You are on page 1of 37

BAB 4;PEMBANDARAN

PEMBANDARAN
y PERBANDARAN MESOPOTAMIA y PERBANDARAN MESIR PURBA y PERBANDARAN INDIA y PERBANDARAN CHINA y PERBANDARAN ARAB y PERBANDARAN EROPAH y PERBANDARAN MELAYU

Mesopotamia Timeline ©WSU, 1993

-Babylon -Lagash -Kish -Assur -Uruk -Hattusa -Mari -Ur -Nippur .M. y Faktor-faktor kemunculan tamadun. (a) peningkatan hasil pertanian (b) mengurus dan mengawal kerja-kerja pembinaan (c) mempertahankan penduduk daripada musuh y Terdapat 13 buah bandar di Mesopotamia.PERBANDARAN MESOPOTAMIA y Kemuculan bandar dalam tamadun Mesopotamia dapat dikesan sejak pertengahan abad ke-4 S.

y Zaman Asyria dan babylon. .proses urbanisasi diperluaskan untuk meliputi penduduk yang tinggal di pinggir bandar.y Bandar Mesopotamia dinaungi oleh dewa bandar dan raja dianggap wakil Tuhan.

Pelabuhan-merupakan pusat kegiatan perdagangan.bandar satelit dan kwsn pertanian. i.CIRI-CIRI BANDAR CIRI-CIRI PERBANDARAN MESOPOTAMIA 1. Pusat bandar-bahagian tertua dalam bandar ii. ‡Bandar terbahagi kpd 3 bahagian. Bahagian dalam bandar KETERANGAN ‡Mempunyai keluasan yang berbeza. Keluasan bandar 2. iii. ‡Meliputi kwsn pinggir bandar. . Kwsn luar bandar-tembok dibina untuk melindungi kwsn luar bandar.

‡Pelbagai bentuk seperti segi empat. 4.segi empat tepat.tembok dibina untuk memisahkan rumah berhala dan istana. Tembok pertahanan . ‡ Di bandar lama. ‡ Dikelilingi tembok pertahanan. ‡Sebagai sempadan memisahkan kawasan bandar dan luar bandar.M. ‡ Dibina bertujuan pertahanan semasa peperangan. ‡ Bandar mempunyai kubu di bahagian tengah.empat sama. Pembinaan kubu pertahanan KETERANGAN ‡ Bermula sejak tahun 3000 S.CIRI-CIRI PEMBANDARAN MESOPOTAMIA 3.bulat dan bujur.

. ‡ Memainkan peranan sbg pusat sivik dan laluan keluar masuk bandar. ‡ Bandar Babylon mempunyai lapan pintu gerbang dan pintu gerbang yang utuma dikenali sebagai Isthar. ‡ Patung raja diletakkan berhampiran pintu gerbang supaya rakyat sentiasa menumpahkan taat setia terhadap raja dan negara. ‡ Terdapat ukiran pada pintu gerbang. Pintu gerbang KETERANGAN ‡ Dibina sebagai lambang kekayaan sesebuah bandar.CIRI-CIRI PEMBANDARAN MESOPOTAMIA 5.

‡Kedai menjual barang-barang mewah di Sippar yang dikenali sebagai Bit Mahirim. Jalan raya . ‡ Mempunyai ukuran lebar yang standard dan bersilang pada sudut tepat. ‡ Mengutamakan pembinaan jalan raya. ‡ Dibina untuk menghubungkan pintu gerbang dengan tmpat lain dalam bandar. Pasar KETERANGAN ‡ Barang-barang yang dijual dipamerkan di pasar. 7.CIRI-CIRI PEMBANDARAN MESOPOTAMIA 6.

a) Hierakonpolis b) Nekheb c) Helio polis .PEMBANDARAN MESIR PURBA y Berkembang daripada petempatan awal yang muncul pada Zaman Neolitik. y Petempatan kekal muncul di sepanjang Lembah Sungai Nil dan berkembang menjadi kampung. y Perkembangan bandar di Mesir bermula 2000 tahun sebelum kemunculan tamadun di Lembah Nil. y Antara bandar yang muncul sejak zaman prasejarah.

(a) Memphis (b) Thebes (c) Karnak (d) Akhetaton (e) Hetep Senousert (f) Avaris (g) Abdyos (h) Heliopolis .BANDAR UTAMA MESIR PURBA y Bandar-bandar yang penting di Mesir Purba.

Ramses III menghias bandar Avaris dengan menanam pokok buahbuahan.CIRI-CIRI PEMBANDARAN MESIR PURBA BANGUNAN Kemudahan awam ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Kemudahan rekreasi ‡ ‡ KETERANGAN Rumah berhala Bangunan pentadbiran Gudang dan rumah kedai Terkenal dengan monumenmonumen yang indah. Firaun Amenhopis III mendirikan monumen di Karnak. Menghias bandar dengan membina taman bunga dan taman zoologi. Deretan Sphinx didirikan antara Karnak dengan Luxor. Monumen .

‡Jalan suci ditanam dengan pokok bunga dibina di bandar Avaris. Sistem perparitan Jalan raya . ‡ Terusan dibina di bandar Fayum untuk mengairi kawasan pertanian.BANGUNAN Tembok KETERANGAN ‡ Didirikan untuk mempertahankan bandar daripada serangan musuh. ‡ Terdapat tiga jalan utama yang menganjur dari utara ke selatan di Akhetaton. ‡ Bandar Hetep Senousert dibahagikan kepada dua zon Zon golongan kaya -Zon golongan miskin ‡ Tembok didirikan untuk memisahkan zon tersebut. ‡ Mempunyai sistem perparitan dan terusan yang terancang.

y Bandar terancang ialah. .PEMBANDARAN INDIA y Masyarakat di Lembah Indus mempunyai kemahiran dan pengetahuan yang tinggi dalam pembinaan dan perancangan bandar. Kubu-didirikan di bahagian timur untuk mengelakkan serangan musuh dan mengatasi masalah banjir. (a) Mohenjo Daro (b) Harappa y Bandar terdiri daripada dua bahagian iaitu.

jelapang.kubu dan dewan perhimpunan. . y Bangunan dibina dalam blok-blok empat segi di sepanjang jalan dan lorong-lorong. y Batu yang bermutu diigunakan dalam pembinaan. y Pembinaan kolam mandi yang besar memperlihatkan kemajuan tinggi dalam teknologi pembinaan. y Banyak bangunan didirikan atas podium di dalam kubu.Pusat bandar-dilengkapi dengan kolam mandi besar.

y Sistem pembekal air dan pembentungan bagi rumah dan tempat mandi awam. y Longkang tertutup dibina di sepanjang jalan utama dan dilengkapi lubang pemeriksaan untuk melakukan kerja pembersihan jika longkang tersumbat. . y Rumah-rumah didirikan dalam satu deretan yang selari menghala ke utara dan selatan dan dari timur ke barat dalam blok-blok segi empat yang dipisahkan jalan raya.

serambi. (d) Saiz rumah berbeza. (e) Terdapat bilik tidur. (b) Rumah satu tingkat @ dua tingkat. (a) Dibina mengikut pelan yang sama.y Ciri-ciri rumah yang dibina. . (c) Bumbung rata.dan perigi (f) Terdapat ruang antara bagi menjamin peredaran udara. y Kemampuan menghasilkan bangunan menggambarkan masyarakat maju dalam bidang kejuruteraan.bilik mandi.

Loyang. y Anyang. .PEMBANDARAN CHINA y Kemajuaan dalam ekonomi pada zaman Shang menyebabkan kemunculan bandar yang berfungsi sebagai pussat perdagangan dan keagamaan.dan Cheng Chow pernah menjadi ibu kota Dinasti Shang. y Proses urbanisasi bermula di dataran lanar berhampiran Loyang yg dikelilingi Sungai Kuning di utara dan banjaran Chin Ling di selatan. y Rumah golongan bangsawan besar dan didirikan berhampiran tempat ibadat serta dikelilingi tembok.

golongan bangsawan dan para pembantu raja.bandar didirikan untuk menempatkan raja. . y Pada zaman Imperial.empayar yang besar dan luas mempunyai dua buah ibu kota. y Sebelum pengasasan sesebuah empayar.y Golongan petani tinggal dalam rumah semi- subterranan yang bahagian stuktur binaannya terletak di bawah tanah.

y Faktor-faktor diambil kira dalam memilih tapak. (b) Bekalan air yang mencukupi (c) Kemudahan pengangkutan (d) Ekonomi (e) Kemudahan untuk membesarkan bandar . (a)Perlindungan daripada ancaman munsuh dan banjir.

-berfungsi sbg pusat kediaman dan pentadbiran kerajaan. ii. bandar terancang -didirikan oleh kerajaan baru. bandar tidak terancang -muncul secara semula jadi -didirikan oleh pihak swasta ‡ ‡ ‡ Didirikan di sekeliling bandar untuk menghadapi serangan musuh. i. Terdapat 2 tembok dan tanah yg terletak diantara kedua-dua tembok digunakan untuk bercucuk tanam. Berbentuk segi empat sama @ segi empat tepat. Tembok pertahanan .CIRI-CIRI PEMBANDARAN CHINA CIRI-CIRI PEMBANDARAN Jenis bandar KETERANGAN ‡ Terdiri daripada 2bandar.

pekerja dan pengunjung keluar masuk. ‡ Menara kawalan di kedua-dua belah pintu masuk. Jalan .CIRI-CIRI PEMBANDARAN Bekalan air dan pintu masuk KETERANGAN ‡ Pintu gerbang dibina di sekeliling tembok untuk memudahkan penghuni. ‡ Terbahagi kepada unit-unit kecil yg terdiri daripada kawasan kediaman . ‡ Bandar terancang seperti Changan didirikan untuk memenuhi keperluan kehidupan moden. ‡ Bekalan air diperoleh daripada sumber semula jadi ataupun buatan manusia. ‡ Bandar mempunyai tembok segi empat tepat dan jalan yang luas dan lurus.

PEMBANDARAN ARAB y Bermula sejak zaman ssebelum kedatangan Islam. y Bandar didirikan di tanah tinggi untuk mengelakkan masalah banjir dan serangan orang Badwi. (a) kemajuan dlm bidang pertanian dan perdagangan (b) kemunculan kerajaan seperti Main dan Saba. y Kemunculan bandar di Tanah Arab disebabkan. . y Penempatan awal didirikan di bahagian tangah dan pinggir laut Semenanjung Tanah Arab berkambang menjadi bandar.

dan tempat penyembahan Terdapat loceng pada pintu masuk bandar.CIRI-CIRI PEMBANDARAN ARAB Ciri-ciri pembandaran Bandar dipagari tembok Terdapat ukiran patung dalam rumah.istana. Air hujan disalurkan ke Waudi untuk menghindarkan banjir. . Rumah dihias dengan cat dinding dan batu-batan yang dibakar.

‡ Terdapat tiang-tiang batu yang besar. ‡ Bandar terletak di Hijaz. ‡ Pusat keagamaan terpenting. ‡ Tembok pertahanan dibina untuk tujuan keselamatan. Palmyra Makkah . ‡ Terkenal sbg pusat perdagangan dan penyembahan berhala org Badwi. ‡ Ibu kota kerajaan Saba. ‡ Terdapat 3 pintu gerban di bandar ini. ‡Merupakan pusat perdagangan terpenting.BANDAR-BANDAR UTAMA DI TANAH ARAB BANDAR Maarib KETERANGAN ‡ Bandar terpenting kerajaan saba. ‡ Kemajuan bandar disebabkan oleh perkembangan aktiviti petanian. ‡Terdapat bnyk berhala di Makkah.

PEMBANDARAN EROPAH ‡ ‡ ‡ ‡ Pembandaran Yunani Bermula di Crete yang terletak di Laut Aegean. Dilengkapi dengan jaringan jalan yang sistemetik. . Ibu Kota Crete ialah Knossus yang dipercayai bandar terawal didirikan di benua Eropah. Bandar Knossus dilengkapi dengan sistem paip dan sistem pembuangan najis yang lengkap.

M) y 150 negara kota di Yunani mempunyai purata penduduk antara 5000 hingga 10000 orang. .y Ciri-ciri pembandaran zaman Mycenea. (a) terdapat jaringan jalan raya (b) jambatan didirikan (c) sistem bekalan air disediakan (d) kubu pertahanan didirikan y Gabungan beberapa buah bandar menyebabkan negara kota dikenali sebagai Polis (1152-750 S.

(a) acropolis-terletak di kws yg tinggi di tengah kota.y Negara kota terbahagi kepada tiga bahagian. -dikelilingi kubu pertahanan -pusat keagamaan -pusat sosial dan politik yg dihormati (b) agora-tempat pertemuaan rakyat & pst ekonomi (c) kawasan pertanian-terletak di luar kota -sedia makanan untk pnddk .

PEMBANDARAN EROPAH Pembandaran Rom y Terkenal kerana kebolehan mereka membini bandarbandar terancang yg dilengkapi pelbagai kemudahan. y Falsafah hidup menekan aspek praktikal y Amat menitikberatkan utiliti(kegunaan) y Majlis Perbandaran menjalankan pentadbiran tanpa campur tangan drpda kerajaan pusat. . y Bandar-bandar dibina secara terancang dan dijaga dengan rapi.

y Digunakan untuk tujuan perdagangan. y Pembinaan jalan raya memudahkan komunikasi antara kerajaan dengan bandar di provinsi. .kurier dan pergerakan askar.y Dinaungi oleh golongan kelas menengahyang sanggup berbelanja untuk menambahkan kecantikan dan imej bandar.sarkas.kawasan mandi awam dan istana. y Ciri-ciri kemewahan di bandar ialah teater.forum.

y Mempunyai bangunan-bangunan agung. (d) Pantheon merupakan struktur berubah yg berdiri bebas. y Diperoleh daripada sistem saliran bawah tanah dan disalurkan ke rumah melalui paip dan tangki pembekal (Aqueduct). .y Dilengkapi dengan sistem bekalan air yang terbaik di dunia. (a) Forum-untk kegiatan agama (b) Sarkas-untk perlumbaan kuda dan kereta kuda (c) Teater -teater baru yg prtma didirikan Marcellus.

PERBANDARAN MELAYU y Pada zaman tamadun muncul petempatan di pimggir pantai dan muara sungai dari utara Segenting Kra hingga kedah.Singpura dan Kedah. . y Selepas kejatuhan Funan. y Pada abad ke-7 hingga 13M.laluan laut Selat Melaka bertambah penting & muncul bandar dan perlabuhan di sekitar Selat Melaka.Johor.lahir petempatan di Kelantan.Terangganu.Pahang.

Melaka muncul sebagai pelabuhan entrepot yang utama di Nusantara.y Pada abad ke-15 M. Bandar Awal Langkasuka Keterangan ‡ Diasaskan pada abad ke2M ‡ Terletak di Semanjung Tanah Melayu & pernah menjadi jajahan takluk Funan ‡ Menjadi sebuah negara kota yg kaya pada abad ke7M ‡Menjalankan hubungan baik dengan China pada abad ke-6M. y Antara bandar awal di Kepulauan Melayu ialah. .

‡ Berperanan sbg pelabuhan transit yg penting dalam perdagangan India.China dan Nusantara pada abad ke-3 M.Bandar Awal Kedah Tua Keterangan ‡ Kerajaan terawal di Semanjung Melayu yg didirikan pada abad ke-6M. ‡Menghantar utusan ke China. ‡ Terlatak di Kelantan pada abad ke-6 & ke-7 M. ‡ Terletak di Kelantan & ibu negerinya ialah Seng-Chih @ Shih-tzu yg terletak di hulu Sungai Kelantan. ‡ Muncul sbg pelabuhan entrepot dari abad ke-7 hingga ke-11 M. Chin-tu (Kelantan) Tan-tan . ‡ Sebagai pusat perdagangan merosot ekoran serangan tentera Chola pada tahun 1025 M.

manakala istana desa terletak di dusun & sawah. Gangga Negara Melaka . ‡Bilangan penduduk lebih kurang 40000 orang termasuk pedagang asing dari Arab.Terengganu ‡ Muncul sbg pelabuhan antarabangsa pada tahun 1178M & mempunyai hubungan denganChampa & Terengganu. ‡ Muncul sekitar abad ke-2M & berpusat di Dinding.China & Nusantara.Perak. ‡ Terletak di atas Bukit St. ‡ Pada akhir abad ke-15M.Paul.Bandar Awal Fo-lo-an Keterangan ‡ Terletak di Kuala Berang.India. ‡ Pernah menjadi tanah jajahan kerajaan Melayu di Jambi.Melaka muncul sbgpelabuhan entrepot.Parsi.

‡ Orang laut mendirikan petempatan di tepi laut. . ‡ Pusat jual beli & gudang untuk memudahkan para pedagang asing menyimpan barang dagang. ‡ Pedagang kaya membina rumah di luar tembok & mempunyai pejabat peniagaan di dalam bandar.Paul & berhampiran muara Sungai Melaka.Bandar Awal Melaka Keterangan ‡ Mendirikan rumah kediaman di kaki Bukit St.

JACKLYN SHARA AWANG MOHD SHAHIR NORHIDAYAH .DISEDIAKAN OLEH KUMPULAN 2.