B R SOSYOLO UN MAHKUM YET Hayat n n tam on yedi y l n hapishanede geçiren ünlü sosyolog smail Be ikçi, geçen hafta 1 y l 3 ay hapse

mahkum edildi. Bilmeyenler için söyleyelim. smail Be ikçi, Do u ve Güneydo u Anadolu Bölgesi¶nin sosyo-ekonomik yap s üzerine çal an önemli bir akademisyen. Doktora tezini bölgedeki son göçebe a iretlerden Alikan a ireti üzerine yazm . Tabii tezin yaz m sürecinde, a iretin ve bölgenin yap s n bizzat kendisi yerinde incelemi . Be ikçi, tezini takiben 1969 y l nda ³Do u Anadolu¶nun Düzeni´ isimli bir eser yay nl yor. Bu çal ma akademik de eri oldukça yüksek, bölgenin tarihini, etnik durumunu, bölgedeki üretim ili kilerini, a iret düzenini ve dini gruplar n etkisini detayl ca anlatan bir eser1. Tabii çal man n de eri, Be ikçi¶nin bölgeyi iyi tan mas ndan ve kendisine hiçbir suretle otosansür uygulamamas ndan geliyor. Ne var ki, ³Do u Anadolu¶nun Düzeni´ bas ld ktan sonra, Be ikçi¶nin ba na oldukça i aç yor. Be ikçi, önce Erzurum Atatürk Üniversitesi¶nden kovuluyor. 12 Mart Darbesi sonras nda da tutuklan p hapse mahkum ediliyor. lerleyen süreçte de, Be ikçi belirli aral klarla hapse girip ç k yor ve toplamda hayat n n 17 y l n hapishanelerde geçiriyor. Be ikçi son olarak da geçen hafta, PKK terör örgütünün propagandas n yapt gerekçesiyle yeniden hapse mahkum oldu. ddiaya göre Be ikçi: a) 19.yy Osmanl ¶s nda Kürdistan eyaleti olarak adland r lan2 bölgeye ³Kürdistan´ demek b) PKK¶l lar , ³terörist´ yerine ³gerilla´ olarak tan mlamak c) Qandil Da ¶n ³K´ harf ile de il ³Q´ harfi ile yazmak suretiyle terör örgütü propagandas yapm t . Mahkeme de bu ³suçu´ hapis cezas yla cezaland rarak, bize kötü bir dejavu ya att . Kürt sorunu hiç ku kusuz ülkedeki en önemli sorunlardan biri. Bu soruna kar devletin yürüttü ü politika uzun bir dönem Kürtleri ³da Türkü´ olarak adland rmak, Kürtçe¶yi ³Türkçe¶nin bozuk bir lehçesi´ diye tan mlamak ve Kürt sorununu ³Güneydo u sorunu´ olarak çizmek oldu. Bu politikaya ister istemez toplum da uyum sa lad . Fakat her sorunu oldu u gibi Kürt sorununu da çözmenin yolu, sorunu öncelikle do ru tan mlamaktan ve anlamaktan geçiyor. Ku kusuz bunun olmazsa olmaz art , mesele üzerindeki görü lerin sansürsüz olarak, özgürce ifade edilebilmesi. Kürt kimli ini ve bölgeyi iyi tan yan bir sosyolo un mahkumiyeti ise bu do rultuda yap labilecek en kötü ey gibi duruyor. Zira Be ikçi¶nin mahkumiyeti Kürt sorununun tart lmas n n bir tabu oldu unun yeniden ilan olarak görülebilir. Bu ilan ister istemez, ³militan olmay ´ göze alamayan yazar ve akademisyenleri otosansür uygulamaya itiyor. Sonuç olarak da, Kürt sorununu ³anlama´ çabam z gene sekteye u ruyor.

Do u Anadolu nun Düzeni bölgeyi anlatan birçok eserde de s kça al nt lanan bir eser. Mesela: Ayd n Z. (1986), Underdevelopment and rural structures in southeastern. Turkey: the household economy in. Gisgis and Kalhana. London: Ithaca Yerasimos, S.(1980), Azgeli mi lik Sürecinde Türkiye, Gözlem Yay nlar : stanbul van Bruinessen, M. (2010), A a, eyh ve Devlet, leti im Yay nlar 2 Özo lu, H. (2004), Kurdish notables and the Ottoman state, State University of New York Press

1

Hala. ³Kürdistan´ sözcü ü bile suç oldukça süreç ilerleyemiyor. .. Gerçekten Kürtler ne istiyor? Anadilde e itim gibi temel hak ve özgürlüklerin verilmesi Kürt halk için yeterli olacak m ? Yoksa özerklik verilmedikçe belli bir kesimin sesi kesilmeyecek mi? BDP özerkli i gerçekten yeterli buluyor mu? Yoksa ba ms zl n tart lamad bir ortamda özerklik kavram bir taktik olarak m kullan l yor? BDP olur da ba ms zl k talebini yüksek sesle dile getirirse. Ama en fenas bilmekten korkuyoruz. acaba Kürt halk ndan yeterli deste i görecek mi? Yoksa Kürt hareketi özerklikçiler.. ba ms zl kç lar olarak bölünecek mi? vs. Kürt sorununun taraflar dü üncelerini iletemedikçe. Biliyor muyuz? Bilmiyoruz.. vs..Mesele sadece yazar-akademisyen çevresiyle ilgili de il elbet.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful