You are on page 1of 18

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΟΡΦΕΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ
ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ (FACTORING)

ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ

1

ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ (Factoring)
Η Πρακτορεία ή διενέργεια πράξεων αναδόχου
είσπραξης εμπορευματικών απαιτήσεων είναι η άμεση
πώληση εισπρακτέων λογαριασμών χωρίς δικαίωμα
αναγωγής. Με την πρακτορεία η επιχείρηση
μεταβιβάζοντας τον πιστωτικό λογαριασμό σ’ ένα άλλο
πρόσωπο έχει την δυνατότητα να εισπράξει τα χρήματά
αυτά νωρίτερα. Ο πράκτορας αγοράζει λογαριασμούς
απαιτήσεων από τις επιχειρήσεις. Επιπλέον οι
πράκτορες μπορούν να δανείσουν έναντι εγγύησης
λογαριασμών απαιτήσεων ή να προκαταβάλουν
κεφάλαια έναντι εγγύησης αποθεμάτων. Μια σύμβαση
πρακτορείας έχει σκοπό την παροχή, από την πλευρά
του πράκτορα, χρηματοδοτικών, διαχειριστικών και
ασφαλιστικών υπηρεσιών
2

1

1.93 δημιουργήθηκε το θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία των θεσμών της πρακτορείας (Factoring) και της εμπορίας απαιτήσεων (Forfaiting) 4 2 . 1960 Σκανδιναβικές χώρες και Μεγάλη Βρετανία.Τ. Δυτική Γερμανία 3 ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ (Factoring) Στην Ελλάδα δημιουργήθηκε το θεσμικό πλαίσιο με τον νόμο 1905/1990 που αφορά «τη σύμβαση πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων και άλλες διατάξεις» και με τις τροποποιήσεις του Ν. ΗΠΑ „ ΗΠΑ.Factoring Διεθνώς „ 15ο και 16ο αιώνα. 2168/8. συνεργάτες των Άγγλων εξαγωγέων στις παλιές αμερικάνικες αποικίες „ 19ος αιώνας.Δ. 2367/1995 βάσει της Π. “del credere” . 1940 ειδικός νόμος „ Ευρώπη.Ε.

Δεν επιτρέπεται η προεξόφληση σε έναν προμηθευτή ποσοστού μεγαλύτερου του 25% των ιδίων κεφαλαίων της εταιρίας Τα έσοδα υπόκεινται σε ΦΠΑ αλλά δεν υπάγονται στον 5 ειδικό φόρο τραπεζικών εργασιών (ΕΦΤΕ) Οι σημαντικότερες εταιρίες factoring στην Ελλάδα EFG FACTORS 18% PIRAEUS FACTORING 5% ΕΜΠΟΡΙΚΗ FACTORING 15% ΛΑΪΚΗ FACTORING 5% ΛΟΙΠΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 4% ABC FACTORS 53% 6 3 .Το Factoring στην Ελλάδα „ Οι εργασίες πρακτορείας μπορούν να διεκπεραιωθούν από: – Τράπεζες που λειτουργούν νόμιμα στην Ελλάδα – Ανώνυμες εταιρίες που έχουν ως αποκλειστικό σκοπό τους την πρακτορεία και ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο το ήμισυ του μετοχικού κεφαλαίου που απαιτείται για την σύσταση τράπεζας „ „ „ „ Οι εταιρίες πρακτορείας μπορούν να διενεργούν τόσο εγχώρια όσο και διεθνή πρακτορεία Οι συμβάσεις πρακτορείας καταρτίζονται εγγράφως και είναι δυνατό να αφορούν και απαιτήσεις που δεν πραγματοποιήθηκαν κατά τον χρόνο σύναψής τους.

€ 2500 2134 2000 1500 1500 1000 850 850 500 0 1998 1999 2000 2001 2002 2003 ΕΤΗ 8 4 .Οι σημαντικότερες εταιρίες εξαγωγικού factoring στην Ελλάδα 7 Ο κύκλος εργασιών των εταιριών factoring ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 4000 3680 3500 3000 2965 εκατ.

„ „ „ Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν την πρακτορεία είναι μικρού μεγέθους. με χαμηλό κύκλο εργασιών και μικρό αριθμό απασχολούμενων Είναι εταιρίες με περιορισμένη δυνατότητα εξεύρεσης δανειακών κεφαλαίων Όσο περισσότερες είναι οι απαιτήσεις σε εξασφαλίσεις. τόσο μεγαλύτερη είναι η χρήση της πρακτορείας 10 5 . ή αυξάνει το χρέος της επιχείρησης.Κύκλος Εργασιών Factoring 9 Η έρευνα έχει δείξει ότι ….

Ανασταλτικοί παράγοντες ανάπτυξης του Factoring „ „ „ „ Οι μεγάλοι χρόνοι αποπληρωμής των απαιτήσεων σε κάποιους κλάδους Η κίνηση του εμπορίου με μεταχρονολογημένες επιταγές Η σημασία της προσωπικής σχέσης στη συναλλακτική διαδικασία Η όχι πλήρης προσαρμογή των ελληνικών επιχειρήσεων στους κανόνες του διεθνούς εμπορίου και τους κανόνες της ευρωπαϊκής ένωσης 11 Υπηρεσίες που Παρέχονται από έναν Πράκτορα „ Θέτει υπό έλεγχο την πίστωση „ Διαθέτει το χρηματικό κεφάλαιο πριν από την πληρωμή του λογαριασμού „ Αναλαμβάνει τον πιστωτικό κίνδυνο 12 6 .

Ο έλεγχος της πίστωσης „ „ „ Η επιχείρηση λαμβάνει μια παραγγελία για πώληση με πίστωση και ζητά έγκριση από τον πράκτορα Οι πράκτορες διαθέτουν ειδικά τμήματα υψηλής εξειδίκευσης στον έλεγχο των πιστώσεων Ο πράκτορας διαβιβάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα πληροφορίες ή στατιστικά στοιχεία για τις εκχωρηθείσες απαιτήσεις (ανείσπρακτα. με ταυτόχρονη εξασφάλιση περισσότερου χρόνου για τις πωλήσεις – Μείωση του λειτουργικού κόστους της διαχείρισης και της παρακολούθησης των εμπορικών απαιτήσεων – Ταχύτερη λήψη αποφάσεων για ανάληψη νέων πελατών και ανάπτυξη εργασιών 14 7 . κίνηση λογαριασμών) 13 Διάθεση χρηματικού κεφαλαίου Ο πωλητής λαμβάνει αμέσως την αξία των προϊόντων από τον πράκτορα με συνέπεια: – Μείωση αναγκών σε προσωπικό – Αποδέσμευση των πωλητών από τον ρόλο του εισπράκτορα. ληξιπρόθεσμα και εξοφλούμενα τιμολόγια. υπόλοιπα ανά αγοραστή.

Ανάληψη πιστωτικού κινδύνου „ „ Με δικαίωμα αναγωγής : ο πράκτορας δεν αναλαμβάνει τον κίνδυνο. 15 Πρακτορεία χωρίς δικαίωμα αναγωγής „ „ „ Ο κίνδυνος από τις απώλειες επισφαλών απαιτήσεων μεταβιβάζεται από την επιχείρηση στον πράκτορα. ρευστότητας) Έχουμε βελτίωση της εικόνας του ισολογισμού. Οι απώλειες από επισφαλείς απαιτήσεις επιβαρύνουν ένα αποθεματικό που δημιουργείται από την επιχείρηση Χωρίς δικαίωμα αναγωγής: ο πράκτορας υφίσταται την ζημία από τις επισφαλείς απαιτήσεις και αναλαμβάνει τον υφιστάμενο κίνδυνο. καθώς η χορήγηση προκαταβολών στην περίπτωση της πρακτορείας χωρίς δικαίωμα αναγωγής δεν αποτελεί δανεισμό και δεν εμφανίζεται στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 16 8 . Το υπόλοιπο εμφανίζεται ως απαίτηση κατά του πράκτορα. Εξαιρείται ο κίνδυνος χώρας. Σε περίπτωση αδυναμίας εξόφλησης οι προκαταβολές που έχουν ληφθεί καταγράφονται στα διαθέσιμα. Ο πράκτορας για να αναλάβει την κάλυψη του κινδύνου θα πρέπει οι απαιτήσεις να είναι νομικά καλυμμένες. Ο πράκτορας καταβάλει από δικά του διαθέσιμα την τιμολογιακή αξία των απαιτήσεων εφόσον ο πελάτης του πωλητή δεν καταβάλει την αντίστοιχη οφειλή μέσα σε καθορισμένο χρονικό διάστημα. Παρατηρείται βελτίωση των χρηματοοικονομικών δεικτών (π.χ.

Περιλαμβάνει: ƒ Την επιλογή του τρόπου δράσης ƒ Την γνωστοποίηση ƒ Το δικαίωμα μη αναγωγής ƒ Τη δημιουργία αποθεματικού για τον πράκτορα 18 9 .Οι μηχανισμοί της αγοράς των λογαριασμών απαιτήσεων από τον πράκτορα 17 Η συμφωνία της πρακτορείας Μια συμφωνία πρακτορείας συντάσσεται για να δηλώσει τις ακριβείς προϋποθέσεις και διαδικασίες. με τις οποίες θα εκτελεσθεί και τις σχετικές επιβαρύνσεις.

20 10 .Η συνεργασία με τον πράκτορα θα συντελέσει στην αύξηση της κερδοφορίας. θα πρέπει να εγγυηθεί την αποδοχή των λογαριασμών προκειμένου να εκτελεσθεί η πώληση με πίστωση Η διοίκηση της επιχείρησης θα πρέπει να στρέφεται προς έναν πράκτορα αφού εξετάσει προηγουμένως κατά πόσο θα αποκομίσει οφέλη από την πρακτορεία Τέλος η επιχείρηση θα πρέπει να εξετάσει πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να εφαρμοστεί η πρακτορεία και να επιλέξει τον κατάλληλο πράκτορα 19 Πότε είναι κατάλληλη η πρακτορεία Μια επιχείρηση για να διαπιστώσει αν ταιριάζει στη δραστηριότητά της η εφαρμογή της πρακτορείας πρέπει να θέσει τα ακόλουθα ερωτήματα: 1.Είναι οι πιστώσεις για την εσωτερική αγορά τουλάχιστον 3 μηνών και για την εξωτερική αγορά τουλάχιστον 6 μηνών.Οι διαθέσιμες χρηματοοικονομικές πηγές είναι επαρκείς. 5.Θα βοηθηθούν οι εξαγωγικές δραστηριότητες της επιχείρησης.Είναι διατεθειμένη να δεχθεί να καθοδηγείται και να προστατεύεται σε πιστωτικά θέματα σχετικά με τους υπάρχοντες και μελλοντικούς πελάτες. 2.Θα γίνει αποδοτικότερη η επιχείρηση.Είναι η μέση αξία των τιμολογίων μεγαλύτερη των 500 € και οι μέσες πωλήσεις ανά πελάτη μεγαλύτερες των 7500 € 4. 6. 8.Είναι διατεθειμένη να δεχθεί τη συγκέντρωση των οφειλών των πελατών από τον πράκτορα.Ο ετήσιος κύκλος εργασιών είναι μεγαλύτερος των 60000 €.Η επιλογή του τρόπου δράσης „ „ „ „ Ο πράκτορας έχει τη δυνατότητα να διαλέξει τους λογαριασμούς που είναι πρόθυμος να αγοράσει Εφόσον η πρακτορεία θα λειτουργήσει επί μιας συνεχούς βάσης. 10. 9.Θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των σχεδίων επέκτασης. 3. 7.

Στην επιλογή θα βοηθήσει η απάντηση στις ακόλουθες ερωτήσεις: – Είναι η φήμη του πράκτορα τέτοια ώστε να εξασφαλίζει την επιχείρηση. ώστε να επιλέξει τον καταλληλότερο. – Είναι ικανός ο πράκτορας να παρέχει αποτελεσματικές υπηρεσίες στις γεωγραφικές περιοχές στις οποίες δραστηριοποιείται η επιχείρηση. Μια επιχείρηση θα πρέπει να σταθμίσει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που παρουσιάζουν οι διαθέσιμοι πράκτορες.Η επιλογή του κατάλληλου πράκτορα Η πρακτορεία δεν είναι μια ομοιογενής υπηρεσία. – Ποιό είναι το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών. 21 Η γνωστοποίηση „ „ „ Η πρακτορεία υλοποιείται κατά τρόπο ώστε να γνωστοποιείται στον πελάτη Ο βαθμός της εχεμύθειας εξαρτάται από τις προσδοκίες της επιχείρησης σχετικά με το πώς θα αντιδράσουν οι πελάτες στο γεγονός ότι οι λογαριασμοί τους έχουν μεταβιβασθεί στον πράκτορα Η μη γνωστοποίηση συνήθως χρησιμοποιείται από τους βιομήχανους και τους χονδρέμπορους που πωλούν σε λιανοπωλητές 22 11 . – Μπορεί η διοίκηση και το προσωπικό του πράκτορα να υποστηρίξουν τους σκοπούς του πράκτορα.

έχει το δικαίωμα να τα επιστρέψει μειώνοντας αντίστοιχα το ύψος του λογαριασμού απαιτήσεων που έχει μεταβιβασθεί στον πράκτορα. Θα πρέπει να πρακτορεύσει τις υψηλής ποιότητας πιστώσεις χωρίς αναγωγή.10% του συνολικού ποσού για την κάλυψη ανάλογων καταστάσεων. Συνήθως παρακρατείται το 5% . 24 12 . Εφόσον ο αγοραστής διαπιστώσει ότι τα προϊόντα που παρέλαβε είναι είτε χαλασμένα είτε διαφορετικά από τα συμφωνηθέντα.Το δικαίωμα μη αναγωγής „ „ „ Οι περισσότερες πωλήσεις λογαριασμών απαιτήσεων γίνονται χωρίς το δικαίωμα της αναγωγής Ένας λογικός πράκτορας θα προσδοκά ένα κανονικό επίπεδο κινδύνου και θα αντανακλά αυτή την προσδοκία στην τιμή ισορροπίας που προσφέρει Η επιχείρηση πωλητής με υψηλό κίνδυνο πτώχευσης μπορεί να μην είναι σε θέση να πρακτορεύσουν το σύνολο των διαθεσίμων εισπρακτέων λογαριασμών. παρακρατεί ένα ποσοστό από το σύνολο των λογαριασμών προκειμένου να καλύψει ενδεχόμενες επιστροφές ή ελαττώσεις ποσοτήτων πωληθέντων εμπορευμάτων. τους μέσου ποιότητας εισπρακτέους λογαριασμούς με αναγωγή και αν είναι δυνατό να μην πρακτορεύσουν τους χαμηλής ποιότητας εισπρακτέους 23 Η δημιουργία αποθεματικού για τον πράκτορα Ο πράκτορας αφού επιλέξει τους λογαριασμούς που θα συμπεριληφθούν σε μια συμφωνία πρακτορείας.

Τα είδη της πρακτορείας „Η πρακτορεία με καθορισμένη ημερομηνία λήξης. „ Ο πράκτορας αγοράζει τους αποδεκτούς από αυτόν λογαριασμούς απαιτήσεων του προμηθευτή. άσχετα με την ικανότητα των οφειλετών να πληρώσουν εμπρόθεσμα. 26 13 . χωρίς δικαίωμα αναγωγής. „ Η συμβατική πρακτορεία „ Η καθαρά χρηματοδοτική πρακτορεία 25 Η πρακτορεία με καθορισμένη ημερομηνία λήξης. Είναι υπεύθυνος για την πληρωμή του προμηθευτή στην καθορισμένη ημερομηνία λήξης των απαιτήσεων που αγοράσθηκαν. Χρησιμοποιείται στις επιχειρήσεις που δεν χρειάζονται χρηματοδότηση αλλά απλά να επωφεληθούν από τις υπηρεσίες είσπραξης που προσφέρονται από την πρακτορεία.

27 Η καθαρά χρηματοδοτική πρακτορεία Ο πράκτορας παρέχει μόνο χρηματοδότηση και δεν περιλαμβάνει σε αυτήν τη διαχείριση των πωλήσεων ή την είσπραξη των χρεών των κακοπληρωτών. πριν από την καθορισμένη ημερομηνία λήξης των εν λόγω απαιτήσεων. Παραλλαγή είναι η πρακτορεία αντιπροσωπείας όπου ο πράκτορας αγοράζει τις απαιτήσεις του πελάτη του (προεξόφληση χωρίς δικαίωμα αναγωγής) αλλά αναθέτει τη διαχείρισή τους στον πελάτη του. Η μορφή αυτή πρακτορείας μπορεί να θεωρηθεί ότι μοιάζει με την συνήθη μορφή της τραπεζικής εργασίας της προεξόφλησης απαιτήσεως. 28 14 . Ο προμηθευτής ρευστοποιεί πριν από την ημερομηνία λήξης των πιστώσεων τις απαιτήσεις του.Η συμβατική πρακτορεία Ο προμηθευτής λαμβάνει την αξία των απαιτήσεων μείον τις σχετικές επιβαρύνσεις. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται για την επιτάχυνση των χρηματορροών προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι ταμειακές ανάγκες.

Διακρίνεται ανάλογα με το αν απασχολούνται ένα ή δύο γραφεία πρακτορείας: –Ο πράκτορας στη χώρα του εισαγωγέα. Εξαρτάται από την φερεγγυότητα του πελάτη και τον βαθμό συγκέντρωσης των κινδύνων.0% επί του μικτού ποσού των τιμολογίων).5%-1. Στην περίπτωση αυτή ο προμηθευτής της χώρας της εξαγωγής (εξαγωγέας) συνάπτει μια συμφωνία πρακτορείας με τον πράκτορα που βρίσκεται στη χώρα του εισαγωγέα. Εξαρτώνται από τον ετήσιο κύκλο εργασιών. – Επί των πλεονασμάτων. το μέσο όρο εκχωρούμενων απαιτήσεων.128/75 χωρίς ΕΦΤΕ. (0. „ Μια επιβάρυνση λόγω τόκων. –Ο ένας πράκτορας στη χώρα του εισαγωγέα (εισαγωγικός πράκτορας) και ο άλλος στη χώρα του εξαγωγέα (εξαγωγικός πράκτορας) 30 15 . με επιτόκιο 1%-3% πάνω από το επιτόκιο βραχυπρόθεσμου δανεισμού. Η Διεθνής Πρακτορεία (International Factoring) Η παγκοσμιοποίηση. η πρόοδος στις διεθνείς μεταφορές και ο αυξανόμενος ανταγωνισμός οδήγησαν στην ανάπτυξη της διεθνούς πρακτορείας. – Οι προμήθειες της ασφάλισης (0. Εξασφαλίζεται καλύτερη πρόσβαση στις ξένες αγορές και προστασία από τους κινδύνους του εξαγωγικού εμπορίου. υπολογίζεται επί των πλεονασμάτων των λογαριασμών του προμηθευτή που αφήνονται σε έναν πράκτορα. που υπολογίζονται: – Επί του κεφαλαίου. Τα προβλήματα που προκύπτουν οφείλονται στην ανομοιομορφία των εθνικών νομοθεσιών.0% επί του μικτού ποσού των τιμολογίων). η τεχνολογική πρόοδος.12 του Ν. που εισπράττεται εκ των προτέρων.Το κόστος της πρακτορείας „ Μια σταθερή ποσοστιαία επιβάρυνση (προμήθεια) που υπολογίζεται πάνω στο ποσό των λογαριασμών απαιτήσεων – Οι διαχειριστικές προμήθειες. το μέσο ποσοστό των τιμολογίων και τον αριθμό πελατών. Το επιτόκιο είναι μικρότερο του επιτοκίου επί του κεφαλαίου και καθορίζεται από τη 29 συμφωνία της πρακτορείας.5%-1. συν εισφορά 0.

„ Μπορεί να εγγυηθεί την πίστωση άμεσα στον εξαγωγέα ή να εγγυηθεί για τον εισαγωγέα προς όφελος του εξαγωγέα με εγγυητικές επιστολές ανοιγμένες από μια τράπεζα.Ο πράκτορας στη χώρα του εισαγωγέα „Ο προμηθευτής – εξαγωγέας συνάπτει συμφωνία με τον εισαγωγικό πράκτορα.Εισαγωγικός πράκτορας και Εξαγωγικός πράκτορας „ „ Ο προμηθευτής (εξαγωγέας) εφόσον υπογράψει συμφωνία με τον εξαγωγικό πράκτορα μεταβιβάζει σε αυτόν εξαγωγικές οφειλές Ο πελάτης (εισαγωγέας) με την παραλαβή των εμπορευμάτων υποχρεούται να πληρώσει στον εισαγωγικό πράκτορα .Η Διεθνής Πρακτορεία . 32 16 . „ Αν υπάρχει τοπικός αντιπρόσωπος το συμβόλαιο υπογράφεται με αυτόν. ο οποίος με τη σειρά του θα εξοφλήσει τον προμηθευτή δια μέσου του εξαγωγικού πράκτορα. 31 Η Διεθνής Πρακτορεία .

Εξασφαλίζει ένα γνωστό υπόδειγμα χρηματορροών Απομάκρυνση του τμήματος πιστώσεων της επιχείρησης.Η Διεθνής Πρακτορεία . Εξασφάλιση περισσότερου χρόνου για την παραγωγική διαδικασία και το μάρκετινγκ Μείωση των λειτουργικών δαπανών που σημαίνει μετάθεση του νεκρού σημείου με αποτέλεσμα τη μείωση της λειτουργικής μόχλευσης της επιχείρησης και την αύξηση της ευελιξίας έναντι δυσμενών καταστάσεων.Εισαγωγικός πράκτορας και Εξαγωγικός πράκτορας 33 Πλεονεκτήματα του Factoring „ „ „ „ „ „ „ „ Δίνει τη δυνατότητα στον προμηθευτή να μετατρέψει τους λογαριασμούς απαιτήσεων σε μετρητά χωρίς να ανησυχεί για την είσπραξή τους. Προσαρμόζει τις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που χρειάζονται κεφάλαιο κίνησης ή έχουν εποχιακές πωλήσεις Λήψη πληροφοριών από τον πράκτορα γρήγορα και αποτελεσματικά Μπορούν να επιτύχουν καλύτερη εξυπηρέτηση από τους προμηθευτές τους 34 17 .

με μικρό αριθμό πελατών. με την αντικατάσταση των μεταχρονολογημένων επιταγών από την πίστωση σε έναν ανοιχτό λογαριασμό. Κάθε συμφωνία πρακτορείας είναι μοναδική και τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα για τις δεδομένες επιχειρήσεις μπορούν μόνο να αξιολογηθούν έχοντας υπόψη μας τους όρους των ειδικών συμφωνιών με τους οποίους συνετάχθησαν. 36 18 .Συμβολή του Factoring στην ανάπτυξη της οικονομίας „ „ „ „ Αποφυγή διαρροής πιστώσεων σε ανεπιθύμητους μη παραγωγικούς σκοπούς Εξυγίανση του κυκλώματος των συναλλαγών. Με προώθηση των εξαγωγών σε χώρες όπου λειτουργεί η πρακτορεία Με την εξυγίανση του χαρτοφυλακίου απαιτήσεων των επιχειρήσεων 35 Μειονεκτήματα του Factoring „ „ „ Το κόστος μπορεί να αποδειχθεί υπερβολικά βαρύ για την αξία των παρεχόμενων υπηρεσιών από τον πράκτορα. Δεν ευνοούνται επιχειρήσεις με επαρκείς πόρους ρευστών.