You are on page 1of 270

-

M l I A T E f l b C T l G
'
l-Dmivi4iF[i>i>

N i l
"I
h

The Moscow School of Social


S

._

' '

EDUCATION:
INTERNATIONAL
BESTSELLER

c i e n c e s

Bourdieu
Pierre

Passeron
Jean-Claude
La reproduction
lments pour une thorie
du systme d'enseignement

Moscow
"Prosveshcheniye"
2007


\
(

-
:

2007

37
7 4
91
: 2004 .




: . .
, ( 1 9 9 9 2 0 0 4 ) , .
: . .
,
; .
,
, ; . .
, ; .

, ; . .


, ; . .



, .
. .

91

.
:
/ , - ; [ .
. . ] ; . . . . . .
. : , 2 0 0 7 . 2 6 7 . ( :
) . ISBN 5 - 0 9 - 0 1 4 1 0 4 - 5 .

,
, ,

.
,
,
.


.

37
74
ISBN 5 - 0 9 - 0 1 4 1 0 4 - 5

1970 by Les ditions d e Minuit


, 2007
.
, 2007



.
, -
,
.
, ,
,
- .
... , ,
. ,
( ,
),
, , ,
. . ,
position

. , ,
(
),
.
, ,
, domination
(, )
dominant
(, )
domin ( , ).
,
,


.
...,

,

, ,
.
.

.
,
.
.-. -

,
. ( ,
, .-.
.)

, .
,
(
) ,
. ,


:
.
,

1 9 6 0 - .: ,
. ,
,
1980- ., ,
, . - . , . - , . ,
. ,
. , .
, , .
, ,
. . - .
. 1960- .

. . ,
( ) ,
. .-. ,
, ,
, /,
. .
(. - , . -, . , . , . )
.
1 9 5 0 1 9 6 0 - .,
1968 .,
. . - ,
,


.


. , , ,
.

. 1960- .
.
.
, ,

,
,
. .-. ,
,

1 9 6 0 1 9 7 0 - .
, ,
, (1991).
,
, . . .

,
(
) . , ,
, .
,
, . .-.

.
,

, -

.
(,

,
, . . ) ,

.
, :

,
, . ,
1

'
. . :
. .
/ /
. . 1. 1998. - 2. . 6 0 7 0 .
2

1994. .

. / . . H. . . M.:

Socio-Logos,

1718.

7 I

( )

, .

. , . ,
. , . , . . .
.-.
.

, ,

, ,
, , .
,

,

(
, ,
).
.
()
, ,
.


, ,
. . .-.
...
,

, ( .
).
:
,
,
...,
, .



.

,
,
,
( . , . . -

).
,

. . .-.

,
: ,

.
.

,

.-. . ,



. , ,
,
, .-. ,
,
( ) .
,
,
,
, , ,
.
, ,
,
,
,
( ) . ,
,
,
, , .

,
,
.
- :
, ,
(
).
,
, ,
^
.
: 4 ,
9 !

3 ,
, ( )
4 ,
.

XX .
,
(), (
1975 .,
) (
,
. .).
,
.
.


(grandes coles),

.

,
, .

, ,
, ,
.
, ,
: ( 3 5 ),
,
, ( 10 7
7 11 ) ,
, ( 6 3 12 16
), , , ( 2
16 18 ),
(
).
1 9 6 0 1 9 7 0 - .
,

, . . ,
, . . 10 3
(
).
, . .
,
, 6 (
1 1 1 2 ).

10


. 1-
( 6 9 -
,
1- ).

,

.
. .-.
,
6 , ,
(
)
( ).

,
( ,
) ,
.
,

.

: () (
).
(
), .
,
( 6 1 0
).
( 1 0 1 2 - ).
, 1802 .,
,
.
,
, 5 ,
. ,

, ( 3 0 %
). 2-
3 4 -
(, ).

.
, ,

. 11 !


( ) ,
, ,
, .
Grandes coles
,
.

. ,
,
.
6 0 0

, grandes coles 4 0
, .

(khgne,
hypokhgne).
khgne, hypokhgne


.


.
,
inculquer, inculcation,

,

.
,
.

: (
) ,
(
) , , (
, ) .

...
,
.
,

,
, , ,
, .
,
,
, . .

12

.
,
.
,
,
.
: ,
,
. ,
,
: ,
,
;

; , ,

,
. ,
,
, , ,
- ,
.
, ,

. , ,
:
,
, ,
.

,

,
,

. , .
1985 .
,
,
,
. ,
. ,
, . .
, .
1

P r o p o s i t i o n d u C o l l g e de France p o u r l ' e n s e i g n e m e n t

de

l'avenir.

Rapport 27 mars 1985.

13


, . - .
.

: ,
.
. , ,


.

: 1994 ., 1999 .,
.

, 1 0 1 5
.

, , ,
,

. ,
,
,
.
, ,
.
,
, ,
. ,
, -
, ,
.
, ,
. ,
.
: , ,
, , , ,

.
,


,
.
. .

|14


,

.
.
.

.
. , !
,

,
,
.
. .
Robert Desnos. Chantefleurs, Chantefables

,

,


, ,
, , ,
, .

I
{propositions)

,
. , - , ,

,
. - ,
,
,
.
1

'

. ,
: . , . , . - . , . , . - . , . , . , M .
. . . , . ,
.-. . .
.-. ,
.
,
,
, ,
.
2

16


II
,
,
.
, , ,

, I. I
, II,
(
,
, ,
) . , ,
:

,
, , , ,
, .
,
,
I (
, ,
, ,
),

,
. ,
, ,
.
, ,
, :


,
,
II, .
,
, ,
,
,

.
, ,
: ,
[]
, ,
,
*
,
17 I

,
,
,

.


, , ,

.

,
, , ,
, ,
, ,
.
,
, ,
,

. ,
,
,
/
/
:
,
,
phusei
.
-
constructum, ,
,
.

,
- ,
,

. , ,
,

,
.
,
. . constructum
(
),
,

,

18

,
,
. , ,


,
,
,
. ,
(
, , , , ,
, )
.




.
,
,
,
, ,


, ,

, ,
,

.
, ,

. ,

,
.
, ,
,

.
.

, (
) . ,
, ,
,
,
.
19 !

/tyiyj\ I.


,

, ,
.-.

,
, ,
,
,
, ,
,
.
.
.-.


'

, I
()
()
(TP)
(AuS)
(SE)
(TS)

,
,
,

. : .-.
M.: , 1969.
1

. (. ). -

. : .-. . . M
- , , 1 9 9 8 . . 2 3 2 .
2

20

1 . !

1
, I,

.
21

.

(, , ,
, ,
, , , , ,
, ),
, .

0.
,
. . ,

,
. . ,

1. ,


,
. , ,
,
, ,

,
, ,
, ,
-
,
.

2.
: , , ,
, ,
,
, . ,
:
, (
,

)
.



( ,
, . .)
( M a c h t )
. , ,


, ,

22

,
,
,
, . ,
,

, ,
,
, ,
,
.
1.

1.

()

.
.
(
) ,
,

( ) , ,

( ) , ,
,
,
(
) . -
,
.
, ,
,

.

, ,
, , .
( )
,
,

.
1.1.

,
~
,

,
23

,
. .





().
.
,

,
,
. , ,
,
,

(
, )
,
,

. , ,
,
,

(
) ,

,
(.: , ).

, . .
,
,


(
).
1.1.1.
,

,


,
,

,

.
1.1.2.
,

,
,
,


. .
,



.
1.1.3.

. . ,

I 24


,
,

,

,
,
(
)

(,
,

.
.


(
) ,
, .
, , ,
,
.

, ,

(
,

).
1.2.


,

,

. -



.
1.2.1. ,


,
,

,
,

.
1.2.2. ,


,

,

,
,

.
.

( ), ,
,
25


, - ,

.
(
)
,
( )
,
(. .
)
,

. (


,
,
XIX . .)
,

,

, .
1.2.3.

,

,

, ,

, (

)
.
1.3.

(. . 1.1)
,

(. . 1.2)
.
.


,

,

.
constructum


, constructum
,
.


- 26


,
,
. ,
,
( ):
,
, (
) .
, ,
, ,
. ,
:
,
,
(. .
)
.
1.3.1. ,

,

{ . 1.1
. 1.2),

).
1.3.2.
,



, . .

.
.


,
(. .
) ,


. , ,
,

, 27

, ,
,

. ,

,
,

,
.
,
(. .
) ,
, , (
), ,

,
,
.
2.

2.

,
,

,
. .

,
,

, ,

( . 1.1),

, . . ,


(
. 1.2.),

()
,

1.
, ,
,
.

( ,
).

, ,
,
[ ]

28

.
, ,
. ,

,
. ,
: ,
, ,
, , ,
; ,
, , ,
, , ,
. ,
,
,
.
, . .
, ,
,
.
, . .
,
. ,
,
,
,

.
,

.

2 .
,
,
,
.

,



(
)
().
2.1.
,

,
,
29

'
,

,
.

1.

(
)
( ,
) , ,
. ,
, . . ,
,
, , ,
.


, ,
, ,
.
, ,
, . .
,
,
,
, ,
. . ,
, . ,
,
, ,
,
,
.
,

(, ,

, ,
, ,
, ).

2.
,
( )

, .
,
30

( ,

),
. , -, ,


. , , ,

. (


, ,
,
,
.)
(
) ,
, ,
, ,

, .
2.1.1.

,
()

,
.

1.



( , ,
,

,
, ).

2.
,
,

.
2.1.1.1.

im position ,


,
. .


(. .
).

1.
( . 1.1 1.2) 31

, , ,

,
, , , - ,
, ,
, ,
; - ,


.

,
( ,
,
) . (,
,
,
,
, ,

,
,
.)

,
, ,
,
.
(
) ,
,

( ,
, falaga, )

,
,
.

2.

.
,


,

, ,
,
-

32

.
XVIII .
,

.
, ,
, ,
,
,
, .
,
,
, ,
(
), (
) . ,
()
,
, ,
, .



,
.
,
,
, , ,
, ,
: ,

,
,
. .
, ,
( . 1.1),
.
,
, , ,

,
,
,
,
, .



. -

2 :

, , , ,
,

( , , ,
.),
,
,
,
, ,
.
2.1.1.2. ,

,
. .

1.
, .
,

,

.

2.

(,
),

,
,
,
,


( ,
,
, ) .
2.1.2.

,
,
m

,

.

1.
, (. . )
(
) (
), , . .

, ,
, ,
.

2.
,

,
. .
.
, ,
, ,
, .
, Manu ,
,
. :
. ,
, .
,
, .
,
,
,
.
2.1.2.1.

,


.
.
,

,

, . .

,
, ,
, .

,
-
,

, ,
. , (
) ,
( ,
, , . .), 35

,
, ;
,
(, ,
,
- ) .
2.1.2.2.

{)


, ,
,

1. , ,
. ,

( ) ,
, ,

,
, , , ,

. ,

,
,
,
.

[tre]
,
(
[devoir-tre]
,
) , -
. , ,
,
, , ,
, - .

2. ,
,
, , ,
,

.


,
, ,

, , 36


,
,
, ,
.
2.1.2.3.


,

,
,

.
2.1.2.4.

,

,

, ,

,
,


, .
2.1.3.
, . .

(. . 1.1.3 2.1).
.


. ,

,
,
. ,

,


.
2.2. ,
,


.
2.2.1.


,

,

,


, ,




,
.
37


1. ,
,
(
, ,
- )
,
,
: , ,
; , , ,
, .

2.



,

,
. ,

,
,
,
.
2.2.2.
, . . ,

,
,

(. . 1.2.3 2.2).
.
,
,
,
,

,

,
,

. ,


,
, , ,
( ,

),
, v

38

,
.

(,

), ,
,
( ,

, ).
,

,
,
,
,
.
2.3.
( ),

, ,

,
. .

.
.
(
),

,


(.
. 1.1). ,

( ,
patria potestas
[ ] ,
,

) ,
.

, . .
,
,
, .
,
(. .
),
.
,

39

, ,
,
, , ,
,
,
,
(
).
, ,
, .
,
(
,
) . ,
, . . , ,
auctor'a,

, auctoritas, , -, ex nihilo
,
,
(
). ,
( ),
, ,
,
, ,

,
,
:

,
,
, , ,
.

,
,
,

( ,
) .
, , . .
, ,
, , . .
,
, 40

, ,
.
2.3.1.
,

.
, ,
(

),
, , ,

(
),
,
(
),

.
.

, ,
, ,
,
, (
,
). ,



(,


) .


,
,
. (

.



.)
2.3.1.1.


,

.



41

,
,

_

,
(

).
2.3.1.2. :
,

, -

,

,



,
. .


(. . 2.1.2.4),

,

,



(
).

1. ,
, (

) ,


. ,
, ,
. ,
,
,
, ,
,
,
, , ,

, ,
.

2. ,
,
,
, ,
,
,

( ) ,
,

.

, -

42


. , ,
,
( , , )

,
,
.


,

(

) ,
,
.
, ,
,
, ,
,
.
,
, ,
, ,
,
, ,
,
,
. ,
, ,
(
m'turni) ,
,
,
.
2.3.1.3.

.
.
, ,
,
: ,
,
,
,
. , 43

,

- ( ,

_ fosterage,
,
,
) .
2.3.2.

,
,

,

;
,

; ,



, ,

(. . 2.1.2, 2.1.3, 2.2.2 2.3).
.


,
- , ,
, ,
,

.
,
,


,
. . ,

,

, .
2.3.2.1.


, -,

, -, .
,
, . .

,
,

, ,

, , , ,


,
.

,

, -

44

,
,

(. . 2.2.2, 2.3.1.2 2.3.2).


2.3.3.
,

,
, ,



, . .

().
2.3.3.1.

(. . 1.3.1).
3.

3.


, . .

(. . 1 . 2), ,

()

,

,

,

1. ,
, , . .
,

,
, , ,
,
.
,
, ,
,
. . ( , 45

).
,
( ,
, ),
, ,
,
, :
,
, ,
, . .
.
, ,
, ,
,


;
, , ,
,
, .

2. ,
,
,

,
(. .
,
, ) .
,
.
, ,
, ,
,
.
3.1.
,


,
. .
,



.

,

, ,

.
3.1.1.

, . .
.

46

3.1.1.1.

. . ,

,

,

,

, . .

.
.


,

. ,
, ,
( ,
,
). ,
, . .
( ),
.
, ,
, ,
,

().
3.1.1.2.

, ..

,
,



, . .

.
.
,
, ,
, ,
,
,
,
.
()

.
3.1.1.3.

, ..

,
,

, . .


.
47

.


,
,
,
.
3 1.2. ,

,
,

(

)

).




,
. .


(
),

.
3.1.2.1. ,

.


,

, ,

),
,

, . .

.
3.1.3.

,

, . . ,

,
,

(
),

,

.
.
,
(
) , , . .

,
,
,

,
, -

48

,
( ,
). ,
- ,
, .
( ,

.

,

.)
3.1.3.1.

,

,
,
,


-

-

.
.

: (
)


. : (
, ) ,
, ,

, ,

. ( ,

, ,
,
,
,

[naked power].)
,
,
,
(
,
)
( , ,
, ) , 49 |

, ,
, ( ,

) .
3.2.
,




,
,


.
.
, ,
, , ,
(
) ,
, , ,
, , (
) .
:
, ,
,
,
,
. ,

, . .

. ,
, , ,
,
.
, . .
,
,
,
,
. ,
,
, ,
, ,
, ,
,
,

. ,
, ,

50

, ,


.
3.2.1.

,

, . .

,
. .

1. ,
, ,
,
,
. , ,
,
, ,
(
, ) ,
,


. ,


, ,

, ,

- ,
, ,

.

: ,
,

,
,
.

2. ,
, . . ,
,
(. . , , ,

. .),
,
,
, ,
, .


,
. ,
, , , ,
,
, ,
, ,
.
3.2.2.

,

,

,
,



,
,

.
.
,

, . . ,
,
,
, ,
. ( , art ,
, sarr

.)
3.2.2.1.

,

, . .

(

).
.
,
, , ,
, ,
, ,
. , ,
,

, ,
( ,
|52

) ,

.
3.2.2.1.1.
,

, .
,

(


,
. . ,
).
3.2.2.1.2. ,

,
. .



. ,



(
)
,


, ,

.
3.2.2.1.3.
,


.
.


(,
,
, ,
, ,
,
),
, (
,
,
,
),
.
, ,
(, ,
, ),
53

, ,
,
, ,
,


. ,
,


, ,
,
. ,
,
, ,
,
, . .
, ,

.

,
( ,
, , ,
),
, (
, , ,
,
, ).
( )

( , ,
, . .).
3.3.

,
. . ,

,
,
,


,

(
),

,

(
),

,
-
,


.
.

,
: ,

54

.
, ,
,
, . :

,
(,
,
),
,

.
3.3.1.

,
(. .
),
,
,

(. .

),

, ,

(. .

).

1. ,
,
,

,
. ,
,
,

,
. , ,

,
,

.

2.

(, ,

.),
, ,
-
, ,
,
, , ,

,
.
3.3.1.1.

( . 3.3.1) ,

55

, ,


(
),
,

).
.
,
(),

, ex nihilo
. , ,
,
,
, ,
,
:
(!),
. . (
, , ,
)
,
, ,
,
.

.
,

, ,
, ,
,
,

(
). ,

,

, ,
(,
,
XIX .).
3.3.1.2. ,

,

,
,


(
),

,
,

.
.
,
( ,
)

,

.
3.3.1.3.

,
. . ,

( ,

,

).
3.3.1.3.1.


, . .
,

,
,


, ,

(. . ,



).
3.3.2. , -,

,
. .

,
,



; , -,

, . -,

.
-, ,


.
.

, , 57 |

.
,
(, ,
.). , ,
,
( . : , ) .

,
(Kadi Justiz)
, . . ,
. ( .

, ,
. .) ,

,
,
.
3.3.2.1.
,
. .

( . 3.3.2)
,

: 1)

(
),
2)
,

(
).
.
,
, ,
,

,
. ,
, ,
,
, (
),

,
.
,
, ,
, ,
,
,

. ,
,
,
.
3.3.2.2. ,

,

,
,

(
),

.
3.3.2.3.

, ,

,
,

, ,

( ,

.
.
, : 1)

2)

. ,
,
,
, ,
. ,
,

,
,
,
. (,

, ,
,
.)
3.3.2.3.1.

.
59

.
,
,
,
,
,
,
, ,
. ,


,
.
, ,

,



,
,
(


).
3.3.3.

,
. .

{ ),

.
3.3.3.1.
,

,

,



.
.



,
-

60

,
,
,

,
. ,
,
,

, ,
,
.

,
,
,
,
,
, ,


( ,
).
, ,

(,
),
,
, ,
, ,
,
, ,
, ,
, .
,

( , ) (
).
3.3.3.2. ,

( . 3.3.3.1)

( . 3.3.1.3 . 3.3.2.3),


,


,
,

,
,

61

.
3.3.3.3. ,

( . 3.3.3.1)

,



,

. ,

.
.

,

, ,
,

( ,
numerus clausus
) . ,

,
, , ,
,

( ) . , ,

, . .
, ,
,
, ,

. ,
, . .
,

,
( ,
. .), ,
, ,
,
62

(
).
3.3.3.4. ,


( . 3.3.3.1)

,



,

,
. .

).
3.3.3.5. ,


( . 3.3.3.1)

, ,

,
,

).

1.

:
, ,
,
, .

. ,
,
,
: ,
,
,

. . .

2. ,
(, . 3.3.3.1)
1

,
(. .).
1

63

,
( . 3.3.1.3
. 3.3.2.3), ,


, ,


. :
, , ,
,
,
,

, ,
? , , ab
, ,
,

,

, ,

,
(

).
, ,
, , ,
,
,
,
, . ,



( ,
) .
,

. ,

,
,
,
1

' , (.) (.

64

.).

, . .
.
4.

4.

{)

{
)

{ ),

{
).

1.
,
,
1, 2 3,
(), . . ,
,

.


. ,

,

, , , -
, ,
,

,
,
.


,
, . . ,
,
, , ,
. .,

(. ,
3 :

,

).

2. ,


( ) ,
,


, (, ,
,
,
, ,
). ,

,
,

,
,
,
,
(),
,
,
.
,
,
, ,
,


.
, ,
,
,
,
, . .
. ,
, ,
. . ,
,
. , ,

. ,
,
66


. ,
.
4.1.

. -,

,

,
,
. .
,
,

).
-
,

,

.


,

,




,

,
. .

(),

.
4.1.1. ,


,
. . ,

,
,

,

,


,

.
, ,

,

,

.
.
auctor,
67

, lector,

,
,
.

,
,
,
,
.
4.1.1.1. ,

.
.
,
(,
, , , ,
. .),
,
,
.
4.1.1.2.

,
,

, : ,

(
).

1.
(
) ,

(, ,
,
),
,
.

, . .
, . .
,
, ,
,

68

( ,
,
, , ,
,
, ,
.)-
, ,
,
, ,
,
,
(,
). ,


( ,
philosophie
perennis,

) ,
,
. ,

,
,


.

2. (
)
,
. ,

, ,
, (. . ,
,

. .),

,
, , , , ,
,
- ,
,
(. . ,
, , ,
, , ,
) . 69

a fortiori
(
)
,
,
. .
( ) .
4.1.2. ,

, . .

(),

. ,
,

,


,

(),

1.
,
,

, ,
, ,
. ,

, ,
,
,
,
,
.


,
,
,
,

, . ,

,
, . .

70

, (.) ( .

.).

2.
, ,
( . 3.3.1), . . ,
, ,
,

,
. ,

. ,
.
,
, . ,

-
- ().
4.1.2.1. ,


,


,
,

).
4.2. ,

,

,

, . .

(
),

, ,
,


.
.

,
.
, , ,
,

(, ,
),


, , ,

. ,
71

,
,
.
, ,
,

,
. , ,
,
( , : ,
sophists

), ,
,

,
. ,
, ,
. ,

, , ,
, ,
,
,

. ,
. . ,
( ) ,
, ,

(,
: ,

, , ,
-
. . . ,

:
. . . ,
, ,
, .
,
, ,
...).
4.2.1.

,
. .
( ) ,

|72

. - . (.

.).

,
, -

1.
,

,
, ,
. ,
,
,


,
, auctores, auctoritas

,
, ,
.
,
,
, , ,
. (. :
,
.
,

. : ,
, ,
,
.)


, ,
.

:

, ,
, . .
,
,
. ,
ex cathedra ( ).
73


2.


( , ,
) ,

,

. , ,

,
: ,
, ,
.
, ,
, , .
4.2.1.1.

, . . ,

,
: 1)

), 2) , ,

,

,


.
4.2.2.
,

,
,

,
,

, ,
, , ,


, . .

,

.
.

,
, ,
,
,
, , -

74

,
. ,
, ,
,
,
, . (,

,
,
Freischwebende
lntelligenz\
,
, ,

,
, ,
, ,
,
,
,
[ . : . ].)

2.
,

, ,
,
,
( ) ,
.
,
,
( ).
4.2.2.1.

()
,
. .

,


,
,



(
).
.

, ,
,
,
, ,

- (.) (.

.).

75

,
.

, ,
,
,
,

. (,
, ,
, ,
.)
4.3.


, , ,
,
,

, .
, ,
-,

,
,

.
-,

,

,


.

,
,

).

II.

,
,
.
. .



, ,
,

,
.
, ,
, ,

. , ,
,

.
<...> ,
... ,
,
!
. . '

. :

. . . 15 . ., 1964. . 5. . 176.

77

, ,



.
,
, ,

,
, , ,
,
.
,
,

,
.
,
, ,
, ,
, (
), ,

, , (
) .
1

, ,
,
, ,
,
,
. , ,
2

' ,
, . : Bourdieu
P., Passeront J.-,
Saint
Martin M., de. Rapport p d a g o g i q u e et c o m m u n i c a t i o n / / C a h i e r s d u CSE.
2. Paris: M o u t o n , 1965. ,
-
, ,

, ,
,

, .
,
, , -

78

,
,
, ,
,
,

, ,
. , pars pro toto ,

( ) ,
,
,
,
,
,
() , .

,
,
,
: ,
,
, .
,
1

. ,
.

, ,
,
.
,
,
, , - ,
,
,

multivariate
fallacy.
,
,

, ,
.
, ,
,
.
1

(.) (.

.).

79


,
,
,
.
,

,
,
,
.
, ,
,
.
,
,
. ,
, , ,
,
. ,
, ,
,
,
,
,
, . ,

, ,
,
,
.
, ,
,


,
1

: ,
. ,
: ,
,
,
(Bougl . H u m a n i s m e , s o c i o l o g i e , p h i l o s o p h i e :
Remarques sur la c o n c e p t i o n franaise d e la culture g n r a l e / / Travaux de
l'Ecole Normale Suprieure: H e r m a n n et Cie, 1938. P. 2 1 ) .
.
1

80

(
)
( ) .
,

,
,
, ,
,
.

, ,
, ,

,
, (. 1).
1

, -
, , .

: 9 1 % 46%
12 ,
65% 59%.
,
(. 1).
, ,
, ,
, ,
, 2

,
,
(
3 , 8 % 1939 . 1 2 , 5 % 1959 .), , ,

.
,
,
: 4 0 , 5 %
12
5 7 %
5 4 % .
, ,
,
.
, ,
.
1

20- (.

.).

81



, , ' .
(, , )
,
, ,

, ,
( . 2
. 1).
. , -
, (+), -
(0) -
(-)
, (0),
( )
.

+ +



, (
. ) .

' ,

, . ,
7 9 % , , 6 7 %
, , 6 5 % ,
, 12
54, 4 5 , 5 4 2 % .
, , , , ,
, , ,
, .

82

1 1


, % ,
,
%
%

,
%

, %

,
%

, %

,
%

12

31

35

54

60

41

46

55

42,5

12

91

69

65

46

40

59

54

45

57,5

;

(, , ).
,

,
,

.

.

,
.
,
.
,
,
, , ,

,
- ,
, -
. , ,

( 1 9 6 2 . 100
52,8 23 ) ; ,
,
, , -
,
. ,
- .
,
83

,
,

,
.
,
,
( , 3 6 %
19,5%
) , ,
, - , ,
,

, ,
.
,
,
.
, ,
,
,
,
,
?

,
(. . 3).
,
.
.
62% 35% 12
70 54% .
1


: ( )
(, ).
,
,
.
. ,
1959 . 5
6 ( , . . 11 )
(CET C o l l g e d ' e n s e i g n e m e n t t e c h n i q u e ) ,
(CEG Collge d ' e n s e i g n e m e n t gnrale).
1963 . , 2
1 , (
910 ) {.
.).
1

84



,
, , ,
. Sex-ratio
sex-ratio
: ,
, .

(
), ,
,
, (
, ),
,
. ,
,
. ,
,
, .
, ( ,
)



:
,
. ,
( )
, ,
, . . ,
(,
, ),
.
,
. , ,
,
, ,
,
: 6 4 % ,
58,5% (. . 2).
,
,
, , ,
. ,
, ,
( )
. , 85

, ,
, , ,
, .
,
:
, ,
, ,
,
,
,
.
2
,

, %

, %

, %

, %

12

34

60

39

56,5

41,5

36

38

54

12

66

40

61

41,5

58,5

64

62

46

;

.
,
,

,
,

, ,
, ,
(. 3 . 3).
, (. 3) ,

( ) , ,
,
,
,
. ,
,
. ,
3 9 , 5 % , | 86

,

. , -



,
, ,

(+ +). 3:
6 7 %
.
,
, ,
.
,



. ,
(
,
)
( ),
. -, ,
,
/,

. -,

, ,
,
,
, ,

. ,

1

,
,
:

. ,
(,
, ,
)
. , 1

87


:

,
,
. ,
,
,
,
,
, ,
( )
(
, )
, ,
,
, .
3

+ +
+ +

+ +

+ +

+ +

,
.
+ -
,
, , ,
.
,
,
.

88



( ,
), .

, %

, %

, %

, %

12

35,5

53,5

43

60,5

33

47

38

54

12

64,5

46,5

57

39,5

67

53

62

46


,

, , ,

. , ,

, , ( 6
) ,
.
,

( :
), ,

,
.

,
. , ,
( )
,

? , ,

, ,
-

89

. , ,
, ,

.
,

, ,
,
, .
, , ,

,
, , ,
,
, ,
,
,
.
,
;
.
1

,
, ,

, ,

, ,
, ,

-
,

,
, ,
,
, ,
( 2 5 , 8 % 3 1 , 1 % ) ,
. , , ,
, , ,
, .

, :

,
.
( )
.
2

90

( . . 4).
,
:

, (61,5%
73,5%). ,
, ,
(, , : 6 1 , 5 %
52%),
,
.
1

4
,

5*

12

52

54

39

48

58

52

38,5

55

26,5

46

55

42,5

12

48

46

61

52

42

48

61,5

45

73,5

54

45

57,5

,


,
,
. ,
-
,
,
,
,
.
, ,
grandes
coles,


(
12 ).
1

91



, ,
, , ,

- ( ,
) ,
, ,
- (,

) ,

,
.
,
(. 5) ,
( ) ,
, , ,

,
,
, .
1

12

25,5

34,5

20

33,5

46

53

60

66

51

46

55

42,5

12

74,5

65,5

80

66,5

54

47

40

34

49

54

45

57,5

' ,
,
,
,


par excellence.
, -

I 92


,

, ,
,
, ,
. ,
,
,
,
,
,
,
,
.
,
, ,
( ,

, -
: ,
),
,

.

. -,

(

, )
,

,

.
- ,

,
(
) (. 1).
, ,
,
,
,

,
.
( ) ,

- .

93

,! '


BepDPTHCTa

,
,
grande
cole,

* .

(6)

0)

'

95

*
, ,
( ),
,
,
(, )
.
: , ,
.
,
,
,
, ,
.
; ;
,

. ,
,
,
, .

**

1 (
) ;

(, ); 2
( , . . ) ,
( )
; 3 ;
; ; . . ; 4
( ,
, . . ) ;
( , ,
); (); 5
; ;
( ) ;
. . ; 6 ;
; ;
, ,
; 7


.; 8 ; .

| 96

, ,


.
,

, (
)
,


. ,
,
,

, , ,

,
,
,

,
. ,


,
, ,
,
,

,
. ,

(. . ,
) ,,
(. .

),

,
.

,


. ,
, - ,
,
,
,
4 :

97 |

, ,
,
,
, , ,

, ,

.
,
,
,
, ,
, - ,
,
. ,

, ,
, ,
. ,
,

,
. ,

,
,


, ,
, ,

- ,
,
:


, . A for
tiori -
,
( ,
,
,
,
) ,
,
. ,

, ! 98

,

,
.


,

,
,
,
, ,
,
.


,

,
.
,
,
,
,
.
.
, , ,


, ,
,
,

. ,

, , ,

,
( ,
)
, . .
, .
, ,
,
, (

), 99

,
.

, ,


,

. ,



,
(
),

,

.
,
,
(. .
, ) ,
, -,

, -,

,


. 1961 1962 . 1 9 6 5 1 9 6 6 .,

,

, ( . 2).
,
1 8 2 0
,
.
,
, , ,
1

' ,

,
(, , , )
(., : OCDE. L'enseignement s e c o n d a i r e , volution et tendances.
Paris, 1969. P. 8 6 8 7 ) .

100

2 .
19611962 . 1 9 6 5
1966 . ( .)

80

70

60

1961-1962 .

19651966 .

50

40

30

20

- 10

J I I
1

: 1 . ; 2
; 3 ; 4 ; 5 . .
; 6 ; 7
; 8 .
101


1961 1962 . 5 2 , 8 % , 1 9 6 5
1966 . 7 4 % , ,
grandes coles,

8 0 % .
,
, ,


, ,
.

(
,
)
( ,

)
,
,
,
.
,

(, ,

),

, (
,
, )
,
,
,
, . .
. ,

, ,

,
( . 3 . 6, 7 ) . ,

, 3 ,
, ,
, ,
.
1

102

-
(68% 5 5 %
),
,
,
,
(
4 8 % 6 5 % 4 5 % ).
,

, ,
,
,

.
,
,
. , ,

(


)
(

). ,

, ,
, ,
,
, 1

(
, ) ,
, ( , )

,

. ,

, :
, ( 6 8 %
5 5 % ) ,
,
( 6 7 % 5 2 % ) .

, .
1

103

3.

.
.,
%

80

70

60

Os)

50

40

30
10

20

L
30

40

50


.
, %

: Lm- , ; Le .
; Ps ; AI . .; An . .; H i
; Ge ; Ph ; So ;
; Es . .
,
, ,
, ,
.
, -

104


. ,

50

40

30

20
5

I
10

20

30

40

50


.
, %

,

.
, ,
,
, , ,
, , ,
,
(
).
, 105

,
,
( )
( ).
,
( , , )
, ,
,
, , ( ,
)
, ,
, . .
, .

6
,
( )

I 106


, : 1)
: - 2 0 3 0 %
, 0 3 0 4 0 % , + 5 0 6 0 % ;
2) : -
3 5 5 0 % , 0 5060%, +
6 0 7 0 % ; 3)
: - 1 5 2 5 % , 0
2 5 3 0 % , + 3 0 4 0 % .
7

53

37

36

39

32

29

21

28

27

28

23

67

60

55

54

52

56

55

49

35

68

82

32

31

41

22

27

16

17

17

37

38

25



,
,
, ,
. ,

,
,
107

,
,

,
.
,
, , ,
-
1965 . ,
, ,
.

,
.
,
,

,
. ,
, ,
,

,
. ,
, , ,
,

,

. ,
,
- ,
,
,
- ,
,
,
. ,

,

.
,
,
,
, .
, ,
,

108

ex nihilo
: ,
,
,

, ,
.
,
, , ,
, ,
,
,
, ,
.
,
,
,
.


, ,
.
,

,
, ,
.
,
, ,
,
,

. ,
,


,
,
,
1


,
.
,
, ,
,
.
1

109

,


,
. ,
,
,
,
( ) ,
,
. ,

, .
,

,
,
, ,
,
. ,

, , ,
,
XX ., ,

. ,
(
) , ,
,



,

.

,
j - , . . 1


,
,
, (

)
, ,

.
1

110

,
,

,
- .
,
, . .
,
,
,
.
,
(
)
,
,
,

,
. ,

,
,
,

. ,


(
) , 1


,
. ,
,
,

. ,

,
.
,
,
.
,

, .
1

111

.
,
,

.

, ,
,
, ,
,

. ,
,
,

. ,
,
,
,
,
. ,
, 1

, ,
,

(
) .

, .
,
,
, ,
.
,
,
, .
,
( ,
, )
,

,
, , ,
( ), ,

.
1

112

, ,
, ,
,
, ,
,
,


.

,
,

,
,
.

: ,
.




, , ,
,
,
,
(,
), , ,
, , ,
, ,
, .
, ,
:

,

,



.

.
,
,

.
113


. , ,
, ,
,

;
,
,

,
. <...>
,
.
,
.
.

Skepetron
()
,
. <...>

, , ,

.
. .



(
) -

* . : . / . . , . ., .
. . . .: - , 1995. . 8 8 .

114


.
'

,

? , ,

,
?
,


,
. ,

,

, , ,
, ,
.

.


,
. ,
,
.

, (.: Bourdieu P., Passeron J. ,
Saint Martin M., de. R a p p o r t p d a g o g i q u e et c o m m u n i c a t i o n . Paris: M o u t o n ,
1965).
,
,
.
-

. ,
, ,
,
,
, ,
.
1

115

,
,

, , ,
, ,
,

.
,
, , ,

,

,
.


,
.


( ,
) ,
, ; ,
; ,
, ,
; ,
; ,
,

. ,
(,
, ),
,
,
1

,

, .
,
.
,
,
aggiornamento , ,
, ,
,
.
1

116

,
.
,
( )
,

(),
,
,
, ,
,


,
.
: , ,
, . , ,
ex cathedra,

.
,
, ,
.
,
, ,
:
,
, (rponses)


(rpons)\
,
,
:
,
, , ,
.
,
,
,


, ,
.
,

, , .
, ,

, ,
.
1

117

,
,
.
,
,
,

.
, :
_
, , ,
.

,

.
,

.
,

, ,

,
. ,
cathedra
,
de omni re scibili ,
, -
.
, -
, ,
, ,

, ,
.
,

,



(dissertations):
, , . (. .).
1

, :

(.
.).
3

, (.) (.

118

.).

:
.

,

:
, ;
7 6 % , , 6 11 .
,
,
, , ,
,
,
. 1


, . .

( , ,
). (. .).
R a p p o r t d ' a g r g a t i o n masculine de grammaire. 1957. P. 9.
, ,

,
. 5 20
;
6 8 ; 9 1 1 (,
, ) ,
, ; 10 15
, , 15 ,
.

. , , ,
, ,
, .

, , ,

: rari nantes in gurgite vasto.
,
,
(Agrgation
fminine de lettres classiques. 1959. P. 23).
, ,
: ,
,
(
ENA - : Epreuves
et statistiques
du
concurs de 1967. Paris: Imprimerie nationale. 1968. P. 9).
1

119

-, ,
,
,
, , ,
. ,

, .
,
:
,
, , ,
. , ,
,
, ,
, , ,
,
, ,
, ,
,
.
,
,
,
,

,
, ,
, ,
,
.
,
, - - ,
,
. ,
,
, -


( ,
)
. ,
,
, . ,
,

?
1

120

, ,
-
, ,
,
,
. ,



, ,

, .
, , ,
, ,
,
. ,
,
,

.
,
. ,
, ,
( )
,
( ) .

2

: ,
,
. (Agrgation
masculine de lettres. 1950. P. 10.)
, , ,
... ,
, , ,
.
, , ,
. ,
. (Agrgation masculine. 1965. P. 22.)
,
,
( ).
, ,
, . ,
,
(.: . . . / /
/ . . - .: .
, 1996. - . 1 1 5 - 1 3 1 ) (. .).
1

121

, ,

.
,
,
, ,
. ,
,
, ,
,

.
, ,
( )
(
, ) ,


.

( )
,
, ,
. ,

, ,
,
.
(
1

' ,

, ,
,
. ,
,
,
. ,
,
, ,
, ,
,
, ,

, ( - )
,
.

122

)
(
) , '


,
,

,

, ,
, . . ,
.

,

? ,

,
. , ,
,


--. ,
, , , ,
,
.
1


,
.
,
, ,
, ,
, ,
. , , ,
, ,
, ,
,
. , ,
, , :
, .
, ,
. ,
,
,
h o m o a c a d e m i c u s .
1

123

,
,
,
. ,
, art combinatoria .
,

. ,
, ,

,
,

. ,

,

,
.
,
,
, ,
, nativistic
movements,


.

,


,
, , ,

? ,
,
, ,
,
,
? , , ,
, . .
, ,
,
,


.

124



,
, , , ,
,'
,
,


.
,

,
,
,
. ,
, , ,

,
.
,
:
^.


: ,



,

,
.
,
,
,

. ,

(

),


,

Damourette

J., Pichon

E. Des mots la pense. Essai de grammaire

de la langue f r a n a i s e . Paris: Collection des linguistes contemporains, 1 9 3 1 .


T. I. P. 50.

125 |

(
)
, ,
.
,
(. .
) ,
,
,
.
,
, ,
,
, ,
.
,
:
,
,

,
, ,
.

. ,
,
,
, . .
.
,
,
,
,

,

, ,
1

' , ,

, ,
, (
) ,
,
,
,
.

126


,

. . ,
, '
,
,
, , '
'

'

.


. ,
, (
,
, . ), ,
,
(, ), ,

, , ,
. m o d u s operandi
opus operatum,
(. .
) (
), ,
, . .
, . ,
,
,
.

: ,
, , ,
,
.
,
,
, ,
,
. ,
,
(, )
,
,
.

127


:
,
,
, ,

.
,

, ,
,


,
. ,
,
,
deixis
,

( )
( ).
, ,
, ,
,

,
,
.

, ,

. ,
, ,

,
,
,

, .
,
, , ,

,
,

,

128

. ,
,
,
,
,
,
,
( , ). ,
(
, . .)
-



, ,
,
,
, .
2


,
. ,
,
, . -

. .
,
, , ,
. , ,
,
, , ,
. ,
, ,
,
, ,
,
,
, .
2
,
. ( : M , ,
, , ,
, .) (, , );
(, , ); , ,
(, , ). ,
, , ,
,
1

129




,

(, , , ),
,
,
, , , .
,
, ,
,
, ,
, 1

,
, .
(-)... ,
(, , ) ; -
gras ,
,
( , , ) ; . . . :
, ,
(, , ) ; - -
( M , , ) .
' ,
(
;
, , ; ,
; ,
, , ,
. .) , -,
, -, .
,


, ,
, , . ,

, ,

, (
, ). ,

,
,
,
.

, . . ,
.
,

, ,
,
,

, ,
,
,

. ,
,
,
.
, :
,

, ,
.


.

. , ,

,
. , 1

'

,
. , ,
, .
,
, , :
, ...
.
[
. . .]
[ . . .].
, ,
(. . ) ,
, fhe native-like control of two
languages-,
. (Bloomfield L. Language. New York,
1933. P. 56.)
2

131

,
,
,

, ,
, .
, . . ,
,
,
,
,

,
.
,
,
,

.
, , ,
,
,


, ,
. ,
, ,
.
,
,

,
. ,
,
,
,
.
1


,
(
, )
, ,
, ,
, .
1

,
, , -

132

,

, .


.
,
,

,

. ,
, ,

:
,
; , ,
, ,
,
() .


,
,


1

, .

,
, , .
,
( ,
) ,
, ,
, (
), .
, , . .
. , ,

,
(

) ,


.
1

133


.
,
,
,
,
,

.
, ,
,
, ,
. ,
,
, , ...
,
, . . .
, ,
,
?
,
. . .
,
, , , ,
1

' 1960 .

,
.
,
,
: ,
,
, ;
,
.
,
,
( ,
) .

,
,
,

.

134


,

: .

,

, ,

. , ,
, , . ,
, ;
!,
1

Renan E. Q u e s t i o n s c o n t e m p o r a i n e s . Paris: Calman-Lvy, 1868. P. 9 0


H. ,

| , , . . () , , ie, ;,
, (. .
) . , 1
, . ,
,
,

1 , .
, , :, , ,
>, ,
: .
1

135

.

,
, la
franaise ( )


, ,
,
; ,
,
,

,
. ,

(
), ,

,
.
,


.
,
, , 1

' , ,

, .

,
: [
]
(,
);
, ,

,
. , ,
,
,
,
, .
: ,
,
. ( . / /
. . 8 . - .: , 1994. . 7. . 256.)

136

,
,
,
,
, ,
. ,
, ,
, ,
:
, ,
,
, ,
, ,
,
,

,

. ,


: ,
,
,
,

. ,
,
; ,


,
;
,
, , ,
,
.


, ,

,


, - ,

137


,
,
.
,

,
, ,

,
(
, )
. ,
,
: , ,
,
. ,
, ,
, ,
, ,
, . ,

,
,
, ,

,
,
, ?
1


,

,

. , ,

,

.
,


.
, -


(. .).
1

138

,

,
(
,
, , ),
,
.
, , ,
,

:
, ,

, ,
, , ,
,
,

, .


, ,
, ,

,
,
.

, ,
, ,

,

,
,
. ,
,
,
,
.
, , . ,
,
,
, , ,
,

139


, , , ,
.
, ,
,
,

,
,
,
,

. ,
, ,

,
,

,
,

. , ,


, ,
,

,
.
,

1

' ,
,
. . ,

,
, .
-
,
,
, , ,
,

( )
: ,
, , ,
, , .

,
' ,
,
, ;

,

. .

.



,
. ,
,

.
,
1

,
, ,
, ,
(
), ,

. ,

, . .

, ,
, .
,
,
.
, ,
,
, .
-, ,
(
) . -, ,
(, ,
( ( ) , ).
1

141

,
,

. ,

, . .
,
,

, ,
,
,
. ,
,

,
.

,
, 1

' ,
, (
, .)
. ,

,
.

( , ,
, ,
). ,
,
, ,

,
: ,
, ,

, ,
.
,

, , ,
( , ) ,

, .

| 142


, , , - ,

, ,
. ,


,
,
.
, ,
, ,
, ,
, , . .
,
, . ,
, ,
,
, ,
. ,


,
,
.
,
,
,

.


,
,
,
,

--,
. . ,
,
,
.
,
,
,
,
.
,
143

, ,
,
,
, .

, ,
,
, ,

,
, ,
, , , ,
.

,
,
,

.

,

, .
,

, ,
,
(
, )
,

,
,

. ,

, , ,
, ,
,

. 1

Levenson J.R. M o d e r n China a n d its C o n f u c i a n Past. N e w York: A n c h o r


Books, 1964. P. 3 1 , passim; Balazs E. Les a s p e c t s significatifs d e la s o c i t
chinoise / / Asiatische Studien. VI, 1952. P. 7 9 8 7 .
1

, 1540 . ,
(.
.).
2

144

,
.
,
,
, , ,
,
,
. ,
XVII
,
,
,
,
. ,

,
. , , ,
, ;
,
, ;
,

; ,

; ,
, . .
;
, ,
,

1


, ,
, ,
,
. ,
,
,
, ,

. (Calverton
V.F.
The Liberation of A m e r i c a n Literature. New York: Charles Scribner'Son, 1932.
P. XV.) ,
,
, , ,
, ,
.
1

145

,
,
, ,
, . .
,
, ,
,
.


.
. .
*

,

,

,


. ,
,

.

,

, , , * . : . / / .,
. . M.; . : . - , 1 9 2 8 . . 1. . 5 7 2 .

146

(
.


\

- ,
,
, . .

.
,
,
,
,
,
. ,

:
,

,

. ,
, ,

,

, .
1

, la franaise
,
:

, ,
.
,
,
,
disputatio ,
; -

,
,
,
, .
,
,
.
1

147

,
.
--
,

,
, . essay
,

,
la franaise,
,
, .
, ,

,

(,
, - ) .
,
,
,
,
. , ,
grandes coles,
, 2

'
. ,
(IFOP) :

, , , ? ,
,
: ,
, ,
,
.
: , , , ,

,
, ,
, - ?

, ,
,
, : Bourdieu
P. S y s t m e d'ens e i g n e m e n t et s y s t m e de p e n s e / / Revue i n t e r n a t i o n a l e d e s s c i e n c e s
sociales. 19 (3), 1967.

148

, ,
,

, ,
, - -

: ,

,
, .
, ,
,
,

,
, ,
,
, .
, , , ,

,

, , ,
,
, ,
,
,
,
, , ,
, grandes coles.


,

, ,
( ),

.
, ,
, ,
, ,
,
,
,
1

. L'instruction p u b l i q u e en France juge par les Allemands / /

Renan E. Q u e s t i o n s c o n t e m p o r a i n e s . Op. cit. P. 266.

149

,

.
, :
, ,

,
, . .
,
( ),
,

,

,
( ),
,
(
)
, ,
,
,
,


.

(, ,

,
) , ,
, ,
.
3

Durkheim
E. L'volution p d a g o g i q u e en France. I. Des o r i g i n e s la
renaissanse. Paris: Alcan, 1938. P. 1 6 1 .
1

Weber M. Wirtschaft u n d Gesellschaft. Kln; Berlin: K i e p e n h e u e r


Witsch, 1956. II. S. 7 3 5 s q .
2

und

, ,

.
: 1952 . 5 7 %
, Colleges, 1928 .
3 7 % ( . : Warner W.L, Abegglen J.C. Big Business Leaders in A m e r i c a . N e w
York: Harper a n d Brothers. P. 6 2 - 6 7 ) .
, 3

150

,
^
!
"
'

, .

. ,

, (
,
, . .
) ,

- .
,
, -

, .
,
(
)
, ,
, ,
-

, , 85%
1 0 %
(Girard A. La russite sociale e n France, ses caractristiques, ses lois, ses
effets. Paris: Institut national d ' t u d e s dmographiques, Presses universitaires
de France, 1 9 6 1 . P. 2 3 3 2 5 9 ) .
, 89%
PDG ,
8 5 % , 7 5 % , - 55%,
- 4 0 % ( . : Portrait-robot du PDG europen / / L'Expansion, novembre
1969. P. 1 3 3 1 4 3 ) .
, ,
, ,
,
, . . ,
. ,
[ . - .
"-1. , [
. - . .],


, .

151 |


, ,

,

,
. , ,

, ,

. (,
,
, )
,
. ...
. ,
, ,
. ,
, .
,

, : ,
, .
, - ,
, .
, ,
, ,
1

'
,
, (Salon-Bildung),
,
.
, . ...
, ,
,
, .
, . .
, :
,
, {Weber
M.
Gesammelte Aufsatze zur Religionssoziologie. I. T u b i n g e n : J . M o h r 1922.
P. 4 2 0 4 2 1 ) .
2

Ibid. P. 4 1 7 .

Ibid. P. 4 0 4 4 0 5 .

152

(
- ^


?
,
'
, ,

, , '


,





. , ,


,

,

,
.
,
,
,
,
, , ,

( , ,
,


,
.

,

.
, ,
. ,
,
, ,

.
1

153

), - ,

. ,

,
,
,

.
,

,
,
,

, , ,
,
. ,



, ,

1

'

,
.
grandes coles,
, , (ENS)
(ENA)

, ,
( ) 5 , 8 %
2,9% , , ,
22,7%, 1 7 , 1 % .

: 6 6 , 8 % ENS 7 2 , 8 % ENA.
: ,
1 8 , 4 % ENS 9 %
ENA; 10,9%
ENA 4 , 5 % ENS.
,
,
(, ENS),
(
). ( . : Bourdieu
. & ail. Le
systme des grandes coles et la rproduction d e s classes d o m i n a n t e s . P.:
Centre de Sociologie Europenne, 1976.)

154

,
, , ,
, ,

.
,
, . .
,
,
,


.
,
,
,

,
,
XVIII .,

.
,
,
, , ,
.
,
,
; ,
,
, ,
,
. ,
1



,
, , , (.
. 4 ) , ,

, (. 2).
1

. : Durkheim

E. Op. cit. II. . 6 9 - 1 1 7 sq; Snyders

G. La p d a g o g i e

en France aux XVIIe et XVIIIe sicles. Paris: PUF, 1965.


3

(.) (. .).
( ) (.) (.
4

.).

155

(
),

. , ,
,

,

,
, , . .
,

,
, , ,
homo hierarchicus,

,
.

, , ,
,
,
,
,
.



, ,
,
,

.
,
,

, : (
inceptio ), licentia docendi
(magister )*.
2

, (.) {. .).
(.); ,
(. .).
1

, (.) (. .).
,
, ,
-
- curriculum,

, 3

| 156

, XVIII .,
,
,
, ,
.


,



. 1

.
,
,
, ,
,

,
.
() ,
, ,
, ,
- . , ,
, ,
.


, ,
. :
, ;
. ,
,
, , ,
(Renan E. .
cit. . 7 9 ) . ,

( ,
),
,
.

, ,
, ,
,
, , 1

157

,

,


,

.


,
,
, ,
.
1

XVII .,
. ,
, . ,
,
. ,
, , , ,
,
,
(Renan E. Op. cit. . 79).

,
. ,
XVIII . ,
,
,
, 1766 .
1808 .,
. , , ,
,
, , , ,

, ,
.
,
,

( ,

, ) .
,

,
1

| 158


(
),



,
,
,
.

,
, ,
,

. de
facto ,
de jure.


,
.
15%
,
(
, 4 8 %
), ,
2 3 %
[ ] . homo academicus

--, . .
,
,
, , 1

,
. ,

,

,
,
,
.
.
1

, ,

" , " (Blanchard

Ft. Je

dcouvre l'Universit. Paris: Fayard, 1963. P. 135).

159

,
,
,
.
,
,
,
.

, ,
, ,
( )

.

,
, , , 1

'
: ,

(
) , ,
. , ,
,
1959 . ,
, ,
, , ( 1 9 5 5 1 9 5 9 .).
,
,
(
) , .
,
. <...> 1959 .
, ,
, . <...>
, ,
, 1955 .,
. <...>
,
,
. <...> ,

, ,
.
,
.

160

, . ,
, ,
par excellence ,

, . . ,
,
,
,
,
par excellence.

: , , ,
, ,
,
,
,

. ,
,
,
,
.


,

,
,
. :
,
,
. . ,
,
,
,
,
,
, .
,
,
1


: ,
, , ,


(Durkheim
E. L'volution pdagogique en France. I. Op. cit. P. 2 3
24, 137, p a s s i m ) .
1

6 :

161


,
.
1


,
,
,
,
.
, ,
, ,
,
,
. ,
, ,
,


- ,
. ,
,

( , ,
)
, ,


.
, ,
,
, ,
, ,
, ,
, ,
,
.
,

(
, ' - ,
,

. ,

.

162


),

\
,
, ,
,
, ,
,
. , ,
,
(
) ,
.
, ,

,

, . . .

,
:
, ,
,
,
,

6 (

. . .)
, 6

, ( . :
Clerc P. Nouvelles d o n n e s sur l'orientation scolaire au m o m e n t de l'entre
en sixime. Il / / Population. O c t . - d c , 1964. P. 871).

. ,
,
(Havighurst
R.J., Neugarten
B.L Society a n d Education. B o s t o n : Allyn and
Bacon, 1962. P. 2 3 0 2 3 5 ) .
Ruiter R. T h e Past a n d Futur Inflow of Student into the Upper Levels
of Education in t h e N e t h e r l a n d . OECD. DAS/EIP, 1963; Floud J. Rle de la
1

classe sociale d a n s l ' a c c o m p l i s s e m e n t des tudes / / Aptitude intellectuelle


et d u c a t i o n / Hasley A . H . (d.). Paris: OCDE, 1961 ; Husen T. La structure
de l ' e n s e i g n e m e n t et le d v e l o p p e m e n t des aptitudes / / Aptitude intellectuelle
et d u c a t i o n / Hasley A . H . (d.). Paris: OCDE, 1 9 6 1 . P. 132; .
, ,
,
.

163

a t b r o ,
,
.
0 ,
(drop out),
,

,
, ,
, .
,
(
) , ,
,
.
,
:
(
),
, , ,
,
.

,
. ,

, ,
, ;

.



,
. ,


,
,
,


, ,
, ,
,
. ,
-

1 164


, ,

. ,

, ,
;

, \

; ,
,

; , ,
,
.
, ,

,

,
,
,
,
,
.

, ,


,
(
),
,

,

.

, , ,
,
;
, ,
,
, , -

(.

.).

165

.

, ,

,
.
: -, ,
,
, -, ,
(), (
) ,
( )
, .

, . .
,


,
,
,

.

,
,
, ,

, ,

,
( 1



,
. (
, ,
a
a

,
,
, . ,
,
,
, ,
.
1

posteriori

166

priori),

, ).

, ,
,
,
,

( ) .
,
, ,
, ,
,
,
,
,
,
. ,
,



,
,
,
. , ,


(, );
,
, ,

, ,


.
. -,

1

,
, Elmstown's
Youth , ,
, ,
, (Hollingsheas
. .
Elmstown's Youth. N e w York: J o h n Wiley and Sons, 1949. P. 1 6 9 1 7 1 ) .
1

. : Saint

Martin

M., de. Les facteurs de l'limination et de la slec-

tion diffrentielles d a n s les t u d e s de sciences / / Revue franaise de sociologie. IX, n u m r o spcial, 1968. Vol. II. P. 1 6 7 - 1 8 4 .

167

,

,
, . .

. -,

( ,

). -,



. , -,





,
.
, ,

. ,

,
, ,
,
. ,
,
,
,
1

' 1961 1962 . 6


(, )
20,3%, 3 8 , 5 % .
(
) 1 4 , 9 %
2 , 1 % ( . : Informations
statistiques. Paris: Ministre de l'ducation nationale. Janvier, 1964).
, ,

,
, ,
,
- ,
, , ,
.

168

, . .


.
,


,

(
),


,

. ,


,
,
2


, ,
, " ,
,
. ,
,
, , ,
, (Great Britain Committee
on Higher Education. Higher Education Report of the Committee Appointed
by the Prime Minister under the Chairmanship of Lord Robbins. 19611963.
London: HMSO, 1963).
, ,
,
(cooling out function) ,
, ,
, (alter
native achievements)
(Clark .Fl. The Cooling Out Function in Higher
Education / / Education, Economy and Society / Halsey A. N., Floud J.,
Anderson C. A. (eds). New York: Free Press, 1961). ,
(
,
, ),

,
,
, .
1

169

,
.
,
, ,
,
, , ,
,
.
,

:

,
, ,
,
,
,
de facto ,

. ,
, , ,

,
,
, , .
, , ,
, , ,
,
,
. ,
,

,
.


, ,
, , ,

,
,
.
,

,
1

multivariate

170

fallacy

. 1 .

,

( , 6
. .),
.
,
,
,
,
(
, ,
), ,
,
,
(,
),
,

.
,


,
,
,


.

,
.
;
. ,
,
6 ,
,
. , (
, )
,
, ( ,

), .
, ,
, ( ,
, ) . . : Bourdieu
.,
Saint Martin M., de. L'excellence scolaire et les valeurs d u systme d ' e n s e i g n e m e n t f r a n a i s / / Annales. 1, 1970.
1

171

, . ,
,
,
,
, , ,
,
(
, , ),
,
,
,
,
. ,
,
,
ex nihilo ,
,

,


.
,
: ,
,
,
, ,

,
. ,
, ,
, ,
, . . . ,
, ,
, ,
, , 1

,
.
,
,
.
(
)
,
,
.
1

172


, ,

,
^, ,
,

, . . .

,
,

,
.
, ,
, . .
,
,

, ,
,


.

, ,
, ,
, , ,
,
,
, , .


,

, , .
,
,
,
,
,
,
. 1


, .
, ,
, ( , 1

173



(, ,
),
,
, ,
,
,
, .
, ,

,
,

.
: ,
, ,
,

1

), , , ,

( . : Jamous H. C o n t r i b u t i o n une s o c i o l o g i e de la d c i s i o n .
Paris: CES, 1967. P. 8 6 1 0 3 ) .
' , ,
(
,
. . .) . ,
,
. , ,
, ,
(Bougl
. Ill Conference
on Examination.
P. 3 2 4 4 ) .
, ,
, ,
(Agrgation
de grammaire
masculine.
1957. P. 14).
, ,
,
. ,
, . .,
. .
(Agrgation
de grammaire
masculine.
1963. P. 2 0 2 1 ) .
,
:
, ,
, , , ,
,
.

174

,
, ,

* . ,

: ,
-, , , '
, , . .
, ,
,

,
,
. ,
,

, ,
,
,
,
.
,

, ,
,
,
,
.
,
,

.
, , ,

,
,
. 1

,

. , ,

, ,

.

175




:
,
,

, , .


,
. ,
,
.
,
, ,
, ,
,

,

.
1

, ,


,
.
, ,
,

, . .
. ,
, ,
, ,
,
, ipso facto
,
, ,
,
.
,
,
' Goslin D. A. The Search f o r Ability, S t a n d a r d i z e d Testing in
Perspective. New York: John Wiley and Sons, 1966.

Social

. ( . .).

176

, ,
,
,

,
,
. ,
,
, ,
( ,
) ,
.
, -
,
.
, ,

,
(, ,
,
, : ; ,
[ b i a d m i s s i b l e s ] ; ;
; ;
. . ) .
, ,
, ,

,
, ,
. ,



,
, ,
, . . ,
. ,

, , , ,
,

,
, ,
,
, ,
. ,
177

,
,
, ,


. ,
,
, (
,
) ,
;

,
.

,
,
, ,
, ,

,
, .
1





,
, ,


,
,


,
,
(
, )

" "
.
. ,
, , .
,

, , "
" (Sapir E. Anthropologie. T. II. Paris: Ed. de Minuit, 1967. P. 5 5 ) .
1

178


.

,
,
,

,
. ,
, ,
, ,
,
,
;
,

.
, ,
,


, ,

.
,
,
,
, , ,
, ,
, . . ,

,

: , , ,
, , , ,
; , , ,
, . ., (Durkheim
.
L'volution p d a g o g i q u e en France. Op. cit. T. II. P. 182).

,
, ,
,
.
,
,

.
1

179

,
, ,
.
,

,

. , ,


,
- .

' ,

.
, , ,
,
, .
,
,

,
, - .
,
,
, ,

.

180



;
,
: ,
. !
,
. ,
.
, ,
. . . .
, .
.

'


,

, . .
,
,
;
,
,
, ,
, ,
, ,
,

,
, ,
,

1

. : .

. . 4 . / . .; . .

. . , . . , . . -. M.: , 1994. . 3.
. 4 1 6 - 4 1 7 .

181



, , , ,


,


, . . ,
,
.

, . .
,
, ,

,
. ,
(
,
)
, ,

,
,
, ,
,
,
.
,
,
,
,
, ,
,
,
;
, -, ,
,

,
.

, . .

, ,


,
, ,

.
,


(. .
)
.
,
,
,
,
, ,
,
,

. ,
, . .

(),
,

,
,
.


, ,
.
,
,
,
.

,
?
,
,

,
(. .
, )

.
183

,

,

.
,

.
,

,

, ,
,
. ,
, ,
,
,
,

, ,
,
,
,

, ,

.
,

, ,
,
,
.

, , , ,
,
,
, , . .
. ,
, (
) , ,
,

,
, ,
,
,


,
,
,
, ,
,
, ,
.
,
, ,
,


,
,

. , , ,
,

:


, . . ,

. ,
, ,
,

.
1


,
,
,
.
,
. ,

.


. , 5 7 %
, 9 8 %
,
() ()
.
, , ,
1

185

,



, ,


.
,

,
,
,
, ,
,
,

,
, . ,


, ,

. ,



. ,

,


. -
(
),
, .
,
, -

,
. (.: Bourdieu P. Travail et travailleurs en Algrie. Paris:
La Haye, M o u t o n , 1962. P. 2 7 2 - 2 7 3 . )
,
, . , 7 0 % ,
1960 .
, ,
; . ( . . 208.)

186

,
.
, , ,
, ( ,
)
.
:
,
( ,
,
) , ,

,
.
,
:
,
, ,
( ,
) , ,
, ,
.
(14%),
( 4 0 % ) ,
, ,
,

,

(cooling
out),
? ,
1

' , ,

.
, ,
,

, ,
,
,
,
.
,
.
, 187

, ,
,

, ,


.
,

, ,

.
,

. ,
,
, , ,


. , , ,
,
,

(. .
,
, ,

), ,

, . . ,
( )


. ,
,

,
.
,

,
, ,
. ,
,
.
,
.

188




.
, . -

,
:
,

,

,
, ,
,
. ,
(
,
),
,
. ,
,
,

.


, 1

Schumpeter

J. Capitalisme, socialisme et d m o c r a t i e . Paris: Payot,

1 9 6 1 . P. 2 5 4 2 5 9 .
Vermot-Gauchy
M. L'ducation nationale dans la France de d e m a i n .
Futuribles. M o n a c o : Ed. d u Rocher, 1965. P. 75.
.
,
,
, . ,

,
,
. (

)
,
(
,
). (.: Great Britain Committee on Higher Education. Op. cit.)
2

189


. , , , -
,
,
; -,

; -,


,


,

. ,

, ,

,
,
, ,
,
.
,
, ,
,
,

,
,
,
, ,

?
,

,

, . . ,

1


, ,
,
,
, ,
.

190

.
,
,
,

.
, ,

,
,
(, , ,
, ),

.



, , ,
,

. ,
,
.
,
,

, ,
,
,
,

.
, ,
, , ^
,

,

, (, . .)
.

,
,

,
,
191


, ,


. ,
. ,
,
,
. ,

.


:

- .
, ,
,


,
: ,
, .
,

,
, -
, ,
.


, , ,


.
2

Pitts J.R. Continuit et c h a n g e m e n t au sein de la France b o u r g e o i s e / /


A la recherche de la France. Paris: Seuil, 1963
Ibid. P. 288.
2

, , .
,
,
. , ,
bial man in the street, everyone anybodyy?
,

, ,
3

prover

192


,

, ,
,
. ,

,
,
, ,
, (
, ),





. ,
,

( ,
, -
- ) ,
,
,

. ,

,
,
, .
, ,
,
,
.
,
,
. <...>
,
. -


. ,

. (Bennett
J.W., Nagai M. The J a p a n e s e
Critique of t h e M e t h o d o l o g y of Benedict's Chrysanthemum and the Sword / /
American A n t h r o p o l o g i s t . 5 5 , 1953. P. 4 0 5 - 4 1 0 . )

193 I
' :

, ,
,
-
.
,
,
, ,

.
, , ,
,

,
-.
,
,
,

,

. ,
,
, ,
, ,
,

.
,
,

,
.
,
,

. , ,
,

,
, . . 2

Pitts J R. Op. cit. P. 2 7 3 2 7 4 .


Crozier M. Le p h n o m n e bureaucratique. Paris: Seuil, 1 9 6 3 . P. 309.
: , ,
,
,

, .
1

| 194

,
,
, .
,

,
: , , . .,

, ,
,
.
epideixis
,
,
,
,
,

, ,
,
,

,
,
,
,
,
. ,

,
,
, , ,
. ,
,
,
, , ^
,
1

, , ( . : .
. 317: , ),
(,
3 2 5 )
(paradeigmata),
, .
(.: Pfeiffer R.P. History of Classical Scholarship. Oxford: Clarendon Press,
1968. P. 31.)
1

. , ,

(.

.).

195 |

.
,

,


.
,
,
, ,
,
,
. , ,

,
,
,
,

,
.

, ,

,

. ,
,

grandes coles, ,
,
grandes coles,
,
(
, . .),
. ,


,
.
, ,
1


, .
, -
, . (.
cit. . 311.)

196

,
(), ,


, ,

, ,

.
,
,
, -
(,
) ,
,
,
. ,



,
. ,
,

,
, ,
,

,
.
,
,
,
,
,
, , ,
,
, .


. ,


,

,
, 197 |

,
,
,
,
: ,
.
,
,
. , ,
,
, ,

. ,

, ,

,
,
,
, ,
,

. ,

,
,
, .
,
, , ,
, ,
,
-
.
,
,

,
,
, ,
. ,
,

, , ,
,

-
,
( -

198

)
'.

,
,
,

,
,

.
,

.
,
,
,
, ?

,
, ,
,
, ,
, ,

?
,

. ,
,


,

, ,
,
, , ,
,
,
,
( , ,
, ,
),
, ,
, ,
.
1

199 |

,
,

,

. , ,

, ,
, ,
,
, ,
ad hoc
omnibus. ,
,
, ,
,
, ,
-.
,

,
,
,
,
,
,
.


,
, ,
,
,
, ,
, ,
.
1

,
,
, -
, ,
, ,
.

, , ,
1

| 200


,
,
.

,
, .
,
,
. ,
, .
, ,
, ,
, ,
, , ,
, ,
, ,
.
,
, ,
, ,

, .
: 1) ( ,
) ,

,

( ) , . . , ,
; 2)

,
, ,

: (boning);

, ;
, ,
;
(honours),
, ,
; ,
;
(inbelievably
picayunish)
,
; , ,
, , (who ease up);

. ( . : Wilson
L. A c a d e m i c M a n , a S t u d y in t h e S o c i o l o g y of a
Profession. N e w York: O x f o r d University Press, 1942.)

201

; 3)
,
,
, ,
, . .
,
,

; , 4)


,
, ,
,
, ,
, ,

; , , 5)

, , ,
, , ,
,
,
.
,

,



vice versa.

,
,
,

.
,
,

, ,

,
,
. ,
, . .
,

, . .
| 202

. ,
, ^
, ,


,
, . ,
,



,
, ,
,
!
2


,
, ,
,

.
,



, , , , ,
, .
1

, , , . .
, ,

,
,
, , . .
, ,
.
, ,
( , ...)
( ) -
,
.

, ,
* ,
,
.
2

203 |

,
,
,
,
,

,
,


,

.




.

,
, ,
,

,


. -
,
,
, ,
, -
, ,

.
,
,
,
:
,
,

, ,
,
,
, .
,
, ,
, ,
,
, ,
, .
1

204

,
, ! L

'
,
,
,

,

.


,
,
. ,


,
,

,
. ,

,
, ,
.
,

,

, ,
,
,

. , , , ,
, ,

,
,
, (
)
(
), - ,
,
, ,

(., ,
).
1

205 |



,
.



,

. ,
,

.

,
(
) ,
, . .
,
, .
, ,
, , ,
, , ,
,

( ,
)
.
,
1

'

, ,

, , ()
, . ,

, , ,
. . () , ,

.
,

:
, ,
.
2

206

,
:

,

, ,

.

-

,



.
, -
1

, ,
, ,
, . . ,
, ,
,
. , 1964 . 3 6 % 45
, 4 2 %
1 1 % ,
() 16%
, 3 5 % , 3 4 % .
-

:
6% , 27% , 67%
. ,
,
, . . ,
, ,
(,
,

),
, .
:
,
,
,

, .
1

207 |

? , -
,
,
,



,
.
,
:
, ,
, ; ,

.
,
,
,

, .
, ,
1


,

,
.
(,
, ,

), ,
, ,
, ,
. . , ,
, ,
, ,
,
.
1


/
,
(fort en version-), . . ,
, ,
(ton en thme'), . . ,
.
,
(. .)


, ,
grandes
coles
( ,
,
), ,
, . . ,
. ,
,


;
,
, , ,
,
,

,
, ,
,
. ,

, ,
,
,
. ,


,

,
2

: :
, .
. ,

,
, ,
,
, , ,
-
.

,
( ) ,

(
).
1

209


.
, -


,
,
,
, - ,


,

,

,
, ,
. ,


. : ,
, ,
,
, ,
, ,
,
, . .
, , ,
.

,


,
,
, ,
.
,
, ,
,


, ,
1?
?
. , ,
lr^

m ^ \ ,

, ,

210


,
, ,
, .
,
,
, ,
,
, ,
( )
,
, ,
.
,
, ,

, ,
, ,
.
1

' ,
,
,
,
,
. :
, , ; ;
; ,
;
; , ,
.
, , ,
:

.
,
, ,
, ,
,
. , ,
, ,
:


( 1 2) :

,
( 4).
2

211

,

,
,
, ,



,
,
(. . )

.

,

-
.

, , ,

,
,

,
,
. ,
1

,
,

, . .
.
(Bourdieu P. L'Habitus comme mdiation entre structure et praxis.
Postface Erwin Panofsky. Architecture gothique et pense scolastique.
Paris: Ed. de Minuit, 1967. P. 135167.)
, -, ,


.
, ,
, 6
, ,
, :
, ,
4 , . .
.
, ,
1

212

,
, . . ,
(
, , ,
)
,
,
,
,
, . ,


, ,
,

,
, .
1


,
,
,
, ,
,
. ,
, ,

, .
, ,
,
,

. -


, ,
.
: Bourdieu P., Darbel A. La fin d'un
malthusianisme? / / Darras. Le partage des bnfices. Paris: Ed. de Minuit,
1966. P. 134154.

, ,
,

, ,
,
, ,
, .
1

213

,
, . ., ,
' ,
,

,



,
, ,
.
,

, ,

, ,
- ,
, ,
, ,
,
,

, ,
.
,

,
, , , ,
, ,
,
, , ,

.
, 1



,
, ,
,
, - , 6



.

214


, ,
.
,
,

. ,
, ,

,
,
,

, laisser-faire,

,


. ,


,

. ,
,
, ,
,
,
, ,
, ,
,
,



,

.
, ,
,

,
, ,
.

. , ,
,
,
, ,
, ,
215


, ,
,
,
. ,


: ,
, , . ,
,
, ,
,
, ,
,
, ,
, .
,
,
, . - ,
,
, , ,

.
: , ( ,
. .)
,
,

, ,
,
, ,
,
. ,

, , ,
, , ,
,
,
, .
-, -? ,
,
, ,
, , ,
, ,

Vermot-Gauchy
216

M. Op. cit. . 6263.

,
. . ,
, ,
. , ,

,
,
, ,
, .

,
.

, ,
, ,
, ,
, ,
, , ,
,
.
, ,
,
; ,
,
;
, - , ,
,


,


.
1

,

, . .
. ,
2

()

, {.

.).

,
, .
,
; ,
, ,
,
, . 2

217


, ,
,

,
,
.
,

. ,
, ,
,
, , ,
-
. < . . . > , ,

,
:
.
, (, )
, ,

, ,
, ,
, , ,
, .


, 1


, ;


,
. ,
, ,
, , .
, ,
, ,
,
,
, .
Kelsall ... University Student Selection in Relation to Subsequent
Academic Performance - A Critical Appraisal of the British Evidence / Hamos P.
(ed.) Sociological Studies in British University / / The Sociological Review:
Monograph No 7. Keele, Oct. 1963. P. 99.

218

, ,
,

.
,
,
,
.


, ,
. ,
,
,
,
, , ,
,
, ,

,

,
,
.
1

,
,
(
) , ,
, ,
,
, ,
. , ,

, (,
,
)
( , , ,
), ,
, .
,
,

, ,
, , ,
, ,
, .
1

219

,
,

,

,
,
:
,
, . .
? heautou prattein\
.
,
;
,
,
; ,

,

,
.

,
, ,
. ,

,
,

. ,

,
,
,

, .

' {.
| 220

.).



:
?

,

,

,
, , ,
, ,
, ,
, .
, ,
-


,



.
, , 1


,
,

, . , (
) (

) , ,
,
, ,
.
, ,
.
1

221


B U S

'


(
)



. ,
,

,
.
, ,
,
,


,
, -

1963 .


( ). ,
1958 . ,
-
, ,
,
(.: Bourdieu P., Passeron J.-. Les Hritiers. Paris: Ed. de Minuit, 1964.
P. 15, sq, tableau; 145 sq [ ]).
1



,
,
(
2

.
1962 1968 . ,
,
:
+34,2%
( +67% ,
); - +26,4%, +4%
( -1,9%
). .: Economie et statistique. 2, juin 1969. P. 43.

222

.
, , ,

.


, ,
,
, ,
( ,

)
,
. , ,
1 9 6 8 .;
,
,

, . .

. ,

, ,
. ,

,


,
,
. ,

,
,
, -
-,

,

.
2

,
3 ( ,
).
, grandes coles


, . . ,
grande cole grandes coles .
,
( , ,
1

223

,
,

,
-

,
.


, ,

.

:
( , 1 9 6 4 .)
(
1946 .)
18 ,

-
,
,
.
,


,


. ,
, 1


)
grandes coles ,

grandes

coles

,
, , -
, , , ,
( , )
, grandes
coles.
, ,
,
.

.

224

, -

,

.
-
,

.
,
,

1961/62
. ,
1,2% ,
1 2. ,


.
1 9 6 2 1 9 6 6 .
.
,
,

( ,

) ,

.
,

,
. ,
,


,
1,6 . ,

, 30
.
, ,
,


(.
2 ) ,
,

. , ,
-

225


s
vo

R
S
Z

fi

01

h
X

o"


_
s

to

S3
00

>
s >

(
(

CNJ

CO

<0

C\J

o"

CNJ

in

ft
>s

en

C\J

CM"

g

s
I *
X


s
J )

Q. z

226

ci

6 5
5

CM

en

ci

0)_
0)"

(M


&

s"
n

in

CD

en

U

0)

in

C\J~

m
2 s 5 g
*
1

2 >s

Q.

= ?
ra t

sI


; m
(J
)

Q)
S

N
"

"

CO

"

"

"

"

*"

*"

"

tf"
CVJ

CO

in

CO

CO

O)

"

"

"

"

in"

"

h-"

"

to"

10
"

CD

CO

_
"

"

h-"

in
in"

in
"

"

CM

CM

"

to"

CM

"

"

in

"

to_
in"

t"

in
I*-

in

in

in

01

0)
I-

0)

0)

01

"

Z
m

"

)"

0)
I-

s
m

CO

CD

"

)"

CO

*"

"

"

CM
CM

--"

to

*"

'

s 1i

fc

CE m

1>


CL

*s
&

lis

J s
5.

s -

I
-S !

S 8. = m
*

.

227

.
,

( ), ,
,
,

,
. ,
, ,
,
, , ,
(
),
, .

,


.
,
52,8
7 4 % , . . 1,4 , ,
(74%),
,
,
,
. , ,


grandes
coles (. .
,
) , ,
, ,

( , ,
, , . .),
,
, ,

18 .
.


1962 1966 .
. , : -

| 228



6 0 % ,
grandes
coles.

1 9 6 1 / 6 2
, 1965/66 .
, ,
, ,

, ,
,
. 1 9 6 5 / 6 6 3,9%
( 1,5% 1 9 6 1 / 6 2 )
:

, ,
, .
(
, ), ,
,
,
,
.
, ,
, ,
(
"" ),
.
,
,
,
,
,
(
),

( ) ,
, ,
,
,
, , . .
.

.
, ,
,
, , ,
, .
229



.
,



; ,
,

,

( ,
),
100
,

. ,
1 9 6 1 / 6 2
3 1 , 5 % , 3 2 , 4 % ,
16,5%, 15,6%, 4 % ,
1965/66 3 4 , 4 % , 3 1 , 4 % ,
19,9%, 10,7% 3,5%.

,
, ,
, , grosso modo, ,
,
- , ,
,
. , ,
1 9 6 1 / 6 2 1 9 6 5 / 6 6

.
1 9 6 1 / 6 2

,
: 8 4 , 7 %

,
75,1 %
82,7% ; , 6 6 , 5 %
6 2 , 2 %
( ,
-
grandes
coles).
,
,

,

230

.
1 9 6 2 1 9 6 6 .
, ,

-
. -

-


- ,
. ,
1 9 6 6 .
8 3 %
,
7 4 , 2 % ( 0 , 9 % , 1 9 6 2 .);
79,3% ( 3,4% );
5 7 % ( 9 , 5 % ) ,
5 2 , 6 % ( 9,6%).

15 2 2 % .

,
( )
,

, : ,
2 7 , 5 2 4 , 8 % ,
19,3
13,7%, 25,2
11,6%. ,

(
, ) ,
, ,

, , ,

,
-
(grandes
coles) ,
, ,
, ,
,
, ,
. , 1

Saint Martin M., de. Les facteurs de l'limination et de la slection diffrentielle dans les tudes de sciences / / Revue franaise de sociologie. IX,
numro spcial, 1968. P. 167184.
1

231



1 0 , 5 % ,
9%; , ,

,
( 5 , 6 %
4 , 3 % ) , ,
,
5 % 5,4%. ,
(
, , ,
),
,
2 , 8 % ,

(+ 4 , 6 % )

(+ 9 , 5 % ) .
:

,
5 , 6 % . ,


,

(
,
,
) .

,

( ,
, 2 3 1,
, grandes
coles,
,
),
, ,

, , ,

. :
,

,
, ,
, | 232

,

, ,
,
, . , ,
,

,

()
.


, ,

, ,
, ,
,
,

.
1


,
,

, . . ,
.
, ,
, . .
.
grandes coles,
XX . ,

49% 19041910 . ( 19241930 .)
65,9% 1966 .; 36,3% 1904
1910 . 49,6% 19241930 . 67,6% 1966 .
,
,
:
, grandes coles
.
1

233

.-.
...
.
,

,
,


...
1972 .,

?
- . , ,
, 1 9 6 8 .

,

.
,
,
. ,
,
,

. ,
,
, ,
.

, 1 9 8 0 - .,
,
, , , ,
,
,
..., .


.

. , , ,

. , .-. ,

, 1968 . (Bourdieu .,
Passeron J.-C. Les Hritiers. Les tudiants et la culture. P.: Minuit, 1964.)
( . . .)
| 234

, ,

.
. ,
,
- ,
, , .
,
,
,
, , .
,
, :
,
.
, ,
,

,
, ,
, ,


,

,
. ,
,
,

,
( 1 9 6 8 .).
, ,
,
.

,
.
, ,
.
, . .
,
,
, ,
.
,
235

(1894) ,
,
, .
,


,

, ,
.
,
,

-
.

,

,

.
... .


, ,


.
,
,
,
,
.
,

. ,
,
, ,
, ,
, ,
,
XIX . .

(
)

' Trente Glorieuses


(
19451975 .).
236


,
.
,

,
, 1 9 6 5 . .
,

. ,


, -


,
,
,
,
. ,
,
,
:
-
.
,

,
.
, , ,

.
,
,
1 9 6 0 - .,
,
( )

.

1 9 6 7 .
,
.
1 9 6 8 . 1

(1911 1974)
19621967 .
1

237

.

1 9 7 0 - .


,
,
, 1 9 8 0 - .
,
ZEP
.


,
, ,

.
, ,
,
,
. , ,

,

,
.
XX .
:
,
, ;
,
,
,
,
, ,
. ,
,
1

' (19191988)
19821983 .
Zones d'ducation
prioritaire ,
1982 .
( )
,
.
, .
,
.

238

, , , . ,
,

, .

,
- .
, ,
,
, , ,
1 9 6 0 - .,

, ,

.

...
,
, ,

,

.
,

,

,

.
, -
, ,
?
...,
, ,
,

(),
-
?
, - ?
?
,
.



1

' Dubet

F. Le dclin de l'institution. Paris: Seuil, 2002.


239


. ,

, . .
,

,
,
, ,
,
,

.
, ,
, ,

,
. , ,
... (
,
1 9 7 2 .), ,

. 1 9 6 4 .:
, ,
, ,
. , ,

.
,
1 9 7 0 1 9 8 0 - .,
,


,
. .

,
, ,
,

,
,
;
1

' : Grignon , Passeron J,-. Le savant


et le populaire. Misrablisme et populisme en sociologie et la littrature Pans: Gallimard Seuil, 1989.
240

, ,
,
, . ,
,

,
:
.
. .


,
,

?
. - . . , ,
,
, ,
,


,
,

,

.

,

,
, ,

.
,

, . . ,

(
)
. .
,
,
, ,

, , ,
,

. ,
, I
( ... . .), 241

,
,
,
.
,
,
,

:

XIX XX .
: )

)
,
,


. ,
, , ,
,
.
, ,
, (,
:
, 1986 ),
,
,
.
H. .

, ,
,

,
. .


?
?
. - . . , , .
.
,

1

Passeront J.-. Hegel ou le passager clandestin: la reproduction sociale


et I histoire / / Esprit, 1986. 115. P. 6 3 8 1 .
1

242


,


,
,
, . . ;

,
, ,
, .
,
, , ,
.

,

.
,
,
, .
...
,

. ,
.
,
.
, ,
.

,
, . . .
, . ,
,
, , ,
,
,

( )
( ),
;

( ) .
,
1

Passeron

J.-. Le raisonnement sociologique. Paris: Natan, 1991.


243

, , ,
,
.
(
)
1970- .
,
,
. ,
,
, ,
. , ,
, .
,
.
,
, ,




,
,
. , ,


,

, ,
, ,

,

. ,
, .
,

-
,
.

, ,

.
,

,
,
,

,

.
|

244

,
. . . .
, -
,
,
, .
,
, ,

.
,
, (
,
)
.
, ,

- . ,
, more geometrico
demonstrata
( ) ,

. ,
-
.
,
,
, - ,
, . ,

: ,

,
.
, ,
,
,
, I.
,
,

-
, , . .
.
1


. , -

1991. 7 1 .
1

. . .: ,

245

,
,

.

,
. . . ,
,
, , , ,
(
?) , -
.
,

, ,
,

,
, , , ...
: , ,
.,
,
,
- .
:

,

,
( ,
) ,


, ,
.

. ,


.
..., ,
,

, .
(
,
),

. 246

,
, ,

. ,
.

()
,
. .
, .
. .

,

,

,
,
,
,

?
. - . . , ,
,

.

, ,
. , ,
, ,
/

,
.
(,
)
,
, , ,
.
1 9 7 0 - . ,
...
, ,

, ,
,
,
. , 247

,
, , ,
,
.

,

.
,

,
,
:
.

, ,

.
,
, , (
)

,

, ,
,
.
,
,
, , . .
, ,
,

,

,
. . . . -

,
,
. ,
,
,
_ ,
,
: , .
,

| 248

,
, XX .
.
.
,


,
, ,
,
,
, ,
,
- ,
.


, . ,

, ,

,

. ,

, , . .
-
, , .
...
, , -,

,
- ,
,
.
,
, ,


,
.
.
, ,
, ,

, (
...), , ,


cheval,

Pfred.
, ,
1 9 7 0 - ., 249

, , ,
, ,
,
,
, ,
,

.

,
.

,
,

. ,

, ,
. ,


, ,

.
, ,
, ,
, . , ,
. ,
, ,
, .
, ,
,
1 9 6 8 .
, ,

,
,
,

. , 1 9 7 0 .
. . . , ,

.
1

1960
1970- ., ;
( ) ,

250

1 9 6 0 - .

,

.
,
1 9 6 8
( , ,
, ,
).
-
1 9 7 0 - .,

( ,
,
( . : Le D b a t , 1 9 8 4 ,
S e p t e m b r e ) , .
...
.
, ,
,
. , ,
, folle du logis (
) , , ,
,
.

.

.
, , ,
, ,
,
.
1

H. .

:

,

. .?

?
, ,

(18681955) ,
, , ,
( 1886 .) .
, , .
1

Bourdieu

P., Passeron

J.-,

Chamboredon

J.-. Le Mtier du socio-

logue. Paris: Mouton, 1968.


251

. - . .
,
.
,
,
,
. ,


. , ,

,
, ,
,

.

... ,
, , .

,
,
.

(
),
,
.
,
, , ,
,
,
,
,
,
.
,
,
.
,


,
,
,
.
:

,
|

252

.
,
, ,
. .
. , ,
,
,
,
.
,
,

:
....
, ,
, ,
,
, ,
. . . .

,
.
. .
,

?
. - . . 1 9 6 1 ., ,
,
. -
,
,
.
,
:
,
, 1 9 6 8 .;
,

.
,

,
.


:
, . ,
,
253

, ,
(Ecole Normale
Suprieure)

(Ecole des
Hautes
Etudes en Sciences
Sociales),

1 9 6 8 .
,
. ,
,
,

.
,
,
.



,
, ,
1 9 4 5 . ,
surveys,


,
.

.
, 1 9 5 0 1 9 5 5 .
, ,
. 1 9 6 1 .,
,
,
, ,
,
, ,
.
,
, . ,

, ,
,
, , ,
-
, ,
.
, ,
,
,
,
, . |

254

...
,
.

. ,

:
(1991)
(1980), :
(1992)
(1997).
. .


:

,
grandes
coles

(khgne),

...

,


1960-
.?
. - . . ? , .

, , ,

, . ,

,
,
,
( ,
) .
,

.

: .
,
...,
,
grandes
coles
, XIX
XX . ,
, ,
. ,
. : ,
, :
.
XX . 255

,

. :
-
,

, look,

',
.
: ENA (
. H. .)
, , ,
- E N S ( . H. .).
.
,

cursus honorum

,
, ,
,
? ,

. ,
XVIII . ,

,
,
, ,
.
,
,
,
. ,

:
(
),
.

:

.

-


Larousse,
.

256

,
, , ,
, ,
.
- ,


:


,
ENA. ,
,


.
- ,

,
. : ,

.


. , ,
, ,
( ) ,

. ,
, ,
power elite,
,


,

,
, ,

.

,
.
,
,
,
, , ...,
,
, ,
9 '


.
,
, ,
,
.
,

(
1 9 6 8 .,
bobos )

( ) ,
, ,

,

.
-.
, ,
,

,

, , ,
,
, revivals,

, .
... ,
,
.

,
.
, 1

' 1960- . 23 ,
300 . . 1971 .,
, 70.
2003 . 2,1 , 62%
, ..
.
1958 1969 .;
19921993 .
Bobos bourgeois-bohmiens
,

, -

, ,

,
-, ,
,
.

,

, ...
. ,
,

, (
, , ,
, , , . . ) ,
,
.



, ,

.
,
,
,
, ,
(
).
1

. .
,



1960-
.?

. .,
,


?
. - . . , . . . ,
, , .
, ,
,

,
.
-

'
.
259

( ),
,
,
,
1 9 6 0 - .,

- , ,
.
, , ,
,
,
, 1 9 6 3 . Les
Temps
modernes .

, ,

,
, ,

--, , ,
,
, ,
,

.
, XIX .:
,
, .
,

XX . ,
,
,
,
.
1



. ,


, . ,
, ,
, ,
,
,
.
, -

.-. , . .

| 260


, ,
,

, ,

.
,
.
,
,

, ,
,
,
,
.
,

? -
. ,
,

, ,
,
. , ,
.
, , ,
(, ,
. ) , -
,
.
,
. ,
,
,
, ,

.
,
.

,
.
,
,
( )
( - , ) , 261

, ,
.

(

), ,
,
. ,
, , ,
,
XVIII . XIX .,
.

,
, , ,

.
, ,
, ,
,
. , ,

-

.
, - ,
(
-
),
,
,
,
, ,
, . - ,

,
, ,
, ,
,
. ,
, ,
,
,
,
.
. . 1968 .

, .

?
| 262

. - . . , , ,
.
, ,
,
,
,

.

.
,
.

, , :
, , .
XX . , ,


,

.
1 9 5 0 - .
,
( ,
, ) ,
: ,

, , ,
.

,
,
,
:
, , , ,
, . .
,
, , 1 9 8 0 - .
. . :


,
,

, , -
:
XVII XVIII . ,

XIX . :
263


.


,
,
.


, ,
' ,
,
.
,

,
, . , ,
,
, . ,

, ,
, . ,
(
) ; ,
,
.

, ,

. ,
,

..., , 2.
, ,
, , ,
, .
...
1 9 6 2 1 9 6 6 .,
,
(.
),
,
, ,

' - , ;
,
.
264



. ,
,
. ,
, ,

. .
.
,
.
,

. , ,


.
, .

, ,


,
.
,
, , , - .


,
,


.
1

' - (1911 1986)


, .
. -. ,
, 1968 . .
,
;
. (1945)
,

-
. (1964)
- .
.
265

,
,
,
.
,
: , ,
... ,
,

.

,
, ,
,

. , ,

, , ,
, ,
.
, ,
,
-

,

.

. .


.

2004

16

I.

1.

20

23

2.
3.
4.

28
45
65

II.

77

1 .

77


2 .




3.

78
99
114
....

115
124
137
146



4 .



. . .
.
:
?
.-.
...

147
162
176
181
183
191
199

221
234

. . .
. .
. .

. .
. . ,

. . ,

. .

OK 005
93953000. . . 05824 12.09.01.
24.07.2006. 60x90 Vi6- .
PragmaticaC. . .-. . 15,96. 5000 .
1121.
. 127521,
, 3- , 4 1 .

. 50- . 170040, . ,
50 , 46.