You are on page 1of 7

1 Kanser Hakkında Bireysel ve Toplumsal Bilinç Oluşturma

Kanser konusunda bireysel ve toplumsal bilinç oluşturmak için çalışan kuruluşlardan


bazıları şunlardır.
1- American Cancer Society
2- National Foundation for Cancer Research
3- National Cancer Institute
4- T.C Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı
5- Türkiye Kanserle Savaş Vakfı
6- Dünya Sağlık Örgütü

American Cancer Society, National Foundation for Cancer Research, National Cancer
Institute ve Dünya Sağlık Örgütü kanserin sınıflandırılması, kanserin önlenmesi, kanser
taraması, kanser erken tanısı, kanser tedavisi ve kanser konusunda bireysel ve kitlesel
farkındalık oluşturmak için çalışmalar yürütmektedir.

Kanser konusunda bireysel ve toplumsal bilinç oluşturmak için dil kanser sorununu,
tanımları ve yapılacakları en basit şekilde anlatabilecek şekilde seçilmelidir. Aşağıda EK-1’de
verilen metin Bilkent Üniversitesi’nden Olcay Irmak tarafından hazırlanmış orijinalinden
modifiye edilmiştir. *1+ Ve bu konuda iyi örneklerden bir tanesidir.

T.C Sağlık Bakanlığına bağlı olarak çalışan Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı tarafından
“Kanser Önlenebilir Bir Hastalıktır” sloganı ile kanserin önlenmesinde alınacak 10 tedbir bir
afiş ile duyurulmaktadır. *2+ Bu konuda örnek çalışmalardan bir tanesi “Dumansız Hava
Sahası” çalışmasıdır. *3+

Türkiye Kanserle Savaş Vakfı benzer çalışmalar yapmaktadır. Güncel olarak 4 Şubat
“Dünya Kanser Günü” ile ilgili bir uluslararası çalışma yürütmektedir. *4+ Bu çalışmada
“Kansersiz Bir Dünya” için gönüllü olanlar yürütülen çalışmaya “bildirgeyi” imzalayarak katkı
sağlayabilmektedir. [5] Tanıtım broşür, afiş ve kısa film ile yapılmaktadır. [6]

Güncel olarak Dumlupınar Üniversitesi’nin de katılımcısı olduğu “Kanserde Yaşama


Dokunuş” projesinin Türkiye ve Avrupa’da 1 Mart 2011 – 30 Mayıs 2011 tarihleri arasında
farklı etkinliklerle gerçekleştirilmesi planlanmıştır.

KAYNAKLAR
1- http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/aykonu/ay2005/april05/kanser.html
2- http://www.kanser.gov.tr/index.php?cat=16
3- http://www.dumansizhavasahasi.org.tr
4- http://www.dunyakansergunu.org
5- http://www.dunyakansergunu.org/files/image/Brosur%2023x22,5%20LR.pdf
6- http://turkkanser.org/declare.php

Cerrahide Kitlesel Farkındalık Oluşturma Çalışmaları


YAYLAK F. faikyaylak@gmail.com
DPÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD
2 Kanser Hakkında Bireysel ve Toplumsal Bilinç Oluşturma

EK-1
KANSER NEDİR
Vücudumuzda tüm organlar hücrelerden oluşur. Hücreler vücudumuzun en küçük
yapıtaşlarıdır ve ancak mikroskopla görülebilirler.
Sağlıklı vücut hücreleri (kas ve sinir hücreleri hariç) bölünebilme yeteneğine
sahiptirler. Ölen hücrelerin yenilenmesi ve yaralanan dokuların (vücut içi ve dışındaki)
onarılması amacıyla bu yeteneklerini kullanırlar. Fakat bu yetenekleri de sınırlıdır. Sonsuz
bölünemezler. Her hücrenin hayatı boyunca belli bir bölünebilme sayısı vardır. Sağlıklı bir
hücre gerektiği yerde ve gerektiği kadar bölüneceğini bilir.
Buna karşın kanser hücreleri, bu bilinci kaybeder, kontrolsüz bölünmeye başlar ve
çoğalırlar. Kanser hücreleri birikerek tümörleri (kitleleri) oluştururlar, tümörler normal
dokuları sıkıştırabilirler, içine sızabilirler ya da tahrip edebilirler. Eğer kanser hücreleri
oluştukları tümörden ayrılırsa, kan ya da lenf dolaşımı aracılığı ile vücudun diğer bölgelerine
gidebilirler. Gittikleri yerlerde tümör kolonileri oluşturur ve büyümeye devam ederler.
Kanserin bu şekilde vücudun diğer bölgelerine yayılması olayına metastaz adı verilir.
Kanserler oluşmaya başladıkları organ ve mikroskop altındaki görünüşlerine göre
sınıflandırılırlar. Farklı tipteki kanserler, farklı hızlarda büyürler, farklı yayılma biçimleri
gösterirler ve farklı tedavilere cevap verirler. Bu nedenle kanser hastalarının tedavisinde, var
olan kanser türüne göre farklı tedaviler uygulanır.

KANSERİN NEDENLERİ?
Kanserin sebebi henüz kesin olarak bilinmemektedir. Kanser hastalığı için iki grup risk
faktörü vardır. Kanser için risk faktörleri yaşam şekillerine, yaşa, cinsiyete ve aile öykülerine
bağlı olarak değişir. Bir başka risk grubu ise çevresel faktörlerdir.

1- Sigara alkol kullanımı,


2- Uzun süre ve tehlikeli saatlerde güneş altında kalma,
3- Aşırı dozda röntgen ışınına maruz kalma,
4- Bazı kimyasal maddeler (katran, benzin, boya maddeleri, asbest v.b.)
5- Bazı virüsler (HBV ve HPV)
6- Hava kirliliği
7- Radyasyona maruz kalma,
8- Kötü beslenme alışkanlığı.

KANSER TEHLİKESİNİN 7 HABERCİSİ


Kanserin belirti ve bulguları köken aldığı doku ve organlara göre değişir. Hatta bazen
hiç belirti ve bulgu vermeden kontrol muayenelerinde kanser tanısı konulabilir.

Cerrahide Kitlesel Farkındalık Oluşturma Çalışmaları


YAYLAK F. faikyaylak@gmail.com
DPÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD
3 Kanser Hakkında Bireysel ve Toplumsal Bilinç Oluşturma

AŞAĞIDAKİ BELİRTİLERE DİKKAT EDİN!


1- Rahim ve makattan gelen normal olmayan bir kanama veya akıntı
2- Memede veya vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkan şişlik ve sertlikler
3- İyileşmeyen yaralar
4- Uzun süreli ses kısıklığı ve öksürük
5- Yutkunma güçlüğü ve hazımsızlık
6- Ben ve siğillerde meydana gelen büyüme, kanama, renk değişikliği, yara...
7- Büyük ve küçük abdest yapmakta ki değişiklikler

Bu değişiklikler görüldüğünde bir hekime başvurmayı ihmal etmeyiniz...

EN SIK GÖRÜLEN KANSER TİPLERİ?


1- Meme kanseri
2- Akciğer kanseri
3- Prostat kanseri
4- Mide kanseri
5- Kalın barsak kanseri
6- Rahim ağzı kanseri

KENDİ KENDİNİZİN BEKÇİSİ OLUN


Önce kanserden korkmamayı öğrenmeliyiz. Korku doktora gitmeyi önler ve hastalığın
iyileştirilmesini engeller. Hastalık belirtilerini yorumlamak yalnızca doktorların görevidir.
Kanserin belirtilerini bilmek bu belirtilerin herhangi birini hissettiğimizde derhal doktora
başvurmak şarttır. Hiç rahatsızlık duymasak da yılda bir kez mutlaka genel kontrolden
geçmeliyiz. Kanserin iyileştirilir bir hastalık olduğunu unutmamalıyız. İyileşme oranı kanserin
erken teşhisi ile doğru orantılıdır.

1- AKCİĞER KANSERİ: Uzun süre devam eden öksürük; Öksürürken kan gelmesi; Nefes
darlığı
Akciğer kanserini önlemek için sigarayı bırakın ve sigara içilen kapalı ortamlardan kaçının.

2- CİLT KANSERİ: İyileşmeyen yara; Ben ve siğillerde şekil, renk değişikliği; Ani oluşan
ben ve siğiller
Tehlikeli saatlerde güneşlenmeyin, mutlaka yüksek koruma faktörlü güneş kremleri kullanın.

3- MEME KANSERİ; Memede ele gelen sertlik; Meme başında içeri doğru çekilme;
Meme başında akıntı; Meme şeklinde ki değişiklikler
Aylık olarak kendi kendinize meme muayenesi yapın, düzenli olarak mutlaka doktora gidin.

4- AĞIZ KANSERİ:

Cerrahide Kitlesel Farkındalık Oluşturma Çalışmaları


YAYLAK F. faikyaylak@gmail.com
DPÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD
4 Kanser Hakkında Bireysel ve Toplumsal Bilinç Oluşturma

Düzenli muayene ile diş hekiminiz ve doktorunuz ağız kanserini saptar


5- RAHİM KANSERİ: Menopozdan sonra olan kanamalar; Nedeni belli olmayan vaginal
akıntılar; Bir aydan fazla devam eden adet kanaması, düzensizlikler veya anormal
kanamalar; Karında şişlik
Düzenli olarak PAP smear testi yaptırın ve pelvik muayene olun.

6- KOLON KANSERİ; Makattan gelen kanama ve dışkılama alışkanlıklarının değişmesi;


Karın ağrısı; Karında kitle; Kilo kaybı
Sağlıklı ve dengeli beslenmeye dikkat edin. Az yağlı, bol lifli (sebze, meyve, kepekli unla
yapılmış yiyecekler) besinleri tercih edin.

7- PROSTAT KANSERİ; Sık sık (özellikle geceleri) idrara kalkma; Kesik kesik, ağrılı ve sızılı
idrar yapma; İdrar kesesini tam boşaltamama hissi; İdrar tutmada güçlük; İdrar akış
gücünde azalma
Hiçbir şikayeti olmasa da 45 yaş üzerinde her erkek, senede bir defa, PSA (prostat spesifik
antijen) kan testi yaptırmalıdır.

KANSERDE ERKEN TANI


1- Tedavi şansını artırır
2- Tedaviyi kolaylaştırır
3- Tedavi giderlerini azaltır
4- Doku ve organ kaybını önler
5- Sakatlık bırakmaz
6- HAYAT KURTARIR

Günümüzde, milyonlarca insan kanserli ya da kanseri tedavi edilmiş olarak yaşamaktadır.


Kanser tanısı ne kadar erken konursa, tedavisi o kadar erken başlar ve kanser tedavisi ne
kadar erken başlarsa tedavinin başarıya ulaşma şansı da o kadar yüksek olur.

KAYNAKLAR
1-http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/aykonu/ay2005/april05/kanser.html

Cerrahide Kitlesel Farkındalık Oluşturma Çalışmaları


YAYLAK F. faikyaylak@gmail.com
DPÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD
5 Kanser Hakkında Bireysel ve Toplumsal Bilinç Oluşturma

EK-2. T.C. Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı “Kanser önlenebilir bir
hastalıktır!” sloganı ile hazırladığı afişte kanserin önlenmesinde alınacak 10 tedbirin şunlar
olduğunu bildirmiştir. [1]
1-Sigara Kullanmayınız!

2-Anne Karnındaki Bebeği İlaç, Kimyasal Maddeler, Toksinler ve Radyasyondan Koruyun!

3-Çalışma Ortamındaki Zararlı Maddelerden Sakının!

4-Gereksiz Radyolojik Tetkiklerden Kaçının!

5-Gereksiz İlaç Kullanımından Kaçının!

Cerrahide Kitlesel Farkındalık Oluşturma Çalışmaları


YAYLAK F. faikyaylak@gmail.com
DPÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD
6 Kanser Hakkında Bireysel ve Toplumsal Bilinç Oluşturma

6-Güneş Işığının Zararlı Etkilerinden Korunun!

7-Düzenli Egzersiz Yapın!

8-Yüksek Kalorili Diyet ve Katkı Maddelerinden Uzak Durun!

9-Böcek İlacı ve Diğer Tarım İlaçlarından Uzak Durun!

10-Alkolden Uzak Durun!

Cerrahide Kitlesel Farkındalık Oluşturma Çalışmaları


YAYLAK F. faikyaylak@gmail.com
DPÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD
7 Kanser Hakkında Bireysel ve Toplumsal Bilinç Oluşturma

Kaynak

1-http://www.kanser.gov.tr/index.php?cat=26

ÖNEMLİ UYARI: Bu belge tek başına bir kişinin sağlık durumu hakkında karar vermek ya da
durumunu yönetmek için yeterli değildir. “Tıp Eğitimi ve Bilişimi Dersleri” kapsamında verilen ya da
verilecek olan “Cerrahide Kitlesel Farkındalık Oluşturma Çalışmaları” konulu ders sırasında
kullanılmak üzere hazırlanmıştır.

Cerrahide Kitlesel Farkındalık Oluşturma Çalışmaları


YAYLAK F. faikyaylak@gmail.com
DPÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD