετ Γκέινορ. Η ταινία είχε προβληθεί το 1927 και είχε διάρκεια 110 λεπτά. Το
βραβείο του α΄ ανδρικού ρόλου απονεµήθηκε στον Έµιλ Γιάνινγκς, πρωταγωνιστή της ταινίας
«The last command», παραγωγής 1928. Ο ηθοποιός δεν παρευρέθηκε στην τελετή και παρέλαβε το
Όσκαρ λίγο αργότερα στη Γερµανία όπου και διέµενε. Το φιλµ αυτό, διάρκειας 173 λεπτών, είχε
γυριστεί κατά το ήµισυ στις ΗΠΑ και το υπόλοιπο στη Γερµανία από την Παραµάουντ και
αποτελεί ένα πολεµικό, επίσης, δράµα.

Αξέχαστη θα µείνει η δήλωση του ηθοποιού Αλ Τζόνσον ο οποίος έκλεισε την πρώτη τελετή
απονοµής. Ο Αλ Τζόνσον, υπήρξε ο πρωταγωνιστής της πρώτης οµιλούσας ταινίας µεγάλου
µήκους, παραγωγή των αδελφών Γουόρνερ, παραγωγής 1927, και είχε τίτλο «Ο τραγουδιστής της
τζαζ». Μαζί του έπαιξε και η Μίρνα Λόι. Μετά λοιπόν, από τους πολλούς και µακροσκελείς λόγους
που κάλυψαν την βραδιά δήλωσε ο Τζόνσον: «∆εν έδωσαν και σε µένα ένα. Θα µπορούσα να το
[2]
χρησιµοποιήσω, φαίνονται βαριά και χρειάζοµαι ακόµη ένα πρες παπιέ. ∆εν µπορώ να καταλάβω τι
µπορεί να κάνει ο Τζακ Γουόρνερ µε ένα απ΄ αυτά, δεν µπορούν να πουν Ναι!».

Ο ηθοποιός προφανώς αναφερόταν στο τιµητικό επίχρυσο αγαλµατίδιο το οποίο σχεδιάστηκε από
τους Σέντρικ Γκίµπονς και Τζόρτζ Στάνλεϊ. Ο Γκίµπονς ήταν ένας από τους ανθρώπους που
διαδραµάτισαν δυναµικό ρόλο στη δηµιουργία της κινηµατογραφικής ακαδηµίας. Ιρλανδικής
καταγωγής, είχε σπουδάσει Τέχνες στη Νέα Υόρκη και δούλεψε 32 ολόκληρα χρόνια ως
καλλιτεχνικός διευθυντής στην ΜGM. Επιµελήθηκε προσωπικά τον σχεδιασµό και τη δηµιουργία
του αγαλµατίδιου το οποίο αναπαριστά έναν γυµνό άνδρα, τοποθετηµένο σε βάση, που καρφώνει
ένα ρολό φιλµ µε πέντε συνολικά ξίφη. Κάθε ένα από αυτά αντιπροσωπεύει κι έναν κλάδο της
ακαδηµίας: ηθοποιών, σκηνοθετών, συγγραφέων, τεχνικών και παραγωγών.

Λέγεται µάλιστα, ότι αναζητώντας πρότυπο δέχθηκε την πρόταση της µετέπειτα συζύγου του και
ηθοποιού Ντολόρες ντε Ρίο να χρησιµοποιήσει τον Μεξικανό σκηνοθέτη Εµίλιο «Ελ Ίντιο»
Φερναντέζ ο οποίος στην αρχή φάνηκε διστακτικός να ποζάρει γυµνός αλλά αργότερα πείσθηκε.

Με βάση το σχέδιο του Γκίµπονς ο γλύπτης Τζορτζ Στάνλεϊ δηµιούργησε από πηλό τη µήτρα του
αγαλµατίδιου ενώ ο Σάτσιν Σµιθ ρίχνοντας µέσα σ΄ αυτή µείγµα κασσίτερου (92,5%) και χαλκού
(7,5%) και επιχρυσώνοντας παρουσίασε το γνωστό µας Όσκαρ, το 1928. Η κατασκευή του έγινε
στο χυτήριο CW Shumway & Sons του Ιλινόις όπου κατασκευάστηκαν επίσης και τα βραβεία Έµι
και εκείνα του Αµερικανικού Ποδοσφαίρου. Το συνολικό βάρος του αγαλµατίδιου είναι 3,85 κιλά
(8,5 λίµπρες) και το ύψος του 34 εκατοστά, όλα υπολογισµένα µαζί µε τη βάση.

Από το 1982, και κάθε χρονιά, κατασκευάζονται 50 τέτοια από την εταιρεία RS Owens του Ιλινόις
και κάθε ελαττωµατικό αντίγραφο, µε βάση το αυστηρά προκαθορισµένο πρότυπο, κόβεται στη
µέση και πολτοποιείται. Να σηµειωθεί ότι για την κατασκευή ενός Όσκαρ απαιτούνται 12 άτοµα
και 20 ώρες δουλειάς. Τροποποίηση δέχτηκαν τα ειδώλια σε ό,τι αφορά το υλικό κατασκευής τους
µόνο την περίοδο του Β΄ Παγκόσµιου Πολέµου οπότε για λόγους οικονοµίας κατασκευάζονταν από
γύψο και η βάση τους από πλαστικό ενώ λόγω του χρυσού που τα καλύπτει έγιναν αρκετές φορές,
την ίδια περίοδο, αντικείµενο εµπορικών συναλλαγών. Να σηµειωθεί ότι η βάση του γλυπτού που
είχε δεχθεί αρκετές τροποποιήσεις, κυρίως για την ισορροπία, σήµερα είναι ορειχάλκινη και όχι
από µαύρη πέτρα όπως ήταν προπολεµικά.

Βέβαια το αγαλµατίδιο δεν ονοµαζόταν από την αρχή της δηµιουργίας του «Όσκαρ». Η προέλευση
της ονοµασίας έχει, κυρίως, δύο εκδοχές. Σύµφωνα µε την πρώτη και τα αναφερόµενα στη
βιογραφία της ηθοποιού Μπέτι Ντέιβις η ίδια το αποκάλεσε Όσκαρ επειδή της θύµιζε τον πρώτο
της σύζυγο Όσκαρ Νέλσον. Αξίζει να σηµειώσουµε ότι το βραβείο που πήρε η Μπέτι Ντέιβις
υποδυόµενη το 1938 την Ζέζεµπελ (βιβλική Ιεζάβελ) αγοράσθηκε ανώνυµα από τον Στίβεν
Σπίλµπεργκ στον πλειστηριασµό του οίκου Christie's στη Νέα Υόρκη αντί 413.000 λιρών και
επεστράφη στην Ακαδηµία. Το συγκεκριµένο αγαλµατίδιο έχει χαραγµένες σε δύο όψεις της βάσης
του τις εξής φράσεις: «Πρώτο Βραβείο Ακαδηµίας στην Μπέτι Ντέιβις για το ρόλο της στην
Ζέζεµπελ» και «Ακαδηµία Κινηµατογραφικών Τεχνών και Επιστηµών Πρώτο Βραβείο 1938».
Επίσης η Μπέτι Ντέιβις για πολλά χρόνια είχε την πρωτιά της νεότερης προτεινόµενης για το
βραβείο αυτό.

Σύµφωνα µε µια άλλη εκδοχή «πνευµατική µητέρα» του αγαλµατίδιου είναι η γραµµατέας της
Ακαδηµίας Μάργκαρετ Χέρικ η οποία όταν το 1931 αντίκρισε το γλυπτό αναφώνησε: «Αυτός
µοιάζει µε τον θείο µου Όσκαρ!». Αυτή η εκδοχή θεωρείται και επικρατέστερη για δύο λόγους.
Αφενός την επιβεβαιώνει ο δηµοσιογράφος Σκόλσκι, που ήταν παρών, και αφετέρου επειδή το
όνοµα αναφέρεται αρκετά χρόνια πριν η Μπέτι Ντέιβις κάνει τη σχετική δήλωση για τον πρώτο
σύζυγό της. Σε ένα άρθρο του περιοδικού TIME (1934) το βραβείο αναφέρεται µε το όνοµα αυτό
[3]
ενώ ο Γουόλτ Ντίσνεϊ ευχαρίστησε την Ακαδηµία για το «Όσκαρ» του 1932. Πάντως η επίσηµη
«βάπτιση» έγινε στην τελετή του 1939.

Ο Σπένσερ Τρέισι και η Μπέτι Ντέιβις κατά την απονοµή των βραβείων, 1939.

Μέχρι το 2008 είχαν απονεµηθεί συνολικά 2.701 Όσκαρς εκ των οποίων τα 11 στον ίδιο τον
σχεδιαστή τους. Ο Γκίµπονς εκτός από τις βραβεύσεις αυτές είχε προταθεί και άλλες 28 φορές ως
καλλιτεχνικός διευθυντής αντίστοιχων ταινιών µεταξύ των οποίων υπερπαραγωγές όπως το «Κβο
Βάντις». Μία από τις ταινίες που έλαβαν Όσκαρ ήταν το µιούζικαλ «Ένας Αµερικάνος στο
Παρίσι» σε σκηνοθεσία του Μινέλι, πρωταγωνιστές τους Τζιν Κέλι, Λέσλι Καρόν και Όσκαρ
Λεβάντ και φυσικά µουσική του Τζορτζ Γκέρσουιν. Έτσι ο καλλιτεχνικός δηµιουργός του
αγαλµατίδιου αποτελεί τον δεύτερο πολυτιµηµένο µε Όσκαρ άνθρωπο του κινηµατογράφου µετά
τον Γουόλτ Ντίσνεϊ.

Το ειδικό βραβείο Όσκαρ θεσµοθετήθηκε ταυτόχρονα µε το γνωστό που απονέµεται ανά


κατηγορία, αλλά είναι ιδιαίτερο επειδή οι βραβευθέντες επιλέγονται µε βάση τρία κριτήρια: (α)
εξαιρετικό έργο ζωής (β) σηµαντικές συνεισφορές στην εξέλιξη της κινηµατογραφικής ταινίας και
(γ) εξαιρετική συµπαράσταση στην Ακαδηµία, ενώ µπορεί να δοθεί σε πρόσωπα ή οργανώσεις ή
και κατά τα πρώτα τουλάχιστον χρόνια σε συγκεκριµένες ταινίες.

[4]
Τα πρώτα ειδικά βραβεία Όσκαρς απονεµήθηαν στον Τσάρλι Τσάπλιν και στην Γουόρνερ Μπρος.
Στον µεν πρώτο για την ταινία του «Το τσίρκο» η οποία τέθηκε εκτός ανταγωνισµού ενώ είχε
προταθεί ο ίδιος για βραβείο α΄ ανδρικού ρόλου ενώ στην κινηµατογραφική εταιρεία για την
παραγωγή της προαναφερόµενης ταινίας «Ο τραγουδιστής της Τζαζ». Να σηµειωθεί ότι ο
Γουόρνερ, ο Τζακ Γουόρνερ ήταν από τα ιδρυτικά µέλη της κινηµατογραφικής Ακαδηµίας.
Αξιοσηµείωτο επίσης είναι ότι αυτό το ειδικό βραβείο δεν δίνεται κάθε χρονιά αλλά ούτε και
αποκλειστικά σε ανθρώπους του κινηµατογράφου ενώ πολυτιµηµένος µε αυτό φέρεται ο Γουόλτ
Ντίσνεϊ.

Ο Γουόλτ Ντίσνεϊ και η Σίρλεϊ Τεµπλ κατά την απονοµή του βραβείου Όσκαρ, για την ταινία «Η
Χιονάτη και οι επτά Νάνοι», 1939

Στη συνέχεια παρατίθενται τα αξιοσηµείωτα και τα ρεκόρ των βραβείων Όσκαρς.


ƒ Οι ταινίες «Μπεν Χουρ, «Τιτανικός» και «Άρχοντας των ∆αχτυλιδιών: Η επιστροφή του
Βασιλιά», έχουν τιµηθεί µε το µέγιστο αριθµό βραβείων (11).
ƒ Με το µεγαλύτερο αριθµό υποψηφιοτήτων (14) προτάθηκαν οι ταινίες «Όλα για την Εύα»
και «Τιτανικός».
ƒ Η «Πεντάµορφη και το Τέρας» είναι η µοναδική στην ιστορία ταινία κινουµένων σχεδίων
που προτάθηκε για Όσκαρ καλύτερης ταινίας.
ƒ Τρεις ταινίες έχουν κερδίσει Όσκαρς και για τις πέντε κατηγορίες. Πρόκειται για τις:
«Συνέβη µια νύκτα», «Στη φωλιά του Κούκου» και «Η σιωπή των αµνών».
ƒ Η πλέον πολυβραβευµένη βρετανική παραγωγή είναι η ταινία «ΓΚΑΝΤΙ» (8).
ƒ Το «Καµπαρέ» αν και σάρωσε (8) στην απονοµή του 1972 δεν τιµήθηκε µε το βραβείο
καλύτερης ταινίας το οποίο πήρε ο «Νονός».
ƒ Ο Γουόλτ Ντίσνεϊ είναι ο πλέον τιµηµένος µε βραβεία Όσκαρς (26).
ƒ Ο Τσάρλι Τσάπλιν έχοντας τιµηθεί στην πρώτη στην ιστορία απονοµή µε το ειδικό βραβείο
περίµενε πολλά χρόνια µια δεύτερη βράβευση. Ήταν το 1971 οπότε τιµήθηκε µε Όσκαρ …
µουσικής για την ταινία του «Τα φώτα της ράµπας».
ƒ Οι πλέον τιµηµένοι είναι από τις γυναίκες η Κάθριν Χέπµπορν (4) και από τους άνδρες ο
Τζακ Νίκολσον (3).
ƒ Οι περισσότερες φορές προταθέντες είναι από τις γυναίκες οι Μέριλ Στριπ (15) και ο Τζακ
Νίκολσον (12).
ƒ Ο άτυχος Πίτερ Φιντς είναι ο µοναδικός που κέρδισε το Όσκαρ µετά το θάνατό του (1976)
ενώ ο εξίσου άτυχος Τζέιµς Ντιν είναι ο µοναδικός που προτάθηκε για Όσκαρ επίσης µετά
το θάνατό του.
ƒ Ο Τζον Φορντ απέσπασε τα περισσότερα βραβεία σκηνοθεσίας (4) και τον ακολουθούν οι
Γουάιλερ και Κάπρα (3).
[5]
ƒ Το 1964 κανείς από τους ηθοποιούς που κέρδισαν Όσκαρ δεν ήταν Αµερικανός. Τότε
τιµήθηκαν µία Ρωσίδα και 3 Βρετανοί: Λίλα Κέντροβα (Ζορµπάς) Τζούλι Άντριους (Μαίρη
Πόπινς), Πίτερ Ουστίνοφ (Τοπ Καπί) και Ρεξ Χάρισον (Ωραία µου κυρία).
ƒ Η πιο µικρή σε ηλικία ηθοποιός που παρέλαβε Όσκαρ ήταν η Σίρλεϊ Τεµπλ, το 1934 σε
ηλικία 5 ετών, και τιµήθηκε µε το ειδικό βραβείο για τη συνολική συµµετοχή της στις
ταινίες της εποχής. Ακολούθησε πολλά χρόνια αργότερα η Τάτουµ Ο΄Νιλ, κόρη του Ράιν,
που ήταν 10 ετών όταν απέσπασε το βραβείο για την συµµετοχή της στην ταινία «Χάρτινο
Φεγγάρι».
ƒ Ο γηραιότεροι βραβευµένοι θεωρούνται ο Τζορτζ Μπερνς ο οποίος τιµήθηκε το 1975 σε
ηλικία 80 ετών για τη συµµετοχή του στην ταινία «Τα Αγόρια του Ήλιου» µε Όσκαρ β΄
ανδρικού ρόλου και η επίσης 80χρονη Τζέσικα Τάντι που απέσπασε το βραβείο το 1989 µε
την ταινία «Ο σοφέρ της Κυρίας Νταίζη». Ωστόσο ο γηραιότερος είναι ο Γκρ(ά)ουτσο
Μάρξ εφόσον του απενεµήθη Όσκαρ το 1973 όταν είχε συµπληρώσει τα 83 του χρόνια. Ο
ίδιος έχει και το ρεκόρ του γηραιότερου υποψήφιου, ένα χρόνο πριν.
ƒ Ο Γουόρεν Μπίτι έχει τιµηθεί και για τις πέντε κατηγορίες µε το ειδικό βραβείο του 1999.
ƒ Σχετικό µε τις ηλικίες και το ρεκόρ αυτό. Οι ηθοποιοί που κέρδισαν τα βραβεία Όσκαρς το
1980 είχαν µέσο όρο ηλικίας 70,5 έτη µε τους τρεις από αυτούς πάνω από 70! Χένρι Φόντα
(77), Τζον Γκίλγκουντ (77), Κάθριν Χέµπορν (72) και Μορίν Στάπλετον (56).
ƒ Μέχρι το 2002 µόνο ένας µαύρος ηθοποιός είχε τιµηθεί µε το πρώτο βραβείο ανδρικού
ρόλου. Ήταν ο Σίντνεϊ Πουατιέ.
ƒ Ο Σπένσερ Τρέισι ήταν ο µοναδικός άνδρας που είχε αποσπάσει το βραβείο στην πρώτη
κατηγορία δύο συνεχόµενες χρονιές (1937-1938). Το ρεκόρ του επαναλήφθηκε από τον Τοµ
Χανκς ενώ στη δεύτερη κατηγορία είχε ήδη τιµηθεί ο Τζέισον Ρόµπαρτς (1976-1977). Από
τις γυναίκες έχει βραβευτεί δύο συνεχόµενες φορές η Λουίζ Ρέινερ (1936, 1937) και Κάθριν
Χερµπορν (1967, 1968).
ƒ Ένα βραβείο που δεν επαναλήφθηκε ποτέ ήταν εκείνο που δόθηκε στον Τζότζεφ Φάρχαµ το
1928 για την καλύτερη αναγραφή υποτίτλων µια και ήδη ο κινηµατογράφος είχε «φωνή».
ƒ Η Μάγκι Σµιθ πήρε το 1978 το Όσκαρ β΄ γυναικείου ρόλου για την ερµηνεία της στην
ταινία «Σουίτα στην Καλιφόρνια.µε το εξής παράδοξο σενάριο: δύο ηθοποιοί καταλύουν σε
ένα πολυτελές ξενοδοχείο του Άντζελες προκειµένου για την απονοµή των Όσκαρς το οποίο
τελικά η Σµιθ.. χάνει.! Επίσης η Σµίθ ήταν η τέταρτη κατά σειρά ηθοποιός µε τα ίδια αρχικά
που κατακτούσε το συγκεκριµένο Όσκαρ. Είχαν προηγηθεί η Μέριλ Στριπ, η Μαίρη
Στρίνµπεργκ και η Μορίν Στάπλετον.
ƒ Ισοπαλία κατά την ψηφοφορία διαπιστώθηκε στην απονοµή του 1932 µεταξύ Φρέντερκ
Μαρξ και Γουάλας Μπίρι και το 1968 µε την Κάθριν Χέρµπορν και την Μπαρµπαρα
Στρέιζαντ να λαµβάνουν από 3 ψήφους.
ƒ Το ρεκόρ για τις περισσότερες υποψηφιότητες χωρίς βραβείο κατέχουν ο Ρίτσαρντ
Μπάρτον και ο Πίτερ Ο΄ Τουλ (7). Ωστόσο ο Τζέραλντιν Πέιτζ έχει 8 υποψηφιότητες.
ƒ Ρεκόρ υποψηφιοτήτων (19) κατέχει και ο τεχνικός ήχου Κέβιν Ο' Κόνελ και ο σκηνοθέτης
Γουίλιαµ Γουάιλερ (12) στις αντίστοιχες κατηγορίες. Ο ΄ Κόνελ δεν το κέρδισε ποτέ.
ƒ Το πλέον παρατεταµένο χειροκρότηµα κατά την απονοµή απέσπασε ο Τσάπλιν κατά την
παραπάνω βράβευση. Σηµειώνεται ο Τσάπλιν έµενε στην Ευρώπη µετά την εποχή του
µακαρθισµού οπότε κατακρίθηκε για τις κοµµουνιστικές του απόψεις. Αντίθετα το
µικρότερης διάρκειας αλλά και από τη µειοψηφία των παρευρισκοµένων απέσπασε ο Ελία
Καζάν (1998) για τη συµµετοχή του στις εκκαθαρίσεις των µακαρθιστών.
ƒ Ο Άντονι Κουίν (1956) και η Τζούντι Ντενς (1999) απέσπασαν Όσκαρς έχοντας εµφανισθεί
µόνον 8 λεπτά στην οθόνη.
ƒ Ο Μπάρι Φιτζέραλντ είναι ο µοναδικός ηθοποιός που προτάθηκε για Όσκαρ α΄ και β΄ ρόλου
ταυτόχρονα το 1944.
ƒ Ο Μάρλον Μπράντο και ο Ρόµπερτ ντε Νίρο έχουν τιµηθεί µε Όσκαρ υποδυόµενοι τον ίδιο
χαρακτήρα: τον ντον Κορλεόνε στις ταινίες «Νονός Ι» και «Νονός ΙΙ».

[6]
ƒ Οι µόνοι που αρνήθηκαν να παραλάβουν τα βραβεία ήταν Τζόρτζ Σκοτ (1970) και ο
Μάρλον Μπράντο (1972), και οι δύο για ιδεολογικούς λόγους.
ƒ Η Βανέσα Ρεντγκρέιβ χρησιµοποίησε την τελετή ως ευκαιρία έκθεση του παλαιστινιακού
προβλήµατος το 1977.
ƒ Ο Ρόµπερτ Οπάλ το 1973 διέκοψε την τελετή εµφανιζόµενος γυµνός µπροστά σε
εκατοµµύρια τηλεθεατές.
ƒ Ο Πολωνός Ζµπίγκνιου Ριµπουτσίνσκι είναι ο µοναδικός άνθρωπος που έχει συλληφθεί
αµέσως µετά την απονοµή του βραβείου (καλύτερη ταινία µικρού µήκους κινουµένων
σχεδίων) όταν βγαίνοντας από την αίθουσα επιχείρησε να ξαναµπεί. Τα σπορτέξ που
φορούσε τον κατέστησαν ύποπτο από τους άνδρες ασφαλείας µε αποτέλεσµα λόγω της
επιµονής του σε σπαστά αγγλικά να βρεθεί σε ..κελί.
ƒ Ο µεγαλύτερος σε διάρκεια ευχαριστήριος λόγος (5,5 λεπτά) εκφωνήθηκε από την Γκριρ
Γκάρσον το 1943 και ο µικρότερος, µόνο µία υπόκλιση (0 λεπτά) από τον Ρέι Μιλάντ το
1946.
ƒ Το Όσκαρ β΄ γυναικείου ρόλου του 1937 το οποίο απέσπασε η Άλις Μπρέιντι θεωρείται
απολεσθέν. Η ηθοποιός έχοντας κάταγµα στο πόδι αδυνατούσε να παρευρεθεί στην τελετή
και αντ΄ αυτής το παρέλαβε άγνωστο άτοµο που παρουσιάστηκε ως εξουσιοδοτηµένο από
την ασθενή!
ƒ Οι παραγωγοί της ταινίας «Μάρτι» δαπάνησαν 340.000 δολάρια για την ταινία και 400.000
δολάρια για την καµπάνια προσέλκυσης του ενδιαφέροντος των µελών της Ακαδηµίας.
ƒ Ο Φρανκ Κάπρα, το 1933, σηκώθηκε για την παραλαβή του βραβείου ενός άλλου Φρανκ
(Λόιντ) όταν ο παρουσιαστής κάλεσε τον νικητή µε το µικρό του όνοµα. Ο Κάπρα τιµήθηκε
την επόµενη χρονιά.
ƒ Απέσπασαν Όσκαρ: τα αδέλφια, Τζον Φοντέν - Ολίβια ντε Χάβιλαντ, Σίρλεϊ Μακ Λέιν -
Γουόρεν Μπίτι, Λάιονελ Μπάριµορ - Εθελ Μπάριµορ, πατέρας και κόρη, Βινσέντε- Λάιζα
Μινέλι, Χένρι - Τζέιν Φόντα και οι οικογένεια Χιούστον, παππούς Γουόλτερ, γιος Τζον
και εγγονή Αντζέλικα.
ƒ Όσκαρ δεν κέρδισαν ποτέ ο Στάνλεϊ Κιούµπρικ, η Γκρέτα Γκάρµπο, το παιδί-θαύµα
Τζούντι Γκάρλαντ, ο Όρσον Γουέλς, η Μάρλεν Ντίτριχ, ο Κάρι Γκραντ, ο Ρίτσαρντ
Μπάρτον, η Ντέµπορα Κερ, ο Κερκ Ντάγκλας, και βέβαια ανταγωνιστικό βραβείο ή/και
ατοµικό βραβείο οι Τσάρλι Τσάπλιν και Άλφρεντ Χίτσκοκ
ƒ Επίσης δεν προτάθηκαν ποτέ για Όσκαρ µεταξύ άλλων οι: Μέριλιν Μονρόε, Τζόαν
Μπένετ, Χέντι Λαµάρ και Μπόρις Καρλόφ.
ƒ Ο γαλλικός κινηµατογράφος κατέχει το ρεκόρ υποψηφιοτήτων για Όσκαρ καλύτερης
ξενόγλωσσης ταινίας (34) φορές έχοντας αποσπάσει 9 ενώ το ρεκόρ βραβείων, στην ίδια
κατηγορία, κατέχουν οι Ιταλοί (10).
ƒ Το 1986 η τελετή απονοµής µεταφέρθηκε και έγινε µετά από πολλές µέρες λόγω της
δολοφονικής απόπειρας κατά του Προέδρου των ΗΠΑ και ηθοποιού Ρόναλντ Ρίγκαν.

Και για το τέλος η ελληνική παρουσία στο θεσµό του Όσκαρ κατά χρονολογική σειρά.
ƒ Κατίνα Παξινού: Όσκαρ β΄ γυναικείου ρόλου για την ταινία «Για ποιον χτυπά η καµπάνα;»,
1943. Το πρώτο Όσκαρ που δόθηκε σε Έλληνα πολίτη.
ƒ Ηλίας Καζάν: Όσκαρ σκηνοθεσίας, «Συµφωνία κυρίων», 1947 και «Το λιµάνι της
αγωνίας», 1954. Πλέον των βραβείων που απέσπασε προτάθηκε για τη σκηνοθεσία των
ταινιών: Λεωφορείον ο Πόθος» (1951), «Ανατολικά της Εδέµ» (1955) και «Αµέρικα,
Αµέρικα» (1963 και καλύτερης ταινίας και σεναρίου).
ƒ Μάνος Χατζιδάκις: Όσκαρ καλύτερου τραγουδιού, «Ποτέ την Κυριακή», 1960.
ƒ Τζορτζ Τσακίρης: Όσκαρ β' ανδρικού ρόλου για την ταινία «West Side Story», 1961.
ƒ Βασίλης Φωτόπουλος: Όσκαρ καλλιτεχνικής διεύθυνσης και σκηνικών ασπρόµαυρης
ταινίας, «Αλέξης Ζορµπάς», 1964. Εδώ αξίζει να σηµειώσουµε ότι ο Καζάν αφαίρεσε το
όνοµα του Βασίλη Φωτόπουλου επιµελητή σκηνικών αντικειµένων στην ταινία «Αµέρικα,
Αµέρικα», που τιµήθηκε µε σχετικό Όσκαρ καλύτερης ταινίας µε το επιχείρηµα ότι κανείς
[7]
δεν θα πίστευε πως η δουλειά αυτή έχει γίνει από ένα Ελληνόπουλο! Ο Φωτόπουλος ήταν
υποψήφιος ακόµη 4 φορές µε τρεις ταινίες του Κόπολα («Αποκάλυψη τώρα!», 1979,
«Τάκερ, ένας άνθρωπος και το όνειρό του», 1988, και «Ο Νονός, µέρος τρίτο», 1990) και
µία του Γουίλιαµ Φρίντκιν («Το µεγάλο κόλπο του Μπρινκ», 1978).
ƒ Ντιν Ταβουλάρης: Όσκαρ καλλιτεχνικής διεύθυνσης και σκηνικών για την ταινία «Ο
Νονός, µέρος 2ο», 1974.
ƒ Θεώνη Βαχλιώτη – Όλντριτς: Όσκαρ ενδυµατολογίας, «Ο υπέροχος Γκάτσµπι», 1974. Έχει
και δύο ακόµη υποψηφιότητες για τις ταινίες «Ποτέ την Κυριακή» και «Φαίδρα» (1960,
1962).
ƒ Βαγγέλης Παπαθανασίου: Όσκαρ πρωτότυπης µουσικής, «Οι δρόµοι της φωτιάς», 1981.
ƒ Κώστας Γαβράς: Όσκαρ σεναρίου, «Ο αγνοούµενος», 1982. Υποψήφιος ουσιαστικά ήταν
και µε την ταινία του «Ζ» η οποία προτάθηκε για 5 Όσκαρς αποσπώντας δύο (µοντάζ και
ξενόγλωσσης ταινίας).
ƒ Μιχάλης Κακογιάννης: ∆εν πήρε ποτέ Όσκαρ ωστόσο προτάθηκε για 3 εξ αυτών µε τις
ταινίες «Αλέξης Ζορµπάς», «Ηλέκτρα» (1962) και «Ιφιγένεια» (1977). Οι δύο τελευταίες
για Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης παραγωγής.
ƒ Μελίνα Μερκούρη: προτάθηκε για Όσκαρ α΄ γυναικείου ρόλου στην ταινία «Ποτέ την
Κυριακή».
ƒ Βασίλης Γεωργιάδης: οι ταινίες του «Κόκκινα φανάρια» (1963) και «Το χώµα βάφτηκε
κόκκινο» (1965) προτάθηκαν για το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης παραγωγής.
ƒ Τζον Κασσαβέτης: Τρεις υποψηφιότητες σε τρεις διαφορετικές κατηγορίες για τις ταινίες
«Μια γυναίκα εξοµολογείται» (σκηνοθεσίας, 1974), «Πρόσωπα» (πρωτότυπου σεναρίου,
1968) και «Και οι 12 ήσαν καθάρµατα» (β' ανδρικής ερµηνείας, 1967). Σηµειώνεται ότι ο
Κασσαβέτης ήταν αντίθετος µε τον θεσµό των Όσκαρς.
ƒ Τέλι Σαβάλας: Υποψήφιος για Όσκαρ για το ρόλο του δίπλα στον Μπαρτ Λάνκαστερ στην
ταινία «Ο βαρυποινίτης του Αλκατράζ» (1962).

Πηγές
Academy of motion picture arts and sciences
The Oscars, The biggest movie event of the year
Oscars lists: Records and Curiosities
Τιµητικό Όσκαρ, Βικιπαίδεια
Cedric Gibbons, Wikipedia
Vince Lombardi Trophy, Wikipedia
Τζακ Γουόρνερ, Βικιπαίδεια
Spielberg buys Bette Davis' Oscar, 20-07-01, BBC news
Oscars 2009: Υποψήφιοι που γράφουν ιστορία, Σινεµά
Τα Όσκαρ σε αριθµούς, 20-02-09, Η Καθηµερινή
Οι τυχεροί και οι άτυχοι των Όσκαρ που απονέµονται αύριο: Παράξενα, εκπλήξεις, ρεκόρ, 24-02-
07, Ελευθεροτυπία
14 ελληνικές παρουσίες + 9 ευτράπελα του θείου Όσκαρ, του Ι. Ζουµπουλάκη, από τη σελίδα του
∆ηµήτρη Λιµπερόπουλου
Τσάρλι Τσάπλιν, Βικιπαίδεια
Ελία Καζάν: Ανάµεσα στην Τέχνη και την Πολιτική, musicheaven.gr
The Jazz Singer, Wikipedia, http://en.wikipedia.org/wiki/The_Jazz_Singer_(1927_film)
The Last Command, The Internet Movie Data Base
7th Heaven, The Internet Movie Data Base
Wings, The Internet Movie Data Base
An American in Paris (film), Wikipedia
Ζέζεµπελ, Βικιπαίδεια

[8]