ELEMENTE DE TRIGONOMETRIE

FORMULE UZUALE
1 cos sin
2 2
· + a a
a b b a b a cos sin cos sin ) sin( + · + b a b a b a sin sin cos cos ) cos( − · +
a b b a b a cos sin cos sin ) sin( − · − b a b a b a sin sin cos cos ) cos( + · −
a a sin ) sin( · − π a a sin ) sin( − · + π a a cos ) cos( − · − π a a cos ) cos( − · + π
a a cos )
2
sin( · −
π
a a cos )
2
sin( · +
π
a a sin )
2
cos( · −
π
a a sin )
2
cos( − · +
π
a a ctg )
2
tg · −
π
( a a tg )
2
ctg( · −
π
a a a cos sin 2 2 sin ·
a a a
2 2
sin cos 2 cos − · 1 cos 2 2 cos
2
− · a a a a
2
sin 2 1 2 cos − ·
2
2 cos 1
sin
2
a
a

·
2
2 cos 1
cos
2
a
a
+
·
b a
b a
b a
tg tg 1
tg tg
) tg(

+
· +
b a
b a
b a
tg tg 1
tg tg
) tg(
+

· −
b a
b a
b a
ctg ctg
1 tg c ctg
) ctg
+

· + (
b a
b a
b a
ctg ctg
1 ctg ctg
) ctg(

+
· −

a
a
a
2
tg 1
tg 2
2 sin
+
·
a
a
a
2
2
tg 1
tg 1
2 cos
+

·
a
2
tg 1
tg 2
2 tg

·
a
a

,
`

.
| −

,
`

.
| +
· +
2
cos
2
sin 2 sin sin
b a b a
b a
,
`

.
| −

,
`

.
| +
· +
2
cos
2
cos 2 cos cos
b a b a
b a

,
`

.
| +

,
`

.
| −
· −
2
cos
2
sin 2 sin sin
b a b a
b a
,
`

.
| −

,
`

.
| +
− · −
2
sin
2
sin 2 cos cos
b a b a
b a
b a
b a
b a
cos cos
) sin(
tg tg
+
· +
b a
b a
b a
sin sin
) sin(
ctg ctg
+
· +
b a
b a
b a
cos cos
) sin(
tg tg

· −
b a
a b
b a
sin sin
) sin(
ctg ctg

· −

2
) sin( ) sin(
cos sin
b a b a
b a
− + +
·
2
) cos( ) cos(
cos cos
b a b a
b a
− + +
·
2
) cos( ) cos(
sin sin
b a b a
b a
+ − −
·

TABELE DE VALORI
1
a
) ( grade rad

0 0


30
6
π

45
4
π

60
3
π

90
2
π

180 π

270
2


360 2π
a sin 0
2
1
2
2
2
3
1 0 1 − 0
a cos
1
2
3
2
2
2
1 0 1 − 0 1
a tg
0
3
1 1 3 nu
exista
0 nu
exista
0
a ctg
nu
exisra
3 1
3
1 0 nu
exista
0 nu
exista
x 1 −
2
3

2
2

2
1

0
2
1
2
2
2
3
1
x arcsin
2
π

3
π

4
π

6
π

0
6
π
4
π
3
π
2
π
x x arcsin ) arcsin( − · −
x 1 −
2
3

2
2

2
1

0
2
1
2
2
2
3
1
x arccos π
6

4

3

2
π
3
π
4
π
6
π 0
x x arccos ) arccos( − · − π
x ∞ − 3 − 1 −
3
1

0
3
1 1 3 ∞
x arctg
2
π

3
π

4
π

6
π 0
6
π
4
π
3
π
2
π
x x arctg ) ( arctg − · −
x ∞ − 3 − 1 −
3
1

0
3
1 1 3 ∞
x arcctg π
6

4

3

2
π
3
π
4
π
6
π 0
x x arcctg ) ( arcctg − · − π

ECUATII TRIGONOMETRICE FUNDAMENTALE
Ecuatia Multimea de solutii
] 1 , 1 [ , sin − ∈ · a a x
cazuri particulare
{ ¦ { ¦ Z Z ∈ + − ∪ ∈ + ∈ k k a k k a x | 2 arcsin | 2 arcsin π π π
2
0 sin · x { ¦ Z ∈ ∈ k k x | π
1 sin · x
¹
'
¹
¹
'
¹
∈ + ∈ Z k k x | 2
2
π
π
1 sin − · x
¹
'
¹
¹
'
¹
∈ + − ∈ Z k k x | 2
2
π
π
] 1 , 1 [ , cos − ∈ · a a x
cazuri particulare
0 cos · x
{ ¦ { ¦ Z Z ∈∈ + − ∪ ∈ + ∈ k k a k k a x | 2 arccos | 2 arccos π π
¹
'
¹
¹
'
¹
∈ + ∈ Z k k x |
2
π
π
1 cos · x { ¦ Z ∈ ∈ k k x | 2 π
1 cos − · x { ¦ Z ∈ + ∈ k k x | 2 π π
∈ · a a x , t g R
∈ x
{arctg ∈ + k k a | π Z}
∈ · a a x , c t g R
∈ x
{arcctg ∈ + k k a | π Z}
APLICATII ALE TRIGOMETRIEI IN TRIUNGHI
NOTATII
∆ABC oarecare
A,B,C masurile unghiurilor
a,b,c lungimile laturilor
2
c b a
p
+ +
·
semiperimetru
S aria suprafetei triunghiulare
R raza cercului circumscris
r raza cercului inscris
c b a
h h h , ,
lungimile inaltimilor
c b a
m m m , ,
lungimile
medianelor
3
TEOREME
Teorema sinusurilor: in orice triunghi ABC avem:
R
C
c
B
b
A
a
2
sin sin sin
· · ·
Teorema cosinusului: in orice triunghi ABC avem:

A bc c b a cos 2
2 2 2
− + ·
Consecinta:
bc
a c b
A
2
cos
2 2 2
− +
·
FORMULE:
Arie:
2
a
ah
S ·
2
sin C ab
S ·
A
C B a
S
sin 2
sin sin
2
·
) )( )( ( c p b p a p p S − − − ·
Raze:
S
abc
R
4
·
p
S
r ·
Mediana:
4
) ( 2
2 2 2
2
a c b
m
a
− +
·
FORMA TRIGONOMETRICA A NUMERELOR COMPLEXE
NUMAR COMPLEX
Fie
*
C ∈ z un numar complex nenul
4
Forma algebrica:
R ∈ + · y x yi x z , ;
) Im( ), Re( z y z x · ·
punctul
) , ( y x M
este imaginea geometrica
a lui z (intr-un reper cartezian xOy)
numarul z este afixul punctului M
Forma trigonometrica:
) sin (cos t i t r z + ·
) 2 , 0 [ ); , 0 ( π ∈ ∞ ∈ t r
2 2
y x z r + · · (modul), r OM ·
z t arg ·
(argument redus)-masura unghiului
orientat, in sens trigonometric, dintre (Ox si(OM.

DETERMINAREA ARGUMENTULUI REDUS
Argumentul redus se determina in functie de pozitia punctului M, astfel:
Pozitia
punctului
Valoarea argumentului
Ox M ( ∈ 0 arg · z
Oy M ( ∈
2
arg
π
· z
' (Ox M ∈ π · z arg
' (Oy M ∈
2
3
arg
π
· z
1
C M ∈
x
y
z arctg arg ·
2
C M ∈
π + ·
x
y
z arctg arg
3
C M ∈
π + ·
x
y
z arctg arg
4
C M ∈
π 2 arctg arg + ·
x
y
z
4 3 2 1
, , , C C C C
sunt cele patru
cadrane determinate de axe
EXEMPLE
Forma
algebrica
Modulul Pozitia
punctului
Valoarea argumentului Forma trigonometrica
5
1 · z
1 1 · Ox M ( ) 0 , 1 ( ∈ 0 ) 1 arg( · 0 sin 0 cos 1 i + ·
1 − · z
1 1 · − ' ( ) 0 , 1 ( Ox M ∈ − π · − ) 1 arg( π π sin cos 1 i + · −
i z · 1 · i
Oy M ( ) 1 , 0 ( ∈
2
) arg(
π
· i
2
i
2
i
π π
sin cos + ·
i z − ·
1 · −i ' ( ) 1 , 0 ( Oy M ∈ −
2
3
) arg(
π
· −i
2
3
sin
2
3
cos
π π
i i + · −
i z + ·1 2 1 · +i
1
) 1 , 1 ( C M ∈
4
1 arctg ) 1 arg(
π
· · +i

,
`

.
|
+ · +
4
sin
4
cos 2 1
π π
i i
i z − ·1 2 1 · −i
4
) 1 , 1 ( C M ∈ −
4
7
2
4
2 ) 1 arctg( ) 1 arg(
π
π
π
π
· + − ·
· + − · −i

,
`

.
|
+ · −
4
7
sin
4
7
cos 2 1
π π
i i
i z + − · 1 2 1 · + − i
2
) 1 , 1 ( C M ∈ −
4
3
4
) 1 arctg( ) 1 arg(
π
π
π
π
· + − ·
· + − · + − i

,
`

.
|
+ · + −
4
3
sin
4
3
cos 2 1
π π
i i
i z − − · 1 2 1 · − − i
3
) 1 , 1 ( C M ∈ − −
4
5
4
1 arctg ) 1 arg(
π
π
π
π
· + ·
· + · − − i

,
`

.
|
+ · − −
4
5
sin
4
5
cos 2 1
π π
i i
OBSERVATIE
Daca 0 · z , atunci
0 0 ·
si
0 arg
este nedeterminat (poate fi orice unghi din
intervalul
) 2 , 0 [ π
).
MULTIMEA ARGUMENTELOR UNUI NUMAR COMPLEX
{ ¦ Z ∈ + · k k z Argz | 2 arg π
OPERATII CU NUMERE COMPLEXE SUB FORMA TRIGONOMETRICA
Inmultire
( )
1 1 1 1
sin cos t i t r z + ·
( )
2 2 2 2
sin cos t i t r z + ·
( ) ( ) ( )
2 1 2 1 2 1 2 1
sin cos t t i t t r r z z + + + ·
6
Impartire
( )
1 1 1 1
sin cos t i t r z + ·
( ) 0 , sin cos
2 2 2 2 2
≠ + · r t i t r z
( ) ( ) ( )
2 1 2 1
2
1
2
1
sin cos t t i t t
r
r
z
z
− + − ·
Ridicare la putere
( ) N n t i t r z ∈ + · , sin cos
( ) nt i nt r z
n n
sin cos + ·
Pentru 1 · r obtinem formula lui Moivre:
( ) nt i nt t i t
n
sin cos sin cos + · +
Observatie: argumentele numerelor complexe cu care se efectueaza operatiile nu
sunt neaparat reduse; argumentele rezultatelor sunt oarecare
RADACINILE DE ORDINUL n ALE UNUI NUMAR COMPLEX.
Fie
( ) 0 , sin cos ≠ + · z t i t r z
un numar complex, unde
) 2 , 0 [ , arg π ∈ · t z t
si
2 , ≥ ∈ n n N
. Atunci exista n numere complexe, distincte, a caror putere a n-a
este z, date de formula;
1 , 0 ,
2
sin
2
cos − ·

,
`

.
|

,
`

.
| +
+
,
`

.
| +
· n k
n
k t
i
n
k t
r Z
n
k
π π
(argumentele sunt reduse)
Aplicatie: radacinile de ordinul n ale unitatii
1 , 0 ,
2
sin
2
cos 2 , , 0 sin 0 cos 1 − · + · ⇒ ≥ ∈ + · · n k
n
k
i
n
k
Z n n i z
k
π π
N
7

1] [ 1 Multimea de solutii x ∈ { arcsin a + 2kπ | k ∈ Z} ∪ {π − arcsin a + 2kπ | k ∈ Z} cazuri particulare 2 .a (rad grade ) 0 0 π 30  6 1 2 3 2 1 π 45  4 2 2 2 2 π 60  3 3 2 π 90  2 π 180   3π 270  2π 360 2 sin a 0 1 0 nu exisra 1 0 nu exista 0 0 −1 0 nu exista 0 0 1 0 nu exista cos a tg a ctg a 1 2 3 −1 0 nu exista 1 1 3 3 1 3 x arcsin x −1 − − π 2 − π 3 3 2 − − π 4 2 2 − − π 6 1 2 0 0 π 6 1 2 π 4 2 2 π 3 3 2 1 π 2 arcsin( −x ) = −arcsin x 2 2 x −1 − arccosx π 5π 6 3 2 − − 3π 2π π π 4 3 2 3 arccos( −x ) = π − arccos x 1 2 0 1 2 π 4 2 2 π 6 3 2 1 0 x arctg x −∞ − − 3 −1 − − π 2 − π 3 π 4 1 3 0 0 arctg ( −x ) = −arctg x π 6 π 6 1 3 1 3 ∞ π 2 π 4 π 3 x arcctg x −∞ π − 3 −1 − 5π 6 3π 2π π π 4 3 2 3 arcctg (−x ) = π −arcctg x 1 3 0 1 3 1 3 ∞ 0 π 4 π 6 ECUATII TRIGONOMETRICE FUNDAMENTALE Ecuatia sin x = a. a ∈ − .

mc lungimile medianelor 3 .1] [ 1 cazuri particulare cos x = 0 x ∈ { arccos a + 2kπ | k ∈ Z} ∪ { − arccos a + 2kπ | k ∈∈ Z} cos x = 1 π  x ∈  + kπ | k ∈ Z  2  x ∈ { 2kπ | k ∈ Z} cos x = −1 x ∈ {π + 2kπ | k ∈ Z} tgx = a. hc lungimile inaltimilor m a .B. a ∈ R x x ∈ {arctg a + kπ | k ∈ Z} x ∈ {arcctg a + kπ | k ∈ Z} APLICATII ALE TRIGOMETRIEI IN TRIUNGHI NOTATII ∆ABC oarecare A.sin x = 0 sin x = 1 x ∈ { kπ | k ∈ Z} sin x = −1 π  x ∈  + 2kπ | k ∈ Z  2    π  x ∈ − + 2kπ | k ∈ Z   2  cos x = a. a ∈ − .C masurile unghiurilor a. a ∈ R c t g = a.c lungimile laturilor p= a +b +c semiperimetru 2 S aria suprafetei triunghiulare R raza cercului circumscris r raza cercului inscris ha . hb .b. mb .

TEOREME Teorema sinusurilor: in orice triunghi ABC avem: a b c = = = 2R sin A sin B sin C Teorema cosinusului: in orice triunghi ABC avem: a 2 = b 2 + c 2 − 2bc cos A Consecinta: cos A = b2 + c2 − a 2 2bc FORMULE: Arie: S= Raze: R= abc 4S r= S p aha 2 S= ab sin C 2 S= a 2 sin B sin C 2 sin A S = p ( p −a )( p −b)( p −c ) Mediana: ma 2 = 2(b 2 + c 2 ) − a 2 4 FORMA TRIGONOMETRICA A NUMERELOR COMPLEXE NUMAR COMPLEX Fie z ∈C* un numar complex nenul 4 .

x. dintre (Ox si(OM. ∞). C3 . y ∈R x = Re( z ). OM = r t = arg z (argument redus)-masura unghiului orientat. C2 .Forma algebrica: z = x + yi . C4 sunt cele patru cadrane determinate de axe EXEMPLE Forma algebrica Modulul Pozitia punctului Valoarea argumentului Forma trigonometrica 5 . DETERMINAREA ARGUMENTULUI REDUS Argumentul redus se determina in functie de pozitia punctului M. y ) este imaginea geometrica a lui z (intr-un reper cartezian xOy) numarul z este afixul punctului M Forma trigonometrica: z = r (cos t + i sin t ) r ∈(0. astfel: Pozitia punctului M ∈(Ox M ∈(Oy M ∈(O ' x M ∈(O ' y Valoarea argumentului arg z = 0 arg z = π 2 arg z = π arg z = 3π 2 y x M ∈ C1 M ∈C 2 M ∈C 3 M ∈C 4 arg z = arctg arg z = arctg arg z = arctg y +π x y +π x y arg z = arctg + 2π x C1 . in sens trigonometric. y = Im( z ) punctul M ( x. t ∈[0.2π) r=z = x2 + y2 (modul).

1) ∈C1 M (1.− ) ∈(O ' 1 y arg( 1) = 0 arg( − ) =π 1 1 = cos 0 + i sin 0 −1 = cos π + i sin π 2 3π arg( −i ) = 2 arg( i ) = π i = cos − i = cos 1+ = 2 i 1− = 2 i M (1.−1) ∈C4 M ( −1.1) ∈(O y M (0.0) ∈(O ' 1 x M (0.− ) ∈C3 1 1 z = −1 + i z = −1 − i − + = 2 1 i − − = 2 1 i 1+i = 4 arg( 1 −i ) = arctg( −1) + 2π = 1−i = π 7π = − + 2π = 4 4 arg( −1 +i ) = arctg( −1) +π = −1 + i = π 3π = − +π = 4 4 arg( −1 −i ) = arctg 1 +π = −1 − i = π 5π = +π = 4 4 arg( 1 +i ) = arctg 1 = π 3π 3π + i sin 2 2 π π + i sin 2 2 π π  2  cos + i sin  4 4  7π 7π   2  cos + i sin  4 4   3π 3π   2  cos + i sin  4 4   5π 5π   2  cos + i sin  4 4   OBSERVATIE Daca z = 0 . atunci 0 intervalul [0.0) ∈(O x M ( − .1) ∈C2 M ( − .2π) ). = 0 si arg 0 este nedeterminat (poate fi orice unghi din MULTIMEA ARGUMENTELOR UNUI NUMAR COMPLEX Argz = { arg z + 2kπ | k ∈ Z} OPERATII CU NUMERE COMPLEXE SUB FORMA TRIGONOMETRICA Inmultire z 2 = r2 ( cos t 2 + i sin t 2 ) z1 = r1 ( cos t1 + i sin t1 ) z1 z 2 = r1r2 ( cos( t1 + t 2 ) + i sin( t1 + t 2 ) ) 6 .z =1 z = −1 z =i z = −i z =1 + i z =1 − i 1 = 1 − = 1 1 i = 1 − = i 1 M (1.

distincte. n ∈ N z1 r1 = cos t1 − t 2 + i sin ( t1 − t 2 ) z 2 r2 ( ( ) ) z n = r n ( cos nt + i sin nt ) Pentru r = 1 obtinem formula lui Moivre: ( cos t + i sin t ) n = cos nt + i sin nt Observatie: argumentele numerelor complexe cu care se efectueaza operatiile nu sunt neaparat reduse. r2 ≠ 0 Ridicare la putere z = r ( cos t + i sin t ). n ∈ N. k = 0. t ∈[0. n ≥ 2 .Impartire z1 = r1 ( cos t1 + i sin t1 ) z 2 = r2 ( cos t 2 + i sin t 2 ) . argumentele rezultatelor sunt oarecare RADACINILE DE ORDINUL n ALE UNUI NUMAR COMPLEX. a caror putere a n-a este z. z ≠ 0 un numar complex. Atunci exista n numere complexe.2π) si n ∈N. k = 0. unde t = arg z .   t + 2kπ   t + 2kπ   Z k = n r  cos   + i sin   . n −1 n n 7 . Fie z = r ( cos t + i sin t ). n − 1    n    n  (argumentele sunt reduse) Aplicatie: radacinile de ordinul n ale unitatii z = 1 = cos 0 + i sin 0. n ≥ 2 ⇒ Z k = cos 2kπ 2kπ + i sin . date de formula.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful