TÜRKİYE CUMHURİYETİ BAŞBAKANLIK YATIRIM DESTEK VE TANITIM AJANSI

TÜRKİYE KİMYA SEKTÖRÜ RAPORU

ARALIK 2009 DECEMBER 2009

herhangi bir beyanda bulunulmayacak ya da garanti verilmeyecektir ve bu konuyla ilgili olarak. Belge’nin içindeki bilgileri yasal. TYDTA ya da Deloitte herhangi bir yargı alanında hukuksal sorumluluk kabul etmemektedir ve herhangi bir kayıt gereksinimi ya da diğer yasal sınırlamaların alıcı tarafından ihlal edilmesinden TYDTA ya da Deloitte sorumlu olmayacaktır. TYDTA ya da Deloitte ya da ilgili yan kuruluşları ya da ortak şirketleri tarafından yapılan bir taahhüt ya da öneri niteliğinde de değildir. Belge.Ş. çalışanlar ve aracılar Belge’ye ya da bu gibi bilgilere ve bu Belge ve bilgilerde ortaya çıkabilecek hatalara ya da ihmallere dayanabilecek tüm sorumlulukları açıkça reddeder. çalışan ya da temsilci tarafından herhangi bir sorumluluk kabul edilmeyecektir. Özellikle gelecekle ilgili projeksiyonlar. burada anlatılan hisse senetleri ya da şirketler ya da varlıkların satılması ya da satın alınmasına ya da söz konusu sektöre yatırım yapılmasına yönelik bir teklif ya da davet olmayıp. 2 . Deloitte ve ilgili yan kuruluşları ve ortak şirketleri ile ilgili görevliler. TYDTA. Belge’nin dağıtımı ya da mülkiyet altına alınması ile ilgili olarak. vergisel ya da farklı bir öneri olarak yorumlamamalıdır. Herhangi bir alıcı ya da olası yatırımcı yatırım kararı verirken bu Belge’ye dayanmamalıdır. Belge’yi alan kişiler. DRT Kurumsal Finans Danışmanlık Hizmetleri A. hiçbir durumda yayınlanamaz. Belge’nin ya da sektöre dair yapılacak diğer incelemelerle bağlantılı olarak herhangi bir olası yatırımcıya ya da danışmanlarına verilecek herhangi bir yazılı ya da sözlü bilginin doğruluğu ya da tamlığı ile ilgili olarak. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı (“TYDTA”) tarafından. TYDTA ya da Deloitte ya da herhangi bir alıcı ya da ilgili görevli. Belge’de yer alan bilgiler. Belge’nin fikri mülkiyet hakları TYDTA’a aittir. hedefler ve tahminlerin (varsa) elde edilebilmesi ya da kabul edilebilirliği konusunda herhangi bir beyanda bulunulmamakta ve garanti verilmemektedir. açık ya da zımni. Belge bu sektörle ilgili bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belge her şeyi kapsama ya da olası bir yatırımcının bu sektöre yatırım yapma ya da yapmama konusunda karar vermesi için ihtiyaç duyacağı tüm bilgileri içerme iddiasında değildir. Kendi durum tespit çalışmalarını yapmaları ve bağımsız danışmanlık hizmeti almaları önerilmektedir. kurumsal.’nin (“Deloitte”) destekleri ile derlenen seriden biridir. çoğaltılamaz ya da bir ücret ya da üyelik karşılığında üçüncü taraflara satılamaz. Belge’nin hazırlandığı dönemde halka açık bilgi kaynaklarına dayanarak hazırlanmıştır. TYDTA ve Deloitte Belge’de yer alan bilgileri doğrulamamıştır.Yasal Uyarı Bu Belge yatırımcılara Türkiye’deki büyüme öncelikli sektörlere dair bir sektör özeti sağlamak amacıyla. Belge’nin aslı ya da üzerinde değişiklikler yapılmış versiyonu.

4 2. 2.5 2.2 2.İÇİNDEKİLER 1.2. 2.2.3 2.3 2.1 2.2.6 Yönetici Özeti Sektöre Genel Bakış Küresel Sektör Türkiye Kimya Sektörü Genel Bakış Uluslararası Ticaret REACH Sektördeki Önemli Şirketler SWOT Analizi Birleşmeler ve Şirket Alımları Sektördeki Kurum ve Kuruluşlar 4 5 5 8 8 10 11 12 13 14 15 16 17 Şekiller Listesi Kısaltmalar 3 .2 2.1 2.

insan ve çevre sağlığını korumanın yanında AB kimya sektörünün rekabet gücünü artırmayı ve iç piyasada bölünmeleri engellemeyi amaçlamaktadır. 2009 IGEME (İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi). Türkiye’nin kimyasal madde ihracatı. Eylül 2009'da % 33 oranında azalmıştır. dünyadaki en büyük kurumsal üreticiler arasında yer almaktadır.5’ini oluşturmaktadır. Bu şirketlerin en büyüğü 926 milyon ABD doları tutarındaki piyasa değeriyle Petkim Petrokimya Holding A. Güncel verilere göre. Kimyasal maddelerin girdi olarak kullanıldığı ana ürün grupları arasında kauçuk ve plastik ürünler. Türkiye özellikle Almanya. Her iki kulvarda koşan entegre firmalar ise emtia tarafındaki düşen kâr marjlarını karşılamak amacıyla portföylerine daha çok sayıda özellikli ürün eklemenin yollarını aramaktadırlar.000 şirkette 80. Gelişmiş pazarlarda özellikli ürün üreten üreticiler arasındaki rekabet giderek artmaktadır. Muhtelif sektörlere temel ve ara mamul temin eden Türkiye kimya sektörü uzun yıllardır faal durumdadır. 1 2 CEFIC (Avrupa Kimya Sanayi Konseyi). Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı kendisine bağlı bir organ olan İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri (İMMİB) Genel Sekreterliği vasıtasıyla Eylül 2007’de REACH ilk yardım masasını kurmuştur. Bayer. Braskem ve Mitsubishi. Öte yandan. SABIC. İtalya. giyim.8’lik yıllık bileşik büyüme oranı ile artmıştır. yaklaşık 4. REACH. Gelişmekte olan pazarlarda büyük ölçekli kapasite yatırımları yapmakta olan sektörün emtia tarafı günümüzde kapasite fazlası sorunu ile karşı karşıyadır. Romanya ve Ukrayna’ya yapılmaktadır. Yönetici Özeti Kimya sektörü petrol. Küresel ekonomi 2007 ile 2009 yılları arasındaki büyük durgunluktan çıkarken. verimlilik ve çevre bilinci anlamında daha da gelişmesi beklenmektedir. Eylül 2008 ile kıyaslandığında. Çeşitli ülkelerde tesisleri bulunan BASF.1 milyar ABD dolarına ulaştığı hızlı büyümenin (2006 ile 2008 yılları arasında % 24. Otomotiv. 2008 yılında ihracatın 6.6’sı) Rusya Federasyonu.9’luk yıllık bileşik büyüme oranı) ardından.7’lik bir artış gerçekleşmiştir ve bu durum dar boğazın etkilerinin hafiflemeye başladığını göstermektedir. Türkiye’de kimyevi madde ihracatı ağırlıklı olarak (toplam ihracatın % 26.Ş. kimyevi madde ithalatı da 2006 ile 2008 yılları arasında % 17. ABD. Fransa. Sektörde toplam piyasa değeri Aralık 2009 tarihi itibarıyla 2 milyar ABD doları civarında olan 11 adet halka açık şirket bulunmaktadır. 2009 4 . İMMİB bu alanda bilinçlendirme çalışmaları yapmakta ve Türk ihracatçılarına teknik yardım ve rehberlik hizmetleri sunmaktadır. Eskiden kamuya ait bir şirket olan Petkim 2007 yılında Socar-Turcas Energy tarafından satın alınmıştır.8 trilyon avro büyüklüğünde bir sanayi koludur. metaller ve mineraller gibi hammaddeleri 70. 2006 2 yılında (en güncel mevcut veri) yaklaşık 15 milyar avro değerinde üretim yapan sektör. hava. Belçika. Dow. İngiltere ve Çin’den kimyevi madde ithal etmektedir. Eastman Chemical Company. selüloz ve kağıt ile birincil metaller yer almaktadır. kimya sektörü de derin bir değişim sürecinden geçmektedir.000’in üzerinde farklı 1 ürüne dönüştüren. Sektör büyük bir gelişim göstermiştir ve AB standartlarına uyum çerçevesinde kalite. Kimya sektöründen girdi kullanılmaksızın üretilen çok az sayıda ürün bulunmaktadır. çelik ve tekstil sektörlerinin ardından dördüncü sırada gelen kimya sektörü ihracatı Türkiye’deki toplam ihracatın yaklaşık % 4. krom ve bor üreticilerinden biri olan Türkiye’nin bu alanda rekabet avantajları bulunmaktadır. INEOS. sektördeki binlerce küçük çaplı şirketin yanında. tekstil. 2008 yılında yapılan ithalatın toplam değeri 25. T. küresel ekonomi için kilit konumda ve yaklaşık 1. su. İtalya. bir önceki ayla kıyaslandığında Ekim 2009’da % 0. petrol arıtımı. Dünyanın en büyük sodyum karbonat. Shell.’dir (“Petkim”). DuPont. Değerlendirilmesi ve Belgelendirilmesi) adında bir düzenlemeyi yürürlüğe koymuştur. doğalgaz. Son dönemde yaşanan durgunluk sorunları daha da kötüleştirmiştir. Kâr marjları daralmış ve sermaye getiri oranları sürekli düşmüştür. Almanya. özellikle küresel ekonomik dar boğaza bağlı olarak.000’in üzerinde çalışana istihdam sağlamaktadır.C.6 milyar ABD dolarına ulaşmıştır.1. Avrupa Birliği Haziran 2007’de kimyasal maddeler ve bu maddelerin güvenli bir şekilde kullanılması ile ilgili REACH (Kimyasalların Kaydı. ExxonMobil.

Bayer. hava. selüloz ve kağıt ile birincil metaller yer almaktadır. Norveç ve diğer Orta & Doğu Avrupa (yeni AB12 hariç) 405 200 100 0 Asya Kaynak: CEFIC 279 90 AB NAFTA (**) Okyanusya ve Afrika 63 35 Diğer (**) Latin Amerika Diğer Avrupa ülkeleri (*) Kimyevi maddeler. sektördeki binlerce küçük çaplı şirketin yanında.Dünya (2007) İhracat İthalat 0% AB Asya 20% NAFTA 40% Diğer Avrupa 60% Latin Amerika 80% Afrika 100% Okyanusya Kaynak: CEFIC . su.000’in üzerinde farklı ürüne dönüştüren küresel ekonomi için kilit konumda bir sanayi koludur. Shell. Çeşitli ülkelerde tesisleri bulunan BASF. İhracat ve ithalatta en büyük pay AB’nindir ve AB’yi Asya ve NAFTA takip etmektedir. Kâr marjları daralmış ve sermaye getiri oranları sürekli düşmüştür. petrol arıtımı. üretim. DuPont.1 Sektöre Genel Bakış Küresel Sektör Kimya sektörü petrol. giyim. ExxonMobil. Asya’yı AB ve NAFTA takip etmektedir.Dünya (2007) 800 700 600 136 31 Japonya AB12 Çin Diğer Asya ülkeleri AB15 milyar € 500 400 300 275 506 (*) İsviçre. INEOS. Kimyevi maddelerin girdi olarak kullanıldığı ana ürün grupları arasında kauçuk ve plastik ürünler. Dow. Son dönemde yaşanan durgunluk sorunları daha da kötüleştirmiştir. doğal gaz. metaller ve mineraller gibi hammaddeleri 70. 2. Şekil 1 . son tüketiciye hitap eden çok sayıda ürünün yanı sıra tarım. dünyadaki en büyük kurumsal üreticiler arasında yer almaktadır. 2007 yılı itibarıyla.2. Gelişmekte olan pazarlarda büyük ölçekli 5 . Braskem ve Mitsubishi. SABIC.Kimya Sektörü Uluslararası Ticaret . tekstil. yapı ve hizmet sektörleri açısından büyük önem taşıyan binlerce girdinin imalatında da kullanılmaktadır.Dünya (2007) Kimya Sektörü Uluslararası Ticareti . kimya sektörü de derin bir değişim sürecinden geçmektedir.Avrupa Kimya Sanayi Konseyi Küresel ekonomi 2007 ile 2009 yılları arasındaki büyük durgunluktan çıkarken. Kimya sektöründen girdi kullanılmaksızın üretilen çok az sayıda ürün bulunmaktadır.8 trilyon avro’luk küresel cirosu içinde en büyük pay Asya’ya aitken. Şekil 2 . Eastman Chemical Company. sektörün yaklaşık 1.Dünya Kimyevi Madde Satışlarının Coğrafi Dağılımı (2007) Kimya Sektörü Satışlarının Coğrafi Dağılımı . Aşağıdaki şekil 2007 yılındaki uluslararası kimyevi madde ticaretinin coğrafi dağılımını özetlemektedir.

3 4 5 American Chemistry. Deloitte Touche Tohmatsu Kimya Grubu tarafından 1998 ile 2008 yılları arasında dünyada halka açık 231 kimya şirketi üzerinde yapılan analizlere göre. önceki üç yılda yaşanan önemli yavaşlamaların ardından şirket birleşmeleri hız kazanmıştır. Chemistry Industry Facts. Her iki kulvarda koşan entegre firmalar ise emtia tarafındaki düşen kâr marjlarını karşılamak amacıyla portföylerine daha çok sayıda özellikli ürün eklemenin yollarını aramaktadırlar.kapasite yatırımları yapmakta olan sektörün emtia tarafı günümüzde kapasite fazlası sorunu ile karşı karşıyadır. kâr marjları hem emtia hem de özellikli ürün sektörlerinde daralmıştır. 2004 ile 2007 arasında. Haziran 2009 PriceWaterhouse Coopers. Özellikli ürünler üreten kimya şirketlerinin de kârlılıklarını artırmak için müşteri gereksinimlerine daha iyi odaklanmanın yollarını bulmaları gerekecektir. çeyreğinden sonra düzelmesi beklenmektedir. ABD kimya sektörünün yurt dışındaki yatırımları 2006 yılı itibarıyla (en güncel mevcut veri) 130 milyar ABD dolarına ulaşırken (ABD Ticaret Bakanlığı’ndan alınan verilere göre. ABD’li kimya şirketleri de petrol fiyatlarının nispeten düşük olduğu Orta Doğu ve müşterilerinin faaliyet gösterdiği Asya’daki yeni tesis yatırımlarını artırmaktadır. Küreselleşme: Yüksek doğum oranları. 2007 yılında rekor sayılabilecek bir düzey olan 120 milyar ABD dolarına ulaşmıştır.000 kişiye 3 istihdam sağlayan ABD dünyanın en büyük üreticisidir. yükselen yaşam standartları ve sanayileşmeye bağlı olarak. Konsolidasyon: Özellikle verimlilik ve teknik bilgi farklılıklarına ve olası sinerjilere bağlı olarak. bu 10 yıl öncesindeki düzeyin iki katından fazladır). faaliyetlerini büyüme hızının daha yüksek ya da maliyetlerin daha düşük olduğu bölgelere kaydırmakta ve kimyevi madde tedarikçilerini de buna zorlamaktadır. Dar boğaz 2009 yılında da sektörü etkilemeye devam etmiştir. Birçok işlem nispeten küçük çaptadır ve spesifik ürün hatları ya da tesislere ilişkin olarak gerçekleşmiştir. ABD’nin 1998 yılından beri iki kat artan ihracatı. bugün itibarıyla 4 ABD’nin toplam ihracatının % 10’unu oluşturmaktadır. Business of Chemistry Summary. Chemical Compounds. Temel ekonomik koşullar iyileştikçe. ABD’nin kimya sektörünü etkileyen çok sayıdaki faktör arasında en çok göze çarpanlar küreselleşme. Doğal olarak. Deniz aşırı talepteki artışı karşılamak için. ABD 2008 yılında kimya sektöründe 664 milyar ABD dolarının üzerinde bir ciro elde eden ve yaklaşık 850. 2009 American Chemistry. sektördeki birçok ABD merkezli müşteri. Emtia kimyasalları üreten şirketlerin en büyük kaygısı aşırı kapasite ve nakit pozisyonunun korunmasıdır. konsolidasyon ve yasal düzenlemelerdir. yabancı şirketler de ABD’ye 183 milyar ABD doları tutarında yatırım yapmıştır. gelişmekte olan Asya. Üstelik. son on yıl içinde kimya sektöründe çok sayıda birleşme ve şirket alımı gerçekleşmiştir. 2009 3. hatta hayatta kalmayı dahi garanti etmeyebilir. Rekabette hayatta kalabilmek için yeni yaklaşımların benimsenmesi ön koşul haline gelmiştir. Entegre kimya şirketleri için her iki gruptaki zorluklar geçerli olacaktır. birçok ABD’li kimya şirketi gelişmekte olan ülkelerde üretim tesisleri kurmaktadır. Orta Doğu ve Latin Amerika ülkelerindeki pazarlarda kimyevi madde talebi Avrupa ve ABD’deki talepten daha hızlı büyüdüğü için. Petrol fiyatlarının yüksekliği ve sektör müşterilerinin üretim tesislerini giderek artan oranda Asya’ya kaydırması sebepleriyle. Çeyrek 6 . 2008 yılındaki ekonomik dar boğazın anlaşmaların toplam değeri üzerinde olumsuz bir etkisi olmuş ve % 54 azalarak 55 milyar ABD dolarına düşmüştür. Gelişmiş pazarlarda özellikli ürün üreten üreticiler arasındaki rekabet giderek artmaktadır. 2009 yılındaki (ilk 9 ay) anlaşmaların değeri 23 milyar ABD dolarıdır. bu yaklaşımların detayları sektörden sektöre farklılık göstermektedir. dış ticaret ve yatırım ABD’nin kimya sektörü açısından her geçen gün biraz daha fazla önem kazanmaktadır. Kimya sektöründe dünya genelinde birleşme işlemlerinin değeri 2006 yılında 54 milyar ABD doları düzeyindeyken. Şirketlerin uygulamakta olduğu yerleşmiş stratejiler önümüzdeki on yıl içinde başarı için yetersiz kalabilir. sektördeki konsolidasyon 5 etkinliğinin 2009’un 4.

rekabet ve istikrar açısından en önemli etkenlerdir. 2.com. bu konudaki performansını artırma konusunda büyük bir ilerleme kat etmiştir. yaşanan keskin düşüş sürmektedir. alıcı şirketlerin risk değerlendirme süreçlerinin ayrılmaz bir parçası olacaktır. 2009 başından bu yana. Zararlı bileşenlerin emisyonları konusundaki sıkı sınırlamalar. 2002 ile 2007 arasında. Yasal Düzenlemeler: Çok sayıda çevre mevzuatına tabi olan kimya sektörü. araştırma ve geliştirme büyük önem taşımaktadır. işleme almak ve elden çıkarmak için teknikler geliştirmeye zorlamıştır. AB kimyevi madde üretimi Ağustos 2009’da biraz daha 8 artmıştır. Rekabetçi bir kimya sektörü rekabetin adil olduğu açık pazarlara gereksinim duymaktadır. Orta Doğu ise üretim açısından önem kazanan bir bölgedir. üretimin neredeyse % 26 düştüğü Aralık 2008'de. ekonominin neredeyse tüm sektörlerine modern ürünler ve materyaller sunan ve teknik çözümler sağlayan Avrupa kimya sektörü. Asya-Pasifik Bölgesi Çin’in canlanan ekonomisi ve güçlü sanayi sektörü sayesinde. 3. Asya Pasifik bölgesi kimya sektöründe her geçen gün biraz daha fazla önem kazanmaktadır. Aralık 2007 7 10 . İklim değişiklerinin hedef şirketler üzerindeki etkileri. ancak bir önceki yıl rakamları ile kıyaslandığında. 6 7 8 9 Avrupa Komisyonu İşletme ve Sanayi Genel Müdürlüğü. Avrupa 1. 6 ekonomik gelişme ve zenginliğe ulaşma açısından anahtar nitelikli bir sektördür. 2009 RSC (Royal Society of Chemistry). Körfez Petrokimyasallar ve Kimyasallar Birliği’nin tahminine göre. Eylül 2009 CEFIC (Avrupa Kimya Sanayi Konseyi). Aralık 2007 ile kıyaslandığında.2 milyonluk iş gücü ve 2007 yılındaki 537 milyar avroluk satış rakamıyla. kimyevi madde üreticilerini uyumluluk konusunda büyük maliyetlere katlanmak zorunda bırakmış ve tehlikeli atıkları azaltmak. Doğal kaynakların sorumluluk bilinci dahilinde kullanılması. 2009 CEFIC (Avrupa Kimya Sanayi Konseyi). Orta Doğu özellikle müşterilere yakın olması itibarıyla küresel kimyevi madde üretim merkezi 10 olma potansiyeline sahiptir.Günümüzde dünyanın her yerinde karbon emisyonlarını azaltma amacındaki değişen iklim düzenlemelerinin de sektördeki birleşme ve satın alma işlemlerini etkilemesi beklenmektedir. Avrupa Komisyonu Kimyasal Maddeler Birimi 19 Şubat 2009 tarihinde yapılan son toplantısında Avrupa kimya sektörünün rekabet gücü ile ilgili aşağıdaki sonuçlara ulaşmıştır: 1. Son bilgilere göre. AB kimyevi madde üretimi (ilaçlar hariç) her ay en iyi durumda hafif bir büyüme sergileyerek devam etmektedir. ancak hâlâ zirve noktasına ulaşılan Ocak 2008'in % 17 altındadır. enerji ve hammadde alımı için adil bir ortam sağlanması. Avrupa kimya sektörünün geleceğinin güvence altına alınmasında. Çin kimya sektörünün yıllık bileşik 9 büyüme oranı % 8.1 olarak gerçekleşmiştir. 2009 EnergyAsia. AB kimya sektörü çok düşük 7 bir seviyeye gerilemiştir.

1 Türkiye Kimya Sektörü Genel Bakış Muhtelif sektörlere temel ve ara mamul temin eden Türkiye kimya sektörü uzun yıllardır faal durumdadır. 2006 yılında (en güncel mevcut veri) yaklaşık 15 milyar avro değerinde üretim yapan sektör. ithalattır.’nin A. fiberler ve aromatikler sunmaktadır. her nevi kimyasal maddeler üretimi ve satışı. Şirket. 11 Soda Sanayii A. faaliyet konusu.A. zirai ilaçlar ve veteriner ilaçlarının üretimi ve satılmasıdır. Total 3 Kaynak: Capital IQ 167 5 6 39 405 43 67 926 229 2. 4 ÇBS Boya Kimya Sanayii ve Grubun ana faaliyetleri. polyester bazlı polimerler. 5 ÇBS Printaş Oto Boya ve ÇBS Printaş daha önceden ÇBS Printaş Baskı Mürekkepleri olarak bilinmektedir. Gebze Kocaeli merkezli şirket 1956 yılında kurulmuştur. ve satar. bir Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin bağlı ortağıdır. Şirket genel merkezi İstanbul’da bulunmaktadır. Bu şirketlerin en büyüğü 926 milyon ABD doları tutarındaki piyasa değeriyle Petkim Petrokimya Holding A. boya.Ş. bir Oyak iştirakidir. yaklaşık 4. Dyo Boya Fabrikaları Sanayi Ve Tic A.’nin faaliyet konusu maden sahaları işletilmesi ve üretimi. Eskiden kamuya ait bir şirket olan Petkim 2007 yılında Socar-Turcas Energy tarafından satın alınmıştır. Marmara Denizi’nin güneyinde Bandırma . otomotiv ve mobilya Ticaret A. tarımsal kimyasallar. 10 Petkim Petrokimya Holdings Petkim Petrokimya Holding A. Gübre Fabrikaları Türk Anonim Şirketi 1953 yılında tarım sektörüne kimyevi gübre girdisi tedarik etmek amacıyla İstanbul’da kuruldu.Ş. pazarlaması ve dağıtımıdır.Şirket 1965 yılında İzmir Aliağa’da kurulmuştur. Grubun ana faaliyetleri. 105 1968 yılında kurulan BAGFAŞ’ın faaliyet konusu kimyevi gübre üretimi ve satılmasıdır.Ş.Ş. bir Agriculture Credit Cooperatives Central Union iştirakidir. BAGFAŞ . inşaat. Alkim Alkali Kimya A.Borsaya Kote Olan Şirketler # Şirket Adı Özet İş Tanımı Aralık 2009 Toplam Piyasa Değeri (milyon ABD $) 79 1 2 Advansa Sasa Polyester Sanayi Sektöründeki faaliyetlerine 1966 yılında başlayan Advansa Polyester. 1927 yılında İzmir merkezli olarak kurulmuştur. PVC. Ortadoğu ve Afrika’da polyester elyaf ve filament üreticisi olmasının yanında. faaliyet konuları ile ilgili ihracat.Ş. Türkiye’de ve yurtdışında boya ve vernik üretimi. vernik. ara ürünler ve özellikli ürünler üreticisidir.Ş.Ş.Erdek arasında. Şirket 1969 yılında İstanbul’da kurulmuştur.Ş. 8 Hektaş Ticaret T. Hektaş. 2009 8 . Gereçleri Sanayii A.’dir (“Petkim”)..A. A. 6 Dyo Boya Fabrikalari Sanayii Ve Dyo. Avrupa.2 2.Ş. ismini Ekim 1963’te Alkim Alkali Kimya A..Ş.070 11 IGEME (İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi).Ş. Alkim Alkali Kimya A.Ş. olarak değiştirmiştir. tedarik eder A.Ş.A.Ş.000’in üzerinde çalışana istihdam sağlamaktadır. Kapıdağ yarımadasının karayla birleştiği noktada kuruludur.Ş. paketleme ve baskı sektörleri için mürekkep ve diğer kimyasal ürünlerin üretimi ve satılmasıdır. Soda Sanayii A. Gübre Fabrikaları T. bir Yasar Holding A. 1948 yılında kurulan Alkali Madencilik Ltd.Bandırma Gübre Fabrikaları A.Ş. soda külü ve krom kimyasallarının Türkiye’de üretimi ve satılmasıdır. BAGFAŞ Entegre Gübre Tesisleri. Türkiye’de boya üretimi ve satımı sektöründe faaliyet göstermektedir.Ş. olefinler. sektörleri için kullanılan polimerleşmiş ve konsantre maddelerin üretimi ve satılmasıdır.Türkiye Kimya Sektöründe Borsaya Kote Şirketler Türk Kimya Sanayii . 7 Gübre Fabrikaları T. Şirketlere ilişkin detaylar aşağıdaki tabloda verilmiştir: Şekil 3 . iştirakidir.. Hektaş’ın faaliyet konusu. Sektörde toplam piyasa değeri Aralık 2009 tarihi itibarıyla 2 milyar ABD doları civarında olan 11 adet halka açık şirket bulunmaktadır.Ş.Ş. petrokimyasal ürünleri Türkiye’de üretir.Ş. Soda Sanayii A.2.2. Şirket.’nin faaliyet konusu. 9 Marshall Boya Ve Vernik Sanayii 1954 yılında kurulan ve Kocaeli merkezli Marshall Boya Ve Vernik Sanayii A. iştirakidir. Ticaret A.Ş. Adana merkezli faaliyet gösteren şirket Advansa B. Şirket düşük yoğunlukta polietilen.V. plastik reçine. bir ÇBS Holding iştirakidir.000 şirkette 11 80.

28. 17 12 12 13 14 15 16 17 18 U.4 milyar ABD doları tutarındaki tekstil ihracatı. aromlar.S. Gübre önemli bir tarımsal girdi olduğundan tarımdaki eğilimler sektör açısından önemlidir.3 milyar ABD doları düzeyine gelmiş (% 13. Cotton Market Monthly Economic Letter – 14 Aralık 2009 TİM (Türk İhracatçılar Birliği). Gübre Fabrikaları. PVC ve PP ürünleri. masterbatch’ler. Avrupa ve diğer önemli pazarlara yakın olması itibarıyla pek çok avantajı olan Türkiye tekstil sektörü oldukça nitelikli bir iş gücüne sahiptir. Bu raporlar serisinde yer alan “Türkiye Sağlık Sektörü Raporu” ilaç sektörü ile ilgili ayrıntılı bilgi sunmaktadır. Gübre Türkiye gübre sektörü ülke genelindeki 11 fabrikada yaklaşık 5. deterjan ve kozmetik sektörleri açısından önem taşımaktadır. tedarik zincirini geliştirmiştir. Gemlik Gübre.040 milyon ABD doları bedelle Socar-Turcas tarafından satın alınmıştır. boya. 2009 TİM (Türk İhracatçılar Birliği). 2009 Ziraat Yatırım. 2009 SDSD (Sabun ve Deterjan Sanayicileri Derneği). tekstil ve ayrıca tıp.2’lik yıllık bileşik büyüme oranı) ve kimyevi madde üreticileri de dahil olmak üzere.2 milyar ABD doları düzeyindedir. Ulusal tarım gelirinin toplam GSYİH’den daha düşük bir hızda artmasının sonucu olarak tarımın GSYİH içindeki payı 1997 yılında % 15 14. 2009 9 . Buna ek olarak. 2000 yılında 3. İgsaş ve Toros Gübre en büyük gübre üreticileridir. elektrik. elyaf ve aromatikler yer almaktadır.Sektör dahilindeki ana alt sektörler aşağıdaki paragraflarda açıklanmaktadır. Türkiye tekstil sektörü küresel anlamda önemli bir üretim ve ihracat merkezidir. P&G. Ev Bakımı ve Kişisel Bakım Türkiye ev bakımı pazarının hacmi 2008 yılında 1.6 milyon tonluk oturmuş bir üretim kapasitesine 14 sahiptir. Petrokimya Türkiye’deki en büyük petrokimya şirketi eskiden bir kamu kuruluşu olan ve 2007 yılında özelleştirilen Petkim’dir. 2007 ve 2008 yıllarında % 0. Petkim’in İzmir’deki Aliağa petrokimya tesisinin yıllık kapasitesi 3. Colgate-Palmolive ve diğer çokuluslu şirketler uzun yıllardır Türkiye pazarında faaliyet göstermektedir. Aynı zamanda. 2009 IGEME (İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi). Yurt içi üretim talebin büyük bir bölümünü karşılamaktadır.1 milyon adet 218 kg balyalık üretim kapasitesiyle dünya pamuk üretiminde yedinci sırada yer alan kaynakları sayesinde. Bu ürünler inşaat.5 seviyesinde olan toplam ihracattaki payı 2009 (11 ay) yılında % 0. ambalaj. Bagfaş. ancak gübre ithalatı da yapılmaktadır.3 iken 2009 yılının ilk üç çeyreğinde % 8.4 düzeyine düşmüştür.7’ye yükselen deterjan 18 ihracatı aynı dönemde 598 milyon TL’ye ulaşmıştır. Tekstil 2007-2008 üretim yılı itibarıyla 3.000 ton kapasitesi olan bir petrokimya tesisi bulunmaktadır. elektronik. Ege Gübre. Unilever. İlaç Sektördeki üretimin yaklaşık % 10’unu gerçekleştiren ilaç sektörü. Petkim’in öz sermayesinin % 51'i 2.1 milyon tonluk ham petrol işleme kapasitesine sahip ve Türkiye’nin en büyük petrol şirketi olan Tüpraş'ın da yıllık 50. HDPE. son on yılda önemli bir artış göstererek 2008 13 yılında 9. 2006 TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu). L’Oreal. Petkim’in ürün yelpazesi içinde LDPE. Şirketin % 10’u hâlen Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na aittir ve kalan % 39 hissesi ise İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda halka açık olarak işlem görmektedir.2 milyon tondur. kimya sektörü genelindeki en büyük alt 16 sektörlerden biridir .

Türkiye’de kimyevi madde ihracatı ağırlıklı olarak (toplam ihracatın % 26.’dir.9 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Fabrika 1 milyon tonluk yıllık üretim kapasitesi beklentisi ile. kozmetik ve ilaç. otomotiv ve denizcilik sektörlerindeki büyümeye paralel olarak boya sanayisi de önemli ölçüde büyümüştür. deterjan ve sabun. bir önceki ayla kıyaslandığında. Bir diğer önemli oyuncu da Ciner şirketler grubuna ait olan ve Ankara. Mart 2009’da faaliyete başlamıştır. 19 20 21 22 BOSAD (Boya Sanayicileri Derneği).Ş.etimaden. Boya Sanayi Türkiye’de inşaat. Ankara. 70 bin ton sodyum bikromat ve yaklaşık 250 bin ton krom düzeyinde yıllık üretim 20 kapasitesine sahiptir. Söz konusu trona rezervi.com/ BYEGM. özellikle küresel ekonomik dar boğaza bağlı olarak. Kazan yakınlarında yeni ve büyük bir trona rezervi bulunmuştur. 2. İtalya. Pazarın üçte birini oluşturan saç bakım ürünleri en büyük paya sahiptir ve bu ürün grubunu kişisel temizlik. Türkiye’nin kimyasal madde ihracatı. 2008 yılında 518 milyon ABD doları tutarında 22 saf bor ihracatı yapılmıştır.2 Uluslararası Ticaret 2008 yılında ihracatın 6. Beypazarı ve Kazan’daki toplam doğal 21 rezervlerin yaklaşık 836 milyon ton civarında olduğu tahmin edilmektedir. Yıllık üretim kapasitesi 800.9’luk yıllık bileşik büyüme oranı) ardından. Almanya. Şirket 1. Otomotiv. Bor Dünyanın en büyük sodyum karbonat. Romanya ve Ukrayna’ya yapılmaktadır. Türkiye’nin en büyük soda ve krom kimyasalları üreticisidir.5 milyon tonun üzerinde soda (yan kuruluşlarının kapasitesi de dahil). Kısa bir süre önce.2. 2009 http://www. Krom. dünyanın en büyük ikinci rezervidir.Ş. Güncel verilere göre.000 tona ulaşmıştır ve kapasite kullanım oranı yaklaşık % 19 65’tir.gov. krom ve bor üreticilerinden biri olan Türkiye’nin bu alanda rekabet avantajları bulunmaktadır.5’ini oluşturmaktadır. Dünya bor rezervlerinin yaklaşık % 72’si Türkiye’dedir. kereste koruma. metalürji ve diğer birçok sektörde girdi olarak kullanılmaktadır. Soda. Ekim 2009’da % 0. alev geciktiriciler. Beypazarı yakınlarındaki çok yüksek zenginliğe sahip trona (doğal sodyum karbonat) rezervlerini kullanan Eti Soda A.sodakrom. nükleer santraller.6’sı) Rusya Federasyonu. Bor ürünleri tarım. 2009 http://www. seramik. diş macunu ve deodorantlar izlemektedir. Şişecam Topluluğu’na bağlı özel bir şirket olan Soda Sanayii A. (Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü). çelik ve tekstil sektörlerinin ardından dördüncü sırada gelen kimya sektörü ihracatı Türkiye’deki toplam ihracatın yaklaşık % 4. izolasyon amaçlı kullanılan fiberglas.tr/ 10 . Eylül 2008 ile kıyaslandığında Eylül 2009'da % 33 oranında azalmıştır.1 milyar ABD dolarına ulaştığı hızlı büyümenin (2006 ile 2008 yılları arasında % 24. ABD Wyoming’de bulunan rezervin ardından.Kişisel bakım ürünleri pazarının hacmi 2008 yılı itibarıyla yaklaşık 0.7’lik bir artış gerçekleşmiştir ve bu durum dar boğazın etkilerinin hafiflemeye başladığını göstermektedir.

REACH önergesi sektörde halen mevcut olan ve gelecekte ortaya çıkabilecek yeni kimyevi maddelerin Avrupa Kimyasallar Ajansı’na tescil ettirilmesini şart koşmaktadır. dericilik ve kaplama… İnorganik Kimyasallar Organik Kimyasallar milyon ABD $ Kaynak: DTM (Dış Ticaret Müsteşarlığı) 1.200 1. dericilik ve kaplama… İnorganik Kimyasallar Organik Kimyasallar milyon ABD $ Kaynak: DTM (Dış Ticaret Müsteşarlığı) 200 400 600 800 1. REACH. maddelerle ilgili kullanım bilgilerini ve ilgili risk yönetim önlemlerini sağlama sorumluluğunu vermek 11 . Bu bağlamda. Kimyasalların Kaydı. 2008 yılında yapılan ithalatın toplam değeri 25.Türkiye Kimya Sektörü – İthalat Türk Kimya Sanayii .000 2006 2007 2008 1.İhracatlar Diğer kimyasallar Plastikler (ikincil form) Plastikler (birincil form) Gübreler Kozmetikler ve kişisel bakım… Tıbbi maddeler ve ilaçlar Boyacılık. Şekil 5 .2.600 1.İthalatlar Diğer kimyasallar Plastikler (ikincil form) Plastikler (birincil form) Gübreler Kozmetikler ve kişisel bakım… Tıbbi maddeler ve ilaçlar Boyacılık. Belçika.6 milyar ABD dolarına ulaşmıştır.800 2. Fransa.000 3. REACH’in ana hedefleri şunlardır:    AB’de üretilen ya da ithal edilen mevcut ve yeni kimyevi maddelerle ilgili temel tehlike ve risk bilgilerini sağlayacak şekilde tasarlanan tutarlı bir tescil sistemi tesis etmek Kimyasal maddelerin güvenle kullanılabileceğine ilişkin ispat yükünü üye ülke yetkililerinin omuzlarından alıp üretici ve ithalatçı şirketlere devretmek Kullanıcılara.Türkiye Kimya Sektörü – İhracat Türk Kimya Sanayii .000 6.000 Kimyevi madde ihracatından dört kat daha büyük olan kimyevi madde ithalatı da 2006 ile 2008 yılları arasında % 17.8’lik yıllık bileşik büyüme oranı ile artmıştır.Şekil 4 . Türkiye özellikle Almanya.000 2006 2007 2008 5.3 REACH REACH.400 1.000 2.000 4.000 8. İtalya.000 7. ABD. CEFIC’in web sitesinde de ayrıntılı olarak açıklandığı gibi. insan ve çevre sağlığını korumanın yanında AB kimya sektörünün rekabet gücünü artırmayı ve iç piyasada bölünmeleri engellemeyi amaçlamaktadır. İngiltere ve Çin’den kimyevi madde ithal etmektedir.000 2. Değerlendirilmesi ve Belgelendirilmesi teriminin kısaltılmasıdır.

Petkim Petrokimya Holding A.Ş.Ş. Cam Elyaf Sanayi A.Ş. A.092 910 725 461 443 350 343 342 315 256 241 219 205 186 183 171 165 160 157 155 150 133 128 118 106 Bölge Kocaeli Ege Bölgesi İstanbul İstanbul Kamu İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul Kocaeli İstanbul Ege Bölgesi Gemlik Ege Bölgesi İstanbul Gebze Kocaeli İstanbul İstanbul Ege Bölgesi Kocaeli Ege Bölgesi Gaziantep İstanbul İstanbul İstanbul 357 Ege Gübre Sanayii A.C.Ş. Şti.Ş. ve Tic.3 Sektördeki Önemli Şirketler Türkiye’deki en büyük 500 üretici listesinden seçilen Türkiye kimya sektöründeki önemli şirketler aşağıdaki tabloda listelenmektedir. Akdeniz Kimya San. Dow Türkiye Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd.Ş.Ş. Betek Boya ve Kimya Sanayi A. Ak-Kim Kimya San. ve Tic.Ş.Ş. 420 Ege Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Gemlik Gübre Sanayii A.Ş. Cognis Kimya Sanayi ve Ticaret A. DYO Boya Fabrikaları Sanayi ve Tic. A. saydamlık ve açıklık sağlamak Avrupa Kimyasallar Ajansı’nı kurarak REACH’in yönetimini kolaylaştırmak ve sistemin AB genelinde uyumlu bir şekilde uygulanmasını sağlamak. 490 Jotun Boya Sanayi ve Ticaret A. A. ve Tic. İMMİB bu alanda bilinçlendirme çalışmaları yapmakta ve Türk ihracatçılarına teknik yardım ve rehberlik hizmetleri 23 sunmaktadır. Akzo Nobel Endüstri ve Otomobil Boyaları San. A. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Soda Sanayii A. Aksa Akrilik Kimya Sanayii A. A.733 2. Şekil 6 . Kaynak: ISO (İstanbul Sanayi Odası) 23 Kaynak: İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği (İMMİB) 12 . ve Tic. 405 Akteks Akrilik İplik Sanayi ve Tic. T.Ş Sektör Petrokimya Petrokimya Kişisel ve Ev Bakım Tekstil Madencilik Madencilik Kişisel Bakım ve Ev Bakımı Gübre Gübre Boya Kişisel Bakım ve Ev Bakımı Kişisel Bakım ve Ev Bakımı Kimya Gübre Boya Boya Boya Kimya Tekstil Kimya Boya Kişisel Bakım ve Ev Bakımı Gübre Tekstil Kimya Kimya Boya 2008 Toplam Satış (Milyon TL) 27.Ş. Türk Henkel Kimya San. Marshall Boya ve Vernik Sanayii A.319 2. A. Bagfaş Bandırma Gübre Fabrikaları A.Ş.Ş.Ş. Hayat Temizlik ve Sağlık Ürünleri San. Polisan Boya Sanayi ve Ticaret A.Ş.Ş. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı kendisine bağlı bir organ olan İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri (İMMİB) Genel Sekreterliği vasıtasıyla Eylül 2007’de REACH ilk yardım masasını kurmuştur.Türkiye'deki Başlıca Kimya Şirketleri Türkiye’deki Başlıca Kimya Şirketleri ISO 500 Sıralama 1 15 17 47 55 109 116 144 147 149 160 205 223 245 264 293 298 320 332 340 348 350 Şirket Adı Tüpraş-Türkiye Petrol Rafinerileri A. Gübre Fabrikaları Türk A.Ş.Ş.Ş.Ş.   Mevcut sınırlama sistemini korumak ve yeni bir enstrüman olarak özellikle tehlikeli maddeler için bir yetkilendirme prosedürü ortaya koymak Kimyevi maddelerle ilgili bilgilere daha kolay erişim olanağı sunarak. Unilever Sanayi ve Ticaret Türk A. Hayat Kimya Sanayi A. A. 454 BASF Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş. 2.Ş.Ş.

2. Alt komisyon raporlarında. çeşitli komisyonlar destek vermektedir. boya ve kaplama. ülkenin çeşitli bölgeleri arasındaki farklılıkları azaltma Kamuda devam eden iyileşmeleri artırma Yukarıda belirtilen hedeflere ulaşmak için ise aşağıdaki adımlar vurgulanmıştır:   24 Araştırma ve geliştirme çalışmalarına yatırım yapmak İnsan kaynaklarının geliştirilmesine yatırım yapmak Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı. Bu kalkınma planına aralarında Kimya Sektörü Komisyonu da dahil olmak üzere.) yüksek büyüme beklentisi REACH ile ilgili bilinçlilik ve destek Genç ve bilgili iş gücü Türkiye’nin jeostratejik önemi Nadir bazı hammaddelerin (sodyum karbonat. vb. bor.4 SWOT Analizi S       trengths (Güçlü Noktalar) W    eaknesses (Zayıf Noktalar) Güçlü ihracat potansiyeli Birçok alt sektörde (örneğin ilaç. 2009 13 . krom) varlığı Uluslararası standartlara göre nispeten küçük ölçek Yetersiz sayıda tehlikeli atık işleme tesisi Sektör içinde kayıtsız ticaret O      pportunities (Fırsatlar) T   hreats (Tehditler) Ar-Ge yatırımları ve iş gücünün eğitilmesi verimliliği artırabilir Yerel arıtma kapasitesinin artma olasılığı Türkiye’nin olası AB üyeliği Özel sektörde artan yatırımlar Komşu ülkelerle daha iyi ticaret ortamı Dalgalanan girdi fiyatları Türkiye’nin AB üyeliği takviminin uzun sürmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi 28 Haziran 2006 tarihinde 877 sayılı yasa ile Dokuzuncu Kalkınma Planı’nı (20072013) kabul etmiştir. Kimya Sektörü Komisyonu sektörün gelecekteki 24 gelişimi için aşağıdaki adımların önemini vurgulamaktadır:      Sürekli büyüme için ekonomik anlamda istikrarlı bir ortam yaratma Sektörün rekabet gücünü artırma İnsan kaynakları kalitesini artırma Doğal kaynakların kendi bölgeleri dahilinde işlenebilmesi için. ev bakımı ve kişisel bakım.

0% Açıklanmamıştır 100. Trend Gıda Yaşar Basf Otomotiv Boyaları Aromaster Tara Kimya Abacı Akzo Nobel Endüstri Ve Otomobil Boyaları Meges Boya Ekim-07 Aralık-08 Haziran-08 Mayıs-08 Ocak-08 Eylül-07 Eylül-07 Ekim-06 51.5 Birleşmeler ve Şirket Alımları Türkiye kimya sektörü Türkiye’deki toplam dış sermaye içinde % 13 paya sahiptir.0% Açıklanmamıştır 51.0% Açıklanmamıştır 50.Ş. Aşağıda son on yıl içinde Türkiye kimya sektöründe yabancı yatırımcılar tarafından yapılan önemli Birleşme ve Satın Alma işlemlerinin bir listesi yer almaktadır: # Satın Alan Ülke Hedef Şirket Tarih Hisse Oranı İşlem Değeri (Milyon ABD$) 1 2 3 4 5 6 7 8 Türkiye – Azerbaycan Almanya Almanya Almanya Lüksemburg Almanya Japonya Almanya Petkim Petrokimya Holding A.040. sektördeki şirketler ile kamu organları arasındaki iş birliğini artırmak Denetimleri artırmak ve sektör dahilindeki kayıtsız ekonomiyi ortadan kaldırmak Mesleki sağlık ve güvenliğe yatırım yapmak ve bunları iyileştirmek Ulusal sanayi genelinde kimyevi maddelerin önemini vurgulamak Yabancı yatırımcılar için sektörün cazibesini artırmak 2.0% 75.      Yerel ürün girdi miktarını artırmak ve ithalata olan bağımlılığı azaltmak Türkiye’nin AB’ye katılım taahhüdünün bir parçası olarak.9 Açıklanmamıştır Turcas-Socar Energy Brenntag BASF Coatings Brenntag Azelis Brenntag Kansai Paint BASF Kaynak: Deloitte 14 .0 Açıklanmamıştır Açıklanmamıştır Açıklanmamıştır Açıklanmamıştır Açıklanmamıştır 18.5% 2.

kamuoyu ve kamu kurumları ile ilişkileri geliştirerek plastik imajını güçlendirmek ve sektörün önemini duyurmak.pagev. PAGEV. Türkiye kimya sektöründe sabun ve deterjan üreticileri arasındaki birliğin sağlanmasıyla. tedarikçi kuruluşlarını sektörel bir çatı altında toplayarak. bakanlıklar ve resmi kuruluşlar nezdinde dile getirip. yurdun yeraltı ve yerüstü doğal kaynaklarının bulunması.tksd. dernek üyeleri arasında. araştırma çalışmalarına katkıda bulunarak sektöre kalifiye işgücü ve teknolojik üstünlük sağlamak ve plastik sanayisine her konuda öncülük etmek üzere özel vakıf statüsü ile kurulmuştur. kalitenin iyileştirilmesiyle ilgili uygulama projeleri hazırlamak.org Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü BOREN www. dünya ile bütünleşecek bir alt yapıya kavuşturmak. ürünlerinin çeşitlendirilmesi.kiplas.2.tr Boya Sanayicileri Derneği BOSAD www.org.C Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın ilişkili kuruluşudur. Derneğin amacı.boren. dünyadaki gelişime paralel olarak. Petrol. benzer amaçla kurulmuş sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yaparak çözmek üzere faaliyet göstermektir.tr 15 . korunması ve işletilmesinde. istasyon.gov. koordine etmek ve bu araştırmalara katkı sağlamak amacıyla 4865 sayılı yasa ile kurulmuştur. organizasyonun ve dayanışmanın odağı olarak. www. kurulmalarını desteklemek ve teknik yardımda bulunmaktır. sektörün genel ve güncel sorunlarını siyasi otoriteler. TUGEM’in faaliyet konusu. laboratuar ve benzeri tesislerin kurulması yönünde tespitler yapmak ve Bakanlık Makamına teklifte bulunarak.tr Sabun ve Deterjan Sanayicileri Derneği SDSD www.org. hayvansal ve su ürünleri üretim kaynaklarının en iyi şekilde kullanılması.tr Türk Plastik Sanayicileri Araştırma. KİPLAS’ın hedefi.bilgi paylaşımının merkezi.6 Sektördeki Kurum ve Kuruluşlar Kısaltma Açıklama TKSD’nin faaliyetleri kimya sanayinin ve bağlı alt sektörlerin gelişmesine katkıda bulunmak için. Enstitü T. sektördeki tüm işverenleri çatısı altında toplamaktır.tr Türk Kimya. Lastik ve Plastik Sanayi İşverenler Sendikası KİPLAS www. yaptırmak. bor ve ürünlerini kullanan ve/veya bu alanda araştırma yapan kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile işbirliği yaparak bilimsel araştırmaları yapmak. kültürel ve teknolojik kalkınmasında.tr Kimya Mühendisleri Odası TMMOB TMMOB’nin amacı. Geliştirme ve Eğitim Vakfı PAGEV www.org.tugem. ekonomik. sektörü başta mesleki eğitim olmak üzere. verimliliğinin artırılması. Türkiye'de ve dünyada bor ürün ve teknolojilerinin geniş bir şekilde kullanımını. kimya mühendisliği mesleğinin gelişmesinde katkı sağlamaktır. gerekse sanayinin problemlerinin çözümü hakkında en yeni bilgilere ulaşmasını kolaylaştırmaktır. ülkemizde de hızlı bir büyüme gösteren ve çoğunluğu KOBİ niteliğindeki işletmelerden oluşan Türkiye plastik sanayisinin örgütlenme ihtiyacını karşılamak.tr Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü TUGEM www. program ve master planlar doğrultusunda bitkisel. Web Sitesi Sektördeki Kurum ve Kuruluşlar Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği TKSD www. taşra kuruluşları eliyle uygulanması ve değerlendirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmak.gov. verimlilik ve rekabet gücü açısından gelişmesini sağlayarak. ülkenin ve kamunun çıkarlarının gözetilmesinde. temizleme. yeni bor ürünlerinin üretimini ve geliştirilmesini teminen değişik alanlarda kullanıcıların araştırmaları için gerekli bilimsel ortamı sağlamak. Türkiye boya sanayisinin üretici. kalite. Entegre ve Münferit Tarımsal ve Kırsal Kalkınma Projelerinin hazırlanması.kmo. gerek teknolojik yeniliklere uyumu. mevzuata uygun olarak iş birliği sağlamaktır.bosad. ülkenin sosyal. Derneğin hedefi.org. çevrenin ve tüketicinin korunmasında. bunların gerektirdiği ürün işleme. yeni iş imkanları ve fuarlar ile ilgili en son bilgilere çabuk ve kolay erişimini. müessese. üreticinin ülkemizdeki ve dünyadaki sektör gelişmelerini takip etmesini.org. teknoloji. tarımsal ve sınai üretimin artırılmasında.sdsd.

.........................Türkiye Kimya Sektörü – İthalat ..................................................... 5 Şekil 3 ..................................Dünya Kimyevi Madde Satışlarının Coğrafi Dağılımı (2007) ....................... 5 Şekil 2 ............................................................ 8 Şekil 4 ............................................................................................11 Şekil 6 .............12 16 ...........11 Şekil 5 ................Kimya Sektörü Uluslararası Ticaret ........................................Türkiye'deki Başlıca Kimya Şirketleri ..........................................................................Dünya (2007) ..Şekiller Listesi Şekil 1 ...........................Türkiye Kimya Sektöründe Borsaya Kote Şirketler ................Türkiye Kimya Sektörü – İhracat ..................................................................

Kısaltmalar AB CEFIC ECHA GSYİH HDPE IGEME İMMİB LDPE NAFTA REACH TYDTA Avrupa Birliği Avrupa Kimya Sanayi Konseyi Avrupa Kimyasallar Ajansı Gayrisafi Yurtiçi Hasıla Yüksek Yoğunluklu Polietilen İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Düşük Yoğunluklu Polietilen Kuzey Amerika Ülkeleri Serbest Ticaret Anlaşması Kimyasalların Kaydı. Değerlendirilmesi ve Belgelendirilmesi Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı 17 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful