T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

MÜŞTEREK UYDU ANTEN TESİSATI

ANKARA 2007

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; • Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

• •

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR ............................................................................................................... ii GİRİŞ ..................................................................................................................................1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 .................................................................................................3 1. MULTISWITCH..............................................................................................................3 1.1. Yapısı ve Çalışması...................................................................................................3 1.2. Çalışması ..................................................................................................................3 1.3. Çeşitleri ....................................................................................................................4 1.4. Bağlantı Yapısı .........................................................................................................4 UYGULAMA FAALİYETİ.............................................................................................8 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ...................................................................................9 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ...............................................................................................11 2. QUADRO LNB .............................................................................................................11 2.1. Yapısı ve Çalışması.................................................................................................11 2.2. Çalışması ................................................................................................................12 2.3. Çesitleri ..................................................................................................................13 2.4. Bağlantı Yapısı .......................................................................................................14 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................15 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................16 ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ...............................................................................................18 3. SATLOOK.....................................................................................................................18 3.1. Yapısı ve Çalışması.................................................................................................18 3.2. Çalışması ................................................................................................................19 3.3. Çeşitleri ..................................................................................................................20 3.4. Bağlantı Yapısı .......................................................................................................22 3.5. Kullanılması............................................................................................................24 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................31 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................32 ÖĞRENME FAALİYETİ-4 ...............................................................................................34 4. SPECTRUM ANALİZÖR..............................................................................................34 4.1. Yapısı ve Çalışması.................................................................................................34 4.2. Çalışması ................................................................................................................34 4.3. Çeşitleri ..................................................................................................................39 4.4. Bağlantı Yapısı .......................................................................................................40 4.5. Kullanılması............................................................................................................40 UYGULAMA FAALİYETİ...........................................................................................41 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................42 MODÜL DEĞERLENDİRME...........................................................................................43 CEVAP ANAHTARLARI .................................................................................................46 KAYNAKLAR ..................................................................................................................48

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 523EO0153 Elektrik Elektronik Teknolojisi Haberleşme Sistemleri Müşterek Uydu Anten Tesisatı Müşterek uydu anten tesisatının kurulumu ile ilgili temel bilgi ve becerilerin kazandırıldığı öğrenme materyalidir. 40/32 Tek Aboneli Uydu Anten Tesisatının Kurulması modülünü almış olmak Müşterek uydu anten tesisatını projelendirip kurmak. Genel Amaç Rüzgarsız ve yağışsız bir havada Elektrik Tesisatı Genel Şartnamesine uygun müşterek uydu anten tesisatını kurabilecektir.. Amaçlar 1. Müşterek uydu anten tesisatının anten sisteminde kullanılan Multiswitch (çoklu şalter- çoğullayıcı) elamanının yapısı ve çalışmasını öğrenebilecek ve bağlantısını yapabileceksiniz. 2. Müşterek uydu anten tesisatının anten sisteminde kullanılan Quadro Lnb (4’lü LNB) elamanının yapısı ve çalışmasını öğrenebilecek ve bağlantısını yapabileceksiniz. 3. Müşterek uydu anten tesisatının antenlerinin yönlerini rüzgarsız ve yağışsız bir havada uydu ayar cihazları (SATLOOK) kullanarak ayarlayabileceksiniz. 4. Müşterek uydu anten tesisatının antenlerinin yönlerini rüzgarsız ve yağışsız bir havada uydu ayar cihazları (SPECTRUM ANALİZÖR) kullanarak ayarlayabileceksiniz. El Takım Çantası, Matkap, Çelik Dubel-Dubel, Sıva Üstü Kanal, Multimetre, Satlook veya Spectrum Analizör, Uydu Alıcısı, MultiSwitch. Her faaliyet sonrasında o faliyetle ilgili değerlendirme soruları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Öğretmen modül sonunda size ölçme aracı (uygulama, soru-cevap, test, çoktan seçmeli, doğru yanlış vb)uygulayarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirecektir. ii

MODÜLÜN AMACI

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

GİRİŞ GİRİŞ
Sevgili Öğrenci, Günümüz haberleşme sistemleri içerisinde uydu sistemleri giderek daha önemli bir yer almaktadır. Günümüzde çok kullanıcıya hitap edilen apartman, site, okul gibi ortamlarda her kullanıcı için ayrı bir anten tesisatının hem görünüş bakımından, hem de antenlerin birbirlerini etkilemesi yönünden sakıncaları vardır. Bir çok direk ve sabitleme elemanlarının bulunduğu çatı; bir anten ormanı görünümünde olur ve kentin güzelliğini bozar. Antenlerin ve direklerin yakın olması görüşlerinin kapanmasına neden olur. Dikilen çok sayıda direkler çatıların akmasına neden olur. Bunların hem tek tek bakımı zordur hem de çatıya sık sık çıkmayı gerektirebilir. Ayrıca tek tek kurulan antenler çok daha masraflı olacağından, tek bir anten ile ortak anten tesisatının kurulması daha uygun olur. Kurulacak müşterek uydu anten tesisatı tek bir uydu için olabileceği gibi, çok sayıda uydu için bir arada da olabilir. Böylece apartmanda bulunan her dairenin çok sayıda yayın izlemeside sağlanmış olur. Sonuç olarak hem çatılardaki görüntü kirliliğinin olmaması, hem de ekonomik olmasından dolayı günümüzde yaygın olarak tek aboneli uydu sistemleri yerine müşterek uydu anten tesisatları kullanılmaya başlanmıştır. Bu modülü tamamladığınızda çok kullanıcılı ortamlarda müşterek uydu anten sistemlerinin tesisatının kurulumu ile ilgili bilgi ve becerileri edinmiş olacaksınız. Böylece hem daha daha az maliyetli hem de karmaşıklıktan arınmış, bakım ve onarımı daha kolay uydu anten tesisatları yapılabileceksiniz.

1

2 .

3 . ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır: Ø Multiswitch’in kullanım amaçlarını ve çeşitlerini araştırınız. Multiswitch’in üst kısmında 9 adet giriş bulunmaktadır. MULTISWITCH 1. Şekil: 1. Multiswitch’e bağlanan kullanıcıların herbiri tek kullanıcılı bir sistemdeki kullanıcının aldıgı uydu sinyallerinin hepsini aynen alır.ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Müşterek uydu anten tesisatının anten sisteminde kullanılan Multiswitch (çoklu şalterçoğullayıcı) elamanının yapısı ve çalışmasını öğrenebilecek ve bağlantısını yapabileceksiniz.1’de (9x8)’lik bir multiswitch görülmektedir. 1. Ayrıca uydu tesisat ve montajı yapan kişilerden ön bilgi edininiz.2. Örneğin (9x8)’lik bir multiswitch’in 9 adet girişi ve 8 adet çıkışı vardır.1. çıkışından 8 adet kullanıcının (veya Receiver) bağımsız olarak kullanmasını sağlar. Bu 9 bağlantı noktasından sağdan-sola ilk 8 adedi iki adet çanak antene bağlı 2 adet 4’er çıkışlı quadro LNB’lerin çıkışlarının bağlanması için diğer bağlantı noktası ise harici bir TV (UHF. 1. Çalışması Multiswitch’ler LNB’ler aracılığı ile uydu antenlerinden alınan sinyallari uydu ara frekansi (IF) paylaşımı esasına göre paylaştırarak kullanıcıların bağımsız olarak kullanmalarını sağlar. ek olarak 1 adette normal TV anteninden veya kameradan gelen bilgiyi (UHF. Ø Multiswitch hakkında bilgi edininiz. Multiswitch üzerindeki bazı yazıların anlamları ise. Çok sayıda kullanıcının bir ortak antenden yararlanabilmeleri için kullanılan yöntemlerden birisi multiswitch kullanarak uydu ara frekansi (IF) paylaşımı yapmaktır. Bu multiswitch 2 adet çanak anten üzerindeki quadro (4’lü) LNB’den gelen 8 girişi. VHF) alarak. VHF) anteni bağlantısı içindir. Bir multiswitch temel yapı olarak üzerinde girişleri ve çıkışları barındırır. Diğer uçlar ise 8 adet kullanıcı (veya receiver) çıkış bağlantı noktalarıdır. Yapısı ve Çalışması Multiswitch’ler uydu antenlerinden alınan sinyalleri kullanıcılar arasında bağımsız olarak paylaştıran arabirim elemanlarıdır. Araştırma işlemleri için İnternet ortamında araştırma yapmanız ve uydu tesisat elemanlarının satıldığı mağazaları gezmeniz gerekmektedir. Multiswitch’ler giriş ve çıkış sayıları ile kaskad bağlantıya sahip olup olmamalarına göre isimlendirilirler.

Çeşitleri Multiswitchler giriş ve çıkış sayılarına göre çeşitlere ayrılmaktadır. Burada dörtlü LNB’den gelen 4 çıkışın ikisi multiswitch e girilerek 6 kullanıcıya çıkartılmıştır. Giriş ve çıkış sayılarına göre çok çeşitli multiswitchler bulunmasına rağmen temel olarak aşağıdaki şelikdedir. Daha sonra eğer ihtiyaç varsa TV anteni Terr. : Terrestrial (yerel) TV anten (UHF. çanak anten sistemi girişleri SAT SYSTEM B : 2. Standart multiswitch’lerin yetersiz kaldığı yerlerde çıkış kullanıcı sayısını artırmak için kaskad özellikli multiswitch’ler kullanılmaktadır.4. Ø (9x8) multiswitch Ø (9x8) kaskad’lı multiswitch Ø (9x16) multiswitch Ø (9x16) kaskad’lı multiswitch (9x8)’lik bir multiswitch’in daha önce değinildiği gibi 9 adet girişi ve 8 adet çıkışı bulunmaktadır. Bağlantı Yapısı Bir multiswitch uydu anten sistemine bağlanırken öncelikle çanak antenlerin LNB’lerinden gelen Alt ve üst band yatay ve dikey arafrekans uçlarının bağlantıları multiswitch üzerindeki LNB giriş yerlerine dikkatli bir şekilde bağlanır.3.Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø SAT SYSTEM A : 1.8 : Çıkış uçları Şekil 1. 17x8 multiswitch. Aşağıdaki şekil: 1. LNB’nin kalan 2 çıkışı ise yine bağımsız kullanıcılar tarafından kullanılabilecektir. VHF) bağlanması için Receiver 1. 4 . (Terrestrial-yerel) girişine bağlanır. Son olarak çıkış receiver (kullanıcı) bağlantıları yapılarak sistem tamamlanır. 1..1: (9x8)’lik bir multiswitch 1. 4 uydu anteninin 8 uydu alıcısı tarafından ortak kullanması içindir..2’de eski (2x6)’lik multiswitch’li bir sistemin bağlantısı verilmiştir. çanak anten sistemi girişleri Low Band V : Vertikal (dikey) Altbant Low Band H : Horizontal (yatay) Altbant High Band V : Vertikal Üstbant High Band H : Horizontal Üstbant Terr.

alt bant H. Tüm dairelerden gelecek kesintisiz ve bağımsız kablolar bu Multiswich çıkışlarına bağlanır ve evlerdeki Receiver ler da diseqc ayarları Tone Burst olarak A ve B olarak ayarlanır multiswich te A giriş ve B giriş vardır A girişe hangi uydu bağlandı ise Receiverde de ona göre ayarlanmalıdır bu şekilde apartmanlarda bir veya iki çanak. üst bant H olarak yayınlar alınır daha önce bahsedildiği gibi multiswich te de aynı giriş yerleri vardır ve yerlerine bağlanır.2: (2x6)’lik multiswitch’li bir sistemin bağlantısı Şekil: 1. multiswich kulllanılarak hem apartmanlarda çanak kirliliğine son verilir hem de daha ucuza mal edilmiş olur. 6 çıkışlı. Bu Multiswich sisteminde çanaklar kurulur (1 veya 2 çanak) çanaklara quadro lnb takılır bu LNB lerde 4 çıkış vardır alt bant V. Buradaki sistemde (9x8) multiswich kullanılmıştır iki uydudan 8 Receivere dağıtılmıştır eskiden 4 çıkışlı LNB yoktu en fazla 2 çıkışlı vardı hatta daha öncesinde 2 çıkışlı LNB de yoktu multiswich ler kullanılıyordu ve 4 çıkışlı. 5 . 3 üst bant V.3’de (9x8)’lik multiswitch’li bir sistemin komple bağlantısı verilmiştir. 8 çıkışlı ve 12 çıkışlı olarak üretiliyor hatta bazı firmalar 2 adet 8 çıkışlı yı birleştirip 16 çıkışlı olarak piyasaya sunmuşlardır. Ancak şimdi 8 çıkışlıya kadar LNB var artık 8 den sonrası için Multiswich ler kullanılıyor buda max 12 daireye kadardır bundan sonra kaskad sistemi devreye girer buda bir sonraki örnekte anlatılmaktadır.Şekil 1.

) ye girerek uydu anten kablo üzerinde evlere hem uydu yayını hem de lokal yayını taşımış olur. Şekil: 1.3: (9x8)’lik multiswitch’li bir sistemin komple bağlantısı Ayrıca merkezi istemler apartmanları güzelleştirir ve kiremitlerin kırılmasını de önlemiş olur. Bu şekilde devam ederek istenilen sayıda kullanıcı sayısına ulaşılması mümkündür. Kaskad multiswitch bağlantısı yapılırken kaskad özellikli multiswitch en üstte olur altında ise yine kaskad özellikli veya arttırılmak istenilen kullanıcı sayısına göre normal multiswitch ler yeralır. Aynı mantıkla 48 çıkışı elde etmek için ise 2 adet 9x16 kaskad üstte ve 1 adet 9x16 normal en alta olarak dizilir 16+16+16=48 çıkış elde edilmiş olur. Şekildeki lokal anten girişi multiswichlerde bulunan lokal anten girişine eğer. bir tanede 9x8 normal Multiswitch kullanarak 24 çıkışı elde edilmiştir. Kas kad sistemi. normal multiswich ler 12 daireye kadar olur veya 16 çıkışlı olur bunlardan sonra kaskad devreye girer kaskad sistemi daha sağlıklıdır çünkü kaskad sisteminde her zaman ilave etmek mümkündür. Diğer multiswitch ler ise enerjisini ilk (ana makine) multiswitch ten alır. Evlerde sat priz (uydu prizi) kullanarak uydu yayını ve lokal yayını ayırtarak TV den TV ye Uydudan uyduya bağlayarak tek kablo üzerinde aynı anda uydu yayını ve lokal yayını seyretmek mümkündür. çatıda VHF ve UHF anten ve Santralı varsa santral çıkışını Multiswichteki Terr. 6 . (veya ANT. Örnekten de anlaşılacağı gibi bir tane 9x16 kaskad.Şekil 1.4 ’te ise multiswitchlerin kaskad bağlanması ile ilgili bir örnek gösterilmiştir. İlk multiswitch enerjiye bağlanır. Kaskad bağlantı yapılırken dikkat edilmesi gereken bir hususta kaskad sisteminde kullanılan multiswitchlerin beslenmesi durumudur.

4: Multiswitch’lerin kaskad bağlanması 7 .Şekil 1.

Canlı uçla şasenin değmemesine dikkat ediniz. ediniz. 8 . TV’ye bağlayınız. Ø Ø Ø Ø Ø Kablo uçlarına konnektörleri doğru yönde bağlayınız. Ø Kablo uçlarına konnektörleri bağlamak. Multiswitch çıkışlarını uydu alıcılarının Ø Multiswitch çıkışlarını alıcılara bağlarken girişlerine bağlamak karmaşık olmamasına dikkat ediniz. Abonelerin uydu anten çıkışlarını Ø Receiverden çıkan anten çıkışlarını televizyona bağlamak. Ø Yeterli miktarda kablo keserek kanal içerisine döşeyiniz. Ø LNB çıkışlarını multiswitche bağlarken Çanak LNB çıkışlarını Multiswitch doğru konnektöre bağlamaya dikkat girişine bağlamak. Multiswitch ucunu bağlayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler Ø Her bir daire için Multiswitch çıkışından Ø Kanalların yer tespitini yaparak matkap kanal döşemek. ile kanal vida deliklerini açınız Ø Her bir daire için Multiswitch çıkışından kablo çekmek. Ø Multiswitchi dikkatli şekilde Multiswitch montajını yapmak deliklerinden monte edilecek yere sabitleyiniz.

(…. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. 7. A. (…. 6. 3. (….) Multiswitch aynı zamanda bölücü olarakta kullanılır.) Çokluşalter multiswicth’in Türkçe karşılığıdır.) Multiswitch’in Terr. (….ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları cevaplayarak faaliyette kazandığınız bilgi ve becerileri ölçünüz. 9.) Müşterek uydu anten tesisatlarında multiswicth çanak antenlerden alınan sinyallerin birçok abone tarafından bağımsız olarak izlenmesini sağlar. (….) 2 adet 9x16 kaskad ve 1 adet 9x16 normal Multiswich kullanarak 64 çıkış elde edilebilir. (…. (…. 4. Girişi çanak anten eklemek içindir. 8. (…. 2. 10. FAALİYET ÖLÇME SORULARI Aşağıdaki soruların cevaplarını doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz. 5. 9 . (…. (….) Kaskad özellikli multiswitch’ler çıkış kullanıcı sayısını arttırmak için kullanılırlar.) 1 adet 9x16 kaskad bir tanede 9x8 normal Multiswich kullanarak 24 çıkışı elde edilebilir.) (9x8)’lik multiswitch’in 8 girişi 9 çıkışı vardır.) Multiswitch’lerin normal TV anteni girişi olan çeşitleride vardır. Yanlış cevapladığınız konularla ilgili öğrenme faaliyetlerini tekrarlayınız. 1.) (9x12)’lik bir multiswitch’ten 12 adet abone faydalanabilir.

Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. kargaburnu…) tam olarak hazırladınız mı? Montaj planına uygun multiswitchi seçtiniz mi? Multiswitchin besleme adaptörünü yanınıza aldınız mı? Kaskad bağlantı için birleştirme aparatını aldınız mı? Ölçü aletlerini (multimetre. DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ Işlem Basamaklari El takımlarını (yan keski. eksik veya hatalı gördüğünüz davranışları tamamlama yoluna gidiniz. Eksikliklerinizi araştırarak ya da öğretmeninizden yardım alarak tamamlayabilirsiniz. 10 . Cevaplarınızın tamamı evet ise bir sonraki faaliyete geçiniz. UYGULAMALI TEST Bir arkadaşınızla birlikte yaptığınız uygulamayı değerlendirme ölçeğine göre değerlendirerek. kontrol kalemi…) aldınız mı? Düzenli ve Kurallara Uygun Çalışma Mesleğe uygun kıyafet giydiniz mi? Çalışma alanını ve aletleri tertipli-düzenli kullandınız mı? Anten montaj alanının temizlik-düzenine dikkat ettiniz mi? Çatıya çıkmadan önce malzemeleri kontrol ettiniz mi? Zamanı iyi kullandınız mı? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonunda hayır şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz.B.

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Müşterek uydu anten tesisatının anten sisteminde kullanılan Quadro Lnb (4’lü LNB) elamanının yapısı ve çalışmasını öğrenebilecek ve bağlantısını yapabileceksiniz. Her çıkışında sadece ait olduğu polarite bulunur. Ayrıca uydu tesisat ve montajı yapan kişilerden ön bilgi edininiz.1. 2. 11 . Ø Quadro Lnb hakkında bilgi edininiz. Araştırma işlemleri için İnternet ortamında araştırma yapmanız ve uydu tesisat elemanlarının satıldığı mağazaları gezmeniz gerekmektedir.1’de dörtlü bir LNB görülmektedir. Şekil: 2.düşük gürültülü blok dönüştürücü) çanak antenin uydudan almış olduğu yüksek frekanslı mikrodalga uydu sinyalini güçlendirip alıcının işleyebileceği alt frekanslara dönüştüren elemandır. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır: Ø Quadro Lnb kullanım amaçlarını ve çeşitlerini araştırınız. "Quad" universal LNB bir çanağı 4 farklı kullanıcıya birbirinden bağımsız olarak tüm polariteleri izleyebilecekleri şekilde dağıtmakta kullanılır. "Quattro" LNB ise herbir 4 farklı polariteyi aynı anda vermektedir. Dört çıkışlı LNB'ler de "Quad" ve "Quattro" olmak üzere 2 ana türdedirler. LNB çanağın ortasındaki kola takılır. LNB ‘lerin çıkışlarına bağlanabilecek kullanıcı sayılarına göre çeşitleri vardır. QUADRO LNB 2. Bir merkezi sistemden dağıtım için kullanılır. Yapısı ve Çalışması LNB (Low Noise Block Converter .

Şekil 2. LNB ise toplanmış olan bu mikrodalga (2-50GHz) sinyali güçlendirip. Her çıkışında sadece ait olduğu polarite bulunur. 12 . Ø Alt frekansa dönüştürücü (converter) 2. "Quad" universal LNB bir çanağı 4 farklı kullanıcıya birbirinden bağımsız olarak tüm polariteleri izleyebilecekleri şekilde dağıtmakta kullanılır. LNB’ ler çanağın topladığı yüksek frekansda mikrodalga sinyalleri güçlendirip alıcının (receiver) işleyebileceği daha düşük frekans bandına indirip anten kablosundan alıcıya iletirler. "Quattro" LNB ise herbir çıkışından AltV.2. AltH. Çanak anten uydudan gelen yayını odak noktasına toplar. ÜstH olmak üzere 4 farklı polariteyi aynı anda vermektedir. üzerinde elektronik işlemlerin daha rahat yapılabileceği daha alt bir frekans bandına (1-2GHz) dönüştürmektedir. Ø Besleme ağzı (feed) . Çalışması Quadro LNB’ nin çalışmasına geçmeden önce LNB ‘lerin çalımasını kısaca hatırlayalım. Ø Yükseltici (amplifier). ÜstV. İçinde aynı feede bağlanarak tek kabinin içine yerleştirilmiş 4 tane üniversal LNB bulunur. Bir merkezi sistemden dağıtım için kullanılır.1: "Quadro" LNB Bir LNB esas olarak üç ana kısımdan oluşur.

Bir merkezi sistemden dağıtım için kullanılır. üst bant için de 1050 2150 MHz arasıdır. İçinde aynı feede bağlanarak tek kabinin içine yerleştirilmiş 2 tane üniversal LNB bulunur. hem de H polaritelerini aynı anda dağıtabilmek için kullanılır. 13 . AltH. "Quattro" LNB ise herbir çıkışından AltV. ÜstH olmak üzere 4 farklı polariteyi aynı anda vermektedir.3. Halen avrupada en yaygın olarak kullanılan Astra + Hotbird başta olmak üzere birbirine yakın 2 uydunun yayınlarını tek çanakla alabilmek için geliştirilmiş (multifocus) çanak ve LNB ler de bulunmaktadır. 2. Bu tür ve diğer çok çanaklı uygulamalarda kullanılabilmek üzere geliştirilmiş kendinden DiSEqC switchli bir giriş ve bir çıkış F konnektörü bulunan "geçişli LNB" tipleri vardır. 22KHz ve 14/18V besleme seçimlerini kullanarak heriki uydunun toplam 8 polaritesindeki birkaç bin farklı kanal uydu yayınından istediğini seçebilmektedir. ÜstV. Çesitleri LNB ‘ler çok çeşitli özelliklerine göre sınıflandırılabilmekte ve çeşitlere ayrılabilmektedir. Ø Ø Ø Ø Low Band V Low Band H High Band V High Band H : Vertikal (dikey) Altbant : Horizontal (yatay) Altbant : Vertikal Üstbant : Horizontal Üstbant Bu çıkışların frekans bandı alt band için 950 . Bu tip LNB'ler ancak birbirine sabit mesafedeki öngörüldüğü iki uydu için kullanılabilirler. Böyle bir LNB ile tek çanağı paylaşan iki uydu alıcısı. Tek kullanıcıya hitap eden tek çıkışlı LNB. Her çıkışında sadece ait olduğu polarite bulunur. Ancak burada temel amacımız müşterek uydu anten sistemlerini ve elemanlarını incelemek olduğundan LNB ‘lerin çıkış sayılarına göreçeşitlerini inceleyeceğiz. "Quad" universal LNB bir çanağı 4 farklı kullanıcıya birbirinden bağımsız olarak tüm polariteleri izleyebilecekleri şekilde dağıtmakta kullanılır.Bir Quattro-LNB dört ayrı kullanıcı veya multiswitch’e bağlanmak için dört adet uydu ara frekansı çıkışına sahiptir. Dual ve Twin LNB'lerin dış görünüşleri birbirine çok benzer. 2 çıkış F konnektörü bulunan "Dual" ve "Twin" LNB'ler bulunur. LNB ‘lerin çıkışlarına bağlanabilecek kullanıcı sayılarına göre farklı çeşitleri vardır. ancak örneğin Twin Universal bir LNB nin iki çıkışının herbirinde tek üniversal LNB'de bulunan 4 polarite de bulunur. Dual LNB ise bir merkezi dağıtımda hem V. Dört çıkışlı LNB'ler de "Quad" ve "Quattro" olmak üzere 2 ana türdedirler ve bunların da Standard. Alıcı DiSEqC. iki ayrı çanak varmış gibi birbirinden bağımsız olarak tüm kanalları izleyebilirler. Enhanced ve Universal tipleri bulunur.2050 MHz arası. Bunlar. İçinde aynı feede bağlanarak tek kabinin içine yerleştirilmiş 4 tane üniversal LNB bulunur. Monoblok (tekparça) bu LNB aslında 2 feed + 2 universal LNB + DiSEqC sviçten oluşmaktadır ve bir tek F konnektörlü çıkışa sahiptir. Dual LNB tek bandın tek polaritesini (V) bir çıkış tek polaritesini (H) diğer çıkış sabit olarak verir.

3’te ise dıştan görüntüsü verilmiştir. çanak girişinin vertikal altbant (V/L) kısmına bağlanmasına dikkat etmek gerekir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus quadro LNB ‘nin çıkışlarını doğru bir şekilde multiswitch’e bağlamaktır. Şekil 2. Bunların bağlantıları ise LNB çıkışları multiswitch in gerekli girişlerine bağlanarak yapılmaktadır. Şekil: 2. çanak antene bağlı quadro LNB’nin vertikal altbant (V/L)çıkışının multiswitch’in 1.4. Bağlantı Yapısı Quadro LNB’lerin iç yapılarında bahsedildiği gibi 4 adet çıkışları bulunmaktadır. Örneğin 1. Quattro LNB ler ise multiswitch lerle birlikte kullanılmaktadır.3: Çift çıkışlı LNB dış görünüşü 2.Aşağıdaki Şekil:2.2’de çift çıkışlı bir LNB’nin iç yapısı. 14 . Quad LNB ler 4 ayrı kullanıcının bağımsız olarak kullanımına izin veren çıkışlara sahip olduğu için LNB ‘den kullanıcılara bağlantı yapılırken LNB nin 4 adet çıkışı direkt olarak kullanıcıların receiverlerine bağlanır.2: Çift çıkışlı LNB iç yapısı Şekil 2.

Ø LNB’ yi antene monte ederken montaj parçalarının zarar görmemesine dikkat ediniz. Ø Antenlerin işaretlemek. Ø Antenlerin aparatlarını birleştirmek. Uygun LNB’yi seçiniz. noktalarından Ø Antenleri bağlantı noktalarından bağlarken kablo izolasyonlarının temizlenmiş olmasına dikkat ediniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Ø Projeye uygun malzeme seçmek. 15 . bağlantı noktalarını Ø Anten bağlantı noktalarını işaretlerken doğru yerleri işaretlemeye dikkat ediniz. Öneriler Ø Malzeme seçiminde malzemelerin proje için uygun olup olmadığına dikkat ediniz. bağlantı Ø LNB’yi antene monte etmek. Ø Antenleri bağlamak. Ø Anten aparatlarını birleştirirken doğru aparatı doğru yere yerleştirmeye dikkat ediniz.

) LNB ingilizce açılımı (Low Noise Block Converter) dir.) Quattro LNB ler sadece iki altband (yatay ve dikey) arafrekans çıkışına sahiptirler. (…. 16 . (…. 2. FAALİYET ÖLÇME SORULARI Aşağıdaki soruların cevaplarını doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz.) Quad LNB içinde aynı feede bağlanarak tek kabinin içine yerleştirilmiş 2 tane üniversal LNB bulunur.) LNB Türkçe karşılığı yüksek gürültülü dönüştürücüdür. (…. vertikal üstband.) LNB ler uydudan alınan sinyalleri alıcıların işleyebileceği frekans değerlerine dönüştüren elemanlardır.) Quattro LNB lerde vertikal altband. (…. (….) Quattro LNB ler multiswitch li sistemlerde kullanılmak için yapılmış 6 çıkışa sahip LNB lerdir. 5. (….) İki kullanıcının bir çanağı bağımsız olarak kullanmalarını sağlayan LNB çeşidi Tekli LNB dir. A. 7. Yanlış cevapladığınız konularla ilgili öğrenme faaliyetlerini tekrarlayınız. 4. (….) Quad LNB ler 4 kullanıcının tek çanağı bağımsız kullanması içindir.) Multifocus çanak ve LNB ler 2 uydunun yayınlarını tek çanakla alabilmek için geliştirilmiş sistemlerdir. (…. 9. (…. (…. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları cevaplayarak faaliyette kazandığınız bilgi ve becerileri ölçünüz. 6. horizontal altband ve horizontal üstband olmak üzere 4 arafrekans çıkışı mevcuttur. 8. 3. 10. 1.

DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ İşlem Basamakları El takımlarını (yan keski. kontrol kalemi…) aldınız mı? LNB ‘nin çıkışlarını doğru şekilde bağladınız mı? Düzenli ve Kurallara Uygun Çalışma Mesleğe uygun kıyafet giydiniz mi? Çalışma alanını ve aletleri tertipli-düzenli kullandınız mı? Anten montaj alanının temizlik-düzenine dikkat ettiniz mi? Çatıya çıkmadan önce malzemeleri kontrol ettiniz mi? Zamanı iyi kullandınız mı? Sabırlı ve güler yüzlü çalışmaya özen gösterdiniz mi? Planlı bir şekilde çalıştınız mı? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonunda hayır şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz.B. Eksikliklerinizi araştırarak ya da öğretmeninizden yardım alarak tamamlayabilirsiniz. UYGULAMALI TEST Bir arkadaşınızla birlikte yaptığınız uygulamayı değerlendirme ölçeğine göre değerlendirerek. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 17 . Cevaplarınızın tamamı evet ise bir sonraki faaliyete geçiniz. kargaburnu…) tam olarak hazırladınız mı? Montaj planına uygun LNB ‘yi seçtiniz mi? Ölçü aletlerini (multimetre. eksik veya hatalı gördüğünüz davranışları tamamlama yoluna gidiniz.

1. Yapısı ve Çalışması Uydu yayınları. spektrumu izlenebilmektedir. Uydu anten işlemleri için kulanılan aletler içinde ilk akla gelen FSM – SATLOOK (Alan Şiddeti Ölçer . Ayrıca uydu tesisat ve montajı yapan kişilerden ön bilgi edininiz. SATLOOK 3. Bir TV tesisat kurucusunun kullanacağı en gerekli alet bir alan şiddeti ölçme aletidir. FSM – SATLOOK en basit olarak giriş bandını belirleyen bir süzgeç. yükseltici ve bir gösterge elemanından oluşur. Ø SATLOOK hakkında bilgi edininiz. Bunların daha pahalı olan çeşitlerinde bir TV. hatta bir spektrum analizör de yer almaktadır. Temel yapı olarak frekans seçici bir voltmetredir.ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ-3 AMAÇ Müşterek uydu anten tesisatının antenlerinin yönlerini rüzgarsız ve yağışsız bir havada uydu ayar cihazları (SATLOOK) kullanarak ayarlayabileceksiniz. Uydu alıcısı. Bu alet belli bir kanaldaki yayının şiddetnini ölçmek için kullanılır. Alan ölçmek için aletle birlikte verilen dipol anteni kullanmak gerekir. kablolu TV veya yerel yayınlar için ister analog ister digital olsun. Aşağıdaki şekil 3. 18 . TV alan ölçme aleti aslında giriş ucundaki gerilimi ölçer. çeşitli işlemlerden geçirme ve dağıtma aşamalarının her birinde sağlıklı bir uygulamanın gerçekleştirilebilmesi sinyallerin doğru şekilde denetlenebilmesini gerektirir. Böylece alınan işaretin gölgeli olup olmadığı. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır: Ø Uydu ayar cihazlarının kullanım amaçlarını ve çeşitlerini araştırınız. tüm bu yayınları alma. 3.1’de ülkemizde de yaygın olarak kullanılan bir FSM-SATLOOK görünmektedir. bir parazitin olup olmadığı.dBmV) veya güç (dB-dBm) olarak seviyesini ölçer. Halen dünyada yayın alma ve dağıtma sistemlerinin kuruluş ve bakımında kullanılan ve özellikleri birbirinden önemli farklılıklar gösteren yüzlerce marka ve binlerce model ölçme cihazı bulunmaktadır.Sahametre) cihazlarıdır. Araştırma işlemleri için İnternet ortamında araştırma yapmanız ve uydu tesisat elemanlarının satıldığı mağazaları gezmeniz gerekmektedir. Sadece ayarlanmış olduğu frekanstaki işaretin gerilim (dBµV.

scart girişi.2. 19 . 6Ah Battery (akü) µController Unit (mikroişlemci ünitesi) Spectrum (spektrum analizör) CRT (ekran) ve bunların yanında DiSecC. Çalışması Uydu ölçüm cihazlarından FSM – SATLOOK temel olarak giriş bandını belirleyen bir süzgeç. Bunların içerisinde bazıları. klavye. Bütün bu katların çalışmaları ile SATLLOK’a giriş yapılan bir uydu sinyali veya kablolu TV. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Sat Tuner ( Uydu sinyalleri için tuner. alıcı) Terrestial Tuner (Yersel (yerel) yyınlar için tuner) Power Supply (güç kaynağı. Aşağıdaki şekil 3. Gösterge elemanı bir ekran (CRT. TFT LCD) . Küçük ucuz ve oldukça kullanışlı olan bu cihazların günümüzde 22kHz ve DiSEqC sinyallerini de kontrol edebilenleri vardır. video mikser. besleme) 12V. veya digital gösterge olabilir.2’de örnek bir satlook cihazının blok yapısı görülmektedir. Blok düyagramdan da görüleceği gibi bir satlook cihazı özellikle içerisinde spektrum analizör özelliğinide barındırıyorsa birçok kattan meydana gelmektedir.1: FSM-SATLOOK 3. Alınmak istenen kanallarla ilgili çoğu ayrıntılı ölçümler için mutlaka pahalı profesyonel bir cihaz gerekir.Şekil 3.bir galvanometre veya sinyal yükseldikçe ses tonu tizleşen bir beeper. yükseltici ve bir gösterge elemanından oluşur.. yerel yayın sinyali satlook ekranında hem sinyal kalitesi olarak ölçülebilmekte hemde yayınlar izlenebilmektedir.. Bu cihazlar uydudan gelen herhangi sinyalin şiddetinin yanı sıra LNB besleme gerilimini de görmemizi sağlar.

sinyal var deyip yayını açtığında da herşeyin mükemmel olduğunu sanmanıza yol açmasındadır. kablodaki zayıflamadan mı. "Sonuçta yayını alacak olan alıcı cihazlar zaten her türlü bilgiyi veriyor".Şekil 3. LNB'den mi. Önemli 20 . 3.2: Örnek bir satlook cihazının blok diyagramı Anten montajcılarından "hiçbir cihaza gerek olmadığı" iddiasıyla çalışanlar vardır. DiSEqC işaretleşmesindeki. Örneğin üst bantaki bazı yayınların gelmediğini farkettiğinizde bunun çanaktan mı. model ölçü cihazlarına sahip olduğunu da sormakta. Sadece basit olarak çanak anten ayarlanmak istenen uyduya çevirildiğinde sesli uyarı veren beeper tabir edilen cihazlardan başlayıp özelliklerine ve ölçebildiği sinyal çeşitlerine göre oldukça çeşitli uydu ölçüm cihazları mevcuttur. Gerçekten de bugünkü alıcı cihazların hemen hepsi sinyalin seviyesini ve kalitesini göstermektedir.3. O nedenle örneğin "Avustralya Anten Teknisyenleri Birliği" üye kayıt formunda teknisyene kimlik bilgilerinin yanı sıra "hangi marka. Ölçü cihazları gözümüz olmakta. ya da uydu alıcıdaki bazı sorunlardan mı yoksa ayarlardan mı kaynaklandığı ölçme cihazsız anlamak oldukça zor olacaktır. derler. Çeşitleri Piyasada yapılmak istenilen işe göre çeşitli özelliklere ve fiyatlara sahip birçok uydu ölçüm cihazı bulunmaktadır. Sorun alıcı cihaz "sinyal yok" dediğinde neden yok olduğunu anlamanıza yardımcı olmamasında. görmenizi-sağlamaktadır. cihazlarını yetersiz bulduğu antenciyi üye kaydetmemektedir.

Gelen herhangi frekanstaki transponder sinyalinin alan şiddetini ölçebilmesi öncelikle istenen bir özelliktir. Uyducu kendisi için önemli olan uyduların spektrumları ve kanal bilgilerini bir kere belleğe aktardığında ondan sonra yapılacak olan tüm ölçüm ve ayar işlemleri çok daha kısa sürede yapılabilir hale gelmektedir. 21 . İndirilen sinyal bloğunun(bandın) içindeki tüm taşıyıcıların hepsini veya bir kısmını birlikte (Spektrum) görebilmek başlı başına istenen bir özelliktir. görüntü) elde edilemez. veya eksilen transponder olup olmadığı ve varsa seviye değişiklikleri hemen anlaşılmaktadır. BER ölçümü çok yararlıdır. Sinyalin kötüleşmesine rağmen dekoderin doğru yorumlama yapabildiği son noktaya kadar görüntü ve ses mükemmeldir. Tüm spektrumun belleğe (belirli bir uydu ismiyle birlikte) aktarılabilmesi çok büyük kolaylık sağlamaktadır. özellikle digital yayınlarda gelen sinyalin şiddetinin yanı sıra doğruluğunun da bilinmesi gerekir. saçılı olması kötü sinyal kalitesini gösterir). yani BER (Bit Hata Oranı) adı verilen birimin ölçülebilmesi iyi olur. veya data alımı tümüyle kaybedilebilir. C/N. Ancak. İyi Bir Uydu Sinyal Ölçüm Cihazında bulunması gereken Özellikleri inceleyecek olursak. Mükemmel bir yayında 10 milyon bit içinde bir bit hatalı (1E-7) olabilir. ses sinyallerinin birbirine oranı) gibi bilgilerinin de belirli bir doğruluk düzeyinde alınabilmesi. V/A(görüntü.olan ihtiyacımıza ve ekonomimize uygun olan cihazı bulabilmektir. Digital yayınlarda sinyalin kötüleştiği analog yayınlardaki gibi görüntünün. ama bu genellikle zor olduğundan sinyal kalitesini belirlemekte onun yerine çoğu zaman C/N (taşıyıcının gürültüye oranı) nı kullanan bir tahmin yöntemi de kullanılır. gelen bloğun C. Ku bandı frekanslarına ve düz/ters video özelliklerine göre kendini ayarlayabilmelidir. yeni görüntü bellekten çağrılmış görüntünün üstüne giyilen bir eldiven gibi oturduğunda uydu kolayca bulunmuş olmakta. Ancak. (Gelen noktaların toplaşmış olması iyi. DiSEqC komutlarını gönderebilmeli. Sinyal kalitesinin herhangi daha kötüye gidişinde görüntü ses. Ayrıca kimi ölçü cihazlarında uydudan gelen QPSK modülasyonlu sinyallerin her kuadranttaki dağılımını grafik olarak gösteren "konstellasyon diyagramı" gösterimli cihazlar da var. yüksek seviyede gelen sinyalleri ölçebilmek için kalibrasyonlu zayıflatıcıları olması. Cihaz bunun için gereken LNB besleme gerilimlerini. 22kHz sinyalini ve. sesin kötüleşmesinden anlaşılmaz. Bunlar da yayının gelişinde herhangi bir sorun olup olmadığını bir bakışta anlamamızı sağlar. Herhangi frekanstaki SCPC/MCPC QPSK digital yayın sinyalinin seviye. O nedenle gelen sinyalin şiddetinden bağımsız olarak kalitesinin bulunabilmesi için alınan hata miktarının gelen data miktarına oranının. o noktadan sonra çözme işleminin arka arkaya yapılan çeşitli kademelerinden herhangi birinde işlem başarısız olunca beklenen çıktı (ses. kanal bellekleri olması. O nedenle ölçüm cihazlarının "spektrum analizörlü" olanları özellikle aranmaktadır ve bu tür pahalı cihazların tümünde bandın tümü veya zoom/span yapılan belirli bir kısmındaki sinyaller üzerine markörle gelerek çeşitli ölçümlerin yapılabildiği özelliklere sahiptir. Bellekten bu görüntü ekrana çağırılmış iken çanak hareket ettirilerek değişik uyduların sinyal spektrumlarıyla birlikte gözlenmesi durumunda aranan uydunun sinyalleri kolayca tanınmakta. BER ve program bilgilerinin dışında DCP(digital kanal gücü). ince ayar çok daha çabuk yapılabilmekte ve uyduda yeni gelen. Hata yükselip 10 binde 1 bit (1E-4) mertebesine çıkarsa görüntü ve ses mükemmel olmasına rağmen bu sinyal çok kötüdür. Tüm bunların yapılabilmesi için cihazı öncelikle herhangi bir transponder frekansına ayarlıyabilmeliyiz. kayıt tutulabilmesi için kendinden yazıcısı olması veya bilgisayar bağlantısı olması(COM portu) istenen diğer bazı özelliklerdir.

zor saha koşullarına (sıcak.3’de resmi görülmektedir. nem) dayanıklı olması. Çoğu zaman monitör bile aranmaz. Daha üst modellerde monitör. ayarlı zayıflatıcılarının olması. kendinden beslenen(akülü). UNAOHM firmasının üretmiş olduğu EP 314 modelinin Şekil 3. 22 . hafif. Aranan temel özellikler hassas olarak band ve frekans seçimi yapılabilmesi. üzerindeki giriş ve çıkış noktalarının işlevlerini bilmemiz gerekir. Bahsedilen cihazların kimileri 5-2400 (UBB) bandına sahip oldukları için RF ölçümleri için de gereken tüm özellikleri taşıyan tümleşik özellikte cihazlardır. ses ve OSD (bilgilerin ekranda yazı ve grafiklerle verilmesi) özelliği bulunur.4. hat empedans/gerilim ölçümü yapılabilmesidir. spektrum. Cihazlarda diğer aranan özellikler küçük. Bağlantı Yapısı Yukarıda bahsettiğimiz özelliklere ve ihtiyacımıza göre bir uydu ölçüm cihazı seçmemiz gerekir. teletekst. kullanışı kolay(omuza asılan çantalı). kolay kolay bozulmaması ve teknoloji değişiklikleriyle kolayca demode olmamasıdır. Spektrum analizörü olur.En çok tutulan ölçüm cihazlarının hemen hemen tümünün ortak yönü bu gösterimleri yapabilen küçük bir (siyah beyaz) monitörünün olması. hassas bir FSM sinyal seviye göstergesi olması. Ancak çoğu zaman fiyatı ve kullanım özellikleri nedeniyle 5-900 bandında kullanılan cihazlar (genellikle aynı üreticiler tarafından ayrı ayrı yapılmakta ve satılmaktadır. Şekil 3. eşleme sinyali. ekranda görüntü. soğuk. seviye ölçü vesair bilgi gösterimleri yanısıra ses de verebilmesidir. teletekst. Bu cihazın bağlantılarını doğru olarak yapabilmek ve faydalı bir şekilde tüm özelliklerini kullanabilmek için cihazın teknik özelliklerini. 3.3: UNAOHM marka EP314 FSM-SATLOOK Bunlara geçmeden önce SATLOOK’un ölçme özellikleri ile ilgili bazı terimleri bilmekte fayda var. Fiyatları oldukça daha düşük. Şimdi tüm bu anlatılanlardan sonra gelelim örnek bir FSM-SATLOOK cihazına. Biz burada örnek olarak şu anda Türkiye piyasasında kullanılan ve fiyat / performans olarak erişilebilir seviyelerde olan bir cihaz üzerinde duracağız. aranan teknik özellikler daha kısıtlıdır.

Carrier-to-Noise ratio: Alınan işaretteki taşıyıcı gücünün gürültü gücüne oranının dB cinsinden ifadesi. CATV & DVB-S İçin Analizör 45-2150 Mhz Sahasini Kapsar 4. Eğer gerilim değerleri sözkonusu ise dBµV birimi kullanılır. kanal veya program girişi 100 bellek konumu.Decibel: Bir kuvvetlendiricinin çıkış gücünün giriş gücüne oranının logaritmik ifadesi olan. Attenuator: Sinyali zayıflatan pasif eleman. Burada üzerinde önemle durulması gereken nokta satlook ‘un girişine sınırların üzerinde (VHF / UHF / SAT 20-130 dBµV) genliğe sahip bir sinyal 23 . DiSEqC 1. 1W alınırsa dBW (dB Watt) elde edilir. Bu noktadan ölçmek istediğimiz sinyallaeri SATLOOK cihazına uygulayabiliriz. yersel yayın.. BER: Bit Hata Oranı Bit: En küçük dijital bilgi birimi.) bir giriş konektörü bulunmaktadır. Bir devrenin veya sistemin çalıştığı veya geçirdiği frekans bölgesinin genişliğini gösterir. dB hesaplanmasına referans olarak 1mW alınırsa dBm (dB miliwatt). Bir PAL resmin gönderimi için yaklaşık 5Mbit/s gerekirken. Bandwidth: Elektromanyetik spektrumdaki bir frekans sahasıdır. VDC dahili . sinyalin şiddetini gösteren bir ölçü birimidir. Bit rate: Dijital aktarımın hızı.5 Mbit/s yeterlidir. dB yerine göre yükseltme veya zayıflatma için kullanılabir. Attitude control: Uydunun güneşe ve yere göre duruş konumunun kumandası. SATLOOK cihazımızın ön panelinde sinyal girişi için (uydu. Mbit/s olarak ifade edilir.Harici güç kaynağı Uzun Ömürlü 6. dB .1 scart yuvası Mikroişlemci kontrollü LNB gücü ve sürücüsü olarak 13/18V 500mA. VHS için sadece 2. CATV.. Unaohm EP 314 Satlook-FSM teknik özellikleri. MATV. Oysa yerel bir TV kanalı 6 MHz kullanır.5" CRT Siyah Beyaz Resim Tüpü Verilen ekranda OSD sunumu Gerçek zamanlı. Mesela SATLOOK ta bir sinyal izlenirken SATLOOK sinyalin alış gücünü gösterdiği için sinyalin dB-dBm-dBW-dBµV seviyesi ne kadar yüksekse o kadar iyidir. Ama örneğin bir kablo tablosunda kablonun sinyalin seviyesini kaç metrede dB olarak ne kadar zayıflattığını belirtmek için dB ifadesi kullanılır.5-72 MHz arası bir bant kullanılır. Beam: Uydu yayın alanı. Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Tv.5Ah akü Şimdi gelelim cihazımız üzerindeki girş ve çıkış noktalarına. Bir video sinyalinde C/N ne kadar büyük olursa resim de o kadar iyi olur.C/N . 22kHz sinyali Şaftlı encoder. Uydularda ise karışımın engellenebilmesi için daha geniş 17. teleteks. Band: Spektrumda belli bir frekans aralığını içine alan bölge. SMATV. video süzgeçli spectrum modu SCPC/MCPC QPSK sinyalleri için BER (bit hata oranı) ölçümü DCP seviye C/N oranı ve V/A oranı ölçümleri PLL İstasyon ayarı. Örneğin bir telefon hattında konuşma sesinin taşınabilmesi yaklaşık 3KHz bir bant genişliği gerektirir.

11. 5. LED’in yanıyor olması Satllok cihazının enerjisinin olduğunu ve çalışmaya hazır olduğunu belirtir. Kullanılması SATLOOK’un kullanımı için öncelikle cihazın üzerinde yer alan tuşların işlevlerini inceleyelim. (kontrol) LNB nin akım çektiğini kablo ve LNB de arza olmadığını beliritir.4: SATLOOK ön paneli ve tuş numaraları 1.5. Eğer sınırın üzerinde bir sinyal uygulanırsa SATLOOK arızalanabir. RESET tuşuna iki kere basıldığında işlemler resetlenip normal ayarlara dönülür. 14. Bu tuş contrast (karşıtlık) seviye ayarı içindir. 8.Anolog bar seviyesinin ölçümü için. SPECTRUM modunda kullanım için frekans bandı ölçüm aralığı LED’in yanıyor olması LNB ye enerji (güç kaynağından) verildiğini belirtir. 9. 12. 3. Şarj süresi 8-9 saattir. 24 . frekans girişi içindir. 3. 6. LED’in durumu bataryanın şarj durumunu belirtir. Kullanılan menüye göre bu tuşların işlevleri CRT ekranda tuşların yanında gösterilir. 7. Bu tuş seçildikten sonra (21) nolu tuşlarla ayar yapılır. Ayrıca SATLOOK’un sağ yan kenarı üzerinde giriş ve çıkış için bir adet scart soketi yer almaktadır. 4. 2. Şekil 3. 13. 10. Bu tuş brightness (parlaklık) seviye ayarı içindir. Ön Panel.uygulamamamız gerektiğidir. Ekran Anolog ölçüm seviye barı dB REL ölçüm skalası. Bu tuş ses seviye ayarı içindir. Ayrıca SATLOOK’un bataryasının şarj olması için sol kenarında şarj girişi yer almaktadır. Şekil 3. Nümerik (sayısal) klavye.4’ te SATLOOK cihazının ön görüntüsü yer almaktadır. Çokfonksiyonlu tuşlardır.bilgi. LED’in yanıyor olması CONT.

(TV. Fmin and Fmax. ok tuşlarıdır. ATT+ girişe bağlanan sinyalin ekranda istediğimiz şekilde görünebilmesi için sinyali + yönde kısar 18. Spektrum incelemesinde panoramik referans noktaları. PRMT. Uydu bandında video sinyal polaritesi menüsüne erişimi sağlar. ATT. CATV.6 ‘da SATLOOK cihazının sol yan görüntüleri yer almaktadır. OSD ON / OFF Ekrandaki yazıların (OSD) kaldırılması için 33. 17.21b ise ince ayr için kullanılan yine farlı fonksiyonlara sahip bir ayar tuşudur. ENTER girişleri etkinleştirmek. program ayar modu 31. Şekil 3. ayar menülerine girişi sağlar. 23. FR. SYNC yer istasyonları için nominal referans genlik 35. 13/18V LNB gücünü tekrar ayarlamak içindir. frekans ince ayar modu 30. 20. STORE güncel ayrlar depolanır. 26. 22. IF SAT). PR. 21. DIGITAL dijital kanallarin kullanimi ve BER ölçümü için 32. LNB bu tuşa basıldığında LNB ye enerji verir. 25 . Ayar. Sol yan panel. DC 100V’tur. 28.yönde kısar 19.5 ve Şekil 3. 25. 24. MENU konfigürasyon. DSQ / 22k .15. AUTO (Otomatik) tuşu 16. RF IN sinyal giriş konektörüdür. onaylamak için kullanılan tuştur. SOUND SAT Uydu ayar sesi 27.22kHz sinyaline veya DiSEqC menüsüne erişimi sağlar. 34. CH LO A-B 29.Uyarı: Buraya uygulanabilecek maksimum voltaj limiti AC 5V.girişe bağlanan sinyalin ekranda istediğimiz şekilde görünebilmesi için sinyali . Çok fonksiyonlu tuşlara ek bir tuştur.

PWR ON güç anahtarı. EXT. Şekil 3. SCART skart soketi Sağ yan panel. 11 V OUT harici enerji çıkışı 40.Şekil 3. FUSE sigorta paneli 38. 39.5: SATLOOK sol yan paneli ve scart soketi Şekil 3. Harici güç. 26 .7’da SATLOOK cihazının sağ yan görüntüsü yer almaktadır. çalıştırmak için. 37. besleme girişi için.6: SATLOOK sol yan paneli 36.

Biz burada daha çok konumuzla alakalı olarak satlook’un uydu antenleri ile kullanımı konusuna değineceğiz.8: SATLOOK ilk ekran görüntüsü Ayarlaması yapılacak uydu anteninin LNB ‘sinden gelen BNC jak SATLOOK’un girişine bağlanır.. Bu cihaz da yer alan siyah-beyaz ekranda uydudan anolog yayınlar incelenirken yayının ses ve görüntüsüde alınabilmektedir. Çanak anten hangi uyduya ayarlanacaksa (Türksat.8 deki görüntüsü ekrana gelir. Şekil 3. SATLOOK cihazı ilk açıldığında şekil 3. radyo anteni.Şekil 3...hotbird.) o uyduda yayın yapan anolog bir yayının frekansı nümerik tuşlar kullanılarak girilir (örneğin 11005) ve bu frekansın etkin olması için yine nümerik tuşların bulunduğu kısımda yer alan . 27 .AB.Z tuşuna basılır.7: SATLOOK sağ yan paneli Tuşların işlevlerini incelediğimize göre gelelim SATLOOK kullanılarak LNB ve UYDU anteni ayarlarının nasıl yapıldığını inceleyelim. uydu anteni ayarları yapılabir. Bu satlook cihazını kullanarak normal yerel TV anteni. İlk açılan bu ekran anolog uydu yayınları içindir.

10: SATLOOK’ta sinyal kalitesi 28 . Bu spektruma görede sinyalin kalitesi görülerek çanak ayarı yapılabilir. Şekil 3. Şekil 3. Bunun sonucunda LNB tuşunun yanında bulunan ON ve CONT. LNB ve kablo kontrolü için LNB (22 nolu tuş) tuşuna iki kez basılır. Şekil 3.9: SATLOOK ‘ta örnek bir TV yayını görüntüsü Yine bu ekranda iken çokfonksiyonlu tuşlardan SPECT.10 ve şeli 3.9’de TV yayın görüntüsü verilmiştir.Daha sonra LNB ‘ye enerji vermek. Bu sırada artık çanak antenin vidaları sıkılmaya başlanır. Artık anolog olarak kanal ayarlanmıştır. tuşu kullanılarak uydu yayınının spektrumu ekrana getirilebilir. Ledleri ışık veriyor ise sorun yok demektir. Uydu yayını alınmaya başladığında SATLOOK ekranında spektrum belirmeye başlar.11 ‘ da sinyal kalitesi ve spektrum gösterilmektedir. Ekranın hemen sağındaki tuşlardan TV tuşu kullanılarak yayın yapan kanalın TV görüntüsü ekrana alınır. Bu işlemin sonucunda artık frekans girilip LNB ye enerji verildiğine ve bir sorun olmadığına göre çanak anten ayarlanmak istenen uyduya göre çevirilir. Şekil 3. ve kanalın ses ve görüntüsünün en iyi olduğu çanak konumu ve LNB konumu ayarlanır.

29 . BER tuşuna bir kere basıldığında dijital yayının frekansı (örneğin 11025) girilir. istenirse OSD ON / OFF tuşu kullanılarak ekrandaki ölçüm sayıları ve yazılar ekrandan kaldırılabilr. Bu durumda iken yayının sinyal kalitesi için BER (bit hata oranı) ölçümü yapılabilir.Şekil 3. Bu şekilde çanak ayarlandıktan sonra dijital yayınlar ve çanak ayarının ince ayarı için ekranda kanal görüntüsü varken sırası ile SPECT. DİGİTAL ve BER tuşuna basılarak dijital receiver moduna geçiş yapılır. Burada BER barı ne kadar uzun ve BER sayısı ne kadar düşükse sinyalin kalitesi o okadar iyi demektir. Bunuın için çok fonksiyonlu tuşlar kullanılarak BER seçeneği seçilir.12’de görünmektedir. Bu durumda kanalın yayını alınmaktadır. defa basıldığında ise sembol oranı (S/R) (örnegin 6510 ) girişi yapılır. 2. Ekrana sinyalin BER seviyesini gösteren sayılar ve BER seviyesinin gösteren bir bar (çubuk) gelir. ve 4. Gerekli değerler girilip onaylandıktan sonra LNB (22 nolu tuş) tuşu ile yine LNB ye enerji verilip kontrol yapıldığında eğer kanal yayın yapıyor ise ve çanak ayarı doğru ise ekranın sağ üst kısmında LOCKED ( kilitlendi) yazar. Bununla ilgili ekran görüntüsü ise Şekil 3.11: SATLOOK’ta spektrum Ekranda yayın görüntüsü varken. Daha sonra bunların aktif olması için ekranın sağındaki tuşlardan sırası ile 3. tuşlara basılır. Ekranda yayın varken eğer yayın yapan kanalın teletext yayını varsa teletext tuşu kullanılarak teletext yayınlarıda incelenebilir.

12: SATLOOK’ta dijital kanal gösterimi 30 .Şekil 3.

sinyal max. oluncaya kadar çevirmek. Ø Bütün ayarlamaları yaptıktan sonra çanak Ø Çanak anteni sabitlemek anteni hareket etmiyecek şekilde sabitleyiniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Ø Çanak anteni yönlendirmek. Seviyeye gelince çevirme işlemini bırakıp sabitleyiniz. yerine bağlamaya dikkat ediniz. Ø LNB’yi kendi etrafında çevirirken sinyal Ø LNB’yi kendi etrafında sinyal seviyesi seviyesini de ölçüm aletinden izleyerek max. Ø Ölçüm cihazında sinyalin en yüksek olduğu seviyeyi tespit etmek için çanak anteni çevirmek. Ø Bu işlemi yaparken çanak anteni yavaşça çevirirken ölçü aletine bakarak sinyalin en yüksek seviyede olduğu yeri yakalamaya dikkat ediniz. Ø LNB çıkışını sinyal seviyesi ölçüm Ø LNB çıkışını ölçüm cihazının doğru cihazına bağlamak. 31 . istenilen Öneriler Ø Çanak anteni istenilen uyduya uyduya yönlendirirken satlook ekranına da dikkat ediniz.

Yanlış cevapladığınız konularla ilgili öğrenme faaliyetlerini tekrarlayınız.) BEEPER uydu ayarlanmasında kullanılan ve görüntülü uyarı veren bir alettir. (…. 4. (…. (….) BER değeri ne kadar yüksekse sinyal o kadar kalitelidir. 8. Anolog modda iken frekansla birlikte sembol oranı da girilmelidir. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.) FSM bir sinyalin alan şiddeti ölçümünü yapan ölçü aletidir. 9.) SATLOOK uydu antenin ve LNB nin sinyal ölçümü ve ayarında kullanılan bir ölçme aletidir.) BER uydudan alınan sinyalin bir hata oranını ifade eden bir terimdir. (…. 1.) SATLOOK ile uyduların spektrumlarıda incelenebilir.) BER barı ne kadar kısaysa sinyal o kadar kalitelidir. (….ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları cevaplayarak faaliyette kazandığınız bilgi ve becerileri ölçünüz. 3. 5. (…. (…. 32 . 7. (…. 10. 6. 2. A.) SATLOOK ile sadece uydu yayınları üzerinde ölçüm yapılabilir. (….) Dijital yayında iken ekranda LOCKED yazısı varsa yayın alınıyor demektir. FAALİYET ÖLÇME SORULARI Aşağıdaki soruların cevaplarını doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz.

DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ İşlem Basamakları İhtiyacınıza uygun bir SATLOOK seçtiniz mi? Kullanmadan önce SATLOOK ‘un şarjını ve kalibrasyonunu kontrol ettiniz mi? SATLOOK cihazına ayarlanmak istenen uyduya uygun bir frekans girişi yaptınız mı? LNB ve kabloda sorun olup olmadığını satlooktan kontrol ettiniz mi? Çanak ve LNB ayarlarını SATLOOK kullanarak sinyalin max. 33 . kalitede olduğu konuma ayrladıktan sonra çanak anteni ve LNB ‘yi sabitlediniz mi? Düzenli ve Kurallara Uygun Çalışma Mesleğe uygun kıyafet giydiniz mi? Çalışma alanını ve aletleri tertipli-düzenli kullandınız mı? Anten montaj alanının temizlik-düzenine dikkat ettiniz mi? Çatıya çıkmadan önce malzemeleri kontrol ettiniz mi? Zamanı iyi kullandınız mı? Sabırlı ve güler yüzlü çalışmaya özen gösterdiniz mi? Planlı bir şekilde çalıştınız mı? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonunda hayır şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. Cevaplarınızın tamamı evet ise bir sonraki faaliyete geçiniz. UYGULAMALI TEST Bir arkadaşınızla birlikte yaptığınız uygulamayı değerlendirme ölçeğine göre değerlendirerek. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. eksik veya hatalı gördüğünüz davranışları tamamlama yoluna gidiniz.B. Eksikliklerinizi araştırarak ya da öğretmeninizden yardım alarak tamamlayabilirsiniz.

4.. Ayrıca bant içinde bulunan bütün karışma işaretleri.ÖĞRENME FAALİYETİ-4 ÖĞRENME FAALİYETİ-4 AMAÇ Müşterek uydu anten tesisatının antenlerinin yönlerini rüzgarsız ve yağışsız bir havada uydu ayar cihazları (SPECTRUM ANALİZÖR) kullanarak ayarlayabileceksiniz. 4. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır: Ø Sinyal ölçüm cihazlarının kullanım amaçlarını ve çeşitlerini araştırınız. Spektrum analizörü ise genel olarak bir sinyal bloğu (frekans bandı) içerisindeki bütün sinyal seviyelerini (genlik.s. istenmeyen istasyonlar v. Türkçe karşılık olarak ışık dizisi. Spektrum analizörleri dış görünüş olarak bir osilaskoba benzerler. harmoniklerin incelenmesi için üretilmiş cihazlardır.1.). SPECTRUM ANALİZÖR 4. tayf anlamlarına gelir. Böylece alınmak istenen bütün işaret seviyeleri istenen sınırlar içerisinde birbirine göre rahatça ayarlanabilir. frekans. izge. nin frekansları ve genlikleri ölçülebilir. Çalışması Spektrum Analizörleri sadece alan şiddeti ölçen aletlerin (FSM) daha gelişmiş olanlarıdır. bunların hepsini veya bir kısmını birlikte (spektrum olarak) görebilmemizi ve bunun üzerinde inceleme ve ölçmeler yapabilmemizi sağlar. Bu alette belli bir frekans bandında yayın yapan bütün istasyonların seviyeleri aynı anda görülebilir. Ø SPECTRUM ANALİZÖR hakkında bilgi edininiz. Yapısı ve Çalışması Spektrum. Yayın frekanslarının ayrı ayrı ayarlanmasına gerek yoktur. Araştırma işlemleri için İnternet ortamında araştırma yapmanız ve uydu tesisat elemanlarının satıldığı mağazaları gezmeniz gerekmektedir.2. Ancak spektrum analizörleri osilaskoplardan farklı olarak bir frekans bandı içindeki farklı frekansların. 34 . Ayrıca uydu tesisat ve montajı yapan kişilerden ön bilgi edininiz. tüm harmonikleri analiz ederek.

genlik-zaman (A-t) bilgisini ve genlik-frekans (A-f) bilgisini işaretleyerek üç boyutlu bir koordinat sistemini göstermektedir. 35 .1’de temel bir spektrum analizörünün blok diyagramı gösterilmiştir. Ancak. Şekil 4. Bir spektrum analizör A-f verisini gösteren bir osilaskoptur. Şekil 4. Böyle bir aletin ölçme sınırı kullanılan filtre sayısına ve filtrelerin band genişliklerine bağlıdır. şekil 4.1: Temel bir spektrum analizörünün blok diyagramı Şekil 4. Şekil 4. bir temel sinüs dalgası ile bunun 2.2’de bir spektrum analizörünün çalışmasını anlaşılır kılmak için zaman ve frekans domenleri arasındaki ilişkiyi gösteren şekiller yer almaktadır.Şekil 4. harmonik parazit için klasik dalga şeklidir.2 (b) görüldüğü gibi A-t düzleminde birleşimi göstermektedir.2 (c)' deki şekil biraz farklıdır. Filtre ve dedektör katlarında işlenen sinyaller tarama anahtarı ve tarama osilatörü katlarında da işlemlerden geçtikten sonra son olarak CRT veya TFT LCD bir ekran ile gösterilmektedir. Bu şekil iki bileşenin birbiri ile ilişkili genliklerini gösteren bir A-f çubuk grafiğidir. harmoniğinin toplamından oluşan bir dalga şekli gösterilmektedir. Elde edilen eğri esas sinyal üzerindeki 2. Bu örnekte.2 (a). Giriş kısmında birçok akordlu band geçiren filtre bulunmaktadır.

Şekil 4.3: Spektrum analizörün iç yapısı ve blok diyagramı 36 .2: Frekans zaman domenleri Şekil 4.

Şekil 4. Dikkat edilmelidir ki çıkış oldukça temizdir. Ekran daha sonra. IF yükseltecin bant genişliği darbant ile ilişkilidir. harmoniğine göre üretileni adeta sinyalin kendisi tarafından üretilmiş kadar iyi bir şekilde her ikisini de içermektedir.4 (b)’de gösterilmektedir. Bu model 5 kHz/div' den 20 mHz/div' e. Şekil 4. o anda IF' ye çevrilen LO frekansıyla ilişkili bir dayanım gücüne (strength) sahip olacaktır.5(d)' de gösterilmektedir.5 (b)’de gösterilmiştir.sıra IM ürünleri 85 dB aşağıdan daha büyüktür. Çözünürlük aralığına bağlı olarak da 1 kHz' den 3 mHz' e kadar değişir. Bu nedenle dedektördeki çıkış sinyali. IF (farksal) sinyalleri üretmek için lokal osilatör sinyali ile karıştırılır. Şekil 4. Spektrum analizörü 10Hz çözünürlük için ayarlanmıştır. Şekil 4. 1-2-5 serisi içinde kalibre edilmiş 12 tarama hızına sahiptir. Spektrum analizörlerinin 2 örneği şekil 4.5 (a) 1500 mHz kristal kontrollü osilatörün çıkış spektrumunu göstermektedir. Yan bantlar modülasyon sinyalinin 2.5’ de bazı spektrum analizörü eğrileri gösterilmektedir.4 de gösterilmektedir. Daha geniş aralıklı bazı cihazlar şekil 4.4: ( a) – (b) Örnek spektrum analizörleri 37 . Bir 20 mHz transmitter üzerindeki 2 ton ara modülasyon distersiyon testinin sonuçları şekil 4. Bu blok diyagramda giriş sinyalleri.5 ( c)' de 247 mHz’lik bir transmitterin spektrumunu.Şekil 4. düşük frekans modülasyon sinyalleri ile üretilen yan bantları ile görmekteyiz.4 (a)' da gösterilen örnek bir 8557A Hewlett Packard modelidir.3’te ise spektrum analizörünün çalışmasını anlamak için başka bir blok diyagram gösterilmiştir. çeşitli giriş frekans bileşenlerinin genliklerini gösteren "poles" çubuklar içerecektir. Şekil 4. 1000 mHz AM transmitter spektrumu şekil 4. 3. Bu 10 kHz' den 350 mHz' e kadar bir aralığa sahiptir ve -117 ve +20 dB arasında sinyal seviyelerine yer sağlayabilir.

5: Spektrum analizör eğri örnekleri Spektrum analizörün. teknik servislerde geniş bir kullanım alanına sahiptir. Spektrum analizörlerinin piyasadaki kullanım 38 .Şekil 4. Ancak hem TV alıcı hemde aktarıcı kurmak isteyen şahıs veya kuruluşların bir spektrum analizörü bulundurmaları gerekir. Bununla beraber. Piyasada kullanım alanlarına ve ihtiyaca göre farklı ölçme kapasitelerine. spektrum analizörü kullanarak test edilen sistemler hakkında çok şey ortaya çıkarabiliriz. Spektrum analizörleri laboratuvarlarda. Biz. özelliklere ve bunlara ek olarak farklı ek seçeneklere sahip birçok spektrum analizörü mevcuttur. Spektrum analizörü çok daha genel amaçlı ve kullanışlı bir alet olmasına rağmen fiyatı pahalı olduğundan her TV tesisatçısının alması mümkün olan bir alet değildir Bu yüzden sadece TV alan tesisleri kurmak isteyen tesisatçılar TV Alan ölçme aleti ile yetinebilirler. teknolojinin birçok alanında uygulamaları bulunmaktadır. bir iletişim transdüserinin bir sinyali Fourier serilerinin bulunmasında ya da transmiterin çıkışının kontrolünde kullanılır.

1kHz. ölçme aralığına sahip bir spektrum analizörü görülmektedir. 4. ölçme alanının genişliği. Çeşitleri Piyasada yapılmak istenilen işe göre çeşitli özelliklere ve fiyatlara sahip birçok spektrum analizör cihazı bulunmaktadır. ölçme aralığına sahip bir spektrum analizörü İyi bir spektrum analizörü mutlaka heterodin yani farklı sinyal seviyelerini karıştırabilen aynı anda inceleyebilen özellikte olmalıdır. Bu çıkışta ölçmenin sağlıklı yapılabilmesi için referans (örnek) bir sinyal verilmektedir. Burada spektrum anlizörünün ekranı. Şekil 4. Ø 9 kHz . kablo arızasında mesafe ölçümleri (DTF) için vb. 30kHz. GSM900. 30Hz. Önemli olan ihtiyacımıza ve ekonomimize uygun olan cihazı bulabilmektir. ekran kalitesi.4 inç renkli TFT LCD yüksek çözünürlüklü ekran Ø 300Hz. PAL ve NTSC sistemlerinde kanal tarama. hafıza özellikleri. Bu çıkışı kullanarak spektrum analizörü ölçmeye başlamadan önce sağlıklı ve doğru bir ölçme yapabilmek için mutlaka kalibre edilmelidir. 1MHz.6: 9Khz. bilgisayar bağlantısının olup olmadığı gibi birçok faktör vardır. 100kHz. Kablo-TV (CATV) ölçümü için. 300kHz.3.3 GHz çalışma bandı Ø 6. Şekil 4.alanlarından bazıları. taşıyıcı seviyesi ve frekansı ölçümleri için.6’de 9Khz. Kullanmaya başlamadan önce dikkat edilmesi gereken bir unsur da kalibrasyondur. Osilaskoplarda olduğu gibi spektrum analizörleri üzerinde de bir kalibrasyon sinyali çıkışı yer almaktadır. Spektrum analizörleri üzerinde yer alan tuşlar yardımı ile ayarları yapılarak kullanılırlar. – 3 Ghz. – 3 Ghz. GSM1800 ölçümleri için. Örnek bir spektrum analizörün özelliklerini inceleyelim. 100Hz rezolüsyon bant genişliği opsiyon Ø -110 dBm gürültü seviyesi (PA-01 opsiyonu ile -130 dBm) 39 . 3MHz rezolüsyon bant genişliği (resolution bandwidth) Ø 10Hz. 3kHz. gibi. 10kHz.

. 4. Bir önceki öğrenme faliyetinde satlook’un kullanımı anlatılmıştı. CATV. Receiver.5. Frequency (frekans): Frekans kontrolünün seçimini sağlar. SAT.) hem mobil bir cihaz olması açısından satlook aletleri kullanılmaktadır.5 inç floppy ile sınırsız kayıt olanağı RS-232C programı 4. Standart olarak yapılan ölçmelerin dışında birçok spektrum analizörünün opsiyonel olarak sunduğu ölçme paketleri de bulunmaktadır.4. spekt. Bağlantı Yapısı Spektrum analizörleri kendi özel probları kullanılarak ölçülmek istenilen yere bağlanır. Kullanılması Uydu anten montajı işlemlerinde hem daha çok üniteyi birarada barındırması (FSM. Nümerik Klavye : Bilgi (frekans) girişinde kullanılır.. stop seçilebilir. Standart probun dışında kullanım alanına bağlı olarak (GSM. start. Amplitude: Amplitude menüsünün ekrana gelmesini sağlar. Ayrıca düğmeli kumanda tuşu kullanılarak spektrum analizörünün çalışma frekans aralığına göre (örneğin 9 kHz . ayrıca 3. Marker: Marker (işaretçi-işaretleme) seçimini sağlar. 40 . Span: Span menüsünün ekrana gelmesini sağlar. Bu kısımda da kısaca bir spektrum analizörün üzerinde yer alan butonlardan en çok kullanılanları ve işlevleri incelenecektir. Düğmeli kumanda (tokmak tuş) : Seçilen ana fonksiyona göre ayar yapılmasını sağlayan genel bir düğmedir.000 dalga şekli kaydedilebilir. Örneğin 300 Hz/div 'den 3MHz/div 'e kadar 1-3-10 aralıklarla seçilebilen tarama aralığı..Ø Ø Ø Ø Ø Ø 9 adet markör 50 dB kademeli giriş zayıflatıcısı AM / FM demodülasyon 300 Hz/div 'den 3MHz/div 'e kadar 1-3-10 aralıklarla seçilebilen tarama aralığı Geniş dahili hafıza: 1. Bu tuşa basıldığında ekrana frekans menüsü gelir. Bu menüden tarama aralığı seçimi yapılır.) özel problarlada bağlantı yapılabilir. Sinyalin genliğinin osilaskoplarda olduğu gibi ekranda tam olarak görünebilmesi için ayar yapılmasını sağlar. Ölçülmek istenilen sinyal prob kullanılarak spektrum analizörünün girişine uygulanır ve istenen ölçmeler gerçekleştirilir. Analizörü. Buradan merkez frekans (CF).3 GHz) frekans değiştirilebilir veya bu işlem için nümerik klavye kullanılabilir.

Ø LNB’yi kendi etrafında çevirirken sinyal seviyesini de ölçüm aletinden izleyerek sinyal max. Ø Ölçüm cihazında sinyalin en yüksek olduğu seviyeyi tespit etmek için çanak anteni çevirmek. Seviyeye gelince çevirme işlemini bırakıp sabitleyiniz. Ø LNB’yi kendi etrafında sinyal seviyesi max.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Ø Çanak anteni yönlendirmek. Ø Bu işlemi yaparken çanak anteni yavaşça çevirirken ölçü aletine bakarak sinyalin en yüksek seviyede olduğu yeri yakalamaya dikkat ediniz. Ø Çanak anteni sabitlemek 41 . oluncaya kadar çevirmek. Ø LNB çıkışını sinyal seviyesi ölçüm Ø LNB çıkışını ölçüm cihazının doğru cihazına bağlamak. istenilen Öneriler Ø Çanak anteni istenilen uyduya uyduya yönlendirirken satlook-spektrum analizör ekranına da dikkat ediniz. Ø Bütün ayarlamaları yaptıktan sonra çanak anteni hareket etmiyecek şekilde sabitleyiniz. yerine bağlamaya dikkat ediniz.

SPEKTRUM tek bir sinyaldir.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları cevaplayarak faaliyette kazandığınız bilgi ve becerileri ölçünüz. Cevaplarınızın tamamı evet ise bir sonraki faaliyete geçiniz. 4. eksik veya hatalı gördüğünüz davranışları tamamlama yoluna gidiniz. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 3. DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ Işlem Basamakları İhtiyacınıza uygun bir SPECTRUM ANALİZÖR seçtiniz mi? Kullanmadan önce SPECTRUM ANALİZÖR ‘un kalibrasyonunu kontrol ettiniz mi? SPECTRUM ANALİZÖR cihazına incelenmek istenen sinyale uygun ayarları yaptınız mı? Spektrumu daha iyi inceleyebilmek için gerekli ayarlarını yaptınız mı? Düzenli ve Kurallara Uygun Çalışma Mesleğe uygun kıyafet giydiniz mi? Çalışma alanını ve aletleri tertipli-düzenli kullandınız mı? Ölçüm alanının temizlik-düzenine dikkat ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Yaptığınız değerlendirme sonunda hayır şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. FAALİYET ÖLÇME SORULARI Aşağıdaki soruların cevaplarını doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz. 5. Yanlış cevapladığınız konularla ilgili öğrenme faaliyetlerini tekrarlayınız. 1. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. 2. B. A. 42 . UYGULAMALI TEST Bir arkadaşınızla birlikte yaptığınız uygulamayı değerlendirme ölçeğine göre değerlendirerek. SPEKTRUMU incelemek o frekans bandındaki bütün işaretleri görmemizi sağlar. Spektrum analizörler osilaskoplarla aynı kullanım için yapılmışlardır. Eksikliklerinizi araştırarak ya da öğretmeninizden yardım alarak tamamlayabilirsiniz. SPEKTRUM ANALİZÖR bir frekans bandındaki sinyalleri spektrum olarak incelememizi sağlar. İstediğimiz spektrumu hafızaya alabiliriz.

18....) LNB Türkçe karşılığı yüksek gürültülü dönüştürücüdür. vertikal üstband... (. (... SATLOOK uydu antenin ve LNB nin sinyal ölçümü ve ayarında kullanılan bir ölçme aletidir.. (..) Müşterek uydu anten tesisatlarında multiswicth çanak antenlerden alınan sinyallerin birçok abone tarafından bağımsız olarak izlenmesini sağlar. 13.. (. 16....... 43 . FAALİYET ÖLÇME SORULARI (OBJEKTİF TEST) Aşağıdaki soruların cevaplarını doğru veya yanlış olarak değerlendiriniz. 20. (. (.... 15... (.... 4. 1.... (... 11..) Multiswitch’lerin kamera girişi olan çeşitleride vardır. 17.. 10.. LNB ler uydudan alınan sinyalleri alıcıların işleyebileceği frekans değerlerine dönüştüren elemanlardır.. 5.) Kaskad özellikli multiswitch’ler çıkış kullanıcı sayısını arttırmak için kullanılırlar..) (9x8)’lik multiswitch’in 8 girişi 9 çıkışı vardır..) FSM bir sinyalin alan şiddeti ölçümünü yapan ölçü aletidir..MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME A. 12..) 2 adet 9x16 kaskad ve 1 adet 9x16 normal Multiswich kullanarak 64 çıkış elde edilebilir.. 9..) Quattro LNB lerde vertikal altband.. (.) BER uydudan alınan sinyalin bir hata oranını ifade eden bir terimdir..) Quad LNB içinde aynı feede bağlanarak tek kabinin içine yerleştirilmiş 2 tane üniversal LNB bulunur.) Multiswitch’in Terr. 7. (... (..) Quad LNB ler 4 kullanıcının tek çanağı bağımsız kullanması içindir.. (... (.. (. (.) BEEPER uydu ayarlanmasında kullanılan ve görüntülü uyarı veren bir alettir... (.) Quattro LNB ler multiswitch li sistemlerde kullanılmak için yapılmış 6 çıkışa sahip LNB lerdir.... Girişi çanak anten eklemek içindir. 3.. 2.) Multiswitch aynı zamanda bölücü olarakta kullanılır.) LNB ingilizce açılımı (Low Noise Block Converter) dir......) 1 adet 9x16 kaskad bir tanede 9x8 normal Multiswich kullanarak 24 çıkışı elde edilebilir..) Quattro LNB ler sadece iki altband (yatay ve dikey) arafrekans çıkışına sahiptirler.. (.. 6. 8. 14.. horizontal altband ve horizontal üstband olmak üzere 4 arafrekans çıkışı mevcuttur........ 19.. (..

.. (......... (. (.. (.. Yanlış cevapladığınız konularla ilgili öğrenme faaliyetlerini tekrarlayınız..) SPEKTRUM tek bir sinyaldir.) SATLOOK ile sadece uydu yayınları üzerinde ölçüm yapılabilir.. (. 22.. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız ve doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.. (...) SPEKTRUM ANALİZÖR bir frekans bandındaki sinyalleri spektrum olarak incelememizi sağlar.)SATLOOK ta Anolog modda iken frekansla birlikte sembol oranı da girilmelidir. 26. 29. 44 ... (. 23...) Dijital yayında iken ekranda LOCKED yazısı varsa yayın alınıyor demektir....... 25.) BER barı ne kadar kısaysa sinyal o kadar kalitelidir...) SPEKTRUMU incelemek o frekans bandındaki bütün işaretleri görmemizi sağlar. 30..) BER değeri ne kadar yüksekse sinyal o kadar kalitelidir.21. (.. (. 28... 27...) SATLOOK ile uyduların spektrumlarıda incelenebilir..) Spektrum analizöründe istediğimiz spektrumu hafızaya alabiliriz.. (. 24...

tüm sorulara evet cevabı verdiyseniz bir sonraki modüle geçiniz. 45 . Eğer bazı sorulara “hayır” şeklinde cevap verdiyseniz eksiklerinizle ilgili bölümleri tekrar ederek yeterlik testini yeniden yapınız. yeterlik testi sonucunda.MODÜL YETERLİK ÖLÇME (PERFORMANS TESTİ) Modül ile kazandığınız yeterliği aşağıdaki ölçütlere göre değerlendiriniz DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ 1) Multiswitcleri yeterince tanıdınız mı? 2) Ortak uydu anteni sistemerini yeterince kavradınız mı? 3) Ortak uydu anten tesisatında kullanılan elemanları tanıdınız mı? 4) Kabloların sağlamlığını kontrol edebildiniz mi? 5) Prizleri ve konektörleri doğru şekilde bağlayabildiniz mi? 6) Ortak uydu Anten kurulumunu gerçekleştirebildiniz mi? 7) Kabloları antenlere doğru ve güvenli şekilde takabildiniz mi? 8) Uydu ölçüm aletleri arasındaki farkları kavradınız mı? 9) Kanal ve kablolama işlemlerini gerçekleştirebildiniz mi? 10) Kaskad multiswitch bağlantısını yapabildiniz mi? 11) Quadro elemanını multiswitche bağlayabildiniz mi? 12) Tesisat elemanlarını doğru seçebildiniz mi? 13)Ölçme aletlerini kullanabildiniz mi? 14) SATLOOK la BER ölçümü yapabildiniz mi? 15)SATLOOK ile spektrum gözlemleyebildiniz mi ? 16) Quad ve Quatro LNB arasındaki farkı görebildiniz mi? 17) Ortak uydu anten tesisatı kurma yöntemlerini anlayabildiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Teorik bigilerle ilgili soruları doğru olarak cevapladıktan sonra.

CEVAP ANAHTARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FALİYETİ-1 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Y D D Y D Y D D D Y ÖĞRENME FALİYETİ-2 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D Y D Y D Y Y D Y D 46 .

ÖĞRENME FALİYETİ-3 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D Y D D Y Y Y D Y D ÖĞRENME FALİYETİ-4 CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 D Y D D Y MODÜL DEĞERLENDİRME CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Y D Y D D D D Y D D Y D Y D Y 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 D D Y D D Y Y Y D Y D D Y D D 47 .

İstanbul. Görüntü Sistemleri Ders Notları.protelturkey. Doç. BAR-COM ürün kataloğu.Dr.com (Erişim tarihi: Ağustos 2005) http://www. MORGÜL Avni. İstanbul.com (Erişim tarihi: Ağustos 2005) http://www.net (Erişim tarihi: Ağustos 2005) http://www. 2005.yenicag. 1993. dvb-t.sayısal yayıncılık sistemleri Barbaros elektronik. GÜVERCİN Arif. http://www.komsis. uydu-tv. PASTACI Halit. Bayrampaşa İnönü E.KAYNAKLAR KAYNAKLAR Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Ø Doç.tr (Erişim tarihi: Ağustos 2005) UNAOHM Field Strenght Meter EP314 modeli kullanım klavuzu Protel .proaktif.uzaysat.com (Erişim tarihi: Ağustos 2005) http://www. mpeg4 .net (Erişim tarihi: Ağustos 2005) http://www. Bakır ve fiber optik kablo.com (Erişim tarihi: Ağustos 2005) http://www. 1992. Ölçme Tekniği Ders Notları. 2002. Elazığ.com.uydutvhaber. mpeg2.L. kablo-tv ürünleri. Prof. TÜRKOĞLU İbrahim. Dr. fiber optik iletişim . Fırat Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi.M. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri. Yıldız Üniversitesi Yayınları. Ortak Anten Uydu ve Kablo TV Sistemleri.barbaros.com (Erişim tarihi: Ağustos 2005) http://www. test ve ölçüm cihazları . Dr. 48 .betaset. 2003.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful