PENGHARGAAN

Alhamdulillah. Syukur ke hadrat Allah kerana telah memberikan saya kekuatan dan kemudahan
untuk menyiapkan disertasi ini. Di kesempatan ini, saya ingin mengucapkan ribuaan terima kasih
kepada Dekan Pusat Pengajian Komunikasi, Prof. Madya Adnan Hussein, Timbalan Dekan
Siswazah Pusat Pengajian Komunikasi, Pn. Hamidah dan semua Staff Pusat Pengajian
Komunikasi. Terima kasih yang tidak terhingga saya ucapkan kepada Dr. Bahiyah Omar selaku
penyelia saya, kerana memberi tunjuk ajar tanpa mengira waktu.

Saya juga ingin mengucapkan ribuan terima kasih kepada kembar saya, Mohd Hilmi kerana telah
banyak memberi dorongan dan kata-kata perangsang. Jutaan terima kasih juga kepada Marshina,
Johari, Joe Faezah, Suriati, Sobra, Suraini, Ronzi, Siti Harnani, SKN, Mizi, Jocelyn, Azlan,
Farhana, Farah, Aqidah, Hasrul, Azli, Kok Eng dan semua yang turut membantu saya dalam
menjadikan disertasi ini satu kenyataan. Akhir sekali ribuan terima kasih kepada emak dan ayah
saya yang banyak memberi kata-kata semangat dan juga nasihat.

Terima Kasih, Emak. Terima Kasih, Ayah. Jasamu tidak akan dilupakan.
MOHD ZAIDI MAHMUD

I

............................................................................................................ 10 2.....4................1 Mengekalkan Hubungan ...........................................................................................5 Kepentingan Kajian ................. 9 BAB 2: TINJAUAN LITERATUR............................................................................................................................................................ 4 1.........................................3 Teori Kegunaan dan Kepuasan dan pengaruh Jantina .............................................................................................6 Skop dan Limitasi Kajian ................................................................................................................... 6 1... 1 1.........3 Persoalan Kajian ..................................................................2 Kritikan-kritikan Terhadap Teori Kegunaan dan Kepuasan..............................1. 1 1............. 7 1.....................................................................2 Pernyataan Masalah ....................................... 1 1.........................................1 Aplikasi Teori Kegunaan dan Kepuasan ........................................................................................................................................................................................ VII Abstrak .1 Teori Kegunaan dan Kepuasan ............................. 14 2................................................................................................................................................................................. 18 2............................................................................................. 23 II ................................................. 10 2.......................................................................................................................................... IX Abstract ................................... 10 2............................... II Senarai Rajah ................1 Latar Belakang ....................................4 Motif dan Kekerapan penggunaan Facebook ........................................... 7 1.................................................. I Isi Kandungan ................... VI Senarai Jadual ....4 Objektif Kajian ........................ XI BAB 1: PENGENALAN KAJIAN ..................................................... 22 2...................................................................................................................................0 Pengenalan .......................Isi Kandungan Penghargaan ............................................................... 20 2........................................................0 Pengenalan .....

.......................... 34 3..................................... 28 2....... 32 BAB 3: KAEDAH KAJIAN ...... 45 3.... 35 3....... 24 2..................................4...............7 Mendedahkan Diri ..........4....................................................... 34 3.....................4 Hipotesis Perhubungan Di Antara Motif dan Kekerapan Penggunaan Facebook ....................................................5 Merasa Hebat......... 26 2...................................................4.........4.. 29 2..............................4 Menghiburkan ..................................4 Konseptualisasi dan Operasionalisasi....4..........................................................4.............3 Menyertai Komuniti Maya .4...............................................................................................5.... 42 3........................................6 Mencari Teman ................2............................................................4.............................................................................................................. 28 2............................................................................................ 31 2.............................................................. 31 2....5............................................... 43 3.............0 Pengenalan ....................................4 Menghiburkan ....... 44 3.........................................1 Mengekalkan Hubungan ............................................4........................................................................................................................... 26 2........................... 27 2.................................3 Instrumen Kajian ..........................9 Kekerapan Penggunaan..................................................................................................................................................................... 41 3.................... 34 3................ 41 3..............................1 Kaedah Penyelidikan.........................................4.5...........4..........2 Hipotesis ...................................................................................................... 25 2............................................................2 Persampelan Kajian ....................... 46 III ..8 Mencari Maklumat ...............................................3 Hipotesis Perbezaan Jantina Terhadap Motif Penggunaan Facebook ............4..........5 Merasa Hebat.........2 Meluangkan Masa .........................................4................................................ 39 3........................3 Menyertai Komuniti Maya ...2 Meluangkan Masa ........5.............................6 Mencari Teman .........4.............................................................................. 24 2...........................................1 Kerangka Konsep .....................

..................3........................................................... 53 4......................................2...............1 Mengenal pasti Motif Penggunaan Facebook ..2.........6 Pra-Ujian Soal Selidik ...........1 Perbezaan Motif Penggunaan Facebook di antara Kumpulan Lelaki dan Perempuan ..............................7 Mendedahkan Diri ................................................................................................2 4.... 85 5.....................................................................................................................9 Kekerapan Penggunaan..................................... 70 4....................................................................................... 70 4................4 Pengujian Hipotesis ...................... 50 3....................... 85 5....................................................................... 85 5...........................................................................................................................1 Deskripsi Responden dan Pemilikan Komputer/Komputer riba serta lokasi Penggunaan Internet .........................................3 Melihat Perhubungan di antara Motif dan Kekerapan Penggunaan Facebook ................................................................................3 Motif Penggunaan Facebook .... 89 5............. 73 Analisa Korelasi dan Regrasi bagi motif dan Kekerapan penggunaan Facebook ……………………………………………………………………………………….. 48 3.......................................................... 47 3.......2 Analisa Objektif Kajian ............4......................................................................................4..2 Melihat Perbezaan Jantina dalam Motif Penggunaan Facebook ...................................8 Mencari Maklumat ......4.. 88 5............................................................ 51 BAB 4 : DAPATAN KAJIAN ..2 Kekerapan Penggunaan Facebook .....4.....................................0 Pengenalan ...................................... 60 4...................1 Ringkasan Dapatan Kajian ................................................0 Pengenalan ................................................................................2............ 91 IV ......... 87 5.................. 53 4..... 61 4......................5 Perhubungan antara Motif dan Kekerapan Penggunaan Facebook .................................................................................................... 49 3................................5 Analisis Data .............................................................. 53 4..........4...77 BAB 5 : PERBINCANGAN DAN KESIMPULAN...................

..........................6 Kesimpulan ......................................... 92 5.........................................................................5...............................2..........................2...................................................2........................ 93 5................................................4 Melihat Motif yang Mempengaruhi Kekerapan Penggunaan Facebook ............. 104 V ............................................................. 95 Rujukan ....................... 97 Lampiran .....5 Cadangan Untuk Kajian akan Datang ....................

...............SENARAI RAJAH Rajah 1 Tipologi-tipologi Asas dan Tambahan di dalam Teori Kegunaan dan Kepuasan ......... 38 VI ...... 30 Rajah 3 Peringkat dalam Persampelan Strata.......................................................................................... 13 Rajah 2 Kerangka Konsep Motif dan Kekerapan Penggunaan Facebook .

............... 56 Jadual 3 Taburan responden mengikut penggunaan perkhidmatan Internet . 55 Jadual 2 Taburan responden mengikut Pemilikan Komputer/Komputer riba dan Lokasi Melayari Internet............................. 69 Jadual 9 Ujian t Bagi kumpulan Lelaki dan Perempuan mengikut perbezaan VII ............. 64 Jadual 7 Motif penggunaan Facebook mengikut item-item penyataan ......................SENARAI JADUAL Jadual 1 Taburan responden mengikut demografi .................................. 60 Jadual 6 Motif penggunaan Facebook mengikut Faktor ‘Loading’................................................. 66 Jadual 8 Korelasi Motif penggunaan Facebook .................................................................................................................. 59 Jadual 5 Taburan penggunaan Facebook Mengikut Bilangan Kenalan dalam akaun Facebook dan Jumlah Jam Penggunaan Facebook dalam Seminggu ............................ ........ 58 Jadual 4 Taburan Responden yang Memiliki Akaun Laman Jaringan Sosial Mengikut Jenis Laman Sosial .............................

....................................Skor Min............. 79 Jadual 12 Korelasi Motif penggunaan Facebook dan Jumlah Jam Penggunaan Facebook dalam Seminggu di antara kumpulan Lelaki dan Perempuan .............................................. 83 VIII ....... 81 Jadual 13 Analisa Multiple Regression bagi faktor-faktor penyumbang kepada kekerapan penggunaan Facebook ..................................................................................................................................................... 71 Jadual 10 Korelasi Motif penggunaan Facebook dengan kekerapan penggunaan Facebook mengikut Bilangan Kenalan di Dalam Facebook dan Jumlah Jam Penggunaa Facebook dalam Seminggu 75 Jadual 11 Korelasi Motif penggunaan Facebook dan Bilangan Kenalan di antara kumpulan Lelaki dan Perempuan .......................................

ujian analisa faktor dijalankan. Bagi melihat penggunaan Facebook dalam konteks Malaysia. merasa hebat. Kajian ini menggunakan kaedah tinjauan untuk tujuan pengumpulan data. Fenomena Facebook ini turut dirasai oleh rakyat Malaysia. Namun begitu. Kaedah persampelan starta digunakan untuk mendapatkan 400 responden dalam kalangan pelajar USM. menyertai komuniti maya. Populariti Facebook merupakan faktor penyumbang kepada peningkatan jumlah pengguna dalam kalangan remaja terutamanya pelajar universiti. Sehubungan dengan itu. Hasil ujian analisa faktor telah menggugurkan dua motif iaitu meluangkan masa dan mendedahkan diri serta IX . Lapan motif dipilih daripada dua kajian ini dipilih kerana mengambil kira gabungan dua kajian yang dijalankan di Amerika (Sheldon.edu’ sahaja yang boleh mendaftar sebagai pengguna Facebook. kajian ini cuba mengupas motif penggunaan Facebook dalam kalangan pelajar universiti. 2008) untuk melihat motif penggunaan Facebook dalam konteks Malaysia. Facebook telah dibuka kepada umum dan merekodkan jumlah pengguna berdaftar melebihi 12 juta pada Disember 2006.Abstrak Facebook mula diperkenalkan di University Harvard pada Februari 2004 oleh Mark Zuckerberg dan hanya pelajar di University Harvard yang mempunyai e-mel ‘. 2008) dan Jepun (Ishii. meluangkan masa. Remaja di negara ini juga tidak terlepas daripada tempias kegilaan terhadap Facebook. 2008). 2008) mendedahkan diri dan mencari maklumat (Ishii. mencari teman (Sheldon. menghiburkan. Motif yang dijuji dalam kajian ini adalah mengekalkan hubungan.

mengikut bilangan kenalan dalam Facebook dan jumlah jam penggunaan Facebook dalam seminggu. telah menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan bagi motif merasa hebat berteman. kajian ini telah menghasilkan lima motif penggunaan Facebook iaitu merasa hebat berteman. Pengujian hipotesis melihat perbezaan diantara lelaki dan perumpuan bagi kelima-lima motif yang dikaji. Facebook.dan kekerapan penggunaan Facebook.iaitu merasa hebat berteman. menghiburkan. mencari maklumat dan menyertai komuniti maya. menghiburkan dan mencari maklumat . menyertai komuniti maya. Hasil dapatan kajian menunjukkan terdapat perhubungan yang signifikan antara tiga motif . mengekalkan hubungan dan menyertai komuniti maya. jantina X . menghiburkan. mencari maklumat. Oleh yang demikian.menggabungkan dua motif iaitu merasa hebat dan mencari teman. merasa hebat berteman. Kata Kunci: motif. Ujian Kolerasi Pearson’r dijalankan untuk melihat perhubungan diantara motif dan kekerapan penggunaan Facebook yang diukur mengikut bilangan kenalan dalam Facebook dan jumlah jam penggunaan Facebook dalam seminggu. Hasil ujian statistic Independent t-test. mengekalkan hubungan.

passing time. 2008). The results of the analysis showed that two motives (i. virtual community. so that this study can examine those motives in Malaysian’ contexts.Abstract Facebook was launched on February 2004 by Mark Zuckerberg who created it for the use of University Harvard’s students using their edu email address.e: cool and XI . 2008) and the other was in Japan (Ishii. 2008). This study employed a survey method using self-administered questionnaires for data collection. entertainment. This Facebook phenomenon has also affected many Malaysians especially the young generation. Therefore. cool and companionship (Sheldon. a statistical test of factor analysis was conducted in this study. this study attempts to see the university students’ motives for using the Facebook.e: passing time and self-disclosure) were removed and another two motives (i. and this effect is also felt by the university students. The popularity of Facebook has turned it to be an object of obsession to the users. These motives were selected from the two studies because one was conducted in the United States (Sheldon. Motives examined in this study include relationship maintenance. 2008) and self-disclosure and information seeking (Ishii. Aimed to find motives of using Facebook in Malaysian contexts. Stratified sampling was used to recruit 400 USM students to become respondents of the study. Facebook was then opened to public use and immediately attracted almost 12 million users in December 2006. The use of Facebook has continuously increased since its inception.

participating in virtual reality and seeking information – to be examined in this study. entertaining and seeking information – have significant relationships with the level of Facebook use. entertaining. The results of the study showed that three motives – i. The results of the t-test showed that there were significant differences in three motives – i. gender.e: feeling great in companionship. Key Words: motives. entertainment.e: feeling great in companionship. Facebook. information seeking. coolness and companionship. maintaining relationship.companionship) were combined. this study has generated five motives – feeling great in companionship. Pearson Correlation was conducted to test relationships between motives and level of using Facebook measured in terms of the number of friends in the Facebook account and the time spent using Facebook in a week. maintaining relationship and participating in virtual community – between male and female respondents. Hypotheses testing were conducted to examine differences between male and female in their motives of using Facebook. Hence. XII . virtual community.