P. 1
Migne. Patrologiae cursus completus : Series latina. 1800. Volume 83.

Migne. Patrologiae cursus completus : Series latina. 1800. Volume 83.

|Views: 108|Likes:
Patrologiae cursus completus : Series latina (1800)


Author: Migne, J.-P. (Jacques-Paul), 1800-1875
Volume: 83
Publisher: [S.l. : s.n.]
Language: Latin
Call number: ALV-0047
Digitizing sponsor: University of Toronto
Book contributor: PIMS - University of Toronto
Collection: pimslibrary; toronto
Notes: Tight binding. Tight margins. Text runs into the gutter on certain pages. Four page numbers per spread.
Patrologiae cursus completus : Series latina (1800)


Author: Migne, J.-P. (Jacques-Paul), 1800-1875
Volume: 83
Publisher: [S.l. : s.n.]
Language: Latin
Call number: ALV-0047
Digitizing sponsor: University of Toronto
Book contributor: PIMS - University of Toronto
Collection: pimslibrary; toronto
Notes: Tight binding. Tight margins. Text runs into the gutter on certain pages. Four page numbers per spread.

More info:

Published by: Patrologia Latina, Graeca et Orientalis on Jun 20, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/27/2013

pdf

text

original

iMVil'!

iV

.ft^li!;:

»>;:;';'

i
iHv;.;,;,!,«;;,;/'/.,/
;.,(;;;

;,/;.

mm.^-'

::%:

'".

'r'V.

Digitized by tiie Internet Arciiive
in

2011

witii

funding from

University of Toronto

littp://www.arcliive.org/details/patrologiaecursu83mign

,

,

PATROLOGI
CURSUS C03IPLETUS,
SIVE LATINORUM, SIVE

SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRa, UNIFORMIS, COMMODA. OECONOMICA,

Omm
QUI AB

SS. PATRliM,

DOCTOnOl SCHIPTOROIOIE ECCLESIASTICOUOI,
GRSCORUM,
:

MVO

APOSTOiirO AD TKWPOJf.l CONCIUI TRIDENTISI lANNO 1543) PRO LATISIS ET CONCILII FLORENTINI (ANN. 14o9) PRO GttJiCIS FLORUERUNT

RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUM QUiE EXSTITERE MO.NLI.MENTOIUIM C.^TIIOLIC^ TRADITIONIS PEU-QUINDECIM.Pm.MA ECCLESL4: S^CULA ET AMPLIUS,
JUXTA EDITIONES ACCIIHATISSIM4S, INTER SE CllMQLE NONNLlLLIS COIlir.lBllS MAMlSCUirTIS COLLAT»*, rEP.QUAM DILIOINTERCASTIGATA", HISSERTATlOMIlUS, COMMKM AHIIS VARIISQUE LECTIONIIIUS tOMTmLNTEll II.LUSTUVfA OMNIHLS Ol-ElliBDS rOST AMI'L1SS1MAS EHIIIONES QU.t; TRIUUS NOVI.SSIMIS S.tCULIS DEIlENTDll ADSOI.UIAS DETECTIS, AUCTA INDK 1RI'S I'ART1CULAR111US ANALVTICIS, SINGLLOS SIVE TOMOS, SIVE AICTOIIES ALItUJUS^SloMIM SUBSEQUENTIBUS, DONATA CAPITULIS IN IHA irSUM TlOliTllM KITE DISPOSITI^, NECNON ET TITULIS SINGULaRUM 1'AGINARUM MARGINEM SUPElilOREM 'JISTINGLENTICUS SUBJECTAMQUE MATEUIaM SIGNIFICAN-" • , OPERIBUS CUM DIBIIS, TUM AIOCRVPIUS, ALIQUA VEllO AUCTORITATE '^ , • TlllUS, ADOllNATA ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESUSTICAM lOLI ENTIRUS, AMPLIFICATA PUCENTIS ET AMPI.IIIS LOCUPLETATA INDICIRUS ALCTORUM SICUT ET 01'ERUM, Al rilAllETICIS, CllRONOLOnir.IS, STMI% ^ STICIS. SVNTIIETICIS, ANALVIICIS, ANAI.OCICIS, IN QUODQIE RELICIONIS PtNCTUM DOCMATICLM, M liAl^, LHIR- ^ a. y[ .. , GICUM, CANOXICUM, DISCIPLINARE, IIISTORICIJI, KT CUNCTA ALIA SINE LI.A EXCEPIIONi;; SED PR.i!sI.RT1M' . BUOBUS INDICIBUS IMMENSIS ET GENEIiALIK IS, «LTERil ^CILICET UEKUM, QUO tONSUl.TO, QUIDqCID NON SOLUM TALIS TALISVE PATER, VERUM ETIAM UNUSQUISQUE PATRUM, NE UNO 01'IDEM OMISSO, ALTERO Slilill' Ull/E IN OUODl.lRET TIIEMA SCRIPSERIT, UNO INTUITU CONSPlClA"! UR ' SACU/E , EX QUO LECTORl COMPERIRE SIT OllVIUM QUINAM PATRES ET IN QIIIBUS • OPEr.UM SUORUM LOCIS SINGULOS SINGUI.OIUM I.IUROBUM SCBIPTUH*; VEBSUS A ^ PBIMO GENESEOS USQUE AD N0VI3SIMUM APOI.ALYPSIS, COMMENTATI SINT. . , ACCURATlSSlllA, C«1ERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEI ONEND» Sl PEBPENDANTUR CIIARlCTERIIM NITIDfl*S, EBITIO , CllABT.t QUALITAS, INTEGRITaS TEXTUS, PERFECTIO COBRECTIONIS, OPEBUM RECUSORUM TIIM VABIETAS TIIM NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PIBQUAM CHMMODA SIBIQUE IN TOTO PATBOLOGI.E DECUBSU CONSI ANTEU SIMILIS, PBETll EXIGUITAS, PR/ESEBTIMQUE ISTA COl.LECTIO UNA, METIIODICA E 1 CIIBONOI.OGIC» SEXtENTORUM FBAGMENTORliM OPUSCULOBUMQUE IIACTENUS IIIC II.LIC SPARSOIIUM, PRIMUM AUTEM IN NOSTBA BIBLIOTIIECA, EX OPEBIBUS ET MSS. AD OHNES *;TATES, LOCOS, LINGUAS EOBMASQUE PERTINENTIBUS COADUNATOKUM.
;
1 ;

;

;

;

»**-.'
^.

I

",

1

,

.

SKinKS LATiNA PRIOR,
IN

OUA PRODEUNT PATRi:S. DOCTOllKS SCRIPTOUKSQIJK tCCLESlii A TLRTULLIANO AD INNOCKNTIUM IIL

LATlN.fi

ACCURAINTE
SIVE

J.-P.

MIGNE,
BAMOS
EniTiiUE.

Bibliotlieciie cleri iiiaivt- B*sie

CUnSUUM CO.MPLETOUU.M

IN SINGULOS SCIENTI.E ECCLESIASTIC^

PATROLOGIA, AD INSTAR IP>IUS ECCLESI.E, IN DIAS PARTES DIVIDITUR. AI.IA NEMPE LATINA, aLIA CB,1.Ctl-H TINA. LATINA, JAM PENITUS EXABATA, QUOAD PRIMAM SEBIEM VIGINTI-QUINQUE ET DUtENTlS VOLUMINIBUS Mdl.E SliA STAT, MOXVE POST PERACTOS INDltES STABIT, AC QUINQUE-VIGINTICENTUM ET MILLE FRANCIS VENIT. GR.f.tA DUPLICI EDITIONE TVPIS MANDATA EST. PBIOR GB.€tUM TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATINA LATEKALIS AMPLECTITUB, ET AD NOVEM ET CENTUM VOLUMINA PERVENIT, SED SINE INDItlBUS POSTERIOR AUTEM IIANC vEBSHlNESl TANTUM EXHIBET, IDEOQUE INTRA QUINQUE ET QUINQUAGINTA VOLUMINA RETINETUR. UTRAQUE VKiESIMA QUARTA DIE DECEMBRIS 18(30 OMNINO APPARUERAT. UNUMQUODQUE VOLUMEN GB.ECO-LATINUM OCTO, UNUMQUOUQUE Ml.BE LATINUM QUINQUE FBANCIS SOLUMMODO EMITUR UTROBIQUE VERO, UT PRETll IIUJUS BENEFICIO FBUaTUB EMPTOR, COLLECTIONEM INTEGRAM, SIVE GR.€CAM MVE LATINAM, 326 VOLUMINIBUS PRO AMPLIORl EDITIONE ET 272 TRO MINORI ABSQUE INDICIBUS CONSTANTEM, COMPARET NECESSE EBIT; SECUS ENIM CUJUSQUE VOLUMINIS AMPI.ITUDINEM NEtNON ET DIFFItULTATES VABIA PRETIA jEQUABUNT. ATTAMEN, Sl QUIS EMAT INTEGRE ET SEORSIM COLLECTIONEM GR.CCO-LATINAM, VEL EAMDEM EX CR.tCO LATINE VERSAM, TUM QUODQUE VOLUMEN PRO NOVEM VLL PRO SEX FRANCIS OBTINEBIT. IST/E CONDITIONES SERIEBUS PATB0L0G1.E NONDUSI EXtUSIS APPLICANTUR.
;
1

PATROLOG LE LAJINM TOMiS LXXXlll.
SANCTI ISIDORl HISPALENSIS
TOMI QUISTLS, .SEXTUS ET SEPTIMUS.

[N VI

DICTA irAMIiOlSE, OLIM PliOPE 1'OUTAM LLTETL* PAItlSIOUIiM VtiLCO iyENFb.K ^OMLNATAM, 5EU PLTIT-MO^TnUUGE, MU.NC VEUO INTRA MOEiSIA PAUISLNA.
\

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD

J.-P.

MIGNE EDITOUEM,

m-1

7UE INSTITUTE OF Ui,
10

-

i

>

.

STUDiES

ELWGLEY PLACE
5,

\

TORONTo

CANADA.

<?

,

40^3

SMCVLUM

VII.

ANNUS

636.

SANCTI ISIDOR
HISPALENSIS EPISCOPI,

OPERA OMNIA,
ROUX ANNO
DOMINI MDCCXCVII EXCUSA,

RECENSENTE FAUSTINO AREVALO,

ISIDOniAM PUiflMlSlT; VARIORUM PR^FATIONES, NOTAS, COLLATIONES, QUA ANTEA EDITAS, QUA TUNC PRIMUM EDENDAS, COLLEGIT VETERES EDITIONES ET CODICES MSS. UOMANOS CONTULIT
;

:

nOVA NUNC ET ACCURATIORI EDITIO.NE BONATA PRETIOSISSIHISQUE HONUMENTIS AUCTA

:

ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE
SIVE

J.-P.

MIGNE,

BIBLIOTBECvX CLERI VNlVERSiX.
CURSUUM COMPLETORUM
IN

SINGULOS SCIENTI^E ECCLESIASTICiE RAMOS EDITORE.

-

oaaeo'

TOMUS QUINTUS.

VENEUNT QUATUOR VOLUMINA 28 FRANCIS

GALLICIS.

EXCDDEBATUR ET VENIT APUD
IN VIA DICTA

J.-P.

MIGNE EDITOREM,

D'AMBOISE, OLIM PROPE PORT\M LUTETL£ PARISIOUUM VULGO /)'f.VF£/? NOMINATAM, SEU PETIT-MOiyTPxOVGE, NUNC VEUO INTKA MOENIA PAUISINA.
1862

SMCULVM

YII.

ANNUS

C36.

ELE.\CHUS RERU3I
QU.E IN SANCTI ISIDORI

OPERUM TOMO QUINTO CONTINENTLU.

Differenliarum, sive de ProprietateSermonum libri duo.
Lib. Lib.
I.
II.

— De Diflerentiis Verborum. — De Differentiis Rerum.
qusedam
sacrae ScriplurcP.

col.

9 9

69
97
129

Allegoriee

De Ortu
Liber

et

Obitu Patrum qui in Scriptura laudibus efferuntur.

In libros Veteris ac Novi Teslamenti Prooemia.

I55 I79
201

numerorum qui in sanciis Scripturis occurrunl. De Veteri et Novo Testamento Quaestiones XLI.
Mysticorum Expositiones Sacramentorum Testamenlum.
In Genesin.
In
,

seu Quaesliones in Vetus
207

207 287
321

Esodum.

In Levilicum.

In Numeros.
In Deuteronomium. In Josue. In Librum Judicum

339 359 371 379
39I
42]

In Libros

Regum

In Esdram. In Libros MachabiEorum.
Variae Lectiones.

423
433
441
in

'

Index Reruni.

{Elenchum Operum qua;

lomo VI continentur,
col.

'vide, col.

447; quoe in

tomo yil,

959 hujusmet voluminis.)

Parisiis.

— Ex Typis J.-P. MIGNE.

,

iiaa

SANGTI ISIDORI
HISPAf.ENSIS EPISCOPI

DIFFEMNTIARUM
SIVE

DE PROPRIETATE SERMONUM,
LIBRI DUO.
pracfatio.
ISIDOnUS I.ECTORI SALUTEM.

I

Plerique veterum
Pocta: autem

sermonum

dtfferenlias dislinquere studueruiH

,

sttblilius

intn vcrba

cl

vcrbu aliquid vida~

iiantes.

gentilcs [Al. Geiitiliiini] nccessitale tnetrica confitdcrunt

sermon:im proprielales [AI. pra-

urietatem]. Sicque ex his consueiudo obtiniiit pleraque ab aucloribus [\\. auctoritatibus] indi/ferenter accipi,

qux

quidem quumvis similia
Cato primiis
scripsit,

videatttitr,
ctijiis

qiiadam tamen propria inter se origine distimjuuntur. De

Itis

apud Laiinos
deprompsi,

ad

cxemplttm, ipse pnitcissimas partim edidi, partim ex anclorum
sitbitutavi.

libris

libique, leclor,

pro deleclatione [legeiilinni]

LIBER PRIMUS.
DE DIFFERENTIIS VERBORUM.

2
4.
Iiitcr

De

littera

A.

A
ad
leinpus
,

Cato
ceasit

,

Philippe
illico

,

arnor longc
itbi

,

uliiidqnc
:

cupido. Ac-

Apium

ei utilc. A|>iiim

iilile

alter

alter recessil

alter boitus, al-

ad piTpeluuTn.
2. Inier Ainictim el socium. Ainicus coiisiat affe-

amorem el bomi n di.veTnnl ct malum, cnpidinem semper inalum. Amoris [At., Jatn
termalus. Alii verius
iiorunij quadriparlila differentia est. Esl

Clu, sociu« re, quia consoriio cnnstat.
5.

enim

jiistns

Inler Arroganlein et abroguntem.

Arrogans

sti-

amor,

pius,

crudelis, obscenus.

Jiistus

ainor esi

|)prbii«,
ridiiciani

abrngans
,

Iiumilis.

Arrogans assumit
id esi,

sibi

uxoriim, pius filionim. crudelis cnnlra naluram, ut
Pasipliae, obscenus merelricum.
G.

abrogans demit,

negaus.

4. liMer
f.i/. sita]

Avarum

el

cupidum. Avariis est qni suo
ciipidus qui aliena deiiderai.

Inter Auspicia et

auguria. Auspicia suiit
qiije

qute

non

iiiitur,

inchoaniur et ultro veninnt, .luguria
Iiintnr et cntisequiuilur.

coiisii-

5. Inler

^moretii et cnpidinem.

Aliud

est

,

inqiiit

niFFrnENTiAr.LJi. De lilirisnifferenliarnni verboriim et rernm fiise dispntaliim fnit iii Isidnriani*, cap. SC.CunidiinsintexeiiipIalibridedifferenliisverbnrum, aliiid ordiue alpli.ibeliin, qnnd Grialius priiuo ioco cumnolisP.Paiilini posuit,aliud siiie coordiiie. qiiod iilcm Giinlins ex Edilinne liigiiTana snmpsit, priiiiuni exemplum a nobis tanquam geiiuinuni prnfertiir ,

Ibid. Val. et

nlile

quid intevesl? Et

iia in singiilis

diflereiiliis addil qitid interest.
,

Arev.

'

5. Abrogans pro Iiumili fortasse apud alins n"li reperitur, sed non invenusnnn est, ait liartliiiis; pleraqiie enim Lalina , qiiT «rf iii adjeclioue, ea ab iii delrariinne admitlere, ob-ervari pnlest. Ar::v.
i. Elyniolng. lib. x, Liticra A et C. Ibid. Val. omiltit desiderat. ARtv. ". Vid. Non. in voce Cnpido. Ibid. Val. omiitit ubi pnsl illico altcr. Mein Mt., amor ex uxoribus. Eleganiis>inia esse verba Caloiiis , ait Barihius; nam ubi cupido intral, eiit ainor lio-

allernm ad Appendices lanquam diibium rejicietur. Pantini notas ae varias lectiones srepe oliscure
coll<)cal;is
in

meliorem

ordiiieni

,

ut potni, redegi.

Barihiiis, lib.

ex qnodani scriplur» discrepanlia,
ri.nt...

xxxiv Adversar., cap. 6, prrElaiinneni suo ms. Codice prolulit cum noniinlla
iit

Poetce necessitnle confiideqiia;
iiis.

nestiis et Sncraticus. Legil
catiir, deiiolari aliquaiii

tibique

lecturo. Alias coiijecluras addit,

iiifra suis locis

indicabuaiiir. In

Codice Vaticano
Ii.t?

3321, quem idenlidem allegabo,
lecliiiiies
:

suiit

varia;

Plerumqite veteres... originedistinguantur... ipse paucissima... deprompsi, et pro delectaiione legenlitiin subtijlavi.

Pr/i:f.
1.

— Servins,adill.iiEn.: Nemora
:

AnEv.

vero Pltilippi, et snspiCatonis invecliviim in Pliilippum, seu Piiilippicam. In Codice Bartliii cratofccemis in wteritttm; el qiiamvis Bartbius corrigebal obscenus merelricuin, tamen dubilabat an legi posset obsrenv.t in tenerum, qiiasi sermo sit de ve lere aversa , iit in differeiitia impuri et impudici. Meliusessel Pasiphaes.
.\bi:v. 6.

inler frondea.
;

C. Fronlo
fecit.

Aptum

loeo venit, et tcmpori

ulile

usus
'

Ibid. Cons lianlur.

Malini: Qufe inchoanti quid ullro ven. M. consutanlur. Al. eonsultantur.

ililer uiiclnos lej,'nninr.

Oiiinps nnia; qii.irom auclor nomiDalus oon est, Edit.

Paniim

sniil, cui eliaiii iribucnila; variantcs

lecUones qnie
1

iii

ley.ii

Patsol.

LX XXIII.

\oW

n
7.

,

s.
Iiiier

ismnr.i

iiisi

AJ.KN.SIS

EPISCOri

M
ima
in alto.
,

Aryumenliim

et

argiimeiilalionem. Argii-

A

qna

dilficuliate.

Item alius puleus, murns cxcelsus.

iiieiitiiin

esl (luoJ in principio tibri breviter

causam
iidcm

Summa
l.">.

videbis in excelsu,
Inter

liaiidit,

argiimentalio est qiix

in (lispntatione

Adnisum

,

imiixum

subnixum

cl
ali-

assertionibus \Al., asscitioiieni(|uel faoit.

obnixum, Adnisum, conantein [Al., conari] ad
quid
,

3

8.

Iiiler

.\rlem et ar(i/ici«m. Ars esl nalura libe-

iniiixum innitenlem in aliquid [Al., innili ad],

ralis, ariilicium

vero gestum niaiiibus [Al., gestu ct

ul si quis baculn inniiatur, aut

culumnae. Subnixuiii
aut siiirultum ex
per-

iiianib.J constat.

vero Inslructum
est
oiniii

aliquo coiisilio,

9. Inier

Abscondiium et absconsum. Absconsum

parte

,

obnixum autem
perseverans].

obstinatum, vel

ciijiislibel arle

celatum, absconditiiin vero naturaricst

seerantciii

[.4/.,

ler abJiium. Ciiiidiiuin

cnim, non consuin. Inde
riipia f.4(., erupta] ntqiie

Ifi. Iiitei- .itloqui,

obloqui, eloqui.

Alloqui liortan-

et eonsuere diciliir,

quamlo

„tis et jiibeniis,

obloqui obircctantis, eloqui oratoris.
et Diligere
,

aperia qiia:que texuntur [At., trabiiniur]. Porro ocniliuni [Al., ocruliaiuiii] ab occulendo, id est, clau-

17. Inter

Amare

putat dilferre Cicero,
,

s%|>iusque sic

uiitur

ut

distingiiat

atqne

ainare

dendo, d ctuin.

.\rcanuin vero ab arc.i

vel

ab arpro-

poiiatpru ardenter aniare, at
aniare,
sicut
in

diligcre

pro levius

cendo, eo quod ab eo omncs .nrceantur,
liibeaiitur.
iiir

id est,

epistolis
;

ad
>i

Brutum
id

:

Vale

,

in-

Iiide

et aicesdicuntur, a et

quibus arceaii-

Q

qu:t,
esl
,

et

nos
[

ama
Al.,

vel

,

majus

[Al.,
:

minut]
igitur
dili-

liostcs.

Inde

arca, eo

quod arceal fuiem.
locum
signilicat
et

dilige
;

diliges
,

].

Et rursus

Sic

Iiide et

arcns,

eo quod arceat adversariuin.

facies

me

aut

amabis

aut quo contenlus sum,
:

10. Iiiier Aiife ei aiifea. Aiite

ges.

Iiein

ad Dolabellam

Quis erat qui

putiiret

ad

persoiiam, antca taniiini leiiipus.
11.
e>l
:

eum amorem
,

qitem erga te habebam, posse aiiquidacaccessit,

Inter

eccubtdi el
iii

icfii6i(ii

liaec

dilTereiitia
iii

ce<iere?

Tanlum

ul mihi

nunc deitique aiuare

accubuil

triclinio

conviva, recubuit

cubieiiiiu

videar, antea

dilexisse. Alii

dixerunt

amare nobis

culo dominus,

dccubiiit langiiidus.
,

Accubare quod

iiaturaliter insitum, diligere

vero electione.

cst corpore loto

accunibere cubiio.
a

18. Inier Abjicere

et projicere disiai. ct

QuoJ enim
quod

12. Iiiier abscedit cl discedit. Abscedil
qikilibet se subtrabil,

parte

in

despcctiono est
foris est

,

negleclum

,

abjicitur,

quod vcro

a

medio dividimr,

vero

penilus asalute, et a bcatitudine alieProjicere autem dictum, quasi

discedil.

num,

lioc prnjicitur.

l^.luler Adullerium el foniicationem.

Quod
sedcuni

adul-

porro abjicerc.
19.
Inter

lerium esl alienani uxoreni appetcre, fornicatio vero
Hiin esladulicralio matriinonii fcederis,
s(i!ulis
aliis

Arguere et conrguere.
co.npescere,

Coarguere esl

coerceio et

argnere

modo

accusare,

moecbari.
Iiiter

p modo
et exeelsmn, sublime el

aliquiJ
)

oslcndcrc,et5 patefacere
:

est. Viigilius
argiiit,

14.

Alium

arduum.

"
(

iEneiil. iv

Degeneres animos timor

I3nda

Altum ex superiori pane
ex
superiori
tanluin;
aliqua
dignitale;

et inferiori est, excelsiiiii

Cl arguuienta dicuntiir
2i).

qux

causain Oiteiidunt.
pruxi-

siibliine

excelsum esl
est

Ciiiii

Inier Adlidere

i:lelidere. Adliditur quis

arduum, excelsum

4 om ali-

me,

eliditur longe.
siiiit,

7. Val. pandit : argumenlatio , qu(C iii di pntatione fiilem assertionibui comsIuI, el facit. Aiiev. 8. Vat. mensa liberalis , et iiiox manibus cuitslaiis.

14. Servii verba
tits,

et alio

:

Altii!U

ad ill. ii Mn., Teris jaclalamen sciendum e.sl, quod et iualliludinem
lili.

periorem,

AllEV.
9. Arcanum. Serv., aJ iIluJ. JEuei.\. : Arcana movebo. Ipse, Eiyniolog., lib. xx, cap. 9. Arces. EtyiiioUig., lili. xv, cap. 2. Aira. Varro, iv de Liiig. Lat., dict. Ajcn ; ct

— SubLme. Eiymolo;!. L, T, S. — Ardunm. Sic Serv. inlerpretaiur
x,

et iiiferiorem

significiil.

illiiJ

Georg.

ii

:

— —

Ardita palma, aut alln, uut ad

quam

difficile perveiiilur.

iS.Adiiixum in uno ni^. Servius taineii, queiii IsiJorus (ere sequilur, alleram scriplurani inagis prubal, ad illud
i

ipse, lib. ttyniido;!. xx, oap. 9. Arcenl. Visuin est in Elyinolog.

— Arcus.
//lid.

— Ubnixitm.

ALii.

Trilon adnisus acuto, elc. Velus glos^aiium, «vrio-xovTa. Nonius,
:

Eiyinolog.

lib.

xvin, cap. 9.

CoJ. Val., qux exuitnlur fro qua:que ttxhntiiy. Arev. 11. ViJc Acrori., oJe 27, lili. iii Iloraiii.
Ihid. Al. : /i/'er accubuit , recuhuii et dccubitit. nailbiiis exi^tinial voccin doninus ad decubuit reiraliendain essc, qiiod iioii placet. De cubiio vcro ei

conlra adversariitm colhtclanlem. Ibid. Vat. conantemaliquid... et eolumnit. Aret. 16. Ex Agractio. adCalulIiim, carn». 58, observat //)i(<. Vulpius,
alloqui aliquando usiirpari pro consolari. Arev.

Et citbilo remunete niore lloroano exi ital lloratium prrfto. Iii Codice bibliotliecie veteris Vaticann; .59(>4, quo cliaiacleie semigotliico describuiitur regnlae III vicecancelleria; per Joaiineiii XXII, hi prsuiiiiuniur
:

— Ad Dolab. — Diligere
C
lil).

1/. Vid.

Non., dict. amare et diligere. Fam., lib. ix, epist, 24. lillera D. vero, Etymolog. lib. x
,

Ibid. Siiiiiba Ciceronis verba inJicat liartliius,
IX

ex

Faniil.

epist. 14,

et add

1

1

(yi/igfre

e^regie

vorsiculi

.

!sesiis vado ciibalum ; Acciiml cns dorniit. discunibens fercula siimil f.niicuiiibit, violal; procumbit, numeu adoral ; Oicuniliil, morilur; viclus succuiiititTe feilur ; guiciiljat, lile jacet.viyi) cxcubat, iiicubat ales. Abev.

Samis eo ciibilum, sed

ainare noii uno loco Suctoniu valere. Aiiev. 18. Macrob., lib. Salur. vi,cap. 4. l!l. Ex Agriciio, iii quo inale pro compescere esl compeitsare, desunlque illa, modo accusar^, modoali' quid, sicut in Parisiensi Edilione. Causam. Cansain causas est in Agrael. Ibid. Vai. causas osieiidunt. Arev.

15. Elyinolog. lib. v, cap. 26. Ibid. Vat. oiniitil banc dilTereniiam

:

lutcr

itdut-

20. Ms. \!kl.,quisquc pro.vime. El iiifra : Itein circumspiiil (forle fircttmspicient) quierit ccrnere. iVimi,
eic.

lenKm,

cic.

Am-v.

Ari

V.

]:

r.

niFFERENTIAr.UM LIB.
Inter
iios
,
,

I.

U
Adversnm
Atlerum
le

21.
aiiie

Aspicere el respkere

,

eic.

Aspicimiis
snrintror-

A
le

20. Inter

et «drersMs
le

te.

Advcrsu!:i

respicimus

relro
,

;

siispiciinns

adversarius, advcrsiis
30. Inter

imilaior.

suni

despiciiiius

deorsuni

inspicimiis
]

et alittm. Alier

de duobus

diciiniii

sum, prospicimiis [At., perspicinius
spicimiis

longe, con-

tur, alius
P'>test.

de multis.

Aller eniin

sine

uno essc

circumqunque. liem aspic^mus praesentia,

respiciinus pr;rlerita, prosiiciinus futnra. Qni auteiii
in

31.

luter Appnrei ei parct
[

\

Al.
]

,

adparet el apvideiiir,

dexlerain
aspicit.

loevamque se converlit

,

liaec
si

aspect;it,

paret]. Apparel
[

At., adparet

qui

paret

noii

Noiandum sane
,

,

quod

et

despiinquicir-

;4/.,

apparet

]

qui obsequitur

non

regulj;

ratii;ne,

cieus

dixerimus

iionnunquam
nec cernere
[

diligenler
[

sed discernendi iniellectiis gratia.
52. Inter .iditum el
titur
[

rere

significamus.
],

Iiem circuminspicere

F.,
,

osliuiii.
],

.Adiliis qinbiis ndniit[

cuinspicere
ceriier
].

qii»

p(issis[ A/.

quaeril

Al.,

admillimur
].

ostiuni qiio e.xcUidiiur

Al.,

Nain circumins|iicere

F., eircuinspicere]

excliidimur

esi qiiaeicre.

53. Intcr Ar/)i7n(m et jHdicem.
et iiuendere.

Arbiter ex volun-

22. Inier Attendere

Atlenderc aspi,

late

fit,

jiidex ex lege.

cere est

,

intendere vero

criminari
[

aui

ad
]

c;c-

54. Inter .idvennm et convenam.

.Advens de uno

dem, aul ad
nien
in

injiiriam. Perraro
est.
:

Al.

,

pro raro

ta-

B

loco venientes, convense de diver.-is.

bono

Za.

Iiitcr

Album

et

candidum.

Albuin

iiaiura

,

23. Inier Audire et exaudire

quod

Inin boni

quani
caiididiini siiidio sive ciira;
r.iiii

Albos ergo capillos, cecandidiiin
esl

mali auJiunlur, cxaiidiunlur tnntum boni.
24.
Intcr

caiiJidani
iiitenli
[

diciiniis.
.4/.,

Iteni
]

quavcro

Adotescere

et

inotcscere.

Adolescere
dain

ante

luce perriisuin,

alliuiii

augmenti
25.
liir ],

est, inolescere

consuescere.
nuntialur [.\l.,

qiiod aurorae constat esse vicinuin.

Inter Annuniiatur,

enuntia-

el denunliatur [At., deiiuiiiiatur el renuiitiatur].
[

7

36.

Inler .Mbentcm

el

albescenlem.
]
,

Albenleat
albescen-

Aiinuntiatur de fiituro, nuiiiiatur

A/., enuniiatuiin
proeseiiii,
[

dicinius eiim qiiijam albatus [Al., albiis
teni euin qui incipit.

de longinquo

;

denuntiaiur de

[

Al.,

renuntialur de excusando et rej udi:mdo.

57. Inter .4nimiim et

auimam

lioc

iniere^t,

quod

6 26.

Iiiter

Ai/rofnrHr, iiiiiocnlHr el eiocatur.

Ad-

animus
esl, ille

coiisilii esi,

aniina vila;. Isla

sempcr cadem
antiqui

vocatur daturus patniciniuin, invocalur

praestitiiriis

pro alTeclu imitalur. Item
:

ineiitciii
,

auxilium, evocatur prxbilurus [Al., praestiturus] ob-

abaniiiio sep.ira\eriiiit
vcio,
ut velit,

menlcni, ul sciat

aiiimiim
iioii-

jequium.
2".
Inter

aut possil discere.

Practerca

Abducitur

,

perducilur
,

et

deducilur.

Q

iiunquain, el aninius pro viribus poniiur.

AbJucitur quis ad rem inlionestam
studia
[

perducitur

ad

58. Inter

A/»um

et

lendem,

et uteruni. Alviis

iire-

Al.,

studium

]

deducitur ad hoimrem.
a\(icimur. Adficimur
[

rius recepiaculuin
[

cibi esi,
sibi

28. Inler Adficimur el
afficimur
jur!a.
]

Al.,

Sallustius,

Simulans

quo sordes denuiini, iii alvum purgari. Vciiicr esl
iil

bonore

,

atficimur

A/., Adficimur]

in-

asprclus ipsius partis cxtrinsecus,

Juvenalis
propi

:

ilonlani quoque venler adesl. Uterus a lem
Crl aspicimus sursum,

ie

21.
qui

Fx

AgriBlio, in

quo niale

— ^'otandum. Ex Serv., ad
si.

hnc emendanJus.
Al.,

Ibid. Ms. vat. scd discernendo. Arev. 52. ViJetiir diUereiitiani coiiciiiiiiis-e

cx

iJiiribiis

illud

i

JEn.

:

Despiciens

veibisSiTvii

,

al

ill.

vj

^^n., Osiia jainque
lili.
i

dumus

mare velivolum.

— Oiiod Servius. quia — Serv. — Jnquircre.-lnquirens,
si.

pnliiere. Ilabes hace etiaiii

j\o»»iiii()K((m.

Serviiis.

Etymolog. v, ap. 7. Ibid. Val., oslm qubus exctuduntur. Arev. 35. V.rio, IV de Ling. Laf. 51. E\ Serv., ad ill. viii /En. Tkiii ti)n;/iis .iHsoiiiir.

22. iiiierpietes Terent., act. iii, scen. 4, Euiiuch. Proprie intenAere est criinen in adversarium jacere. Ibid. Nal. in fcoiitim fs(. Ar.Ev. 2i. Ex Agralio. Vid. eliain Nnn. in Jict. Adetere. Forte legi possit ex Serv.,ad illnj vi /Eii., Hlo-

Ip>e Eiyiiiolog. lib. x, liiler:i .4. 55. Ex C. Front. el ip-e Etyiiioln!,'. iili. x littira C. Ilem... Ex Serv.,aJ ill. iii Geoig. : Culoi deter-

rimus

nlbis.

Ex quo pro

aur(,rce leg. piillori.

"

dis iuolescere miris,

cONCRESCEnE.

Propiii!! taineii

vero

existimo, ut ex Agrailio legamus inotescere couuqmenti, aJdamusque lerliuni menibruin : exotescere evanescendi. 25. Ex Agraelio. Jbid. Vat. in prwsenti. Arev. 26. Ascoii. l'edian. in Divinationem 27. Ex Agrslio, in qiio pro abducilur, est addueitur. 28. Agracl, ajficimus lionore, af/icimus injuria, qiii
:

Ibid. HispanisaJliuc alba aiirorain iio:a., slqiie iu fere llalis , quoJ anim:ijvtriil B.iilliiis, aJ verlia ; Albuniveco quod aurorce constai esse iicinum; el pliira

obsei vaveiat ad Apuli iuiii,qui anrorse album taCi.rtum lauJal. Akev. 56. Val., qui atbu» esl; atbescenlem qui jam incipil.

Arev.
lib. xi
,

57. Etymolog.

liinc furie eineiidaiiJus.

Ibid.

CoJ. Yat.

iii

honore... in injuria.

Arev.

29.

Serv., aJ ill. iii yEii. : Harum 3;J. uHiim invvni, et ipse Elymolog. lib. x, litlera .4. 31. Ex Agrilio, el S-rv., aJ ill. i /Eii. : Apjiircnt rari nanlis. Vid. eliam Fcsi., dict. .ipparel. rocte. Non reg... liaec ab Agiitin absuni,

Ex Agraelio Ex Agr*l. Vid.

x, lillera A : .4ni»iosus quod si( animis, et viribus pleiius. Ibtd. Jls. vai., affectu iminutulur. In Ms. nartliii, isla seniper in essendu; coniuil liarlli iis, is(a seniper tit esse uno. Elegjnlem vocat hujus diHeieiitiae observ:!tioiiem. Ari.v.
Iib.

— Proiterea... Etyiiiolog.

cap.

1.

3y.

Ex Serv., ad
SjliUilius.

ill.

ii

/En.

:

iterumque

arir.atu
1.

mitile coinptenl. Ipse Elyiiinliig. lib. xi, cap.

Ex

Iragaienlio incerloiuui lib.

'

t

ir>

S. 1SID0I5I

IIISPALENSIS KPISCOPI

10

lir.rgiiniitis csl.

Scd
et

ci lioc a poelis

metri necessiiate

A

lamen
lucrem
currit

cuin ailjetlione, ui puia volucreoi ciiunni, voligriileiii.

variaiur.

Ut

esl

illud
[.4/.,

Pacuvii

:

Vuiuc:i

59. Inlcr IriHa ilimur
[.4/.,

tela.

Arma
tela

sunt quibus defenqiiae

axe qnadriga. Nani

sed] et sagillce vo!u-

dcfeiidimus],

mitlimus [Al.,

cres dicuiitnr,

quod

liis

piiin.T; [.!/.,

pennap] coiiglii-

cmiilimus].
liuni.

Iiem

arma

belli

sunt,

armamcnta na-

tinantur. Nani sine adjeclionc tantuni alileni sutial.

9
Incer

IS. liiler

Aiiyucm,
in terra

kerpenlein

et

drnconem. In

40.

Alluvium ct colluvium. Alluvuim con-

mari angues,

scrpenles, in leniplo dracoiie?.
;

snmptio estriparuin ex aquis, colliivium aulem congrcgalio sordluni, qiw; 41.
Iiiter
lit

Lt Virgilius:

Treinqiidla per ullaanjites;cl p:iiili)|iost
;

a lluxione niulia.

Scrpcns iimple.xus ulerqve. Ilem
diacones.
49. Inler
ctuin
,

Delubra ad sumina

Aqunlum
dicimiis
,

et

aquosum.

Aquatam poqui

lioncni recie

aquosum locum

ex se

Aureum

el

nuralum.

Aiitciini
,

anro fa-

aqiiflin runilii. Iia el

mcracain polioiiem, nierosum

aiiralum ex alia inaleiia racliim

d

mistiim

aulem

viinini appcll.iinus.

auro operiuir.
50.
Inter

g

i'l. liiter

Apricuin

et

opacum. Apiicum contranum
soli sine [.4/., in]

Aidmalia el cniinun
,

in.

Aninialia sunt

eslopaco, quasi apertura coelo, vel
Iiorr.ire

<pix liabeni aniniain
j{

animanlia laiilum »d ^ciimus

frigoris.

Et e>l apricum, qnasi [Al.,
Ilinc et

quia]

peMineiil.
.")!.

sine flatu ct (rigore.

Africain

dici quidaiii

liitir

Auslrum

et

ostriim.

Aiistrnm

venium

existiiiiant, qiiasi Apriiain.

At conlra opacuni cnn,

significal,

ostrum vero piirpuram.
Annuit el abnuit.

densum

est,

et

umlirosum

siciit

ei

amoenum.
diias

52.

Iiiler

Annu:t

coiisentit

,

Anioena aulem dicla eo quod ainentur. 45. Inier Accrbiim et acciiMi». Accrvus
11«

alinuii ileiieg;it.
pci'
/j

5'. Ir.ter ^Es et cs. JEs

melalli

niaicria, es vero

scribilur, elsigiiifical niolcm.

Accrbus per

scri-

vcrbuni
51.

est.

plus significat iminalurnm.
44.
friiciu,
Iiiicr

Itiler Aiiiiiiiiiii
,

et

animnm.
;

Aiiiiiia

sine dilTe-

Ardos et

ai

/»01-.

Arborinlerdum

et sine
reiiiia

animus vero

viriiis csi

qiiod

aniino sapi-

arbos vero nonnisi

Iruclifcra. Similiter silva

inus, aiiima
5,S.

qua vivimus.

et

iiemus. Silva intcnUim est fruduosa. neraus vero

aibiires

umbrosne

et inrrucluos.e inlelligunlur.

Iiiter

Ad

ei

ni.

Ad

proepositio cst, ai vero

coiijunciio.

45. Inter Acerbum
loiige a maiuritaie
iiKiini

et immaliirMin.

Acerbum

esl

positum, iniraaiurum vero proxi-

SC.InterArfjiirj etafcjHro.Adjiirorogo.alijiironego.

maluiilati.

57.
et

Infr Apud

et penes. Qiiod

apud

le

tunc dico,

46. Inler

Avennm
est.

habcnam. Avena per

v lil-

r

ciim

aliqiiam partiMii

nninem

significo.

Nani peties
cnrpus el

leram herba

Ilabena per d ruteram lorura est.
dictas pulanl,

pnssessionem

significai,

apud auiem

ipiasi

Uabenas autem ab babeiido

qnod

bis

librum, non possessio \Al., possessionem). Dicimus

eipios babenius, boc est leiiciiius,
dicii.

unde

et

equi babiles

autcm, npud

te liatco

argenlum meum,

noii

penes te;

qua; crgo rcilduiiiur, apud te Iialeo; qua; possideii-

47. Inler

Arem

et voluciem.

Aves diciraus qus
volilanl

tur, peiies te Ii:ilieo.

pcr aera levibus
pc.inis]
,

[.4/.,

Icviusj

pinnis |A/.,

58. Inler

Amburerc

ei

comburere, et sepelire. Cnin-

volurres autem non

solura aves

vocainus,

Lurere esl igni dare, aniburere ex ulraque adurere
111

Sfd

quadrupedes

niniia pernicitale

currenles,

sed

ere

cst igni

adurere penilus

,

et

ad roedullaiu

50. Eiyniolog.

lib.

xviii,
.
:

cap. S. Aliuil discrinien

a|iud Fesl. dicl. .4iHia.

— Serv.,
4(1.

ad

ill.

ix /En.

Telorum ejfundere conlra
:

omne genns.
Ibid. Vai.
aqiiain el

Fest., dici. Ama;na.Serv'us ad illud. v/Eii. , amoiHa pioruin, el vi, amoiiia lirela. ipse Eiyinolo,:?. lib. xvii, cap. 0. 45. l.x AgraM. Molein. AI. mnbilem. Agraitiiis inale.

;

post banc difTereiitiam inserit undnm, eic, ul mim. 0'. Arev.

Inicy
T\

44.

Ex

Agrjei., ei ipse E;yinolog. lib. xvii, cap.C.
et

Ib.cl.

V;it.,

fruc.uosoe.

Arev.

Etvinolog. lib. xiv, cap. 9. Ibid. Consuinplio en ripnrum. Elcganler, ait Carpertluntiir ciiiiii ut noii videanliir rip*. Iia lliiiis; moii flumina expnsuit iiieiii apud Pelroiiium Arbi liuin. Iii Vat. Cod., eoiisunimalio cst. Arei".

46. Ex Agr*!. 40; ipse Elymulog. lib. xx, fap. 16. Vo/iicris eri/ ex quad. 47. Yoliicri curril. Al. Ibid. Coil. v.il. omiiiii, Hiiiita pernieitnle... sonat ;
:

el nuin.

49
:

ct ."0, et ila alios. IJartliiiis

iii

su.t

Codicc

41. Ex AgraJtio, in qiio tamen pro aquatume&laqualicum. Dicimus. F. Aildendum cx Agr.-clio, qua: aquam uliunde rccepit, aquos. i-1. Al. : Esl opacuin qiiasi opcrlum cato.

— Sine

llalu.
tfoiy.n;,

Pulo mendiim siibesse, scribenilumid esl.
:

que aviu

siiic;

(rignrc, sic

leg. ad ill.'v ALn.

.4;ir cis

slalio

et in Serv. grntissima mrrgis,

et VI .En., ad
dict.

ill.

— Ofiucuin

Apricum. Ipse Eiymoo^'.
coiuitiisHiii.

Teiris iminiliit apricis. Vid. Fest. \.h. iii, cap. iS.

Sic Fcsl.,

iliil.

Upncum.

.4i).'a;iiiim.

Sic

eii.ini
zirzo-j.

velus Glussar. Ainocnum in-

lcrpretalur a-Jcy.iov

— Amoena uutem.

Ipie

Eiymolog.

lib. xiv,

cap. 8.

Volucri currit citatu quadriga; emendabal, legebai cita pro <i(.i/a, ui sii aiiapaestus. Arev. 48. Ex Servio, ad locuni ii iEii. ciialumad verbum. A)iiiiiO)i(ia animus facil, animalia ,'iO. C. Fron o aniiniim liabent. 5i.Viit. Non dict. hinuere, el .Aiiiiiierc Sic \elcres mcinbranjR vncuin iii Terenlio expli.aar. : .\bnuo , nego subirnlio. 51. Niin Maic, diit. Animus, el Aiiima. Ibid. Vat. flfiima spiritus, qun i'it'i)HHS. Abev. hb. Eiymoliig. lib. i, caii. 20. 57. \ii[. Fesl., dicl. Apud. 5S. F. Lcgciid. Lri cstpenitus etnd inedullam igneiit scnlire. Nam didiones est ijiii odiDcre ex illis supelionbus, est igni dare, sic nialc irrepscrant.
:

,

;

-

17

DIITEUEMlAllLM
seniire. Sepelire est scpiilero

LIC. L
in

18
in

ignem

cingpre,

vel
x):

A

xgroiaiio
liabet

corpnre, sic xgrimJo
a dulore.

animu mvinen
a-griiuilo,

corpus huniolegereetossa.liideVirgilius(,£neid.
Corpus humo
paliare legi
:

non sejunclum

Dnlor igilur

Aut

(^Eiieid. ix)

:

id e^l, caiisa eflicieiis spgritudineiu in aniino, lan>|uaiu

Si qiia id fortuna vetabll. Abseiili feral iuferias, decoielque sepulcro.

aegrotationem in corpore.

De
.Audax
iiiunl [Al., distinguunt]

liticra B.
ila

JO
non
tiO.

5'J.

Iiiler

Auiiaeem

et

lemerarium.

71. Inler Benignilatem elbonitatem. Sloici
:

deli-

tiniet,

lenierarius

non
irc

a-sliniat periculuin.
iii

quodbenignilas

sit

virtus ad

Inter

Ad forum

et

forum

ire. Ail

foruin

benefacienduinexposita, lenis, I)ljncla,duIcisallofinio,
ail

signilicaiur aliquis locus in quein

imus;

in foruiii, in

oiiiniiini

bonorum

raniiliarilak'in iiivitans, bonitas

ipsiim foruni.

autein bene quideni facere et prscslare quoJ poscilur

Cl. Inter Afrum et Africum, el Africanum.

Afrum

parata est; non lamen novit suavis esse consortio, ei
siia

dicimus civcin, Africuin venluni
lialorem.

,

Africanuin nego-

cuncios inviiare dulcedine.

72. Inter
est,
felix,

Bealum
et

et

jeliccm.
[Al.,

Bealus

sibi

lanlum
ut

62. Inler .ignoscere et cognoscere. Agnoscinius notos
,

aliis
:

sequenter ei

aliis],

cngnosciniiis ignotns.

est illud Virgilianum
eripere.

05. Inier
rein

Auferrc, adimere et

Aiiferinius

g
Felix

Sis felix noslruujque

leves

quscunque
cuiique]

[Al.,

quem-

quani deiliinus, ailimimus

jus,

eripimiis qiioJ

lalioieii).

ab

aliqiio
tii.

[AL,

alio] rapiinus.

autem dxitur, perquem datur
Bealus,

ei accij itur lcli-

Inler .igeie

causam

et dicere.

Quod

agil patro-

cilas, ul felixtempus, felix lucus, felix evenlus.
17).

niis, dicit reus.

Iiiter

lioriestus,

forlunnlus.

Bcatus

65. Inier
esl, aqiia

undam. Unda seraper in inoln vero si-Ttiva. Porro imbres nubium sunl,
et

Aquam

aniiiio, liouestus nioribus, fnrtiinaius sub^taiilia.

7i. Inter Bibere el polarc.
lare liixuria'.

Biberc inturac esl,

|io-

laticcs fonlium. iSain lalex
el dictus,

proprie liquor fonlis esi;

quod

in

venis lerrae lateal.
et

73. Inler

Baimeum

et

balneum. In prosa quoiidiaiiu
diciiniis.

G6. lnter

/Equora

maria. .^qiiora, non tanluni
dicti, niare

sermiine balinenin, in versu baliieum
7(i.

aqus, sed etcampi propter ajqualiiatem

Inler Barfcniii

el barias.

Barbam
diciinus.

lioiniiMim

,

autem lanium
07. Iniei

coiigregaiio

aquarum.

barl as

pecudum

vel

heibarum
:

Barlias cl

xvum

et sticulum.

/Evum

lantura

lempns

Iioinimim, ut apud Virgiliiim
reyis llomnni.

Barbas incanaque menla

ostendit,sa'CuIuni vero perpetiiitaiem et tempus. Uniie
el in sa:ciilu scvculorum dicinuis.
(i8.

12
e.v

"^-

'"'Si"

Bucinam

et

bucinum. Rucina cst
[.!/.,

Inier

A^guum

ei justuni, Justiis quippe

lege

C

lnl'-'

'V^

sii^-nuMi

ilatnr in liostes

bnsleii:!,

liii-

esl, quasi jus

custodiens,

xquus autem

est qui secnn-

cinus ipse clangir canoris. 78.
Iiiter

dum

naluraiii jnstus. Eteiiim justus a jure vivenJo, iJ

Bellum

et

prwlium.

esl, juxta .juod jus esi faciendo, vocatur.

|irx'liuiii
iii

geritur. !n

bello

Bollum indicilur, enim non slatim pr.clium;

69. InterffgrMm ct ccgrolum.

/Eger proprie aniino

pr;eIio autein stalim el belliini.

UnJe

ei apiid aii-

mcestus, nain corpore aegrotus dicitur. Pioiiide apger
esl, et
iristis,

liquos

tuba

prwlii

signiira eral, belli biiccin.i. lieni

H

et

male valens, xgrotus auleni,
cegrolaiionem.

bellum lntura
lliiiium

est, id e>l, tolus conflicins,
civile,

ul

Jugoruiiiiis

Eive aegrotnns tantunimodo niale valeiis.

[M., jurgium),

Punicum. Pngna

70.

Inter

/Egriiudinem

el

Sicut

diei,

pr.ilium pars pugn», licet et pugna duoruin

sit

Sepelire. Eiyninlog. lib. xi, cap. 2-2. Ibid. Fortasse legeiuluni fx ulraqne parts, ,\Bt;v.

av.y.otpto;.

— iis
In

59.

Ex AgiaMii menie, lcmcnlas

sinc

conslio,auda-

li.x,

ciapost coHsi/iiim.C. Fronto liinu forte enieiiJandi.s : Auda.x non limel, temcrai ius non providel ; nani inale ali: qui, audu.T non providel, temerarius iwn li:net. 62. Serv., aJ iUudviii ./En. : Accipio, «(//ioscui/hc /ibens.

Sis feServ. videiur, aJ ill. i .•En. Sis lonus, fel xjue. Ibid. CoJ. Va!., feiix sequenlcr el ul ii... et ad'pifeiix.
:

Ex

el ilhiJ eclog. 3

:

sciiiir filicitas.

D

7-4.
lia;

Arev. CoJi e Regiovaiicanii 1S38
, :

,

in qiio nilTeieniii

alii]U;'nJo copiosiore- suiu

quain

r.xciisis, id

65. C. Fronto

:

.iuferl qtii dedil, adimit imperio coliitera )".

aclus, cripil, qui plus vilel.

— Jis. 66. Fx Seiv., ad — Non., jEquor.
F., Jiissi.
dicl.
iil

Inler bberect poare : bihinius necefsilale, poiamus rolunlale; alii dlcunl : Bibere na.urte esl, pniare luiuriie. .Aret.
ila

refertnr

iiifra

71).

Ex Serv., ad
1'orrii

ill.

111

Genrg.

:

Biirbas, incanaque

iil.

ii.^in. .^110;

me cequorapossunt.

ill. vi Mn. : Queni lihi longcevo : proprie ccternilatis est. LiiJe qiiis in Isidoro forie legendum censeat .E:uin lanl.m pcrpeluilaicm osieiidil. 68. Etyniolog. lib. x, dicl. .Equus, littera A. 69. Ex C. Froiiton. et Agr,T;lio. Ex. Serv., ad ill. iJEn. Cur squeingentibus ceger. Iiilerpretes Teientii, Acl. i, scen. 2, .AiiJr. 70. Al. iit Ciccro. Tiiscul. iii.

67. Serv., ad
(inqiiit)

/Evum

:

Isidorus cilai. csi e.\ vi Jun., in iiiin, pro crines, barbas ligis.se conslal. 77. B.irtliius piilal 6»fi/i!(.! esse ailjeclivum nonien, ci rcscrilieiiJiim, bucincus caiior esl ipse clangor. Pro eo sonilii biicinutus exslat apiiJ PapiMiii. Idein Bar-

minia.

locus

qiieiii

:

Inco, scilicct lili. xsxvi, cap. 15, oliservat do sono limiiue dici , iil ex fragnienio Fl. Capri, et e\ liac Isid^oi diirerentia colligit. .^iiev. Qui sese in beHa 78. Vide serv., ad i lud viu i^En.
ihiiis, alio

/luci/ium

:

tequantur.

Ibid. Noi:i Panliiii qiiid sibi velil, iicsciu. 71. Vai. etomitiwn. .Arey.

Arev.

72. Hoc icn-u cl Fionio

:

Bealus, qui apud CiaTOs

— In C. — dat — Fralium
b.elto.

Tiitia pra-lii.

Fronto. E% Serv.

,

xi .'En..

ad illnd
1

:

Bello

siiinum, et ipse Eiymolog. Iio
ptirs-

cap. Sic Non. dict. Belltim.
xviii,

ei 4.

.10
aliqiiando, cl sine fcrrn,

S.

ISIDORI

IIIS

ALENSIS EPISCOPl

20
iit

unde
et

el a

pugno

dicia cst.
Balsaniiini

A

biliiiiii,

ilaiigor irrationabiliuni,

anscruin, re! tu-

79. Inter
esl arhor

Balsamum

opobulsamiim.

bnrmii.

i(is.T,

opiibalsiinuini succiis collecius ex arb:il-

80. Inler Criminatoreni el CiiHiincn/ci» hoc interesse auctor Orbilins
putat, qiiod

bore. Naui o|ios dicilur succus. Probaiio auieni
snnii,
lciii
iit

criminaior

sit

qui

d cit Plinius,

lix-c

e^t
iioii

:

quod
sit,

si

conlra so-

alleri crimeii inferal, el id

s.ecius facial, criiniiiaiis

fer.itur, et

corrupluin

nianuin fereniis

aiiem
nius

([ui

criinen inferat, et euin su^picione
videaliir.

quoque

exuril.

id facial
t.issiis.

quare quis magis noxius
inquil,
[.Al.,

Ut Afra-

SO. Inter i?ossos et
sunt,
sunt.

Bassos nnmina
appellaiiva

prnpria
nninina

:

Bassus

[-•!/.

,

DjIsos] veio

iiosui],

yon sum, quam tu

tam criminosa [W., crimi-

quanlum]. vipera, gavnire nd

aiirem
el

nhnqnam

didici domiuicain

[M., doinini].
Callidiis

81. Inler Darbarismum
imis
fii

solwcnmum. Barbarisiii

87. Inier
dispulandi)

Callidum et reisa(HHi.
siibdoliis
,

esl

in

in uiia loqnela, soliecisinus

pluribus.

versuius auiem

cujus niens

De
82. Inter
laiiium
isie
ille

lillera

C.

in negotinriini

aciu ad qiianilihel frauJem facile vernoii

Calum

el

wiher

iia distinguitur.

Quod non
et

titur.

Ergocallidum

pru asiulo lanluin, l.i^ sed
,

asirifert;s [F.,

asirifer]

lucus, sed

pro asliile doclo

diciinus

versiiliiin

aiilem ab eo
:

aercoeluin vocaiur.

.'Eilier

autein subliinior coeli

B quod animum

cito verlai.

Unde

et Plaulus

pars est, in qiiosidera consiiluta sunt. Sane ei a;lher

Versutior es

quam

rola Ggulari.s [Al. Kgulari].

13

ser igneus est superior, stlira vero lux et splen88.
Inter

dor esi itlicris.
83. Inler Cras el crastinum.

Cuiam
,

el

soUicitudinem.

Solliciludo

iiioJerala est

alque temperabilis,

cura vero siue
,

Cras ad tempus perli-

iiioderaiioiie esi; uiide et

cura diula est

eo quod

nei

,

crastinum

ad opiis ejusdeni tcniporis.

cor urat. 89.
Iiiler

Si. Intcr casliiattm el coiiiineiiliam lioc inierest.

Quod
vcro
muiii

casiiias

est

corporis inc"rrupiii>, coiilineniia

Cognilionem et

agnitioneni

quidam

sie
niiii

posl corruptionem

sexui renunliaiio. *

dislinguunl, quod cugnilio
Prisi

eorum

sit

qiue aiile

ex his

felicililis

est,
,

non esse qnod meluas;
liostem
libidi-

ivinius,

et

ea posica

scire

periiiiiliiniir,
,

agiiiiii)

sccnnduiii
lus, a

viriuiis
JOlies

est

proslernere

vero eorum quae prius scienles
viinus,

deinceps sclre Jesi-

quo

viclus ::tque dejccius es.

Quo

eorumque posiea recordamur.
et

pri-

niwn cedeie
pnslei

liuniilitalis est,

secunduin patientix. *
in lotuiii

;0. Inler Commeiitarium

comineiilum

,

et

co,

liaruin prinia felicilalis esl,
libciaii

nonnosse
noveris.

aquo
con-

miciim

[/*'.,

comniHlicum].

Commenlariuin
iJ

liber
est,

ojitabis;

secuiida vero

virtulis
.\lii

ci'inme;iium, vel

leiimere viiiuni
ii;iiii

(|uo(l optiiiie

coniinen-

G

diversis

libris

commeniatum volumen, comatum scilicel ex
,

ex
et

,

Vetcri

in coiijugiis [Al., conjiigibus] specialibus, casii-

ISovo Tesianiento.

talrin in virginibus inlelligunt. Ileni quiJani caslila-

91. Iiiier
referlur
,

Coram

ct

palam. Coram
coroHi
illo
,

ad

persoiiani
auieiii

tcm
Ill.i

accipiuni in inente, virginiiatem vero in corpore.
est auieiii vera
polluiiur.

diciinus

eiiiiu

palaiii

casiilas, quii

nec corpore,

iiec

persona caret,
sciunt.

qiiia id

ipsum

siguiiicat

quoJ uinnes

ii.ciite

Ergo coram ad

personam ceriam refertur

85. Inier l^lamorem et clangorem.
Ibid. Yal. oniillil,

Clamor

raiioiia-

palam ad unines.
piosa (Caiii, i{osa) Affranii. Ibid. Bailhius suspicaiur legeiiJu.n cum suspicione occulte id faciat. In suu .Ms. inveiiit lam criiniiiosus , quain tu viiuperas. Alii b;ibeiit, tam criininosa,
:

iil

esl, tolus coii/liclus. Barlliius

digna esse ai(, sive ea ex sua observalione Isid riis proinal, sive niore suo aliunde describai. Qiiod aulein Barlhius saepe leclione:ii siii Codcis con;eclura emeiKbire conaiur, acuiin pIltuiii jue iigit nain jain ea fere oiiniia in Ediiione Grialiana correi ta er^uii, salieni cum AJversaria Barlbii iii lucem veneriini, quern aliquando Edilioiiem Grialii viinenioria
lii'c
;

quanlum

viperu.

Arev.

87. Vid. Doiial., in Terenl., acl. iii, sceii. 5. .^Jelpli. Sic Fesi., dici. Vmufus, et ipse lib. x Eiyinolog.,
lillera C, et lilter.i

disse conslal. Aiiev. 79. Es Serv. , ad illud baccas.

— — Plawus.
jam.

R.
scena cujus princip. Fe-

In Epidico,

iii

Georg.

:

Balsamaque

ei

cisti

8JJ. Aliterdistingiiit Donat., aci.ii, scen. i,Phorm. CHrfl rero. Ex Serv., ad illud ^En. Curisque 80. Vetus Glossar. Ba^sus rjx"^ofHi. Eiymolog. lib. i, cap. 5i. Vid. Agell., lib. v, J) ingenlibus wger cl iv^En. Jain(tuduiiisauciacu<a. c;ip 20. Ibid. Val., cwia lero siiie solliciludine es(. Arev. 90. Iniiiio Mani.scripto Ii.tc linuini Inler commen82. LtiumqueosiendiiVarro.lib. iv liiig. Lat., dici coinmenlalarios cl coiiimentaria. Commeniarii iibri Cirlum. Saiie... Ex Servio, ad illuJ lii .£a. ria volumina. AVc luciComalum. F., com,!iiHa/Mm, aut commnliim. dus ceilira sideren pulus. Itid. Iii .Ms. Val. 5321 suluiii lioc esl, CoininenlaSe.xus. 1'niiinm ex his; et infra coniem84. Al. rium liber, comnienlumiolumen. In Edilis dilfiTeuiia nere ea qinr optima hoivtis. noii plene expliealur, ciiin iira-lercalur explan.itio Ibid. liiEditiiiiie Grialii iiidicatiir, deesse in aliqiiiComHicnvcrbi coinicum. LegeiiJiim ergo viJetur bus exeiiipla.ibns verba, l'riiiium... seciindum paiientuin voluinen, idest,ei diversis libris comineniaiuin lix Ac rever iii velustissimo Codice Vatii;iiio 'ZH Comicnm ex Vfferi c( iVouo Testainenlo. Lomicus \U coiiliinMtiir oratio sexui reiiutttiaii '. Uuruiit priCommicus, el Coines liber ecclesiaslicus eral, Leciiotiia jeticilalis esl, ele. .Mox idem CoJ. in coiijuniis punariiis qiioqiie dicius, de qiio vidtf Ducangiuin, verre'itibus inlelligimt, caslitatem in virijiuibus. Arkv. b) Coiimcs, primo loco. Aret. Kti. Citat alterum ver;Uiii .Nun., dict. (,'a»/i;ii; , ex

l

:

,

:

:

,

:

:

:

:

1

,

:

,

31
92. Inlcr

DIFFEUENTIAKIJM
Cacum
el

LIB.

1.

3.

cavaium.

Cavum

iialuraliier

,

A

"""s.

Consuesciimis

16

bona, insucscimus inalj, as

cavatum

inanii.

sncsciiiins ulraque [.!/., utrnmqurl.

95. Inter Circiler, circa el

cinum. Circiter ad nuicmpus
,

105.

Inler

Capio

et capesso.

Capio aliquando

,

Mierum refercndum
circiim vero

esi

,

circa ad locuin ei
\AI.
,

capcsso freiiuenter.
10(1. Inlcr
si

iiiidii]ue.

Ergo dicimus

(lic:inius]

Cunclos ct

omncs. Cuncti

omncs

siiiil

.

circumisse nos oibeni, non circassc [At., tircaisse].
i)4.

inodo

jiincti sunt,

ct simui fuciunt aliquid.
ciiiicti.

Ali-

Inter

Cinitiiipedes

ct

anleped"/!.
,

Circuiiiaiiii-

ter

omnes

diciintur noii

pedes sunt obsequia
coruni.

scrvoium

aiilepedos

107. liiier Cwterot ei atios.
niiiiii^ro

Quod

cartteri

cx endciii

snni,
Iiiler

alii

ex allo.
el curiateni. Curi.ilcs oflirialis

15

3^- '''^' Conliiigil, obtimiil,

eveiiil,

Cl accidil.

108.

Curulem

Coiilingil eveiitu, (ibliiigil sorle, accidit casii, evonit

publici, curulcs

vero sellx,

in

quibus magislraius

vel nialo, vel boiio,

sedenies jura rcddunl.
lUti.

96. Inler

Coiripere, objurgare, et casttgnre. Corri,

Inter Ceusoiem ct censualem, Censores

etiiiii

pimus verberibus
ai.

objiirgamiis

verbo

,

casligamus

[At., tantuni]

judices vocantiir, censuales vero
provincialein

nfli-

vcrbis, cadibus el verbeiibiis.
Iiiter

ciales

qiii

censiiiii

cxiguni.

Iiileriin

Cuperect

amliirc.

Cupere esl

terreiia lu-

g

\Al., interdum] et

censorium [Al., ceiisorein] boini-

cra, vel quaelibet niundi desideria inaniler qua^rere,

nem pulcbrum
110.
quurii.

dicimus.
Cofinalum
et

ambirc vero lionorum giadus, vcl ordines potesialura appetere.

Inter

affinem

,

et

propin-

Cognaius ejusdem gcneris,
,

affinis niiptiis ve-

98. Inter Caniare et

canere.
esi

Cantarc laniuin vo,

niens

propinquus sanguinevel

affinilile conjiiiictiis.

cibus vel clamorc insonarc

canere

aiilein in-

111. Intcr C(7«iHem el iiifo/uiiipm. liicoUiiiieni ani

lerduiii niodulari, iiiterdum vaiicinarl est, id est, fu-

mo

accipimus, coluniem corpore. Columen autcm sa,

lura prsediceie.

niias
,

vel susieiiiaculum

est

,

qiiod

[.\i.

,

i|iiia]

a

99.

Inter
:

Conscribere

extcribere

,

ct

relii|iia.

ciiliiinna est
IIIIIS.
1

facium

,

unde

et cutincn, iiiidc et

rul-

IMacidus

Coiiscribere,
,

iiiqiiil, est

multa

siinul scribere.

Exscribere

quod
,

alibi

scriptiim

sit

iransfeiie,
tr.niisit.

1^. Iiiter

Conip<Hm

et

composilum.

Comptum

ciira^

transcribere
Iiiscribere
lioiiis.

cum

jus

nosirum
esl,

in

alium

composiium natura.
115. Inler CiflssMm et grussMiii. Crassiim corpiris
est piiiguediiiis |.l/., piiiguendo].
iiii
'-'

acciisationis

ascribere
,

assiKnavel or-

Describere

dictioiiis

[F. ditionis|

Nam

grassnri

aiii-

(linis.

iiimiae

crudeiitaiis.

100. Inler Contlruere et desiruere. Consiruere esl
sedilicare,

114. Inler Crflssum ct obesum. Crassus pinguis Cst,

dcsuuere vero eilerininare. 101. Inler Commodare et a<;fomjiiO(/air. Commodare est praesiarealiquid accommodiire vero apiare.
,

ohesus plus est (|iiam

pingiiis.

17

IIS.
,

Inler

Cairuiiim

el cwruleiim.

Cieruliis

est color

csiriileiis

qui

ex eo colore cinferius csi
coloreiii
(liciiiiiis.

102. Inter Consuere et suere

,

vel

assuere.

Con-

iialiira. ^aiii

c;eruluin

ipsum

suere vestiuin, suere codicum, assnere coriorum.
105.
Iiiler

116. Inlcr Corpus et carnem. Qiiod
ciipiis cst,
iKin
in oiiiiii

iii

omni carne
Caro
et
eniiii

Conseqiiiniur et assequimur. Consequi-

corpnre
,

c:iro.

murpedibus, assequiniur siudio.
10-4. Inter

proprie ossa et .sangiiis est
,

qiiod

lamen

corpus
taiiien

Consuescimus

,

assuescimus

insuesci>el

est.

Corpus autem

et lapis, et lignuni esi,

quoJ

95. Cdd. Vat., »0»

ciVffl esse

pro

110)1

ciicnsje,

circaisse, (pinil inclius videtur.

Arev.

94. Es Agrait. ad vcibiini. 95. Vide aliud discrimen npiid Agra-iinm. 90. Al. castiyamus cum crediniiis. 98. Scrv., iii ill. .\rnia viruiiique cano ;cl JEn. VIII /£n. In limine adesse canebat. 'M. Kx Agr.Tl. oninia. .4c(!(SH(:om's. - Vel occasionis. Agr:ct.
:

105. Agiact. : Consequimur studio, ass^qinmur vo:o. lOi. Ex Agraeiio. 106. Vid. Froiil. dict. Oinnes. Fcsliis eailein fcro Jiiibet cimi Isidoio, (Jict. Ciiiicli, et Ascoii. I'ed aii. iii Divinationcin.
,

i

:

— Aperlior

erit leclio

:

Alitcr
i

omncs dicuntnr,
:

i:on

:

D

cuncii. Vid. Serv., ad illud

Mn.

Tota armenla se-

— —

quuntur.

Assiqiinlioni.^i.

OrJinis

-

Siqnilicaliouis. Agroel., male. Ordiiiatiunis, nis. 1, cl A'^rxl.
:

/fcW.liiiiola Paiiliiiier:it

/''or/f.flfic/ioiiis.-iiuoJfor-

rexi 3d ejus menliMn, ut pulo, forte, diliunis. Bariliii Coiles sic eral iiiterpolalus Exscriberc, quod ulili
:

scriplum

quod verbum medicorum ett , (rmiSiTibere. F'ro liis, quod verbum iiiedicoruni est, liarlliins siibro[;aIial, qnod verbuin iiideroruin esl periiiiel eiiini ad pbigiarios. Ubservat idem dictionein Cs^e ileclaniatdriain exercil;Uioiieiii, quales d ttioiics Lnuodii ad nos veiicruiil. Arev.
esi,
,

omnes dicuntur cuneti. Arkv. 109. Iii Ms. Barlliii : Ceiisoriiim honiincin vulluin dicimus. Conjicieial Burlbius vultuosum iiaiii vulluosus severum iiolatapud Sidonium el alios. De severilaie ceiisoria res nota est. Ego inaiiiii, ccnsoriuia hominem putchie dicimus. Abev. Itl. Velu.s glossar. , columiiia, irtTTii/jiyizoTa , et coluinen, iiriaxvlov dicl. Coluninw. Ipse liljiiiolog.
Ibid. V:it., at ter
,

Iil).

X, lillera C.
Agi':i'l.,

— Aniini.,.

113 Ex

Crassari, qrassari.
;

Agr*!.

.ii((

aiijwi,

ni((

crudcl.

100. Lcg. dcsiiuere, iiisi iiialis, pra;cunte Agr.clio, txstruere vero in cxcelsum slruere. 101. Agr;rl., dicl. Coinniodotum.

Ibid. Nimiic crndeliiaiis. Val. iiiiiiliil, nimice. Arev. diciloaiUeiii Sulura Iiico iiiou 1 !•". ExC. Frohlonc
:

—-Nou.,

posscsbiuiii siia; rebliluenda, le^eiHluiiii|iie e:l cnlor nalurcv.

,

Cuerulhi

dicl. AccoiiiiH-)dai.

1!6. Slc

lib,

Eiyuiolog.

xi,

cop.

I.

23
caro nun
est.

S.

ISIDOUI IIISPALENSIS El'ISCOI'1
ei

24
Cochlearius

Uiclum aulem corpus a corruplione,

A

121.

Inier Cochlearium e' eochleare

caro a c.ireiiJo, vel a ciidendo.
117.
Inler Capiilos el capillamenla. Capilli capiiis

qui veiidil, cochleare vero spocies.
125.
Iiiier

Coeium el ceium. Cueius rauliitudo
di< iiniis.

ee-

sunt

,

capillanienia

sumniiiaics

arborum.

[Al.

lum
,

lielluam

arbnrisj.

126. Inlcr
,

Commune

el

ep':ca:num.

Comniuiie ge-

118. Inier Colluin el cerviccm. Collum [M.

Cnllus]

neris [Al., genlisj esi, epicoenuiu vero aniinalium.

scmpor cervieem, cervix
giilari

f.l/.

Ciillusjantem

numero

diciUir.sijinilicat

collum;

dnm siiidum plurali,
:

127.

Iiiler

Capillalum el capiUohiim.

Capillalus ca-

pillo granJi, capillosus pilosus et liirsuiiis.

superbiani, nl
lu accusas ?

Cicero

iii

Yerrera {Lib. v)

Pratorcm

128. Inler Cornua

el

curna. Coriiua aiiimaliuiii, vel

Frange

cereices.
et concidii.

anlemnarum, corna vero pomoruni genus.
Concidit
,

119. Inier Concidit
iiiedia syllaba
,

eorrepta

129. Inier Cwpii et

cepii.

Cepit de capiendo

,

coepit

signilicat cecidisse,

concidit, prodn-

de incipiendo.
130. Inler Calvum el calvalum.
Calviis esl naiiira,

cia media, significai se|iar.is.-e.

120.

Imer Cassidem

el

galeam. Cassis de
corio
fii].

iaiiiina

calraius

manu.

li.de

et

decalvatus dicimus valide

esi, galea de corio

[.4/.,

iiianu decilvalor.

121. Inler Ciypeum el clupeum.

Clvpcum senlnm,
niasculino
iieulro

U

3.9

131.

liiler

Circa,

circum

el

circiler.

Quoil

(liipeum
liiier

oriianientum
ei

[.4/.,
:

ornamenlaj diciinus.
Clypeus

circa est incerli

loci

Je aliqua parie, circiim cerli
inliniii.

Clijpeum

clipiiim

undique, circiier uumeii pene
152. Inler
vel raiicnem

genere esl
Uicilur

quem scutum dicimus, clupeum
ab eo

Causam

et

rationem.
raiio
in

Quod causa
ipsa re
esl.

reni

iinago,

quod
sil.

cliieal

,

id e^t,

diialur

aniecedit,

Iiem
fit.

etMioininetur, et clara
dicitur.

Sic ei iiiclylus

prsdarus

causa

esl,

propler qiiain litaliquid, lalio per(|uum
CivilL-

153. luler

el citicum.

Civile esl
ipsi

qnod aJ

18
Q^t

122. Inter Consuetudinem et rilum. Consueiudo
rei

civillem peninet, civicuni, quod

cives faciiinl.

soliise

usus,

ex consensu duoruiu

,

pluri-

131. inier Cognoscinus et agnoscimus. Gognoscimus
iguoratos niores, agiioscimus quae iiobis exciderant.

iiionimque facius. Ritus vero ad jusiil'ani

pcriiiiei
,

quasi

[.!/.,

pendel

,

quia]
[.4/. s.

recluin

,

ex quo pinin

I)e lillera D.

seqiium, sanclunK|ue
l-lo.
liiler

respiciinus].

133. Inler Dluri.a
Cogiiiior
|

,

divlina el diulurna. Diuriia

a

Cognitorem et procuratorem.

die facta sunl, ut diurna nierces, diutiua dicta ab eo
qiiod esi,

non
ralor

iiisi

prx.-ens a prxsenie prssenli daiur,
el

rocu-

quod diu duraverit, diulurna vcro a perpe-

aulem

absens conslitniliir

[.4/., queiii a.

con-

tuitate dicia, qnasi a;lenia.

siiiuii]
eiini

adversus abseniem. Item cogniior adversu^
lile
[.4/.,

G

156.

Inier D.sertum et discreium [AL, disserium].

soliimmod)
advcrsus

lilem] conlendil [.4/., de,

Disi-rlus oralor esi,

discreius

esi docius

,

a discen-

fjiidii]

quem
id esi

aJ agendum consliiulus esi
liii

do diclus.
137.
cuiiiis,

procuraior vero apud omiies. Ilem cognilor
luni daii

lan-

Inler Divilem

el locvplelem.

Dives

esl pe-

solei

,

[AL, ilem], judicii expediendi

locuples

1-4/.,

locis

pleiius]

auieni fundis,

graiia

,

procuraior vero el res oinues adniinislrai.
in

quasi locorum

diviliis

plenus.

— Carendo.-Creando

Elymnlog.

117. Capillamenla seminum, lib. v. 118. Ex Serv., ad ill. ii JEu. Cervici imponere Hoslrif. Eiyniolog. lib, xi, cap. i.

curalores et cogniiores iii sensu prnprio expressil, iit aJveililnr iii nol. aJ Dri^suiiium, lib. iv, cap. 20, Selecl. Anliipiil. In .\ls. Val., prwsens a prwseiili dclur
;

— Frange.
:

et oiuiliil

Ilem cognilor... omnes administrnl.

lii

allero cxeiii(ilari

:

Frangere cerii-

Arev.
125. Val., belliiam dici:. .\rev. 12G. Sic lib 1 Elymolog., ciip. 6.
Ibid. Cod. Val., coinmune qeiius esl heminum ; epicccnnm. Epicoena a coniniuiiibiis dilfe.-unl, quia cominiinia duos lubent arliculos, ul hic et liwc sacerdos, epicoeiia \ero unuin tanluin, iit passer, lepus, elc. ViJe (..ledoniiiin, in Arle, pag. 1S<J2, Puitsch. Arev. 13 1. Decalvaiioiiis inenlio Concil. Tolel. x>i cap. 3;Enierileiis. cap. 13, ei alibi, passim vero iii legibiis Visegolliorum erilque perpetuaB infainix iiola. 7/)i(/. Depoena decaivalionis |Jura Ducangius, verb. Decclvare, et decaUaiio. Apud IsiJoruiii verba vulide manu Decalvalor foriasse cx aliquo alio auclore petila sunt exeiipli loco. Aiiev. 131. Iii iiiio ms. Inler circa el circum quod circu Cit de al.qua parte loci, circum undique. 152. C. Fronio Causa ducel factuni , ralio solvit
,
:

ces, cl

superbiam inclinure, qua;, ul gioiseinaioii , iiiducenJa. Ili). Sit Acron., od. 5, lib. i Horalii, in illo

vcrsu

Nequicquam Deus

abscidit

,

expoiiil abscidii,

separavit.

liid. liarlhii meinbraine ita : Inler ciissidem et cassidani nihil interest. Calea vero cassis esi, quce de corio fiebal. .\rev.

D

121. Clijpeum.

Ex

Cari-io

iii

C. Fronione, male.

Clupeum armorum, clxjpeum imaginis. C7;/ptns. Locus iiiulilns. qiiein

>ic ex Carisio possf cxisiiino < Clypeus niasculino geneie 1'sl iinem sculuin diciinus, ab eo q lod esl clepo, z«V,J-Tu, id esl, celo, cuin clnpeum iiiirigo dicalnr, el noiiiiiieliir a clueo, qnoJ claiM sil. > Sic el iii Serv


,

siipp!eri

:

ail

ill.

vii .'En.

ab eo quod 12i. .4/., Solilo

.Vec clypei cunusque sonaiit celent corpus 'v.-'j toj x/i-zat.
:

:

— Oicii
,

,

:

conseusu ususd. Ibid. Val. ad jusliliam pcndel. Et wquum semper praspicimus, \iro wquum, sauclumque. ARt». 123. Fesl., dict. Cognilur :C euim prwsens a prw\cnii prwiide datur. Sisi... Al. Jussn prnsidis prwsenlis prwsenti d. Itid. Nemo veleiuai lueliiis Jitlereniiam iiilor piurei

obsciira.

luiii

133. Acron. el Porph. in oJ. Iib. ii lloral. ila lanJislingKuiit, ijuuj civicum anliqua li^uia diCalur,
iiun ileni.

cu'i/t;

I5'i. .W., ttdjecta, nullis
13t).

scnsu pro

a dic.

:

Ev Agrailio.
est.

Discielus

Lcgc

;

Descrliis, cst

derelicius,

a

:

23

DIFFERE.NTI \RU.M LIB. L

28

138. lulet De[eiisoiein elitllorem. Defensor cnrai,iie
fial injiiria,

A

liuni] e-l separallo,

cum

iniilier

a viro disccdil,

di-

ultor id facit, ne inipnne

sil

facia injuria.

virtit vcro, qui a via vel ratlone defleclit.

j50. Inler Deformem el twpein. Delorniis ad corpiis
)ieriinci. Tiirpis

21
diluit

li8.

Inler

Deluit el^diluil

:

Delult purgal,
:

ad aninium.

lemperat. Livius, de inorte Mitridaiis

iiuod

20
delirns

'i"-

'"'*=''

Dementem

et

ddinim. Demens est

ciiin diluissel.

cujusiunque

ailalis

ameiis, et [F., id esij sine iiienle,
iiienie

149.

Iiiler

Dilectum

el

dclecliim.

Dileclum a

dlli-

auicm per jclalem
ita,

defectus
liia,

:

dicius

geiido, delectiim ab deligcndo [.U., eligendo].
lo'J.

autem
Lira

eo quod reclo ordine, quasi
esi arationis genus,

aberrct.

Inier Directum

et

dcrectnm.

Dcreclum per
Dlscernit qui

enim

cum [AL,

cuin qua]
sulcos.

latum

est,

dircctum per loiigum.
Discernire et
,

agricolse facta [Al.,

jacta| seiiieiile
et ulrocem. id

dirigiint

131.
iii

Iiiler

secerncre.
qiii

lll.

Imer Dirum
iii

Dirus iiiiinisericnrs,

diia* partes dividit
iiiulia eligli.

secernlt,

ex multis seoi-

quasi divina ira
est,

adactus. Atrox, criidelis, liuc
[-1/., siiasibilis].

sum
mel
cll,
jj

rruJus, neqiie suavis

132.

liiler

Dicere ct memoraie. Dicit ennn,
,

qiil

sedl-

142. Inter Doliim et (lolorem.

Dolor est corporis
vero
occulia

ideiii

pronuiiliat
taciiliis

iiiciiioral, iioii

qiii

beinel

incoinmodiias
iiialiiia,

,

sive

molesiia. Dolus

sed qui

idem, mcmuriy;

coiiservaiid:e

blandis sernionibus adornata.

caiisa, facll.

1-43. liiler
fit,

Dolum,insidias, ei fraudes. Doliis aiiiino

155. Inler

Derigcrc

el
,

dingcrc.

Dciiglinus qu,e

insitlla:

loco, sive lelo, fiaus circa lidem mutuaiii

curva

suiit

,

dirigimus

cum

aliquo leiidiiiius.

\AI., injuria].

1:4. Inler flcporlare, comporlare et exportarc. De-

144.

Iiiter

DemeiHiimel amentinm. Dcmeiilia
est,

lciii-

l'0rl;ire

esl alliiuid aflerre,

comporiaie

lii

unuiii

lu-

porale

vitiiiiii

aineniia

perjieiuum.

Deiiieiiiiu

cuiii

conferre, exporlare lollere.
abscedere, el cxtera. Dls(ler

autem

dicta, quasi diniiniitio iiientis.
et sulHlistinctioneni.
,

1S5. Inier Discedere et
Dis-

143. luler Disiinclioneni
liiiclio

cedere per divunium didnius, ab^cedere
tiaiii
,

absen-

(inem keiHiis
sus|i.].

iacit

subdi^tinciio suspe:idit

secedcre per

siiigularitaiem

,

decedere per

[At.,

mentein
Inler

iiiortem.
et
diii^idiiitnm.

14G.

Diinidium
,

Dimidiiim

150.

Iiiler

Deauco

et diduco.

Dcduco de amico
eipios Irluiiiplui-

cst xqiia
[Al., si]

pars divisa
oeiiualis.

dimidlalum utique pars, sed
divorlil. Divortio [F., divnr-

producendo
lio,

[Al.,

perducendo]. Diduco aiilem distraItini qiiaiiluiii
:id

non

\cl

divldo.

147. Inler Diverlil cl

Ie>

22 ffi'^^'''"''
Divcrlit.

*'

equii duxere Irluinplios; si boves,
eniiu

deserendo dictus. Ex Agrxtii meiiie neiilra linrnm
clionmii, quas ms. Iiabeiil, tolerari polest. Al. sertus est doctus a dissercndo, etc.
:

le-

Q


Serv.,

Siinl
ix

diierlicula
viai

,

quK ab
mililares,

lioe

:

Dis-

verbo, senittiv
ail lllinl

iraiisvcr.->a!

a laterc,

ail

yEn.

.Ad divortia uola,

137. Kectiiis f irle Friinlo Diies. qnia dividendi (acultaiem liabel. Vario a divo dediicit. LotoiKiH. Sic fere Froiito, ix Terenl., Scaiirus ; Ct ipse ElymoUig. lili. x, lillitia L. Ibid. Vat., quasi loci plenus. AnF.v. l^"*. Sic et Fronto Liliio vinilicat factuin; vindicia, vcl vindiciitio , futura prohibet. 159. Al., Animuiii. Vrimcu, al. nis. 140. Fesl., dii t. :1/«i(et(i;i;«iH. Ipse Eiymolog. !ib.

Ibid. .Ms. Vat., vel a ratione dejhclil.

Ancv.

ab Agi;elio.
er;it

— —

1 i8.

Kx

Agr;Kilo.

1'urijat, Al.,

purgul

vel lavat, qiiod taiiieii afiesl

:

Livius. Idcus.

Ex

lib. cii, ut

consiat ex Flori epltoine,

Ibid. Ilartliiiis, lih.

vcl P.iulo asbeiililiir, qui
ii'J.

xxxix, cap. 14, potiiis Feslo deluere snlveie exponit a
AgrLcrnis: ddigi uffectioiiis

luciido, noii a Iniundo. Aiii.v.

X, lilicra

— —

D.
Delirus, el
i|'Se in
:

Ex

c:ideiii iiieiile

,

INoii., dict.

Elyniologii-;.

deinji judicii.
1

Sulcos.

Iii

ElyiniilO:;. :idditiir

/" quos oinnisse-

U. Ilinc

Icgendiim

conslat apiid Agr:eliuiii

niiile

cjes

decurril, qiiod

cuni

inihiiiie veniiii »il, furt;issis

et

illic ea verba tolleiiil:i, aut sciibeiiiluin cs iNon. In quosoir.nis ulirjo decurrit.

quoad jeiiMim luciis: Direciuin in liilera aplatum. Sle el Etymolog. lib. x, llt. D: Direcius co quod in rectum vudit.
siiiiiplu^
/tii/.

Ibid. Vat.,
nlate.

siHt;

inent^ defectus;
r|ua;
iii

delirus autein pro
addiiutiir post

Eleganteiii

liaiic

dilTerentiani Birlbius vocat.

De veibis

Etyim>liii;ii^

dirigunl sulcvs,
1

ilixi
;

suo luto.
(.,

Aiitv.

"

AnF.v.
Fest., dicl. Meniornre. Ibid. Vat.,srt'piiis ii/. Akev. 133. Sic Paiilus ex Festo : Dirigere apiid Plnuiunt invciiitur pro disccdere, sed (//.sciiK/eri; legit vlr erudii.;
1.'2.

U.
illiid

Iiidignatus
II

ad

Atroces. Ibid. P.iiiliiius pio in id adactus iuilicat ex var. lect. indigniitus,&l ex conjetliir.i iinius. liiirlliiu-:, lib. xxxvili Advcrsar., cap. 'i, legit nei\ue snusibilis, etfxpoiiil co!isullus,ialiune utcns, ul apiul .Vpiciiiiii,
dii lioiie

— Fest.,

.-tii.

:

nalus, ut Feslus. Vide Serv., Qiia: mcns tam dira.

El cuin uliquo. .\l., ciim ad aUquem. Depor134. Fuite scrlbeiiduiii ex iiiente Agr;i'Iii tare, ea deferre ; male taiiien ipse, deponere. Appvriare
:

cst

et Plitebadiiiiii. AitEV.
ii-2. Sict^ic, Tusc. a sensibus alienus.
II
:

uliquid aflcrre; coinp., eic. Tollere.-De loco lollcre. Agrna.

Dolor motus asper
x, lillcra

in

corpore,

13(i.

— Ipse Elyniolog. — Sensni. — Noii, dat.
I

llb.

D

dii

il

dolosus

Ibid. V:it. iidornal pro adurnala. .iiitv. 141. Lib. x f lymolog. liiteia D. 143. Eiyiiioldg. lib. i, cap. 18
Al., .Ueiilis, cel s nsiis.
ciiiiio--c
i(i.

— — Equos. — Subducere. Ex classem. — Dcdticunt.

volum

Despicieus mare reliSlc Serv., ad ill. i Al,u. Deduco, prosequor ; diduco, dirido. Vel divido. AI. seu pono, id est, f. seu d.spuno.
:

:

Maliiii ciiiTKS.

Serv,, ad

ill.

i

^ii. Subduccrc

Agr:vl., rt

Agcll.,

Ilb-

lil-,

rap. li.

III .Eii. Al., didnciint. Ibid. Val., ileduco pro aniino dcduccnilo. \t,tl.

A>iroi(iui».

.87

S. ISIDOIll

IIISPALENSIS EPlSvOPI
siili-

28
moribus
Qui
dicit
et

deduxere[/l/,,du!!ere]. Iiem qiinnliini ad naves,
diiciTe
iii

A

factns

beaius,
Iiiler

lionesius
et cedo.

lionore

usiis.

iprram
iii

dicinius,
ul
:

dailueere [AL,

diilu-

167.

Do

do

significat i|ni-

CMf]

aiileiii

mare.
el

Deducuni

socii

naves.

bus delur; qni dicit cedo, de se
108.
esi,

laiiUiin dicit.

lo7. Inier
(]iii

Diw

ambo

\Al., liiins anibos|, ljtii|iie
;

Inter
lit.

Deum

et

diium. Quod

Deus seniper

dicii

duo [M., diiosainbos], Qumeral

qui ainLo,

divus

jimgil.
1.--8.

169. Inter Datnnum el jacturam, et detrimenlum.
Inler Dispurem el imparem. Dispar cst
ina;Jacturaii)
dninriiiiii
11-

scienles [At.,

scienter] ct ultro palimnr,
,

qiialis, vel ilissimilis,

im;nrYero, sine pari.
Cicero,
;

subilo,

et

non credeiilibus nobis
fit

lil;

159. Inler

Diw

el bina.

iii

episinlis ad

deirimenlum, leve daninum
170.
tur,
Iiiter

in

pane.
Doiiuin

liiiin, iliias epi.^tolas,

iion biiins

binas

litieras, iion

Donum

el munits.

Deo

oller-

(luas.

Quia nunieri

Inntiini plnrnlis est

nomen

Itterse
biii:!,
iit

munus

liominibus.

quae epistolam signiflcant.
iiisi

Nain n»n dicimus

171. Inier Delxia ei delecta. Delicia peccata, delecia elecia.
17*2. Inler

ea

qux singularem niimenim non
iiumerum
adiniltunt.

ailinitlunl,

bina caslra, biiia arma. Ea .lulcm dicimiis
sinsiilarein

duo

qiiae

Delictumet tn;us(iftam. Delicluin
es-e
]

'juidaiii

leve pulaverunt

peccaium,

quasi

neslijieiiiis

ICO. Inter
Iiabilatores

Domiim
periiiiel.

el Aosp.-ium.

Domus

.id

proprins

B

[

F., negligenlia

derelictum,

injustitlam >xro im-

Nam

liospiliiini

tunc vocatiir,
ip<i

raane aliquod

sKvumque commissiim.

iwiiaut aliquem recipiniu-, aul cum ab aliquo
recipimur
;

173. Inler fio/uHi et dolorem. Dolus tergiversaiio,

uiiile

tl

qui venit

,

et ad

quem

veniuir,

dolor vero corporis inquieludo.
174. Inler Dolosum et inimiciim. DoIdsus est qui
occiilia

liospes dicitur. Sic Plaiilus:

Hospes
161. Inier
Deceiis

iiecavil

hospilem caplum mann.

raaciiinalione
aperlius.

grassalur,

inimicus vero

qiii

Decentem et speciosum et [ontwsum.
probatiir
,

iiialn facit

molu corporis
Inler

speciosns spicie,

175. lider

Deduco eldiduco. Deduco, aniicum, di-

formosus, natiira, sive formn.
162.

duco, dislraho.
esl

Deformem
[

et

informem. Deformis
furm.
]
iiifi

cm

deest forma,

.4(.,

f;ida

rmis ulira

24 '"6. luler Directum el derectum. Direclujn [AL,
derecium
ciiiin
] ]

in recliini

vadens

;

dereclnm

foniiam.
in laiere

[

.4/.,

dire-

recium.
,

105.
feitur,

Iiiter

Decus

el df cort-m.

Decus aJ animuiu reDelatnr,
;

177. Inler Disco el doceo. Discit qui iion novit
cet vero qui novil.

do-

deior nd corporis speciem.
Inier

1C4.

Detatorem et dilalorem.

qiii

deferl ad accusandiim [Al.,

causandum]

23

dilaior,

p
178.
Iiiier

De
Exiernum

tittera

E.

qui differt ad piorerendum.
165.
Iiiler

et hesiernnm. tlesiernuin di-

Draconem
lerrs.

et

iraconem

f

Al., iruaconem].

cimus pridinmim, exiernum auleni exlraneum, hoc
est, alieniim.

Draco cst imnianis bellua, iracones [Al., truaconesj
vero
siiiil liialiis

179.
rilas

Inter

Etoquenlem

el

toquacem.

Siiice-

166. Inter Diviiem, polentem, fortimalum, locupte-

facundix eloquentum est, efTusa et
,

iiicoinlita
:

lem

et
,

honesium.
qunsi
,

Dives esi potentia
locu|i'es

ei

virtiit.!

,

lenierilas

loquacium. I'nde est Sallu-lius
:

Loqunx

poicns
locis

Deo prnximus,
forlunnlus
,

fiindis,

qunsi
]

vwg-s quam [acundus. Et Cicero
liab tiim,

Huiic loquacem esse

plenus

subilo [f.,

siibsiainin

nunqiiam dissertum.

159.

Ex

Serv., nd illud
ail illiid
i

viii

JEn.
:

:

Frenaque kiHa.

Vide eumdem,
liinn

jEn.
fil.

dut qui non finire facit daluin. 168. E.\ Serv., ad illudV/En.:Ci'Hi(s ultoasanyuine
diiiim.

manu

lalo cnspniis haslilii ferro.

Al., Cic. epiilolorum ad

Ibid. Barlliiiis fulilissiinum esse ail, qiiod non dicaiiius bina, nisi i|ue numeriim singulireni iion adinitlunl. Isidoius Servinm aliisque graininaticos se
,

— Deirimentum. AI.:/nso/i/o Sic Ascon.
:

169. SHfri/o.elc.

el

nnbis nescientibusfii.

Pediaii., 3 nrat. conlra

,

,


.,

,

,..

pro diio proiniscue usnrpaliir. Ahev. 160. Ex Serv.,ad illud viii JEn. Nevero hmpes, ne quwre. El iMiisiellaria, scen.cujus iiiiliuin IIabeo,Nep:

tune. viaq. qrut. 16I.C. Froiilo
dicitur

«/'efiosus; iiiale legilur
,

Decensin gesiuest, el niolu corpoiis, formosus ab excellenli specie [urma nalurce bonum unde eiiain [urmosus
;

:

,

ilicitur.

162. Lib. lOEtymoIog.

liitern

1.

164. Ex Agr:Klio. Ibid. Val., ad offerendum. .\nEV. 165. Poeln aiioiiymus, laudaliis n Joanne de Jaiiiia Terrarum tracones, animalia dico dracones. Vide Du:

Verr. Detrinienlum vel unius partis dici potest. 170. Serv., ad illud \ ^^....^...--.^ ....................... jt.n..Siruercniquesuis altaria ,..., .— donis : Z>OHa, ait, supeioriim, H.i/Hcra in/erorHm; et clarius. C. Frontn: Donitm quod diis dalur ; muuus, quod amiris vel cliens, vel libertus ufficii causa millunt. Ipse end. libro Elyinnlog. vi, c p. 19. Ibid. Cod. Val., mKi!iis omnibns. Arev. 175. Ms. Val., distribuo prn dislraho. Arev. 178. Vnl., Iiic et nlibi, gii:isd;iin dilTerenlias diverso ordine collocai, el nonniillas boc loco addit. Liltera E ila incipil : Inler ivquoia el inaria, elc, iit nnm. 66 ; inier eevum et sceculum , elc. , nt num. 67; inler eiternum, elc, ut boc n. 178; inleT hccresim et scliisnia, ut n. i82. Ibec varielas ex diverso scribendi modoor.tnr; nain medio aevo scri-

bebaiiir eifuoro, «lum, cresis, eic. Arev. 179. Varr., iv ileLing. Laiiii. Loqiiax,
:

quinimium

cnngium, verb. Tracones. Arev.
Ibti. C. roiitii Cui forte aliquid contingit. /6ld. Val., ('( virlutibus. Arev.
i :

eloquens, qui copiose luquitur. Ipse, Eiyiiiolog. Iib. X, liiiern C ei L. Sallusiiu.s. Ciinliir ideni fr:igineiilum ab.Agcll.,
loquitur
;

107. C. Fioiiio: Cedo

iibi

ponit

,

ct cst

imnwbUc,

lib.

1,

cnp. li.L.tcitum uiido.

29
180. Inler £a:pert«m el «aper/um.
luni

DIFFKRENTIAnUM
Si eniin

LIB.

/.

Vf
,

esper,

A

laudanduni [F.
Cicero
:

laudando] exlollunl
forlasse hccc
illi

,

per unuin

^

rerum diiierimas,
ignaruni.

signilicanius perilum

si

ex-

Nimium

eferunt.

periein,

192. IiiterEisc^ifiiimKr.pcrsf^uimar el prosequimur,
Exerciius,
Exseqiiiiiiur morlein, in qiia

18i. Inter

Exerciiatum ei exercituni.

vimiicta est, persequi,

laboribus latigauis, exercitatus, vei arte, vel studio
peiiius.

niur
licio.

fugieiiteni,

prosequimur

cum

fungiinur of-

iSi. Inter
aliquein odil

Exosum
,

et

odiosum. Exosus

dicitiir qui

193. Inter Ex/emp/o ei

i7/ico.

Exiemplo, repenie,
vel conlinuo.

odiosus, qui oditiir.
el ehriositalem.

vel siatiiii, vel subiio, illico,

mox

185,

Iiiter fifrrie/fllem
,

Qiiod

elirie-

26
siinl
,

''''"^'

Inter Exstinclum tlresiinclum. lixsiincluiii
ut Cicero
:

tas aliquando e-l
esi.

ebriositas frequens tenuileiilia vini
ait (/

diciiiius liiinen,

Liniiina civiiatis exsiincla
,

De qua Aposiolus

Cor. vi)

:

Neque

ebriosi

restinctum vero' incendiiim

ut idein

Cicero

:

regiium Dei possidebunl . Pulclire auiem quidam non
ignobilis orator,

Subjectos prope

jam

iijnes,

circumdalusijue reslinxi.

cum ebrium
Qua

e

[

Al., a

]

sonino de-

mus.
195. ln'er Equilem
[Al.

scriberelexcitalum, ait: Neque dormire excitatus, nec
viyilare ebrius

f^Hnmi, equestrem
qui

el se-

poterut.

seiiteiilia

25

expressit

qncslrem.

Sequeslris dicilur,
per (luem

cerlaiiliUus

mefi-

quodamniodo ncc morluuin eum

fuisse,

ncc vivum.

g

jii,s inlervenit,

ulraque

pars .Tquain

18*. InlerEfgn/Mmct eventa. Evenlus ip-a rcsest,

jgn, seqiiatur [A/.,
est qui

xqua
in
:

ruleaqualiir]. Eqiies auleiu

Eventa autemdicuniurquae ab eveiitu
183.
Iiiter

veiiiunt.

equo sedet
si

anuis.
Ille

Equesiris

veio locus,
est.

Egestutem et pauperlalem. Quod egeslas

yel ordo, ut
Jl/i/i(a/

dicas

liomo equestris
equeslri ordine.

Iiem

:

pejor esl qnain paupeitas, paupertas eniin polest
esse bonesta
,

[AL, miles]

itle in

nani egestas semper turpis esl.

igc. Imer

Exanimem

el

einnimatuw. Exaniniis
liineus.
IJl

186. Inter Experienliam el scienliam. Experieiilia
in

est iDorluus, exaiiiinaliis vero

esl illud

:

malo
in

dici poie^t, ut poeiias
i;intuin.

expertus, scientia au-

e auimr.ta sequens impiiigerel agmina muris.

lem

bono

197.
alios a

Ii;ier

£u

el

/ie«s.

Eu

inierjeciio

doleniis

187.

Inler £mi(/i( el urfmii/i/. Emillimus

est, lieus adverliiuin vncanlis.

iiobis, admitliiiius

alins ad nos. Sic quidani virgiiii

198. Imer

Ensem

el

gladiam,

Ensls est lerruin
auleiii

cuidani ail:

Murum

sexui tuo exstrue, qui nec

luos

taiiluin, gladius

vero totus. Mucro
leli

non lanlnm

emitial oculos, nec admitlat alienos.

gladii,

si

d el cujuscunqMe

aciimen

est. Iieiii gla-

188. Inler Exisiimare elarbilrari. Exisiimareapud

diuin generaliter dicimiis, cnscin in prjilio,

inucio-

nninium
[

noslrum

esl
]

,

aiLiirari

judiciuin

aniini
-,

ncin In opeie.

4/., aniiiii nostri esi

proferre.
IJ dilTerl (|uia qui
id einii

119.

Inier

Exuvias

et

spolia.

EMivi;u du: iim

189.
eiiiit

Iiiler

Emere

el redimere.

suiit, spolia

privatoriim.

alieiium

eiiiit, qiii

auiem redimit,
suuni esse

pro-

200.
qiii

Iiiter

eum

qui in

insulaiii relegatur, cl cuiii
dilTereiitia

prie

quod suum

fuit, et

desiit.

depnriatur,

magna
\Al., qiii

est

:

piiiiio,

l'JO. Inter

Exspeclareel spectare. Exspeclaiur veiivel apprnbalur.
Elfcruiit qui ex[ior-

qiioil

relegalum

relegalum]
,

binia

sequun-

turus, siiect;ilur qui videuir,

tur, nisi fuerint seiUentia adenipta

deportatum non
fii,

191.
taiil
[

Iiiter £;J'er«ii/ et

eferunt,
ff.

sequuniur,
relegato,
exiolliinl.

iiisi

palam

ei

ruerint cunccssa. Iia
in

ut

.A(.,

asporianlj, per diio

Lferunlauleiii, qui
:

nieniioiieiii

bonorum

scnieniia

liabe-

180. ExServ., adilliid liiiEn. Exercite faiis. Ipse Eivmolng. lib. x, litlera E, diciiuiiibus Experlus,
el Expers.

Ignnrum. De re vel cnusn quw agitur. Ul glossema rejiciendum, nec Servliis agnoscil. Ifsl. Ex Servii lococilalo Exerei:e,\ui\nil,faiigale.
:

Extemplo esl 193. Viirr., lili. vi de Ling. Lalin. Ex'einplo, subito, illico, conlinuu. continun. Al.
:

— Non.
19.';.

:

:

Illico significal staliin,

mox.

Exercitatusperilus; exerciiusluboribus ;exercilulus
diis.

stit-

rv

Serv., ail illiid xiiEii.: El pace sequesira: Sequesler esl medius inler duos altercaiiles, apud quem (diquid ad icmpiis seponilur. Et sic b-re Fesi. ab Isidoro, lili. ix Diiae illie viues, iii «rmfs,

Ibid. Val., labore falignlus. Ari:v.
lt>3. Iniiuit
lib. IV.

Eiyiiiiilog., cap. 3, iibi agit
oinittiintiir. et

de

iiiiliiitius pqiiestriliiis,

idem discrimen Cicero. Tusc. Qiuest.

sane

niilii

j('cerai eiiiiilcm

tiiniii

Jbid. Nonignobilis ora/or. Coelii verba annotari ait Rartliiiis, qui totuiii locuin ex Qiiiiilillniiii peiiiiiin
iiliisiravil
lili.

Virgilii liico,

III

Georg.

;

suspecta: siinl. Forla^isis ailpro eqno ipso sinui, ad liicio Atque equitem docuere siib nr-

mis, Insullnre solo.
les.

ISon., dict.

Equitem, ct Equi-

xiv, cap. 18.

Sermo
ex libro

;>ulem Coello eral
Liicretii
:

de M. Anlonio. Arev.
184. Wiin., dicl. Eventiis
tiim dici poleril
;
i

— Oidine.
196.

Al. .Sequester suspector penoris dicitur,

Even-

F. susceptur piyiwris.

quodcunque

erit actiiin.

Ex

Serv., nd illud

l

/En.

:

183. Epitlielon Virgiliaiium, turpis egeslas. 187. Ai. Anobisail alios. 188. [Soii. dici. Arbiirii. Inier emere el redimere quid imerest. 189. Vat.
:
:

corp. Et inlcrpreiibus Terentii, aclu.
dri;r. ei alibi.

Exanimumque auro i, sceii. i, An-

197. Kx Agr.Tlio.
IIIS.

Lib. viii Elymolog., cap. 6.
illuj xi

Qui

eniit, eic.

Arev.
i

199. Videlur ex Ser"., ad
duces.

JEn.

:

Ipsos ferre

190. Ex Servio, ad illud Georg. Mulio exspectata tabore; quin el exspectare pro prubnre ab cudeiii usurpatiir II Georg. : Crassaque tergn exspecta. I!ll. Eadein Agrajliiis; niliil l;>iiieii de diiplici ff
:


iiilcr

-iUO.

Etyuiolog.

lib. v,

cap. 27.
linbeii posi.it.
li:cc

llaberi non prosit.

Legn non
;

Ibil. Alieiia videiur ab lioc relegaliim cl depcrtaivin

bco
Cl

difrcieiilia

Effiriur, inquil, qui porlaiur; elejferunl, qni Itiudandn

atCil

a

vcleri

Co-

31
ri,

S.

ISIDORI IIISPALENSIS EPISCOPI
in

32
olijiiiiur,

non prosii.dcporlalonoceat. Iienidisiant27et

A

«''norem.

Forinido

vei oculis,

vcl aninio,

loci qnaliiatc.

Quod

cuni relegato quideni liunianius

sine adliibiia

raiione,

et

niaxiine

parvulis,

pavor

transigiiur,

dcporlatis vcro solent insula; assignari

auiein

cum

limiditaie aninii subilaest coniurbans (iC"

(lux suiit asperrimx,

qnxqne sunl paulo minus
deicvlum.

suni-

casio, quae
siat, itcin

tamen solvitur ratione,
metus
est

vel lempore, ncc
aninii subitiis,

ino supplicio coniparandx.

mntus

interior
tristi

iOl.

liiler

soliludo,

Eiemum el nunquam ulji

Eremus
esi,

esl in via

sive cordis, factiis cx aliqua

rccorJatione. Ti,

liabilatuin

descrtum

nior vero est accedens dolnr nieiilis extrinsecus
nllqiia
viiiuiii

ex

ubi aliqiiantlo iiahilatiini et derellctinn csl.

accidenti

occasiune.

Porro

liinldiias

aniiiii

^02. Inler
tio,

Exsccralionem et juralionem. ExsccraSi
:

sciiipilernum est. Nani

liinor,

pro

leniporo

nl puta
;

:

paliar^^

Jura^io
Iiiter

malum iion palior [V., ^i bonum milii evenit.
,

ut nialuin

non

est.

Ilaqne in viro lorli estaliquando tiinor, tiinidiaiilem et boiius linior cl
inalus.

las i.iini|iiain. Est

203.

E.vperium
,

et experrectum.

Experiuin,

MmIus
iralii

csI, cuin

leinporalia
[-1/.,

bona quisque

sibi
;

snb-

aliquid agniiiini

experrectuni asoiiiiio.
ci

peiliorrcscit

abslrabi periimcscil]

bomis,

204.

Iiiler

En

em. En, cuin osleiuiis, ein, cuni

cuni i|iianto quis Deinn ardentius diligit, tanto eiiiu
diligt;iitius

increpa».

oflendere

pertiine.«.cil.

Nain tiinere

iiiter-

205. Inier Ebrium et cbriosiim. Elirins ad lempiis

B

duni proilest, et decel, pru qualitale

leniporum at-

multum
mal, per

bibil,

ebriosus seniper niullum bibil.

que causaruin.
213.
Inier Facinus el flaiiHium ita videliir distin-

206. Inter .'Equum ei equimi. Equus, quod e>t anie et u.

sola

scribcnduin.
a:

Quod vero pro
dipbibongon ge-

giiere Angiistiiiiis.

Quidquid enim, inquil,

atjit

indo-

justo scribitur [F., accipitur] per
niinala u u est scribenduin.

mita cupiditas ad

corrumpendum animum
vocntur
,

et

coipus
agit

suwn
F.

,

jlacjiliuin

quidquid
liwc

vero

«(

De

litiera

alleri noceat, dicitur

facinus. El

duo genera sunt

207. Inter Fidelcin et fidum. Fidiis aniicus dicitur, (idelis fainulus. Ilein inlidelis est qui caret lirinitste
,

omnium

[AI.,

/iomi/i«i?i]

peccalorum,

Sed
in

flagitia

priora suiit, quts ciim corruperint
prosiliunt.

animum

facinora

iiilidiis,

qui lide.

208.
(le

Inter

Famosum
fama; est.

et

infamem. Faniosus

est,

292I6.
animo

Inter

P/iaH(nsmm elplianlasnia. Plianlasia

quo fama loquilur seubene seu
inalai
liiter

niale, inf.miis vcro

est iuiago alieujus corporis visa, elcogitando posiea in
ligiirata, ut

lantum
209.

puta, avi ve! palris species, quein

Ferocem

et

ferum.

Ferox diciiur ani-

aliquando vidimus, ac

dum

cogitando memoraiiius,

iiius, feriis leo.

pbaiitasiam dicimus. Pliaiitasma veroestex imagiiic
meHrfflcem. Oiiinis honio falnoii auteni

210. Inlcr
lax id agit,

Fa(/a«met

c

cogiiila,

aliqua,

qiiam vidinius, iinago forinala, ut

2S "'"''^ quisque fallatur;
iibl

om-

puia, species avi queni

nunquam

vidisse

meminimus;
nieinuria

nis vult fulleie qni iiientilur. Sicut
ct niiilia poeiiKita,

iniiiii

et coincediae,

sed lamen ejus species non meraoria, sed inotu aniini

inendacium deleciandi pntius
Nani eloiniies
inentiuiitur.

liguratiir.

De

cognilis eigo specitb'is

slndioquain

falleiidi vulunUitcscribitiir.
[,1/.,

collccta, pbantasia est;
ligiirata, pbaiitiisma.

de

in;

oguitis species aniino

fere qui jocaiitur

penc qui loquunlur],
et fnriosum.

Nam

liguraia

phaniasmata

nibil

211.

Iiiter

Furiaium

Furiosus csl

alind sunt

quam de

specie corporis, corporeo sensu
suiil,

qui ferarum ritu feriur, et ab eo furor nuiiquani receilit,

absiracia; figmenioqiie niemori», nt accepla

furiatus qui

fiiril

ex causa.
furienlem] et
[A/.,

vel pariiri, vel muliiplicare, vel conlraliere, vel dis-

212. Inter FMriosum, furentem [Al.,
iratum.

lendeie,

vel ordinare, vel

tiirbare, vcl quidlibet
est,
seil,

11-

Furiosns

est

coide,

fureiis

furicns]

gurare eogiiaiido
qiiairitur,

facilliiiiuin

cuin vciuin

causa, iratus inerito.

cavere et vitare

difiicile.

liem pbantasia

213.

Iiiter

Ferocilalem el fcrilatem. Feroi
Esi
er.iin

ilas sa!pe

est

incognitarnm rerum ex cognitis conjeciiira, phaii-

Iniidi iKihetiir.

ferocitas inililiiin, et ferox

lasina vero

rerum incognitio rogniiarum.
conjidentiam.

juvenlus
214.

diciliir.

Feritas auteni dinis animi babilus.
et

217. Inter Fiduciam et

Fidueia

in

liiler

Formidinem, pavorem,

melum, sive

bonis rebus, cunfidentia in malis est.

dicc Valicaiio 5521. Barlliiiis eam reperil in suii C.i(lice, uhi eral magiia esl dijferfniia, ut ait Orenius pri-

mo

etc. Coiij cit, ut ait llereiiiiins

scilicel Miiilesiiiiiij

.!('..;

non fit bonorinn, humini prosit, depurlato noceat. AiiEV. 202. Viileliir ex Serv., ad illiidii JEn. Vos aro', ensesque nefandi ; Exsecralio csl adrersorum depre«^lniox, idi in rclefjnlo
ii

iiicmio

pro ablaiivo, ut in ulor, forlasse Aucv. 208. Vid. Non., dict. f ama. 20'J. Ex C. Fronloiie.
viis

ferri

posset.

:

211. ExServ. Chorebus.

,

ad illud

11

jEii.

:

Furiuta mcnte
nt
ail

Ibid. Qiii fucrit ex causa, scilicet,

qiiiii,

Bar-

calio; jnsjiiraiidnm veio oplare prospera. 203. Ex C. KrDiiioiic Expcrtns CM nliquid aut bona parle, ant in mala ; e.rpcrrectu-! de somiio.
:

thiiis, liirialiir cui siimiili;id irani siibjicinnlur.

Arev.

in

200.
equs

Iiiiiiiitiir

(iro

veliis iinis srribendi ecus, et dcindc cquus, ul qis pro quis, e(c, Arkv.

207. Ex iiiicrpretibus Pbnnii.
Ibid. Vat.,
qiii

Teremii, aci.

i,

scen. 2

,

212. Iratiis... Ex interprelihus Tercnlii, act. 1. scen. 1, And., et acl. 111, sccn. I, llecyrr. Inter 216, Breviicr liax iii Codice Vaticaiio 3321 phantasia ct phanlusnia quid inlerest ? Plianlusia incoqnilarum reriim ex cognilis conjectura; phantasnia
:

reruin iiicoqnitio coqnilarum. Aniiv.

caret infirmilatem, jidus

Mcnd'1111 Csl iiijinniiiilcin

qui fidem. pro firinilalc; sed accusali,

217. Ex Serv. adillud
,

i

-En.

:

(Jeneris ftducia ratri.

DIFFERENTIARUM
218.
Iiiler

LID.

I.

51
plnrare esl qiiasi

Fiimam

ei qloriom. Glnria qiiippe virlii-

A

cryin.is fiiiidcre, (Hiasi fluere,

cuin
fa-

Uim

est,

fani.i
tti

vero viiioriim.

Enniiis

iii

Acliillc
el

:

voce

flcre

,

plangere,

ciiin

lacrymis pcclus aut
a'ii|iiil)us

SwiimiaHi

tibi

pio mala vila [iimam exlolles,

pro

ciem

liiiidere.

Limenlari, cst cuin
llen'.

diclis

boiiaparalnm gloriam. [M.,parala
leiiles [Fort.,

gleria]...; mrilevo-

niispraliilibiis

Moerere

,

cnni

sileiilio

doleie.

nw\c.

vivenles]

enim faniam
ila

lollunt,

Liigere csl
a

cum

liabitns

mniaiinnc. Lacryinas ai!'em
Liigcnies vero
liiriiH
]/•'.,

lieneviileiilfs [Fort.,

bene
el

vivciiles] gloriam.

laceratioiie inentis

dictas.

dicli

,

2:9. Inler banl
:

Fntum

[ortunnm pagani

separacaiisa,

qiiasi

luce

egeiites,

iinde

ei

bieiis

]

quoil eiiim foruiitii veiiii, milla

palim

dc

tiir.

fiirtunam vocab.mt, faliim vero
singulis,
el slaluumi cr.il
,

f|iiidi|uiil
,

.ipposilum

31
eruere
fodere.

-2S,

liitrr

Foiire
,

oj

f/f.i(/,Tf.

Fcilcrc csU.in-

nl pnia

fali

cs^e di c-

ttim solliciiarc lerram
aliqiiid, vel

elTodrre, lioc Ipsiim facieiido
ciii

banl qiiod nasciiiuir, qiidd occidimus; fonnniB ijUidquid in vila varietatls accidil [AL, occiderit]. 220. Inter F(i/si/a(cm ct memlariiim. Negare qiind
vere] cst, falsiias esl, fingere quod
esi,

inveniie,

conlrariuni cst

iii~

'229. Inter
bili
;

Famulari

ct ol>se'jui. Famiilari

est de-

verum [.4/., nim [Al., vere] non
Cato
:

vi>*"'

obsequi, voUintatis proprie.
flagiiiare. Qiuh\

mendaciuin

est.

Lnde

30

250. Inter Flagitnre et
jj

flagilare

r», inquam,

si ti(;r»m

SMpjjrmiis ]AI., «era
;

)io/)is

idcm
est

est quoil

ncriu-r

iulerpellare, flagiliarc vero

s«;)prii)iis],

[alsnrius

agnosctris

si

[alsa

con^ngis,

inipiirare.

mendnx

esse videris [Al., jiidicabeiis].

231. Inier Fufunit el diffugiunt. Fugiiinl paiiter,
dilTiigiunl divisi.

I^y. Inler Falsum et
|icrtiiiet,
siiiil

jictum.
ita

Falsuin ad oraiorcs
ut qnae facia

ubi verilas socpe

luditur,

232.

Inter

Faleinur
;

cl confilemur.

Coiilileri
,

proiiori

nrgeiiliir; lit^^lum vcro ad pnclas, ulii qiiic facla

prii arbilrii esl

nam

falcri, cnarii
].

est aiiimi

iion suiit facla diciiiilur. Falsiim est

ergn qiiod vcrum
est.

voliinlalis [A/. prnfileri, id esl..

nim

esl

;

ficluiu
Iiiler

qnod laiitnm verisimile
[ructuosum.

233. Inter Fefis(i?el nun}uid [ecisti? percontandi
est

!2'22.

Fertilein el

Fertilis,
i.

differentia esi. Nain qiio Incn

vnlumns nobis respnn:

•igcr

;

frucliiosum, qiiod ciiique coinpendiiim e
Iiilcr

deri

faclum esse, quod est imperaium, dicimus

223.

Frondeum
[4/.,

ct

[rondosum.

Frondcum
abnndei
toius. Sic

Fccisti?

Quo

loco voluiiius ncgari, Iioc
[ccisii ?

iiiiulo

dici-

esl lotiiin facluin

de frondibiis, ut lorus, frondosus
lucus].
est

nuis

:

Nunguid

vero

cst

loeus

Licel

eniiii

231. Inler
dcciirrit,

F/i(i(

ct

dcflnV.

Fluil qiioil naluraliler
qiioil

frnndibas,

non

lamen

de

fronililnis

ut liunior,

dellnit aiilem

ailaie, vel

cl graniineum, cl gi aiiiiiiosuin [.!/., gerininein et gi-rininosiiiii].

velustate dissnlvitur, ul ailas iKimiiiiim, loliiim arbn-

C
deflecti.
,

ris.

Fluere antem

iribiis

modis dicimns

:

liumore

224. Inler Flecti et
a reclo] et in

Flceti est relro

[AL.
cl in

rerum,

sanie vivnrum, labc morluoriim.

proximum
Frui et

dedecii vero longius

235. Inter Funebre, [uiiercum., cl [imeslum. Funcbre, luciuosura
;

devium.
225.
Iiiler

fiiufreum, quod ex fiinore constal;

uti \\xc disiinctio est.

Quod
uii

frui-

funcstiim vero, qund fum-re [Al., in fiiiicrcj inquiua-

iniir qiio iieqiiaqiiam

cariTe possumus

;

uliuuir

qwx
tem-

lum

est.

Iiaqiie funesliis f.imuliis diciiiir, qui aliquo

ali(|uaiido

nec semper liabemus. Ac per boc

fiiiiere

polluius est, quo miniis sacra peragere potest.
el flagral.

porale est, frni vero a;lernum.
22(i. Inier

23G. Inter Fragrat

Fragrat per

r lilteram

Frcmere

et [leiidere.

Fremere

est fiiro-

ad odoreii)

rcfcrtur;

pcr

/

ad llammam
qiiod

ei

igneiis.

rem

nieiuis,

usque ad vocis
proprie,

luiniilliim

cxiiiare,

Nam
lur,
].\/.,

qiiando incendium

siguilicrit,

flatu

ali-

frcndere vero

dcnles coinprimere et con-

per

/

dicimus

;

et

quando odoreni, quia
major est, per
r

fracla

cutere. L'nde frena dicta,
e>l,

quoJ

Iktc eqiii freiid;ini, id
,

qui a fracia] specie

enimiia-

premant [AL, iinpriniant] dentibns
Hine
et frenetici dicli,

et

inorcoii-

tur

[AL, proniintialiir].
cl

dcaiil.

eo quod dentes

237. Intcr Fralrein
tiir,

gcnnnnum.
ci

Fiatres

(liciiii-

cnliaiit.

qui ex

eodem

paire iiasciinUir,

nnu ex

endeiii
1.4/.,

227. Inier Flere ct plorare. Flere esl ubertim
219. Ex Serv. mente, adill.
iv

la-

niatre. Qui vero

32 c

endeui palrc el mai.ie

^En.

:

Quemdederat

p

cursum
Ibid.

[ortutia peregi.

Anvos

[atuin a Clirislianis
,

nnnnulli qiiivriinl adbiberi consiat. Arf.v. 221 Ex inlerpretnm Tcrentii mente, acl. i Eunucb., sccn. 2. 223. ExServ. adill. ii ^u. tiemora inter [romlea; unde lociis antea mntiliis, reslitiilus. Ibid. Paniiiiii.s e\ varia leclioiic nnlal locus, qiiod ipsiim iii lexiii Grialiiis cilidit. Fortassc Paiiiinus iu nola voluil lucus pro locus. Arev.
. :

adbiberi possii, calliolico sensu a plerisque lain

— Plangere. Sic 230. Velus glossar., — imputare.
.M.ile

vctlis glossar., piangnrihus. flagitavcrit pni acritcr.

In

mss. im;ju ra ics

es(

pro

ioi-

putnTe.

232. Non., dict. Confticri. Anna falcbor e.nim. Serv-, ad illiiil iv /En. 234. Scrv., ad ill. vili .En. Sanie labuque fhienlen, contra seulil ; Sanies moilui est tabum vivenlis, sci-

:

:

,

licet suii.guinis.

2211. Lib. X F.lvinolog.

,

liliiTa

F.

Ibid. Scribcndiiin polins phrenetici , quod a [renilcn, scd a Graeco phrenesis. Anr.v

non

esl

tn.

Fesl.

,

dict. Plorare.

Ibid. V:ii., ut mtas liominis. Anr.v. 236. Ex Serv., ad ill. JEn. Fragrantia melln, in iSam quandn flammuni et ignem, allen» m«. er:il qtii inccndium siqnificat. Foiii' legeiidiiiii: iSamqunndo flainmnm cl incendinin siqniftcnt. pra eiiiilc Servio. 237. Sic lib. Elyuiolog. ix c:)p. G. eodcm... Ex eod. lib. cilalo vidclur le^cndtiiii
l
:
:

,

—Ex

S5
eadem
iiiatre et palrel, gerniaiii

S.

ISIDOUI IIISPALENSIS KPISr.OPl
El esl

3C
;

Dppellantiir.

A

raen. Fulgor \Al., fiil^us], qni tnngil

ruljsnr,

qiiod
cuiii

geniiaiius

ex

eadein genitiice, vcl ex eoilcin ger-

incendit et
Iriiiis

iirit

;

fnlincii,

qnod

fiiidit.

Et ideo

iiiiiie iiiaiiaii>.

radiis fingiintur.

238. Inler Fiimnm el lalentem. FiriniK e\
lc

firinila,

2.4G. Inter

Florida
,

et jlorulenia. caiiipi
,

Florida

siint

ar-

iiatura;

,

valcns vern ex

prx'cipuis virijjus

ut

bores et lierba

floruleuia

vel prata. Sic ei

ulhlel».

alia intcllignntur similia.

247. Inter 239. Inlcr Fiijuram et formam. Fignra est arlis,
arida et sieca,
foniia nalur;e [A/., Iioniinis]

Frumeula

et

frujes.
li(|nid;r.

Friimenla

sunl

fniges vero
est a

Frunienli antfiii

nnmen tractum
turis parte.

fruinine, id est,

emineme

giil-

2i0. Inter Farctmn el parlum. Farciiim dicinins
qui nMii est eclitus, el inlra
qui eJitiis esi.
2.il.

ventrem jacet, parluni

248. Inter Feras et

beslias.

omnis

fera beslia.Besti:p

Omnis beslia fera, non namque sunt, qnoe morsu, vel
,

Inler
et

Fessum
cura

el

faligatum, et

lassum. Fesili-

unguibus SKviiinl, ul pardi
tando
diciae.

leones, tigridcs, a vasiioii

sum animo
242.

[.4/.,

corporej,

ratigatum, ex

Ferseauienietiam illaesunt qiisetsi

iicris longiiiuline, lassiiin, lalinre.
Iiiter
f"roiiieii(H

[A/.,a vi qua'] saeviunl, taiiien silvesires snni; dicisB

et

machwram.

Franiea ap-

g

auiem ferx, qimd et
desiderio suo feranlur.

iiatnrali

utantur

liberiale,

el

pell.ilur gladiiis,

ex

iiirai|ue

parle acutiis, qnain vul,

go spaiani dicunt [M., vocani ] macliaera auiem gladiiis esi longiif , ex una parte acuius.
243. Inier
prajvenii.
iiiiiur.

2i9.
sti

Iiiier

Faslos

et

faslos [.4/., fastiis] dies.

Fa-

universaliter comprehensi,
[-4/., fastus],

tam boni,

qiiain iiiali,

Fadus

el

pacem. Foedus iiamque pacem

dies fasli

quibus sunt conlrarii nefasti.
fasli

Nam

posierius pax accipiinr, priiis foedus

250. Inler Faslos dies et nefaslos dies. Qiiod
dics sunt quibus judicia exercere et

causain diceie

244. Inter Ftumen el

fluvium

,

flumen

,

torren-

vel agere licel
sit

,

nefasli

dies dicii

ab eo quod nefas
vel dicere, vel sa-

tem, elc. Fluvius, peremiis aquarum decnrsus geikraliter,
a

quidquani
facere.

liis

diebus agere,
fesiis
(/ies
,

fluemlo dictus.

Et proprie
;

numen

ipsa

crum

Ergo

diebus conirarii suiit nefasii.
et solemncs.

aipia
ctiifi,

;

tluvius, cujus

aqua

torrens aulem

inde diesl,

2ol. Inler Ft^sfys

Festi dies ex
qiii

i,u a

pluvia crescii,
ei

i.iccitate
:

torrescil, id

coiisneludine diciintnr
pertiiieni,
iit

solemnes vero
Ut

ad omnes

arescit.
lorret.
lil,

Unde

Pacuvius

Flamnieo vapore lorrens

parentalia.

34

<^'""

n"<^ defuncli

Porro rivus vocatur

33

'I"'
,

subiio ex pinvia

ulGcia expleverit, dicitur solemnia prDestiiisse.
•2b'2.

celeriierque decurrit ac delicit
[.4/.,

funs aulein est
flu-

Inier
,

Futmen, futgorem
de coelo.

et fuigur.
,

FuIiiicm,

caput

corpus] aqnse iiascenlis. Ainiiis aiitein
[ .4/.
,

C

quod

ferit

firgor est,
cailat

quod apparel

fulgiir, i|uod

vius e^l neiiiorc ct

ex

]

frondibus

redimitus,

conditnr,

si

H

e.v

ipsa umoeniiate aiunis vocatur.
Iiiter

233. Inter
Fiilgur est

Fiedus et

fwdut. Faedus luipis,

fie-

243.

Fulgura
nubis

el
[.4/.,

fulmina.

dus placitum.
234. Inter Fides et
cborda.
fidis.

splfiidor micaiitis
fliiiiieii

micanlibus nubibus],

Fides in

fide,

fidis

de

aulem, inncro est fervidus, veiilonim vionub;bus ad terras emissus. Tria
[.4/.,

leiilia e

suiit

aiilem
ful-

255. Inter

Fenum

et fenus.

Fcnuiii

palea,

fenus

h.cc

,

fulgor

fulgus

F.

fulgos],

fulgiir, ei

lucrum

est.

ex eadem malre, non palre, et infra est enim yertnauus ec eadem geniince, non ex eodetn germiiie ma:

Ft ex ipsa... Varr. et Fcsl., inelius, a circumeundo, aiil circumnando.
Ibid. In
H./Kir,
II.

iiniis.

Alioipii

Sibi

cunlrarius

Isidoius

bis

duobus
:

hiyiuologiis
dffursiis, ut
dii

Ipgiliir

nuiic

lluvius
;

eursus
iiifra,

locis,

el Serv.,

unde sumpsil, ad

illuJ v ,'Eii.

llac

non
1,

Panliuns exliibet
l.

sed

germaiius Erix. Ibid. Yai., cx eodem mare el matre. AfiEv. 238. liiierpreies Tereniii,aciu III, scen. 5, Hecyr. : Validus, robuaus, el hubilior corjiorc, 239. C. Froiito. Figura arlis opiis, forma naturce

49

legitiir ritciirsii*. Aiu.v.

2i3. Sie fere ISon,
IbiU. Vat.

Futmen.
El
iiiox

Urram

einissiis.

ternit

radiis.

AnEv.

D

bonum.
resedil.

241. Vid. Serv. lib. viii yEn.,ad Eiymolog., lib. \, lillera
Itioiiieilem iib.
i :

ill.
/•".

;

Terfessus valte Aliter Veniiis

apud

faligalus sit, per aiium laborare competlilur ; fessus vero,

Quod

cum cum

quis quis

24/. ASorv.dissentit,i|ni, ad ill. l^n. : Frugesquc reccvlas, fruinenta el liiiges coiilundit, et lib. i Georg. Sdiqua quassanle tcgumen. Eiiiinente... Ex Serv. lege : Siifc menlo gulturis parie, siinl luec lib vu Eiymolog., cap. 3. 21.S. Eiyniiilng. Iib. xii , cap. 2.


labore

di ficit,

ul

tassus.
,

ISuturali.
iii

Ex

Serv., ad

ill.

i

.^n.

:

Pinguisque
iii

242. Sic lib. xviu Eiyninlog. cap. 6. 2i4. C. Froiito coiitra Ftnmcn idem fluit, el manet; fluvius leniporibus siccalur. Est aut-m lolns lere liic luciisex lib. XIII Etymolog., cap. 21. Ex quo verb» (luvius cujus aqua in fluvius decursns aquw, mutanda videntur. 1'acuviut... Fesl., dicl. Torrens, ex Anuopa ci:

fcrina', et

Elym.
^En.

219. Fesius, dici. fflt(i,et Serv.,ad illud
Sliipts AchittecE fai-lus.
Ibiit. Val.,
2.'j0.

quibus

est

Fcst., dicl. Feslit

contrarius nefaslut. AnEV. diebus. Varr., lib. v de

lal; piirro

dictio

torrel, ei

liic
:

et

in

Eiymolog.

in

temv mnlanda, legeiidumque flammeo vapore

tor-

rens terrce feiuin exusscrit. foHs auUni. Varr., IJb. ivLino'. Lal., dict. Fons, -et Fcbiui a lundendo.

Ling. Lal., dicl. Fasli dies. Ibid. Ms. Vat., /iif (/ifdiis agi. AnEV. 230. F. Inler ftedum ei fosdus fojduin lurpe, ficdus placilum. Fides dc fidelitaie, 2.34. Fortc cx Agraeiio legenJ. fidih dc ihvrda.
:
.

:

,;

57
256. Inter Fragnu
grat verberat.
el flugral. Frag;ii

DIFFERKNTIARUM
redolel,
fla-

IJB.

I.

58
iJrariiatem el gravitudinem. Graviias
,

A

260.

Iiiler

ex

pondere animi
el (uvuin.

et

ex scnteniia

coiist:ii,

graviiiiilo

257.

Iiilir

Favorem
niel.

Favor adjiitorium

auteni corporis esl. Inier Grave et graiidum.

Grave
,

esi, favuiii

vero

de naiura
et [iirtulum. Furaluiii
fjuoiJ

diciliir;

graviduiii

de

accideiiti [.U,

ac-

258. Inter Furalum

eum

qui

cidenti] feciinilltate, ui arhor graviila poiiiis.

rurtum

farit;

furlalum,

luialur fur.

267. Inler Currire el loqui. Loijintur
teurperanler
cii,

qiii

recie et

259. Inler Fatum el (ahmm. Faluum segneiii, faiiiin

dicit;

garrit qui

aut

niulla verba di-

vero fortunie decretio
Iiiier

esi.

aut sordide loqiiilur.
Inler Gerere et [erre.

260.
faslos

Fusios

et

(asius.

Fa^uis de superbi.i,

208.

Gerimus noslra,
,

et

de

libris.

veluli nalura aliqna, qu:e in nobis suiit
et /«mina. Ftminam ile liominc,

ferlinus vero

261.1nler

Feminam
Forftces

imposiia nid)is,
iUitur
(I

veluli (iims. Sed Virgillus permiste
:

femina feinora suni.
262. Inier
tisorias
,

/Er.eid.)

Fidus quw

telu gerebat

Achates.

c.i

[orcipes. Forfices,

id

esl,

Gciebat pro ferre

posiiit.

forcipes, lenaces.

36
,

209. Inler Crau.ifar et ingravatur TAl. ponde,

263. Inter

Fornicationem et adullerium. Adulletori iiii|uiiiaiiieiitum
,

raiur\. Iiigravatur [Al.

pdiider.iiur)

pondere alicno,

rium
vero

est conjugaiis

fornicaiio

g

gr.ivatur suo.

amor

Itgiiimo conjugio siduius

ei

vagus, exScripliirs
illici-

270.

Iiiter

Gentem

et
,

geiiles

,

et

geiius,

Gens

plenda;

libidinis

consuctando

liieiiiiaui.

natioiiis esl, ut

Grxcix

Assyr.x. Ilinc et
,

geiililllas

autem solcnt f.irnicationcm
laui

vocare oinnem

dicitur.

Gentes autem familiie

ut Jtilic,

Glaudix.

corruptionem, sicut est idoiolalria,ei avarilia, ex
fit

Genus vero ad
271.
Iiiter

qiialitatem referiur, ul pecoris, poiiii.

quibu^
citam

transgressio legis

,

piopter

[/!/.,

perj

illi-

Grwcum

,

Grwcanicum,

el

Grxcense.

concupisccntiam.

Fornicaiio

.luleiii

siimpsit

Griccus
qiialc
iii

liomo dicitur; Grxcaniia res; Griecense,

liumen a quibusdam xdificiis arcuaiis quos fornices
aiitiqtii

Grxcia solel

tieri.

vocabant,

35

>"

quibus meretrices

cuiisiiiui,c

272. Inter Gallum

et

Ga//!Vum

,

ct

Gallicanum.
latuiii,

|irosiiiuebaniur.

Mereirices

aulem

diciinliir

a

medi-

('allum in Gallla natum, Gallicuiii ex
Gallicaiium,

G,illia

reudo,
et

id est,

promerendo
siipendia

stipeiulia libidiiiis. Unile

qund aliquid ex Galiia

affrit.

inilites,

cum

accipiunl

,

iiicreri

27j.

Iiiter

Germanam
non

el sororein.

Soror ciiim ab
iilero
;

cuntur.

eodiin

geiiiiine,
iitriusi|ue

ab

ci

dein

gcKiiaiia

De
gralix
[Al.
,

Ullera G.
agiiiiliir
,

vero ex

maiians germiiie.
Genilor
naliira;

264. Inler Gra(es et grafias. Grales Deo

274. Inter Genilorem el patrem.

vero hoininibus

,

quoiiiam

referri

possunt

q

vucabuluiii est, sive origiiiis; naiii paler digiiilntis et
buiiorls nomeii e~t. Uiide ei sancios viros ac sciiiu-

non possuni]. Idcirco optime Deo convenit
significat ad lalriani
[.-1/.,

quod relationem
guunt

latam].

res palrcs dicimus. Geniiorcs vero nostri

a quibus

26o. Inler Gaudium
:

et lceliiiam. Sloici sic distinaiuiit

[AL, noimisi a quibus]
27,').

iiati

sumus.

gandium quippc esse
in
liis

elalionem

aiiinii
,

Inter Generat et parturii. Generare masciilos

[AL, aiiim*],
litiain

qu:e digna suiit exsullantis

ke-

dicinius, parlurire remlnas.
ilta parluriit.

Ut puta

:

U'.e generavil,

vero effrenaiam

animi
;

[Al.,
in bis

aiiimx] elaiio-

nem, qiix inndum
tiu
e»t

nesciat

et

quoque qux
:

vi-

270. luter Gubernatorem et nnulam.

Quod omnis

suiit

mista
[Al.,

Ixietur.

Unde

ei

Scriptura
dicil

Non

gubernator, nauta esse potest
iiator esse

,

omnls nauta guber-

gaudium
2'o6.

gaudere] impiii,

Dominus.
flagris

[AL,

dici]

non

potest.

Hinc flagialores, quod mercede

cxde-

Non

est

baniur. Fest., dicl. Flngrutores. 260. Ex Agr.itio. 2i2. Melius Serv., adillud vniiEii. Versanlqitelennci (orcijie /"fnuiii ; Forlices sunl qiiibus incidimus. Forcipes quibus aliquid (urviim tenentus, nam [orvum est calidum. Fest., dict. Forcipes
:

-l(i'<.

pax imp., dicit Dominus. Non. dict. Craiie. Serv., ad
,

ill.,

viii JFa\.

:

^'odisque graralum. 2"7. Ex Varroiiis Sententia, lib. vileLing. Laliii.T, qui luqiii a loco derival, quud suo qunque b>co verba
dicaiiliir.

Gitrril. Nnii., dict. Garrire.

Hi^panismus bic est tijeras, ut mox tenaces, lenazns. Sed IisoriiE neque apud biii;;fi Latiiiilalis lexicogropbos, neque apuil Ducangium reperilur, nisi qUod in aiiciai io Ducaigii est tissi.r pro tezlor. Iii Codice Valicano352l legiiur [orcices inceIbid. Tisorias.
siirias. lortasse incisorias.

V

(iajelaiii M,iriiiii

Ilactenus ex sclieilis v. c. varias lectioiies ejus Codicis excer-

peie licuit; nam desuntalia. Akev. 263. Elymnlog. lib. v, cap. 20.

lexlns ct nni.i exliilieiit Iii Grialii Edilio le temperanler. Paiitinus videtur voluisse lemperale |ir(> uiia leciioiie, ei pro alia lemperaiiler. Iii verbis Vairoiiis apuil Grialium erat siiir quotfite. Arf.v. ^68. Vid. Mon., dictionibus, l<erre, et Gerere. 270. Gcns ct nationis, el (iimilice, Serv., ad ill. l Mn. : Gens inimica milii. 271.C.Fronlo lere eodein sensu Corinlhium civem dicimus, Corinlliiacum vas, Corinlhiensem (unlem.
Ibid.
:

Scripiura:... Ezecbiel. xvi,mtiltis loeis;
al.

Osex

ii,

fop. 14,
:i05.

Cic.

,

Tusc.
et

iv

:

Cum
lum

ralione
illud

animus rnoveiur
illa

placide, a:que

cunslanler,

gaudiiim dicilur
qnant
iii

Ibid. Hxc, et similia discriiiiiiia, iil Uispunus, mspaiiicus, llispaniensis, obscrvan iioii solenl. Abev. 272. Sic Froiito: Gatlus na:iane, GnllicusexGaHia. F. scrib. Gallicanus qiti aiiquid.

:

tum autem
twtilia
niniil
:

inaniler

effuse

animus exsuluit. lum
,

!273. Sibi ipsi conlrariiis Isidorus siipra.
'27
iiiUir

qeslien^
siiie

— Siripturw... Isai*

vel nimia dici polest , ralione niiimi clalioiiem.
xviii ct lvii.

ita de/i-

L
:

Servius laiiien, ad
Vencrubilis,

ill.

iiiqiiit,

Ubi

Vulgit.

:

mcii

cl

ad icrum

pcrlincl, el

ProspiciensgePalcr ; erqo iioad Itonuiem rejeriur.
i

.Eii.

;

«i Tibti

o9
i77.
Iiitcr Craiiite

S. ISIDOr.l
Ct

I11SPALF,NSIS EfiSCOPl

50
infrrno
iiij'e>nir.

miahnum.
nd
iiniiiiimi.

CraiHlc ad cor-

A

Q'"'«

Ht'erns'i

nnimnm menm ab
incipil, nt

piiS perliiicl, iii:i\iiuiiiii

280. Inler Initium el principiiim.
riim a qiio
e^ii r,ii!i.M

Iiiiliniii

esl

re-

37
278.
liiler

De

lillcra 11.

qud

Innilamenta domus,

cariii.T

Iloilie

el

lioc ilie.

Udilie

pri-

iiavis

;

piiiicipinm aiitem
Iiiler

vcrbnrnm exordium

est.

iimm
IIIUS.

n.il,

lioc (lie

qimsi

aliiniainlo

raciiMii

icleia-

290.
(liniii

Judicium
,

el jusliiiam.

Jusliiia cst siu-

rccle vivciidi
li ;

jiidiciiim

vero a^quitas recle
[.\l., vi-

279. Inler llnnc

iliein ot liimc
.iiniil

dicm.

IVios inasc^iliiii
;

jndicaii

qiiisiinis
,

eigo bene vivendo servil
;

generis linnuni leniiins
iniiiiiii

vcleres iiiiiicahal

lc-

veiidi serviail

jnstitiam facii

qiiisqiiis recte judi-

nuiliiin,

vclmi

in .loli,

maledicla diex.
;

cai in
al)

siilidiiis,

judicinm

cnslpdil.
,

Profanalur

.iu-

280. Inier Ilabeo et ab co. Uabeo, relineo
tioc esl,

eo,

teiii

jndiciuin

astnlia!

teinpore

non

dignilate. Nain

ab ipso.
os. Si
,

priiiium oporiet (ineinqne e»se justum, providerc relios

2S1. \nler y/os et

cnm

/i

scribimns,

si-

ctiluiliiicm.et po^t

boc assequitur
virtiilis

in judiciis irquiti,

gnilicaniiis pcrsonain

sine h sigiiilical vullnin.
et

lcm. lloruni piiiniim
Ncqiic
nisi
eniiii

esl

alteniin

boiioris.

282.

liitcr

Ilwrcsim
,

scliimui. S( liisma esse earitu

qnisqnam potesl pervenire ad bonorcin,
justitia a judicio.
,

(lcm opinantem

aique eodem

cotentein

quo

per virtutein. DiHeri eiiim

So;

solo congregalionis delccari discidio : liflecaeleri opinanlem quain cateii, resiiii aiitem esse loiigc alia
aliaiiiqiie sibi

g

let eniin dici jiidicium

pravum

qiiod iiijusliim csl

jnslitia

vero iiunqu:iin [AL, iniiiuajet injuslaesse iion

insiituere

cultur.im. llxiesis
scilicet

ac longe dissimilcm pervcrsi dogmatis autem Cricce ab cle-

polest.

291. Inlcr Incantalorem,
maleficiim.

maiiw»

,

arnspicem

et

ciionedicitur, quod

unusqnisque

iJ sibi eligai

Incantalores

sunt qui reni

verbis \Al.,

quod

nieruis esse

videUir. Sccta

autcm

a

divisione

vcrbo] peragunl. Magi, qui de sideribiis pbilosophantur. iMalefici
,

riicta est, qiiasi seclio.

Unde
et

et sectiE pbib)soplifiruiii

qui sanguine uiuntiir cl viciimis

,

cl

vel bierelicorum diciintnr.

sa'pe coiitingunt corpora morlnorum. Ariispicis, qui

2S5.

Iiiier

Ilonos

onus. llonos

de

liimore

cxta

[.4/

,

sccta]

pecudum

iiispiciunt, et

ex cis

fiiii>ra

onus de
runi,

oiiere.

prajdicunt.
ora.

-;8i. Inicr Ilora et
siiie
li

Hora cum

li

littera

,

die-

292. Inler /H(/of(«m et indocilem.
qni peniins non

Indncilis

fisl

regiomim, vel finium, sive oris
expriinilur.

signifi-

39
,

potesl discere [Al., docere. F.,
discit, et
[Al.,

catio, qiio

lociit

dnccri]. Indoctus

qni iionduni

tamen

di-

28.T. liiier lloiuistus el oneralus

boc intcrcst, quod
hoiiuquis sponoii

scere potesl.

Ad hanc formam

ab bac forma]

oneratiis csi qiialiciiiif|ue
sliis
jia

pressus poiidcre,
ul
si

similia distiiigiie, ut puta,
(^ his siniilia.

immolus,

et immobilis, et

vero, cui ipsniii oiins bniiori est,
hcsliuin
ferat.

Sed (nieraius aspiratioiiem
vciiil
;

293.
cui

Inter limo.xium et
iiocclnr
;

iHHocuiim.
,

Innociuis esl

balicl, qnia

ah oiiere

liomislns vero,

qnia ab

mn

iniioxius
et

qui noii novit

nuccre.

bnniire descendit, retinet aspiralinnem.

294. Inler
,

ImpHnim

iinpndicum. Impudicns \Al.,
flagitii

28«.

Iiiter

llauritvr el exliauritur. llaurilur aqiia

inipurus]
[.4/.,

,

qui iiirpiliidinein
,

iufeil;

impuius

exbauritnr
2o7.

piiteiis.

impudicus]
Iiiter

qui palitnr.
est,

liiti;i-

llertidiim et hcrbosum. llerbidum diciiii

295.

Jiiimcmorcin et if/Haium. Imiuemor
;

nms

locuin,
,

35

quo lierbarum

viriditas

nuiiquam

qui obliius est
dicia;, quije

ignarus, qui inscius. Unde et nares

ce.-sa!

beibn-uin aiieni, qni facile herbam gciierat.

nos odore [AL, ad odorein] adinoneiit ut
aliquid
et

cl ad leinpus arescit.

cogno-cannis [A(., noscamus]
lillera I.

sciamus.

De
288.
Iiiter

Unde

et olfecisse

,

scisse [AL, olfari res] veteres di-

ln[erum

el

infcrnum. Pars supenor in-

cebant.

fciiii inrcriis est,

ubi qnievcrunt anleadveiitum Cliri-

290. Inler Inertcm

et scgneHi.Iners sine arie,

eiob

Sli aniiiioe

juslornm.

Pars vero inferiur inferiius

,

in

hoc ncqiie operisqnidem ullius[A/., oporique
Sigiiis, quasi sine igne;
j) id est frigidiis,

utilis].

quo irndnntnr \AI., tiadnnliir) aniinae impiorGni qni plurimnm pecciiveriint. Di! qnn Prnplieta animam
suaiii

quomodo

sccuriis,siiiecura,

per qnod inutilem accipiinus.

liberaiam csse gaudct [A!.,eongaudet], dicens

:

297. Inier Insanumaiinsameniem. Insamis esl qui
Adversar., c. 10,
el

27". C. Fronto
piiliidine.
:

:

Grande

iiicremenlo,

magnum amir-

//;i(/.

liartbius,

lili.

Ji.

in

suis

memhranis verhi corrupta invenit
vox regionum

sa;pe

coyunt

llonus regionum, scd 285. Al. repsii ex seqiienti arlitulo. 281. lix Agra-tio.
28").

eorpora, et ex conjectura repoiiebat, el qui surijere cogunl corpora, eic. Ar.EV. 2'i2. Ex Serv., iEii. : /s genui indocile. Al., indocibitis.

ExServ.,3dill.l Mn. Spo/iisori^idsonMsdiiH. Veius gloss., Honiis honor. Tipri 6£r7iv, rtfjLn tivOciiTtcov. Viirro eliam, 4 de Ling. Lat. : Dictiim onus ei honos qui suitinet remp. 287. Fusiiis liicc dillerenlia exponitur in libro sine ordinc alphiibeiico, iiuin. 154, ubi iionnihil annotabo ex Ci Idasio. Arev. 28S. /H|'i.'ri infernmn esl uterque Ms., mendose. Dicens... Psalm.i.xxxv El eruisti animam meiim. 201. Eljniolog. lib. viii, cap. 9.

:

Discit. - Didicit , ex Serv. 293. Ex Serv., ad ill. x /En. Omiies innocufi. 295. Ex Serv. ad ill. i X.n : Neque enim iiinari s":

nius iinte malorum. Ipse Etymolog. lib. x , lillerii /. 290. Fesl., iWct. Iners, est autemex Serv., adill.i yEn. : Inslant ardentes Tyrii; ipse Eiymolog. lib. x,
liitera /.

:

-

Etymolog.

lib.

X

,

littera S.

:

i\
1

DIFFERENTIARIIM
rurore lenetur
vel ira.
ct peccatorcm lioc dislare solet,
i ;

LIB.
aiiieni

I.

it
niuliiiiuin

ri-peiiio aniiiii

insanjens suliiio

iii-

A
^

mia

lit

coiiienticnte sermone.

cilaliis lii(Ji;,'natione,
29'-'.

"03. Iiner Incusare el

accusare.

Incusaiiiiis

pi)

Inter

Impium
iinpius

liores, acciisainus pares. Ilem

incusamus verbo, ac-

qiiod

oninls

ei

cator

,

iioii

lameii

oiniiis

ciisamiis criiiiine el facto.

pecrator
qiiis(|uls

Inipiiis

li:ibendus esi.

Impius qirppe esl
efliciiur,

3 U.
res iion

Inier Jubere et imperare. Jubere

apud veteibi

a

lidei

pietate

alieiius

peccator

idem erat quod imperare; nam jubere
;

vero

(joi

piava aciione

ffle

laiur.

dicebatur, ubi volunlalis eral obsequiiim

imperare

i9 :<.
cit

Iiiler Iniijuilalcm et

pccciilum sic distare di-

autem,

iild

debilo[.U., (lubiojquisqiieiiiiperii) pirebai.
Iiiter Jai;/amiir et

Ambrosiiis,

iiiiod iiiiqiiilas

ad

nieiitis aceibitalein

41

5U5.

fuligamur, Jactamur in

refertur, peccatum vero ad

prolapsioneni corporis.
pccciituin

niaris lluctibus, fatigaiiiur in terris.

Prxccdit

igiliir

iiiiqirlas,

sequitur. Sed

500. Inter iaceo

el

jacio.

J.iceo acculianiem si-

ijraviiir est iniijuita.s, lanqiiain nialeria
iii

petcaloruin,

gnificat, jacio vero mitlo deinonstrat.

ciijus coinpaialiniie levius est pecoatiiin. Iteiii ptc-

507.

Inler

lijnem

et
,

[ocuin.

Igiiis

ipsa

fliinina

catum

esl

quod
,

adiiiittilur

;

piaculnm auten;

id qiiud

est, focus

vero fomes

ac

nuiriineiituiii igiiis. Naiii

admissuni est
quiialis

et id

quud expialur admissum.

Ini-

Varro

:

Focus, ail [Al., auteoi], dictus, quod fovent
fiilii.

autem

ires sunidiirereiiii;e: 40s"p'8fi'''<"''^>

B

'ifcm. Focus ergo dictiis a
308.
Iiiler

delectatiuiiis, et conseiisus. Inier iiiiquilales et pec-

Janiium el o^tium. Janua
in

e-.t

adltiis

cata

s.iiictiis

lleronyiiius

baiic

dlllercnliam facit
,

:

primus

in

doinum, ostiiim

quenibbet lnciim
claiisa

diiciiiii

iniquilales

(liciiiius qiiae aiile

sii>ceptain (ideiii

sive

inus. Slmililer vero jaiiiM, vei est
claustris], vel

[Al.,

per ignoraiitiam, sive per scienliam comniittunliir.
1'cccala vcrii, quic posl cogiiilionem fidei
tiani baplisinalis conlrabiinliir
; ,

|;alens;

fores

auiem

et

valv;e ips*
(|u:c

vel gra-

claiisse [Al., ipsa claustra] suni,

sed fur s

fnras

totidemque et pcc-

vertiinliir, valv;r, (|ua; inliis aperiiiiitiir, cl diiplices,

cata, verbi, operis ei consensiunis,

mulliplices
,

,

c niplicabilesqiie
diciintur;

siiiil.

Pnrlic
,

vern
inde]

500.

liiter

Invidum
,

cl

tiivi(/iosu>ii

quod invldus
esi [Al. idein

propiie
dictiv

niuriiriiin

atque iden [Al

feliciori

invidet

invidiosus

autem
(.4/

is

eo qiiod amiqultus portato arairo designabanpnrlaiura roia> dcsignat], quandn circiim,

esi] qui

ab allo paiiinr iiividiani

maliiiii].

Mlill

lur

[.1/.,

autcin Iionesium, qiiod non invidiisnm. >'eino qulppe
invidei inisero
;

dui;eli:iliir gyriis, al(]iie iirbs [Al.

Urbn]

sigiialiatiir.
llllns siinllis

quis auleni bonus ct non invidiosiis?
Ira

509.

Iiiter

ItHus siiniUs et
iili

ilit

siiniHs.

301. Inler Irain et iracttiidiam.

pra;sens

est,

ad niores rertrinr,
510.

siiiiilU

ad vult

ni.

elex causa nasciiur
et

;

iracundia autem viiium nalurale
iratiis

Iiiter JuvLiitain

el

juvcniutcm.

Juveuliis csC

perpeiuum

esi.

Item

pro teinpore concila-

C

juvenum

iiniltiuidn

;

jiiveiit:i

[rt., jiiveniasl

auiem

tur; iracundus
lur, ei

aulem

freqiienler[.4/. frequens] irasciaiirani, quasi a
:

liomiiiuin est
lis,

a lis.
iii

Jiivenlas

vero decus

jiiveiilii-

ad levem sermoiiis
f>e

venlo

foliuiii,

sed aiutores

pleris ,ue lncis aliier p isiieruni.
offtcere.

commovelur.
inhoneslus

tallbusdlcitScriptura
:

Viriracundus

511. Inier Inficere el

Inlicere

e>l colo-

est.

£[ ileriiin

Iracundus effodil peccata.
et

rem muiaie,

olliicre est alicui nocere.
iiiqiii-

3U2.

Iiiter

Ignominiam
iu

infumiam.

Ignomiiiia

512. Inier Invci.ire el reperire. Invenimus
sita, repeiiiiius ultio occurreiilia.

ponitur poiestate |A/.,

poteslaie]

aliciijiis, infa-

298.

Ex Ambrosio.
r;itio ciir

503.
sanclissiini Patres

Ex

Serv., ad
qiiaiii

ill.

i

jEn.
y£ii.
:

:

Tnlibus incusnt, qni
T.rrisjrctatvs
et alta.

Ibid. Ha^c est

docenl

lamen ampiiiis
Ibid.
In

iinsier.
i

implos in exlremo

jiiditio noii esse

judicandos, qnia
iiiter |ii"s

50.J. I.x Serv.,

ad

ill.

jam

qui medii siisit cl inipios. Vide Priidenliaiia iiiea, ii. 179.
tcxlii
et,

judicaii

sum, sed ens

nnta laniini est mars prn varia leclionc,
iins vnliiit inare.

Arev.
toti-

sed forlasse Paiil
ri07. Fest., dicl.
fii

Arev.
ill., xii

299. Iii aut lotidem

Panlinus fortasse legebat totque,
lectio

Focus, el Seiv., ad
ill.
i

,^ii.

:

pio quo varia

asslgnalur

medioque

(ucns.

demque. Arev.
300. Etyinolog.
lib. x, lillera /.
:

508. f.x Serv., ad debnt ahenis.
j)

yEn.

:

Foribus car.to stri:

Ibid. In Ms. ISarthii Feliciori invidet, et sibi nocet. Invidiosus, qui ab aliqun patitur maluin. Legit BarIbius ijui ab uliquo pet.tur malo. .Mnx, iliiil., bonis
:

pro bonus, el B.irlliius iiilerpiet:ilur, bonis abundiins,
locuples.
;

Arev.

01

.

lia

rie

Terenlii inlcrpretes, acl. iv, scen. 6, Heninon. causu est, iracuudia de vitio multum irascenli^^.
iv Tiisc.
;

Serv,, ad 111. ii ^-En. Janiqiie lib. v ,^ii., ad illiid Urhent desiqnu! aratro. Ipse, ElyiiKiliig., Iib. xv, c ip. 2. Ibiil. Ilanc dincreiiliain elegaiileiii, el pro niiilioriini aiiiiqiiiwli^ locoriim iiielinre captii, pra'sciiiiii coinicoruiii, utileiii esse ail l!,iilliiiis, qui iiianciu <qier:ini iioiiit, iil ver:iin leeliniieiii rcsl.tuat in Ediclc. Viil.

— Pvrtoe,

propinquabant purtis; el

:

lloi.e Grialiaiia

I)i-.liiiguilcliaiii Ciccrii,

j

uii

cnnsiitulaiii. .\i:ev.
ill,
i

et Froiito

:

Iratus

iracundus naiurn. /iid. VerbaScripiiir.iMorlassesiiiilex Proverb. xv, Vir iracundus provocat ri.xas ; ei 18, iibi Vulg:ila <"ip. XXVI, 21 Vir iranindus .luscitat ri.rns. Bartbiiis
cst,
:
:

ei offensn

priipe biiiic

locitiii

liidlcai

dill.-ieiinain

iiiier

jaciufiiit.

ram

et

damnuin, qii*

lillcra

D

.^n. Lnmenque juventce. Leg. juveiiuni, e\ Scrv. Hoii.innin. Leg. Ihus, e\ inciile Serv. el Acioii., iii 0(1. 5 lili. llnrJliL. H;ec cst «.Sd, el sic lere A;;i:eliiis. Vid. cl No t.ci. Juvcnlus. 511. \\\ C. Froiilo. Inficior colorem mutat, nj]'e..
510.

— —

i;x

Serv., ad

:

IJtctis.

I

:

jain

ex|iosila

Aki;v.

ctor offtrio iibest.

502,

Et

C. Frniilo.

:

poiest iinimudrcrsioiic

nuiare,

Ignominia imponitnr ab eo qiii infamia ex multoruin

terinone nuscitur.

312. C. Froiiti: Inveniinusnostra,reperimusnlicnnIbiil. hi fMiiione Giialii, a nuiii. 512, "ladiis lil ad II. 514. IVoplcrea. ex ii. 12, diios feci, iil iniineri Mio nnliiie proceilerLiil. Arev.

PArnoL.

LXXXIH.

2

S.

ISIDOItl IIISPAKF.NSI3
Iiifiniiiniiis

EnSCOPI
lemeiilnle. PoliiI.iiUia
mI
.-(iilfiiii

H
lihido
dicilii:-.
ei

42
ea

J'"'-

\'i''r

liiqurere et

(inwrerc.

A

P«liil:iiis
al)

ile qiiibiis (Iiil)it;iinus,

qiiir.iimtis ii^nol^.

coqii

priii iiialc alioiiurn piidnrem.

314.
(lerc

Iiiler

hupaiderc
veiiil,

et

impendere.

Iiiippn-

528.

liiliM-

Li igiosum

itiijaiorem. Litigiosus csl
litigal.

correpte ab eo
;

quod
si

esl iiiipendo, iin-

de

(juo

lillgalur, qiiasi
Iiitcr

ager; liti^alor qui
el exsultalionem.

peiidcre

iinpeiidere

autein,

e liiicrain prodiicas,

529.
iiieiiti*

Lwtitiam

Lspliiia

est

sigiiiliral

inmiinere, ab eo quod e^l iiiipomleo.

g;uuliiiiii,

cx>nIiatio

vero
a

verboriiji

atque
[.4(.,

31j.

liiliT

Jmal

el jubat. Juvat,

dclcclal

;

jnbat,

niemhroriiiii.
ail

Uiir.'-us

e.\siiltatii)

jubilalione

adjiivat.

jiihil.iionciii]
laetiii;e,

disliiijjiiitiir.

Ubl inim verba
est iiienlis

sulli-

310. \nler lUicem el itieem
//

,

llliccni

ciim iluolins

ciiiiit

et lingna idoiiea

gandium
[AL,

signilicat induclorein; iliceiii

per uiium /arb<'rciii

explicare, cxsultatio est. Ubi vero noii polest quisqiie

iiiilical,

concepUim

gauilium

verbis
rlTusi

aimuntiare
[.\L,

517. Intcr
vadit.

Ii

et

id. !d

pronomen

est;

it

vero,

niiniiirej, sed

ipsam animi
quanidain

dilTnsi] I;b-

titiam

in

vocein

exsullaiionis

eruinpil,

518. Inter
dictiini.

Inquit

et inqiiid,

nt puta

ubi

inqnit

jiibilatio est.

550.
Iiiler

Iiiter

Letlium ei morlem qiiidarn tentaverunt
:

519.

Iusitiim

ct

insertum.

Ins tas

arhorcs
la-

B

facci^e discreliiinem, diceiites

Letlnim per se venit,

dicinius, inserlas

vero causas [AL, cauies], aut

mnrs vero
Libido per

iiilVnur.

hidas.

551. loler Libidinem cl lividinem [Forle, libidinem].
Iiiler lltiid

520.

et

illuc.

Illud

proaoiiien,

illuc

b

cupidiias esl animi
e.'-!

;

livido [Forte, livedo]
inulia! variaeque
;

adverbiiim
3ii.

cst.

per
el deprecari. In precari, nia-

i'

livor

corpons. Sunl autem
libido
ulcisceiidi,

liiter im;)r(?c«ri

lihidiiies,

sicnt

qnae ira vocatur

lediccre; dcprccari, excnsaie etexpurgare.
5:2:i.

sicul lihido iKibendi

pecuniam,

qii:e avaiilia
,

norninaquae per-

inier Incoliim et inquiHnum.
el]

Incola

quidem

tiir;

sicut lihido

quomodocunqiie vincendi

el

[AL, qui
sed

inquilinns signum est perdit;B pad cilur quandiu
|

liiiacia dicitiir;

sicut lihido glor.andi, qiire jaclantia

tria;;

inqiiiliiins

eiegrinauir,

iiunciipalur. l£t

cum

sint miillanim Iibiiliiies reruni,

iiicola ciim inveneiit

sedem.
et

44
indigeniem [Al.,
egeni sunt
;

iicijue ciijus rei libido sil :uljieiuir, noii solet
iiisi ill:i

ani-

523.
tein\.

Iiiter liiditjeniim
[.\\.,

indigeiiidi-

ino oceurrere,

lanluni qna ohsceii.e paries cor-

Indi;;entts

iniligeln]

pnris ad fl.igitiorum iinniundilias excitanlur. Sed nie.
rito
ist:i

gen:c, inde

geniii.

inierc:c era Iioc gihi nnnieii pioprie ubtinuii,

43
521.
Inter

0«; liltcra

L.

quia Liberlas

in cariie

coiru,

lilnli

plus cieleris sxvit. Dicta

Libertntem el

liberulilalcm.

C

aiileiii lihido,

eo ipiod liheat alienum pndorem, sive

coiidilioiiis esl, libeialiias

vero

heneficeiiii.x- et lar-

quanieuiique rem apietere.

gitatis,

ul niidum

vesiire, caplivos redimere,

pau-

552. Inler Laudein et laudutioncm. Laus est
qui laudaiur;
I:ius
e:^t

ejiis

peri vicliim

[AL,

add. tribuere velj admiiiislr:ire.

Laudalio vero cjns

qiii

landat. Ilein
,

525.

Iiilcr

Liiudabilem et laudnndiim. Laiidahilis
poiesi, laudandus
niii Iaud;iri

in

qua viilus eniiet;

laiiJaiin

ip.-a

laii-

e.stqui laudari

debet.

daiilis oratio |.l/., laudaiio oralioiiiin)].
tia

Laus

et la;liin

520.

Iiiler

Luxuriosuin el jirodigum. Luxurio^us,

[AL, lauilem hilitiam,] sine celehratioiie vncis
:

quasi solutus in voluplales, uiide
liixa

memhra

loco

mola
qui

animi ddmiraliimo conslstit
jii^qiie

landatio vero rei cn-

dicuniur

;

prodigus

aiiiem

sumptuosus,

prsdicatin esl, adininienlo orationis ornat;i.

oinnia porni a^it, cl qiiasi projicil.

555. Iiikr Largitatem el lurgitioncm. Largilas linmanitaiis csl, largitiu amhiiionis.
explicalur, ^
.

527.
•ziol.>,

liiter

Lascituin et pclulantcm. Lascivus luxii,

I?

Lx

r>

ti.

r ronlnne. „, „« r
ii

neque eodem moilo ab '

oiiinibu^ scrihitiir.

51.^'^PuIo
ct paret,
'

iier

^Tat S>w,/!TI'su,Ma 'imer

par.et

_
•>
,

3'^',-

ul ta.ilm.i juvat, discrinien sigiiilieationis ..9 ' Mih caileni voce, nl inler )!o6i/is et nobilis , nolus et
«0/115,

'....,

">";. ^'^-

A.g^l; ^""^; '^S«;.'Elymolog., I.b.
ill.

'^^^- "'• '";•. \!.. , , viii, cap. 4 ; le.t., dict.

Inguilinus.

sed
Iii

lioc

iii

uno tanlum Codice.
i<(

525. L\ Serv., ad

viii

jEn.:

Tum

miinusAusoniir.

mil.
sil

nnla Panlini lortasse legenduin
Ark.v.

lanliim

jiival.

510. ICx Fest., dicl. hilex. 518. Corrupius loeus, atqne huc quoque abesl ab
al.ero ins.
Ibiil.
intjtiid.

520. Vid. ^oii., dicl. Lkxhiii, et dict. Luxtuia, ipse liiiera L. lib. Eiymolog. \ et dii t. Prodiguee Fesl., (iictiono Prodcgeris

,

,

/iOs(i(i>.

52'J. In levtu

et

iii

nnia pro varia scripiura esl
videtur repoiieiiduin ex-

erat inquid, et inquid... nbi In voce inqiiid intellige in quid. Arev.
In lexlii

Grialii

e.rsid auniiis. l irolihel loeo

51!i.

mala

ferre

Ex Serv., ad ill. pyrum, sed
iil

ii

Georg.

:

Muintainque
:

insiln

sullntione .\nEv. 351. 1'ertinacia. Non., d>,I. Periicncia.
Ibiil.

cautes, nut [ubutas,
i:in(luiii

Inserlas vero amplius de Servii loco delibein

aliero lib.

In

iiol:i

Paiilni

er.it

[inre

tihidnem, qiiod
in
f.

miil;ivi ail ejiis
|{;iriliiiis

inenieui, nl

opiiior,

Iivedinem.

eenseam.

cauiiis, vel

Ibid. ISon iolis assequor, ait Barlhiiis, cur iNfERTis [abulas dicul, nisi quod Siiain iNt-ERT.v.s
vetul

Hni?!

;

sun Ms. corriipto emendahat sed melius esl iminiindiliiis. Arev.
c
.\l.,

iiiimuiK^ici-

5.-.2.

Ejiis ipsa virtus enilens.

V.

Kjus

in qtin

pnscus enibtctnaia niinciipasse, quod oriininenlo inseTiiniur aliis,
in]L^i'<-i

virtiis enilet.

ligniW iissulw, aul
Gi;lliuiil

gcinma:.
alio

Vox

5^)5.

Ex Agrxtio.

a')ud

.*.^.i-.;rubii>iii i^l

ah

alii'>

moilo

4-i

DIFFERENTIAUUM
",t. liiler L(elari ci grnlulari. I.mnaniur de nnslris

LIR.

I.

«
La-lum et lellmm. Lsetuni gaudenlciii,
ilicitiir.

A

343.
leilinni

Iiiter

iHinis, gi-

itnbinur de aniicorum [Aqrivl., alienis].

mors
Inler

333. Inier Lrgere. el
lertur, lcctilare

Legere ad tempus read frequcnliam. Iiiterdum el hgpre
lectilare.

oH.
345.

Labium

el

labrum. Labium oris;

la-

bruin vasis, a rostro, qiiod incurvum e>l.
Inler

naulicnm verlium
qnidquid transit.
556.
Inier

esl, quia el

navis dicitur

legvre

Lympham

et

tiympham.

Lyinpli;iiii

aqunm, nvmpliam deam.

Lab.uni et lahrum,

Labium superius

346. Inler Liiem et rixam. Lis inler duos cnmmittitiir, ei

dicimus, librum inrerius. Roslriim, non nisi avium, Vanissinie aulem qiiidam n liqiiiid incurvum est.
liir

mota

(initur

;

Rixa inter multns

et

jurgio [Al.,

injuria] consiat.

[Al.,

lenlanl] fncere discrelioncin,
labia dicantur
[.4/.,

iit

vironmi

347.

Iiitcr

Ligal et legal. Ligal quls viiiculo, leg

ii

labra,

mulierum

dicanl].
,

teslainento.

357.

Inlcr Lactanlem ct
pr.x'l)et,

laclenlem

qiiod

lactans

46

348.

Inler

Limen
et

et

limitem.

Limen

xiliiim

est qusR lac

lactcns cui pr.-rbetur.

est, liines

regionuni vel
Lihat

finiuiii.

.538. Iiiter

Leges et jura. Ju< diciiur, lex sciibi:

549. Inter

immolat.
iii

Veteres iinmolare

tur.
Itein

Unde
leges

ct Virgilius

Jiira dabnt

leyesque viris.

dicebant, quandn viclimas

innle [At., mola] allaris

el

bumani, jura juramenium dir lt;ir id
Fas

45
est,

diviiia

sunl. Ideoque
in

B

pnnenles igiiem

sacriliciis [,1/., sacrilicium] subjicie-

sacrauientum
:

Deo

bant. Libare auiein qiiandn paleras

mero

pleiias aris

[Al.,

Domino]. Ilinc el Viigilius
niihi

fundebnnt.
jura.

Nam

libare proprie fundere esl.
[yli., qiiia]

Unde

el

Graiorum sacrata resolvere

Liber vocalur qui
ostendisse ferlur.

vini

usum

in

Gra-cia
ilistin-

Nos ergo

jiixia vi.rbnriiin

331.'.

Inler Leges et mores.

Lex

est seriptis eliia,
ctinneiii

iHOs autem lex
fta
[.4(.,

quidam

vivendi, iiullo vinculo astri-

immolamus panem, libuiius calitem. De lilUrn M.
et
f

asuiclu*], sive lex non scripla, sed laiitnm

550. Inter iiisericordiam
ruin usii re'enta.
velle misericonlia; esl
;

miseralionem.

Bene
aciin.

liene

cere, ini^ciatinnis.Dimiseritordi;vi

540. Inler Latronem et furem.

Qiii

alienuin invnlat

citiir

eiiiin

mi eratio.

qiiasi

[Al., aliquid snblrabil], fiirest; qni riir»!iir cl oici-

K.iin

niiscrienrdia

affectus
niiscris

laiiiiim

cnrdis

e>t

quo

dil, latro cst. l'roprie
diis

autem

ialro a iilitandi) insi-

coiiipellimur

ul

siibveniamus.

Quapropler

[Forte, in
id

insidiis] diclus;

fur aulein a rurvo
ntiiiir

iiiisericordiaeondolere misero novit, elsinon situndi!
liibiialiir
;

vocatus,

esi, nigro;

nam
cuidam

noctis
[Al.,
:

lcnipori\

iiiiscratio

autem ex opere Cnniprobalur.
et

Piilchre aiiiein Pl.uitus

de quodam] qni
lilterarum
/-.

"51.

Iiitei-

llemornre

rnmmemoi art'. Memoranlur
el

fiirabatnr ail [Plnut. Aululnria)

Tu Iriam

paiiea, coninieiiioranlur nmlta.

Iiomo, id esl,

fiir.

Vyl.
religiosum, ct sacrum, ct sani|iind
e;^t qiii

loter
iinlli

Mansuelum
iiijuriam

modeslum,

Maiisuelus
qui

541.

Iiiler

Locum

irrogat,

inodestus

nec

clum, quod sacriim vocamus,
perlinet; religiosum
ctuin vero,
giint taiiri
,

ad dens superns

laBsiis irasciuir.

quod ad deos inferos; sinsanctum
f/)

353. Inler Miserum et misHium.

Miseium vivenMisera-

quod

aliqiia sanctilale

esl,

nl

tem adliuc
5' 4. bilis esi

diciiniis,

iiiiselluin niortiinni.

apnd Homeium

('oSuuir.

soli

sancti,

Inler

Miserandum

el

miserabilem.

sacri, sacrosancti.

cui misereri possuinus,

miserandus cui mise-

542. Inter Labat et laval. Labat nutat, lavat lotorera esse.

reri

debemus.
liiter

"o'i.

Memoriosum

et

memorem. Memoriosus

33*. Ex Agrseiio. 553. Ex Serv., ad

ill.
:

i

Georg.

:

Primi lege Hltoris
;

forc glossema. 542. Forle lolor^m
[) eliaiii
iii

aiit

lavalorem.

oram;

el

ill.

iii

^n.

Litioraque Epiri legimus

et

li

Ibid. Panliniis in not. cnn|icit loiorein,
texlii.

quod exslal

A.U. Pars ctelera ponlum pone legil. 33b. E\ Agri:tio. i\on esl nv. nisi quod incurvum est, Agr.ct. Vanis.sime. Ex Serv., ad ill. ii Eclng. Calamo


:

Irivisse labelhim.

537.
Ibid.

I.x
Iii

Serv., ad ill. Geori;. : Lacieutia lurqent. Barlbii CkiWi e, laclens, qui ducil ; quod
i

nnia legendum lulorem. Vox lulor el lolor apiid qiia;i'aii) vetcra nioiniinenta reperiliir de voce lavalor miniis id liqiiet. Arev. 545. Elia:n Fesl. disliiignil dn t. Lifmfiha. 348. E\ Agr;i'lio, qiii foite ex Isidoro supplendus. 541). Eadein fere lib. Llyinolog. vi, cap. 16. Ibid. .Meliiis cst mola quain moU : nani vere im-

Forlasse in testu vel
:

in

verlniin ducil elegaiis esl, ut aii Uailliias, ei Ijcieiili
niaxiiiie coii;;riiuiii. .\rev.

moln a mola dediiciiur. Arkv. 550. Quippe videlur iii altero ms.
Ibid. Iii iinla PaiUini Inrlasse legendura est, al., miserulio, ut, scilicet, varia lectio discrepel a texlu.

338. Ex Serv., ad citata vcrba ab Isidoro, qu;ie sunt et II Mn. Serv., ad locuii) citalum. qui est ii JEn. 559. Sic fere ipse, lib. ii Ltymnlog., cap. 10, et lib. IV, cap 3. 540. Sic ipse Elymnln;;. lib. x litter;i L. Varro, quod circa lalera feirum liabeal. Fesl., quod a latere

I

Arev.
5.t2. Fesl.,dict.

— Nnn.,
:

dici.

Mansuelus. Non.,diot. Mansuelum Modesius. Ipse Elyinolog. lib. x.

:

,

adoriaiuT,

— Serv.,ad

a.il a-nh

larptiv.;.

ill. iii

Giorit.:

y octurnum stnbu'is

furem.
iii

541. Vid. Fcsl.jdici. Iteligiosus, Salurn.. cap. 3.

et .M;icrol). lib.

Puliuslegoiiduni 555. Ex lib. X Etyiiinlog.,lillera Misellnm vivenieniadhuc, miserum morluum. 354. Elyinolng. Iib. x, litlera .1/. 355. E\ G. Frniit., qiii paiilo cnpiosius; itfemorio.sHs habel nd dicla, faciaque referenda memnriam ; menior
videiiir
benefiiii

M

memnrtam

vel injuria; referl.

Uiide in Isidoro

Soli, etc. F. Solisaiicii, duse seqiienies ditiiones

^ro defiusiouis

m.iliin nffensiOnit repuni.

47
iiaMiiDii.ini iiabel, nicinoiI

S. ISIDOIU HlSPAl.KN^l!-: liPlsr.OPl

i%
el
iiiifiri-rsiv'»!».';.

vcro benedcii vc!

(li-reiisiii-

\

TiOT. {nh-r
(|iiaiiiuiii

Mierfmur
Iieni

Misorciiiiir
fin.^ni

is

iiiemnr esi.

necesse

esl, miseresciniiis

.Tinpliiis

47
357.

3oG. luter

Moram

et lurdilalcm. .Mora esl qiic

necessc esi.
nltro.

inisereniur

logaii,

inisereseiiiiu<;

iiiipeilii,

iardiias qu;c impediiur.

Mora

in re, lardilas

in hniuine.
Iiiter

oHS.

Iiiier

Moiiemus, admoiiemiis
adnKineniiis

el

commonemut.
coiiinioiie-

Mendum
in

el

menduciiim. Mendiini

in

li-

.MoiiCniiis

(iitiir.i,

(ir;i'senii:i,

bro prnprie dicilur, unde ct eineiidaie dicimus.

N im

iniis |irjclerila.

meiidacium
35S.

cclcris rebus est.

5>i0.

Inler
lil,

IHu'Utuilinein
liirli.')

et

numerum. Mnltitndn
Possunt eniin
paiici

Inier

MaHliam

et

maligniiatem.

Cogiiatio

nnincio
iii

Inco

posila.

quippe prava meniis malitia dicilur, mDliti;e votum
xe!

aiunsto inrbnni facere.
370.
Iiiier

opns

iii:iligniias

appcllatnr.
,

Mihi et mi.

Milii

d:aivus casns est, nu

5;>;i.

Intcr

»iH/((ilioiiem

pmiam,

et

supplicium.

vocaiivus.

Muliaiio
pecuiiia!.

poiost

esse,

el sine sanguine, in

danino
371. Inler
siint
Miiiiici;^ein

Supplicium

cum sanguine;
ei

poena vero dolor

ct
,

municipalem. Municipes
en qund
lisci

curialiiini

majnres

dicli

niunera

sinc sangnine.
ol-O. Iiilcr
iit

Munus
palrono;
esl
,

donnm. Munus

accipiaiil;
est

niuiiicipales aiitem originales [Al., origi,

dcbilum,

[.!/., iii]

donum,
mnnus

lionorariuin esl.

B
liciii

nis] cives sunt

el

in

locinn [Forie, loco]

ollicium

doiiuin danlis

niunus accipieniis. Dicliim aua niiiniendo,

gerenles.

lem

doninii a daiulo,

vel

a

mo-

372.
niillae

Inler

Mninillas el

mainmas

,

el

ubera.

Ma-

iiendo.

vironnn
,

sn:il, nianim:ie

inulienim, ubera pccnsiiiit

361. loler Meruit el promeruit.
esl el ad

Meruit

commune
bene
lacii,

riim[.4/.

peciidiiml.
,

Papilkp aulem
quae
sugciites

nucJM

poenam

el

ad

prociiiiuin,

promernil tanliin

snninia

maniniaruin

comprelien-

ad pr.iniium.Nam promerilus
i-ic

diciiiir qiii

dnnl.
37.").

immeiilus qni
3(1-2. liilcr

iiiale.

Inter

Matronnm

el

tnalrem fainilias, .Mclissus

Maiininn el grandem.
referturj,

Magnum

ad aniad coi-

graninialicns arbilraliir lioc iiilrressp, qiiod malroiia
dicaiiir iii:iler priiiii piioii
;

nuim rclerimns [Al.
pus.

graiidom

niale'- l.iniilias,

qu.e plu-

res pepcr
Iiiter

t

Alii

d.xerunt niatronani
it, et

dici (|nJE in inain
;

563.

Mutuum

dare [.U., muluare]

et

com;

trimonium ciim viro convene
inairinioiiiuin
faiiiilias e.iin

en

[At., ideo]

mcdare.

Qiii niutuiim dal, aliud

receplnrus esl

qni

49
esse

actum
qii;c in

[.-i/.,

dicium]

niairem vcro
maiicipioqiie

cninmtid.ii,
30-4.

utique idem sibi reddi desidcrat.

inarili

manu,

Iiiler

Monnx

et adnwnere.

.Moiict qiii

pr«

esi, aiit in

cnjiis maritiis
i

nianu iiiaiicipinque essei,
et sni
liaeredis

cipit,

Admonet
iiiler

4S

1"'

qnod

e.vciderai

mcmorisc

qnoniam

in fa

iliam

quoque maiiii
et virgines

reducit.

venissei. Matrnnce

autem
j

nubiles dicun(Jiioniam

303.

Weri/wr

et

iii(Eri;(.

Qui

nierctiir

d giius

inr, qu:c

inaires
jiiris

im

(ieri

pnssunt.
in

per

esi aliqud beneficio; qui incciet, trisiis esi.
5()0.

qnaindam
niariti.

soleiiiniiaten)

famili:im

migrant

Inter

Miramur

el

ndmirainnr.

.\dmiraiiiur

viriuies,

miramur opera.

57

i.

Inler

."Hvrtuum

el

emoriiiuni. Mortimni jain

357. Carisius sic fere
iial
:

mendum

et

mendum

discrimi-

5ti9.

Lege

(indiicla diclioiie)
ver>ii

numerum, quae
:

inale

Mtnduin iii mendiicii iicjiiijicnUone m. ndd in culpn operis, aul corpuris.
358. SicCicerii.
tilia
iii

dislinijuinir,

dc Naliir. denr.

;

Est enim

ma-

icrmlii et fiillax nocendi rniio. Ex V:irronis meiile, v de Lmg. Lat. : .W;</((i n pecunia, qiia: a maqisiriitn dicla, ut exigi possit ob pec5olt.

inepserai inrbnm. Loco posiln. F., loci posilu. C. Fronlo Turbnm angustus lociis fneii. 371. Elyinnliig. lib. ix, cap. 4. Ibiil. F.rror videiiir irrepsisseinnola Panlini ac, le-

ex

seqiieiiti

,

^eni\nmoriginis\^if-lijiiriiim'es,elloco post /oiuiii. Ap.;,v.

calum.

— Pmnn. Varro.,
— —
/(€,71

372.
ibid.
:

F.x
Iii

Eiyninl g.
Eilitione

iib. xi,

Poena a puniendo, aul
lib. vi,

p(£-

/()/(/.

(Iri.ilii

cap. 1. erat mamiiillat. Arev.

'iilendo, ijnod posl pcccaliim sequilur.

36J. Ex Froiil., ct Llyinolog, snpra.

cap. 19. Vide

p.

Lbi

'^

dunum. Ex Agraelio, ad vorbuiii. Moncndo. Movcndo, Agntlius, inale opinnr.

573. Lcg. Ililiiis Mebssiisex.Agel., lib. xvm.caii. (i. li ec ejiis opinio receiiseiur. Vid. eiiam iib. Eiyninlng. :x, cap. 18. ]n cujus. Al., in ejus. Iii ciijus Agell.. aperlius.

5il. liiterprelesTereiit.,act. ii,sceii.2: Promerni!,
adjueit, piofuil. Ciii coiilrarniin est foiiitiieiuil; iinde i|Uis pro i»iHieri(»s lOiniiieriins legeiidiiin suspicari
possii. Vel ex

— Locum — MnlroiiK. Vid. Multis ausn. — Lociis inleger, etex
V e'Hisse(.

venisset, Agell.

clc.

Sorviuiii, ad iilud is .£;ici>l.

:

e inritribns

iion
:

Servin,

iinilo es! iia

ad

il-

loco Hecyr., actu. iii , scen. 5 Qii:c nunqiiani quidquani erga iiie oramerlla est paler.
illo

:

Ind, XI /Eii.

Ttrrhena prr oppida malres,

dus

llliiiidcin interpretes mereri

hona dicimus,commereri
:

^ungunm Itegina mi.ta. Vid. Serv., ad ill. iv yEii. tieqnbo-Promerilam. 3ij3. Ex AgKCiio abbrevialum. Monel proptrr benivotenliam, admn3l)4. C. Fronl. net «( conlirmel meinorinm.
:

: Matres familias vero, quce in vcnerunl per cocmpiionem, quo liaiii, iic. iSaiii alincpii dcscripiin illa miniine nialrnnis c 'iivenil, soil iiialiihiis f:iinilias laiuuiii. Vid. eliain Serv,, ad ill. vii

explenmatrimnnium enn-

.'Eiieid.

:

Quwritur

liceres.

Et fnrie

eiiain

lerliiiiii

3liii.

F.x Agiiclio.

5'j7.

Ex Scrv. sensus cxprcssns. ad

ill.

ii

.£n.

nialre desider.ilur; eonsule lib. ix, <;ip. 8, Elyniolog. Vid. Fesl., dicl. .Wfldrfa.iii/ins, el iNon dicl. Malroniv, el Matres fnmilinn. Ibid. In texlii Criaiii crat Mcsius. Di! .Melisso \iie nieinbriiir.de
,

Miserescimus uliro.

catalogiiin scripioruiii

ab KiJniu I.uidaloiuin. es

l>ar-

:

'

iO
fSiiniiiialiim [.l(., e-xfliiimej

DiFFE!'.KMlAia.M
(Ornrs, eiiinriuuiii vero
.\
(lii

I.II!.

I.
^

JO
iVui/Hni

5S.5.

IiUer

el

iii(rf(i'iiKi.

Ea

eiiini

iii'.'l.ii.>

vicimiin inorli.

iiiilur (jua; vcbtiri s( leiil,

ea nuela
aiil
illa

que non

solonl

375. Inter
liiium,

ilure el niuriu.

,M:ire eleiiu'iUiiiii

e^l

lcgi.

Iicin

iiiiiliis

illius lei

re bene diciliir.
deiiimliainus].

maria vero parles

iii.iris.

Sieut lerne

suni,

Mu(bitiis
5S().

vero ab
Iiiier

illo d(Miuiiti:iliir [.4/.,

lerra verii lanliiin elemenliini.

Neijumus

et

abiiegamus.

Negamus,

sl

376. liner Hlunles el

colles.

Monles lumores lerraMaloyranatum. Maarbor esl
;

quid

olijiciiiir; abiieganiiis, si (|uid pctilur.
1

rum,

C!illes|iroiiiiiienlior;i
Iiiler

juga moiiliuiii, ((uasi colla.
el

587.
iniiiciii

i.ter

Neminem

el

nutlum,

Neminem ad

ho-

577.

Malogramlam
iieulri,

rcleriiiius,

nullum ad omnia.
el oijno-

logranata,

feminini

generis,

malogra-

588. Iuier
meii.

Nomen, pranomi'n, ognomen
[.4/.,
;

nalum vero, generis
eiis el

pomiiin esi. Siciil per^l-

Noiiien

prseiiomeii]

esl

vocabiilura pPO"

persicuni

:

persicus, generis remiiiiiii, aibor;

pri;c appellatioiiis

pr;enomeii, quod niJniinibiis, oU
geiieris

persicum, generis neulri, Iruclus est. Sicul buxus el

dignitalem
1'ublius

f.4/.,

di|.'nitalej

prrponilur

:

iil

buxum
est
:

iieutrum [Al., ncutri J, ligiium biixus l>miiiiiium .1/., femiiiiiii ], arbor esl.
:

nani

buxum

Virgilius.

j

dicimusj Vir^ilins
lia

Non enim possumus dicerc [.4/., Publius. Cognomcn, quod ex raniiputa Scipio Coi nelins, a Corne-

378. Inier Mafjis et potius. Magis esl allerum e%
duobiis pr;Bferre, ulrum comparel
dainnat.
37"J. Inier
;

gciieris veiiit, ut

potius

altcnim B

lia laiiiilia ortiis.

Agiiomen,
ul

51

quod ex

virtucc, vel

vitio

trahitur

:

Scipio Alricanus,

pro eo

qund

Mala

et mala.i.

Hala poma sunt, mal«

Africam viceril
jores
liabuerat

:

vel Lentiilus Sur:i,

pro co quod niaa

vero maxilla-.
3cO.
Iiilir

suras. Proindc
a

nomen

proprieiaie
:.b

J/(ir«H

et

mare.

Marem

,

masculum;

V(Miit,

pr;£iiomen

dignitale, cogiioinen

origine,

iiiare eleiiieiiiiim

eslaqu%.

agnomeii vero
389.

a specie vel aciione.

581. Inter Menlienliin el fallentem. Consideraiidiiin
csl

Inier Nascilur el enasciiur.
;

Nascitur

,

qiiol

quod non

ille

meiititur qui vult videri qiiod iion est

ab utero decidit
cxsurgit.

cnascitur, qnod ex terra, aut aqua

qui [Furle quia]
est,

aulem non volens aliud puiat
sed
falliiur. Ine'^1
:

(inain

nieiiiiiur,

ergo

gO

omiii
,

39
CNl.
nii;i

).

Inler

Nautum

ct

nuvitam. Navila loeiicum
iiictri

memieiili voluiitas rallendi
lunias

res aiilem

falleiidi

voel

Nam

dictus est a naiila, suJ caiisa

a poetis

non

est

menliendi.

Nani el lapis

fallii,

littcra addila est.
Iiiter iVh»!

multa corpora specie fallunt, ut
da,

remi
,

fracii in

un-

SUI. niodo.

et «lui:.

Nuni,

minqiiid

;

iiiiiic,

dum

biiil iiilegri:

sed et tuiTcs
iallunl.

q' asi

curreiitcs,
natiiru;

ociilos

naviganlium

Ei

taiiicii

hoc

592. luler

Ne

et

nw. Nai,

si

pr;rp.inilur,

adve vero
si

agunt specie non meniiendi voliioiaie.

C bium
liar-

est

et acuto acceniu

pronuiiiiaiur, ne

582.
pa$;o a

Iiiler

Monile et munile. IMonile dicitur
qiiod

subjuiigatur, conjiinciio esi, et presso aceentu.

monendo, eo
viri
;

moneat mulierem csse

3J5.

Iiiler Niijro

et

miijro.

Ngro

nigruni

lacio,

8ub poiestaie

niuiiile

verodicitur vesiiiiicntuin,

niigro diimilalio [4/., de loco mulatio| esl.

a raiiniendo, vcl niunile diciiur
inis

ornamenium
:

ex geni-

391. Inler Neutruin elueutrulem. Neutriim
aut proiioiiien,
vel

ii'iiien,

quod solet ex lcminarum pendere eollo

diclum

parlicipiuin

;

neutrale vero vor-

a mtinere.

buin est.

De
silas aliquid
lieri

liltera

N.

595.

Iiiler

Notns

el
;

nolns

[4/., noluj. Notus,

cog

oHo. Inier Necessilaiem et necessiludinem.
cogil,

N

ces-

iiitus,

nolusjudicio

Nolus, Ausier.
tiobilem.

necessitudo autem air ctus

5tt6. Iiiler

Nobilein et
ikiIiis

Nobilis

,

genero-

esl vel vinculum propinquilatis.

sus

;

iiobilis,

omnibus.
el iYKiiiina.

38i. iDler
niliili

iVi/ii7

et nihiti.

Niliil

adveibium

esl,

397.

liiler

Nomina

Noinina sunt voca-

autem homo

nullius

mimieiiti.

bula, numiiia, polestas.

thio et Fabricio, in Isidoriaiiis, c:ip. 53, num. 2. Melissi (|uoque sive ejusdeiii, si\e alieiins meiiiiiierunl CIialcidiU'i, Plinius et Doiialus. Ciirrexi iii ii.ariti pr'i in matri. Arev.

quam

in persona
liuiiio.

:

tiemo in persona dicilur, ut netnu

lio-

mo, F. ne

Nomeii
., lius.

588. Teslibus Sosipatro, Doiiato, Diomedo, et aliis: esl, quod uriginem genlis declarut, ut Cmne-

575. Ex Serv., ad ill. vi Mn. Tcl maria intrevi 5.6. V;irro, a culeiulo, iv de l.iiig. Lal.
:

Pnenomcn, quod

noinini gentilitio priviionilvr, ut

1'ubliUH.
qitur, ut

Ibid. Qiiasi

cullu.

Ila

cli.iiii

lib.

xiv

Etyiuolog.

Cuiinomen,quudnominibus Genluiiiis subjunSciifi.^. Agnoiiien, quod exlrinsecns addi sule',

cap. 8,

iiuiii.

5SI.

l\es

Abi V. uuiem, ctc.
19.

.4/., res

utdein (ulliinl, quibus
ttl.

uliquu raiioiie, vel eveiilu qua:biium, ut Africunns. Hir vero iii ulroque .Manuscripto cognomeii et agiioiiicn

tameu

— Specie, — Nutiirw,
585.

tol.

sedes permularant
etc. F.. iSuluru ng, s(jifii.s.

etc. F., species eiiain fulliini

suuiii locuni, noii iiiodo iis

ipso
inine.

etiain

reduximus tamen utrumque m quos dixi aiicloribiis, scd Eiymolog., cap. de N;Isidoro Ub.
; i

/iid. Fortasse tem. Ari;v.
graiiliia.

Paminus

iii

lexlu legcb.a lyiiu au-

Eodem Sensu

C. Fronlu, el Scaiiius oe Urlho-

389. Ex Agra-tio 590. Fest., III dict. Nuvita. 5'Jii. Ex Non., dicl. Nobile:

584. Agr;eliiis, cl drisiiis fere eailein. 585. Ex Serv. sen3usejipre.ssusad illud yiiduto caiiite.
Ti^l.

— Sic

Tirniiiiiis; iiiale factis nobilitarent,

quod

noti

xii .'Eiicil.,

jicarciit

Ndii.

397.

Ex

exposil. Serv., ad iUud Ecl"g. iv

:

Stubili

fawmn

I!reviterF(onloiienicxpressit;iV«(/«.? lam in re

numiii." Pttrco!.

bi

S.

ISIDOItl

IIISIWLENSIS EPISCOPI

.«;9

De
398. add.
Iiiler

litlera

0.
aiuicis [A!.
:

A
uxorios-

408.

Iiiler

Orbum

ct

cacum. Oibus
ocuius pcrdit.

est

qui

lilios

Uscutum et pacem. Pacem

aniillil, c.ccus est qui

aiiiicis vcl] liliis

osculuiii ilari tlicimus

409.

liitcr Uccidil et occidit,. Occidii,

correpia

me-

bus

Lasiuiii, scorlo

siiavium

(.i/. saviuiii). Ilein

dia, cu:n (|ui inorluus est signilieat;

occidil autiin,

ciilum cliarilalis esl, basium
liuiu],

bl^niilili^E [A/., blanili-

producia inedia, cuin
410.
Iiiler

qiii inierlicil.

suiviuiii voluptalis.
tiis

Quod

quitlam eliam

52

Uleam vlolivam auctores iladistinguunt,
frucliis,
,

versibus

distinxit

ul olea slt

oliva aibor, quia inulliliido di[.4/.,

cilur olivetum

ul (|uerceliini

queniuetumj el
discriiiiiiie

Hasiacoiijugibus, sed el oscula daotur amicis: Suavia lasfivis iiiisceiilur yraia labellis.
5'J9. Inier

poinelum
poelie

[A/.,

vinetum]. Eniniveio sine

[.M., crimine poetaruin] el oleaiii el elivani

Occasionem eiopportuniiaum. Coiivenieiiponilur
,

pro fruclu siepe pnsneriinl.
olivain fruclum

Sed cnnsueliido oblinuit
[A/., dicere

ler

iii

lilleris

OPcasio

arrisil.

Opporlunilas

dicere.

Nec

nec] vetai
sii [.-1/.,

se prsbuii, vel secunda successii.

quominus
sumpsil].
411.

et aiboiis et frucius ideui

nomeii

400.

Iiiter

Observationem et observantiam. Obserei
arlis
est,

vaiio curje, doclrina;
culius ei

observaniia vero

Inler Udoriim, odorubilenlodoriferum. Qiiod

religioiiis esi.

B
Opus
dicilur ip-

eniui per se

odnrem

miilit

oiloiuiii

est, odorabile

401. Inler Opiis
siim qiiod
lit,

et

operalioneni.

[Serv. odoralum] vero,
accipil odoreiii
;

quod al.unle \Serv. alieumlHj
,

operalio aiilcm ipsa rei aclio esi.
(oiuni.

odorilerum
el

quod odorem sequilur.
Operain
,

402.
iiein

Iiiier

el

Omne et ad numerum
,

Oiiine
:

ad niuliiiudi-

412.

Iiiter

Operam
fil.

opera.

qua; s

i

pertinet

[A/. udd. ut oniiiis]

opera vero, quod
413.
Iiiler

ad iiuincruin

ut oiniics lioinines; ad inulliludinein,

Ustium

el liostiam.

Osliuin

quod aperi-

ui oiiinis familia, oninis exercilus,

omne

pecus diciut to-

tur, boslia sacriiicium.

inus.
luiii

Totum vero ad
cnrpus
,
,

niagiiiludiiieni pftrlinet,

411.

Iiiler

Urtus et hortos. Orlus processus, horios
dicimus].
tl oblitiim.

lola

lerra

,

totum coeluni. Ergo lolus
;

agros

dicit [F.,

lioino

si

ad corpus referanius

oiiinis

liomn,

si

dc

415. Inler Obliiuin

Oblitnm

,

correpte,

universis.

Proinde

omne

in diversis pariibus poiii-

perfusiim; oblituin, producle, iinmeinorem.
41{». Iiiter Ojjtrre et idfei
r*;.

tur, totiini auieni sine partibus debel esse.

Offerre est ultro pr;c-

403. Inter Orare ei exorare.
e.\orare, impeirare.

Orare est posceie;

bere, iiilene iinporlare.

54
officere.

De

littera

P.

404. Inler Ubesse et
oilicit vull iiocere.

Qui obestnocet,

qiii

417. Inter Prudentiam el sapientiam.

Pnidenlia

C
inficere. Oflicere

iii

buiiiaiiis

rebus

,

sa['ientia

lii

divinis dislribuilur

405. Inler Officere et

esl

alicui

\Al., tribuilurj.

velle noccre, iiificcre cnloruin miitare.

418.

Iiiler

Pudorem

et pudiciliain.

Pudur corpoiiiter

40U. rmer Olet et

rcdolct. Olel

res [A/., oleiiij, l;.ntum

ris est, pudicitia nientis.

velmale,
bene.
407.
suiil

vcl

bene

;

redolet

[A/. rcdolenlj

419. Inter P/el«iciii et affectioiiem. Pielas
viiicins

de-

sanguine e.vbibetur, aCeciio
liiter

iiiler

exlraneos.

Iiiter

Oracula et delubra.

Oracula teinpia

420.

Palientiam et tuleraniiam. Toleranlia
esl

ubi oralur,

53

"f"^^ el respnnsa redduntnr.

De-

aiiiini [.4/., aninise]

palienlia

corporis.

Ll Sal-

lubra auiein lempla luiites babeniii ad purilicandos
et abliieiidos lideles. Et indc delubra a dilueiido appellata.

lusliiis [.4/., Calilina]

Corpus patiens inediw, algoris.
,

421. Inler Perilum

prudentem, caltiduni tl facun.
;

Unde

et

prius

Wjac

loca allaria non habe-

dum.
dens
) ,

Periliis
uiilis

usu doclus
reruin

prudens,

veliiti

provi-

bani, ut tantiim delubra essent, noii lempia.

fulurarum ordiiialor;

callidiis,

— Sciendum
ptatis.

398. Iiiterpreles Tereniii scen. 2 aci. iii, Eunucli Oscutaofficiuruinsunt,basiapudicorumaf]'ectuum,suavia tibidinitm. Serviiisad iilnd JEi\. : Osciita lihavit nutce :
i

osculum

retiijionis

esse

,

suavium

votit-

Biisia. .\1., l'asia conjugihus sedel oscula d.
:

Ibid. lu iiiinmillis .Ms. hiter hasium et suiivium lioc interesl, quod busiiim u.rori datur, suavium seurto.

ttem basium blundiiiaium

esse,

suavium

volupiatis.

Quidam etium

versibus lioc distinxit

Conjugis iiilerea liasium, oscula daiiliir aniicis, SuavM lasi^iviis nilsceiitur giata labellis.
Ili

403. ExServ.,ad illud iii jEn.: Exoral pacein divum. 40"). Snpra, ex C. Fronlone. 407. Elymolog. lib. xv, cap. 4. Vid. Serviuni, ad illiid ii ."En. : Dctubra ad suinma dracones; et ill. iv ; Oclubra adcunt. Ascoii. Pod, iii Diviiialioncni Cicer. 40,S. Vid. Fesl., dict. Orha. 410. Viile Serviuin, ad illud ii Georg. : Sed Trtmcis olece metius. 411. Ex Serv., ad ill. iv JEn. : Odoru canum vis, ex qno pro odoriferuin, odoiiseiiiiuin leg. vidclnr. 412. Vel potiiis : Ojieru qiuv facit, opus quod jil.

versiciili

de basin, o^ciilo et suavio exslant apud Disciimen
laiiieu

417. I.ib. II D ireriniiariini, 36. 418. Sic fere disiinguii Noii. inler casiitaiem et
pudiciliain, dicl. Casinas.

alios quo(|ue giainmatii os.

adhuc
inr.

latet.

Quisnam corum aiiclor, non seinper obseivaverbn Savium.

Vide

Glo^sariiim

IsidHiaiiuin,

Variie leclioiies Panl:iii coiilui:e videnlur. Ar.Ev. idO. Ilecie Ascon ii in Vcrr.; Ubseivunt inudospe. utiinliir, tttias venerantur. i 2. Vid. Servimu, iii illud i JEn. Tutu urmcnta
:

420. Iniel!i-e, in Var. lect. Panlini, Satlustius, de Betlo Catit.niirio. Aklv. 421. Sic Cicer., vi de Uepub., prudeutiam ait noineii naclam a providendo. Call.dus. luUrpreies Tereniii, acl. iii, sccn. 5, Adelpli. C.illidus dicitur , qui cullum sibi usu anis

:

fequunlur.

indit.ieril.

niFFERF.NTIAKUM
piM'

L!li.

I.

U
Ergo qui
liic

exeiciljrniiiem [M., pro exe'-ciiaiioni'] artis
(lui facile

iii-

A

iiir]

iii

criiniue.

videril inuliereiii, ct aiiiina
pro|iassioiie

siniclus; facuinliis,
•422. Inler

pos^il fari,

ejiis luerit tiiillala,

pcrcnssus est
:itl'eci;im

:

PiKtiiilcm et verccundum lioc iiiteresl,

Si
rit

vero coiisenserit, et de cogiiaiidiie
(sicut scrifilum est in

lece-

qiiod piideiis

opinionem
noii

veraiii

falsam(|i!e

meluit

:

David

:

transierunl in affe-

Verecundiis aiiifm
425.
liiliT
,

nisi verain [Al.,
,

vera] timct.
et nefarium.

ctum
liiiic

cordis),
noii

Profanum
cibi

ei

tiefandum
,

,

de propassione iransit ad passioiieni, et voluntas deest, sed occasio.

Nefariiis

iit

Varro existimal
generc
vita

noii

digniis

farie.

432. Intcr Pcrcunclulionem el iiiterrogationem Aiigusiinus
liiic

Qiio

primo

homiiium
id esl,
,

susteiitaljaiur

iiiteresse

5Q
ut

existiiiiat,

dlcens

:

(puidveliiii

\AL, sustinebatiir]. Nclandus,
diis

nec nominan-

ad percunctatloneni multa responderi soleant,
quid est hoc, autillud?
vel

quidem. Profanus autem

cui

sai^ris

non

licei

rcspordeanlur diversa,
inulta

interesse.

De quo

Salldsiius

:

Sacra polluci prvfa-

vaiia.

Ad

inlcrrogationein non

respaii-

nus.

Profaniis ergo, porro, id est, loiige a lano.
Iiiler Pefcu/oreiii et

denlur, tcd aul non, aul etiam
luii

prcniipti.ibilur.

Veest,?

424.

immundum

,

qiiod

omnis

faftnm dictunive est?
:

Verum

aul falsum

peccalor iinmundus esl; non lamen omnis imnuin-

Kespondetur

aut

iioii,

aut eliain.

dus peceator.
prsEce|ita

Peccaior enim est qui iransgrediiur
,

433. Inter/Vr/^sidimelfOMsummadimhocdislatquod

Dei

et

iiecesse est liiinc et imiiuindum
i;ui

B

pi'rft;cluni csi cui

jam addi

niliil

aliiidpotest. Coiisum-

esse quia ir.msgreditur. ImnuHulus aulem cst ct

iiiainm vero est quiullibet opus in (incin (leducium.

55
tus

C""' uxore sua dnrmierit, aut
esl.

mortuum

tetigeiil,

43i.

liiler

Palens

et

patulum.

Patuliim

diciiniis'

non lamen idio peccator
lanlum lacryniarum

quod naturaliter seniper
et flelnm.

palet, ut nares,
et

arbor. Paut

425. Inter Ptoralum, planclum,
est
,

Plora-

tciis

vero qu"d aperilur
Sic

clauditur,
:

ostium,

planctus tantiim vo-

uculi.

lucidum

et

Iiicibile

liicidiim

est (|uod

cnm,

(letus ad uiriinique pertinel.

aliuiide illuniinaiiir, lucibile qiiod per se lucet.

421). Inter

Pigritiam

et torporem.

Torpor

doriiii-

435.
trat

Inter Penelrale et penctrabile.

Quod pene-

taniis est, pigriiia vigilantis.

penetrale dicitur; qucd auteiii penetralur, pcnePenetralia auiein sunt domorura secrela, et

427.

Iiiter
iii

Persmeruniiam

et perlinaciam. Perse-

trabile.

veranlia

virtule esl, perliiiacia in vitio.

dicta ab eo

quod

est peniius.
et

428.

Iiiler

Pia;sidium,

auxilium

et

subsidium.

450.

Inter

Post

pone hoc

videtur

interesse
:

Pra-sidiuni esl aliqun loco
al)

ulili

positnm, aiixilium qiiod
siipervenit.

quod post

seiiiper clironicius
;

pnnimus, cum dicimuj

exteris datiir, subsidiiim

quod postea
polentaium.

Posi tempus veiiiaui 437.
Inter

pone vero, posi tergiim.
et

429. Inter poieniium
sui

el

Potentia esi
aiicioritas

piecari,
,

imprecuri

,

et

deprecari.
[

cuJHsqiie

snlius

,

pntentatus

vero

Precari esl rogare

imprecari

est nptare

Al. ex-

\Al., auciorilatis] e^l judicialls.

opiare

],

deprccari cst excusarc, vel expurgare. Ciii

430.
est

Inter

Peslem

el

pesiilcnliam. Peslis ipsuiii
],

cero

(

lih.

in

Yerr.

).

Quid,

inqiiil, faciat llortcn-

nomen

niorbi[il/., verbi

pestileiitia

vero

id

sius? Avaritiseiie crimina frngal tatis laudibus deprcceliir?

quod ex se
aiit

ellicit. Pesiilentiae aiitera ires
aiil

modi sunt:

ex lerra, aui ex aipM,

ex

aijre.

438.
est

Inler

Puscere et exposcere.

Pnscere
qui

miiiiis

431. Inter Passionem et

propassionem Hieronyinus
:

quam esposcere. Nara poscunt
liiier

siiiiplicilcr

in .MatilKeiiin distingiiit, diceiis

quod passio

repii[-4/.,

petunt, exposcuiit qui desider.nt.

tatur in culpa

;

propassio, licel ciilpam habeat

439.

PoUiceri et promitiere. Pollicerl dicimur

pro culpa babeaturj, tamen non leneiur [A/., retine-

57

4"0'1 sponte promiliiinus nec rogati, promiltera

42". Ascon. Pedian.

iii,

in

Verr. Non., dict. Nefa-

rius; ipse Elyinolog. lili. x, littera iV. Ibid. Forlasse ne nominanUus quidcm. Ila certe nielius.

Arev.
iv

427. Varr.,
Pervicacia.

de Liiig. Lai.,
:

iniiio.

Noii., dici.

D. Augiistiniis, act. v, sceo. 4, Audriie. Aut eliam pron. Al , Sic promintiabilur, (orVi, elinm pron. Ibid. Paniinus in lextii legisse videtur aut et pronuntuibilur, pro quo coiijicit aut eliam ; quac geiiiiiiia

est lectio.

Arev.

Fnint. Snbsidiwn qnod subesl deftcienlibus, 428. prcEsidium imponilur, auiilium repcntinwn et ila iubsidium ad secuiidas ciisus piwparaiur. Praisidiuni ttd custodiam , auxilium ui possil, x insperalo venit. Vid. Fest. 42'). Al. suic 2 Mss. pni siij. Ibid. Varia lerlio elficil ciiiii texiii Grialii cnngruit. Legi piiient fucil, aul alii|iiid siiiiile pro efficil. Arev. 431. Iii (^iidiC(! Itegiuv.il ciMO \)i'iH dillereiili i; Siiiit alpliabetico qiiideiii ordiue dispiisit.e, sed alilii Cdnlracliiires, alibi ciipioiiores, et iionniillie aJdiUe, ut, exempli graiia: Inler puli el perpeti : puli breois
, ,
'

C

D

434. Ex Serv. ad ill. Eclog. i, Tiiyre, tu palulce. Ex Serv. ad ill. vi Ma., Lucentemque gtobnm lunce, ex quo videliir legenduni luceiis, iioii lucidum. Fronio taiiien ita etiain fere disimguit inter lucidum el luininosum. 43.1. Ex Serv. lib. x JEn. ad ill., Noslrum peneira-

bile

esl
et

,

pi:rpeti

lon loris

expeiluin: palimur
.Maliin

tempiris. Iiiter vuluniute , expeiiuiur
est
,

p:issum
iiece.^^si-

Serv., ad ill. vii &a. : PenetrnHegnis penetralia noslris. 436. Fest., dict. Poiie ct Serv. ad ill. ii JEn., Pone subit conjux. Tempus. F. diciio lempus superat. 137. Ex Agra;i. ijiii biiic lorte aiigendus. Si libi, qme posco, alitrr 43:^. Serv. ad ill. ix .Eii.

— Penetralia.

telum.

Ex
vi

libus aitis. et

ill.

:

.

:

tule.

Expeiinmr vuluulale

palimur nece$ii-

Uite.

AHEV.

quain Isidorus. 43). Ex Serv.
Polliciius.

ad

ill.

i

/Eiieid., Ditiunc lenercHi,

432.

Ex

inlerprelibus Tcreiil. viJclur suinpsiasc

h:i
qiioil pelilur.
iiliro.

S.

lS!DO:il illSrALE>SlS KrMSC.Ol!
pnlliceniur

56
civilalis
iiiielli^iiMiis.

l>go

[iiiiiir.lliiiius

n.igali,
,

A

popiiluiii,

iiiiiiis iiiiiliiluiiimiiii

hein

polliceii>ur

sciipiura

promiliiinus

451.
liiiii

Iiiter

Poiitificem

et

valem.

Ponlifex

tan-

verlio.

suminiiin
sigiiilicat,

sacerdolem

significal,

vates auleiii

4i0.

Iiilor

Properarc el
:

fesiiiiarc.

Marcus

C;iio sic
ir.nisi-

plura

aut sacerdoies, aut poetas, aut pru-

ijistiiiguit (licens
;;it,

Qui ununiqiKidque maiiire
inult.i siinul
iiicipit,

pbulus.
4.i2. Iiiler

is
,

properai. Qui
is

neque per-

Profugum
Pairium
fiiiidus

et exsulem.

Profugiis volun-

licil

feslinal.

Eyo iinumquodque
".

qiiod ;idortus

tale, exsul necessitatc.
•'i.'io.

erain transigebaiii

liiier
fiiil,

et paierniim.

Paternum

est

quod

441.

Iiilcr

Primiim et priorem. IVimiis e

iniiilis,

palris

ut

paternus. Palrius dicilur palri
,

prior e duobus, primarius a dignii^ite.

siniilis [Al. palri alfectusj

ul pati ius aniinus [.4/.,

amor.]

442. Inter Plures et
jori

plitris.
|i!iiies

Pluris esl

quod

nia-

454.

Inler

Proprius

el

propius

[Al.,

proprium].

sunima

l.ixaliir

,

veio de

miilliliidiiie

Proprius esl noineii, propius vero
433.
Iiiter

jiixta

me.

g<yibimus [Al.,
•445.
liiter

scribiliir].

Pranjnaiiiem elgraviJiim
qiia; coiicepit
;

liaec differeiilia

Peiivil el expeiivit.

Peiivit pro pariim
petivit.

esi

:

praignanlem esse

gravidain, (|uam

[F, add. petivit] poiiitur. expetivil pro satis
El inimicissime ac vehemcnier adiiisus esl.

utcri gravedi) proxiiiiam parlui ostendit.

Ex

eniui

B

4^56. Inter

Pigr.era et

pigtiora.

Pigiiera suut

re-

pro valde poniUir.

riim, pigiiora lirioriiin el afTectiium.
;

444.

liiter /^i/ram et rogii"!

Pyra est conslriictio

4,7.
esl qiiod

lolir

Porleiilum

et

moiislrum.

Porlentiim

ligi.oriiiii,

antequam
Ptebem

igiiis

admoliis esi.

Rogus

est

59 ex foriiiis diversis proponitur, monstrum,
n.iluraiu iia^cilur, vel
iiiiiiis

diim ardel. liustum vero
41.^.
Iiiler

pnste.ii|uaiii arsii.

quod exlra
niiiiis

graiide, vel

et

populum. Plebs a populo
ci-

breve.
Iiiler

to distai,

(iiiod

populus est generalis universilas
plcbs auleiii pars
liiiinills

4^8.

Porlenlum et porlenlosiim.

Porlenlum
sii-

vium

cuiii

seiiiorilius,

et

dicilur (]uod ex

omni parle

naliir.Te

mutationem

abjeela.
44(".

mensaliipiid porleiidere fuiiiniin vidBiiir, sicui bicepe
hi\er
est,

Pauperiem

el

pinip,rialein

,

Pwperies,

capui

iii

corpus unum, vel

siciit

iii

Xerxis regia ex
;

danmiim
ascensus

paupertas ipsa condilio.

eqiia viilpeni ferniil crealani (llerodiim)
cjiis solvi regiiuiii osleiisiim esi.

p.T quod

447. Inier Proctii^um et declivum. Procliviis est
;

ISam porleiiiosa disnmuiil

declivus, descensus facilis.
iiive-

ciiiilur qii.ie
[-4/.,

ex

parte corpnris

niuta;ionem
sex digitis

448. Inler Puerpcram ct puellam. Puellani

iioiatioiiem]; ui,

exempli causa,

cum

siem

dici

58

"^'

«''ile parviilani, qiiasi piillani

;

pucr-

nati, sive cuin aliqua pravliate

[F., parviiaiej inem-

peram vero, qux
iiis

primiiui piierum enixa est, ct in aiiLjiide

C

brorum.
459.
scitiir
Iiiier

puerilibus
:

parit.

ei

lloratiiis

(

Lib.

iv,

Porientiim et osienlum. Piirlenlum na-

od. 4)

et in

sua permaiiet qiialiiate

;

ostenluni vero

Laudjnlur

siniill |irole

piiernerse.

siibito oirertur oculis, cl

subducilur. Sic

porlentum

449.

Iiiler

Punipineum

el

pninpiiiosum.

Paiiipi-

ilieiliira

porlendendo,

id est

porro ostendeiido, sicut
iJ est fulura

nenni est toliim de pampiiiis,
piiiis pleniini est.

paiiipiniisiiiii qiiud paiii-

ei

prodigium, qnod porro dicat,

de lou-

ge praidicat. Monslrum sane a nionitu vel monstranet poputos, cuni eiiiin

450.

Iiiter

Puputum

popiilos

do diciiim, qund aliquid significaudo demonstrel
staiiiii.

et

numero
Ibid.

plnrali dicimus,

urbts

si^',iiilicamus;

cuni

Qiiiu

jiie

sunt auiem genera

prodigiorum, ut
reji-

Al., Minus. F. miiiis. c est prima diliereiilia qiiae iii altero libro noii alpliabelico occurril, brevior tainen quani lioc
Il.i

— Scriplura.
Arev.

lam

signiriiet.

Vox lameii putlam non lemere

loco.

440. In oratione q
Agell. lib. VI, cap. 14.
dicl. properare.

am

de suis virtutibns
dicl.

liabnil.

Noii.,

fcslimire. L'esl.,

qnaiidoqiiidem et Noii. pulluni, ini|iiil wlalis noretlce ub nntiquo verbo pultare, qiiod velus i;lossariuili agiioscil, eslque Tra^oa^jJuaSa; (3«)./£iv, piilli ttkpuYJa.ot;. Ipse certe haiic eanidem lectioiiem superiore libio habet.
cieiidn,
,

C. Front. Qui properal, upparel non
kl.,

D
et

csse dcfessns, qui festinat, Videliir csse dejatigalus.

— Ihnimquodque.
.

Elymolog. 419. Serv. ad
Ibid.

lib. ii,
ill.
i

cap. 2.

Kunquam quidquam quod
,

adorlus criiin, transibam. Uitus Ms. Forte, orsus. 441. Kx Agnelio. 442. F,\ AgriKlio. Ak% \1 iiimicissime Lego eni.rnsiine, anl inlensissime. 4i4. E'. Serv., ail ill. ii JEa., Constituere pyras.

Nemora inler frondea. Pampinosum. Adbibetur liaec vox a Coluinella
yEii.,

Plillin. AllEV.

451. Lib. Elymolog. vii, cap. 12. 4.52. Vid. Seiv. ad ill. iEii. Profugus, Laiinaqiie
i

venittillora.

Fesl., dicl.. buhtiini.
;

456.

Ex Agi«iio.

445. Sic 9 TiTeiit. ScaurusdeOrlliograpli. Populus est iii quo omnis pars civilalis , omnes ejus ordiii, s contineniur : plebs ea dicilur , in qiia geiiles civiuni arilix non iiisiiiil. 4iU. Fesl., dict. Pauperies; ex qiio forte scribeiiduin, paupirtas est dainn. quod quadruves fucil. 448. Lili. x Elymolog., liltera P. P«e//ii est parvuta, quasi pupitla, et lib. xi, cap. 1, Piipilla, quod pura
I

457. Froiito. Sic: Porlenlmn, quod porro, et diiitius manel, fuluriimque poslmodum atiquid significat ; mitnslriim csl coiilra naluram, ut cst Minolaurus, et infra, in monsiro rectus ordo nalurce veriilur : in porlenlo dijfirlur evenlus. Non., dirt. monslra. 458. Eiymolng. lib. ii, cap. 5.
Ibid. Pantiiins
iii

textii legebat,

utpulo, parvitate,
quod prxter

pro quo coiijiciebnt

praviltilc. Ar.Ev.
,

fil

el

niipoltula
iii

,

ul

suul

puellw. Lt sic
iiiiilaiiilaiii

dicliiiiieiii

4,^9. C. Froiitn eoileiii seiisii osteiitum

liultiim

cuni ci

pupiliam forle ipiis Grxcis -n y.ipn uinimque

cen.^eal,
ct piiel-

consue

Uiliticiii

olfcriui

,

el

iiilra,

iti

osleulo rarilns ad[acit.

ei )iiipillaiii

viiniitriHionein

tLego admirulionetn)

,

,

"

57
V^irro
(iicit, id

DHFr.IlENT I.MIL.M
esi
;

I.l».
;

I.

.

^S

porieiiumi, osieiilimi, pnnli^iimi,

A

pu!)iical,i

Pcimpe ana
/'

,

si

ad

:ili;iiii

diiiiitim

ir.iiisii.

iniraciilum el monsirunt.

472. Inter
puberliilein.
ila

pulum et

plebeni. Qiiod popiilns esl uni-

460. Inler Pueviliam

el

Puerilia
;

esl

verMis

cuiii seiialu el

civibus Itomanis, plebs taiiluin

lenera ct parva aUas, a puritale
tas

vocala

Puber;

vilior niimerus.

autem

a:tas adulta est i|u.b
a

jani gignere potesl

475. Imcr Partem et partim. P;irlein nomen, parliin

dicia a

pube, id est

pndendis corporis, qiiod bsc
\L., induunt].

adverbiiim est.

loca

tunc primum lanuginem inducunt

474. Inler P(;s/remi(m et posteriorem.

Postremiis

Pucrilia

auiem a septimo
PeTcussum

aniio,

puberlas a ((uario

de mnltis, posierinr de duobiis.
475.
Iiiler

deciino incipil.

Pnncipium
Pendenl

cl i;ii;ium.

Prihcipium, prima
(oeptuin.

40

1.

liiler

el

percutium.

Percussnm
;

pars

;

iiiitiuin, uiiiuscujiis pie rei incipienlis

corpore dicimus, perciilsiim aniino. Cicero, de Signis

476.

Iiiler

el pendunt. Peiident susp-^nsi

Tani|uam

ipsa

illa

fjce perculsus esset [Atirw., per-

peiidunl aliquid pnnderantes.

culsos osse].
'i62.

61
Parricidam

477.

Iiiler

Pene

cl pciie.

Pene

adverliiuiii est,

Inler Parricidam et paiicidam.

peiie lurpissima [.M., novissima]

pars corporis.

dicimus qui occidit pareiilein; paricidain, qui socium
aique parem.
463.
iioii

De

litlera

Q.

B
Proceilam
ct

478. Inler Quatenus et quatmus. Qualenus adver-

Inier

lempeataiem.
cceli esse,

Procellas

bium

est, quatitius conjiinclio causalis, ul si dicas
facis, en tibi plagas.

:

lani

lenarum

QQ

quam

terapesiates

Quatiuus hocsine ptaga non

Adver;

auiem fluctuum sunt.
464. Inler Ptanlas
raplae
biis
el plantaria.

biuni esi auieni qiialenus, aut lemporis, aut loci

lem-

Quod

plantae siinl

poris ciiin diciiiiiis

:

Quulciins lioc
el quiu.

modo

res exerc^is.

de arboribus, planlaria vero, quoe ev seniinisuni,
et

479.
et sic

Iiiter

Quoniam
Qnia
;

Quuuiani pra-ponitur,
:

naia

cum

radicibus et terra

propria

sequeniem seiisum
coiiliriiiat, ui
Iiiter

alligal, ut

qiwniam
et

dicis

traMsreruntur.

[.U., dicii], dico.

pdslpoiiilnr,

superioreiii

405. Inier
ubi
ulii

Pomarium

et

pometwn.

Piiniariiim

cst

seiisnm
480.

Scias quia didici.
el

poma pununlur [.!/., transpoiiunturj, poma nascunlur, pomeriiim iibi poina

poineluin
iiiveiiuii-

Quamdudum

jamiludum. Qiiamdudum
de

iiilerroganlis esl, jamdudiiiii respoii(leiilis.

lur [A/., ipse locus ;irboruni].

481.
[.1/.

Iiiter

Quceritur el qu-r tnr.

Qiiiriliir

iiii-

ploraiido, qu;i;ritur de iiiqilireii.lo.

ite. Inler Pijram et pyrum. Pyra est rogus
robur] ardens,

482.
quesliis

Inter

Questu.^i

el

quiistus.

Qu.cstiis

lucri,

pyrum vero pomum.
riscalur est

lacrymanim.
Iiiie'

467. Inier Piscatorem et piscarium.
qui capii,
piscarius e^t qui vendit.

C

i^'^.

Quw
Quod

el ^iie.

Qii;c

proiioineii

esl,

que

vero coiijunclio esl.
481. Inler
et qitot. Si pcr
si

4li8. Inliit

Putiereum elputverulentum. Puhereuin,
esi,

d siribilur quod,

faclum

;

pulverulenium

pulvere plenum.
el

proiiomcii personale est;
I'iiin;e

per

l

quol, nitmerus.

469. Inter Peimas,
siint

el

pinnas,

pcnnum.
;

De
485.
Iiiter

littera li.

niurorum,

peiiiise

avium, a peiidendo

peiinuiii

Recens

el

Hoium. Recens nasciiur;
:

iio-

extremilas
470.
Praeda

ferri acuti.

vum
,

fil.

Unde
ntihi

et Virgilius

Iiiter
e-^c

Prcedam

liicrum

el

compendium.

Lac

non

aesiale

aovum non
,

rrigore delit.

lioste,

lucrum ex negoiio, compendiuin

62
illi

^80.

Iiiler

Puligionem

el /idem.

Fides est cre-

proprie ex pondere.
471. Inler Pompeii porlicuni,

dulitas qua Deuin coiililemur, religio est cultus queni

peianam. Poinpeir', est ipsius Pompeii;
460.
libro

Pomp.iam, et PomPompeia
,

credentes exbibemus. Dicia autem lides
fit

ab

eo

quod

id

quod

inter utrosque placitum est. Qnasi

— Pubertas

461.

H»c eadeiii fere Etymolog. secundo DilTerenl.
Pueritia aulem. Lib.
ii,

lili.

ii,

cap. 2, el

D

— Doinum. Doihinationemtransiil, Legoex Froiitone.
477. Fesi.,
dicl.
:

— Pompeiuna. 2 Ms. Pompeigna.
Penem.

auteni. Fest., dici. Pubes.
Diirereiit.

— De

Ex

.\grailio.

2 Ms., designat. 462. Lib. V, Eiyiuolog., cap. 25.
siiinis.

Ibid. Paricida et palricida pro

eodem

accipi soleul.

Vide Festuni. Arev. 103. Ex Serv. ad ill. i. jEn., Creberque proceilis Africus, el ipse Eiymolog. lib. xiii, cap. II. 461. Ex Serv. ad ill. ii, Geoig., llic ptuntas tenero
abscindens de corpore. 465. Ex Snsipairo Carisin,

478. C. Fronto Quaienus, qnatine, quaiinus, quon.am. FeSl.,dict. Quatenus. Ibid. Qiialenits et quatinus prnprie iioit diireriint, quiilquid Feslus :iliiqiie dicjnt; sed qiiia apiid veleres t el i iiiler se 1'jcile cominutaliaiiliir, idcircu quatenus et quaiinus, protenus et protinus, el similia occurruiil.

.AiiEV.
iiiide
:

481. Ex Agraet.,
qutvrilur
laiidiini.
et

legendum

coiistat

:

Intcr

queritur
iiisi

de inquirendo,

queriiur deplorando, quariiut inalis qinrilur iii qunitaii.r iiui-

— Pomeiium,

eic,

Puto glosscma proxiine praice-

(lenlliini

vciboruin. 46S. Lego ex pulvere factum. 470. C. Froiilo., prceda lictos spoliat. Compeiidium. C. Fronlo., Compendium pondus peiliihl. 471. ExC. Fronionc.

Ibid. CoHJeclniain Panlini, legenduin quiiita-ur, conlirmal lociis Varroiiis, I. v de Ling. lal., cap. 7: Quiritare dicitur is qui Quirilium fidcni clainans implorut. .Vr.EV.

uliiiue

ad

482. Ex .\gr.Tiin,
486. Cicer.,Olf.

in i]ito iiiale e^t lucro,

m
iivr

S.

ISIDORI
eo

mSPALENSIS
(|ii(h1

F-PISCOPI

r,\

Doiim

el liouiiiiein dicia (|uoiinrt leligio,
relii;aiilur viiidilo

A

liir,

qnoiiue violuto, poena coinnilltitur. Siicniiii veio

ea lioniiiies
divinitalis.
lio

serviemli
virluie

ail
,

cultiiin

et sancluiii est, sanctuni
Iieiii

vero non conliniio saeruni.
p.irlcin

Ueligio

au'ein

est in

supeisti-

sanctiiui

in

boiiniu

ponitur
:

;

sacruin

vero

in culiu lllicito.

vero duo signillcal, ct bonum, el maluni
Uaiionale et \Al.,
vel
illud {Virg., Ectocj. \)
:

bonuni, ut
et fontes'
tib. iii).
ii ).

•487. Iiiler Riiiioiiale et ralioimbik.
iii]

Inler flumina nola,

angeliis cl

lionio,

ralioiiabile (inod ratione

sacros

;

uialiiin, ut

:

Auri sacra fmiies {^Eneid.
{

agiliir vel dicilur.

El

:

Sacriv

panduiitur portcc
:

Mncid.

tib.

Et

488. Iiiier liusticuin el rusticnnum. ftusiicus operarius dici potest, rusticaiius paler rainilias.

Lenu saccr (Pluul.). El
igiiis

sacer liircus (Ovid.). Uiide el
Iiorribile. Alina

sacer dicitiir

linlciis

aulem ab

489.

Iiiter Ituslicilalem et

rusticalionem. Ruslicit

is

aleiido dicta.

Unde

et a|iu(!

paganos alma Cercs dicla

mornni
190.

est, riislicatio operis.
Iiiter

est, aliinentoruin invenirix.

lialioiiein et rntiociiialioncin.
iii

liiUio

est
[.4/.,

•i'J9.

Inler Sapientcm el jiriidenlem ita disceriii sois

meiilis inotus [Al., niotiiiii]

liis

qua: dicuntur
;

let,

utsapiens viicetur

qui iiitellectuu) xteinoruin

di cuniur], disceriiere vel coniiectere valeiis

raiioci-

riuiatiir, |>rudeiis

vero qui ea

qux

sensibiis corporis

n:ilio aiileni raiionaliilis esl snblilisqiie dis{iulatii', al(|iie

experiuiitur.

a cirlis ad

iiici

rlorniii

[.-!/.,

add.

;iul

iiuerlis ad

B

5U0. Inler Slultum, fatiium, et stupldum. Qiiidam
veteriiiii ralunni existiniant

ccrloruni] iiidagalioiieiii
•'i91.

iiileiis

cogitalio.

qui iiec quod fatur ipse,

Iiiter

lieijium et

regiUe.

Uigiuin est ipsius
et

nec qnod

ulii

dicunt, intelligat; stulluni vcro liebe-

regis, regale digiiuiii rege. Sic Uiigra ddinus iu

regia

ei

regalis.

liurem corde.

Uude Alranius
iion tanien

:

Ego,

in(|uit,

me

stul-

qua

esl, legalis

rege digiri.
Uiibor culoris esi,

tum

existiino,

fatuuin esse non opinor. Id est, obtusis
,

•492. Inler liubur, rubiir, robor.

i|uideni seiisibus

nullis.

Slupidus vero

robur
493.
siint,

viriuii!.,

robnr arbor;s.
,

dictus est quasi lapideus, quasi stolidus.
fieplilia

Iiiler lieptitia el repenlia

aquaruni

5l)l. Inter

Swvum

et

crudetem. Saivus in

ira

,

cru-

repentia lerrse. fontcm, torrenlem, el /lumen.Ri-

delis

iii

sanguine.

•494. Inler liivuin,

502. Inter Stuprum, iiiceslum, el adutterium. Slu-

vus subito

fit

:

funsest caputatque decursus ia quein

prum
vidua,

in

virgine

,

£4
in

incestum

in

parente

vel

naiuralis luaiiat aqua, torrens pluvia; fliicius pr;eceps
[At., pluvia

adulterium

nupta.

Diclum autem ince-

Huclus el pracceps], Duvius aqua; decur-

stuin quasi incastuni.

sus generaliter.

503. Inter Saiielatein et

sciiurilutein. Satielas

var!o

De
495. Inier Sidera
illa
,

littera S.
,

genere spectaculoruin contingil, saturitas vero ciboet

aslra, steltas

signa. Sidera

C

ruiii esl.

dicuiitur quibiis navigaiites considcrant
aiiteni

qnud ad

504.

Iiiter

Superbiam
gloria de eo

el arrogantiain.

ArroganSnper-

cursumdiriganl coiisiliuin;63^s"'^
grandes, ut Orioii
des, Pleiades
iiuita esl,
•49''.
;
;

snni sielLc

tia est iiianis

quod quisipie
elatio
nieiitis

est.

slellie auteiii, iniiltijuges, ut Ilya-

bia

vero,

suiiergrediens

de eo quod
:

signiini vero

quo aiiimantis imago
et biijiisniodi.

for-

iiou csi.

Superbiae aniera

geinina esl differentia
viros

utTaurus, Scorpio

Uiia qua; spirituales distat

ac

summos

per virlutum

Iiiter

Scmpilemum

et

perpcluum

lioc

jaclaiitiam dejicit, altera quaj

carnales erga seiiioreddil.

quod senipiternitas ad Deiini pcriilict, perpetuiias ad angelos, vel ad aniinas [Al., aniiiiam] liomiiiuin. Piiiiiuin eiiim seniperfuit, iiec un[.!/.,

disciepat],

ruin

iniperinin

iiiubedienles

Dicla
est.

autem

superbia, quia super vull

quam quod

505. Inter Scietilein el sciotuin. Sciens est perilus
scieutia el rebus
rilia;, scicnti
;

iiu:iiii

esse de^iiiit

;

alleruin esse coepit, sed esse per-

sciolns,

siinulator scieniiae ac pe;

|>eliiiini

iion desiiiit.

coulrarius esl
seire
:

et

quidquid alius scial,

497. Inter iieiisMm et inletlcctum. Sensus ad iialu-

ipse videri vellet

aut qui se profuetur scire

ram

refertur, iiitellectus ad arteiu.
Iiiter

oinnia, aut etiam fuiura prxdicere.

498.

Sacnim,

retiijiosum, et sanctum. Sacriim
;

506.
laniiiiii

Inter

Spurcum
,

el

spurium.

Spurcus non
spurius
auleni

vocainus qiiod ad Deuiii pertinet

religiusuni

quod
saiici-

iinpiirus

sed ct

sxvus

;

ad homiiies juslos; saiiclum vero quo aliquid

patre

iucerto,

nialre

vidua geniius, quasi tanluni
litlera /.

491. 492. 493. 494. 495.

Supetslitio vero. Non., dict. Superslitionis. Kx C. Fiont., d.ct. liegium.

D

— — Eiyinolog.
503. Carisius
cieleris

Etyinoliig. lib.
lili.
:

>;,

Vetus Glossar., robur, eiSo;
Eiyniolug. fb.
kii,

^xiIom (ie),av3j3i);.

v, cap. 2(), et lib. x, littera A. Saturitas in cibo tantum diciliir, in

cap. 6.
ca|i.

De bac

dillVrenlia, vitte n.
Iili.

Elyniolog.

iii,

244. Akev. 50 et 70.

vero satietas. C. Frouto brevius. Saluritaii vciitris, satietas animi. 504. C. Eruiiio Superbia a superliabendo : arr uganlia
:

Ibid. In aliis.Mss. qua; nai'iijiiniesconsiderant. 4MI). Lili. Senlenliariim D. Isidor.

Arcv.

etiiiin in

ad ill. /Eii. Tcmptis iiutxil Iwnorein. El illiid III Aiu. : Auri sacra (uincs. 509. Eiyniulug. Iil). X, liller.i S, iiiterpretes Tcleiitii .Tct. V, sceii. 9, EuikkIi. Slupidiis. Niiii., dicl. Stupidus. i)Uii Ciim liduis, INou., diei. Sliipium.

498. Sei

V.,

i

:

rult , (fuod non cst. celare, et occullare, qiiOil ipiis scil, (piatnvis iioii ilical, se nescire. AiiEV. ."lO I. Nuii., dicl. Sinircuin.

pauperem cadil. Supcr hult, cic. .41. Semper
astule

5Ua. biisimulurc est

— Spnrius

ttu!.in.

Elyinolug.

lib.

IX, e.ip. 5.

Ibid. Spuriuiii rocabunl. In
ti),

IClyiii 'iogiis,

loco ciia-

lilteris (Jr.ccib crKopiov

vutabant. Ar.i;v.

;

D1FKKR!'-NT1ARI].M LIB.
(il

I.

G2
lanlumraoJj
.lu.nl

spiiiii lilius.

Quia mulubreui i.ituraui
spuriuiu
votabai.l.

anliqi.i

[At. el

A

"oin qu

.111

iioveris; i.nsse, rererre

ttdd.

jurisconsulti]

E.isdei.i

a.idieris.

favoi.ios

(luidain apijellanl,

quia qua'dJin

aiii...ali.i

515.

l.iier
:

Simulare el disbimutare.
igiioia.
;

Dissin...lalingit se

existiniaiiuir. favoi.ii spiritu luusio toi.cipere

mus noia
scire

siii.ulaiuus

Qui enini
1"' autein
el

507.

li.ler

Sccleratum,

sceUsium, et
illiini

scelerosum.
in liuo
lil

quod

neseil,

siniuljt

66

quod

si it
:

Gr..innialici dicunt sceleraluin
[At., sil] scelus
;

esse

nescire se dicil,

di^siiiiulai.

Unde

S.ilb.stius

ul Ci.ero

:

le [.K\., (»]

scc'.m,l.;

Itte simutalor iiicerli,

ac ccrti dissimulator erat.

Scelestuin qui sidactus el prosthulus es.
i|iieiii
lii.

auleiii

per

Vl Tereiilius

:

scetesla,
:

ovem lupo com:

est inierduia ressiere,
aliiiiiam rein
iii
:.

<MU. Inter Sistere, el consiilere, el assistcre. Sistere vel prohibeie, id esi, qui
loco slare facil. LU Virgilius
:

miihli.

Scelerosus,

qui facit

ut ideiu

Eijo

illum

Sislere
,

scetirosum tnisera noleus perluli.

Sed ba;C auclores
esl

aquam
517.

/!ui';i

Assi^lere
consislere
Servire
et

vero
iii

et

ai.te

uiiuiii

el

non usiiuequaque cuslodiunt. g5 08. Inler Salulem et »a/ufcri«a((?m.''alus
legnlas CDrpori»
;

corain iiiulus
iii-

;

nieuio adesse.
Servirc
laiiluiii

Iiiier
:

inservire.

siilubritas, saluli conveiiiens causa,
,

dominis
518.

inservire cujusque praeceplis.

pcr quani sai.itas, vel reservalur
LO'J. I.iler

vcl

restaurau.r.
:

Iiiler

Spirare cl

eispirare.

Spirare vivcrtj

Super

et

supra

liuc

ii.lerest

S..per
(piod
,

B

est

,

exspirare n.ori.

esl quiid

ii..iiiiiiel

[Ajrcelius
l.abet.

eniinet],

supra

519. Inier
tur a loco,

Sugere

el exurgere, et reli(|ua.

Surgi-

subsirat.i...

aliiiuid

lieni

super

iiiterduin

exsurgilur a somno,

insurgiiur ad viu-

aut

niii.i.iin,

aul salis accipiii.us.

dictain, consurgili.r ad auxiliiim.

5!0.
aliqua

li.lrr

Subler et subivs.
de,iriin tur,

"

Subler

esl qiind re

t20. Inler Subjicilur et supponilur. Sulijiiitur eito,

supfriiire
;

et

proculcaiiir
i.ui.

[Al.,
cui.-

suppunilur

leiiie.

toiiculcatui]
lii.gitur.

aubli.s (luod deniissuiu all.us

5-21. Iiiter perii.iel, ut,

Simul

el
;

semel.

Seincl

.id

nuiiier.ini

seniel bis
[.\t.,

simul ad congiei^alioneni,

511.
sui.imi
cullari.

I.itei-

supremi
it

et
iiiii
;

supprimi.

Supreini
auti.111,

et

iil,

Ctobuti

conglob.ili] simul ferunlur in

arma

signilical

supprimi

oc-

viri.

5-22.
liiier

Iiilcr

Seputcrum
tuniuliis

el

monumenlum.

Sei.ulcnini

512.

Sumere
Accipe

et accipere [Al.,
alio.

prirci/.iiiiii.s].

laniuniniiido
ti.m

defi.i.ctor

cst, nioiiiiniei.-

Suniimus

ipsi,

aciipimus ab
;

(Ji.iu eiiiin

dam;:s,
pra;esl],

vero
:

,

nunc
di( tuin

sepulcri.in,

i.unc bisioria reruiii
ai!

dicei.di.ni esl,

cuiii perii.iniinus

[.1/.,

gestaiiim

eo quod n.eiitpm moneal, vel
,

cipiinus]

i|.;si

icllere,

dicini..s

[At.,

dicendui.i

ii.emoriam dcfui.cti

vcl

ad

1

eior.lalioiiein
iiuiie
niii

rei sciilelli.s,

Suine.
bus,

Ilein suniiii.us

per nos,

acci|iiinus a volei.ti-

C

pt.e.

Pirro

Uiinulus

bifarie,

tL....eiis

lolliiiu.s

a non volenlibus
adi.i.iini.s],

[A/., nolenlibu»]. Ileni

noiic sepulcri.ni vocatur. Sepiilci

autein a sepullu
palpilation.-,
a

aufeiiiii.:s

[Ley.

jure quidquid

dediuius

dicluin. Sepulti.s vero, vel pulsu
ail, id

eo quod

siiie

assi.iiii>..us juss.i,

eripiinus vi.
et

cst,

sine niotu.

Cadaver auteni

515,
et

li.ter

Sperure
;

exspeclare.
aule.ii

Exspectaii.us
lanluiii

cadeiiJo diclui...
5i".. I..ier

boiia et

ii.ala

speramus

boiia.

Sacrificium el

/jos:i.'im

ba-c veli.s eiat
obiaiio erjl
;

Miru autem inodu Virgilius verbi biijus proprieialein a proiria

discretio, q.iod sacriliciuin spoi.Iaiiea
bosti.i

signilicalioi.e seceriiil,

dicens {.'EneiU.

»ero

q.ia;

devicls boslibus imniolabalur.

liiec

IV):

ctviciinia vocabalur. Aliiviclinian

67

'''*="

dictaiii

Hunc ego
duin
oiiiiie

si

polui ta.itum sperjre doloreii.

puiaiii, ([ua

i.

tu

percu:sa cad.i, vel quia

viiicia

ad

quod

exborret

animus rectius linnre

aras peiduciiur.
5-24.

dicatur [Al. add- quain sperare]. SeJ graii.ii.alici lioc

Inler

Sedes ct

llinnos.

Sedes m.n

tiintuni

exponuni, diceiiies
et

:

Sperare dixit pro
ail
:

liuiere.

Quod

unius, sed
tuiii

niullnrum esl.
rcguui
;

N

m

solium unius

lan-

Lucaiius dislingiiens

Liceai sperare timenti.

esi, et

sedes quibuscunque [Al., illud

5Ii. Inter Scire et nosse. Scire est reddere rauoE,07.Siciiiti'rpretesTereiiliiacMv,scen..", Eiiii..cli.: Sceterosus, esl mutlurum : sctteslu^, vct unius : sccterosus, propric uuclur scet ris : sccleralus, in quu icelut
sit

cujuscuiKiue] propiiuni. Soliuiii autcm, vel a sulius

D

speeutimlur amicli. Al. , Dissiinulamus noiuin, siniulamus iqnolnm Qui ci:iiii. C. Fiu.Uo, Qtii simulst probare vuU
'^'"'''

comiiiiisum, let coiiblilutum.
5118. Al. .Elas, vet talvatur, vet reservatur,

quod nun

csl.

Ille siinulalor.

Puto Isidorum scripsisse addiiclo
:

509. Ex Agriclio. milii Super iulerdum. Serv. ad ill. 111, iliu., fola mei super Aslyanuctis imacjo. 510. Ex Agrselio. 511. Fest.,(lici. Supremum. Non.,dicl. Supremum. 5i2. Sic C. Kroiilo Sumiinus qaiv poiila sunt, accipimus qua porrigunlur. Assumiinus, etc. Ex Froni. ..ui iia, aufert, qui tiedit, adimit (Ugoio lsi.l.iro adiiJiimMs) iinpcrie coa-

I..C0

ex l.elo

('.alilinario et expo.iito

Cujustibel rei si-

:

Simulalorincei li. uc cerii drssiniilalor eral. Nisi forte ab al.o glojseina ailjcclui... 510. Nestio aii scripse.il Isidorus : u.ssi.s(eie ven) ante unuin, con^istere coram niutlis. Et reliqi.a qiia; alteri exeinplari deerani, oinitleii.la. iilS. Ex .Agra;tio, qui fo. te l.ui.c einei.d.indii>. 522. Fest., dict. Seputcruin. Eiyuiolpg. hb. xv,
vt ildiur, ac diasiini(lalor.

cap. 11.
Ibid. Dietum. Serv. ad
ill.

clus; eripil qui pliis valcl.
olij. Exiiiiei i.relibusTereiiliiacl.

vi

,

£».,

iV-a

hccc

ir.c-

Miro, Serv. ad vtrs.im cilali.m. Sio. Ex Sjiv. ad il!. i Jtn., Diss.mulanl,

11,

sce.i.G, Andriic.

numenlu

cl

nube

— Etyinolog. — Et^inolog.

tetiquil.
lib. lib.

xv, cap. li.
xi, cap. i.

6".

S. ISIDORI
vel
a

llISPALKiXSIS KPISCOPI
Laliiii,

CA
[

sossioiie,

solidirie
diciiii'.

ilicliiiii.

SLiiinii

A sene.v.
552.

Si'necl:i aiilLMn esl ipsii sois, sivo

.1/.,

atqiitl

Crxci

lliroiiuni

S.des
iioii

:iii'.eiii

diel.ne,

qiiia

cuiuliliu seneclull accedens.
Iiiler

upiid velere-^
L

Honi:in<is

erat nsns acciiiiiliciKli.
vele-

Sonum

et soniium. Soiius

[.1/

.

soniin»!
suiiusj

mie

el tonseilere aiili.|no inore iliciiin. Naiii
1'osica,
iii

e>t (|ui(lquid

aiiililur

sensible,

soiiiiiis

[.1/.,

res sedenles epiilalianiiir.

ait

Varro, de

vero confusio [Al.,
535. SpoUa
liatos.

ci>nfus.i']

vocis

liiti:iruin.

Vila populi Roinani, viri discninbere cupperunt, miilieres scdere.

ad exspolianies,

exuvicB ad

e\spo-

Quia

tiirpe

illis

eral discunibere

iiiu-

lierem
525.

[,4/.,

discumliere visum].
Sereuin
el

55i. Inier S/i//nm
Servi
siinl
ali
iii

ei

gnitam Palaemon graminaiitus
;

Inler

[amnlum.

ila

dislingu:!

:

Gula,

inquil, slal

siitlu cailit.

bello capii, (|nasi servali; sicul inaiicipinin
tibiis,

lios-

535.

liiu r

Stalionein cl porluin.
piirliis

Slaiio

esl

,

ubi

quasi inanu captiim. Famull niilein ex propriis

ad lenipus siant iiaves,
portus lociis
igiiotiis

ubi liieinanl.

Nain

fainilils orti.

est

ab accessu venioruni, ubi

526.
coiulilio

Iiiler

Senilutem

el

ierritiiiin.

Servitns est

hibiTna oppoiiere solent.
531). Inler

seiviendi,

serviuiim numerns servienlium

Serenum

et tranquilluin.

Sereniim enim

[.W., servoriim esl].

ad
el socri/»i.

coelum referri

|ioiest,

ad mare non potest. Se-

527. Inler Socerum

Socerum virum

di-

B

reiiiim eiiim cubIuiii dicimus, Iranqnillum

mare.
iliiiissi-

cinms, socruin feminaui.
528.
cuui
Iiiler Siniilitwlineni el figurnin. Siinililiido est

557. Inler Saxa et lapides. Saxa tantuni
iii:i,

naiii lapis et
Iiiler

dura et

inollis esl petra.

secmidum aliquam

specieiii

visain

iinago

vel

538.

Specum

et antrum.

Specum
loca

Latiiii,

pingiiur, vel formatiir.

Figura est euni impressione
si in

Graeci aiitrum dicunt.
reperi ussa; vnces
551). Inter

Sunt

auieiii

ex quibus

form.-B aliciijiis iinago exprimiiur, veluii
aiiiiulo
efligieiii

cera ex
argillam

imaginem

referuiit.

sum:it,

aut

si

ligulus

in et

Semiiam. callem

et tramiiem.

Semita

lio-

manum vultumqoe
liguram
faci:il.

aliquem impriiiiat,

lingendo

miiiuiii esl, callis

vero pecoruin vel ferariim est.Callis
a

eliain
et

dicitur

via stricla,

69

calcando

iia

dicla.

529. Inter Sunguinem

cruorem.

Sanguis
II'.

est

Tramiies vero transversa sunt
prie ergii callis seinita
rai:i.

in agris itinera, pro-

dum
el

in

corpore

iiianet,

effusiis

vero criior

Cuior

tenuis, callo
seinis

pecorum praiduSeiiiiia

autein a cruilitale vocaiur, unde et tiuJelil:is dida,

Seiniia auteiii quasi
ire

via.

dicui,

crndus.

Alii

dicuiit
L'l
\

criiiircni

vicliinariim
ii)
:

esse,

qua potesl

uiium veliiciilum.
:

Ilujiis

[Al., cujusj

sangiiiiieui lioiiiiiium

Virgiliiis (.Kneid.

duplex acius vocatur

propterea qiiod duocapii, vel

San.guine plarabUs

enlos, et virgiue ciesa

;

propier euntium elveiiieniium vehiculoruiii occiiisus.

id est, sanguiiie virginis occia;.

C
SiiiuMi liicimus si-

540.

Succipere

esi,

dc superiorl

:.li

,uid cadeiis

550. Inter Sinum

el

gremium.

corpiira'e,

siiscipere

causam
aiit

incorporaliler.

Suspi-

iiuatx vesiis rece|itaciil
tala' [.4/., ac( nr.il:ij.

in, gr. iiiiuni

inierius .iccur-

cere sursuiii aspicere, 5il.
liiler

venerari.

Simulare et dissinudare. Qui simulal

@8
aulem

531. Inier

Senium
pusl

et senectutem.

Seneclus est
,

viilt

videri facere

qux

iion facii, qui dissiniulat

non

gravicr a;las post juvenlaiem
uliiina

succedeiis

seiiium
Sic
illiid

volt videri facere qujc facii.

xtas

gravilJtein

veniens.

342.

Iiiter

Somnum

et

somniiim.

Somiius

quo

senex ct

seiiior. Naiii seiiior adliuc
:

viridiur.

Lt

donniiniis,

Virgiliaiiuiii

543.

somnium quod dormienles videmus. later Suni et suum. Sum verbiim est, suum
est.

Jam

senior, sed cruda deo viridisquesenectus.
:

pronomen
non

El Terenlius
utiqu

Quo

jure

sum usus

uilutescentior ;

514. Inter

Sirvit

et sevit. Ssevit, irascitur; sevii

inngis advlesccns,

sed minus. Ut senior,

iiiiiiiis

sjlorcm

dicit.
iil.

513. Etyinolog. lib. vi, cap. 19. 52i. Klymolng. lib. xv, ia|i. I) Soliiim. Serv ad illud i jEii.
subnixii resedit.

ciirinis; et

x

:

— — Srdes aulem uuius.
,

:

Solio.jue

alte 1)

Frangere, ncc

lali

piippes slalinne recuso.
lib.

— Forte
XIV, cap. 8.

legend. locus remutns, ex Elymolog.
i

Isidor.,

proxime

cilato Uico.

525. Eiyimilog.
52ti.

Kx

Iib. vui, cap. i. Sicipilrii Caiis.
Iil).

53C. SicVirg., Georg.

:C(E/opro;)ernni/(/S(;'eKo; et

.'i^y.

Klyiiioliig.

XI,

cap

I.

Crunr. Si-rv., ad

illud

viii

.Eii.

:

Tepidusijue

eriior (uiiidbai

ad uras.

lliemes oplale serenns ; el alibi : Undeierenas Ventus uga! uubes ; et sepe alias. Tranquitluin. Tranquitla per alta. ii yEneid. 538. Agiioscit eliain li:iiic voceni vetns glnss:iriiiiii.

liid. lo texiu Grialii eral cruor

rornn,

iil

vict.marum, per erpulo, pro cruerem. Ar.cv.

531. Klymolog. lib. xi, cap. 2. Sic seiiex. Forte legendum, ex cilaio loco Isidori, ted iene iiiiiius esl Stnior. Jam senior. 'Vid. Serv., ibidein, vEiieid. vi. Ib d. O- variis «Laii< gradibiis p iira dixi iii prolegiimenis ad f)r:i<'miliiiiii pag. 21. In textu Grialii eial : Sic seiies pro sic seuex. .\rf.v. 531. K\ C. Froiilo. , (pn lairen 1'al.i nioneiii n< n

— —

,

539. Ev Serv., ad ill. iv /F^neid. foniecuint catlc uuguslo ; til ipse Klymulog. lib. xv, ca|i. 10. Semis via. Varr., iv de Liiig. Lat. : Quasi semi iter. Ipse Kiymolog. lib. ciiatn, a semi iiu. Seiniia dicta. Legeiid. Via (/icla, neque eiiiin semita veliiiuliiiii, sed via capit. Aclus vocutur. Paulus, ad Festom, dicl. .\ctus. Varr., iv de Ling. L:it., duobus locis. Ipse Elyniolng..
:

— —

lili.

XV, lap.

15.

H>MIUI|.<1

542. ExScrv., .\di\\.\JEi\.: Tibi tri.^^tin somniaporliins, i\M uiii.cn: Somniuin, qiivd dorinientm videmus.

535,

Ex

Scivio, ad

ill

ii

.EneiJ.

:

Slatio ma!e fida

;

,

OS
biS. lulcr iuus el smx. Suus
aniinal csl.

niFFF.nF.NTl VliU.M LIK.
proiionieii
c-i
,

I.

cr.

siis

A

559.lnter TMii(,
abslulii qui

i4a(»s(tt/il,elsMS(i(/i(.Tiiiil

qui feil,
liilit.

ab

alio tulit, siistnlit qui et

snrsum

546. liilcrSyraHiel siiini)i.Svr;> genlis
sura pars pcdis.

su;i: fiMiiina,

5G0. Inter

Tumidum
cadaver.
Inter

turgidum. Tuoiet corpus

a^groli. Tiirget
et

517. Inler Snrlurem
.ngruiii

sar,ina:oreir..
,

Sailnreiii,

71
Testor

3G1.

Testor

,

conlesUir

,

et

oblestor.
iit

farrieinem
Iiilcr

:

siiieinalorein
el

vesles sarcieiileni.
Siiiiiieni, taleiii
;

saepeiiiunero

ad

jn-juraii(liiin
;

perlinet,

548.

Similem

simulanlem.

Virgilius, per sidera lesior

contestor autem ad

jiuli-

siiiiulaiitem, laleiu ineiilientein.

ces, obtestor ad adversarios.
:jG-2.

549.
iein
;

Iiiter

Sireiiuum cl externum. Slreniiun), fur-

Inter Terga

el

lergora.

Terga sunl

liomiiiis,

exleninni, cxlraiioim dicimus.
et

quoil siiigulariler terguni facit; tergiis vero qiiadru-

530. luler .S/«/uni

sfadiram. Slaluin, quaestionem

peduni
563.
liostes

est.

vel sceiiicani vesieiii; slaturam,
(jiie

quantilaiem cujiis-

Inli-r

Unde pluraliter tergora cnria diciintur. Tumulium et betlum. Belliiin esl conlra
el seditio nunciipaiur. Naiii se-

rei.

exortiim, tumullus vero doniestica appella-

70
opere

S^'- '"'f' Scriptiiram el lectionem. Leclio in
est, scriplnra in affeeln, vel picuira.
l)e littera

lioiie concilatiis. Ilic

ditio esl discessio

[

.1/.,

dissensin

J

civiiim.

Qund

en;ni

T.

B
Terra
;

seorsuin

alii

ad alioseuiit, sediiio dicilur. Alii pntaiit

552. Inter Terram,

ei

tellurem, ei liumum.

propier dissensionein animoiiiMi sediiioneni vocari
l^

sqiialida esl etinciilia, lelliis fructiicFa
iiiferior,

hninusautem,
add.
lelliis
].

AL, vocatam
664.
Iiiler

J,

quam

Gra;ci diastas n vocant.
cl luibuleuliim.
lit.

et

ueorsum,

el

liuiniila

|

Al.

Turbidum
Terrenum,

Turbidnni de

Lnde
esi,

et

liumali, se| iiUi. Generaliter auleiii iibique
iioii

natura esl, turbulentum

terra est,

uLiique liiimus. Et iu parieiibns lerra
latcrilius,

565.

Iiiler

lerresire, el
iit

terrosum. Terre-

lioc est in

et
ct

non esl liumus, llunius
ab liumore vocala, sicut

nnmopiisdiciinus, lerrestre,
vero frunieiiti
geiiiis

niariliiiiuin, terrosuiii

aulem terra huniida
et lerra,

esl,

arcnosum.Tiius piononion
e-t,
liis

qnod

n iturali siccitale torreat, sicut et tcllus.

566. Inter Tkus et tus. vero
pigiiieiitiiiii.

(luiid fiuctiis [.!'.,

friictnm

J

ejus lollimus.

555. Inler Temperanliam el temperaiionem sic disccrnilur, ul

Iiiler

TiiKm ct

(iim.

Tiim adverbium

esl,

tuum

lemperantia

animoruu)

sil,

temperaiio

pronomeii.
567. Inlcr Tempore
et lempori.

rerum.
55-i.

Teiopore, ablaiivo

Inler
liiiiet,

Timentem

et

limidum. TimiJus est qui

casn, tempori adverbiiim est.

semper

timeiis vernqui ad

tempus

forniidal ex

56S. Inter Tr siiliam. el mirsliiinm.

.Mip.sliiia

cordis

causa.Tali intellectu distiiiguunturpavidns et paiens,

C

esl,

tristilia

vulius.

Mflesiiim

ergo vel

nioereiiiem

providus el providens, superbus ct superbieiis,

laii-

animo

diciinus, iristem aspeciii. Iiem ni£estitia icinfit

guidus ei languens, furibundus ei furens, el cittera
simllia.

poris esi, el

aliquando e« aliquo aciideiiti dolore.

Tristiiia vero, viiinm
Iiiter

natnrx perpetuuui

est.

505.
naiiira,

TTemulum

ei trementem. Treinulus est

tremens lempore.
Inter

569.

Iiiler

De iitlera V. \elus et anliqmm. Vetns
Virlulem
et

aniiis

eiiume-

506.

Temeritatem et

audaciam. Temeritas

ralur, antiquuin saeculis.

sine consilio diciiur; audacia, post consilinm.

72
aniini

570.

Iiilcr

foriiludinem. Virtus in

557. Inier

Tum

et lunc.

Tum

teinporis esl luturi

vigore

et liabilu

esi, cnjiis pars est fonituilo esi, licet ei

tunc, praleriti.

meiiiis. Qiiae

ex qnatuor virtntibus una

538.
aliquid

liiter

Tribuere el allribuere. Tribuimiis
ntiribuiniiis,

cnm

corporis robur forlitndo voceiur.

donamus,

dum

ordines ofliciaqiie

571.

liiler

yecordem

el

rcjamiiiii.
[

Vecors
]

inali

dislribuiinus.
.^i-lS.

cordii, sicul vesanus
siipra.
dict. Sartores.

non probe

Al. proprie

saiius.

Vide

— Sarcinatorem.C. Froiilo, Sarcina!rix,qu(vsarciiins
serrat.

-47.

E\ Non. videlnr

.-Egle. J) venil 5". 6. Videsupra.

537. Al. Tui»i lemporis
fuluri esl.

esl

prwseiuis, tiinc leinpoiis

Ibid. Sarlor non solum accipitiir pro eo qui sarrit agriim, linc esi, qni sarculo herbas inuiiles evellit, ss.l eliani pro eo qni tarrit ve-tes. Abf.v. )50. Iiiierpretes Terenlii act. iii, scen. 5, Kimucli. •Sfadiia coi pori ascribift/r, s(alHs ad Iwbiluni re,erlur. Ergostatus esl rT/f,y.y., slaliira loMgitudocorpori- pro
:

ill. ii JEn., Testor numen ail. nonnullis Mss. est : Inter conteslari et obteslari Iwc inlereit , quod conteslainur ad adversar.os oliteslamur amicos. Aricv. 362. Garis. brevins Tergum liomini':, lergus peeoris nominafjr. Viil. Serv.adillnd .^ii., I e^gora diripiunt

561. Sic Serv. ad
Ibid.
Iii

:

(/H(rs(!0?i(;m aulcni,

inalim quirslionis,

aiit (;!ia'Sfio)iwm.

fos(i.<.

5!J5.

Tumultus propriain sign (icaiiniiem
ail
ill.
i

vi'le

Porro dicliones sfemVam vesiem (orte

in c/Ji;jlol ciii\-

apnd Serv.
ct
llliiil,

/Eii., t'( belh

signum,

viii, ete.

Iralienila!, Iegendiisi|iie Incus : slalum quwslionis, vcl srltemi ; ;iiit, s(rt(um (/iiics(ioi!!s, t't'/ scliema. sive reslem. Vid. Abcoii. P:edian. iii iii Oralinn. cnntra Verreni. 551. Qiiid si legainiis, Inler scriijturatn el scriplio-

VII,

Ipse

vociit

puqnus.
Etyinologiis,
lib. xviii ,

Ibid.

De

(iimii/(u fusius in

rap.

I.

Arfv.

ncm

:

Sciiptio in opere, scripliira in ajfcciu,

V

.

p. ?

51 9. C. Froi-to sic: .^nliquum esl. quod exccssil pairnm memoriam. Vetus aniwrum muilorum ,senlit uiili-

oo'^.

Ktyinolog.

lib.

iv,

cap. 5.

Vair.

iv

de Ling.

talem.

Lai., dict. Terra. 533. Ex Agraet.

5oi. Ex

addit tempcries renlorum. Scrv. ad ill. Eclog. 7, fimidi^qiie supeiqiii

hli. Sic Fesl. dict. Yecors. Ihid. Di! vocibns qiine ex ve componunlnr, vidcioPis Gellins.lib. v.cap. 1-2, et lib wvi, cap. 13. Ar.iiv.

C7
57-2.
liiter

S.
V./(«-i/«(.m
cl

ISiDORI lUSPALENSIS EPISCOPI
Velocilas

C,<i

celmlatcm.

^

gralia

:

Vter vult,

vcitiat

ad me,

id esl, qui viilt d.!

pediim
;)73.

cst, colcril;is .iniiiionini.

diiolius.
f;87. Iiiicr
lit

Imor
;

Yiisiitalem et vitsiiludinem. Vaslilas cor-

Urbcm
:id

el nVi/nrcmila 'lislin;;uit Cicoro,

poris csl

vaslilu.lo, siditudo.

urbem

iiioenia civilalis

signilicenl, civitas incolas
sic a

S74.

Iiiter

Voluplalem

et

voluiilalein.

Voliinlas

urliis.

Nam

niil;ilie!lam

scripsit
iiiolu.

;

Liberasli
;iuleiii

est dosideriiiin niiniliiin ^ideplBR rei, voliiplas vero rti

iirliem a pcricnlo, rivil;itoiii
ali
III

Urbcin

adeplrc deleclalio,

v.

I

boii;i',

vel nial;p.

bo,

quem arainmi
orlie

vel siilciiin veieresdiccbant,
,

^15. Intcr Yerbeia ct

jliigella.

Verlira

qiioilliliel

aul

ab

diclain

|iiil;in

ciijiis in

se

iiiiagineni

geius (lagellnrijm
sniil, el dicta

esi, Maiii fl;igella proprie vir£;anini
Hatii agitenlnr ei siinenl.

respublica conliiienl. Porro op|iidiim ad iiabitanios
pertinot, civitas ad logO';, nrbs ad nlruinque.
."iSS.

co qnod

570.

Iiiler

Y alctuiiinem
poiest ct

et

infirmilalein.

Valetudo
seiiiper

Inter
;

V iiiim el

hominem. Vir nias

est,

non

prospera esse
iiifesia esi.

ailversi,

iiiliriiiilas

reniini

Ilonio

mas

esl, el feniina.

Femina aiilem naspeciale
virgo,

lurale
l'ii/)!KS

nomen

esl, goiierale

niiilicr,

.^77.

Iiiler

cl

ii/fiis.

Vulnus ad

aniiiinin

vel iinpia, vel qu;E eliain alalis iiom

na accediinl.
Facies esl naln-

rcrerlur, ulciis ad

corpmis inj.jriam.
iilciis

Itein viilnus corviiliiiis.
'5

poris rccens pla^a,

vero inveieraliiin

74 S89.
ralis oris
iiiiualiilis],

Inter

Yuliwn

ei faciem.

578.

Iiiler

Verbum
est,

et

Sermouem. Verbiiin

nniiis

babitus immiil;ibilis, vullus vero pro reruiii
niiit;ibilis [l/.,

pars orationis

ju\la giaiiiinalicos. N;iin i-ernio
est.

ac leniporiim qualilale Varius et
el
seciiiidiiin

C"minodo
qiii

pluriinoriiin verlioriim oratio

Sermo

aiilem

affeclionein

aniini

a

serendo dictns, qnod

iios

cuin |T;i'pn5ilione diciiniis
et Aiigii-

beius,

modo

trisiis.

Unile et viiliuo^i
Iiaqiie

diciinlur

a disserendn. llinc et soniio sancti llilarii

vulium sxpe commuiaiu.
dislingiiens ait
iiiiis
:

Liicilius h ic

qna-i
Dici-

slini diciliir, id cst dissortio llilarii et Augiisiini.

Qtiie fncies,
coeii

qtd

vnltus viro.

571). Iiiler

Vltrael

citra.

Uitra

aiitcm

illiic

vel ainpliu^,

et viilliiin
in

et viillum

inarls, qiiin
flatilius

citra liuc

ad

iios, inlra iios.

et niare
ct

sa-pe

varios

nioliis
liice
,

venloriini
in

73
iiatura,

S80.

Inter
;

Ulcisci

vindicare.
fiat.

Ulciscimur

inntiiur, et ccrVi vullus cx

tencbras, et ex

injiiiiain

raclam

vind camus, nc
aspiccre,
et

sereno
inlueri.

in

niibilum

commulatiir

sicut et lioniinum

5S1. Inler

Viilerc,

Videmus

cuiii

mentibns vullus.
Iiiler

aspicimus voluntale, inlucmur cura.
liiier

510.
'"'"""i"

Yirginan et

tiir(7jinem.

Virgo est qu.T
agit,

582.

Veneunt
qiii

et vcndunt.

Veiidunt qui veniin-

nescit, virago aiitem
virilia facit.

qu» virum
soliiin

hoc esi

danl, veneiint

veniluntur.

opera

Non anlem

virgine-; vira

OM.
quam

inler

Volo, et oplo, elcupio.

Volo minus est

9'"«'' ^^d el corriipia; mulieres, qii;c virilia raciunt,

opto, Opto niiniis esl qiiam cupio.
L'niim ct

viragines recte dicuntur.

584. Inler
unicns,
cus

unicwn.

Unus, ex mullis;
iini-

591. Inlcr

Yivum

el viventem.

Vivum de

victuro

siilus cst. Suliis

itaque iinus nunieratur,

dicimus; viventem, de niorituro.
592. Inter Ye ct que.

iiiira

niiineruni

llniiiir.

585. Inler Vnuin et solum.

Unusad nuinerum
enim

per-

593. Imer Yai ct ve.

Ve disiingnil, qne conjuiigil. Ve sino aconjunctio conjuuc-

tinei, sohis e multis inlelligitur.
:i80.

tiva est. Va; ciiin a, inleijoclio dolenlis est.

Inler
vis
,

Uter et
cligere

ulrum.

Si

dicinius

:

594. Inter

Yocem

el

Soniim. Yox

esl

hominis,

Ulruin

significal,

aut

boc, aut illud.
sicut
,

soniis crepidini-:.

Uier

au

em

accipitur

pro personis,

verbi

593.

Inter

Uvidum

ct

humidum. Ilnnidnm

est,

572. Ex Agrsel. qiii ampliiis, Yclocitas pedum et corporum. cel^rilas animoruin alijiie fiC.orum. Yolnnlns faclo gaudet, vo574. Fronlo brevius.
:

siilcus,

lup!as
57.">.

[ieri ciiiiil, qiiein

Isidor. velul explicavit.

D

Eiymolog.

lib. v, c:ip.

nliim.
;

F.i aicta.

C
:

fliiqplla

summa

pele.

577. Agr;vtiiis nb alio inferlur El Sorv. Ulcus lcctii et clausaest ittaligniiiis, vulnus liians, et patens. 578. Eivniolog. Iib. v, cap. 8. 580. Ex Froiitone, qui ila lltio vindical faclum, viiidicla vci vindicalin futura prohibel. 581. Ex Froniono, in qiin laiiien pro aspiccre et aspicimus, recliiis est fpectarc elfpcclamus, iiama^;);lerc ex improviso, ideni aiiclor doccl. 5SG. Lego eligo pro eligere. 587. Ex Serv. :id ill. ii /En. Festavelnmus fronde per Urbem. Vid. Non. diclionibiis. Inler Urbem, et Civilatem. AJ. Ut urbe maenia civitalis significet, ciii. :
:

Ex Scrv. ad ill. ii Georg. ISeve Etymolog. liii, xvii, cap. 5, ii. Ulcus est quod na-icitw viilnus quod

Pars aralri nnn aralrum , neqiie sulcus fit, melius distinciiusque ipse lib. Elymolog. xv, cap. 2. Ab orbe. Serviiis, lococilalo, ab orbe, quod antiqii.TC civiiales in orbein (iebant. 588. Vir maris, non femince: homo, maris et femince. Ms. inenilose. 589. Ex vetcribus Terenlii inlerprelibus, in quiliiis tanien pro fnciis, forma esi. Vid. Non. d. facies, el |Kilissimnm ilici. iih/(us, cl facies, et Serv, ad ill. i /En. 7"» facicm illius. Yulluosi. Non., dicl. VM//uosum. yii/(Hm maris. JEneid. v :
,

— Aratrum
sed

vel.

qiioii

— —

Mene

salis |ilaciili

vullum Huclusque qiiietos

Igiior.nre

jubes?

Ei ibi Sciv. 591. Ex Aijratio.
5;!2. Cod. V;ii. Iiiier que et ve hoc inlerest, quod Q E conjunclio est ve disjunctio. AiiEV. 595. ExServ. ad ill. 10 Eclog.
,

lale incotas urbis.

fuil : et

Urbem autem. Serv. ad ill. En., Urbs anliqua Donal. ad ill. v Uibem designat aratro.
i

Uvidus hiberna veinl de glaade Menalcas.

,

ro
i|iiihI

niFFF.RF.NTIAnfiM LU!.
eslrinsocus
liubel
.'ilii|iiiil

II.

70

linimiris,

iiviiliim

A

CO.';.

lnlcrt///umetc//rtr/i.Ullam,aliqiiam:ollam,v.is.
Inler

vini qiind inlrinseciK; nnile ei
5!;6.

iivac (1icla\

600.

Va//Km

et

murum. Non quod
quod vallum muriis

inuin,
est.

Inler

Valles et couvalles.
canipflrun>
,

Vallcs

sunl

ilo-

ctiaiii

valliim.

Nam

uliqiie

prcssa Inca
liiiin

(.A/., ciilla]

convalles, nion-

607. Inler Vajire, mugire, et cxlera. Iiifans vagit,

inlcrvalla.
Iiiler

bos miigit, eqiius binnil, asimis rngit vel nidii
ct

,

leo

597.

Undnni

nquam.

Unda seniprr
imbres

in

riigil, cleplias barrit,
siliilal,

sus gruniiii, ovis

b.ilal,

serpens
,

molii esl, aqiia vero
siiiit,

staijva.

rnno

niiluiiin

rana coaxat, corvus crocUat, grus arsal

mil-

lalices foiiiinin.

Nain latex propric

liqiior fnni s,

viisjugit, canis baiibat, vcl bitral, vnlpcs gannii.

ct iliclDS qiind in venis lerr.-n latcal.

008. Inler Vesperescil et vespcrascit Vesperescii.id

598. Inlcr Yicum,
liir ips.T;

d

Vicm,

el plalenm. Yici
;

dicnni-

est, siTO bl; vesperascit, snl

ad Occasiim di'clinal.

75

'1

ibllaiioni s i" iirliibiis

vi* aiilem, sp

609.
liis
;

Iiiier

Viper/.iKm cl ripriiim. Vipciinus, pulj-erpciitis.

lia angiisla qii.TC inler

vicos siint, qiiarum pcrpclnas

Vipereus, ad similituilinem

et laliiires plateasvncanius. Nain plaia jinla proprielateni
lini»ii.TR Gr.i^cic.

De

liuera Z.

a laliluline

nnmen

accepil.
siiiil
].

GIO. Inler Zclum et iiiv.diam. Zelus inlcnhini el in
;

599. Inlcr Viridin et vircnlia. Viridia
vircnlia sniit cnnipi, vel prala
f

ligiia

bonam

parleiii accijii piilcsi, cuin quis iiililur ea
;

qnx

Al., prali

B

meliiira siinl aeinulari

iuvidia vcio, ul diciiini esl
iii

600. Inter

Visiis et

lisos.

Visns, parliiipia dicia;

aliena felicilate torqneiur, cl
passiiinein, ciini aui

(hiplicem

scindilur

Visiis, niiiiiiiia appellaliva.

quod ipse

esl alind csse

76

'""
:

nol. Inler KirHm et virus. Viriim, borninem
ni';,

;

vi-

viill,

aui

ar.iiui viileiisesse iiieliiircin.diilel s-e

noness

venennni

ilicil.

consiinilein.
bibil.

rukliie nulein quiduiii Grieciini versiiin
:

602. Intcr V,vit et
lione.

Vivii

de

vila,biliit

de po-

transfcrens elegiaco meiio, de Invidia lusit diceus
Jiistius inviJia niliil esl, «piai proiiinis ipsiim

003.

Iiiier

ViiiciHm et iiicfMm. Vincius, viiiculaius;
liividiM
fc/s.

Auctorein rodil, excrucialiiue aiiimum.
aiitein
[

viclus, supernins.

noinen

dicluiii
]

esl a nimis inluendo
:

60i. Inler Vis el
liiiei
;

Vis, qiise ad

voIuiila:ein per-

feliciialem

Ciccr.

forlunam

alleriiis, nl esl iUiid

b

s,

diiabus \icibiis.
lib.

Quisnam florem

invid:t

mcum
sil
,

?

59fi.Elymolog.
ri'J7.

xiv.cap. 8. Fesl.,dict.C(?KVuWis.
Latex, cap. 2, dicl. Vicns,

Lib.

xiii

Elyiiioloj., rap. 2il.
el dict.


C

610. Ciijus auctnris
Aclii

versiis Gra-cus inceriuiii.
v. r

.1

liipsu. Fesi., dicl.

— Illud.

Invidice nuleni. Cic.

,')!i8.

Ltyinolo,'. lib.

.\v,

Siis, qiii

Tusc. iii. ex .Menalippo, seil dclruncalns apud Ciceroiiem ita legiUir :
liberuin
:

Plnletv.

Florem quisnam

iiiviiJil

riieum?

C07. Rniiit vcl, piilo glossema. Vide carmen Oviilio allriliiiliiin dc variis aniiiialiiiin vocibiis. Ibid. De .-oiiitn avioin vide appendieem 17 ad T.lymologias ex Ci d ce PalalinoSSl. Aiiev.

Apud Non.

,

dict. Invidice

Vnde autquismonalisnorem liberum
Trocliaicis numeris.

in\idil raeuiu?

LIBER SECUWDUS
DE DlFFERENTllS RERUM.
DIFFEKENTIA miMA. Deum et Dominum ila quidam
Deniqiie
delinie-

ex Dci vocabulo advcrle quid diligas, ex

77
liiiin

I.

Inter
in

Domiiii appellatione cognosce quid mciiias.
II.

rmil, ul

Dei appellalione Patrem, in

Domino

Fi3. Inter Trinilalcm et

inieHigcrcnl. Scriptura autem sacra utriimqiie
et

unilalem

lia?c

dlstinctio esi,

et

Deiim alfirmat
2.

Dominum.
baec vocabiila discerniiniur.

quod nnilas propier inscparabilein

dcilalis subitan-

Sed tamen invicem
eniin

D

tiain, Irinilas

vero

78 proplcr personnrum

divcrsilaiii

Primum
rcm
;

naturac

nonien est perlinens ad amo-

lem

voc:itiir. In

personis

eniiii discrelio esl,

Div-

secundum

potesialis,

cnngrucns ad limorcm.
lii

nitaie

nnla

dislinctio. Est euiin

gignens, gcnitns ct

\. In Domino Filium. Unde psisse potiicrint.iiidicat Aiigiisl.,

occasioncm siim,

dc Trinil.,cap. 10. ali lunmhi Ihid. II;b dilTcrcnli^e aliiiuamlo rcriiin spirilnales vncanlur, ul fiisius cxposiliini fml in Isidoiiaiiis, c. 56. Notas in Edilioiie Grialii Kolainliis Wicelius appflSiiil qiias propterca Wicclii noinine ilescribam. Varias leilioncs ad (inem voluininis rejiii
,

CIO. AllEV,

nomina. Nibil bic periclia Sabellin. dixerat in persnnis esse discr liniiem , et cxlrcma vcrli.i liujus capitis siinl : Trinilalcm iii pcr3. Tiin qiiidem
eiiiin

Patres inierdum loculos oslcniliint P. Eiicbcrii verlia iniincrilii ipsi ab hnminibus iiiiiiiiiie nialis mle iipla. Niiii eiiiin tnllenda, sed explicaiid:i Ineriiiil, a it cx Aiigusi., (|ui, serm. lv)-2, ita ail iSon enim nomina lanliimmodo, sed nomininn ennm proprictnles, id cap. ln est, pcrsonas conji.emur; ei xi ile Civit. Neiiue vero sola est isln nomiirs Trmi/ii-: sine siib>.islenlinpersonarum, siciil SabcUianiluvreiici iniunerun ; aul ctiani cx Grcgorio Tlie.ilogo , qui, ne iii id iiici: ,
: ,

Jain

diTel, n"H per.^-iinarumnijinina, sed iinminum pcrsoniis (iiiqnii) ^iik: re vciie. e cnnsliire di.xi: : ;V?i/ue vcrlnnn
liil

tonis non disiingiiere
ciir laiii

impium

esi. F,t

cap.ile

scqiiciiii

soniini vocis accipiinus,

sed

lcin

nomina,

cl

trcs

labnralur in discn-lione persoii.iiiiin, si ciiiii Sabellio consentiret, nibil fnil. Sed li:cc iniiho pliiri quam opiis esl in re niiuime diibi.i. Ila laiiicn vcicics

licrsnnas iinius
lenlice

efsenlice, nnius majcslalis, ntiiue

po-

crcdimus. Ibid. Tria quidem r.cmina.

Observ.iiuliiin

iiciiii.ifi

71

s.
Tri:i

isiDoui iiisr.M.KNSis Eriscnpi
sub^lanlia una.

procedcns.
.Siiit eniin

quKlrni noniinD,
caniior et

Sftti

A

'ln :»l

se invirem rclalive

ui

i

snnl, cl esseiilialiier

igiiis,

cnlor, liia qiiideni suiit

uiiuinsiiiifOnis

is'^ coiisiderei?

yuisisiacuniprehen-

vocabula, seJ res una.
i. In

dal? Si

ciiiin

hiimana! nativilalis Christi secreta non

relalione enini

personarum
:

(rinilas esi, in

c:i|iiiiiMS,

divinu! ii;iiur:e inystcria

quoinodo capieinus

suhslaniia vern naliiriB iinns Dcus csl
el Filiiis, el Spirilns sanclus.

Paier scilicel,
\-l.

IV.
Inier subslantiam el essentiam Dei
e,»l

De

P:iire qnii l)i'U5 esl

hoc qnidain

lesiaiur Api)Slolus iliceiis,

linuii

Dens

l'al(-r,

cx quo
;

deliiiicrunt, (|uod sulisiantia
alio,

hoc qiiod non esl ab

omnia;

ita

de

Filio, quia
et

Deu<

e-I, aliUi ipsedicil

sed seiiipcr ex sese est, lioc est propria inlra sc
;

Qiiorum paires,
nein, iiui esl
5.
qiii

ex

ijuibus Christus

secimdnm carDeus
esl, idein

viriuie subsistil
cta, quia

essenlia vero in

Deo idcirco estdi-

super omnia Deus
aulein
:

beneiticlus iu swculn.

semper est, ncc incipiens quando, nec deV.

De

S|iirilu

saiiclo, qiiia
Divi.sioncs

sinens est, sed cs-e senijiir propriiim cjus est.

el

snpra sic dicit

donaiionum smit,
operntionum sunt,
estPatre,

idem autem
idein

Spiriliis; et divisiones

15. Inler hoc qund Filius
isia estdilTerentia.

nunc wquuHs, nunc minor
Priuium
aDieruaesiibsiaiiIn

vero

Deus. Ecce
sod
i

Paler, et Filius, ei Spiriius
liiple.v

saiiclus Deiis,
liac

on

deoruin niiuierus

in

tiaiesl, alterum

80

liiiniau.T; natui-a>.

forma enim
illo

Trinilaie esl credeiidns.

B
suni Dtus,
:

servi
esl
:

,

(|uia

f:icliis

est cx uiulicre,
iii

Paler major

0.
alius

Scriptum cst enim

:

Ego
illud

el

non

est

in

rorma aulcm Dei,
,

qua erat anie carnis asPropler illud di,

Deus

pratler

me, Et

Audi, Israel, Dominus
prc faiiuin

suinplionem

Palii co;equalis esl.

Deus tuus unus
esi
;

est.

Tres er?o deos crcdere

cluni est, Puler major

me

est;

propter hoc

Ego

,

el

triniiatem in personis non disiinguei e iuipium est.
lil.

Paler,

unum

sioniis.

TEqualis ergo Patri in quanlum

Deiis es;, subjecuis vero in qu:iiituni \vHno esi.

7. Inter
cti, ita

personam

P.tris, et Filii, et Spiritiis san-

VI.
li. Quid dilfert iiiler id i|Uod Christns genitus
,

secernitur.

Quod
non

paier, nec factiis, nec naius

iiiinc

xmi-

est. Fiiius naius,

factiis;

Spiritns

sanclus, nec

nimc primogenitus esse prxdicatnr? Horum
,

factu6,
est.

nec

n:iius,

sed cx Paire Fiiioque procedens

priinum ad Patrem pertinel

alterum ad nos.

IN:iin

Proiiide Pater alernilaiem habet sine nalivilale,

seciindiim divinilalis excellenliam Unigenitus est

a

Filius nalivitatem cuni :vternit le; Spiritus vero sanctiis

Paire juxta Evangeliuin, quoJ dicit

:

Et vidimus glo-

processionem sine
Pater ex
iiullo

nativilale,

cum

rclernit:ile.

riamejus, glorinm quasi Unigeniti a Patre, plenum
gratice et veritalis.

8.

exordium

diicit,

Filius ex
e.\

PaPa-

tre originein

79suniil, Spirilus vere sancius

15. At vero, seciindum fralernam societalein, pri-

tre Filioque procedii. llsec

lamen a nobis

iia

dicun-

C

mogeniius universs creatura), ju\ia
lus ail
:

id

quod Aposio-

lur de Triniiaie, ut

poiest

huniana naiura capere.
ipsiiis Trinit;itis inlerKiliiis,

ut

sil

ipse priinogeniius in multis fratribus.
subst:iiii'a dL-ilatis, priuiogeni:

Nam

qiiis

cunsideraresuniciat

Esl er^o uiiigenitus in
tiis in

na niysteria? Quomodo Pater,
sanctus ires person;ie siinl
9.
,

et

Spiriiiis

siisce|>lione

humanilalis prim:>geiiiius
;

in graiia,

una

natura?
genilus, Spiritiis

unigeiiitus in nalura

priinogeniius, juxla Aposloliiin.

Quomodo Paler

ingenilus,

Filiiis

in iiuiltis fialribiis; iinigenitus

lanlum ex Deosijlus.
:

gancius

iiec ingenitus,

nec geuitus?

Quomodo

Filiiis

Inde esl qund Frater nuncupatur el Dominus
qiiia

Fraler,

de Palre

natiis est, Spiritus

sanclns de Palre proce-

primogeniliis;

Dominus vero,
VII.

qiiia

unigenitus.

dit el Filio?

Qcoiiiodo

Filiiis

nasccndo procedit, Spinasciliir
?

ritusaiiteni saiiclus

prncedendo non

Qun-

De

varioruin

nominum

distinclione

,

qntv

Fiio Dei

niodo Pater nuiiqiiain sine Filio, el
l'aler geiiuil

taiiieu siiie Filio

atlribuunlur.
16. J:im vero dilfrreiiruc \c\ signilicalioues noiiii-

Filium?
Filiiis

10. Qiiomodo
cl

nunquam
abiero,

siiie

Spiri:u saiiclo,

iiiiiii

qiix in
liis

Dei

Filio (lisiiiiguniiliir plurimae
suiit iialur.ilia
,

sunl.

lamen

ail

:

ISit,i

egu

Parncletus non ve-

Sed ex
'^

qii;cilam

ad

diviiiilatis ejiis

niei

ad vos? Quomodo Filius non de se sed de Paire

excelleiui.iiu

perlineiilia
:

qii;e'lain

veio accidentia.
Filiiis

esl, iiec lainen ei est poslerior

dequo

est? Quoiiiodo

Naliiraria ^unt

Deus, Oinnipoiens, Perfe tus,

Spirilus sanclus de Patre
iiien

proredil et Filio, nec la-

Dei, Verbiini, Priiicipium, Virliis, Sapienlia, Imago,
S|>leiidor

ab

eis praeccdilur a qiiibus
tria

proccdil?

sive

Figura

,

Brachium.
miiii

11.

Qiiomodo

unum

suul,et

unnm

trii?

Quomo-

31

17.
,

Accidemia

ista

:

Agnus, Saeerdos,
;

propersonis sxpe accipi. Vide nol. a ad llyiuiiod. Ilis|iaii., die 4 Aprilis, pag. 274. Arev. i. Apud Grialium paiies, e.x quibus : apud alios piitret, el ex quibus
.").
,

esse Paire

noii iina esi veienini Pairiim sententia
io
geiiiliib e.^l.

iiain nHniiiilli

ul

m

Vulfcala. Arf.v.
siinl
,

Se.l liii , coiiinuiiiior iiiierpret:iiii) luil pi.-cseiiiiii cpiscoporiiin

dociieniiu m;ijorcin Fi propierea qiiod Filiiis a 1'aTe
iii:ijoieiii

P:ilruinappel-

lii

Viilgala

:

Divisionesvero iiratiarum

idem
iilcm

Oci idcnlis
FiliU',
luiii,

,

Filio Palreni idco iioiiiiiiari qii
,

:i

auein
aiilcm

spiiilus. Et divisiones minislralionuin siint

,

li:)iiiiiie

siisce|ito, miiior.iiiib e-i

noii

vero Dcut.

bominus. Et divitiones operalionum sunt idem Arev. 7. Tlicodulfus Aurelianensis ad probandam processionem Spirilus sancli ex P;itre Fiboque ulitur
,

seil eti.iiii

ab

aiigclis. Il.nii: iiiiei

a Deo sopreialioiiem

qii.T

cerle pr:cfereiiila e^l.

l;saliis, qiios Peiaviiis lesencet

IsidonK leiicl ciiiii iniilde Iriiiil. lib. Ii.cap.

his Isiduri verbis,
lhiiloii.'iiils,

qux

paiilo aliter

legit,

iit

dixi

iii

cap. d3. Arev.
siiisi:

> AliE»'. U). Jiim vero. Plfiaipie ex Aiig. serm. -, deTrinii. 17. Filius i)A tn lioc ipsiiin, qiiod PatL-r, iion laiiiiMi

13.

Quo

iiilel:igeiiduin sil

F.liuin

iniiioreiii

ip-e

qiii

Palcr. Ilor

iiiniiil c.im'lciii

esse

Filii el

,

T.-,

n.FFF.Ul.NT! AUCM LIB. IL
Lapi>,
Iliinin.

7*
i

l>elin,
siinilii.

Lci,

ViluUis,

Aqiiil:!,

ol

liis

A

ex

vir.lii

coitu, se

dn Spirilu sancio

iintus cst.

N?-

D:ns

(licitur qiiia <>x

Dco

geiiiliis esl.
:

OmniFiliiis
t.i

turam qiiippe
lionis, Corptis

Iraxil origiiiis,

non culp im

praivaric.i.
ii;a-

pnlensali Oniiiipnieiile, Peifectiisn Pcrfecto
Dei esi
,

ex Virgiiie sninpsit, virginiiatem

qiiin (luin liiic ipsiini s

l

qiind P.Tlcr, no:i

terin; cnrnis iion ahstulit. Iteiii, nos ex uiia geiicr;i-

meii ippe est qni Pnler.
18. Verlimn
e-t Fil ns De', (|uia

lione siibsi-tiinus;

ille

aiiieiii

ex

diiabiis

,

divinitaiis

iroprie de divi

m

ct

liiiiiiniiiintis.

<ire processil, velqiiia

mhil

in sniislnnlia nntnr;c sii;c

2i.

Kx

priiiia

nativiialcm snmpsil, ex aUrra crcnfai tiis
iii

visibile vel cnrporciiin esi, vel pro

eo quod P;iler per
per
illiim in(iiiiiiiiiiii

lionem. Natiis enini divina gencrntione,
niann.

liii-

eiini oiiinin contlidit sive jissil, vcl qiii;i

Piimum

fuit

sine teinp' ro, scciiiiduin

pleiii-

iin!uit.

faler priiicipiiim ex eo
sil.

qiioil

reniin
i

tiidinetemporis. Nosexdii;ihussulisistiimi-siilisl:ihtiis.
corpoiis, V delicet, ali|ue aiiiina!;
iilo

orii;o el c:iiisn

Dexlera, propier

irectiiin li.liu;

vero ex tihiis:

cicatiirrc

,

qii:i!

pcr
i

ipsum

form;iln esi.

vcrbi, corporis, el animir. Iiide est

qnod
in

perfectiis eeiiiiniin

19. Rracliiiiin, qni
tiis

ab ip«o oninia coiilinenliir.Vir1'atiis
iii

pr.Tdicatur Dciis et

lionio, liaheiis

se

pro 10 qiiol oiiinpin pdiesintein
li:ilieni
,

.seuipl-

Siibstaiitiam, el diviiiit;ilis-ii;c, ei hiinianilnlis noslrjc.

ipsiim

ct

oiiincin

Cflcli

tei"r.i;.|iic

crcntiir:in!

IX.

giilieriiei, cnntir.e.it
qiioil

alquc regnl. SapieiUia es! p o eo
ir.ysieria scienliae, el

B

2").

Ilem

linc di^lnl
iii

iiit.^r

motleiu

Cliristi

1

1

n strani.

ipse revelel

omnln

arcana

Nos enim
cuniiiiiis,
s;iliile

iiioiMeni

pro merilo pncvariraioiiis in-

sapienlin;. linngnesl propier similitudiiiis veiitalein.

ille anleiii

g3

sp'iiiie

moileni pro nostra
testiitiir diceiis
et
:

20. Siiccics eiiiin P.itris iiidiffcrcns est, liaheiis in sc
iiidisciet;ini
ii:;tiiram,

siiscepit scciinilii:ii

qiiod

ipse

sive

esseminm. Splendur apliix
,

Pclslalem huben ponendi aiiimain nicnm,
loHit a

ncmn

ennt

pellaiiir,

qiiia

diim

sit

ipse Paier

iia Filiiis

ab

me, sed

c ,o

pono eam. X.

ro inseparabiliierquisi splendor ex luce procedii. Figiira esi, qnia, suscipicns
tiitiimqiie -iniilitiiiline
iiiinicii>.am

formam
in

servi,

operum

vir-

20.

Iiilcr
:

rcsurreclioncm Christi et nnstrain sic dinobis rcsiirreciionis
illiiis

P.ilris

se iningiiiem

atiiue

screp:il

qiiod

leiiipiis

usqiie s»

mngiiiiiidincm dcsignavit.
qiiia inicr

fiiicm s^BCiili dilTeilur,

vcro die lerlio cclebra-

21. Mcdi:i!or csi,
(liiis

hoiiiincm ct Deuni nie-

tur;

illa

nullius eguil ut rcsnrgerct,

nos

illu i:rsa

tsi, li.ibens in se snbstaiiliam
liiininnrc

uriuique
ct

natiir.T,

raiitc resurginius

iilesl,

liumililaiis
Agiiiis

formnm,
prnpter

diviiii:atis

XL
27.
Iiiter cira;ioiie.?i

cxcelleiiil:im.
el iMis^ioncin

Pniro,

iiinnceniiam,

mundi

et

f

irmalionim

ey

3

cniiiis ap| clhitiir.
l:os!i:iin

Sacerdos, quin seobliilil.

lixc csl differentin, ipiod oiiginaliier seciindum

iiin-

inetipsinn Patri
qiiod lirmiias
iliiloriim.
sii

pro

nobis

Petra

C

leri;r

snbstnnllain siinulcnncln creala suiit,
dici ur: Qiii v:v\t in a:ternuin creavil

jiixiaiiliiil

ciedeiiiiuin, cflensio el riiina increangiilari';
,

quod
2S.

umniasimul.
spccierii:;!

Lapis

qiiin Vetiis el Noviiiii

Te-

At vero

secuniliiin

di.iiiiiclioiiciii

!.taiiieolum, veluli
l;iii(piaiii

duo paiietcs cx advi rso

veniiMilcs,
iiii

pcr se\ diernm allernalinneiu

formnla

snn'..

Totii.s

a-giilrs, sihiiiict copi.lavit ac liJci

tale

enim
29.

crentiire origo siinul exsiiiii, spcjicj tiineii et

conjiiiixit.
2-2.

firms per lcmporiim infremenln processeruiit.
seciimlum carnein cx Virgine
atqiii!

llonio. qnin
p;issilii.is

iia-

Nam

priiiuiiiima:eii;i faciacoeliet lerr;ceoiifu;a

tus cst
giiuiii el

iiinrialis.

Leo,
in

pro[iter ro-

atqiie iiiforiiiis,

qunm

Craeci cli:ios nppellani.

De

qiii

potrntinin, pcr

qnam

g2

iiiorle

Zabulum
rcmenrediii.

pnstiiiodiiin singillaiiin pcr siiccies varias foriiins'Ui'1

vicit. Viluliis,qiiia

prnp'crsaliUemgeiit uin iinniohitus
resiirgeiisad astracadi

propri.is prodieriinl.
Qtii fecisli

De qiM

niateria Sci iptiira loquitur:

e-t. Aqn:la,pri)
vii, el

eoquod

nfndum

de matcria informi. Oiiae ob hnc iu-

ad sedem pntcrnnm iinde veneral ilcruin
VIII.

roniiis, ipiia adliiic coiifu:-a erjt ai'|iie obsciira, et

ncc-

duin per vis.hilcs spceics, variasque lorinns discreln.
iiili

25.

liiier iirt/ii/fdfcm C.hrUii ct noi(riim lioc

re^',

50. Sod iiinierin

f;ici.i

esl

de

nilil

i.

.Muiidi

aii

e'>

qiiud eiiinis lioiiio ex delicli lege iiivenitur esse (Oii-

spccies de

iiiforini

m.iteria.

Proinde duas

res anie
:

cepius,

ille auleiii iiou

ex coiicupiscentia carnis, vel

omiioin diem et teinpus condiJil Deus

oiii.-iipotcns

P:ilris natiirani,

non camdem persnnnm. Vide

iioias 1) etiiini plerique qui astrHunt
nicdialiiris

ex tribns

siibstnitiis

unn'H

nieas nd Sediiliiiin, 1. i, vers. ol'J. De liiijiisiiioili vi ro noniinihiis,i|u;B FilioDi-i nltribiiuiitiir,;igite;iam L-.i.lnriis I. VII Eiyiiioliigiar.. cap. "2. Arev. 21. lilevero ex (nfcii.s. Apiio.sile iii conc lio Tole-

Verbi, cnrnis et aiinniv, cum in cnnsn fidei non vi lealur necessnriuin snphisiica dispncnlcidos tijUoqisiici tnlion' sa'c:ilariuin iilierartnn

versunain

spargere mann. Veruni
1.

lauo XV,
asser:i'i

prx-ide S'iiCto

Jiili;iii(),

prnniigii iln
:

luit
iii

1:111115 c:iiisaiii

siiaiii

j i;ii olim sn acnler d.'feii

.ciiis

.liili

iiins
;

loairj
i'>

ler;it.

ac R.i
ilii

qnod

tres in (^hrislo

siiil

snb^inn'ia;
el

Tres

eliniii Poiitilici

prob:iverat, qiiniiivis
111

iio

ires

Clir:s'o

subslaiilia-i

diiiiius,

qund

iiinjores noslros
i't

Christo

siilistiiiuias

iiinli)

s.mi

u

;iiiinUli

(luciiisse rtioiisirniiiiiiis, lionorantesvideliiet

sequentcs

seriiissent.
•-97, ei loiii.

Vnle FlDiezoini, Uisp.
II

s icr.

pnsse astinii. V, }ag.

iei.lentiani ilocloriseqreijii, Hisjinlcn-is scilis episrojn,

Patriiiii Tnlel.iii.

Arp.v.

quiim
f.ird

iii

lib is

.siii.

dc dilferentia
li:iiic

naliirn' C.liri^ti, vel

iiOiiTiV disseruit, u!'i ait, eic. P.iire- cciicilii

Fr:iiiio-

ensis, niiin 7:14,

li)i|iieiidi

r;iliniie:ii niliiiis
I

prohbaiil, nt (onsini cx lihelln episcoporuiii alne (•(mlra tlip:iniliim, ex coiicilii decre o o so nd epiSijnji.is il ^p;iiii;i;, loin. vii Lniih.,col. 102R Sicr.t
i :

27. Qiiod o.iqinii ilcr secund.im m deriei! stibstanliani. Piorcsserniii cx Cregor., xwii M.iinl., cao. 9. lOid.Siimd cuiicta cr.atasun'. Id .;uoii.irl .iiitclligi debcai, expii aiir a Liaia iii ii t. aJ lih. iScntoia.,
cap. 11.

Ar

v.

PiTR^L

!

XXXHl.

\-\

S.

ISmDKI IIISPALKNSIS EPISCOP!
A
bilis.

70

sngeiicain
liani;
f|u.x'

,

viJelicel,

crealuram,
sil

et iiiforinem m;i!c,

quiilcm diiin
e.\

ex

niliiln facia
,

prrces^it

mouisqiie inesser, ncc germinare uliiiue, tieiiiu cresrcre possent; alqiie ista quse vilaui sine scnsu
liaiicnt lapidiljus pr:vponiinliir et terr«.
."S.

tainen res
giiie, siciit

se

f;iri:is

noii .«tcriiiiaie

sed sola ori-

sonus cantuni.
qui vivii
in

Ttriius graJiis est

in

iis

qnse iion solnni cre-

51.

Nam

ociernuni, creavii oninia simul.
niliilo

scnnt el vivunl, sed ctiani sentiunl,alnon inlelligimt,
q';:ilis

[laque non omnia ev

rondidit Dcus, sed quafniliilo.

est in pecoriliiis.

Qnartns gradin est

in iis

qu3a

dani ex
liiliilo

aliquo,
,

g4

qucedam anicm cs

De
lio-

cresciinl, vivunl, scnliunt, ct

iniclliguni, sed

lamen

miindiiin

angeliim el animns; cx aliquo

mnrialia, ut animalia sunl, qualis est in hnminilius.
5J. Qiiintus est in
et
iis

niinem

ct cx-teras

mundi creaturas.
XII.

qu.i;

senliunl, et intelligiinl,
id

immorialia suni, qualis est in angclis. Sexius,
iiiiniulabilc el iiifiniliim,
liX'C

De
52.

di:p'ici
,

paradiso.
iilii

qund

el siinplex esl, a qiio

Unus

esl

lerreuus

primonim linmiiium
ubi
.iiiimx
exeiiiit, traiisfernulnr,
,

ouinis

iialura

inspiralur, niovclur, giiberiialur,

corporaliicr viti exslilit,

aller f(B'es/is,

el regiliir, qiiod cst

Dcus.
,

benlorimi, sl.iiim ut a corj.ore
atqup, digin filicilate Ixlanles
iieii!

40. Sed

lia'c

qnideni omni:i

sicul grajibiis crc-

cxspclnnt rcLeptiononiinns ad

scunt, ita sibi qnalitale nalurnc prscclliint. Nain ar-

cnrpiiriim sunruin.
:

De

lioc p:iradi^o

B

bnr pra'fe lur
li,

laiiidi, el

pecus arbori,

el

liomo peco-

lalronein dixil
iialiter

IJodie ineciim cris in pnradiso. Oiigi-

angelus

lioinini, el

Deus

pr,c| oiiitur angelis.

autem primi hnminis cnlpa nos de paradiso
in

XIY.•11.

cxpiilil, ct

linnc

exs

lii

peieprinaiionem dejecit.
aslriii-

InUr a^Kjdos, dwmuiies,
snbslaniia,

ct

homhies Iianc
siiit

diffe-

53. Inde cst
giinur.
iiae

qnoJ prxvaiiialinnis snae realu
merito
heiiieii'i;e

remiani vcicres scrip-erunt, quod angeli
lualis

spiri-

Undc

ct

debiin poeaam p:iieriia

anie

omiiem crcaiurani

creali,

prxv:iricationisexsolvinius.

Nam

primus

lioino

naiura inuiabiles condiii, sed coniemplatione Dei imniutaliiles facli, animoinipassibiles, inente raiionalcs,

csl condiius, ul pcr

augmenium

seialiim

sine lued a

inone de
54. Sed

vila corpnralis paiadisi

couimularelur aJ

lenipore aeteriii, beaiiiudine pcrpetui,

felicitaie se-

vilain paradi^i coeleslis.
qiii.i

curi, fiiluri prascii, jnssiniiinduln regmil, inissi coriiolnil.proti-

Iioc

bonn contenius esse
caruit,

pnra ex exceilenti aere sumunt, in coelesiibus
nioianliir.

com-

nus

siise

conJilionis nierilo

innrloinqiie ge-

ininam animse

ci corporis iuvcnil. Igiinranii;im veri
in

86
C

42.

Dsemoncs sunt impuri

spirilus,

subiiles

ct velusialem obliniiit, alqiie
ppcc:ili
siii

onincm prngenlem

el \agi, aniriio passibiles,

nienle ralionabilcs,

cornn-

procvaricalioiicm tiansnii^il, non taiitum

pnre aeiei, tcnipi.re

sclerni, liumaniiaiis inimiei,

in

hos qui proprio dolinqniinl arbitrio, sed eliam in

ccndi cupidi, superbia tumidi, fallacia cal Jdi, semper
in fr.iude novi.
vitaiii

iilos qui

nnndiim

iniplicari valent acliiali peccalo.

Goinmovenl sensus,

lingiinl alfectus,

53. Inde esl quod parvulis lavacri gratia coiiccdilur.

turlanl,

somnos inquieant, niorbns
rmgnnt

inferunl,

Quia

elsi

non

csl

iiiis

peccaluin prnprii operis,

inenles terrenl, meinbra dislorqncnl, snries regunt,
pnestigiis oracuia
ciuni,
,

ineslt:imcn oripinaiiter nn\a pateina! praivaricalinnis.

cupidinem ainoris

illi-

Unde
lius

et proplieta

David ex seiiieiipso humaMiiui ge:

ardorem

cupiJitaiis infundunt, in consecraiis
siniiiia

dcplorans coiiqneriinr dicens

Eccc

iii

iniqnilaniea.

imaginibus delilcscunt; invorali adsnnl, veris
ineiiunlur,
i:i

libui concrptus

sum,

e'

in peccalis pepcrit

me matcr

mulaniur

in

divcrsis

liguris,

inlerdiiin

XIII.

ange!orum imaginibiis Iran-forinanliir. Hi qunna

De rerum
53. Grailus
«0)1 riveniia,

yradibus.
IJ csl,

dam

sede

coelcsti

ob supcrbiani

lapsi,

nunc

in

aere

vd

d ffereniia; rcium fc\ snnt.
i"i'<-'""a,

commorantur.
43.

g5

irra:i,:naOilia,rutionabilia,
est

Homincs

sunl

ra ione

caiaces,

inlelleriii

inortiiliu, iiiiniorlalia;

nnvissimiis Deus, qui

snper

sapii'nles,

ore Inquaces,

natura niagis
vnltii

quam
,

doa

omnia bencdiclus
qiia; iion

in sacula. i'riiniisgr:!diis esl

eorum

clrina

vilenles, stalu

rigiJi,

erecli

ligii

ciescnnl, via ir.oluquc carenl, qualis est

nniversi similes, ct inler se dissimiles sing

ili,

ani-

in lapidibu:.

D mo
ils

immortales, sensu

imbecllli,

corpore fragilcs,

57. Secundus graJiis, in
i>;nluiiiqiie

qua; cresciint
,

,

viiaiu
lier-

inenle lcves, diversi uioribus, inipares erroiibus, ad
stiidia inertos, pioni
vili:s

sine scnsu

halienl
si

qualis est in

ad voluplaus, cassi labore, di—

bis

vel in arboribns,

quibus

miniine viia inseiisiapiid Greg.,
lib.

caduci, solliciliidine uiixii, siiigillalim niorla-

5».
licg
,

Peperit
,.fl|i.

me mnler mea,
et lib. xil, lap.
:

iln

vii

criniin-^. Aisev.

.'j5,

10.

foid. Vulgaia

In peccaiis cuncepit

me

nmler men.

Arev.
Zii.

S^Tisnn ablias

lib. 11, ca^i.

CorJnlien>is, in Apnlogctico, 23, qiiinque d.freriintias creaturaruin ex
;

3 ). Quiv .\entiunl el intelligHnt et immortalia sunl. Endcin nioJo .AiigiisliiiHS , viii de (iivil.. cap. (i Vel eiiim, quce nulritorio /uhsiilw njn indige', Sfil tanlum conlinet, senlil, inlilliyi:que, quulis esl in un, :

tjeHs.

Aii^iiSt 111

ciiiiiiiHr:il

luiii :iilJil

:

Sed

ei

egreijiHs

d(,clor Jsitnriii iu

fiut qradus cel

fjerenliarum di-it : ilnot dilferentia: rcnini? Sex. Quie? Au/i
libro
riiiiuna!<iiia,
l)e>is.

D

viventiu, vii^eiilia. scnlienlia,
iif>i';is;Hi«m, qiiod esl

iin^norlulia:

Corpireaerei. August., de Divinal. D3Rmon.,rap, Dirino.ium ea al nuturti , ul ncrei corporis icnsit tcrreniim corporis sensum \acilc prwcedunt. 43. Ucnuo ulii ud glorium. II. cc noii sunl in uianu'lO.

3

;

super o.nnia,

l'rimus qraV'jc'.i:n

sciipiis

liljris.

eus, eic, cuiu levi

quujam

noiinullaruiii

dis-

;

Tt
!ss, prole

DSFFERENTIAHUM
muiaUIes,
viia qiieruli, lemiiore celeres
,

LIB.

11.

78

\

i'.).

Pccius aeii cnnjnngiitir, quia sic iiide enilt-ioiu

lardi ad sapientiam, veloces ad
lis niiili,

mortem, de

prieteii-

liliir s|iiraiiiiiiii llaliis,

ex aere

vciiliiruiii

spi-

de pisesenlibus exigui,
iii

de futuris incerli
in

riliis.

Venler

aiileiii

iiiari

assimilalur,
,

propier col-

concipiiintur
hiliore viviinl

iniqiiiiale,

in

pencato nascuntiir,
;

leciioiiein
liiiiiem

oniniuin

hiimoriim
Veslisia

quasi

congrcilerr;e

,

in

dolore moriuntur
favilla

deniio

alii

ad

aqiMruni.

poslreino

comariiJa,

gloriain,

alii ait

poenam de

suigenies deliilum

paraiiliir,

co iiuod

siiiil

nltima

memlronim
in

SDlvuni.

sivesicca, sicut el leria.

Jam vero

capiiis

arce

XV.
/(i(r'r

mens
et

collucata est, tanqiiam in coelo Deiis, ut ab alio

pra^varicalionem angelicam
sil

humanam.
angeiiciu
illa

spcculelur omnia, alqiie regat.
ct
fiiie

ii. Qn.T'

diicreli
,

1

pr(Ci'nricii(io)iis

Sn.
coeli
iiiiiin

Facius est auiem liomo ad eontemplaiinnem
rigidus, et erectus,
proiia,

Jnimanw

n/itura;

ciir

isla

redimilnr,

sine

non
;

sicut
iii

pecora

in

liii-

(Janiiiatur? Prxvaricatoresqiiippe angeli ideo veniain

alque vergenlia

ciijus siimiiiitaia
lioc noineii, (|uiid

non

liaben),

eo qiiod

fragilitaiis

carnalis niilla gra-

capulest co!locaium,datumque
liinc

illi

veiiliir

in(irinilate.

lloniines

aiiteni

post peccatum

capiant initiiim sensus el

nervi.

Capilli

aulem

idcirco ad

veniam reverti pnssunt, propterea qiiod
luiea traxerunl inateria.

capilis, vel ad specieiii smiu decoris, vel ad arcondani

priniliis iiifirnvialisex

B

frigoris injnriain, sive calnris,

87
cil
:

^S. Probiit Psaliiiista qiiod propter carnis cnnsic eniin di-

51. In cnpilcaulem, ut aitsanetiis Augiisliniis, 7'res

ditionem reditiis eis paieai ad salutem;
Ipsc
terrn
51 it

tanquam
riur

ventriculi ceiehri conslituti suni

:

nnus anle-

figmenluni nostrum. Mtmcnto, Doinine,

quod

siimns.

Et

iieruiii

:

Memorare

qucc

mea
nec

ad faciem, a qno sensus omnis ; alter poslerior ad eervicem, a quo motus omiiis ; lertius iiiter ulrumque,
'"

substaiitia.

At vero diaboliis, vid

iiialigni spiiitus,

1"0 memuria
,

viijcre

dcmonslralur,

ne

cnm

seiisum

possunt liabere veniani, nec iDerenliir, sicnt scriptuni
est deeodeni apostata, cujuscor, f|uasi lapis, indurabilur, scilicei, ut poeniieiilix compuiictione
tiatur.

sequilur motus
est, si fueril

non conncctnt homo quod facienduin oblilits quod fecil.
est,

non omnl-

52. Facies dicla
iiiinis.

co qiiod

notiti.ini faciat lioli;ec e.*t dilfe-

Inter fiiciein aiitem el viiliiim
qiiod
f:icies

XVI.
i6. liiler/io)!i/ncmct pecHs ista est discrelio. lloino

re;ilia,

nalur.dis et certns nris babiliia

est; vuliiis vero varius et

seiundnm

aifeciioiiein ani-

est aniin.il ex corpore
luiD, alqiie spiriluali

animaque vivcnle compoviforiniiliim, siibsivili»ri:iii

mi modo
53.

Isius,

inodo

tristis.

Uinle et vuliiiosi di-

cnmpaclione

cunliir qni viilium s.Tpe coininuiant.

slens rationc, lilieriquc arbitiii voluntate,
ciipas,

Jam vero barbe

raiio

qnaniam vulius conferi
viriliialis iii.

atque virintiim; at coiilra pecus esl

animal

G

decentiaiii? Barba est decoris signiim,

irrationale, morlale, iiioiu carnis et sanguinis iininialuin
;

dicinm, quae et juvenluiem significal, et sexiis
lurain dislingiiit. Oculi anleni
iii

na-

uiideel aniina eoruin pust nioriem simul cuin
ei aiiiid, per

facie concavis fora-

carne dissnlviiur. (Adde

quod ab
est

eis

miiiibus inclusi siint, a
esl.

ijiio

loiatu

fions

iioininai.t

disliiigiiitur. Illa proiia sinit, cl

ad

teriaiii

vergcnlia;
;

lidem quoi|iie

ociili

gemmarum

liabenles siinili-

tiobis naturalitcr viilius

in CGeUiin

crectus
seniio

illis

olium
cst,

el opiilenlia

;

nobis

r;itio et

coiitessiis

qiias nieiiibranas

tudinem mcmbranis peiluceiitibiis conlegiintiir. [\t quasi per vitriim, vel spe:uliini ,
foris

perquse inlelligere et Deuin confiteri possimiis.)

relulgenles, ineiis ea quae

sunt transpicil.
sciiiiiII;L' lii-

XVII.
Iiiter

§9

54.1(1

medio auiein liorum orliium

humani corporis meinbra.
differentiaiH Laclanlius, sive pleri-

minumcnncliisae tenentiir,quaspupiIlasvoL;imus,qiiibuscernendigraliacontiiielur; etutociili rnuniliores
esseiilab iiijuria,eosOpifex suinmus legmiiiibu!.of:cu'uil-

47. Raiionem autem buinani corporis singulonim-

que iiienibrorHm
<iue
eit

auc:oium,

ita dcfinieriini,

dicenies

:

Homo

dictus

Ui^ie et oculos esse dictos, qu:isi occujiaiiis
iiiidi

(iil

ab liumo. Hic ex diversis siib^islil substanliis, ex

esl,

|ue mnnilos) quibus iidbibiux sunt palp

br.i;

iiiorlali ct

immorlali. Ccirpiis aiiiein ejns ex ossibus

a palpiiando diciie. Qnia coiicuirenies iiiviceni ocu-

cicarnibiisconslai, dividiturqueiii qu ituorelemenla.
48. Ilabetenim in se aliqniil ignis
terire. l!a io aiitem lcrra: in
,

D

loruin

ubtutum

reliciunt, pills in

ordineasaiitibusaj
adnrinta

aeris, aquiE et
:

muniiioiieui 55.
suut,

eorum.
qiioque
pilis

cariie est
iii

liiimnris
vilali.

in

Supercilia

brcvibus
ociilis

sanguine, aeris

iii

spiritu, igiiis

calore

Si-

quasi quibiisdam aggeribiis

prabenUs
iiuli!
iiii-

qiiidein quadripariila liiiniani corporis

gg riitio
qiiasi

qua-

custodiam,

ne quid snperiie
est,

incidal. Aiirium

tuor clcmintorum designal specieni. Capiit nainqiie

dicium nomen
muiatioiiein

a

vocibns banrieiidis.

Per

ad coelum referlur,
luininalia sulis el

in qiio siint

duooculi,

duo

eiiim

lillerc

aures

veliiti

andes, sunt

luiioe.

nominalae. Per

lias

enim soniim

vocciii(|ue, qiiasi

45 Eadem
lb,\^

senlcnlia apud Greg., iv .Moral., cap. 9

siiiii

nbi indicati loci e qiiibiis siiinpla sunl ; locus Augudecerebri ventriculis lib. vii du Geiies. ad litcap. 18. , Jbid. Sive plcrique pro et pUriqne. Arf.v. hi. D.ITeiciili:! intiM- /'nrifm ei tullum lisilem fere

Viilgata

:

Quoniam
rst

ipse

coijnovit
piilv';s

ficjmenium
ll:i;c

tcr.

nostrum. Recordntus
1.31:111111

iiuniiam

siimut.

4t;. Ai/f/(i ei atiuil... confitcri

possumHS.

AaEV. iii uno
i,

libro logiiiilnr.
.g. lib.

47. liac eadciii plciiiora Eiymol

xi, c:ip.

veib.s expiess;i esl iii Dilfeifnliis verlidruiii, iium. CbO, iiiii qiia"dain aiiiiolna suiit. Arev.

79
iter cotlile.im (lcsceiuiert;.
luiii orliciiiqiie

S.

I31D0UI lilSPALE.NSIS EPI3C0P1
ictus
iii

80
collyriuiii a metiiciscolliijilur.

QuoJ acr

circu-

A

(liciis fimiil

eo

iiiliiiii

nioveaiiir.
eoinplicaliini
iii

Qiiiiitiis aiiriciilaris,
()!.

qiioJ eo
iioininis
aii

aurem

scalpiinus.
Iit

^C. Gciri^,

a gi-inb-.is (liclic. Qiiia
li

1'orrii peciiis

ab aspeciu voiatuni.
terraiii
lioiii iiis

uierogigni

loriiiariiiiio

iiieiii

aiiiiit,

ita ui geiiia

iniiiis

ciiiin aniinaiiiibiis

u|ipres^uiii

est,

sursoiii siiil, qiiiliiis
(oiidiii (iant.
ciiiiiiinl,

oriili

formeniiir, ut

cni

ac le-

alqiic al) as|ieciii rcin

tiiiii;

auleiii aspecliii

Meoque

el qni al:ciijus

lacryinas elicere

piiciis ei

crecium. Plenuin

eniiii ratioiie noii

liccebat

gCMua

laiigiini,

ac por ea de, recanliir, qnii(i
a'.que cniilrierinl.
Ij^se
alj

e^se laiens et hiiinile.
05. Papillx
aiiicin
siiiit

in HtiTi forinavcrint ocnlos,

siiiil

inainnianim capitul.\ Mamni.-e
:

genaniin

liinior

iiislar

colliuni liMiiier e\siirgen3

tiimores pecloris ieviter e.vsurgentes
leiiiiiiis

liac

n.nni paile
tiitns.

cinilra

iiiinii

ciucs

ictii.s,

ociilos

cfiicit

ail

alindum

lelum

dal;fi,

uiaribiifj

3il

soluiii

(leciis,

ne inlorme pecliis e>se vidcretur.
alilii

57. Naresdictjc,
iion (lesiiiit.
Iii

iiuoii

pcreasacr,
Iria

vclspiriiu-; iiare
:

N' qiie eiiiin dcccbit in reminis
aiiiiiial

esse,

i|uaiii

ul

liis

cnim

sunt officia

uiiiiiii

ilu-

inielligens e\

curde alimoniam
esl
luila

suiiie.^el.

cciuli S|iiriiiis, aileuiiii caiiieiiili odoris, lcrtiiiin pnr-

CU. Poini umliilicus
(liuin
£>

impressa

qii;c

mcet
vi-

ginieiiH cereliri
ciirporis
olfici s
.';8.
:

(lellaciuii.

Os tlicium
in

csl,

qujsi

venlrem

desigiial. Ail lioc facUis, ut [ler euni

oslliim.

Cnjus spccies

duidms

coiislal

feias duin est in iitcro nutrialur. Splenis
ji

aulem

suniCiidi vicliini,

cl loquendi liiigua.

eoris viscera qiiasi ex coniurbato saiigiiine

91

I.abia a

laiiibendo nominata.

Quod

aiitcm su-

dfiiliir

esse c ucrela. Juxla eos aiilem qui de pliysicis

ptirr.is

esl Ial)i'imditiiiiii-i;qiiOil iii(eriiis,l.ibniiii. Liiia

(li-potaiit, vii!u|)lateiii veiierea; coiicupisceiitiai

consiiii

t;uu iiomcii

liganilo cilio

iiii|iosiluin. !l;cc
iii

inlcrpics

siere dii uiit
fclle,

iii

jecore, alTcclum

autcm iiacundia;
liilitix. In

aiiim.e vii-cin iiinlibiis suis

verlia distin^jiiil, vel il-

pavuris

iii

curde, iu splaiie

pulmoni-

lisionepa'ati, acdenliiim, velcomprejSi ne labioioin.

bus vero acrem coiiiincri, qui a corde per venas quas
aitcrias vocaiil, diirnnditiir,
iil

;9. iJeiiles dicii, ipia-i cil)os dividentes. Siqiiideiii
csraiii inciduiil el Ciiiiiiiinuuiil, op;iortu!iiiis guHiiri et

paulaliin inspiraiidiet

rcspiran
C7.
Iii

li

traclu loUim aiiiinel corpu',

siiinac' o
iliiiii,

trailiiiit.

llorum priores, qui cibiim pr;cci;

jecore ignis liabet scdein, qui velut subvo-

advcrsi duiiles dicunuir

molares

iiilimi, qui ci-

lare o.tendiiur in excelsiim cerebri iocum, (aiiquaiii
iii

liOSS!il)igiiiil;caiiihi,qiii

vi^esimo.tialiiannoexisuir.t.
ni)iiiiiia';u,

coilum corpuris
et

nostri.

L'iide

et

radii cinicuiit

90
qiiif

(iU.

Giiigiv.c a

gij;ncnilis deiiiibiis

oculorum,

de

cujiis

medio, ve!ut ceniio quodam,
lc-

niagnim

piikbiiiuiliiiini

ori

conferuiit,

dum

quacil.iiii noii
iiiies listula;

solum aJ oculos, sed ca;;eios sensus
deducuniur. SiquiJem
in

iiudit.iiein (leiitiiiiii lcgiiiil.
lac, qiiasi

Fauces sunl

angiis'a: li^ln-

co

voluiii esso

foces,

pr

quis vocalis spirilus ab iiiiimo
vocis emiliil.
p.irlos
suiil

q

officiiim voliipiatis, et decoctiouisciboruiii coinpiexu,
el calefartu

jicclorc cxiliens soiiiiin

suo

iii

saDguinein mulaiid
ralio
:

iriiin

Gl,

Jiaiidihiil.c

inaxillarum

qiiibus

tS.

IiitcsUiiorum aulciii
in

idciro
suiit

loiigis

aniit

inaiidiiniis.
siciil

Dicla aiilein inaxilla per diminiilioiiein,
liis

fraclibns

circiiloruin

ordiiiaia

moduiii,

paxi

a

palo.

Collum ad insiar columiui;
roUinduin.

siisccpios cibos paulatim cgeranl, el ex ipsis ea (iu;e
iiiiriusccus suni,

vccatiiin. Esl
in

enim
:

rigidiiin et

Due

suiit

Immorem scnsim
euni, qiiasi in
d. (liiai

suscipiaut. AIvus
liii-

eo

fislulifi

uua ciborom,

alier.i neris, liaruin sii-

dictus eo qiioJ
iiior
liili

in

alvenm, omiiis

perior riimeii vocatur, qua cilius el polio ilevoraliir;
iimle besiiae qiiiEcibiim
iiiiiiare

cibo pcriuisUis

ac recurrat, ct incnarriiuniveisuin corpus, quasi a

nvocani ac rcmanduiit ruinlerior

moJo ciborum suico

dicuiilur

:

alicra

vocatur gurgulio

laicre valles vicinas irriganJo adimplcat.

f\
lia

ossiliu-i

coni;acla, el colKvreiilibus el flcxuosis;

C9. Porro alvus venler, el uteriis dillcnint,
ler eniin cst qui apparel cxtrinsccus
,

Venci-

c a iiaribiis ad piilinoiiem paieus

ob trrinsmeanlcm

leriiiielque a

siiirilum, Ciijiis opciciilum sublingiiium diciliir,qiiasi

pcclore ad
biis
rcci|)i
iii

iiigiicii.

Alviis

cst iiilerior |)ars,

qua

parva lingia, qu;B foramen cjus recludil el
iie

aperit,

et

piirg. ri

solei.

lltcium sola; mu'ieres

per partes jiincli (isuila inipetu veniens, violeiicorriimpal.

bahcnl

(nioconci|iiiinl. Coiiriindiini tiinien liaiC aii-

ler aer iiileina
(•2. M.iiiiis

Tj ctores, el ulei iim

pio uli

iiisiiue sexiis veiitre
iiisiiin

poniinl.

diilae

co qiiod muniis sinl oinni corniandiiiiiis, 1'aliiia

70, Geiiilalia auleii, sicul

noineii doccl, a

]iori,ct qiioJ
(lispaiisis

ab

ip^is
,

n.aiuis

esl

gigniiido dicia. ^aiiim caro conglobaia scd nJi oflicio
l,icla

digilis

siciit

el

arbor dispansis

raiiiis.

esl, nc,

prcmente corporis miJe, dssihus
partes
,

Uein,
(i5.

siCiit
I>

coiiiraciis

digiiis, piigiiiS.

redcrel.

Fciiiiiia

sunt feiiioriim

quibiis

iu

giiorum

(|iio iiie

nuuierus
lii>,

['eifecius csl, el

eqiii aiido lergis eqiioniin
liiitnres fciniiiilius

adlucreinus.

Unde

ct pr.c-

(iido dci ciilissiiiiiis, cl luoileraloi' poliex
'.ar

Ex

pruniis

rccior oiiiniiim

cquos iidmisisse

diciiiitur.
iii

vocauir, eo qunJ

plunmum
ei

iii-

71. Geiiiia a gciiis dicla, eo
rciiiii,ctcogiiaia siiit

qiio.l

uiero (OliiB-

c.Tteros polleal.id a-l pr.evalt-at, Seciindus inilcx
!.aliiliii'is

oculis.Unde r.nnms, geuiui cotiv
siiiit

il

voc.iiiir, i|uia

eo fcre osiendiinus

sa-

primii ar!a genn. Tibiiie dicla;

quiisi tubiC,

flan
ut

1

laiamus. Tenius incdius vel inipiulicus, quarlus meT)~i.

vcro a

plaiiilie

iiiiiiciipaliP,

quia noii roluiK^^..

in

Forliissc

legcndum purgamenla ccribridcjkicntli.Hii
iii

tor. Ar.Ev.

di.

Abfi.v.

73. I1J.C difTerciilia in un'j l;-ntum .Vs. legiiur.

ijj.ii//3aarf0.lla

Eiyinoicgiis.

.^lii

ali-

81

IIFFp-i:RENTI.\Rl;M LIU.

II.

ii

qiiadrupediljus, ne siarc iion possil liomo.sed plan.*
el luiigiorcs fi)rnialoe suni, nl
slaliili;

A
78.
Iiiler iH/'aiH?m tt

XXi
puerum qu'dain e\
aiilLin
sijiieiititioii-

corpiis eUicereul.
siint.

Calces aulein a callu pcdiim sic nniniual^c
72.

bus

di.-tin.xerunt. liifiins,
fari

iiiquiuiil, dicilur, ipji

Pcduin

digili et

decorein

il

ii-uiii

(eruni. Nain
in
liiiiiiuin

dum
ipiasi

poiesl.

Piier

a

purilaie voc:i!i.i

currere

92

uoii

posseinus,

iii?i

digiiis

puriis,

sive quia iiondum lanugiuem llureiiiiiuliiciinl.

pressis snloque nitentibus iinpeliini saltiiinqiie capianius. neliqua ossa corporis, veliit co!uiniix qurcd.iin,

qie genaruni
79.

Pue

1.1

auleiii a parvilaie

vncala, qnasi pu!la.

quibus caro suslcniaiur, inserta
\iiiculis C'dligal;i
,

siinl, el

iicrvi ruin

Uiide pupillos et

pupillas

iion

pro

cond.tione, se

I

ut .Tpti«siinn innlii fledan ur. Il.rc
sti ipieruiit.

pro alaie puerili
ft

vocaiiiiis.

I'uer olini it nia^culiis
lliiic coiisiieliiJo

Lactanlius caelerique de ralioiie corporis

lcmina appellabatiir, sicul infans.

XVill.
75.
Iiiler

coinmjMiis puerperain vocal. Proprie

aulem pnerpequod

rhuin et

/loininein

quidani dislinxfriinl
scieiitia
:

ras

dici quLe

priiiium

enixa; suiit pueios, eo

Loc inleres-e, quod

vir

ulrai|iie

prx^diiiis

piiellx

adinoduiii

pariant.

eloqueiitiain cuin sipientia reliiict
l;ite

Iloino loqiiaci-

80. Kgressi pueriliam mLisculi.piiberesappplIantur,
qiiia j.im

tanliiin

naluise be-tiis pr.Timllei. Viruni aiilcm

gi^nendi potcstaieni sumunt; feininx vuro vir-

dixerunliTri-ijf (i(;£TKi-,idesia virtule. Virtus aiilein

B

gines vel viragiiiesdicuniur. Dicta anlem virago, vcl
qiiiidaviio sumplasii, vel qin d
sil n asi uliiii vignris.

apnd vcleres

scieiilia

rerum

omniiiin

nuiiiupaiiir.

Kos aiiiem
laiii

uiuiin

euimlcmque
Sciipiuiis

et viriiin, et lioiiiinein

S

ninl

(

ubertalem egressi, adolescentes appellanlur.

iiiincupamus. Ju\ta quod et de Cliristu legitur, qui
vlr in
saiiclis

.\dolesccnles autcm dicti ab adnleicendn atqiie cre-

quam

et

eliain

lioino

scendo. Uiide el quidam^deagricultiira |Mqueiis,nintiiresceiilem fructnm adnlesccnlem vocavii.

vocaiur.

XIX.
'i.
Iiiler

81. Pnst adolescenii.im qiioque jiiveues fiunl. Juvat.iles,

inf.ml^am et pHeriliam, et rcliquas a

nes auiem

dicli, q

od juv:ireposfe iiKipiuiiI,ul bobus

sapienles

ita deiiiiierunt.

Priina Iiomiiiis xtas iiifan-

juvenciisdiciiur, cu n a viiulo discedii.

lia, scciiiida piieiilia,

teitia adolesceiilia, quarta jii-

8?.

Jam vero

nicdi;c

.Tlalis

proprie dicunliir vir
ut
ail

ventiis, qiiiiiia seiieclu~,

sexla seniiiin. Du;t priuui!

et niulier.
tiiis,

94^""'i^iue nnncnpalus,
iii

Laclan-

aelales singnlis aiinnruin Uriiiiiriiiiur lielidoinadibiis,

qiiia inaj ir

co

vis -it qii:un

iii

fciiiinis, el liinc

propler sinipliocm viiam..Naiii

inl;iiilia sciilinio

anno

\ iriiis

nomen

accipit. Ilein inulier a niMllitie dicta,

im-

rmitur, quartodecinio piierilia, deliinc sequens adolescentia dualius conslal Iiebdimiadibiis
tii ecliiin

niuiaia et deiracia liliera, qnasi mo!lier.
83.

prnpter inin

Sed ideo

viris plus robnris daliiin est, ut f.iciliiis

ct

aclioiiem.

Qua; dinc nnmliini eranl

C

ad

patieiiliain conjngalein feiiiinic cngcreniiir. Mulier

piieiis, ei porrigitur liicc

«tas a qiiinlu deciino an;.o

aiilPiii iinii

prn corniitela

inlegril;itis,

sed pro sola

usqne ad xwiii.
73.

m;iiu;ila!e aMalis mulier nnniinaiur; sicul et vir pry

Post

luTC

succedens jiivenlus tribus liebdotria
illa,

sola virilitaie, eiiainsi

abopcre

rcniinca: admixlinnis

niadibus pcriiiaiiet, propter
aciioiiem, corporiS'|ue

inlelleclum et
a;las a

babeaiir imiiiuni>.
Sl.

virlulem.

Isia

xxm

i

Cxlnnue
Senes
se

j;iin

aclalis

,

seiies

el

aniis
piilant,

vo-

anno ixnritur,
lur,

et in

quadr;ige>iinn

noiio

consunima-

canlur.
q:ind

auleni

quidam dictos
|ier

eo

qnando

et

fcminis

parliis deficil.

nesciunt, et

nimiim xtaiem
:

delirent

76. Porro seneclus qiiiilnor bebdoniadibus complctur prnpier accedenleiii iilisiiilius
gravilaieni. Incipil ciiim
.aiiiuii

aiqiie (lcsipiaiil. Uiiilo ei Plato

lnp«eris cresdiscn-

el

corpcrs

sus, in jiaenibus ligcl, in senibus niinuilnr.

Anus au-

luic a'Ias a qninqiiaiesinio

teni ex mullis aiinis dicti est, quasi anniisa.

anno, et sepliuigesinio sepiinio lermliKitur. Lltina
vero senium nul!o cerio annoriini temporc deD:iiiur,
sed solo
naliira! fine concluditur.

XXII.
S5. Iitor raionabile el rulionale
piciis
linc inleresse s:i-

quiilam dixit

:

Halionale
;

est
le

qnod rulionisutivero

XX.

tur inUllcclu, ul liomo

rativnab

quod laiione

93
se

""^-

Iiilersenec(H/t'm et sciiiMm
iii

boc

diflfert,

quod

D

dicluin vel fuclum csl.

lecliis

vergens aelas a juveiiluie

scnium, nondiini
atque exlienia
SG. Iiiier

XXIII.

lamen decrepila; senium vcro
a;ias, et viiain uliimain

esl fessa

mcnlemel raiioncm

lioc differt. .Mens est

anbelans.

parsaiiinioe prxstanlior, a qua procedit intelligcntia,

78.

.4

purilate.

Reriiiii

diviiiar. lib.

Non., Puerilin, id est purilas. Varro l, Qua: iiueritia est infrequens
lanug. Fcsl., Puer, iinpubes lan-

suiim lociim

revocare. NoUe pueiilitule;

iia

Coilex,

eic,
pro
81.

el al., pufrili alale, vnleiuiir

poiiia; pru \eib:s

polluia.

atiile
Iii

pnerii. .Viiev.
Ldilioiie Grialii
;

Ibid.

Qnianondum

mendiim

tvm diatur,
7!>. Qiinsi pulln. Piillum esl a-imis novella;, ait Non. Ibid. f'«t'ri(i/a/t',ila(;oilexllisp. VarrodeLiber.cdii-

lus yvo

juiencis

\n aliis dcsinil bi;c verba, u

clariim erat juveniii bo-

bus, etc.

AuEV.

cainl., Veliin. nie

Ilenle, iiise iisu niagno puerirua is formiilam ainlin. .1/. piieriii wlale. Ibid. Noiiu Wice ii iii Gnalii Kdilione peilurbat:e suiiiii collocal:i-. Notas, .1 suiit, el extra orilineiii puritaic, elc, et quia nondum Innugo, facile luii ad

8i. QuKS! mo//j«r. Non niale alii, ^uati molior, AltKV. 8 '. Raiionale es/. Vcrba sunt Augiist. ii de Ordin.,
C:ip-

II.
Inlel'.icj'ib\leei%e...

8'.

senliuntur, verba Aiigust.

vm

dc

Civil., ciip. 0.

SS
Kaiio Trro cst

S. ISIDOftl lllSPALIiNSlS Ei'ISCUPI

8*

m

iiis

quiilam

aiiin)! visiiiii

imliUis

A
Oi
liiler

ociieiiJ, vuraqiie a falsis distingiiens.

XXIX. aidmumelannhdin
rsse

L.itlamiiis distiiigiiere
:

87.

iiiler

XXIV. memoriam, memem,
i

pliilosiipliDS qiiosdain ila

exislimal

<

Qiiidam,

in(|uil,

ct cngiraiionem,

talis

.liiinl
(|iiii

nliiid

animam

qiia viviiinis; aliud

animum
demrn-

ilislim lio esl, (jiiod nieinori

pnelenla rcrmct, inens

seiiliiiius et

S3piniu>, qnia, vnleiite in corpore ;ini-

fmiira [iraevidcl

,

cogita io praseiilia coii plectilur.

iiia,
til)iii

iioniiimqiiam animiis perit,sicutaccideie
solet.

XXV.
8tS.

Intcr

seiwim

et

memoriam

linc interest.

Sensus,
recnr-

95.

Addunt quoqiie animam
01) lioc

inoric sopiri,
,

animum
eo qiiod

rei ciijiisi|iie adinveiitio;

mfinoria,

rei invcHla-

somno.

inde piilanl esse divisiim

dalio:

ille

ft.\(Ogilitcl rrpiTil, li;cc repcrla ciistodit.

aciionis oflicioseparentiir. yui veio ulruin|iie indif-

XWI.

feieiiteraccipiuiit.veiacius argiimeiitanliir
et tensibitia taliierve-

:

Quod

iicc

95
in(i((iie

**''•

'i''^'"

'i'l''ltg'Mia
:

vivere

sine seiisu possiimu.s,
iiei|iiaqiiam

ncc sentiie sinc vita.
csse divisum
idein

teres discreveriint

inielligibilia
;

esse quae inenie ani-

96. Idcirco
a se
miniiiie

posse

quod
ct
vi;

pi-.rcipiimliii

fensiliilia

autem

,

(|uae

visu

scparaliir.

Sed

imuin

,

tactuiiiie
'JO.

corporeo

siMiliiintur.

Tciidi liabere
:

vigorem, et sentiendi pcrfriii ralione
utraqiie iimmi, vaiia

Suiil auleiii

scnsus corporei quinqi;e
laclus.

visus,

R

el

diim

snnl

sumpscre vocaenim
spirilus

audilus,

odoralus, gustus,
ciilor,

Visni

subjacet
Auditiii

bula, pro diversitale efTeclionum. Sicut

lialiilus, et

seu inagniiiulo

mcnsunr.
u

pars aniinx cst per quaia imagines rcrum corporaliiiin

voces ct sonus, oiloralui odoriim fiagraiilia, vel qiix
alilcr
tacliii
si"

impiiimintur,sicaiiimusparscjusdemaiiiinxe£t,
;

liabent,

guslci

sapor

amiirus

S'

dnlcis,

(pio sciUiiur et sapitur
cst,

siciit et

mens

cjiisdem purlio

calida vel frigida, aspera vel mollia,
Ili

seii lcnia.

per (|uam omnis ratio iiilelligenliaiiue percipiliir.
qiia

91.

autem quinque

Si

iisus

ex partibus clemento-

97. Sicut volunias,
sicut
li;cc
,

iniellecta consciiiiiiiiiur;

rum

omnibus clcmentisqiiatiior, sed ex aere lerraque gignimliir. Ex aere quidem visu
,

sunl, seu nnn cx

memoria qua meditata rememoraniur. Et qnidem dum multiplici constant appellalione ,
dividuntur in siibsianlia siciu
cst
in

odoratus, audilus

;

cx terra

lacliis

saporque nascitur.

lion lainen ita
iiiiiic,

nn-

XXVM.
92. Inler

quia

eadem una
csl

anima.Quo;
sentii,

duiii

coiilem;

animam
ati|iie

el corpus ita scccrnitiir

:

aniiiia
,

p!aiur, spiritus est;

dum
diim

sensus est

dum

cst sub^lantia incoiporea,
invisibilis,

inlelledualis, rationalis
ei
iii

sapit,

animus

,

intclligit,

mcnsesl; dmn

iiiobilis,
niliil

immorialis,

liabeiis

(lisceriiit, ralio cst

;

dum

consenlil,
;

QJ

voliinlas est

igiiolam originem,

lameii

natnra siiamixtum
nibil fla-

duin rccordalur, memoria csl

et

eoncreium,
Lile, vel

vel

lerrenum,
;

niliil

liumidum,

C

geiai,

anima

cst et

modo
curis
,

sapii,

dum iiiembra vemodo desipil, inodo
sopore d linila
is

igneum

ai conira corpiis est siibstaiuia vi-

remolis

paulisper

coi poris

sibilis, :ilque miiliilis, moitali<,
tio, ct

liabens scnien ex vi,

quiescil, rursusque

commota ad coniempland

re-

ex

lerreiia

fxce materiaiii. Sed anima

qiiia

ruin imagines proiinus excitata recurrit.

spiritualis creatiira est, iiiitiuni nnvit,
iion novit. Sicul

lincm liabere
sunl.

XXX.
9i. liiler

cnim angcli

,

ila

ct anima:

ammam

el spirilum lioc ditrerre d' ctores
viia

Ilalient
qiiia

cnim initium,

finein luilliim.

Coipus aulem,

dixiTunt, quod aiiima ipsa
sians
ipsius

est
:

liomiiiis,
spiriliis

pra;-

cx qualuor elenieiil

s coniat, ignis, aeris,ai|ii,c,

scnsiim

motiimque corporis
e-t

autem

et lerrK,

dum

luerlt

excedenie
ortiiin.

anima resoliiium,
InJe et pnriim mor-

onim»

quadam
anima
;

vis cl

polenlia ralionalis,
vi

redit rursus
lales, pattini

imde fuerat

per qiiain lege naturae procstare
coribiis.

ktur ciieris pees', aiiimale:ii

immortales suinus.

Animx enim

naiu-

Proiiide
faiieiis

flatus

vil.e

ram communem liabemuscum

angclis,

carnem vcro

linminem

spirilus

autem,

vis qiuc carnales
iinmiilalii-

cum

pecoribus.

coiiciipiscentias calcal, alqne

morlalem ad
U.

XXVllI.
93. Inter c^jrnein et corpus quidam sapiensdilinxt

lilaiem

viue

bominem provne
aulem

99. Certissime

dicens: Caro esi quse proprie sanguine,

quia iiervis, o.-si]) gelista testatur,
et

busque

dislinguitiir

;

corpus vero, quanqiiam

caro

suscepit spiritum
miiius, Polestatcm

dicatur, inlerdum tanien ct

aereum

96

nominatur,

spiriliiin animam csse evananimam qiiam Clirisius iii earna nominavil. Nam cum dix sset I)oliabeo ponmdi animam mcam, hanc

quodtactui visnique non subjiceat, et pleriimque e-t
visibile atqiie

sinc dubiolunc posiiil, qiiando in cruce, inclinato capilc, spiriium

iangibile. Paries
est,

corpus

est,

sed non

iradidit.

Omnis autem anima
spirilus

spiriius

earo; lapiscorpus

sed non caro. Sicel Apostoliis
,

esse potest, non lamen

omnis

anima. Naiu ipse

corpora coeleslia
Coelesle ci^rpus
igiiis,

appellat

et

corpnra terresiria.
,

I)eusspiriiusesi,et lamen aiiima non esi;angeli i|uoq\\<\

solis, lun.-n et slellariim
lerra-,

lerresire
qiisc

el veiiti spiritiis siinl, et taincn

animic

iioii

sunt.

aeris, aquse,

et

reliquorum,

ab-

101).

I(ifaaiitcmaiiima,quidsii,qiialissil,iibisil,quani
viin, iiullo

iqiie

anima

iis

ceiisemur elemeiitis.
liis

formain liabeai, velquam
iium.
in Isidorianis.

modo

cerlissima

94. Confer de
13. ARr^v. 97. Mulla,
siini in

Etymol.

lib.xi, cap. I,
liic

cap. G5,

nii.n.

10
i

seqi].

Ahev.
12
,

100. qiiK de aiiima
dicuntiir
,

i)e liis agiilsi.loi iis lib.

Seiilenl., eap.

libro
,

ediium pulo

qiKidam de Niiineri';, iiiicm et JiUer appendiccs exliibeb^j, ul diit

repetila iioiclnm

iinem
liiic

ad lncnm

vidciid.i'

sii it

Loais;v

iioI.t;

,

qu»

(juoipie

f.iciiiiit.

AnEv.

5J5
s:.i)iiMilci luijus miin.li

tUrFKRKNTIAUlM
delinieninl.
Alii naiiiqnc igalii
iii

i.in. 11.
iiiriiisfinc

^^
csse propagnlioncm. Sotl
iii

A cn
pc

l

cansi.leel ipsi

iiein

aitimam,

alii

s;iiigiiinein
lialicrii

esse dixeriint,
riguraiii.

raiioiie
itiis

scmiiium

qux non

concepta

pereiiiil,

<-.)rp(iroaiii,

iieiine

iiUam

Nnnuulli
iiiipia

obinuleicuiil.
l.i7.

(|ui).iue

e.imclem divina;
cretlideriin'.
i.utcin eaiiiileiii

naUirx' cssc.parlLm

93
iiiSD

Aniiiiain qiiiipe Iiuman

mi ccrlum

csl

iii

tciiierilate

coiidiliiinU

SHJC

luunere percepisse. Qii;e neiii

101 Nos
.

nou igncin,

vel saiisu

nem,
dici,

ce^se

est

ul

corpiis
iii

q lo

bic

(|iiaiiiuUiiiiruuqiie

sed

iiiciirp .reain

d cimii-, |iassilii!em, alqiie iniitalii(igura, sive coliire.

triiilius

vixeiii,

lesiirroitione recipiat. Qiiis ergo

lciii,

carenlem pindcri-,

Nec
[tei

dicat auimala sciuina pro!hi.\is?e,
conciiiiiiiiliir,

sive

illa

qn c

iidii

iiiiis aiiiniaiii

pariLUi, scil
vel

crealuram es e

nec
ele-

sive

illa qii.c

nocturna

ilhisione
sit

luii-

de substaulia Dei,
iiiruioriiiii

de
c.\

qiialibcl siilijaceuli
niliilo fiiisse
si

diinlur? Qiiod oninis sapicns v.dcl

quam

absurdum
ergo pro-

maleria, sed

criataiii.

ct a raiione iimnibus modis alienuiii.

!!is

1.^. Nain, ulail f|iiidam,

eam Deus ex

seuielipso

positionibtis

de

origiiie

auimoc

paricii sc

invicem vin-

fecissel, iiciinai|uain vitiosa, vcl iiuUaliilis, vel luiscra

cuul, ijuia
destiuit,

csset.

Iteiii, si e.\

elciiieinis

93

s*^^'' visibilibus fa-

nnaqusque earum altcram proposilionem ct ipsa noii valol ^sliuerc quod proponit.
de hac quicstione
cr.utius

cia, liabcrei

ulique vel cx icrra solidilalem, aul e\

103. (Jb boc

quarenccrtiug

ai|ualiumorem,auinatumexaere,aiitcaIorciiiexigne;
sed quia
€sse, quia
liis

B

diiiii

est

:

mixiniJ qiiod a
,

saiiclis viris

niliil

omiiibus caret, apparel
illis

cam inde

iiiui

deriuiium est
l.ile

iicc

sanctarum Scripturarum auclorincxu pcccui
ori-

cum

ii.bil

probalur liabere coininune.

qiiidqir.im maiiifestius |ironunlialur. Illud taiiieii
aiiiiiias

103. Liide et piave
porea,
iioii

a

qniLusdamcreditur esse eor-

Itiiciidum est parvnloriim

qns

\

nipler

id

ad imagiiieni Uei facla est utsi
tauieii iiicorporea
iit

giualis e^se a^triclas, quie nisi percipianl baptismalis

immniabilis ui Deus e>sei,
Si

sacraineiilum,
possiiiit;

legui

coelcsns

panicipes

es^e

non

Deus exsiirei.

enim corpoream rredimus anicrediiiius liabire corporis for-

sedcnm

cariieconiiiuinsliabebunl peccaluni,

mam,
luain
,

ergn et
qiii.i

Dcum
autein

tt paii judicio damii;ibuntur in

ignem aiernum.
spiriliis lioc

eadem

ad

suam condid
aiiiiiKC
:

l

iinagineni.

XXXI.
100. Inler concupiscenliam cainli et
iiiicre-l: ciiucupisceiiiii carnis est

104.
tcres
et

lliijiis

paries
ratioiialc

nonnulli
,

ve-

tres

csse

di\crniit

irascibile,
invisibiir;c

motus aniinaetuidesdeii.i
iiiiiiit

conciipiscibile.
;

liaiiouale,

pcr

quod

pis in

enectmn sord;d;c
ardens
Isia

deleclaiiouis; coucupiscentia
luentis
in

Jia coiispicit

irascibile, pcr
;

quod impelus

suae

viTO spiriius,
saiiciaj

inlentii)

ciiiendat et

corri.^it

conciipiscibile, per quod coiispirituali
iii

viiiuiis.
illa

sibi

cdiisfiiiicnics

al
le.x

ciipisceutiam

carnis

viriute

compescit.

regnuin,

ad supplicium semiiiicrmim.
priiui

IUn

C.iijus diiiiiiciliuiii quidaiii

pectiire esse voluerunt,

C

i.cccati csi,

de,

bominis

dainnalione desceii-

quidani vcro in capiiis aroe e.un babitare dixeninl,
taiii|iiain In

deiis,
iiiisui

isia

lex

nieiitis csi
Il;e

coelo reclorein, ut a suniuio oinnia conceriiiiii locuiii

proccilens.

de iiiunere icdeinpioiis aulem sibi invicem pio afleclu

leaipleiur. Alii nuUuin ci

defiuierunl,

viriutum ac viliorum, quotidiaiia coUucaliouu leibaliier

Eed eain pcr onines
103.

ai tiis iiifiisam

discurrere diciinl.

adversaiiUir.

Do

origine ejus vari;e habontur opiiiiones: veafiiriiiaiidi

11(1.

Concniiisceulia nainqne carnis

primum
,

ille-

rum lameu, siue

pr;csumptione, quid
Iiiler qiios

i

de

cebras

viliorum

in

cogilaiiouibns

gignit

concu-

ralriim dispuialin seuserit, rcfcramus.
ciissimus Fiilgeniius
prolerl
iiicei

sansic

cogitaiiones saiipiscenlia vcro spiiitus e conlrario
cias
iiidesiiienler opponit.
Illa

tam de bac qujesiione
breviier

falmlis

vanis

oble-

seulcntiam,
lilrnm,

cujiis

verba poncnda

^unl

:

c

iniiiii,

siciit

caro

nascenlinm, sic

ciaiur et verbis, ista Scripiurarum mediiaiionibus alque pncreplis ; illa gaudel spectacnlis reriim teire-

emnes anim.c ex Ailam
fiaiit,

venire credanlnr, an nova;

sirium;

ista

ciinlempIatioiiel©3 cuclesiiuui gaudioista geiiiitiis et

et

ex pareiilibus
in derinieiido

miniine propagenlur
dirficilis

?

Qu;e

rum.

llla

lerrena gaudla qu;crit,
:

suspi-

quxstio

esi, quia

contraiiis

ria irahit

illa

torporesomni

ati|ue pigrilia

cirpus re-

objeclioiiibus dcslruitur.

la\al,isIavigiliisetcompeteiiii!m^or.itionibiiselaborJt.
aniiiias
illis

106. Nain
piilis

illi

qui

novas

contendnnl sin-

1>

H*dei
iis

corporibus dari,
parvnli,
originalis

cum

opponi coeperit cur

lHa I'" '"Sluvieni illccebris vculris et desigulUiris itslual, i^ta seiiieti;isam jejiiiiiis et abscruciatbiis

aniiiia

qu;u iuin propagatiir, ut c.iro,
peccati
lenealiir

cum
Nunha-

lineiili.e
tnriiiuiii

macerat.

IIIj

luxuria; subdita

cariie

consorlio?
c.irne

qnid iiijuslus esl D. us,
iiiam
iii

ut

ciim

niitial aiii-

perpotralionum affeciiis.quos intentione cogitalionis agit, perfeclione vohipiaiis explere contcnpulcliiiludinem dilidit; isla caslilalis el piidicili;K avarili.c llamnia succensa ajipelit hicrum et
Illa

igneni

seicriiuiii,

quge

cum carne non
illis

bet coinniune

pecca;um

?

lloc ciim
illi

opponiuir,

gil.

(imniiiu dericiiint. Al contra
ruiii ipsis

qui asserunl aiiinas
pcissunt

fugit daiiina

tem.poralium

rerum;

isia

coiiteiuiieiis
llla

corporibus propngari,

quidem

in

miiiidum

siihiin sibi

viudical r.bri&lnm.

invidia

parvulis ju-tiim Dei jndicinm (iruiare, ul

commnne

liabeant peccalum originale, sicut commuiieiu viiidi-

iiuiluni sibi sujieriorem vel aiqu.ilom esse pcrmittil, sod inierno livore vuineris de ciincloruin profectu

408.
lib.
II

Ita

eliam lixret

Isidorus
cieari

cnm
i

Aiigiis;inn,
Seiii., cap.
et

frwiir,

eiii nrfiMisfcri

videlnr. .Nnrv.

Odic, cap. 2i. Vide

uoi., ot lib.

U.9. Vid. Cassian.

lib.

de Coiicupisc. carn.

etsjiirit.,

1%

ubi recte astruit

ammam

quando

corpm

cap. 11 etscq.

87
tsbe-cil;
i.ia

S.

ISIDOIU IIISPALKNSIS tI'l^CJl'I
giuiiia!,

£3
iiKlio.inii

Je ei:iic!orum virimibus
pr.ncjioiiit.
niliil

ei

A

lat.

Nuni

illc liabiiil

boni iibeniin

arbi-

iiiiiiores sibi

per cliarilalein
ex.TSiiians,

triuni, ijnod

lanien

Dei aiijulorio pe (icerelur.

N"S
iii

112.

Illa, ira

seqiianiiiiiier imriat,

vero, ei inchoatioiiein liberi arbitrii, et peifertiom

sed periiirbai.im nientein iisque ad vncis iniiinliiim
c\alial; isia iiulla
iranipiilliialcin
el

do Dei
boiiiiin
tiiin, ci

buiiiiinns gra ia.

Qua
,

ct iiicipere et iieiliier.! et ^'rali;E

exa-peralii)iic

inoveliir, sed per
patieiitcr oninia

do ipso babeiniis

a

qno

douuni da-

miiisuciiiilineni

lilenim arbiiriuin

in iiiibis est

rcslauratuin,

sjsiinel.

III. 1

liistiiia inlicitiir, linin qii;i'libel

ndveisa

117. Dei esl ergo bonuin quod agimus proplergraliain praeveiiieiilem
,

persensoril
iiiala

;

isla nullo

niocrore frangilur, sed eliain
,

el sulisei|iientciii.

No^lrnm vcro
volnnlate'!:.

de

iiroxiniis

porlans

ab intcriore saudio
iiilicitiir

iinn

est,

pi(i|iler
si

obseqnentein

libcri arbilrii

niovetiir. Illa aniliitione
laiiililiiis,

boiioruin,

liiiinanis
;

Naiii

Deinoii es^ct^cur
,

illi

graiiis aginius? Lt^i noi-

vl

illei

ehris vana^ g^uruu

del.iiitiir

isla

triiin iioii esl

qiiare rclrilulioncm boiioruin operiiiii

liiiiiiiliiaieiii

aiiial, et soli [)eo
Illa

suo,

qiii

in«peclor esl

l(li2 exspeclanius? rroinde
|ira;veiiiiiiiir,

eigoineo

qinul gratia

ineniis, pbicere delectat.

indaia superbia: fasiu

Dei est, in eo vero quod beiie operando
iiostriiin esl.

lor niiseMinieleval;
nsf|iie

is:a,

ne a relsituJinesua corruai,

jiranenienlem graiiam S'qiiimiir,
aulein

.Nemo

ad

iiitiiiia

seipsaiii liiiniilia.

Deum

merilis anlccedil, ut leiierc euin

qmsi
siiis

113. Sed

qiiid

|i'nia7

Confiipiscenlia

cariiis

in

jj

debilorem

possit.

Sed iniro niodo a-quus oinnilius

niiiiiiim

viliorum

niiiltiiudinem

coiisenlieiilcs sibi

ciiiidiior alios prrede^tinaiido pruieligil, alios in

jraecipital,
l:ips:im

concupiscenlia
deliiial,
s|

veni
fuiiir:i'

spiritns
gloiia; c

nientem
rmboral.
despe-

inoiibiis pravis jiislo jiidicio derelinqir.t. Uiide verissiuiuiii csl graii.e in.iiins iiun

ne

e

ex
,

buiiiaiia virlule vcl
s ilius divin.e

I'roiiide

illa,

quamvis supeiet,
qiiia,

niil!altniis

ex uierilo
laiis

arbitili coiiseijiii

scd

pic-

raiiduin
ile

esl,

rrpaialo cerlaniine,
triuinpliare.
esi
Isia

possuinus
quainvis
callidus

bonitaie largiri.
ciiiiii

ea

eiiani

gloriosius

118. QuiJain
praivenieiitis
c.irdi.c
;

graiissinise niisencordi:»
efrecli
liabili,

ejus

vincaj.de

vicioria

nou

seciira,

quia

doiio

s:ilvanur,

vasa

iniseri-

loslis, el-i ilevictHs iulerdiim, laiiien vieiorcs iiliiino

qudani

vero

reprobi
,

ad

poenaiu

Mncit.

Et qiios

priiiia

congressione non

jiercutii, de,

pncJeslinaii,
cxenipluiii de
gilur.
eiliii,

dainuaulur

tffecti

va^a

ii:e.

Qu

id

tipere in fiiicm coniendii

Esau

it

Jacob

iiondum
coiicepli
.lis

iialis

colli-

lli.
rariiis

Ilinc

est
in
si

etiam

qnod ipsa

conciipisceniia
diniicare
iisqiie

Qiii

diim essenl
iiexn

nua

ne

vel partu
,

nsqne

liujns viine

terminum

nou
in

pariq:ie

peccaii origiii

asiricti

alie-

ressat.
liiiein

Sed

coiicii|iisccniia
vi
ii.ria;

spiiitus
iii

ruin lanien eoruin ad se niisericorduc diviiiLE |ira;vciiiciilis

siijierct,

laic secira

Tierniim

bonilas ;:ratuita traxii,

aUerum quadain
propbet:iin
idein

justi-

JOI
(o:ito
iieqiie

c""' suis viciorilius regiiat. Quando, con^uinconcii|ii>centi;C
aciileo,

r

tiae seveiitali;

odio Iiabiiuin in niassa pcrdiiionis reSicut
jier

ncc carni
iiir.i

spirilus,

liclum

daniuavit.

Deus

caro

spiriliii

adversabitur. Sed

qne invi-

lo(|uilur dneiiS: Jncob dilexi,

E

au

int:cin

odiuhabui.

ceiii :rteriiae
siii)

j.acis

ciuuor.lia copniaia;,
iii

Uedeniplori

119.

Liiiile

coiisequciis

est

nullis prsvcnienlilius

sinc oppiigiialone

per|ietiiuni ad!i;Ercbuiit.

nii riiis ciinfeiri

graiiaiii, sed sola

voialione divina.
,

.\XX1I.
li-").

Neqiie (lueniqiiain salvari sive damnari
i

eligi vel re-

liitcr

galia: diviinc iiifiisiiinem et liiwin

ar-

jiiobiiri, nisi

ex projiosilo pra;deslin

iiilis

Dei

,

qui
L'iii-

hirii voliintilcm boc inierest: arbitiiiini csi voliinlas
libera; poieslalis, qiia; per se sponlo, vel

jus!us est in reprobaii-, niiscricois in eleclis,
\ersae eiiiin via; Doniiiii niisericordia et veriias.

bona, vel

inala appelere p'.iesl; gratia au eiu est diviiKi; inise)icordi;i; doiiuin graliiiiiiin
,

12). Anle graii;c

eiiiin doniiin libeiuni

qiiiJem esl
gia-

per ipiod et hoiuc vo'iinNulliis

in lioniliie arbilriuiii,
ti;i;

sed

iioii

Ikiiiuiii

,

(|uia sine

taiis

iiiiiiinii el

(.peiis

;

roiiierenuir ellecl

ailjiilorio inaiict innriniiiii.
iioii

Nam

siciil

oculiis vi-

auleiii libiri arbiiiii iinidqnani poiest

pia;valere vir-

dere

valel,

si

carct offleio luniiiiis,

ita liiiniana;

lule,

1

isi sii|.eriia;

gialiaisosleiitelur juvainiiie. Divina

volunlalis arbitrium nibil valet,
dic;eal;
illiid

si liiminis

graiia

in-

quipi e

gi;iti.i

pr:r'venitiir

bon,o,

iit

b

11115 sil,

nee

liu-

iiliqiie qiio.l illiimiiial oiiiiiein

liominem

iiiaiiiiiiiai lilriuiii ncigiali:i]ii :iiile. eilil;
li:i

sed ipsa grar
benevclil.
iit ail

Q

venientein
Iriuiii

iii

linnc

loiiniluin.

Lib.rnin aiUeiii arbi-

Dei v..'eii;em boiniiieni

jirajveiiil iiteliaiii

ad oiune

inaliiin pronipiiiiii cst jier seiiieliiisuin,
iiisi

IIG. Naiii poiiilcre carnis liomo sic agitiir,
peecaniluiii
sil

ad boniiin vero iieqiiaqiiain
eadein
pr.ieslat lioniiiii el

p.er gralia;

donniii

:

et

lacibs

,

el

;id

1

ceiiiienilum

piger.

bona velle

el

facere, inala

ll.bcl de se
gal,
iiisi,

unde

cori nal, ei iion b:ibel nn.Ie consuriit

pr.i terila lleie,

lani a cogi:alioiie qii:ioi

ab operc de-

gratia CondiK.ri^,

ciigalur
i)ei

nianiiiii j;iceiili

licia pr:i;seiiiia

cavcr.', qiiod eli:im Aposioius niaiii:

exieiulat. Deniqu.; bomiiii

per

graii:im
lioino
iii

Iiberiiin

fesiius sciibil diceiis

iVoii

sumns
,

sufftnentes cogitare
bti(fiCien'.ia

jcsi;iuraiur aib.lriiini

,

qiiod

priniiis

perdide-

alkiuid ex nobis, qunsi ex nohis
sliiio salis
siilijicit
:

s. rf

nostru

11.^. IIoiKiriiis Aiigii^-iodiineiisis.

oii.re.
Iiic

De

li-

constat et
sed

a

Isiiloro, qiii

bero
1

arliilrid inter senienlias

P.itrum

eiiam

Isi-

Ante

(fraliiv duiiuiii

(iori in rrni Miaiii iii.lur. .Aiikv.

niine orbilriiitn,
adjiitorio

non

pinlo pnst ila hbernin qnidi-ni est in liobuiiuiH,quia sine graice

IG. Libiirum iirbitrinnt
K(i(Ii'iii

.,

qiiud priinus liomn pcrdidc-

manel

iiifinnuin.

r'ii.

iiioibi

Aiig.

io

Encliiiid. cip. ."0
se.

:

!^am
ip-

t2'J. In aliis E\cii-is luisl
rtifl.s-,

itbero arbitrio niale uleus

lionio, ei

pcrdidit

it

omissis
eic.

aliis,

verba ii!isfri'or(ii'i el vesequimr, omiii,' »i;<'ciii dviium

tum.

Quae qiioaiodj aicijieiida

siiii,

ex

ijiso

Aiigu-

fjTntiu',

ul nuin. I'22. .\rev.

no

riFFERFATIAr.liM LIB
Deii esl. Ua<]nc

II

GO
iirscilic:!-

en

non

in

<

mr.e geiins Iiiniiiiuni
I

|.03 A
per

Siicranieiiloruni, fulniani Evangelii graliaui

graliae liei:eliiiiini lcnililiir, se
fiileni illinniniintiir
;

in ilHs lanUiin qiii

hanl.

Iii

lege ergo nianilila lencniur, prouiissa vero

nec

eiiiiii

In cnncli-i gciillliiis liiJei

in Eviingclii pleniluiliiie consiininianliir.

Legein eiiim

pcrvciiil ainliliis.

Evaiigelia coinpleiit, et signiflcalioneiTi priBCepli ple-

121. Uiiile el

ApnslnliH:

Quomodo

,

inqiii'

,

imodn-

nilinlo Teslanieiiloriiin.

cahvnt in qnem non credidrnnl? Ant qnomodo crcdenl
ei

Ml.

Ilein nlliil aliuil lex prapstilil, nisi
suli

(|iioil

soliim
l

qncm non aud

criint? Ipsiiis eliaiii nr:uiiie

peccaia nion--lravil, nnn ahsiulit, el
ndiiclos oiiines servos eirecil, et iiide
tiilis

sno

rriire

luim
6,1(1

i|iiiliusr'iini)iie ilainr,

non

a'qiiiiliicr

com

eiliiiir,

spiriliiin

servi-

ad mensiirani pro nicnlo accipientiiiin
jdxta rpiod bCi
ipliini
;

dislriluii-

hiibiiisse

priiireni

pnpiihiin

Apostohis docuit.

tiir,

«,.i

redd^t unicuiqttj secun-

Evan.neliuiii

vero veiiiens ciudelilileni legis aiiiovil;
lcx
piiiiieliat

rfiim opera siia.

pcccala
aiilein

,

qux

per spiriiuni serviliilis
filios

,

\ii. Oiiine

dnuniii

graliic

non

nniniliiH

laxavil per spiritiiin ailoplionis,
dii,

ex servis leddisi

ad

inlegium
ut

diilnr, sed siirjiilis ilon:i

siiigiila dislri-

amnreiii iinpleiid.e lcgis oiniiibiiscondoiavii, ei,

hiiiintiir,

scilicct, qiiasi

nienilira

corporis
allero

sin-

deim eps puiiienda

coniiniseruiit, per euindein spiii:

giila

olliciii

haheant,
;

ei

alteriiidige.it
oiiiuia

quod

luin ailoptidnis indulget
huit, el
iit

fonnain heiie ageiidi pr.e-

iion
duiii

hahet alicr
(iiiiit

proinile

(iunt

cdininiiniii,

possinl agi qiia; docuit adjulorein Spiii-

sihiiiiet

nicnilira iiiviccin

ncces.~ar:a.

iuin infudit.

i^^i^lll^

Mi. Nam
hoc
inlerest,
:

pra;ccpta

lcgalia

qiiie

illi

popiilo daia
hoiia di-

125.
in

liiter

Legcm

et Ei.nigclinm
iii

quod

sunt, coniparalione
cunliir,
lia

nicliorum,

eiiain

noii

Lege

littera esl,
islii

Evaiigrlio gralia
;

illa

hnhuil

qnia quGe

priccipiunl non

perficiunl;

gra-

tmhriim,

iniaginein
isia

illii

diiia est

prupter trans;

veio Eviingclii qiidd cxlcriiis iiuperat,
rlici.itiir
:

interiiis ul

gressioneiii,

propler

jusliliciit oiicni
uiii,

illa

igiio-

p

jiivat.

Ezichidis

etiani

tesiiiiionio
(iiiia

diriin eis

riinlij: dcinoiis rat
iil

pecca

ista

agniium

ailjuviil,

lur

Dcdi

eis jira^cepla
iniililia

non bom. Ltiijue

vilelur;

illa flagitiis

dedilos inciepal, ista pcccaii-

qiijcdain

inliriniorihiis seiisihiis

agenda percupi-

les boniiaie prnpria liherat; illa taiinneni redilendiiin

niissa suiil, siciil

illnd,

nhi

Dcus

Isr:ielilariim

dicrevil,

ista

etiain
iiidiiltis

pro

iiiiniicis

orarc

jiissit

:

illa,

dilalein spoliis .^gyptioriini saliaii perniisit.
I2'J.

coiijngiorum
prxcepit,
ista

liiilienis,

cicsccre et generare

JNain

pro ei qinid carnalis populiis nindiim

coiitiiieniiain

suasil.
cariiis,
;

cgrcdereliir viiulicl;», lex •perinillii cariialihus vicciii
hic

124.

Illic
iii

prxdicatur circiinicisio sola
abhiiione cordis el corporis

rcpendere
Piiiiiide

niali, qiiod

Eviuigelia

rnuiiniibus
i|iioiiiain

velanl.

lavacrum

illic

Cha-

ergo diciintur non hona,

Evangelio

nanitidis regnuni et prom-ssioucs rcriim teinpi)raliuiii
coiitiiienliir, liic vila iclcrna regiiumiiiie coeloriim
lliitlitur; illic

q

coinpiirata, lcgis priccepla iiiferiora iioscuiiliir. 1
Aiile adventiiin cniin
l'"liis iileo iioii

05
pn-

pruliic

Ue lcmpioris
Lex

nosiri

,

geutilis

sahhali otiuiii et lequics celuhralnr,
:

ohtcinpcriivit legi, qiiia ikiiuIuiii iaicleniin gravia at|iiediira

ipsasahbati requies in Chrislo hahetur, qui dixit
11

Ve-

ligehaliii- seiisis spiiiiiali.

le

ad

xue,

omnes qui

laboratis ct cnercti eslis, et eyo
lilic

sccniuhim
nit

lillcrain juhelial, icico conieniiiehatiir.

Ve-

Tcftciamvos,ct inveiiictis requicm aniinakus vcslris.

:iulein gralia Evangelii, tcn!pcr:ivil lcgis aiistcrisihi gcntilcni

esiis aninialuiin ininiun:l(iriiiii proliihcliir, hic in cor|iiire

talem, applitavitqiie

populuin.

Cliristi

,

id est in
illa

sanclis

suis,

nou
iii

adniiltitiir
{3!J. Intcr

XXXIV.
ac//D«m cl conicmplalicitm vilam,
:

qiiidqiiid
laiiii

per

animalia iinniuniJa

inoics hnmi-

liacc lii-

ngiirahaiur.
Illic,

slinctio esi
et

activa vila cst qiia;
uliltate versalur;

iii

oiicriluis jnstiti;B
(|U:e

125.
l.o-liae
iiis

pecniihiis iiiiniolatis, carniset sangiiinis
liic

proximi

coiilcinpl.iiiva,

offcrehanlur,

sacrificium cariiis et sangui-

viicans ab
gii,ir.

omui negntio,
in

iii

sola Dei dileclione dc(iina;

Christi oireilnr, qiiod

104
iis

pe'"

iHa aniiiialia

ligii-

(larum una
ii,

opere b

conversationis, alveritalis

labatur; illiccx canie Agiii Pasclia ceclnuiur, hic
Pasclia nostrum ininioa
csl Cliristiis. qui est v
i.l

,,.„

cdnieinplatione
in

immiitahilis

csl;

ms
j^

una, qu:e ex fide
q,i;i,

l.ac

peregriiiaiione vivii, iilicra

Agiiiis iinniaciilaliis. Illic .Neoineniiv,

esl n..v c luuie
iii

i,e„e vivenles usqiie
vitiB

ad rcgiiuin perducil.
magiia sunt
|

priiuipacelehriinlur, hiciiovacrcalura
cipilur
,

Clirisio.ic-

131. Aciiv.-c eniin

rxniia

,

s d

siciit

Paulus apostnlus
,

ait

:

Si qun in Clirisio
ecce
fncla

coiiieinplativiB poliora. Activa vita ex honis op.rihus
iiicipit,

nova creulura
""'''"•

vetera

transierunt

,

suut

coiiteinplaliva pervenit ad qiiod inieiidil.

Ac-

livic vilije

iqxMM cuin cor|.ore
i

liniiiiilnr, conleiniilalivj;

12G. Qiiid

pliiia ?

In

lci;e

per

figiirani

res gisla;

aiilcm gaiidi

in

line aiupliiis
,

crescunl.

Illa

auiciii,
vi;iierit,

in sigiiificaiionem fiitiiroriini aiinnnii
lia

haiilRr, in graillic

quanivis

utilis

et hoiia

taiiien

ciiin leqiiies

veio, cvaiigeliciD veiitalis
explentiir.
,

,

qu;B

deiiiniiiata

iraii-iiiiia;

isla

vero honi operis

traiisituri

inerces

fueriint,

Ilem

in

lege

inandata

scripta
vel

est, el

requies perniansura.
viia

sunt et proinissa

se.l

niandata

legcin

iniplere

132. Coiiteniplaiiva
qiiic

per

K.chel
per

ostciiditur,
coiiteiniila-

(o:iscrvare jubehant, pioinissa

vero,

figiiris

olilccla

eral piilihra

cl

sterilis, qiiia

123. Viilg.
i-li^.

:

Umni.t

novn.

E\priiiiitur saciificiuin
clc.

finriiiinis et corporis CJirisli. Aiiev.

Nam
'J.

pnxccpta

/i-iya//»

,

,

e Gicg. xxviii

150. Opiisciiliiin de dilTcrent a iuler aclivain cl Cdnleiiiplalivani vilani Isidoii luiiiiiiie iii Co.lice IJegiovaiicaiio 2S( a nie rcpcriuin, ad a|ipeiulices rejiC:o,

tloral-, cap.

de qiio

cliaiii Ji\i

iii

Pruicgoiii. cap. 85.

Arev.

pj
riiinis

S.

ISIDOIil IIIS1>ALI:NS1S
Aciivain

EPISCOPI
Piniliis ilicil
:

9i
Credidit

o iimi

iiiitiiis

niioriiin

li

ii

geiifr:iiiliir.
seil

A

ribtis juslificalus esl.

Abrahau
iiisliiiiini.

auleni vitain

iMiiiislrilial

Lia sine oculis,
c>l,

fecunda.
al!»

Deo, etrepuialuin
qiie

est ei

ad jiistilinm.Qmii ergo? Ltii-

Qiiia aciiii lalioiiiis»

i|iilileiii

iiiiiiii>i|iic

con-

se Oestiuuiit? .\bsit. Sed utriqne iins
fi.lc

silerans.
i-iis

Scil
,

iii

eo

igiioil

so crga

|irii>iini ii(ili(aU:in
,

Nain secuiiduni Pauluin, Abraliain ex
ineruil, ((iianilo credidil Llea;

jiHiilicari

esliilmi

l>ciiiiiii"r

n|ieriliiis

(piasi

in

liliis

!.eciiiidiiiii

Jaciii.inn.

e<

rvcsi-ii.
iiiiMi

Sc

.M.irilia el

.\l.iria,

i|iianiin
,

una

viriiililins

operibus
iiuii

[ilai iiit,

ijiMudo triiiaius iiiiniulaiidiiin

Uliiiin

e

II

cM
li

Tiiliai

iii

i'|iere

alieia

lejuicbceljat

recusavit.

(lelixa

iii

ciiiiiciii|>laliii' c.

XXXVI.
v

too.
Cdiiliinl
(lelieiK
,

aulriii

i|iii

ad
iii

ciMilciiiiilalifinis riiiiiin
slailiii acliva-. vi(:P,

nne

I3U. liilcr

fideiii,

spem

c( cliaritnlem

linc.

dilTert

:

iiil,

|irius Se

exercerc

(idcs est d.viiiil;ilis
riiiubinienliiiii
riiin
;

conressio, el

re igionis soliduin
fiiliiro-

ut
,

dnMi

opeia

jiislili:e

la-ees

pcrcatoniin
vidrndiiin
gli.riim

;

spts est buiioriiin exspeelalio
iii

e\li.iiirluiil Dciiiii.

cor iiiiinluin
iiiciis
(]iia;

exliilieant

ad

cbarita^ cst perfei la dilectio

Dcnin etproxipraj.^-entein,
ti-rtia aiiio-

Nain

adliiic

lein|ior:ilein

iiiiiin.

Uaruin pniiia

crediililaieiii

fovel

103
a

'I""'''. aiit carii;ilis coiiciip scenlise lenta inn

secuiida proinissa pr.eslohilur futiiniruiii,
reni coinpleititiir ateniiiin. Oii c quideiii

liiiscedit, a coiiiciiipuUiiire

iroruMubio

prnliilieiiir.

tria in liiisiiie

lliide el popiiUis dtiiii leijeiii acciperet a iiionle, id est
subriiiii

B jus

vila;

teniporo
possil.

iia

copulanlur, ul allera

allera

ronieoiplatione, qiiasi carna
iii

iim

curiosiias

slare

non
ea

reinovetiir. El
niiiiuiii

Ev.iiigelio ciiraliis a le^ione

vuU Do-

141.
nisi

Deiiiqiie

veraciler credere

non

pnssiiniiis,

per ciiiiteiiiplaiioneiii sequi; srd jiilielur doacliv.c
vita;

qua;

pniinissa

sunl spereiniis;
iiisi

nec poiecredulil;is
fidei,

niuin reverii, ei in

operatioiie versari.
actionis usii
qiii-

rinius
firnia;
iiisi

susiinere

proinisa,

sit

lidei

131.

Iii

ii.so aiiteiii ciintcinplatioiiis el
iiia;:iia

ncc aderit fruclus

spei, vel slablitas

iiiterduin
liiisd:iiii

dilTereitia

aiiiuioruin esl. Nain
pri.licil,

fuerlt perlecla cliariias Clirisii, qii.n et fidein ut

sula

coiiteniiilatio

qiiibusdain
it

vero

credat, adjuvet ei spein spectalionis corroboiel. Ciijiis

aciiva

sol.i e>t

cousdl .tm.

Ilis ine.li;i

dc

iiliisqiie

specialiler secundiini Apostiiluin inler lias virtii-

conipii^iti ul.lior e-l niagis ad

n

riivend:is iiiciils aii-

tes

Iraditur priucipatiis, ct

cultiis

maiiet aeternus.

giisiias, ipia; suleit jicr iinius inteiitioiiein niiiriri, ut
(!•

141. >'ain et fides cessabil, dinn futura quae credunlur advinerint; et syes finem li:ibeb;t, duiii beati;udineiii

uiriu-qiie partibiis iiulius lenipereiiliir. >:iin
dieiii
.'^ijinis

quod
iii

SaUaior per
iiibilius, acl

et

iiiiracidis

i

oriiscabal

qiiam quisqiic boiius pr.cstolatur aeceperil. Sola

vain

iiobis

vilain

coiiiiiien

abat.
,

Qiiod
vilani

cbariias ina'teriiiim perseve.^^aliit, ipsa sola ulramque pcnluceiis ad Cliristiiin
,

vero

iii

inoiite

oiatioiiis

iljdlo periuc.. ib.it

iusa

sola gaudio peifrueiia

c..|itciiip!aiioiiis sigiiilicabat.

C
imilatonem
Cliristi,

seiiipiieriio.

Ij.i.

Idcirco Dei serviis

jii.\ta

XXXYIL
142.
Iiiier

iiec acliiilein vitain aiiiinii, el coiitein|.ialivini vitani
a^ii.

aiiiorcm et dilecConem, sive cliariiaiei^!,

AI

irr

eiiiiii

iiicedens ollciulit.

Sicut eniui per
,

hiic dilTerl, qiiod ainor et dilcctio niedia sunt, et
ulriiiiii|ue

ad

ciinleiiiplatloiieiii

au aiidiis cst

Dius

ita

per acsic

paraia, inodu

iii

buiiuin, inndo

io inaluiii
;

lualeiii \itain diligciidiis cst

pruxiinus.

Ac per hoc

verluiitur. Cliarilas aulein
el;:iiii

non

nisi in boiiuin
iit

cujus

noii possuiiins siiie
iitraqiie
iii

utra lue essc viia, sicut ei sinc

noincn eo

iisqiie evlollitu;-,
Illa

ipse

Deis

lOS

dilccliune esse neqiiaqiiain possunius.

Cliariias appelletiir.

esi

enim perfecta

chariias,

xxxv.
153.
Iiiicr

qu.e
:

iiiiiniciis

et paiisiiter susiinet, et beiiigne refovel.
agit,

Fidcm

et O/his lioc dislat

per fidem posfi.les

Qui vero
Ila^c eiiiin

li:cc noii

longe a charitate discedit.
lia-

sibilitas boui opei is incbuaiur, e\
liciliir.

opere ipsa

per-

su unia sola sunt buna. Nain a quibus

Opiis eniin lide praiveniliir, fides ex operibiis

beiiiur, utique veraiiter liabeiilur. A!i;c vcro viriulcs
iiiedia

«iiisiiiniiiatiir.

Opera

aiilein

aiiie

fideiii

neiiu.Kiuam

bnna

suiit, et

qii;c

;id

nl.litatem possunt
si

ab

proil.sse, qiiia nibd v.det a iiiaio decliiiare et agere

aliquibiis

b iberi, et ad pcriiieiem,

de bis arro-

«juod periiiiel ad salnlein ei qui ipsuin salulis vel iie-

gaiites lumueriiit.

gai

vil

iiescit

auciorem.
qiii.i

liein

fides sine

operibus

D

145. Qiiatiior aiilcin
aiqiie proximiis
,

siini diligeiida

:

Deiis .'clicel.

iieqiiai|uam
ji!acc-re qni

(irod.;si,

iion pntest [ler fideiii

Deo

caro iioslra,
,

alqua

aiiima. Prior

Deiiiii ciiiilfinuit in
liiic eiiaiii

opere.

est

auiem anior Dei
siciit

fequens vero esi et provimi.
Dci ainor fitproxiiiii, sic
osienditiir
iii

157. 01)

lides sine

opcribus inorlua est,
est, ,uxia

Sed

per

amorem
esl

jiixia Jaciibuin; el
l';iiiliiiii.

opus extra fidem vaciium
li.lei

per ainorera
ciin in

proximi amor

Dei.

Dile;

Ilonim eniin alter

sluliiini, alier

opus

Deuin orign
iii

dilect nnis
cngiiitio a

prnxiinum

hiudil. P.inlus pr:ediC3t aine lidein

JQ?

iiiiHd iiiodo
niiiil

el dilectio

prnxiintnn
dileciio

est dileclionis

iii

esse iipus Bine
liileiii

bunum,

Jacolnis

nanat

lideiii

valeie

Deiim.
i;oii

Porro

Dei

tiinore

inchoat

,

scd

(i|i<Te lionn.

Ac pcr hne,

jiixla priinuui,

npcra

siib tiinore perscveral.
,
t

Niin dilectio ex

liiiiore

prse. edeiitia nihil
iiiultiiin

prosunt; juxia alierum, subse-

servit s esl

nnn

lihcra, quia

non constat e\ auioie

qu.'iiri;i

prosiiiii.
:

Dei, sed ex
piiter

inore siipp'icii.

l.iS.

Jacidiiis dicit

Abiakam
,

nostcr

e.v

npe^

1 ;4. Iii irilius auieiii liis

rebus dilcctio Dei expri-

'ijii.

^'cqunquam

prndrsse

aui consiuf, ut

sjkiic accidit

iii

opeiii>ui Isidun,

supjdeiidum possunl, pri-

serinii

iii

Kiyinologiis.

Auev.

miFKUENriAIiUM
niimr,
iil

Lin.

II.

04
pliilo>0|ilii;n genii-;
ila
,

iiihil

rrmnncal
Nain

in linniiiie qiiod diiin diriiur
;

non

divinrc

A

5S0. IIoc liimininni
pieiitts

jiixla

s;i-

(lileciioiii 8ulj(l.ilur.

Diliqi^s

Denm

inundi in parlibiis suis,

(lislinguiiur. .\J

ex loto corde luo
rend:is pra>ci[)il
;

,

oinnes cogilaliiuies

in ISeiiui refe-

pliysirain perlincre aiunl disciplinab, sepiein, qiiaruiii

diim vern dicilnr,

ex tola aniinn,
i

prima est aiitlimeiica, secuuda geoinolria,
siea, qiiaria aslronnniia, qiiinta aUioliigij,
cliaiiieii
,

leriia

mu-

oinnes

alTeclionc.'!

animaB ad
,

Deiiiii refrri

jiissil

;

ilnni

sexla nie-

vero adjecil, cx Ivla meiite
liiimaiiain,

indicat oiniieiii ralioiieni
iii

seplima inediciiia. Raiio

auleiii earuiiidein

qua

intelligimiis el tliscerniniiis,

rcbus

disciplinaruni brevitcr, ista esi.

divinis esse occiipanihim.

110151erga
dil-Tt

Ariilimctira

namque
ralio

Cit drlinilio

per

145.

Item
:

diio

siinl

nmm

prnximi

qiiain niiiiieroriim

omniiiin

vcl

ordo coiisisut,
,

servanila

ul

ipse pra'Stet
et

aliis qiui; silii pra^slari ct

Geoinetria esl discipliiia m.ngniiiidinis
notis

et
,

lii;iirariiiii

ab

aliis vull,

qux

sibi inferri pertiinescil

non

iii-

Iiiieameniisf|ue propriis ilisiincia

vcl

formis.

ferat.

Ex

Iiac

geinina dilectionis virlute in proxiinum
virtules,

Dida autem Geometria
iiiiiiisfujusqiie
riiinn .'Egyplii

a diinensioae terr*, pcr quaiii

oinnes
giiiit

oriiinliir

quibiis aut ulililer ea qiiae

termiiii

dclineari

silent.

llaiic

pri-

appetenila cupiiniis, aut

qux

vit.mda sunt pra;-

invencriint
ISiliis

pro r.ccesHtale termini)-

Ciiv.miis,

nini
eiiim

terrii',

qiios

inuiid.ilionis leinpore coiifiin,

UG. Quod
vullis
iil

DDmimis

dicit
,

:

Omnia quacnnqve
et

B

'''^bai.

Jlusica est ars spectabilis voce vel ge,Ui

lia-

(acianl

Vubis

homines

vos facite

iltis,

beiis in se

numeioruin ac soni ceilam dimeiisionein
sono, veibis ei niimiris.

pcrt net ad

boni

iinpeiisioiiem

in

priximum.
:

Ileni

cuin sciemia perfecla! moiliilatioais. Il.re conslat ex
trib'is niodis, id est

quod
vis
,

in Vclcri
a((cri

Testaineiiii) legilur
fcceris
,

Quoii

libi
ii

non
iie

ne

pcninet

ad
liis

cavciiclu

152. .\slrnniimia est iex astrunim. Astr.plngia cst
ralio qii:c coiiV''rsione;n coeli et sigiinriiin di^rmil, po-

quis nialuni iiiferat proxiino.
arliculis
flcil

Ex

crgo

diioldis

congrue

diligilur
el

pniximus,

dum

et beiie-

losialesquc el orlns sidcrum

,

el occasus. Ilanc ina-

impensione fovetur,

nuUa malilia

laedilur

tlicmalici scquiiiitnr. Mi cliaiiica e-l
vel dociriiia
,

quadiun
labricas

perilia,
oiiiMiuiii

XXXVIll.

ad quain

siibiiliier

1(^3 HT.
psl
:

Iiiter

scienliam ol sa/)!cii(iam lioc

iiiler-

reriim conciirrere dicuiil. Mcdicina esl seientia ciiratioiiiiiii,

S'.

iontia

ad

;ignil;onoiii pertinel, sa|)ienlia

ad conutiliir
,

ad lempf-riimcniiiiii corpniis, vel salulem inf|uil);is
,

leiDplatioiiem.

Scieniia leiiipor.ihbus

bcnc

vciila.

E

qiiidem omnibns

qii.td.iiii rcligioiii

cim-

alque

in viiandis

malis,
:

seu intcllijciidis vcl appe-

vciiiiiiii

iiii.cdam vero longe iiiodis oiiiiiibiis aliena

lendis boiiis versatiir

sapieiilia aiilcni laiiliimiiiHdo

suiil.

Klerna contemplaiiir.
pientiani et pruileiniam
jiieiiliam in disiiiis,

Itcin

nniimilli

viii

inier sa,

^,

is". Digestis gcneribus, sive difTerfntiis pliysicse
artis, nuiic parles logices

i;ilelligi

vnliicruiit

iit

sa-

exseqiiamur.

Coiisi;it auleiii

prudentiain aulem vel sciciiiiam

ex diiileclica

ct

rheiorica. Dialeciica est

ratio sive

in
.

Iioiiiinis

ne-otiis

ponerenl.
,

Perfecta

nulcm

cst

rcgula disput;inili, iiilellectum inentis aciiens, veraqiic
a falsis distingiiens. Rliclorica est ratio dicendi, jiiris-

sciciitia miilla

ageie bniia

el

dc

illis

laudeiii

teneser-

iiain iioii qii;f rcre qii;c Dciis piaccepit facere, et

pcrilorum scienlia, qiiam oratnres
qiiidam ait
etoquio,
sicul ferruni

seqiiiiiiiiir.il, ic,

ut

vum

iiiutilein

ante oculus Dei se existiniare.

veneno

,

senlenlia armutur

XXXIX.
148. Inlersflpien/iaiiiet etoquetHiam
ila dislingiiunl:
siiie
siiie

I51'.

Post logicain

sef|uitiir ctliica, qii;e ail iiislilii-

quod elnquentia consiat ex verbis. Sapieniiam
eloquenlia prodesse non est dubiiim. Eloijuenlia
sapicntia

tioiiein periiiicl

morum.

Iloeo eniin beiie vivcndi iiia-

gislra cst, dividiiurqiie in qiiatiior principales v.rtiiics
:

valcre iion potcst. Melinr

eiiiin csl iiidis-

prudenliaiii, scilicel, alqiie
,

jiistiii

m),

fnrliludi-

crcta prudeiilia

quam

stiilta lnqiiacilas. Rrriiiii

enim

nem

et lcmperanliain.

1'riidenlia
iii

e-t agnilio vera>
qii.'i

stiidia prosiinl, iioii

orn;imenta verbnrum. Eloqiicnlia

fidci, et scieiitia lei illud

Scriptiirarum,
iiaelligenliae

iiiiuc/'i

oporpr!.

enim, ut diximus ,scieiitia csl verboruin; sapientia
autem, cogniiio rcrum
ei iiilelleclus

trimodum

genus.

Quorum

caiisarum.

D mum
vo^""^

est

per qiiod qna^ilain accipiunlur

liislorialitcp
;

liO. Porro sapienliain vcteres

pliilnso|iliiain

""•''

H""'

«' sunt deceiii pr;.'ccpla
in

scciiiidn:a
jiire
,

cavcrunl,

id esl

oniniuin

rerum humanarum alque
philnsopbia; partes tres
,

fst per

quod qiia;dam

Scri|luris

periiiixio

divinarum scienliam.

Iliijris

accipiunUir. tam
*1»"''

sccundnm linem renim

geslariiiii
,

essc dixerunt, id est, phvsicam

logicam

,

ethicam.

etiam jnxia (igurarum iniellectnm

sicui

de

Pbysica, naluialis
lii.nalis.
riiiii

esi

;

Eih.ca, moralis; Lcgira, raiialnrx el conlemplaUoni reiii

^ara et Agar. P.imuin quod vcre fuerint, dchiiic quoJ

Ilarum

priiiia

fopice
15'>.

diio Teslameiila ligurcntiir.

deputaliir,

secunda
,

actione

et

cngniiinne

Tcrliiim geniis esl qiiod lanUiiii spiriliialitiT
siciit

rccic vivcndi versatur

terlia in discerneiulo veiuiii

accipilur,

de Canliris

c;iiilicoriiin.

Qua;

si jiixl.i

a

lalsi)

pnnilur.

sniiiim veiboriim

IH
in

vel efficiciitiiim

operis sen~

140. Vcrba T"bi.f
idio
otlcri.^

in Viilgaia tn

furi tiki.vide ne

li;rc s.ml Qnod nb a'iquando atleri fncias.
:

l.^iO.

Dc

arillimetica,

gcoiiicir;;i

,

Tiiiisica,

elc,

ubcriiis Isidnriis agil

Seiiieiitia eaden; esl.

Arev,

EtyniDlogiariiiu, ubi iipporliiu.e iiota; suis lucis adliibeiilur. Ar.Ev.
libris

5)3

S.
corjMiralis

ISIDORI IIISPALENSIS EPISCOPI
vrliis sacra-

OG

li:iiiliir,

ningts liuuria

quam

A

Ifiiipnris, nnloiiiiam qiiid eveiii:ii, ineliis cl cii|ii.liia.s;
alia

iiieiiloruiii ;iccii>iUir.

duo

pia;ieiili,

fum

quiJ acciderit, gauJiuiii ut

155. Defiiiilo pruileniiiC genere,
ti;i!

mmc

parles

jiisli-

(lolor.

siiliiicinmus, ciijus

|irimum csl Deutn limere, re|iareiililiiis,

IGI. Octo stintautcm perfccia, vel principalia
(]u

vitii"',

ligioiieiii
li

vpnerari

,

liuiiorem referre

pa-

foninegcnu-. Inimaiiuiii

iiiipiiel.ini,
:

ex (pnbiis

vitio-

iaui

(Migprc, cuiiclis jiroilesse, iiocfre

niilli, frateiiia

riim lurba exuriliir cojiiisa, id e?l
lia, roiiiicalio,

nul;e concupiscen-

cliarililis viiiriila aiii|ile(ti, peiicula aliiMia sitscipeie,
<ipi'ni fe.rre

avarilia, iiividia, Iristitia, ira, in.inis

mi>eris

,

l)aiii

accepti vicissitndinem re-

gl.Mia,novissiina dux ipsa cl lianim radixsnpiTljia.

Ex

jieiulere, :iquilaiem in jiidiciis

conscrvare.
alniie glori»

ipiilius nmniliiis dtio siinl cariiiilia, fiiriiic.ilio ct iiiglu-

157. FiTtiiiido csl

aiii

iii

niagiiiindi),

vies veiitris; reliini;i spiritii;ilij.
ir,2.

iieHic.e virlutis, coiileiiiplus lioiinriiin

ct (livitiarum.

Qitx (|uiJem

in

memhris
i

siiis

taliter disliu-

lla'e adveisis aiil paiiiMiter ccdit, ant forliier resistit,
iiiillis ciiii llitiir

gimiiiiir. Gnlae coiicupisceiili
tiii.jiiitiir
:

in qitiiiipie
lei:ipi)S

modis discibns quis

illecebris, adver>ls
iiivict;i

non

Iraiigitiir, noii

priiiio

inoilo,

si

ai.te

elcvatiir scciuidis,

csl aJ biliores,

furtis

ad

ap]ieiai, sicui Ji;n;itliaii

i;iislii

inellis jejiiiiiiiui solvit.

Iiericiila, peciiiiiam iiegii^it, avaiiti;iiii fitj^il,

coiilia

SlcuiiiIo
li's,

modo,
Terlio

si

lauti.ires escas qii;ir;it, sicut

popucon-

iniprobiis

animuin ad pcricula
j;l.iii;i;

|

raparat

,

niolesliis

crenii iiianna coiitempto, cariies .(Cgypii;is

liulliscedil,

cavel appeliius.
vit.t iu

ciipivit.

modi),

si

dirtgeiilius ([iii>qii:im ciimlilii

158. TemperaMtia est mi.dus

omiii veibo

""""-'* ^''^*'* ^'"Ciirel, siciil

lleli

eMi;i moreni

vc! opere. Iluc vcreciiiiJi;e coiiies cst, liumiliiat.s regul.ini cusludil, tianquillilalcni aiiimi scrvat, conii-

crtiJam ab

oller. niibiis

c;irmMu

lolleliaiit, qiiain sibi
si

acciiratius pr;rpararetil. Qiiarlo itioJo,

vilcs escas

iieiitiam ct caslitaleiii amplectitiir, fovet
iicslateni, resiringil raliotie appeliliim,
iiiii,

decus

el lio-

nimiuni

quisiiite stiniat.

UnJe

el

propheia So(liima;n
si

iiam comptiliis

de panis saluritaie nccusat. Ouinlo mndo,
desiJcrio quudciiiniue sutiiat,
siciit

quis ex
leiili-

iiec lepeiiJit

coiitiiiiicli.iiii.

SeJ ex

priideiilia

Esa

i

pro

agnilione veri deleclaiur, juslitia dileclioncin Dei el

cula; coiiciipisceiitia perdi.lit primogeiiil;i sui.

prosimi serval

,

furtitiido

vim

viilulis liabrt

nielum-

1G3. Fornicaiio qunqiie trimoJo ge. ere disrernilur. Priino (|uidein,

qi:e iiiorlis coiilemnil, leinperantia allecliones cainis
iiio.lcrr.lcr, et lestiiigiiii
iiilellig l,

dum

per voluplaicni

liixiir.ic

coiu-

appelitiim.
,

Piima credit

et
,

iuislio cariiis expleiur; alli ro,

diim siJa

;illrcci;itii)iie
;

secuiida d

ligit

terlia

appeitlum coliibot

lu\us
lerlio
,

carnis

per

iiiiinundiliain

prnvi.catiir

113

quarta iiioduin impoiiit.

duin iiiieniione turpis cogititinnis nociiir.ia
polliiitiir.

XL.

C

l"'''!"" illusiotie

Esl el qinirlum genus
illi-

De

disliihtiouibus qiialuur viliorum,
li:ic

lornicaiioiiis j.ixla Scripliiram, ouiiiis, scilicel,
cita ciirniplio inenlis
,

sicul idnlolatria el avantia

153. Contta
liilideiii viiia

,

lameii qiianior viitiituin geiiera,
:

ex qiiibus

fii

j.raivaricatio legis propier illiciiam

cou-

philosoplii 0|ipositi dicuiil
,

meliim

,

et

cui^iscentiam.

eaiidium
ip>a
iinii

,

ciipidiiateiii

cl

Jolorcm

;

nns

aiitciii li.cc

pcrleci;) vilia

,

scd iinilia

1€4. Porrn avarilia in
iiiiiiciipaiiius
iiti
,

gcminam
iitiaiii

disiinguitur poerei,
aii
:

eo
n:im,
id est
iii

qiiiiJ priiplcr (liv. r-il;itcm

iiionim aJ

conciipisci

aug(;nJ;u

el

iii

iiiiiqiie
iiialiiiii,

pa-

lala

siiiil

,

el iiiojo aJ bniium, iiioJo aj
eiii:ii

mcluin
pro
eiiiin
Il;c iii;ile

rei

carcndsc. Sicnt
c\[ilctiir

ctiaiii

quidain

Non

uni|iiaiii

ncqite

a.biliii vii|iini;iic, verliiiiiiir. Sic
ii^;c

saiialiir

ciipidiialis

noi
:

virliiiescx sc

112

silis.
^i''-'

Ncque

soluiii

ea

qu.e

liabcnt

aiiiore augencii

Hig""iit

veliiii si

ex
cxcruciaiittii, sed

iiiiiisiiciiiJiiie intciJuiii

nascauir lorpor, ele.x pielate
iiniiio-

eiiam amitleiidi nietu.

d ssolutiodi.^ciplin;!', vel ex iujliiiacriHlelilatis

1C5. Ipsa qiioque invidia dtiprtci afficilur flamnia,
id cst
,

deiala vindii
Itilcs

t.i.

Ita

qiiauior isla

,

si

beiie uianuir, viriii

ciim

:iiil

mclio.^i iiiviJel

iii

id i|UiiJ ifise iinii

juul;

siii

niiiius,

cx virlutibus

vilia

traiis-

est

,

aiit duiii

queiiilibei ciinsimilem e^se sibi a'qua-

ciint.
l(i).
Iliic

lem
mododcniqiK», cum qiiisque meluit pccpro peccaiis,
,

d.Iel.
liistilia
,

IGG. Seqiiiiur
<iii:ittim
ii;iljilis,

ciijus
,

liia

siiiil

genera

,

c.are, vel cupil bcatificari, dolet

g:iiidet

piimi, "l

ait

Casvaniis

lempenili ct ratiovenieiis;
altera

in

bonis operiliiis, jani
,

liiiii

bi

motns

qiii

ab aniore
iintnr.

Je dclittorum

pieiiitudine

slii.licqiie priiceliiiit

pio viituiibiis accip

Al

periuib.ila,

irralionabilis,

de anxictale inenlis seu
de^iJciio

cnutia, diiin qiiisqiie

mclu

c.ircndi le aliqiia icrrena

dcsperaiione percalorum exoriens: lerlia de iraciiu•''•''

lciiciur. vel diJore aniiss;c rei (raiigiinr, duniqiie reriiiii

^"^'

''"^

illalo daiiiuo, vel

praqiedilo

lemporaliiim cu|iidilale iiiflammatiir, aut gaudio
rei
exlolliiiir,
r.
liiiic
liis

prnceJcns.
1G7.
Jain vero iiianis
;;loii;i

adcpi:e
vilia

iion

virtuies sed

vere
fuluri

qtiaJr.parlitain

li.ibet

iiuncupant

Ex

aulein

dno sunl
733
:

jaclanlijm.
el

Nam

suiit

qui liabeiil dona et doiiaiilcin

15!). Yiriiilins,

I

b. vi.iEiieiil. vcrs.

llinc

me

copinsc noli» Loaisre. Arev.

(i/«M(, (ri.pi!H/J'/;ic, i/.j/e"(,(7rmdfii((;i(t'.

Ycibuiu uiauiur
ii

passiia Miimliiaiioiic

ailiiiliciiir.

101. D,; bis
tCMiiar., c:.p.

viiiis prini

AiiRV. ipalibus fusiiisliii.
p.jssuiit

Sen-

1G7. l^,r lumorem. 1'lir.isis est lia?c ecclesiaslicoiiini scrpioriim, iit sii|ieibiaiii tumorem apptHeiit, quia supeibi lutiieiil. Ariv.

5S

seijq.,

ubi vidcri

cruJiix'

87
ignoranl. El siinl
ilpniibns uierili-;,
ilain
(\{u

Al.LFXOr.lyE
je dicani

QU^DAM SACR^

SCK1PTL'R/E.
vigili.c et

9f(

dona accepisse pracce- A
se lialjere pcr luninqiii,

piscentiam reprimunt

compunclio cordis;

non pro

gralia largientis. Ilem qiii-

fnrnicatinnem exstingiiit cnntritio cnrdis, ct corporis
afllict o,('toratii(assidu;i,vcl labnrisexercitiiini,

sunl

ipii

qiioil iion

lialieiil

W^

rem

exisliniaiil.

Ilem iiuidain snnt

conteinncndo

ineliis
sii|iorat

gelicnnae
a iinr

,

et anior coeleslis paitiin; iiivnliaiii
fraieiii.o.

alios,

se aliqiiid lialicre singiilaiitfr pulanl. Perniest elaiio
ile

dileclionis
iiiiit

Et qnii oiEe-ie

ciosior aiitcin
venieiis.

singiilarilaie

j:iclanli,i;

riginiin
di.iiii

iion acci

nisi cniicordes, alijiceie iiivi-

convenil ct diligere fiairein.

1(8. Ultinia
liain
qiii
:

siipeiliia
iiaiiiqiie

,

tf

imodain

lialiol

dilleroneoriiin
liaqiii

170. Iram leinperat palieiitia, ot ratio a>quaniiniialis.

priniiim

goniis

siiperhiii; ust

Avar tiam

siilijiigat

i

leeino>yiia, et spes ielcrnie

per

iransgie^sioneni

ciilpa;

coutciiiptiii

relriliut onis.

Tri^tiiiain siibjiiganl Iraterna alloqiiia,

lient divina pra;eepta;

scciinduin geuus eoruin
inauilaliinim
esl
,

et consoiatioStripliiraruin. Arrogaiitiainc.iliialnieliis,
iic vaiia

ex observalinne
tioiie
viriiiliiin
;

altollniiliir
lorliiiin

et

ela-

glniia (lelinitiim aniniuiu a virlulibus cunctis
et per jaclaiiliam

geiuis

enruni

qui piT

exiliiilai,
I

perdl

sciiieiipsum, et
lnimili-

conliiinaciaiii

niuiitis

siilnli

(ledigiMiilur

scnioruiii

ercal. Jaiii siiperbiam (lopriinit
Clirisli,

exempliiin

iniperiis.
1011.
(Jiise

latis

alqne diaboliea;

nietiis ruiiix'.

Qni diim

qiiidem

vili >, (livinitiis diviiia

adjiivinle
ciuicil-

vuli esse

qnod non

cral, et i|isuni qiiod eral perJid.l,

gialia, c coiiirario

cur.miur viriulibus. Gulce

et Tartari infcrna pron.eruit.

!70. Nonntilli oiniliiint verbn, qni duin viiU... infeiiin proineniil, ct
i

B Nam

lioecliani

noniine vocantur Differentia; reruin.

ost mrlus

ruimv

iHiro

siiliiiiii-

Arev.

giint

:

E^pliciii

i

bifjerciiiicc spiiituulei beali Isiduii.

llimiHIJlBillli JI.B

115

SAmCTI ISIBCmi
IIISrALENSIS EPISCOPI

AIlECdlill

OUIDAM SACRI SfiRIPTURI

pvacfatio.

DOMINO SANC70 AC

r.i:Vi:Bt;A'DISSIMO FR.\TUI

OROSIO ISIDORDS.

1.

Quicdamnol'ssima nomina
«/ji/iia

legis

evan-jelwrumque,

qux

sub allcfjoria imaginarie obtegunlur,
ali{ue aperla

et iitterpretn-

lione

egenl, breviler dcflorata coniraxi celeriler, ut plana

lectoxibas redderem.

Qucc

,

quia

libelli inexpticala simt, annotata brevis maleriola dicendi cocgit, el ncc

modum

permisit efficere,
et

nec plenis^ime
et

fijurarum mgsteria
I

exiilicare.

Erat quidein scnsus

ila, u(

ex diclis qua: posila siml

pnccedenlia

subsequen-

a intcilkjanluT,
2. ll(vc ilaque cognHioni Ince Iractanaa alquc probatida offprimus, ul

quod

in ratione

verborum ac sensnum in-

erudiie dependel,

eiihndandum

f,otlicile

cures.

Ego cnim,

milii charissime, in

hujus operis repreh.nsicne excusabi-

tem meipsum wsliniabo, quia

liccc

non meo conservavi arbitrio, sed tuo commid corrigenda judicio.

C.i|i. (iO.

disserni in Isidorianis , sacrain Scnptiiram iiiter veleres exnlicuit eliain It.ibiriiis M;iiirii~, iiiter recenlioles llicronymus Laurctus, edita Silva Allogoriarum de q'i3 buc cxstat jiidicium saiicti s:.cr,c Soriiitur.c
1.

De Allegorinnim opere
Allognrias
iii

G

;

apm) rossoviniim. lili. ii Bihlioll). Carolu^ iinlcm Hoir miciis cardinntis v r snnctns. cnin hujns Silnv ii.sirJi cuncrct fic liurnn, nc frucluu.siorein, sialncral renim qua: vocibui ntlcgu»ic:s dcsignnbanlur, ae primo poiianlur, vocabulupra;Caroli Botrotnnpi
:

selecl., cap. 4!1

99

S.

ISIDO:u !1IS['ALI.;NSIS kpiscopi

100

EX VETEKI TESTAMENTO.
1\Q
sexta
>. Ail.im

{Cen.s.

i)

lii;iir.iin

Clirisii gcsi.wit
,.

;

A

,..i,,f,„-,r,,.. .,, siriit il!e sexia iMiii VI,-, ;i 1 ,. v^Yi->.die ((Miiialiis

.^,1 ad ,.»^„, ..,.„, II iniaginuni Hei,

il:i

;,^^,j

pnni, qni osi veriis, el iHinns paslor, sicnl ipsn incit: jy„| puslor boinis, qui pnno animnin nuwn pro
|)ci|inlorniii.

niiiiiili

x'iaie

Filins Dei cariiis fi.riiiain iiidnil,
acce|iil, ul

ovibus nieis, veiilnrns iocIdi- fidi.linin
G.

lioc esi, fiiiniain servi
iiein

reforiiiarel lionii-

Cain, Iraicr ojns {Ibd.),
iii

ad

siniililiidineni Dei.

;ei.iie in.ijor, i|ui euiii-

dein Abol occi.iil
Milere

r:imp'!, prioreiii signilicat
iii

4. t:v;i(/()i./.)

designal Ecclesiani fart.im perniysle-

pnpu-

Inin qui inlerfecil Cliristuin

Calvariae Inco.
ciijiis
iii

riuin lav;icri, qn:e 1
lis Cliristi Ihixil,
iiiieiilis.

J7

•'•=

iii

cruce

inoiifii.

sicut

Eva de cosla

7. Eiiocli, filiiisCain {Ibid.), in
lioniinis

dor-

noinine pilcr
liac

condidit

civil:ileiii.

significat

iinpios

tantum

vila esse fuiidaios.
i).

Aliel, p.istnr ovinni

[Cenes. iv), Cliri-li Iiniiit ly-

pnnerc
rit

:

q'

em

litborem

siisciinel, .illeqcriiisqne

fortnsse pius alinuis et doclns ipsns meliore ordine dispoiiel,

reipiihlica:
i\'iil:e

Hueriirite in
:iil

pToximornm lalniem comsainti Isiilori
Cv|iri:iniim
iii

inodel.

.\lli'gori:is
ii:ilieiil

Ediiiiine
S.

Crial.aiia

aiicinreni

Sii:iii'z,

J., ciijns nniiiiiic
leiisi

a iin' |iriifi'ri'iiinr.

In eailiin Malri[>

Moininn Ir-qunlur le:ris ; niiiisi cinn Cod ce Veronensi lequnlur, nlS'nsus planiiir prieedne:; i|iii> aliesl etiani a pnnia
Eililiniie r.-ga

el

a

iis

eral

:

I

Allegiriarnin Edilioiie ilaganoeiisi. C;elenini in allegnrii< deinile ex|>oiiondis el illuslraiiilis diligenlia Cyiiriani Sia.ii aniioiaioris e!liciei , ne nlieriores
aiiniilaliones

etiam, et illiisirom fecit Aposiolns; nam ruin, Genes. II, scripliini sit Immisil ergo bomiittit Deussopo etii in .idnnt, citmquc obdormissel, tnlii nnnm rie coslis eju< el replevit cnrnem pro e.i. Et icdiftcnv t botnititts b-ttl coslnm qnnm tulerul de A Inm, in m lierem, eto. sacramoiiiiiin b:io inaguuin es-e in Clirislo et Ecc esia scrip-il E|dics. V. Naui, ul |.r:ocl:,re ail Pr.isp.'r in lih. de 1 ""inss bns et pnedicl.onibns Dei : lloc est in.iijunm sacrunienium , qiod promissHm spernvil Adam cl lulitram praividil formiutdnn sctltcet Ecclesinm pk lalere(.liri>it in crnce peiidenlis. Cnde Tboophylaotus
: :

nosine de-iileniitur. Taucas proiiide iiiiirsrrere e-t .'iniiniis. Aiikv. 5. Adn-ii ftqurnsn qeslitvil C.liristi. ll:rc :iIlc;;oria est
I

Apnsloli

Ciir.

xv.Sicenini
I'.t

ail

:

Ficliiseslprimusliomo

Adam
tum
esse
est,

in

nnimnm

viveiileni; noris.iimus
ipiiileni Ceiies.
iii
,

Adtim

in spiri-

vinli.anlciii.
piiiiiiiin

liiiiiiinein

ii legiinns f:iiliini aniniani vi\eiilein, lioc

^on sii.ipliciltr Itircsait, sed'quia Ercle ia per duo et fl et con.iisiit. Nam per aqnriin quidetn qenernmur, per snnguinem aniein el corpus p.iscimiir.
.'iit
:

lll:i beali Joaiiiiis, c ip. \\\ Ad Jeuuiein cuii vetiissent, vt liderunt ettm tnorlitum, non frc.icnint ejn.s crura; sed unus miiilum Ittnctaejus Inlus npeniit, cl contiuuo exivit fanqiiis et nqua,
:

eii;irrniis V. rlia

stiin

sio

liirc

quo iberiiisscribit
tiiiu

D.)

eflicaiiter

openiiilein

cni

ineiiibra

be.ilus Angnstiiiu, .\in.oul.
lo

Fau=-

<:or(:oris

.Manicliirn.n.

serviani, cujiisipie voliiiiUili ae efllcaciai ansciilteiit, ulexpo.il beatiis (^hiysiistiiiiius. Alipio, ut sriilnt 'J': ei,di)raiiis, non vncavit se.nnduni Ad.nii spirilnni vivonleiii , seil vivilioanieii). Oniiiibus eiiini v.Iaui
laigitiir.

SL:,iit.

o. Abel, pitsor ov.uni.

ledio

bac al'egnria plenior csi

in iniiire.ss. Iib., nani ciiatur leSlii.xiiiiiiin bcaii .loai,.,c. x, qn.id val.le ad rein facit.
iii

iiis.

i|ii.ini

jier

Talein aiiioni Deus lioiiiineni croavil, (pio ralionem ao inlclligoiitiaui oninibiis ossei aiiiniaprasiantiiir
,

tuisseauteni pisl.irein Abel

deolai;it iv ca,). (ien.

libiis

(|iix'

iiientoin

buiusinoili

nun
x.i

(-

iKibeiil, ul

liiciilenler sciiliit beatiis

Augustiuus,

de

Civii., e. 25.

Suar.

Ibnl. Iin se.Tla mnndi ntiite. Peifeciio senario niiniero coinpioliondilur , prnpeica Deiis .e.v diobiis iniiinluni perr.cil, iit dncot be.^lns Augusiinns , lili. XI de Civil. Doi, 0. "jll. ( ansa auloin ciir extieiuo, id e.^l, sexio ilie oiiiuliiiis fueiit boinu, iit scribil e Ciauler G:eg(irin> iNy s., Iili. de lloniine, cap. 2, bnl:
i

qni priinus nioi l:iliuiii iiiiiiiiiini liiil clarns virg.iiitnte' iiianyri.i et sacordolio, quii.ns ornaincnlis Doininiiiii expiessil, auciore bealo Augu-tino in b. de Mirablib. sacne Sc:ipl., qni v.-nurus recior fdelium populorura pn)|iterea di.ilnr, (|uoil laiidein liilnrus pastor sit iiiiins ovilis, id esi, Juda;oruiii,
I

ad

ei geiitluiii

Itoni. XI el J'.au. x.

Siar.

0. Cain, friiler ejus (Vtaie tiiajor. Etsi Pbilo cpisco-

Quoihniii dccidini, vt veluti

qnoddnm

re.jni dvniicil

nm

fuluro rcyi Dcus efftcerei, ct dcnuie lioininem uiiimo quidttn ttninortuli , curpoie vero inortnli pradilum, in tnu ditm inirodiicerci, ul m.r.iculnrum ittnndi liornin
sptctW.LT, liorttm dum nus esset, el beo ijmdcm fruerelur per diri iurein ra:urnm; lionis veio, qua: in t rrn
tiini,

geniiiios fra:r,'s fnisse. Est pnlchra li,i c alle-ona. Occiditur euini Abcl pasior ovinni a Ir.ilre niijore, occidiln!' Clrislus p:isli)r ei e:ipnl populi iiiinoii.-, u.itn a Judacui uni populo natu uiajore Abel iii eampo, Chr.Mus

pus slne caiisa

pui.it

aMeni

iuiiiriiiii.

:

III

Cilvarix' b.ci

;

occuiiinr aiileni utcrqne pubt sa-

per seiisum uleietitr similein
lib.

et

leirenum. Kad.

m

liie sciibii Duinaste.ius,

n, eap.

fiiueslie invidi:e facibus iidcule. Et qiudeiii saiigiiis Ab. I Deuiii ail jiistim vindiciain suo (l.iinore provocayil, iiaijue Caiii vagiis el pri)lugiis oral iu tdir.i, vel

cnliciuin,
parrii

iiterpic,

djabolo
iiie,

idarnm a.nnios

anloin

Adaiii,

id

e^t,

Clir:siiiiii

11. Seciiiiduni D.,niinuiii i.osirinn

(TTcvw./

-/./i

-zftiixuv,

id

esl,
loiii;e

gcniens
niclins

ei

tieinens,

iit

veneriiiil
Cii.-isli

scM:i al:i!e, i|ua; a be;ilo J(i:iiine li:ipl:sia a.l niiiii.li iiM|iie ocoasnin et inieriluni port net, natuiii esse
a:i

LX.\. Sed

chiin.it

saii;.uis

Kiiclieiiiis

lii

ll:,riiiiynnis,
siix'
ll^ s.

iii

p

iiiio

c. i Ceues. Deiiide, ul ini|uit beatus Aiiio> c. .'i, iics labiircs et moleniiinero coiKpiicscent, sicuti rcqnievii

D

propier oa i.^as qnas e\|io.iit cgrcgie bcaius Angiisliuus eoul. Ean-t. .Maiiicb:enin, uUi ornaiissmn binc oxpliiat all gonaiii, tiijns nieiniiilt beatus Ambrosius, iii I. 1 d C:iin et Abel. Siaii.
(. Enocli, non tiios logcndniu e se perspiciium est. 8ea;us aulcui Aiigusiiuus iii lib. xv de Civitate Dei,

us die sepiiinii ab oiuni dperc, (piod p.itraral, (jin. II. <Ju:e rcipiics, et sc|,tinij diei s.inclilicatio, el belie.iiclio post opeia sua valde bona ut iiolal Juiiilius, de-ig„at quod et nos singnli post opera lioiii, <{u.e in ini.is Dens (.poraliir, ad lequiciu leiidiinus vilx coelesli-, ipi;v,qni;i seinpiienia cbl, inenio ideui Oios sopliiniis \e-pi raiii li.ibnisse nuii liaditur. SrAii. i l\r mysunuin la.at.rt. V.mic aleiiunain docuil
,
.

vel

non

luis-e Enotli

pr.iiiD-eiiitnm

Caiii

(iiam et

J(id:is fuit qiiartus lilius

Jacob,

a

ipio

t.men Jud.ea

iioiuin.ila esi, et Jud:ci), vol loiinu pnst iutervallo temporis, postquaui iiaius csl, eoniltam esse de il-

lus
l

n.im.iie tniialeiii oxibtiniat,

ciiui

jaui

scilicct

iiu

nuinerosum is

el

g.nus bunianum,
i

nl civitas

1>

ssel a.'dilicari, quac nib

aiiiid

ed

q.iain boiiniiuiu

,

iOI

ALLEGOr.LE QU/EI)AM SClUPTim.E SVCR.E.
^^*"'''

102
iii).

118
liir,

[Ibid.),

qiii

resurreciio inlerpreiain

A

ens Liicas evangelisia descripiil (ti/e.

(leinonslral

Clirisliim

Jcsum,

qno

esl vera
el

lI.lleiKicli (Ceiies. v), qui fuit sepliinus

ab Adam,
f;i-

resnrrcrlio, el vila ndel
9.

iini.

linnslalus csl

,

siLjnifical scpliniain
,

rciiiiieiii

Enos,

filius

ejns {Ibid.),
iii

qm

spe invncavil

nomen

iim;c

rejiirrcciioiiis

quamlo

Ir.insferciitiir

saiicti

DoiDiiii, ileclarat

spe

vlvenUni Ecclesiani, doiicc
fclicilalis perveiiial.
liiijns

in vilani

perpelii;e iiiiniori:ililaiis.
ipii

ad liealiliidinen) pioinisss

12. Noe,
pr;crcrl

interpieiatiir
in
riijus

requies, siinililitilneni
qiii-

J][9

10.

Lamocli

s;cculi

llgurain

lennit

Doin

n',

Kcclesi:i requie^ciint

rnjiis iiecaliiMi Cliii^liis

per sangiiinis sni uirii-ioncin
ubiolvil
,

fiini|iie ali liujiis SLCculi

cxcidio libeiamur, sicul in

pohl Lxxvii

iiiniuli gciieraiioiies

juxla qiiod

arca.

iiinlliliiiln aliqno sociclalis noinine coHigala. Healns anlein (.lnys istoiniis, cuin, Ccnes. iv, sciitilnni sil .%iiliit:ataiii csse civit;iicin a Caiii, ipii voc:ivu iiiiiinn ejiisex iioniine lilii vui l'.iuic!i, iinii ilissiinilitcr atiiie

qn

id

liir.

siciii

notavii beaUis niernnymin, Iinnio, vel vir dicaAdiiii liiinio d ('iiur. Suar.
Qiiiil

Ibiil.

signifi(;et
lili.

F.lyino'ogii-,

vii.

cap.

Enos, uixit jam Isiilorns iii (i, iibi disscnt de litjminiti'imen
t.

Yide iinomodo pnuinUm dclerioiludium fuii til iininurliitcin i,uam ntcinoriaiii ficercnl, pu<lnn ex filiis. (jutis iieneiabani, parliin cx l cn, iiuibus, liHuTum no iiiiia iinponehaiil. Il;cc oiiinia rc. le qnis diceiei riiii;c iiioiiiiiiienia, qiia e pripecratoriini, cl riiiii:f
liea'iis !-iiliiriis
:iil
:

bui

tjui

qtiadatn

prnesatjio

ncccperunt.
Ar':v.

Ex

i]UO

res fiiail.

Qnippe

liomiiiibus l.clin inurinlibui,

c:i|iile 111'illa liiic alfcrri

iiosse

B

iO. Lamecli saxuli hujus fvjiirain teiiiit.
curieriiiit in

Mnlla con-

i

Klina glcn-ia cxcidcriiiil. Su.Mi.

Laniccli C:iiiii neiioieni (cria it eniin i:iii liliuui Maibiisali' ar(i|iiuiil) el in fjus libero^ , qiKB vilain biiiiiaiiaiii depr.ivarrui, ul nnl.it pr;i'clara lie:iliis llifriiiiynins. N nn ipse sa'guiiinriiis el lio-

Ibid.
8.
iil
II'

Iii

Vuli;:ili

nosiia scribiliir //^noc/i. AnEVAi..
,

.S'i'(/i,

l;ivit

qui r,siirrcclio inicrprel ilur, Diviiuc lillrrx", Iie.iliis lliiMoinin is lu yii.i'*i iii)rii:!!!!
Irad.iiil lis verliii
:
:

cariicm iii ilins divisit iixnrcs, ea rcpe criiiit qiia; an inus lioininnni vel ad volii|ii:ilcm, vel ad ( nulclil ilcm innaniiiuirent.
inii iila

priiiiiis iinaiii

e! ejiis

liberi

iniiiis Si'lli eiynioU).;i:iiii

Vocari:-

^iiii
aii

est aiilein

ccrliini
illiid

iinuiniic,

at'pie
esl
,

euiii

Cain,

giirnomen ejus
aliud
)iro

Sclli, diccns

l'osuil

ni.lii

Itcus scineii

dijos oiciilcril.

ccrluin

dixisse ipsiini

Ahcl, quein occid.l Cain. Iiaqne Sclli projirie

Qiaic, id est, posilio diciinr a vcrbi) TV,- Setli.id csl, pusiilt, si'd quia qiiiiil.iniiniiilii susciiatiis e-t .Micl in

fratre

nain parciilniii liiciiiin lcinpera^it, el luius (ni ail Enclierins) ut iuiplrrcl Alicl sanc it;ilciii, iilco LX\ sic cuiiverlciunl EiaviTTijTS
.'cli,
lalis eral f
:

dnabiis iixorilins suis.de se ex|ieti'ndaiii viiidi'lain S'pluagics sejiiies. Cnjiis luci arcanniii sciisuin sic D.iiiiasu scripsit licaliis llii-ronymus : Qtiivriiur qiia; siiit I.XXVI1 vintlicUv qtue iti Lnmecli e.rsolveiidce suiit. Aiiint ab Adain uaqucud Chnsluin geiieraliunes i.xxvii. Lege Lncatn evitn / listam, et inveiiies ita esse u dic tur.

yifi fiO(

fc)£};

irrirju-x irtfyo-j,

id csl,

suiciliivil enini

Et

paiilo

I

oil

:

Ltiniech ppcc^tlitm. ide>l. tuiius inundi,

milii Vciis sciiien (ilicruni,
toiniis sic alt
:

Vidc vcrbi
Exciluvit
Vi

ipM ciica be.uiis (ilirysosdiliqenli. m, non dijti, De U

atjue sini(jun'S,
venlii,

milii

Dciis.

sid
lioc

cbscure nobis
(ii!.

Iloo

seiniiis

mihi Dens. Vide quoinodo rbu raui reciionis eiord a liic oslenSclli, inipiil, qui b.'aliis Isidinus
;

Q

qtii ejfusits est, Clirisii solvetnr adqui lulil pecc-iia inundi. Iileiu pnsie:i iNic daiis poiitil. Lolario icgi scripsil, el Aliuiuus scciilus esi.

SlAR.
11. Ileiioch.
scri|iluiii esl
qiii fnil

septimiis

abAdam.

D.; Ileuocli

resurriciio inlirprelalur. iSCqiie eniin lain i('S|ii'mi ad

Gen.

v

:

Ambnlavittitie ctnn

Deo

,

et

non

verbi llcbiaici elviuulo^iaiii, (|!iain ad aicauuin ejiis seiisuiii, siciui ricciunt LXX, (p;ol posle.i Itiip' riiis secntiis esl. lUniipie beaiiis .\iigiisiiiiiis liauc ip>aiii allegoriaui b s vi rliis ilustravir iii liu. xv de i.ivil. Dei lix duobus, iiiqiii', illis lioininibus, Abel,qui interprciaur luclus, el cjus ftaire Setli, qui iitiirprelntvr resurrectio, nwrs Clirisli et vila cj.s ex niuriuis
:

appttrutt, quinlulil eittn Dcus. Sc|ilu:igiiil'i p isirciiiiitn luiiic |iarlcinsicverteriint. oti ,u-tv.t:0/)z-v «Otov o 0=6f,
\t\

e^t,

quia
li;i'c

transiulit iltuin D.us.

Liide

.A

'O-tuliis ,

llcb. XI,
iouiiis

ct

ipsa Lxx verlia citavii. Dc^iiiis ClirysosTliciidoicius pulaiit ciiriosiini e-se iii |UiIi
,

lerequo
leiiiinis

Dciis iranstuleiit llc

ct

iiiiin

nsiiue ad

fjijuraiiir.

t-i

a'

.

y.

Eitos,

liliiis

cjus. Lil'ri niss. sic liabenl

:

F.nos,

coiiveiiil

qui coepil invoca e nomen Doiiiini. yuod ii(is:ra cx llelna^o versioue. Al libii iiiipressi babciil lu c iiiudo Eiios, filitts ejiis, qm spe iiivociivil nutncn Dumin:. ^Jii;c iritio (_oi:giiiil ciiiii iiifiiiis cjus,

prncscns vivat. Sed iitriiiiiqnc docet S|iiriiiis s;iii< tus, Eicl. XLiv, bis Virlus Hen cli placuil Deo, ct irainlnius esl ia partidisuin, ul del qeulibus poeniteiitiaoi. Nitiindiini.ii.lcm esi Cuocli qiinlciii liliinu Cain,
:

ciiin

rie ciijiis
l>

iioniiiie

prniri civiins a:'p-ll:it:i cst, iiiipio-

:

'S

significiue,

(pii (iit
r;iil;cciii

rccle

ail

St abiis)
iaiiipi;rii

iii

^r.eseini
biiiic,
ilie
,

vilii

6u;e
liiil

Spei

liguiit;
(}ui

llcnocli Viio

lcriircMlioiie

L\X,

(|ni

lioc

niodo
ov.:fj:y.

sniil
K^f.itrj

iircr, rel

li,

qui
leiii

scpiliiiiis ;ib Adaiii,
I

scxla

toO GioO, id esi ; llic spcruvit invocure iioincn Doinitii Dci. Iiaqie Gi;c'ci sciip:oics, ct l:e;iliis Aiigosiiiius, ipii ba:.' vcrsioiie uicbantur. Inijns loii ariair.iin sciisuiii .Miiiilitir
froTo; ri/.Ktijfj iT:iy.'/}clGdv.t 'zo

Sixl.i ij^tale siccidi

loriicitnr

,

er Cliris;i ailvcnuini ad sam tiiaeos signilica qiii se|iliiii ailaie iii
i

D

\itain

iiiiiiiiirt'ile:ii

liaiiblercnliir, nl alibi

alt

ideiii

Isiiloriis.

Ex|iosiiit etiiini
111

lianc

e:inideiii

alli'goria:ii

at(|ue bcaliis Isidoius
Ei
1117,.

proilideriiiii.

Njiii

(j'eg.
ulinii,

iNa-

beiiiis Aiigiistiiiiis

lib.

xv d; Civil. Dei, cap.

IJ.

sic a

l

:

Vraclara

les

e^t

/i

'cs,

>pes, cliarUas,

Sl'AR.

iria

Inrc.

El de ftJe

testi lUiniuin iillulil

Ab

qm

Ibid.

De llennch,
sigiiilical
,

i|iii

septiiniis ali Ailain
In

septimam
,

pislus esl liiibitis 1'ropler /irfim. ttus sveravii iiivoc'ire numen
l)e:ilii-

De

spe Eikis. qiiipri1'a

rfqiiicm
videlicei

l-i.loriis

coiinuenlariis suis

Domoi.

apfrliiis
:

Aiigiisiiiuis,

Qiiid sibi lioc vuli,
pliciia est
uetii

dc Civil. Doi xv, iiiqnit invocahf., )ii.5i quia proe.rorluruin popnluin qai scuii:ilum elcciiiin
liii.
sri:i'.

wit

Genes. cip. vi. Illi eiinii comiiiciilani Is dori ad allegonas lias evpiicaiidas coiileruii' (piod Sfiiicl niiiniiisse sa i- sii. Arev. 12. Atie. qiii iiitcrpvftaiur r.quie^. W. requiet in-

yucsi.

in

gniinv iiivocaret
qiii
|i;i.

nomen Doinini

ilci /

Sic licaiiis

ler|irciai(ir. oiiinia

I!.

Ilierouyiiiiis
qtti

:

Ab

eo

iyilttr,

quod

.Au^.jii-tiiiii':,

|iric

c ca;is:iin e.-st; |iiil il iil lniir pioIribuilni quiul pioriini oiniiuni riicrat coin i;iilaineii (pii

upera relro
pncriiin

v.runt

itcr diltn':utii.

apycliatus

esl lequics.
-Jatiiiii

Suuililcr

i.e,

Suut

pmeiil

('.jns

tiiiipori' iuslaiiraliiin

iiiipiil,

baiusljbrys sloiiins sic aiqielut es iu:cr|i;ei:iiione vieabuli
iiiiiniiicre,
ill

Idisse Dei
iiii»

lU.tiiiii, r.tiiiuque ta;p;ssi;

Dcuin c.iieiiio(.^iiid.iiii

oiiiiics

ili-ccrent i;cueraleiii mleii.uni

eoleiidi,

ul

scribit Li|iuiii;inus.

auiiin

celebres
liis

Cn ci
cum

sciiiiUir. s

propier

igiiiir.iiioneiii

Im-

vel liiiiore casligali arcercnliir. el Mrlnliiii aiiiiileclercuiur. Seil, ut rectc scriliii Cajclainis : iji J.aineck
ierb:i etytntjlog ain noininis

giia- llebraica; cxistiiiiariiut rrildi (•lyiuologi

nn

iioiiii-

Soc

ej.po::eii:is periicndaii'•

Lin)<,

dicilnr,

lnc speravit, c:c.

Cum

Lnos,

lur, de tiijricuUurie labure vidcltir cssc seriiio; uii enint

10'>

s.

isiponi n;sPALENS!s f.piscopi
a| osloloniiii

lOi
{Geiies.

120

'^-

Seni vero pro|ilielariiin el
qiii

A

19. .Melcliisedecli
terra; sacrificinm
ipii

\i\),

qiii

de

friiciilnis

trmiii lyinim,
li. J:ipliolh
S."l'ir in

ex

cjiis

siirpe nasciiniiir.
populiini

Doinino oldulil, regimm
ju^liii;^, et
saiigiiiiiis
iii

Cliiisli,

(ignravii

geiiiium, qui ver-

esl verns

rex

sacerdoiiiiin fignravii,

ecclcsiis israeliiaruii).
significal, qui Chrisluin incnr-

tiijus

corporis et

sacrauieiilnin,

iil

isl,

13. Cliain Juilocos

ohlatio panis el vini

toto orbo tcirartim

olTcrtiir.
ipii filiiiin

iiahnn
['•.
n":ili

ali|iic iiKirlunni

derident.
tjus, qui
{Ceiies.

20. Aliraliain Dei palris geslavit lypiini,

Clianaain

,

filius

pro
i\)
,

pnlris drliclo

siiiiin
diiiii.

dilectiiin

pro iiiundi salutc trndidit

iiiiniulan-

diclioiie
>t

(lamnalur
iii

iiulic
iiis

Juil:i-oiuiii, qiii

p 'Slerililcm passione Uuiuini daiiiiKil o,

21. Tres aiigeii

ad cuni vcnii ntes {Genes.

xMn)

seiitcniiam

exceperuiil
el

clainaiitibus
filios iioslios.

Judx'is

:

di\iii.im liistorialem insiniiaut Triiiil:ilcm.

Saiiguis ejns super nos,

super

22.
inii

l)u;is

aiitem
id

uxores,
csi,

(|iias

liilmii

.\bra!i:im
"i cil!iiii,

17. iVcmrod

gigas diaboji

lypum

espiessil,

(GVji.

XM,

xxi),

lilicraiii,

122

"^l

su|eil)() appetiln
vil, ilicei.s
:

cnliiieu diviii* cel iliulinis appeiiet

Apoilolus
IV).

dno c>sc Testaineiila designat {Cnlath.

Ascendaiii siiper iil!i:udinem iiubium,

ero sinilis Allissimo. IS. Ilelicr,
sil
,

23. Isaac cllsmacl duns pnpulos ex utioipe Testa-

iii

cujns dnnio proi ria idqncla rciiian-

B

nicnlo procedcntes

si.nnilicaiit.

C;iieiis

lingnis
iii

121
ciijiis

divisis,

Rcdenii torcni
uiiilas
lidei

21. Tuer Abr.iliani

iniaginem prisc;c

lcsis desi-

lio«lriini iiisiiinal,
sclii^iii:ite

Ecclesia

sine

gnal, perqneni proplielice Doiniiio noslro Jesu Clirislo Ecclesi.i spoiisa pra^p.uala cst.

perscvcrat.

Jsle coiisolabinir nns nb oppribus
liis -iib
liiil

maniium iioslrnnim
de
(".liri>lo.
II-

Hngiipe snrp aniissione mullaliis, qiioil expers
criininis tiirriin
a'dilic;iii;iiiiii,
.\i.
ijiii

(iieril

i» leria cui tiialcilixil Doininiis. In iiiiiliiN lani''ii verr:n
prii|iliilia

ipi* ab evelitu Dabel
lib. imri.

de

ei

clcsia cl

con-lat, a Siiirim
I.

-anclo

per

be:iUiiii

l*.lniiii.

appellala esl, Gen. ll). Mclcliifedech,
rel

Si Ai>.

de fruciibus. Iu
iu nis.
el

Eiiisl.

c.

III,

li

>iic

alleg.iiiaiu iiisigiieni el iilustreni
ix, nit

sacerditium;

seil nieliiis

e t, saceidotiuni,

essR raci;im. Siar.
1-5.

ciiin

Sem

vero.

Gene?.

Noe

:

Benediclus

Do-

s:iceriloiiiiiii CUrisli et rcgiiiim siiinilicaKrii Melcbiseilecli, de ipio -cripliiin esi Geii. xiv : At lero

teiii

miiiHS /'f«s Sein. (Juilnis veriiis p:iler .\oe Seiii pietapr.i-.lisii propler vcri D.-i ciilliini apud 6)115 [losteros (lernijiisiinim, iit pr;p( lare scriliii Tlieoilo-

ilclcliisedech rex Snleiii
{ernt

\iroferi

ns

panem

et

vinum
puteiit

enim ticerdos Dci aUis^.imi}, henedi.xii Abiaiu. Et i|iianivis llebrxi, et qniilain
aliler,
'•
iiiiilio

ei, sci ieet
alil

Liquel igiiur Noe viilicinaluiii fnisse ; iiani Abrahaiii cl paii iai< li.c, ic deiiiqne saliis el deciis peiieris liuiiiani, Ci.ris.ns Je-us ex Sem orti sunt.
rfiiK.

lainen
sai

reclins

seii:iuiit

i|ni

;ifiir.i

ant

Melcliisedcc'i

rilii iniii

Di'o

pro
lioc
iis

Aliiali:e

iioliili

vb

t

ria

oliiulisse.

Sl AR.
I

vel onereiis, verbniii
s:icrilicaii.lii.

N^i"" cuini, esi, quod

esl, pro'ereiis,
s;i'pe

riialiir

in

1.

: dix t niuutis Srin.

Japhelh figiirarU pojiuluin rjenlium. Geiies. iv, .Nnc Dilaiel Dciis Japhelli, ei habiui in tnberIii

(|(iilius
iii

verlns lecoiidiia
scribil bealiis

e.st

i

gregia
:

li:ic

allegiiiia. iN.nn,

lliiroiiyuiiis

nosler i.iterpres pnklire venii Ei ipse saccriis Dei alii^inu. id, qiiol sequiliir Eral enim sacerdos Dci nUisiinii. N:im s:cpe et s iinilur pro cHiiii. Ueferl aineiii be.iiiis llieronyniiis,
llaqiie
:

Seiu llcbiai, de Japlteili populus genliuni tur. Qiiia iiiitur laia esl mulliludo creileiiliuiii
tiuidine,

De

iiiisci,

in loiiga cl criiilila
st:inii'iii

eii-t.Uuam
Noe. Kt

sciip-'it f.va.nri.i,

i

oii-

n ta-

Csse

llebr:i'oruiii

opiiiioiiem
aiiilil illiiin

i^li-leliiacilccli

quw Jnphcl
:

dicilur, iionien
in

accepil.
Seiii,

Quod

fiiisse Seiii
[iiiro,

liliiiiii

paiie et vino,

de nobis prophelaiur, qui in erudilione et scinlia Scripiurarum , ejecto Isrnet, rersainur. El , iit rcit.- iiiqnit bealiis Aiigiisiiiiiis : In ccclesiis Chrisli kabilat gentiiiin laliludo, el geiilcs friuinlur i s quiv Judwis paratueiniit, nl iii is Geucs. scrib t ttiam bea.iis Clirys Sioiiins. Su\r. id esl, 15. l-.Vi«m Jiidceos. Iliijiis loci allegoriam altinreiii scnsum, liiciileiner ileclarat ICilus .\iig:isiiauiein
uil
liabitet

El

taberi

acuHs

siiii|ilicique sacrificio, Cliristi de.licasse s:icia-

niciiliini.

Noliililavil a'ile n
il

lianc allegoriani Apnsi.,
:

Tu es sicerdus in atcrnuin secundum ordiucin Milchisedccli. Slar. Ibid. Elsi leiiiierctur vcl sacerdolium pro e'. sncerdotiim, adliiic idein esbel sensiis, (piciii SiiaiiiiS tiicllebr. 7, et
iul

psalni. 109

tiir:

nam

apiid Islliiiuiii

et alios ejasd.Mii
|:r.i ei
i

lenip.iris,

,

ai.jiie eiiain siipcrinris,
2l).

sa>pe rel

cciiriii. AiiEV.

Abrahiiin Dri palris gcslavit Igpiim. Siiiiililerex:ill:

Ka.siuiu Jlanicli. li:i. xi-, et xii dc Ci\i:. Dci. c. 2. SiAn. 17. i^temiiid qiyas. De Nciirod legiiniis Gene?. x: Chus gciiuit yenirud. Ipse ccepit cssi; polens in len n, iral robuitus viii tor curain Doinino, tt iiro "";;; Cibbur txx v.i leruiil yyac jigfis. Nosler vero iiitcr1111-.

ci.iitra

poiii.t liaiic

giriainUrisenesin xxii Gen.,
oiilr;i
!!•
:

el bc;il is

D

Au;;nsiiiiii5, lib. \ii

Faiisliiiu.el seriii.7l. SlAii.

21. Tics .4117. /i. tcnip re GS, sic at
Triiiiialts

aliis

Angnsliniis
Ires

in

seriii.de

In co quud

ridit
-.

myleriuiu
;r fciis

adoravil, in
Iilciii

pr. s

po/.

iis

vci

li:,

(1

|.;ii.lo

aiueni
<pi;>-

idco diciiiir

(|iiii.|

pist ro' iis us. Venalor rapm vivcrei, et crinlelis
iiiiiiuin

inlelleiil. (Juod aule persunis unuin esitc Deum cogninit.
I

.ibraham, quasi unu n

bc;iliis

es-el lyaiiiiiis. Cuius iiii|ieni
ninii.lnin, qiii
i

scnbil lie;itiis Uiiarius iii iv el v Giegoriu-. iii luiiii. 18. Slar.
ali

b.

de

Tiiii.,

luil lj;iliyl(iii,

loiiis

iii

iiial

^iio

posiliis es

,

si-

e qi;e Aiocalyp. xviii v :(;iliir lia'.i alio (lanOiiioruiii. De Neinroil ;iii'eiii lcgeiulus elbealus t; .ryso-tiinius \i G.u., el bc; l is Au^ustiiius, iii
giiiliiai,

aii

ivi

le ( ivii. Dei, 5. Suak. 18. llebr, in cujiis fum.lia.

c

Aliraliami linspiiio snsceiili, eviibucrnil, an F liniii ineiliuin iiiter iliius an^elos, ai siiliioi tres aiig licis S|i rltiis, v.iria esl iiilerpieinni senleutia. Adi^iS Pcierium, et Caliiictum, in coinmenl. Abev.
Ircs
pers',111 is

Ibid. Ties aiigeli

saiictissiiii.»: Triii'l;iti>

Iii

lib. ins.

esi viiilas

(idei, recliiis

quani

lii

tlelier aiiiein

nia.:;is <pi

m

iiniuessis, fulcs

tinitalis,

Ab

ab

.\bi;ili:iiii

ll«l)i;i;oj ili,

cios e-se,

(pii

lieliuCiiii liiigiiaiii coiiservai iiut

exi-

22. Duas anlcm urores. llui;: all.gori.e inagiiaiii aucturitaleiu dedil Ap isi'.|ii , ipii iilii reiii gcsta:ii exiiosuisset, de (lii;iliiis ux .rilius Abram Spirim saiiclo afUatus, adjecii iHa esse per allegoriam ilicla,
,

sl iiial lie;itus Angiis.iiius,

popiilo civ.ias

llei

iii

iii luco Mi|.ruilicio. Iii ipio sniciis peieurlniita e.-t, el in

lil

c>t,

aliud cs^e gcstiiiu,
1

alu.l

li.^iiialinii,

iil

aii

l.eaiiis Aiiil ros., qiii uii
i.iiii

cuiii liiipcrto pcr.-picuc to-

oiti:.ibus .sacranieiili) ailuiiibraia

Ideu auicni iiou csl

allegnriam (xpoiiit. ^uar.

,

105

ALLECORI^ QU^DAM scRiPTiR^ sacrj:.
A
5i. Filia;
ejiis diia;

iog

23. Esau, Iiispidus alque rufus (Genes. xxv), popiilus est Juilseciruni, iu Cliribiutn ei pro|il;el3s

(Genes. xix)

Samariam signiB-

impi^
cuiis

caiu ei Jerusalem,

qiiae

fornicantur in lege pcr adiii-

perseculione

sangiiineus,

el

indicio

pilosae

teriiim illicita; doctrina?.
Sri.
liir

legmine peccatorum

liorribilis.

26. Jucob autem (Ibid.) Christuui demonstr.it, sive

visionis filius

populum geniium, qui Uei

Pairis benediciione prae-

bile

Ruben (Genes. xxxi) primogenitus interpnlapopulum figiiravit qui violavil cuDei Palris, quando carnem quam sibi Cbrisius
;

latus esi priori pnpulo Jmioeoruin.

dcsponderat confixil
<

in

patibnlo crucis.
qiii

27. Laban legis et diaboli habuit typiiin,

x ciijns

5G. Siineon
fiirnre

scribas desigiiat Judaoruni,
iii

in

corpore assiinipsil

sibi

Christus duas conjugrs, plebis

suo occiderunt prophctas, et

dolore suo

scilicet circuincisioiiis

etgenlium.

siiflbderunt fixuiiscluvoriiin

Chrislum

,

firmissimum

28. Lia Synagogai figuram liabuil,

quK

infirmis

iiuirum, in quo credenies s;abili robore
iiiuntur.

comuiu-

oculis cordis sacramcnia Dl-j speculari noii potiiit.

29. Rachel vero clara aspeclu Ecclesiae typiim tenuil
,

124
B

5". Levi et auctor el

figura

est

principum

quae coniemplaiionis

acie

Chrisii

inysteria

sacerdolum qui

Cliristiim cruciftxerunt.

cernit.

58. JudassignificatCbristuni,qui in cubili sepulcri,
qiii

SO. Vir,

cum Jacob

liiciam iniii, Cliristi certa;

qiiasi

leo,

securus, corporis somno victoqiie inortis

nien

cum pnpulo

Israel figuravil
ita

nani sicut Jacob

iin|ieriii,
5!).

poit triduum resurrexit.

claudicavit in certamine,
fide in Doniini passioiie.

Jud*i

claudicaverunt

Is?acliar Ecclcsia; lenuii

typum,

qtiae

subjecit

humerum

suuni ad crucis onus portandiim.
signififat Ecclesiam,

123

^l- Lot IGenes. xix) tyiium babuil sanctorum

iO.Zjbulon eamdem
cus nuctus hujus

qu», se-

qui in fine sseculi ab impiorum iiicendio liberabuntur. 32. (Jxor Lot (Ibid.) eoruin teiiuit lypiim qui, per

vitae inhabilaiis,

omnes

tenlationes

et tuibines sa.'culi portal.

gTatiam Dei vocati, poslinoduin retro

res|iiciuiit.

41. Nephlhalim expriinit omiies sanctos praidicatores, qui
,

55. Couseqiienier ipse Lot lcgis gesiavit personam

instar

cervi iransilicntes, ad superna se

de qua infididualis opera pariunl
lectu utunlur [Vide var. lecl.).

qiii

ea carnali

iiitel-

erigunt

,

eunctisque

credentibus doctrinoe eloquki

coiifcriiiit.

2j. Esau Idspidus. Emendatc scripluu) est in lib. Impia peiseculione sancjuineus, viiiose auieiii in linpr. : Impia perseculione sanguinis. Porro Esaii,
nis.

hoc excmplo condirentur affectus,
l:ain forinarenlnr,
qiiic elucet

et

mores ad prude-n-

in divinis praceptis cus-

quod lotus

iii mnreui pellis hispidus nalus sit, Cen! XXV, Scir esl appollatus. N;iin cur Evloni vocatus sit disertis verbis dnceiit sacrse lilkTj', Gen. c. codem!

Dixit eniui fralri Jacob : qnia oppido lassus suin,

Oa inilii de coctione hac rufa', quum ob cauiain vocaluin esl

todicndis, qtuv si snvasset uxor Lot, non panuv, sed projectus sui posieritaii exemplum reliqiiisset. Suar. 55. Conscipisnlcr Lot. In lib. iiiipr. viliose scriptuiii est Qiii etium pro qui ea,i\w(yi est in ras. Haiic
:

C.

aiilein

notnen cjus Edoin. Sed rnfns eliain natus cst. ad ijuocl idludil allegoria. luniue fallunuir qui liinc nomtn Ednm sortiium es-e putant. Enclierius aiiloin ei I!iiperlus similiter scribunt lisau Juda;orum pcipuluin jira:sigiiasse, qui Dominum et piophetas occideruiit, I fhes. II. SuAii.

(aii lih.

sic perspicue tradit pro siia excellenti srientia La xxiicnnt. Faust.) fultira: lcgis videtiir gestasse pcrsoiiam, quam quidam, ex illo procreati, et sub leyi

perobscuram allegoriam

bealiis Augiistinus

:

posiii

,

male inlelligendo quodaminodo

incbrianlcs

Jacob autcw. H:iiic allcgnri im tractat 2(). beatus Augusiinus in lib. xviii de Civit. Dci,

etiain
c.

57.

SUAR.
30. Vir qiii cum Jacob. Cum angelus in specie liuniana luclarelur cum Jaccb, xxxii Genes., vidcrelque quod eum mperure non posset, tcti(jit nervuni femuris cjus, cl slalim emurcuil. Et bcnedix.it ei in eodem loco. Ountirca prseclare iiiquil healus Aiigiistinus, in lib! XVI de C.ivii. Di;i, c. 59 Erat unus aque idem benedictus Jacob, el ctaudus, benedutus in eis qui e.v
:

alque non legilime ulendo , iiifitlelilalis opera pariunt. De tolo auiein lacio ejiis et liliariim ideui scrihit eruduissime in eodem hbro. Suar. 55. Ruben priinogeniliis. En.eiidate esl in lib. ms. desponderal, viliose aulein in lni|ir. spopoiiderat. Ideo auiein Ruben , id est, visionis filius a matre Lia est
appellatiis,
licio,
iit lilii nouiine admonereliir se Oei beiiequi ejiis aiigorem \iderat, illum genuisse, cum a viro despiceietnr, nnde iioiuiiiis etymolngiam in-

tiTprtians disit

:

Vidit Doininus humilitalem nieam,

Gen. xxix. Suar. 56. Simeon scribas
verbis increpavii
fillos

designat.

eodem

popiilo in Christum crediderunt,

Siineon

,

el

Jacob gravissiniis Levi Gen. xlix
,

infidelibus quod coiitra foedeiis religioneui iii caede Sichiinilaciaudus, de quibus prwdictum est : Et daudicaveiunt rum sint crudeli^sime bacchati ob stuprum Diiias a semilis snis. Causani .jiileiii hujiis luclse fui^se ail £j oblatum a Sichem. Iii quibus verbis Spiritus sancli | heodnrelus Ul timenli fratrem Esau fiduciam injiiiistinctu pronuntiavii sanclus seitex illuslrein procret, ijui etiam se superari ab illo passiis est. Ac pheliani contra scnbas et sacerdotes, qui coniinuni si dicerel : Me vicisii, et hominein vinces. Suar. teiitentia Doniinuni occideiunl. Illi eiiiiii ex Simeon, Suarius con-laiuer sciipsil Lot . pro quo alii 31. Iii ex Levi orti sunt, ut ait Cyrillus, et Origenes in inajiiiu Lotii. In Vulgaia est Lot. Arev. c. supradictum. Siint autein aliqunt verba ex ipso va52. (Jxor Loi. Idein s gnilicauim esse arcano senlicinio replicala in hac allegnria. Siar. sii, euni uxor Lot viisa isl in slatiiain salis, scribit 59. issac/iar Ecdesioe lypum tenuil. MendoseseqiiiOiig. iii V c. Job. Inio Doiniiius Luc. xvii, lioc telurin lih. imp. qui subjecit, t;inendate aulem in Ms. slains e>l, ciiin .lil Uemenlute iixoris Lol. Qiio loco quK subjecit. Suar. Theophylactiis : Pi-ffdart! (inqnii) ad exempluin pos40. Zabulon. Non miiius gravis error est iii Iioc lentatis, quasi columna; inscripium fui.ise mnlum, quod loco, Quie secns flucius liujus vi m inhabilanies. Legenilla pcrpessa esl. Josephus quidem qui tain mullis diim eiiiiii e.^i inhabitans, lu liabent tiis. exeiiiplaria. , sa:culis [uit poslenor, sc hanc slaluum vidisse afjirmat. Expoiiit haiic allegoriam prseclare beatus AuibroSalis iiutcm propterea fuit, aut, quoiiiam prudcntue sius de Renedict.
in
: , :

atqiie

,

tymbclum

sal esl, et

ciburum condimcnium, morialiuin

|iatriarcliaruni, e. 5.

Suar.

41. .Vipft(/ifl/im. De Nephtliaii dixit

paier Jacob,

Patiiol.

LXXXlli.

407
42.

S.

ISIDOIU IUSPALENSIS EPISCOPI
(jiii

108

Dan

A/iiicliristumsiijnifieat,
iii

in

via vius

A

50-

Dno

Reniini in uiero Tliainar (/fcid.) iluos po-

liujus ungulas eqni,

esl, e\ireina

sxculi supplan-

piilos figuraverunt,

qiiorum postenor
niisil,

iiaius, (|ui

mased

lare niiiiur niorsu pesliferac proedicationis, ui ejiciai

nuin prior ex utero
lus antea

quia

126

ge"''"'" popu-

ros qui exlolluiilur
viiiis.

iii

luijiis

iniindi dcli<

iis

et

lii-

quidem

est

per

proplieias ostensus,

poslea levelatiis,

cujus ideo obsletrix ligavil dexie-

45.

Gad

Cliristuin

demnnsTat,
Anticlirisliiin

qiii

iii

seciiiido ad-

raiii

cocco, qiiia iJem popiilus per sangiiiiieni Cliristi

veaiu

suo conlra

accincius

virlutc

crueis nolatus est sigiio.

judicis praeliaiuruni se nuniial.

51. Dina,
vel

filia

Jacob (C^nfs. xxxiv),
:

Synagogani,
saculi
iil

M.

Aser ennideiii diimiinsliat Dnniinum Jesum
cii,

aiiiniaiii, significat

quam

in cxlerioribus

r.lirisiiim,

us

J.23

pii'g"is esl paiiis
i|ui
,

iii

ore

lideliiiin.

ciiris

reperlain Sicliem prineeps

terr*

oppriinil,

45. Jusepli (Genes. xxxvii),

veudiius esl a Ira-

est,

d abolus

vitio coiieupisceiiti.c canialis corruinpit.

Inbus, et

in

vKgyilo

siilili:i

atus

Uedeniplorem
in maiius

iio-

52. Bala,

coiicubina

Jaeoli [Genes. xxxv),

qnam

siruin significit a populo

Judacorum

peisr-

Hubeii inceslo criiiiine pulluit, significai legein Veteris

qiieiUiuiii tradituiii, et miiic in g^Milibus

exaltalum.
prelulil,

Testamenti, quaiu populus Israel pra;varicaiido

m.

Beiijamin

Pauli a|iosloli iiiiagiMcm

ciimmaculavil.

quia et iiovissimus et minimiis oiniiium aposiolorum isie e^t disceiidit fiiii electione, ei de tribu ejus
:

B

'5.

Job

in factis

dielisque suis persoiiam exprimil

Redemptoiis.
t)i.

lupus

r ipa.\, iiiaue

persccuiur diripiens, vespere do-

Lxor
Tres

ejus {Jub.

ii),

qii*

eum

ad maledicen-

clor pascens.

dum provocat,
popiili

carnaliuiii pravilaleiii designal.

47.

Manasses prioris

figuram geslavit.

55.

ainici

Job

lypum

teniienint

liiLretico-

48. Epliraim auieni

geniium, qui per beiicdiitioest
niajori

rum, qui sub specie
geruiit.

consulaiidi

studium

scduceiidi

nem
49.

palriarcliaj

prjepositus

populo Ju-

(leCoriuo.

53.

Eliiid

vero doctorem superbum

ei

arroganiem
fidelibus

Thamar

{Gencs. xxxviii) Eeclesiaj imaginem

dcinonsirai, qui duriiis increpationem
inlra sanctaiii Ecclesiam

suam

ge.-^tal,

qiuu a Clnislo

per annulum

fidei el viigain

irrogal.

iTucis concepiiinem sanct* meruit ubertalis.

57.
in
tiis

Pliarai) ligurain habuit diaboli, qui hujus

s*-

dans elni]ma Gciies XLix. Sephlliali cervus cmhsus pulchriludinis. LHii Eucberiiis, do aposlnlis el Kvaninlelliiii hnc ail gelii pru'd caliiribiis areaiio seiisu
qiii

niirrsl.

Hebr., qiiod
in
aiitein

in

Ecclesiani,
Co(iii)se
d'ssi'iit

seneciiile

adolescentia sua persecupradiealor Evangelii
el oriiale

fuerii.

inipriiiiis

de hoe

cum

cervis,

quod

velo'

i

ciirsu ad coelesiia cnn-

C

ip-o

lendant, el de
(lainiiiodo
raiiiur,

latiluilis

aniinoriiiii

vlnilentns quo-

extraliant, et

necent

,

recti siiiie

compa-

Marc. xvi. Suau.

Ainbiosiiis de Beiieciict. patriareh., c. 12. Fuissc auiem Paiilniii de tribii Beiijainiii tonsiai ex c. iii Kpist. ad Piiilipp. Sii.\r. Ibitl. Iii textuGrialii oinissuui fiierat e( noviisimus,
beatiis
II cnlein, ul viJi lur, Suarii. Arev. ilanasses prioris populi. Coiinexa eslhaecallegoiia ciinisequciiii, in qui niendum esi in lib.impr, prapositus est major pro mitjori. Breviter aulem bealus Cyrillus has allegorias coiiiplexus est his veihis :

42.

Dun

Anlicliri.lum significal. In lib. impr. est
s-ed liiciilenliiis

m

coiitia

bujus mumli delii-iis el div.liis. Pulclire et copiose exposuit x\i\Mor., lianc ip>aiii allegnnain bealus GreKnrins, in Genes., ait c. 18. Thendoreiui eiiaiii, qn;esi. 109 Spirilum sariciiim h;cc de Anlii hrisio prainuntiaj^e,

hinus nuindi deiciis,

in

ms.

in

47.

I'rwfer:ur
qiii

Ephraun Munaise,

l:oc est, ijenles Juda:i3,

Jacnb de Dan dieia siiiil.ldeni etiam Benedict. paseniit beatus Ainbrosius in lib. de iiiarth., cap. 7, ubi Anlicbristum de tiibu Dan luiiiqii.'cap.!iri:ireha

iiim scriliit. Su\ii. 45. Giiti Chrislum demonslral. Tam in (p;am in ms. prwlianduin se nwilitil ; forle
.

,

,

.

lili.

ruil

imp. error

adversus Servatorem impie egerunl, altjue novissimi jiuiit prinii, ct priini ucvissimi. Ducit eliaiii bealiis Ambrosius e\ ttyniologia niiiniiium arguiDenium liiic modo, de Btiii ditl. palriaicli, : Mam.sse Ex OBLivio.xE Laiinn iiitcrpreialione signiticaliir, eo quud popuUis Jiidworum utiliim csl Deinn sun ii, qui (cH

lihrarioium pio prir/JnliirMm. Eucherius inquit Gad aiiie el iet'0 ateinclum ad pradianduin Cbristi DoMiini personam exprimere, qiii ante et retro contra

Aiiiichnaiim pm;liabilur gladio verbi Dei, de quo xx. Addit ii:eiilio lit psal. XLiv, et Matlh. eliain hcaliis Ambrosius Moy.-eii explieuisse Deul. x\xi;i, bane piopheiiam evidenler esse de Cliristo.
gl.idio

"

eum. Ephraiin autem ficuvditatem fiUci inleipretatioiie noininis polticelur quod propriuni est pvputi junioris, qui coipus est Christi augeus palyem, et Deunt prupriuniiion direiniqKcns. Scar.
,

Sl.\r. 44.

Sai ieiiier ducel beaiiis Aucont. Fausl., cur de quibusUaiii nialis opLribiis liominiim iii Seripliins sanelis qii.iedain noii inala, sed boiia lulura significenlur.
4:j.
7/(tt»i(;i- iiff/isirt".
lii

giistiniis,

lib. xxii

As
:

r CMiii(ii'Hi

denwnstral. De Aser dixil patcr

Jacob

.iser paiiis piniiuis, el prwbebit delicias rcgibus,

qiiod vaii inium ^imililer de saernsaneia Eucharistia iiileHi(,'uiil beatiis AmbrosiiiS, in lib. ile Beiiedici. pairiarch., c. 9, ct Eucberius cuin

Ihidein etiam docet lypiim gessisse Thamar. Suab. 51. Dinu filiaJucoti. Elegaiiter eiiarial liaiic allegnri im beatus Oregirius, lib. de Cura past., p. lii,
c. 59, de menie, qu.e, sua ^tudia iiegl:geiis, uctioncs alienas curai. Suah. l:ii. Eliud vero. Pulehre ponitiir anle oeiilos airugaiiiia Eliud, c. xxmi Job , el qu.iin inllaius at-

Rnperlo

in xlix c.

Gen.
46.
qiii el

SiiAti.
ii^'i;jamiii

minimus iipuswtorum

el

no. issinius et

Pauii aposloli. iii lih. impress. est sed pleniiis iu Ms. quia ; ininimus, elc. Et quideiii minimum

qiie ira

apostoloruin se ipse appellat

el novissi/ Cor. xv, iiium. De Bciijainin antem sic dicit pater Jacob, Gcn. XLix •.Uenyimin lupus rapux, mave cmnedet praliam, el lespcre dwidcl spoliit. (tua; verba. quod ad myslicuni seiisum peHinei, de Paulo apostolo manifeslis-

pertiius inveelus sit in aniicos suo:;, et iu saiicium vinim Job. Suar. Ibid. De allegoriis ad librum Job pertinentihus videnJi Pineda, Corderiiis, elc, utl de aliis alii inteipreles, qui fuse sciisiim allegoricuin sacra; Stri-

ijiiiam piopbeiiam este sciibit

Lealus llicroiiyuius,

plurui persequuiUiir. AiiEV. 57. Phurao figvram. Opera carnis, de qiiibus Aposiolus agil, c. vad Galal., comparat tuiii lutu ci la-

109
culi capiivitale pop;i!um
lioruiii
t)8.

ALLEGUlil.E QD/EDAM
Dei

SCRiPTUn^ •oSZWM.
dit Spirilus Dei,

110
iii

perdere el lerrenis vi-

A

sepluaginla diias natioiium linguas

operibus prue^Tavare lenlavit.
Filia Pharaoiiis

lioc iiiuiido ditrusas

123

osienduiit, ex qtiibus mulii

(Exod.

ii),

qiije Jlciyseii

expoe^i,

credeiiles gr.itiaui Spiriliis saiicti acceperuiil.

siCuiii

aj ripani lliiminis collegit, Eiclesia geniiiini

CG. Dathan el Abiron,
et

et

CTteri, qui

,

se a

Movsc

qusB Clirisluiii ad flnmeii salnlaris lavaLri rep
59.

r I.

Aaron segregantes,

sacrifiriuiu

u-urpare conali

Miiyses

{Exod.

xiii)

l)|iniii Clirisli

gesiavjt,
eripiiit,

siint(A'Mm. XVI), baKreticorum piaviiaieindesigiianl,
et

qiii popiiluiii

Dei a jugo diaboliciC servilulis

perniciem eoruiii qui se a sacerdoiihus Clinsti el
sacrilicia

el ipsuni diiiboluii) in Deienia poena d.uniiavit.

a socielaie Ecclesie dividunt, et

profaiia

us^uiuunt.
CO. Aaion sacerdos, qui cnnire vii.liMjaiuin popii-

67. Dala:im, qui cadens apcrlos
(lYiim. xxii),

oculos babuil,
qui per (ideni

lum expiabat,

127

signilicat Chrislum,
diliiii inuiidi.

([iii

^acrili-

typuin

eoruiii

leiiuit

cio sanguinissui peccaia

cogiiiliuneiii D^;i

babent, sed ob curali malis op.-ri-

Cl. Maria, foror Moysi {Nuin. xi
cieni piailulit,

) ,

Syiiagog.-B spe-

bus coiruuiit.
%i. Piiinees, qui

que

le(iros:)

propler deiractionciii et

Zambri ei scortuin
iiitercinit

in

adiilieriu

inuraiuraiiuiieni contra Clirisluiu exslilil.

coiiveisant

'S

pariler

(?^uin.

xxv),
et

(iguiix-

62.

Uxor Moysi

.'Etliiopissa

(Exvd. n), figuravit
,

g

raui lenuit sancloruin ducloruin,
relicus s|iiriluali niucrone
iii

qiii Jiiduios

Ecclesiaiii ex geiiiibus Clirisio conjiiiictaiu

cujns ub
,

aiiiplexu fals:c doclriiix

causjiii zeli
illico

Synagoga oblrecl

ins

adversus

Clii istuiu

coiicurrentcs leriunl.
69. Illc qui
,

contagio lcprx perfuiiditur.
t

iii

Sabbato

ligiia

colligens, la|iidari
i::veiiiet

63. Aiiialech desigii.

diabuli figiirain, qui, obvius

jubetur,

sigiiilicat

eum quem

Christus

cura

Dei populo
0-4.

,

per sigiiuin crucis eviiicilor.
,

pcccato
qni verliluiii

iu die judicii.

Seboii quoque, rex .\!iioiTlia;orUMi

70. Dtiiideciiu expioralorcs scribarum et pli:irisaey-

tur

iii

Latiiiuiu tenlalio oculoitini, eunideiii diab

rum

iiiKigiiiein lciiiieniiit
iic

,

iitii

Isr.ieliticuui

populuin

sigiiificiit,

qui mendaciu ralleiuli sese

iii

aiigcluiii lucis

averteruui

co/i!idcreiit

divine

repromissiouis

traiisfigurai.

Ipseest Og, rcx Dasan,
inteicludeie

qiii

iiiicrprota-

gratiam adipisci pos^e per Clirisium.
71.

tur

conclu^io, qui

inoliuir dillicuUate

Duo
iii

portilorcs,
ligiio luiiueFis

qui

dc lerra

pniniissiouis

viiiuruin viaiu fidoi iios ric, iiepateat iiubis lraiis:t;is

butruin

geilavertint

(.Y«m.

xiiil,

ad regiium proiuissuin
65. Yiri septuagiiiia

vilde

aieinse.
,

duoruiii populoruiu sigiiilic.iiiiiaiu expresserunt, cjuoceciluiii

duo scniorcs snpcr quos
menlio Exod.
i.

pricr Judaicus giadieus aversus tergn dat

Cliri-

teribtis,

de quibtis

fit

Hanc

au'ein

allegoriam copiose per^eqnitnr beaius Au;!uslinus in seiin. 84 de teinp., ct 85, et beatus Cyrillus iu supradicl. c. Exodi. Scin. 61. Maria, soror Mvyi. Cur, runi Aaron socius fu.'rit peccati, soli Maria lepia allecla i-il, cau^:iiti ex|iuiiil Theodoielus, iii Qu:esi. Kuiii., q. 23. Su,vr.
lib.

G

62. Uxvr iloysi .'Etiiioijissa. I!e:ittis .\iigustiiins. iii Qu:e^t. super iNuin., q. 20, lecle sentit sol:,in

fuisse Moysi uxoreni St |ihor:iiii M,idiaiiitide:ii lili.iiii Jethro, c;etiiuiii oaiii vociri /l^thiopiss^mi i|uod .\ladiiitiitac alii|u:in.lo

Septuuginla duo viri seuivres , qnus cccidit Spiriliis Uei septuagiiita duiis nuiwtium linguas, ciiiii iii lib. iiiipr. utroinque duo dcsnlercn ur. Et ijiiid.iii fiiisse se|>tiiagiiit:i duos ilios \ilos quos dniiius alllavii Sjiinlus, iiiinieiatis Eldad et .Med id, peisjiicuum esl legeiiii c. \i lib. .Nuni. Tolideiii eliaiu luissc geiiies tiii.e ex tribus liiiis Hue orue buiit docel diligeiiicr beatiis Aiigusliiiui, iii lib. XVI de Civit. Dci , c. 3, ciiiiipiittis giiitibus qu;e iiuiiieranltir Gcii. x; et saiie bac de cau^a exisiiinatur
SCrijilus esl locus liic
siiper
: , , ,

apiiellenuir .LUiiopes
ciiiii

iii

sacris

lit-

ciiiilra illos.

Josapbat belluui ge>.sit Tlicoilorelus, iti i\. 'li in eunidriii lib. Nu:ii. ctiiiriitala opiiiioiic, \cl polius fabula, JuvCiibi ct Apiillii.ani. liausa ergo couvicii fuit
leiis, ul
II

1'aralip. \iv,

Idem

sciiliit

iIIm ipulos elcgisse Ltic. x ijuos signiDuniiiiu? licabaiu Lxxii p:iliii;e rcpcria; iii Eliin, EM.d xv, ul nut:it Theojihylactiis, iu dictuiu c Luca'. Ibid. De liac allcgoria vide Ed.tioueui Cuteleria.

Lwu

iiaiu
1.

Palruin aposlolicurum auni ICJS, pas.758,

toiii.

.\{\i:\.

quod
auleiii

alienigiiiaiii

Moyses
llaiic

diixisjct uxoieiu
autciii

;

Aaniii

Israolilidciii.

ipsaiu allegnriaiii

de

lieatus .\iigii^tiniis iii seriii. 86 Theodoi., in q. 4 iu lib. Excidi. SiiAii. bo. Amulccli Ucsignul. Uesgebla iiarralui Exod. xvii. Esl auteiii Aiiialecliiles regio iii deserto iiieridiCni

prjcclaie

evpoiiil
el

teiiip.

,

OU. Dallian el Abiroii. PriiicipiS sedilionis conlra .Moysen el Aarun exbtiterutii Core el Dalliau, aiqne .Vbirou cuiu Hoii, aliique ducenli qiiiiiijiiagint.i viri pioceres Syiiagog:je , iNiiin. xvi. Et quidein qiiod

D Core

i

I

JiidaiaB traiis urbciii Petiaiii

,

iil

sciibii

iiyuius

,

de

Liic. llebraici».

Aiiialeib

E^au. iioiiiiiiis elgeiicrisauclor lail xxxvi. Tr:icial auLeiii nobileiu hanc alleg .nam liealus Augiisliniis, iii senii. 95 de teiiipuie, ubi aii Moyseiu ip^a elevaiiouc iii:iiiuuiii uiysieriuin crucis osleudisie. El, uleiudite a;t Ibcoduuius, in q. 54 in t.xud., queniaduioduiii , cuin (.iniuliis Donini nianus tenderel cadebat Anialecli , ila L<oiiiiiio niaiius lendeiile in cruce, diabuli caslia jiigulta stini, Suah. di. Sclion quuque. liic quiiijiio ciiiectioia siiiit exemplaria ius. qiiJ! sic liabcnt Ipse ent Ug, rex Basan. Naiii in lili. iuipr. est ipse est rex Uasan. Ulraque auieiii liaec iillcijoiia e\ eiyiiiologia pra;cipue iioiniiiuiii Sebuii et Og uria est. ^cak. ijfj. Sepf.uig !i;a i/iio liii sciiiorei. in nis. lib. sic
,
;

bealus llieroporro, iiepos buicgenti, Cen.

erat sediliouis princitiibus caiu riitioiieiii alfcrl iheuiloreius, Kubeii III q. 55. iii Miuii. , qiiod cuiu orli esscnl ex priiiiogeiiilo, illi sacerdolioui adliuc toiiipeteie cxiiiiiiiiis
;

.seditionetn nioverit,

furlasie iniruiii

eiiiiii

ev iribu Levtiica

;

de

c:i

teris

vcro

iiibiis

iii Theodorelo perperatn poni Euab pru liou (ilio ejus. SuAii. C7. Baiauin, qui caJeiis. lianc egre^;iain allcgoriam iiObler l^idur.is a b.jalo Greguiio, ciijus fiiit studiosissiiuiis, luulualus esl. Is eiiiiu, lili. xxv, c. 1 i, ii; xxxiv c. Jiib sic :iil : Uuile cliaiii de Balaam scripiuiu esi, qui cadens aiOitoi habct oculos, caileiis quippe 111 opere, apertos leiiiiit oculos in coiiteiiijila(ide, el t;oiie tta ergo bi eiiaiii oculos atenenles iii 11011 videnles iii opeiv, iiitra Ecclcsiaui pusili pia sjiecle, exlra tcclesiaui pojili biuU iuipia touvcrsatJoiie.

siiiuabaiit. ^olaiidiiiii aiileiii esl

SlAll.

',ii

S.

ISIDORI HISPALENSIS EPISCOPl
veliil

lii

sio,

123

posterior, Ciirisiianus,

e im (|uein

A

i]ua5i favuiii
(juia

inspicil et sequiiur

Christum

ore reperti leonis, nbstraxit, sive pusi morlein plures liicralus, plurimosque luc-

nh

72. Jesu Nave imaginem Salvatoris cxpressil, qui
1103 iu

riens qiiam vivens exsiinxit.

lerram repromissioiiis induxit, el

in

regnum

51. Dalila

,

quae Samsoii verlicem decalvavit {Jusignificia,

cffile-tis gloria; collocavii.

dic.wi), Syu.igogara

quoe Clirisliim

in

Raab meretri.x figuram lenuit Ecclesicr, qna; per coccum id e>t per passionis duminic;e sigiium, ab inlerilu mundi salvalur. 74. Duo exploratores missi a Jesu in Jericlio,
73.
,

loco Calvarioe crucifisit.

,

52.

Riitli

Dlienigena

,

qiiae

Israelilico viro nup-it,

Ecclesiam ex geniibus ad CliristuDi venientcin osieodii.

quos suscepil Raab
stanienia in

(Jojiae ii),

duo

intelliguntnr Te-

53. Booz
expressit.

auiem Chrislum verum
qiiae fnit sterilU, et
i)

Ecclesiae spousuin

mundura missa

quae suscepii Ecclesia ex

geniibus congregata.
75. Acliam, qui de Jericlio anathemate concupivii,
significat

81.

Anna,

ponmodum

feeunda

facta esi (/ Hcg.,

Keclesiam

Cliristi significai,

qua

nequam,

et peccatorerii, qui post fidem s;c-

prius in geniibus erat sierilis, nunc largiier pollel

culares mores, vel niuiidi illecebras appeiil.
76.

per universam terram prnle nuniernsae fecuiidi

alis.

Gedeon, qui cnm trecenl

s

viris

perrexit ad

B

8-5.

lleli

sacerdos reprobiitus (/ /iij.

iii)

abjeilio-

praeliuni {Judic. vii\ lypuni Clirisii gestavit, qui in

nem

sacerdoiii Veieris Testamenii pr.-cfiguravii.

signo crucis de niundo victoriam reporlavit. Treceu-

8u.

Samuel vero, qui reprobalo

Ileli in

ministerio

lurum enim numerus

in

Tau

liuera coiilinelur,

per

sacerdot.ili successjt (Ibid.), novi sacerdoiii succesSioiiein, abjecto veteri sacerdoiio
,

quam

crucis species oslendiiur.

praMiiinliavit.

77. Sisara

lypus diaboli
et

fuii.

Jahel au;eni, quae

87.

Djo

Clii lleli

sacerdot<!S, qui capta a geniibus
(/

tempora ejus clavo

malleo transfoJii, Ecclesiae ly-

arca pereinpti suut

lieg.

iv),

significant posleri-

pura expressit, quae per vexilluin crucis diaboli imporiuiii interfecit.

latem sacerdoiii prioris fuisse exstiiiciam, et legis

Tesiamentuin ad cultum geniium esse translatum.

130

"8. Ipsa
,

quoque Debbora, ejusdem
devicio in Sisara diabolo
,

Ecclesiae

131
neni,

'^•'^-

Saul

regiii

JuJaici iiisinuat repromissio-

lypum poitans
coelesiis gloriae

canlicum

vd

reprubaiioiiem, sive ejusdem poiiuli aerauqui David, id
esl, Cliri^tum

pruclamal.

laiionem,

injuslo odio

79. Jepbte, qui pro victorla obtenla filiam
lavit (Judic. XI ),

immoin sa-

iiividiae

conatus est occidere.
filii

Redempioris ostendebal figuram,

89. David

Dei et Salvatoris nosiri expiessil

qui,

ex iiiundo iriumphans, carm^m propriam

imagineni, sive quod insecialioin'

JnJsoium

iiijiislain

crifieitfin obiulit.

G
Salvatoris
nostri

persccuiionem sustinuii, sive quia Cbrisius ex ejus
siirpe

80.

Samson

mortem

el vicio-

cainem
Urias

assunipsil.
lletbaeiis

riam (iguravit, sive quia de faucibus diaboli genies,
Jesu Save. Josue, filium Num queni LXX filium Nave, vocanl, viriim insigni aninii forliludiiie, Moyses et vivus babuil nimistruni el niorieiis iiiipe.rii successorem. Ejus prinmm menlio fit Exo.l. xvir, cum uohilem piignJin inivit cum Amalecb, in qui etiam vieior fuil. (luocirca pr;eclare ait Origenes in illuin ipsuin locuin Lsquead hunc locum heali nominis Jesu uu quam facla esl meiilio ; liic piimum roca'uli hujus spSendor elfutsit. Idem cu u undecim sociis lerr.nii promissam exploravit, el Judaeos fiacliis melu ac debililains confirmavil, Nuni. xiii. Uuo loco Osee, id esl, Servalor appe bilur, id i|uod notavil iu q. 2.5 iu Nuni. Poslrenio popiilo Dei posl deviciuiii iinu:ii el trigiiiti reges in terram promissain liilroilucio, illani divi:,it. El cuiii nomiue. luni Cltiisli Jesu Snlvatoris ifbus praeclarissime gesiis nosiri iniaginem expressil. Siar. 75. /{n(i6.Nam Jerlclio, id est, luna, munduin signlUcai , qui toliis iii iiialigno positiis esi, IJo.iiui. cap. ult. .\ cujus exiliu Cbrisli saugiiiiic liberamur. SiAn. 76. iedeon. Dj liilera T Gr.eca serino esl. lianc aniein alhgnriani egregie iracial bealus Augiisiiiius Numerus, quia Ireliis xerliis in q. 57 iu lib. Jud. :
''i.
,

90.

typ:;m babuil diaholi

,

cujus

quem locum
Arev.

in

Prudenlianis, cap. 20, fuse evplicui.

Jesum,

,

:

ail in vovendo ilreddemlo iinpiiini. Iii eadem senlcniia esl beatus Tlioinas. Sed beaius Au.giistiniis, q. 49, in Ib. Jiid., qna?siioiiem baiie niagiiain esse ail, cl ad j'idicanduin diflirillimaiii , de qua ipse co-

79. Jep'ile. Beatus Ilieronyniiis

luui fiiisse slnliiiin, et in

,

Q

centi erant,

signum insinuul cTucis propler tiileram T

Crwcam. qiia ste numerus significalur, per quos etiani genles mag s in CrKci^i' m creditaras pra'liguialumesl, quod liliera Grwca esl. Vnde Grcccmum ncmine Aposlulus onines ijentes significat,

piose in prlinis ei eruilile disserit. Cicunqiie sit, cerluin esl de quibusdam nialis opcribiis lioiiiinuiii in Scrijitiiijs sauciis qii3>dam non mala, seJ bon.i futura signiliciri ; id qiiod eruJite prnliat idein beatus Augiisiiiius, iii I b. xii, coiit. Faustuni. Sovb. 80. Fort., pturesque morisns. Arlv. 86. Samuel vero. Samuitleni iioii luis-e sacerdotein, sed leviiam, miii.i eMStiu ani ; orliis eniin est ex .\biailiar lilio Core, 1 P.ual. vi. ru:ii sacerJoles nece-sc fuerii origiiiein ilucere ex .Aaron. .\iqiie id videtur iniiiiere Psalni. xcvui, liis verbis J/oi/se» el .iuronin snccrdotibus ejus; ile Samiiele :iulein ait : El Samuel inter eos qui imocanl nomen ejus. \i beatus Aiigustinus biic ipsu loco afiinnat sacerdoiein, et quiJein iii:igiiuiii , fuisse S.imueleni. Et ii lih. Kelr., c. 43, ail Saniuclis paliein iioii fuisse qiiiJeiu sacer(lotein, leperiri lanien iu lilns A.iron. Siar. 90. Uuiid Uiias lypuiii babueiil diaboli, et Bersabee typniii Eccie^i*, dilJcu laiiin a iguam pr:c se ferrc \idelur; sed qu.e ipsa rei ex|ilicatioiie salis di:

luiiiir. iit

iii

iiiuliis aliis

siiiiilibus

a legoiiis

accidit.

cum

dicU

;

Jld/E') pri-

«LM,

ClUiiI,

quod ia linguis gentiumGrcrca ila e.xomnes decenler signilicciilur. Siar. Ibid. Ilaiic allegoriam expressil sacer poeta Pnidentius, in pnsfai. ad Psycliomacbiani, vers. otj.
i:t

Gr.«co

;

11/

per illam

de Lria Hetb:Eo IsiJurus siiiniisii ex sancto Augii^liiio, cujiis verba lale ex.«cribit nuaesliou. in lleg., lib. II, cap. 2. Oiisei vanduni iiilerea quod iieque figura in uninibiis debet repr.esentare figuralum, iieqiie in eo quod repra'seiitat pcrfeciionem rigurali
liaiic

;

113
cotijiigio priiis eral

ALLEGOULE QU^DAM SCIUPTIU/E SACU.E.
cifmlala Lcclesia,
(lUJiii

ffl

Clnisius

A

Spiriliim

fceirlilonnis gra i;c siiirilualiler asjirat, yer
aii reviviscat.

concupivil lavanleni a sorilibus sa;culi seinelipsain, et
[ler l;ivacri uihl;iiii purificanleiii.

qiiem a morie pcci

101. Sepieni millia
(jiiod
iiini

viri,

de quibus dictiim

Elia-,

91. Salonion Cliristi prseiiuiilial ngiirain qui aedificavil doiiiiim

curv:iverunt geniia anle Baal, signilicaiil
so|itirijiiiiis

Peo

in

coejcfeli Jeriisaleiii,

nou de

li-

nuineriim sanrloruiii, qui, Spiritu
adimpleli, diabolo reiiunliaveruut.

gratifa

gnis et lapidihus, scd de sanciis oiniiibus.

I

92. Regina

Aiislii,

qu:« venil ad

audiendam sa-

102.
bus,

Naaman Syrus

significat popiilum
polli.liiin,

ex genti-

pienliani Salouionis (/// Hei. x; // Paral. ix), Ecclesia inlelligilur, quse
;id

maculls rieliitorum

atque a Chrislo

verbuni Dei ab

ulliiiiis liui-

pcr sacrauienuim baiilismi purilicaluin.
105. O/.ias rex,
qiii,

bus

(err3C

congrcgaUir.
filius

ob nierilum sceleriim siioriim,

93.

Roboam,

Salomonis, el Jeroboam ser-

in

rroiue coiilagio leprse pe>fuiiditur(// Pnnj/.xxvi),

vus, quibns Israel in duas partes divlsus est, signifi-

regniiin indicat
Iiim
peifidi;c

Judxorum,
fronte

qiii

dedecus
ubi

133

^' '"=*"

canl divisionem illam

iii

Domini adveulu faciam,

in

in

gerunt,

crucis siguuni

qua pars credcnlium es Judajis regnal cum Clnislo,
qiii est

porlare debuiTant.

ex D;ivid geiiere (irius; pars vero secuia Aiicujus ad cultuiu
ijefiiidae scrvliulis

lOi. Ezecliias rex, cui pro bono opere quindeciiu

liclirisiiim,

cr

B

anni ad viiam adjiciiiiilur (/
/s.

V

licg.

xx; // Par. xxxii

rore constricii simi.
94. Golias (/ Reg. xvii) desiguat diabohim, cujus
elevationis superbiam
C5. Klias CliiisUini
Cliri.-li

xxxix;

Ecct. xlviii), significat oiunes sanclos,

qiiibus ad acquireiidam vitaiii
li^gis

pmstravii
qiiia

huiiii ilas.
siciil

cmn drceni

verhis

Dec-ilogi

alernam quinque libri dmi sunt, ul per

demonslr.it,
ila

igneo

compleniciiium

legis et

pr;cceptorum regni cailcsiis

curru ad superna sublaius est,
riis

Chrisius niiuisie-

plenitudineni consequanlur.

angelorum assumptus
Kcclcsia esl

esi in ccelnni,
(LJias

105. Josias rex, qui celebravit pascha, el de temI

96. Vidua, ad quaiii niitlilur
/iej. xvii),
,

pascendus (///

lo

Domiui

idola

niulia depulit

(IV Rcg. xxiii;//
qiii

ad quain per fideui veuisse

Par. xxxv),

sigiiificat

Chiislum,

pro nobis pas-

legaur Chr sUis,
iion
defii.il,

cnjiis rariii;« et oleo benedicilur, et esi, graii:i corporis Christi, et cliri-

tionem suscepil, aique omnia exsetiabilia geiiiium
de
siise

id

tLinplis

corporis

nostii

dejiciens,

igne

virliilis

sinatis unctio,

132 fl"^' ^"'o
euiiideiii

niuiido quotidie iiiipen-

exusla comminuit, atquein hujus saeculi torreii-

ditur, et nuni|uaiii minuilnr.

tem projecit.

97.

Elisa-us

Redeniptorem
akiiudiiie, id e
l,

Dominum
calorum
a

lOlJ.

Sedecia?, cujus oculos in Reblatlia rex Ra-

figuravii,

qui de niomis

l)yloiiis evulsit

descendens snhlimitale,

liuniiliavit

seipsum

foriua

C

liujus niiindi significai;
blatlia

{IV Reg. xxv), di\iies et peci aiores iii Laiinum enim vertitur Reideoque
isie sigiiificat

Uei iisque ad rurmani hoininis, ac morluis inembris
su'i

mulla

licec,

eos qui in

meiiibra coiiposuit, ei iiosiram mortalilaiein sui

hujus muiidi imilla actione et aneciione iiivolviinluv,
alqiie,

corporis medic;na sauavit.

a

diabolo

capli,

iiilelligeiili;c

oculos per-

98.

Pueri

qui, insultanles
,

Elissco,

clamabant

:

dunl.
107.
Is;ii;'.s

Aicende, calve, ascende

calve, el invasi ab urso pe-

forniam cvangelislarum et aposiolornm
uuiversa sacraiiicnta Chrisli, non quasi

rieruiii(/F
qui puerili
variie

llcg.
siiiliitia

ii),

indicant

popu'um Judieoium,
in luco Calid

expressit,

qiii

deriserunt Chrisiuni

futura, sed qu;isi prcseiitia pixdicavil.

<rucifixum, et capti a duobus ursis,

esl,

Il8. Jeiemias auicm

iii

verbis el passionibus suis

Tito el Vespasiaiio, interierunt.
99. Puer
lieris filium
lilis;ci

inortem et passionem figuravii Domiiii Salvatoris.

cuni baculo ad resuscitandum

mupia'-

109. Ezechiel imaginem Christi geslavil, qui positiis

missus (IV

lieg. iv), lyjium |irisc;B legis
iiiliil

in

lcrreiia

peregrinalioiie populuin

salutaribus

ostendil, qu;c geiieri
sliiii,

humaiio Iran^missa

pra>(cptis insligal.

nisi

quod

in virga solaui

auctoritatem seveii-

110. Daiiiel, qui vilam cseliliem tenuii, siiuiliiudiiiein

lalis moiislrnvit.

haljuit

coniineniia

sua eorum qui

suiit in otiu

110. Suuamilis
ris

(ilius

mortuus

(Ibid.) humaiii geiie
i

D

saiicto, et terrenis copiis iion abiiluiilur.

figuram tenet, supcr quod Christiis septies

scil;iiis

lil.

Oscas

Clirisii

deinonstrat

ligurani,

(|ui

ex

auin?(^re. Vide appeiid. 10 ad Elym dog., num. 10, loiii. IV, pag. hit. Ari.v. 90. Viduii, acl quain niillilur Elias. Diias lias allegoiias de Elia el Cliiislo iraclal pNPclaie bealiis Augiisliuijs in i-erin. 'iOI di' tenipore, qui

eodem

Elisseo et

Dnmiuo aflegoriam expouii beatus
Suar.
i

.Vmbro-^iii- in

epist. ult. lih. iv.

^eiino esl

'1

iii

Doni. 5 de 'Irinilale. Siaii. 98. Puiri gui pr stultiliam. Rcclius esl in lih. iiis. qin puerili stuliitia, qiiam in liiip. qiii per slultiliam. Id ipu d doceiu lixe vcrba heali .Viigii tiiii, (|U;e ahillo iiiuliiiiius esl no-ler isidorus ait eiiim in lib. XII (:(ii)li;i Kaiisl. Elimro piierus iiisullanles. et cUimamef, CALVK, c.u.vE, bestiw comedunl; pucriti stultilin dendenies C.lirislnin in loco Calvaricc crucili.ium, iniast a dicmonibus percuiit. Siiprrloieiii autcm dc
;
:

102. Xaaman Syrus. Exponit liaiic allegoriam heaUis .\uguslinus in seiiii. 10<8 de leiii|iore, ul Audivit Nuamnn puellam, el venitad Eliegregie ail Siruin, audivit populus geiitiuni proplicliam, el venil ad Cliristum. Naaman venien^ ad Eiisccum iUnaiur a lepra, et poputiis g, nlium veiiieiis ad Clirislum ub oiiini
:

perciitiirum leprn piirgiitur. SuAlt.

107.

De

Isaia aliisipie proplietis

mulla Isidorus reluulti.'»

pelil in liliro Prnceuiioruin. Aur.v.

111
in

Oscas. llaiic alleitori^im illuslra^it, el

simililius

exemplis lociiplelavil bealiis llieroiiyiTiui proiem. ad raiiiiiiath. iii Oscam l'r'jphel. Su.ui.

*:3

S.

ISIDORI IIISPALKNSIS
sno Eccie-

EnSCOn
ii

1!0
seqq.), lyiius

fornicalioiie genliuni .issumpsii io corporc

A

12!. Zorobabel, s.icer<ios (// EsJr.
esl Doiiiiiii Salvainris, qiii rediixil

de captiviiaie poDdiiiiiio teiii-

113. Joel, qui
pice eos
piiint
qiii

inlerprelalur ircipiens, iiidicat
osliimi, cl
diviii.TC

ly-

piiluin, ei

de vivis lapidibiis ciiislruxit

fidei

scienlire

inci-

pliim.

cognosccre sacranieninm.

J22.

Judidi el

Estlier

lypiini

Ecclcsiae

gpstant,
intcriiu

113.

Amos, pastor

ei rusilciis, Cliristi est lypiis,
id esl,

hosics fidei
criiiint.

pnniuni, ac pnpulum

Pei

ab

qui ab ofOcio pasiorali pecorum,

nb Hebr:co-

riim regiroine (ranslaius, nuiic alios greges pascii in
gpnlibiis.

d-23.

Tnbias pnsc.-E !eg'S imagincin

toiiuii, cnjiis

ociilns Jiid.iica; liinindiiips

134

"^-

Alidias, qtii
lieg.
in

J35
,

obca;cant, duiii eos

in

S.imaria ccnliiin pnvit
signilicat

luniinis sacraiiienta niale intelligenlcs obc.Tcant.

proplielas (///

xviii),

omnes

fidei

i^i.
Clirisli

Tobias

,

lilius

ejus
,

Dumini

noslrl

Jesn

prscdicaiores, qui

lioc niiindo alimeniis
reficiuiil.

sacraium

imnginem

baliuil

qui veliit

abscondit im et

Scripluranim nmnes credsnles
{JD. Jon.ns {Jon.
tribii?
ii)

olica-caiaiii
illimiinr.l.

figucecal gine legemclaritale su.t viriulis

Clirisli
in

m

'rlem figiiravjt, qnj
lerrae,

diebus ac noclibus

cor.le

quasi in

f23. Tres pueri

(

/)an.

in)

pr.Tluliriint
in

figu a.ii

venire celi, quievit.

p
foili.;,

sanciorum, qui corpus suum
Cliristi

persecutioncm pro

HG. Habacuc,
qiii,
ci)iil''nipl.iliir,

luclalor

popifius
in
iii

esffidelis,

noniine oblulerun!.
xiii)

siiper exce!s.i

constilulns,
:

cruce Dnniiniiin

i-Q. Siisr.nna (Dan.

rguram

rcc'cpi:p babet,
accii-

dicens

Cornua
ejtis.

manibus

ejus,

ibi

qn.ini lesies f.dsi Judaei, qu:isi
S'l|ll.

adulieram lcgs,

cvijiTmala en virtus gloricE

117. Sophonias

qiii

intcrpretaiur speculaior, vel

127. Nabncliodonosor
diaboli

rex

(lY Rcg. wv)
pltbein,
f

lypiis

abscondilum Domini, significat eos qui per conteiiiplaiionis arcanum ad perrectiim perveniunt i;ieriio-

fuii, qiii Iircreticoriim
,

rroris eapliin

viiaie devictam

dc

Jerus.-ileni, id esl,
,

de Ecclesia

rjm.
118.
Aggaeiis
et

nabyloiiiam

,

il

esl

in

ignorantise

cnnfusionein

Zacbarias
in

fignram

gcsiaveniiit

abduxit.

sancioruiii, qui nobis

luijus

peregrinaiionis vita

128. Princeps coqiioriim,
.'ubvertil,
lioc
signific:il,

qui

miiros

Jcrusalem
venhis

fuluruin teiiipus liber.aionis declarani.

(|U(id

omiies qui

119.
lypiim

J!3!.icliias, qiii

rmgcliis Domir.i inlerprelatur,
qiii

desideiio serviiinl, virtiiies animoc desiruunt.

Salvoloris noslii tenuit,

Augeius niagni
figuram

121. Miicliab.Ti seplem, qui sub Aiiiincho acerbis-

onsilii dicitur.

sima perpessi Inrmenta, glnriosissime coronali
sacerdns magnus,
gerebat

siint

120.
Clirisli,

Jesus,
per

q

(// ^/flc/m!>. vii). significant Ecclesiam sepiifoni'em.
qiia:?

qnem

ex peregrinaliinie s.TCuli biijns ad

ab inimicis Cbrisii niuliam

niariyrum slragein

cfe.esieni

Jeru^alem nobis paiet ingressus
bcaliis

pertiilii, et glori.-c

cceesiis cornnani .iccepit.

H6.

//(ji'(3[:ii'. .'ilt

Ilieronynius in iirnoem.

mirifice incilavcnuit. Sr.vn.

in Joclem,

rEpu.v.;j.?arj(,rj. id esi,

lucians. Alqiie, iii in llabacnc, vel ex eo qnod a:nabilis Doniini esi, vocaliir ttwplexniio,\e\ qund in crianien el luciani, et, iit iia dicini. aniplexuni ciiui Deo cingrediiur, nm-

ple.rntio, sive

amplex ns, sive amidem ail in prooDm.

pleiantis, id e«l, liiclaniis sorlitiis psl "iioinen.' Nnllus eiiim tnin aiidaci voce aiisus cst Deum ad disceplalioiiem vocare jiisliliK. Ibidem Grsecns et Laiinos
iinUit.

quod

apiid

esl,

Uabacum

eos Curruiiie nomcn 'Aij.?ay.o'ju. id leaerelur, qoi apud Hebrios diiilur
in

12S. Princeps coqurum. I1:TC allesoria cum LXX versione cnngruil. Id enini qiioil IIebrai:e dictiini est deNahuzardniii, IV Reg. ull. ^Mr^ -1 rabtn! baltim, nosler ii.lerpres verlil priiiceps exercitns : LXX ver.i, uc-/Luiy;ipr,-, \i\ csi, piinceps coquorbm. Causnni liiijiis vaiiflaljs docle cxpoiiil Lippoma!.us. in caten., xxsvii Genes, IJeatus qiiiileni Hicrniiyiiiiis, in Quaesl, Ileb., sic ait hi plerisjue locls ARcniMAGitidS, id rst, CrQUi.RLM PRI.NCIPES pro M,VGSTRI5 EXERCiTDS Scriptiira coinnientorat, av/tir^fjtrj quippe Grcece in:

P'p;n Habccuc. Sl'.*r. Ibid. Yerba liabaciic,
Abev.

(•rpretntur of.ciDERF..
:

Bealiis
:

eliaui

Aiigiislinns,

in

Vulgala, cap. 111, 4 Cornua in manibus ejus. Ibi abscondiln est [orliiudo ejus.
117. Sophonias. Nomcn Sopboniac, inquil heatus lliernnTMins, in i c. ejusdem prnpheia!, alii speculam,
alii

qiKist.

iii

Cen.,

sic scribit

ISoluni

quidam pR.irosi-

TlM COQLORIM
cidendi.

intcrprelari,

qui
esl

dicilur, srd pr.iEPnsiTLM MiLlTii,

JSam

sic

appellatus

Crcccc a.oyiijLiyiipz; esst poteslns ocille quem S abtichodociii

arcanum Dommi
q:iod
lii

D

nosor misit, pcnes
mililice.

quem

po:ius iiivenilur primatus fuisse

iransluleruiit.

ScvR.
de.lil

Slar.

liS. Agqa^us
gorin',
re"gis

et Zacliarius.

Causam

huic alle-

diio prnpbeia>,
filii

secundo aiino Darii

Hystaspis, cuni sepiuagesiimis aniius vaslitalis templi", qiiem pr.Tdi\erai Jeremias, essel conipletiis, Judios ad lempli iaslauralionem

Persanim,

1-9- Allcgori:) de Macbabseis c'arius exponilur in Expnsitionis s:icramenlnruni , sive niysiic;c fiue Quxsti.n., cap. de Macbabaeis. (Jiio iii op.re pliira quac Isidorus in Allegoriis Veleii restaineiui breviier perstringil fusius expllcanlur, ul jain monui. Arev.

EX KOVO TESTAMENTO.
136
130.
150. Quaiuor evangelisiae

Jesum Cbristuin

sub quatunr animalium

viiliibiis figuraliier

exprimuiit.
evaiige-

De

qiiaiuor insignibus evangelislariim varias

vultibus aninialium cxpriiiiendis qui
lisiis ascribiinliir.EaiiKleiii

siiigiilis

seiilenlias proluli iii nnt. ad Jnvenciim, lib. i, vers. S, Isidorus c.jinmuiiioreiii npiidonem sequilur in

lenuii Sodiilius in cariiiiiie

Pascbali,

lib. 1,

vers. 000.

Arev.

, ,

A

,,

117
131. Maitliaeus
ciilin

ALIXGORIvE QliCDAM SCRiI'TllK^ SACR^.
eumdem Redempiorem
no143. Ilerodes, qui iiifanlibiis ui cein
i.

im
lula (Matexpressit,
vel

slnim nnlum

el

passum annunlians,

in siniilitudinem

theus

\i),

dialioli

frniam

geNiimn

boininis comparat.
1 j-J.

qiii, cuiiientfs
iii

cxslinencre noineii Cbristi de mHinio,

Marrus, a solitudine e\nrsi:s, lconis figuram
,

caede

mariyrum sxvierunl.
in

induil

et

Christi

rrgnum inviclum poteiiliamqne
\itiili

H4. Muli
Cbrisli

Evangelio significant

illos

quwlideiii

proclamat.
453.

non (onlitenlur.
illos

Lueas quoqiie per

niysticum vultum

145. Caeci

signanl qui

fidem

qiiarii

credunt

Chrislum pro nobis prxdicat
134. Jo.mnes :iuiem

inmiol.iluin.
aqnil.-e

neqnaqnam
eumdeni

inlellignnt.
illos

per lignram

140. Surdi

figuranl

qiii

non exbibent obe-

Dominum

post resnrrecuonein

carnis

demonstrat

d enliani prsce|itoriiin.

evo<;)sse in ccelnm.

147. Claiidi
qu.Tp lialict

illos

ilenionslrant qui implere prai"

155. Petrus personam Ecclesiae gesiai,

Ci'pla salutaria iicgligiint.

polestalem

dimiuendi

peocala, alqiie redncindi ab
vi).

118. Ilomn prudens
su| ra
peiraiii
,

,

qui sedificavil dnniuiu

suam
<|i;i
iii

Inferis liomines

ad ccelestia regna (Matlh.

signilicat

doclorem
vitse

fideleiii

,

156. Apostiili qnoqiie onines

iniius Ecclesiae por-

Clirislo

doctriiiae

sux

et

suac

stabiliinenlum

tanl lypuni, quia et iidem in diniiiiendis peccatis si-

B

constitnit.

nillcm

accenerunt pntesialem, babentes qnidem et
,

149. arenani

llle
,

vero, qni acdifiravit doniiim suam snpcr

rormam patriarcliarum
nis in tolo oibe

qni per

verbum

prscdicalio-

baereticum designat, qni aedilicat doclri,

lerrarum

Deo

poiiulos spiiitualiter

iiam falsani

ut

ruinam

faci.it

magnain.

gen^ieruni.

138
di.>.cipuli significaiit

IS'*-

Leprosus, qnein Cliiislns drsceniieiis
cuiavit (Mallh. viii), hu\iiaiiiini

137. Septuaginla duo

illiistra-

de

iiionle

primum
delicti

lionem loiius orbis per Evangelium Triniiati-. Viginti
qualiior

inilicai

cenus

cnntasio maciilosnm.

enim

lioris niiindus

omnis

pcragiinr,

(jiii

lol. Hoc Redeinplor,
quasi de
detraxit
,

dum
a

dc roelornin
vario d
i

altitiidine

nunierus triplicatus propter eaimlem Tiiniialein
Lxxii
ileducilur.

in
,

monle descendil,
.ilque in
(

monum

cullu

Idcirco

aiitcm

niitlnnliir

bini

unilaleni (idci reparavit.

propier pra;dicandum Dei amorcin,
niy^ierioriim gemina Tesiamenia.

et proxinii, vel

IS^. Cenlurio

Ibid.) fidein genliuin signiliciil

,

qux salutem
ni.litcr

filii
:

sui infirmi ad
,

mortem

peieris,
iit

liii-

137

138.

Josepli

typice Chri-ti gesiavit spe-

dixit

Domine
qiiiv

ncn

suin diijna

inlres s\tb

cieni, qui ad cuslndiam sanclse Ecclesiie deputitus

technn

meum

,

persccula

sum Ecclesiam

tuiim.

est, qu;e noii liabet

maculam,

aut rugain.

lo5. Puer auteiii

(ieiiiiirionis, et lilia Clia:ian:E«

159. Maria aucem Ecclesiam significat, quae
sit

cum

mulieris, quos Clirislns non veniens ad eos salvat

desponsata Chribto, virgo nos de Spiriiu sancio
i).

{Maiih. xv), easd<m gentes ostendunl, quas Domiiius

concepit, virgo eliam parii {Malili.

non corpnrali prxsentia

visilavit

.

scd prr

fidciii

HO.

Zaibarias sacerdos,
I

qui

,

angelo jnbente
,

verbi salvavil.

obnuitiiit (Lnc.

),

silcniium legis el prophelarum
nsteiidil.

1S4. Ipsa qiinqne mulier
clesia;

Chnnamta (Ibid.) Ec,

advenienle Clirislo,
l^i. Joannes
annuniiavii, et
cri

ex gentibiis geril fignram

qn;e taiiquani caid est

furmam babuit
remissionem

legis

,

qui Cliristnm
l.iva-

I

is

(|n.Trebat

mxas de mensa

dnininoiuni,

peccatorum per

saiiari doctrinis apostnloruni el proplietarum.

gratiam prscdicavil.

153. Socnis Peiri foliricns (.Vatth. viii) signifiiat

l^iS.

Magi fignraverunt gentiuni populos,
esse Deuni
,

lueem
iiiniie-

Synagogani

,

;c6tu

carnalium dcsideiioruin accriipars
illa

fidci

cogiiitnros, indicaiiles sacramentoriim
,

sam
est

,

cujus

lilia

est

credeiitium

qux

daia

ribus Clirisium

per

tlius

,

per myrrliaiu
regein

Petro regenda.
Scriba repudialus, qni propter quaestum Do-

liuuiinem passum atque

sepulmm per aurum
ii).

1.56.

oiiiniuin SLCCulorum {Mattli.

niiiiuni

sequebalur (Ibid.)
cur impii homines

,

significat eos qiii Cliiisti

154. Joannes aulein. Hae primae quinque allegori.c
siimptsc sunt e\ i c. Ezecb.; quo loco bcalus llieronymiis erudite disseril de lioc argumenio, quod iilierins
Iractal
in

[)

redilil

cum
,

arena conrer^inlur

:

quod

sleriles

sint et infeciin.li

qnod

in

vaiias npi-

prooemio

in

comnientarios

snper

Malth. Congruunl aiilem ciim vaiicinio Ezecliielis ea qu:c de eisdcm aninialibus srribit bcatus Juann.,

nioiies di^traeti non colKBreaiil inler se, et (lund sint inniimerabiles, siiiil :ircna, Apoc. xx. Deains antein Hieriinyinus proprie puial lioc liereticis con-

Apoc.

IV.

SuAn.

157. Septuaginla duo. Mundiini peragi xxiv boris perinde esl, ac si dicerei, inotii primi coeli ( einpy-

reum

exeipio

)

xxiv

hnris infeiiores

omnes

coeleties

orbes circnnvigi, Suar.
142. Pe M:tgis ac innncrum oblatione , qna Jesum Chiisluin Deiini aJoravernnt, comnuMitatus suin ad Prudenliuni, bymn. \i Calliem. , vers. 69. Vide Pliaiii nolas ad Juventiim , lib. i, vers. 285, et ad Sednliuni , lili. ii , vers. 96. Arev. 149. Illevcro. Biiatui Cliiysostoinus , in cap. vii allegoriam , el Ires csusas llattli., tracial liaiic

venire. Siar. ISO. Leprosus. Hanc allrgoriam viJelur a bealo Isidiiro lirda sninpsisse, qui Init ejns inipriiiiis studiosiis , el cenlnra annis pusltriur. Scar. 132. Niiliit antriii beaius Auguslinus, cenliirioneni, ciim jain Jmlaa lioiiiaiioniii iirasiiJii^ lenere-

quem ait be^ilus Hieioiiymus tur, geiitileni fuisse principem exstitisse genliuin crrililur iruin. .'^lak.
;

130. Scriba repudialus. Dialns llieri;nymus ail scribani rcpuiliaiiun , quod signornni videns inaguitndinein, sequi volueril Salvaloreni , ut Iwria ex ii|ieru!ii miraculis qintrerel , hoc ideiii de-idrras-e
qiiod el Sinion

Magns

a 1'etro

cmere

voliierat. Slaii.

119
lldein iion

S.

ISIDOUI HISPALENSIS EPISCOPI

m
cxpulso a corde d.nuionuin culiu.
iiit

proper Dominum

,

sed piopler lncruni

A

lor, (|uil)us laineii,

vxculi appeluni.
157.
Uacinoiiiaciis

diim

priiiiuiii

lucein percepoi

lidei

,

poslca ad lau-

qnem Dominus

in

rcgione Ge,

(landiini
liir eniii

Deuin coruin

lingiia rcsolvitur, ul coidileau-

rasenoruni a (i.Tenionuin lcgione curavit (Ibid.)

si-

qiirm anlea ncgavcriint.
lliiino

gnilic:iLg('fUilein popiiliiin luulloruin cultilnis d;cnio-

105
Si'^iii(i(

iiiaiiuni

luibins ariilain

(Muith. xii)

iiiorium

obnoxium.
porcoruin
iii

al

Syiiagogam, vel aiiiinam niisericordia? ope,

158. PJstores

fiigicnles,

qui

ea

qiine

rilius

iiifrucluosam
,

ciii

eum

dicitiir

Extciide maiiuiii

gesla 6uni iiunliani

civiiatem (Ibid.), signiricaiit
ii^li

tuam

adiiiorel

seiiiper

porrigcndnni eleeniosynam

principes iiupiorum
viiliiles tainen cjus

,

qui duin fidcm Ciii

fugiuiit,

paupenbiis.
Ifii.

stupenles iniranur et pixdic;iiit.
,

Hniiio de

i|iin iiiiinuiuliis spiriliis
,

exiens,

riii-

159. Paralyticus

jacens

iii

lectulo

(Matih.ix),
siio,

sus eiim (icciipat (Ibid.)
riiin
,

significat pnpuluin JudacD,

anima
ilum

esl vitiis dissoluia in
fiierit

139

corpoie

qu;e

et lioinineiii poeniienleni

cui per suliseciiiaiii

graiia
,

Cliristi
,

per poccaioriim lernispristiiio rolinre

negligeniiain acrius inentem occiipai cariiis
ki|itas, adjuiictis

140

*"-

sioiieiii

sanala

contcstim

lecepto

secum

aliis

septem spirilibus

,

viiio-

resurgit, ei lectum carnis, in qiio debilis aiiie jaie-

runi, id est, ir:iciiiidia, avaritia, iiividia, atijue ven-

bat, ad

domum

virluliim reporiiit, ut se inira con-

B

tiis

ingluvie, inaiiigloria, fornicalinue ati|uesuperbia.
,

scienti* suae secreta conslringat, et nequ:iqiiaiii in
exleriorilius ullra voliiplatiitus dissoluta disciirrai.

lCo. Paierfamilias

proferens

de

tliesauio

suo

iKiva ei velera (Matili. xiii), Christiis est, proferens

160. Arcliisynagngi

(ilia

,

ad

quam

diini ciirand:',ni

de impenclrabili sapicniia
scilicei Veiiis, in

siia

geinina Tesl:iiiiPiita

,

pergerct Dominus, t:inien priusquam ad
tetigil

eam

venirei,

quo

felicii:is

terrena promiititur, el

eiim a tergo mulier, quae profluvio sanguinis
,

INoviim, per
1G(J.

quod regnum

Cflelorum speralur.
in
,

laborabal (Ibid.)

figiiram liabuit Ecclesia; venienlis

Ilomo qni scminavit
xiii)
iii

agro suo graniim
qiii
,

si-

ex gentibus

,

quse
et

dum

post prxdicalioneni, et posl
Christi ciedidit,

napis (Luc.
iii

Clirislus est

seminavil lideni
,

passionem
(|uasi a

,

posl ascensionem
leiigii, el

iiiundo

,

quo volucres

coeli

id cst

spiiituales

tergo

Dominum

ante accipiTC salu-

aiiiniiB reqiiiescuiit.
i(J7.

tein quaiii

Synagoga, promeriiii.
ca?ci,

Mulier quoe fermenlnm abscondit in satis

tri-

101,
ficaiit

Duo

juxta viani sedenies (Ihid.), signi,

biis

(Ibid.) significat sa|iientiam spiritualis doclriiKT,

utiosque popiilos Judsorum, aique genliliiim
,

ferveiiti

m

in Trinitalis ainore.
,

per ndera Cliristo appropinquanles

qui dixil

:

Eijo

16S.

Hnmo

qui absconditum lliesaurnm in agrn
xiii), ille esl qui in isto

sum

tia, veritaa et vita.

reperil (Matth.

mundo, vencl

102.

Dxmonium

Iialiens, coeciis et inutus, qiii scri,

C

ditis

oinnibns, Chiistum vilamque xlernam acqiiirii.
niillia

bitur a Salvatore cuiatiis (Ibid.)
idololalria

indicat eos qui ex
coiivertiin-

1G9. Quiiique
duobiis piscibus

viri

qni

quinque panilius

gentium ad fidem doininicain

141

pasii sunt (Joan. vi), Ecclesiae
in epistola

lo9. Paralijiicns. Correctiores sunt lib. mss., qiii habenl animn titiis dissolula, quam Impr., iii quiluis est anima vitiis de.^iolata; nain alliidit ad clyiiiologiam Grsrse vncis. Paralyiicus eniin dicliis est
(|iioJ

quam docei
cciil.

bealus Augiislinns
Illiid

,

ad Vio-

.Tppellaliis,

paralysi labnrel , qni iiiorliiis sie est Grreois qiiod nervos laxet et dissolvat, kko tou 7r«oa)ustv , (^iiod cst dissolvere. Ilaque Tertullianus proprie et eleganter dixit in Apologia de Chrislo paralylicos reslringere pro sanare. Suar. Ibid. In Ltyinobgiis, lib. iv, cap. 7, num. 2S, Paralysis diciliir a corporis impensalioiie nomiiiari. S^-d nolis observaiur aliler legenduin , ut corporis iii
solutio aiit dissolulio iiilelligaiiir. Ai\ev. 160. Archii.tjnagogi filia. liecieaiilem scribit

obiler nolaiidiim esl. salum , eui •ipuil llebr. responilel nnmen nxD Seach (iieqiiecnim Heliraicum , aut Gr;ccuiii , sed Syriiiii nninen est) , geiiiis luisse iiiensurae, qii« conliiiebat terliaiii parleiii eplii. Et qiiidem bealus Ilioronyinus aliqiiando s:iliiiii verlit , ut Gen. cap. 18 , iilii ciiam lit iiicnlio Iriuin salnruin. Sic eiiiin Abraliam ail Sar.i; Acce:

Dnnal.

lus Chrysostnnius leiiiinaiii

Dominuni arcedere
iiiuida

,

non esse aiisain qund ex legis piaiseriplo

beacoram ad
ini-

nnnniiiiquam vero moCras modius simila; statere uno, diiiin, ut IV l\eg. vii et duo modii hordei uno. Ilic eiiiiu liabent Ilebriea seach, id csl, salum. Ilaque loriasse qiiis miretiircur idein Hieri)iiymus enarraiis hanc parabolani Maiih. scripseril Salum genus est mensura; juxta ir.uXIII rem provincioe. PalwstiniT, uniim el diniidium mudium
lcra, tria saia similie coiiimisce;
: , , :

Nobililalum aiiieni esl diviniiin illiid iniraculum plane divin ir:iculo, et lectii dignissinio, quod narrat Euseb., lib. vii llist. Eccl., cap. 14.
essel.

"

capiens. Quod prociililiibio siiiiipsil es Joseplio, ipii, lil). IX Anliq., cap. 4, ait : Salum ferl modiuin uiiuin, et seniis Ilulicum. Seil ne viro siiinnie doclo iiola innraiur, diceiiduni eril non euiiideni fnisse iiiodiiiiii,

SUAR.
162.
Iii

sed
lexlu Grialii
,

al

uiu alqiie

aliiiiii

pro regionuiu varielaie. Pro,

uli

eliani in aliis
,

impressis

baliiliter

auicm suspicaiur Janseiiius

c:ip.

57,

pr.c-

scribilur idolatria pro idololatria AllEV.

quod

reslilueiiduin.

167. Mulier
lib.
I

in Levil., cap. 2, sic ail

sata tria,

fermcntiim abscondit. Isychiiis , Ahscondit iii fariiia : Ecclesiam siiinificans, quw in Trinitalis verbo

quK

operis ipind Coiic nliani evangelicam appellavit , ideo Dnminum iriuiii satnriim larin:» iii hac parabola memiiiisse, (|U(ul mos lortasse fiierit iii Judaa, ut laiitumdcm paiiis in usiim l'amili:c sciiiel ((iiificeremr. Id quoil congriiii cuiii loco pricdicio
clari

fermentat theologiir n:ys(eria. Haiic allegnriain interpielans beaius llieroiiymiis, pru;iiiisit niinqiiain parabolas el diibiam u^iiigiiialiiin iiiiclligentiaiii ad

Geii
(|uis

XVII, el aliqiinl aliis sacrse Scripliirae locis.
aiitt-m

Si

r:it:oiiem

diligeiiler

inivciit

,

iiiveiiiel

eplii,
iii

sive sala liia, paulo plus capere
Ail
(]u;cstioneiii
,

quam

capiiint

dogmaluin pioficeie. Sed Initase alius auctor recle reprehendilur, qui nnn ad aniiiiiim pieaiictoriialem
laie iiiforiiiandum
iiilatis

lli^p.inia celeiiiiiii x. Suaii.

Ibid.
s;ilo

qiiaiii
i

Siiariiis
sl

excilat

de

sed ad st:ibilieiiduni sancla; Triiiiyslerium, hanc adhibuit allegoriain, contra
,

cxpliiandam
lil).

cniilerentla

docirina

Isidori

Cdiii nolis

XVI f.lyinol., cap. 20. Ahev.

lil
sniil populi
,

ALLEGORLC QL/tDAM
qui per quinqiie corporis sensus
,

SCfJlPTLR/i: SACR.t:.

12-2

ali

A

170. Qni aiilem liora lertia, hl suiit qui ab adolesceniia ad fidem accesserunt.

iiienlo lcgis spiriluails
plici

a Clirislo reficiuiUnr, ei du-

Teslanienlo, qnasi genieliis piscibus, saUiranUir.
riulem
niillia viri
viii),
qiii

180. Qui vero bora sexla condncti suni,
qui in juveiiiiitis .Tlale ciedideriinl.

lii

siint

nO. Qualuor
sia

aliis

septem

panibus alunlur (Marc.
est,

eadein geiiiiwm Eccleparlibus dilTundilur,

l&l. Qni
qui,
tiain

aiileiii

linra iinna

acces^eriinl,

illi

snnt
*

qu*

in

qnaluor

iijundi

jam

a jiivenliile in scneclutein declinantes, gia-

aique ubertaie scptiforniis gratiae recreatur.
171.
llle

percepernni.

qui

s«pe nunc

in igiieiii,

niinc in

aquam

182. Qui
siiiit qiii

veio uUiina
li,

hora iveiunt (Ibid

),

illi

cadebal {Hlatth. xvii), niundiim
leiu

signiricat. Igiiis au-

jam decrep
ad

el in

cxlremo

viia; sna; leint;inieii

innainmanlem

cupiilitalein, aipia
in

carnis volu-

pore

vi

cali,

Clirisliini

venerunl. Qui

prioiii

plaiem demonsirat,
tidi;ino

qnibus seiiipor arreptiis quo-

ribus pareni niercedem beatiindinis accipiunl,
lis

il-

lapsu prixipitalur.
F.lias,
;

conservans Chrisliis jusiiiain, qui prima bora nasunl
;

172. Moyses el

qui

appariicriint
;

cum Doel

livilalis operali

iu istis iinpeiidens n isericor-

diam,

qiii

una viix bora laboraveiiini.
fi!ii

mino

iii

monte

{Ibiil.

Luc. ix
qiiariiin

Marc.

ix), lex el

185.

Diio
xxi)

niissi

ad

opeiandiim
ijpuin

vine;iiii

proptietia

inlelli;.;uiitiir,

vocibus passio,

(Matth.
resiirreclio, et gloria Doinini declar.itiir.

duorum pnpulorum
iiilelligentiani

demoii-

stranl.

Primus enim missus vocuiur gentiuin pupund operis divini cultucxsiilil, et sese ilu-

173. llomo lialiens cenluni oves,

qiii, reliciis ills,

lus

per iiaturs

ovcm perditam
liit

qiiscril,

ac repertani linnieris reve-

raiii,

qui piius taiiien
iicgavii.

coniumax

(Luc. xv), figiiram Clirisli exprcssil, qui, reliclis

iiim

Advenienle aulem Doinino, priorcm

iiiillibus

angelorum

in

coelo,

ovem

qiia^

peiieiat in

coiilumaciain seiinente eniiindal obcdientia. Secundiis

Adam,
ril,

ut boiius paslor, qnaesitam in geiilibiis repesiiaj

alque crucis

liumeris ad paradisiiiii rcpor-

respondit

auiem missus Judxoruin per legis cognitionem Omnia, qihvcunque dixeril Dominus, fa:

lavil.

ciemus
qii;n

;

sed idcirco damnalur, quia
legis

non

sohim
in

iii

174. Mulier,
Lcclesia esl,

penlilam

reperit

(iracbinain,

professioiieiii

prsev^iricams est, sed

ipsiiin

qiiae

animain diaboli laqueis ab-traclini
per
pceiiileiitiaisi, el aii-

Duininnm
184.

viiieLB

parricidales nianus exercuil.

et perdilani, diini iiivciierit

Ilomo qii

\ineam

plantavil

(Matth.
iii

xsi;
(nia

gelorum

et bomiiiuni facit laeliliain.

Luc. xx), Deus
a'dilicavii

esl, qui

cnndidit Jerns;ilcm,
.lar
foiiit,

decem millium talenloruni {ilallh. xviii) significat lioniines qiii Deo siiiit obiinxii pcr Iransgrtssionem dccem praiceploriim, sed siciit iio175. Debilor
bis posceiilibus
lur, ita
iiiiiii,

turrim, et lorc

videlicel
id est,

tein-

plum,

et aliaie, et s;cpe

circuindedii,

ange-

lornin mniiilione vallavii.

a

DoniiMO pcccati vinciila r(ia\andiniiltal exem|iIo

185. Coloni

auleiii

qiiibns

vincam locat

(Ibil.),

unusquisque nosiriim

Do-

populus est Israel, qui sub divino cultu possedit Jerusalcm.
I8C. Servi auleiii
fecli
([ui

ne

dum minima
majora

debila in iios peccanlibus non

concedimus,

nostra exsolvere

cum

usuris

tempure friigum missi

iiiler-

pusnaruiD coganiur.
176. Dives, qui camelo coniparalur (Uatlh. xix
;

sunt a

143 colonis (Ibid.), proplielae
sangiiis elTusus

inlclligun-

lur,

quorum

esi a Juduiis, diim
el lcgis.

ab

Marc.

x),

pcrsonara indicai Jud.eorum, qui
t

ile legis

eis qua;rerent jusiiiia;

fructum

pntenlia glorimtiir, quanqiiani propler

rrcna, quse
facilius

187. Filius

aiilem

novissime niissus,quem c]eoccidcriiiil (/iii;/.), Clirisliis
,

colunt,

non habent rcgiium ccEloruin, ubi
lorluosus,
et

clum coloni cxlra viiieam
portas Jerusalem.

genliuni populus criininibus

sarcinis

e>l, qiieai crucilixcruiit Julaei

ejicienles euin exlra

peccaloruni gravatus, ingrediliir perToramen acus,
(|uasi

per angiislias passionis, dolorum ac laboruni.

188. Coloni quoqne

,

qiios

Doniinus vinea: pcrdit
nliiii,

177. Paterfamlias qui opcrarios ad \iiieam conducit,
el

(Ibid.j, pnpuli Juda-nruin iiilclliguntur, qui
vi.leninr,

ut

denarium

142

proiniiiit

{yiatth.
fidei,

w),
pro-

dispcrsi

aique peremili suni.
ri

Illi

anletii

Christus est, qui vocal oiniies ad

ciilliiin

n

agricolae ad quos viiiea transle
licant apusiolos, vel successores

prsecipisur, signi-

miitens eis pra^mium perfecta! beaiiiuilinis.

apostolomm.
suo (Miuth. xxii),
ex virgiiie car-

178. Operarii hora prinia condiiili
rudiinentis iiifaiirue culliiiu
lidt;i

lii

siiiit

qui a

189.

Hex

qiii fccit

nuplias

filin

conscculi sunt.

Deus Paler
18.J.

intelligitnr, qui cnpnlavit

173. Allegoiia lircc de Clirislo, laiiqiiaiii bonn pastore, ovem (|nje peneiat liiiiiicris suis porl.inli',

Isidnnis

iiis

di'-persioiieiii

Jud;cnioni
fecil.
iit

verbis ut videnlur forlasse innnit siio leinpurc, ul noslio

primis Clir sli nis iinprioiis giati erai, nt iii piiiiiris veieruin monuiiienlorum qux adliuc restaiit cernere licei. Arev. 182. INolandus boc loco est loininativus pro ablativo absolulo, i//i5 conurvans Clirislus... in i^iis impeiidens pro in illis ci.'nsenanle Chrisio... iii islis impenilente [Ixc loqucndi ral o iii Slss. Uiiluri s;epius occiii rit quain in Imprtssis, e qnibns, ut arbiIroT, Ediiores eam sujlulcrunl, i|unj Isidori iioii issesibi persuadercnt. Sed abtcr juJiiaiiduui. Aiicv.

eliaiii, |ieisever;inleiii.
18'J.

Arev.
Traciat
bealiis

P,ex

qui

lioinil. ilisMrle,

solel, lianc alleioriain
(ilio

Giegorius iii sed secu,

rius dici pnlai rcseiii palrein regi
cli-siain sociavit in

iiuplias fccis-

m

se, cuiii ei per incarnalionis nivslenuiii sanciain ICo-

uiero Virgiiiis,

siciit

iii

tlialaiiH-..

.

cx duabns persoiiis ficri solct iiii|iiiarum conjnnciiu, nelariuin esl uuiein iii Clirislo duas crcilcre pcrsonas. Su*R.

El cansa est

qiiia

125
iiein

S. ISIDOlil

IIISPALENSIS EPISCOPI

124
(iiiiiiario

virgincm Clnisio.

Servi vero,

qiii

missi sunl

A

rorriipiioiiein
liir.

,

iilcirco

numero compiiianquse noii ha-

vocarc inviinio';, nposlnli snni alqMe proplicUP, qui
Jud.fos
ii
i

per

legein

el

Evnrgeliuni vocivernnt

;

sed

irS. Quiiique aiilem virgines faluan,

nioio lerrenis volnpialilms,
I

nmdo

car.iis el legis

beni

in

vasis oleuni

{Ibid.],

ill* aniiiis suiil quae

OiiiTe

ressi
,

,

folemnilaleni advenlus

Doniini cnn-

liabent

quidem

integriiatem

corporum
lioniines
in vasis

,

sed

non

tenip-erunt

ei quo se iiidignos exislimaveruni viia

servant intra conscieniiam boni operis teslimonium,

SPterna. giiiles
ISiO.

auiem

introisse manifeslantiir.

dum
per-

in facie iilori.iniur

apud
qiiia

,

el

non corde

Kex

iratus,

qiii niisil
,

exercilu* siios,

el

apud

Deuiii. Idcoqiie meiilis

,

peclorum suo-

didil inlerfiCiiri s

llos

et civitalein illoriim ir.cendit

rum

splendorem non gerunt, advenienle Doperegre proficiscens,
(Ibid.), Clirisius esi

(Ibid.), Deiis 1'aler est, qui

suscilavii Yespasiannni

niino, a regni ejus gaudio excludunlur,

Ciesnreni
vit
,

Rnmanornm
ita

,

qui et pnpulnin gladio vaslafiindilus ciim su s uiii-

199.

Homo
siiis

qiii
,

iradidil boiia

ei

civilatem

Jerusalcm

sua servis
reclionein

qiii

post resur-

versis evertit,

ut ulleiiiis belligerare

non

|0ssi[.

suam ad

coelos regrediens, iradidit evaii-

191.

Ilmo autem non iMhens
,

veslem nuplialem
,

gelicam graliara

evaiigelicis negotiatoribu» feneranin

in accubilu

qui

,

loqiienie rege

obmuiuii; quem

dam. Sed primus servus

qiiinqiie

laleiitis

sibi

jubel servis ablaium
(Ibid.),
ille
;

miiti
fi

in

tenebras esleriores

B

daiis quinque

libros legis acccpii,

qund docirina et

est qiii in
si

le

qiiidem

cum

CKleris re-

opere deeein pra>ce|iloriim amplificavit.
2'dO.

quiescil

sed

iiivenius fiieril in die jiidicii vesleiii
,

Allus

clnobiis

liOemis duo Teslamenla pro-

carnis baber.' pollniam
lis tol!i, ei

confesiim julielur ab ange-

nieruit, eaqiie

145

morali

ac mysi-co sensii pie

meigi

in

ccliennam ignis aierni.

dispensando dupl
feiie-

cavil.

192.

Duo

deliilores, ex quibiis

unus dcbclial

201. Tcrtius, sub figura unius talenti, gratix donuin accepuim
in
lerreiiis
in

ratori denarios

qningenlos

,

el

aller qiiinquaginia

voluplatibus nb^curavit,

(Luc.

vii)

,

signincant ulruinqiie
,

po|Miliim,

Judaeoqiiiii-

ideoque projiclus est
operalus esl fruclum.

inrernum, quia niillum inde

rum,

scilicet

et

genlium, ex quibus i\e qui

quaginta denarios debuit Jud.cnrum typiim liabuit
ille

20^. Alii

in

primo servo sensus cordis

et corporis
in lertio

vero qui

144
ab

qningentos

,

genliuin figuram ex-

accepios, in secundi) inielligentiam et opus,

pressil, qui

iiiitio

inundi debilor seniper evisiens,

ratinnem iiiiellexeruni.
205. Juvenis
e\lra
filius

cliirograplium

pecc^ti

per pQenilentiani non solvil.

viduae qiiem Doniinus

mortuam
signiflcai

Advenienle

ilaqiie

Cbrislo, tandem ciedidil, alqiie
qiiia

porlas
qiii

urbis suscilavit

(Luc.

vii),

Lt>eriorem niisericordi:e friictiim accepil; iinde

eum

palam quodlibet mortiferum criinen adinitnoniiunqu.im
et

plus

illi

conces-um

est

a Cbristo
est
:

,

amidins

diligit

C

iji;

q„iq„e

audilo verbo Dei n morte
Cliristi
,

Chrislum, sicut
ptus diliyil.

scriptuin

Cui plus dimiuilur,

peccali resurgit,
iiieipit;

per poeiiileiitiam

vivere

rediiilurque viduae malri

sui

id esl,

Ec-

193. Seplem vero fralrcs qui
runl, et sine
(iliis

iini

mulicri nupsexii),

clesise.

morlui sunt (Marc.
|

bomines

20i.
rielin,

Homo
et
in

qni
iii

descendebat a Jerusa'em

in Jcfi-

infidelcs inlelligiinlur, qui
in iiac

er seplem muiidi aelaies,
justili.Te

incidit

lalrones [Luc. x), ipse .Adam
,

lerra

loiam vilam snam sine fructu

giiraiiir

genei e sno

qui

dum

descendit de para-

consnmpserun!.
I9i. Duo in leclo (Matlh xiiv)
illos fignrant vit.c

dijo coelesii in

mundum,

incidit in angelos lenebra-

qui

rum.
2t'o.

rcmoti a turbis
dentur.
1P.T.

in olio

quodammodo
illi

vacare vi-

Samarilanus descendens
(Ibid.),
,

,

qui vulnera cjus
noster, qui de

ciiiavit

Cliiistns
et

est

custos

Duac niolenles (Ibid.)

inlelligunlur qui

ccflo

descendit

genus

bumanum

a vulneribus

negniiis lemporalium

rerum circumferiinlur.
illi

p cealorum ciiravit.

196.

Duo

in

agro (Ibid.),
in

sunl qui in ministe-

206. Siabularius (IHd.) aposioli sunt
cessores eorum qui infirmilaiem

,

vel suc-

rio Ecclesi.r,

tanqunm

agro dominico, operanliir.
,

nosir.im pracdica-

exqiiibus, advcnienle nocie
tate,

id esl,
fiile
,

sKtuIi

ndver.^-i:

D

i;one evangeli^a recro^int.

qnidam pcrmMnent

in

et

assumuniiir

d

20". .Mnrlha

,

qiis

excepil Cbrislum

in

domum

vliam, qiiidam disceduni,

ei relinqiiuiitiir

ad poenam.

suani, ct in bac minisirabai (Ibid.), signiGcat Ecclesi

197. Quinque virgincs sapienles

{ilnilli.
qiire

xxv)

om-

im, in bac vita Chrislum in corde excipientem, et

animx saiiclje intellignntiir, qunjue sensus corpoiis niillam
iie*

quoniam per
cor.iis

in

npere

juslili;e Inl)or;iiiiem.

adniitiunt

20S. .Maria, soror ejns, quae sedebat secus pedes

200.
••.liis

In tcxlii

Grinlii ernt ea quiv prn ea.^ue

.

iil

in

e'i

recie appant impressiiin, el apud Gri.iliuin inendiiin videiur iiiepsisse. Ar.EV.

quoiMie
Alii

E

lilis

20i.

i)i

primo serve. Divini» Gregoriiim
priiiiis slndii.siis; is eniin ail

sigiii-

ficat, cujiis

liiil III

buiic

modnm
slein
,

Siak. 204. liomo qui dcscenoebai. ler pnnidisum coeleut

irneinl pissenl. in nllegnriaiii.

coelesiis inlelligenda

error viteiur. Jerus:ilem Civiins pncis illn csi, a cujus bcaiiiiiJine lapsus

Ailnm. mlser facius per peccaium. Descendil aiiIn quo oiiinia id esl, in innnilnm iii Jerielio, scul luiin , qiiain signifieal Jericho. 01 ii 01 ciilunt Ad:im enim , qiii divino pr.xcepio oblemperans, divino elinm benelicio Inisset imiiio: tnlis illo violr.to, niiiits iiiiserinin et phirimns alins acerbitales inerilo pcrpessus est. Sic eniin esponit hnnc allegoriaiii Iveaius ..^ugusiinus in lib. de yuast. evang. Slab.
ieni
, , ,

125
Cliristi,
et

ALLECORl/E QlJ.f:DAM
andiebat verbum
,

SCP.IPTIjU.-E

SACR^.
qus
,

126
et oclo

(Ibid.),

demonslrai

A

2U.
siae

Muller

decem

annos infinnita-

eaindeai Ecclesi.im

in

futuro s.tcuIo ab

omni opere
s:\pienli:e

tem habfns,
typus est

a Donr.ino curata est (Lui:.
,

xm), Eccleisie

ce«sanlcm
Clirisii

,

et

in

snla

contemplalione

qu.x in fine lemporuni salulem lidei

lequiesceniem.
Iloiiio

coiisecuia est.

Sex enim

a^iatibus

inundus

eomge,

209.
ires
in

qui nieilia
xi),

nocle poslukiliat

al)

aniiro

pletiir

147

cujus tamen lempus liabet tripertitam

panes (Luc.

simililudinem exprimit ciijusque

disrreiionem,

unam

ante

lesjein

,

alteram

in

I

media

iribiilaiione

Dominum
cujiis

postulanlis

,

ul del

tertiam sub gratia.
efficiunl
,

Sexies ergo terni decem
lioc nosir.Te
,

et oclo
s;ilutis

ei scienliaifi Trinitatis.

quo numero tempiis
quando,
,

146 210.
]\l(Luc.
ct
xii),

Dives,

ubercs rrucHis ager

altii-

iiisinualiir,

a Satana; vinculis soliiti
saliitis

quibus

significat

Iiiimineni luxnriis dedilimi,

curvaii eranius

donum
qiieni

et

spem supcrnsc
(Lik;. xiv)

abundanlem

peccalis, (|uem iinmnderaie plus aui:

cnnteniplationis accipimns.

plius peccare desideraniem argnit Dnminiis dicens
Slulle,

213. Ilydropiciis

Dominnsciiravit

Imc nocle uufenmt aniimin tuam abs
?

te

;

qum
iiia-

deninnslrat eos quos
cxiiberans aggravat.

fluxiis

carnalium voluplalimi

purnsti, cujiis ciunt

,2H. Qiiinque
ler,
filius,

illi

in

dnino una,

id est,

paler,

21G. Ilomo

li

ibcns duos

filios

\Luc.\\)

nciis est.

Blia,

nurus, ex

quibus duo in ires, et

B

fialiens

duos pnpulos, quorum mnjnr figuram tcnuit
,

Ires in

duos dividunlur (Ibid.), signlficant hnmanuin
fide

Jiid.Tioriim

qiii
,

perniansit in Dei

ciillii
,

;

alter jnnior

geniis
iii

et religione

inviceni scparatum, partim

genliuiii

,

qiii

conditore deserto

servus faclus esl

discissione schismaiis, qiiod

duo
tria

significant, p:ir-

idnloruo), qiicm per egestatem fidei reverieniem cle-

llin in

numero
est enini

trinilalis, qiind
filius

deinnnstrant. Di-

inenter susctpil Dens Pater, cl pro conversione

Hjiis

visiis

adversiis paiicm

suum,

id esi,

sub

viiiili

typo iinninlal Filium unicnm;
fidei
,

tiilniit etiani

pupuliis ex gentibus venieiis adversusdiabolum,
qiio anlca luerat socialus.

cnm

aniinlum

el stnla iinmnrlalilali.s iiidnil ciim,
livnris tnrqiicaliir iiividia.

Divisa est et
,

filia

advcr-

quanqiiam Jud;cus fraler
propter salnlem tamen
ruin syinpbonia

sus matrem suam

,

id esl

plebs e^ Jiid;eis crcdens
Divisa
esi et iuirus

ejiis

gaiidium conciuit angelo-

adversus

impiam Synagogani.
,

adversi:s socriim suani
biis adversiis

Ecclcsia videlicetex gcnli,

217. Dispcnsalor prodigiis

,

quem dominus
iit

a villi-

malrein sponsi sui Synagogam
Chrisliis
silii

ile qiia

catione removeri praeicpil, etfraudem faciens
siio,

domino
iinde

secundum carnein
Iiomines separantnr

fiieral

procreaius. Oui

rclaxavii debiloribiis parlem,

li:iberel

iiniccni,

alii

terrenam

,

aiii

Coelestem gl"ri:iin appelenics

pnsleium viveret (Liic.xvi), h;ec cninparalio ad exempliim nnslriiinproposiia cst; nam si iHc a domiin

212.
loe
,

Galila'i xviii

snpcr quos cecidit turris
(l.iic.

in

Si-

^

"" suo
in

laiidari prnniernit, qnia,

fraiidem

ci
,

facicns

,

et

nccidit

eos

xiii), iulerituin

plebis Jii-

poslenim

sibi

de alieuis rebiis prnvidil
,

(|uaiitn
iio-

dcorum
ex iota,
giiris

iiisinual.
t,

Decein ct nclo cnim apiid Gr.Tcos
cxpriiiiiiiitur,

magis Christo pk.cere pnssumus
slr.s

si

ex propriis

ct ct:i, n, litteris

nnibiis
illi

(i-

misericordiam iiidigentihus

f;icianiiis, a

quibus

nomen

Jcsus scribitur,

in

qiicni

cedire

rccipi in a^terna laberiiacnla possiiiuis ?

nolentcs paritcr a Komanis
sunl.

cum
fici

sua uibe prostrati

signific;il Jiid.eoi uin

218. Divesqiii induebaiiirpiirpnra et bysso (Ibid.) superbiam . norenlein qiinndam

213.
vit,

Homo

qiii

arborem
qiii

in viiiea sua planlain

iniperii clariiate, vel

honoris excellentia.
(/tid.)

Christus est,

Synagogam
Dnmiiius,

Judaico popnlo
jiis-

148219.
liatum.

Mendicus ulcerosiis

demonstrat

coiididit, quain

cum
fit illi

quasi inniilem,

genlilein populuiii, coiilessionibiis peccalorum liuini-

sisset abscidi,
lilalis,

a cnlonis aposlolis fossa liumiid est
,

adhibetur siercus,
sicque
in

confeisio peccaio-

220. Quinqiie fratres divitis

illius qui

apud inferos
sub qnin-

rum
in

;

nnvissimo credendo commutabitur

torquebalur (Ibid.) Jiidaei iiitelligunlur, qui
qiie libris posili

melius, dabilqiie fruclus jusliti;B copiosos.

mnt.

210. In Evangclio sancii
nuiic legilur
:

Stulie,

linc

nocle

LncK, eap.XIl. 20, sic imimum luam repe?

D

Ivnt a te;

qnw

a<'tem parasti, ciijus eruni
a

Arf.v.

212

Du:c

priinne liller;i'

n, iiabilK fiierunt
terii el

veleribiis

pendio nnminis Jesu.

nrjccn noininis Je-u t et Christiaiiis pro cnmSrriptnrcs qiii nninerum de-

ocio iii liis ilimbiis liileris ad iiilerprclaiio\iem aliqiiam niysticani seu ;illc;;oricam :ignnver!iiil, recensni in Prinlcntianis , num. Uti ct seqq. ciim
n»lis.

Prn insin»n/ lorlasse

legi'ndiiin insinuant. Aiikv.

218. Dives qui inducbalur pnrpurn et bysso siijnierudilus in priniis scrijitnr, ficat, Tlieophylnctiis, nnn (lubilavil ariirinare divilis ot Lazari non qiiulem
bisinriani,
a
seil ficlain

et tacentur nomina. Pr.Ttieressario Joh, inqnil (jngenes, cap. nominis J"b mentioncin frcit Moyses. qui libri micior csl,ne, si hoiniiiem solum dicerel, arqnmenium uliquod fingere exislima etiir. Eadfii! scntfniia csl de divite Daniascini, :iliiue Enei Lazaro, .\nibrosii, Cyri^li Ihyiiiii , qiii eii;iiii ail ili'vitis qnidcin iiniiien silenlio t^iniiiani ndio difiiis.'e pr;i'leritiiin ah Evaiigelisl:i, gni; scriptum esteniin, ps. xv: lVo« accipiain nomina eoruin pcr lnbia mea ; inenilici vern iioincn meinnnas |iroililuni, taiii|U;im ainore digni. Aiiint ;iiilein i|iiid;:ni e\ trailitimie lIi-hr;KOriini, (]iind per id tempiis ilives

quihiis

exempliim pnnitur,

clare

ciiaiii

i

:

,

ille fiieiit Niiieii-is appelhiliis, el
riis.

mend
iii

ciis i>te

La7.a-

csse paralinlain, qii;e narraliir

II;ec Eiilhyiniiis.

Uund

si, iil

plerisqiic niniii-

giial.

cui tameii nnnien Lazari perspicue repiicgregie ail heatiis Chrysosionins , in hnni. 111 Luc. , de patre et iluoliiis filiis : In parabola non wiil dicenda noinina. Parabolje eniin suiit jll.c, in

Domino;

Nam

bus, sic etiam iii lioc Theophylactns Clirysislnniiiin, virum cxcellenti dncti ina et saiiciilati- , issel iinilatiis,

na; illc a coininiini sentciilia luinqiiain dcscivisscl.

SlJ^K.

127
22). Dcceiii lepnisi,
xvii)
.

S.
qiii

ISIPOni HISPAI.ENSIS EPISCOPI
Doniino(L«e.

128
liaiiseiint

imiii:lanliiia

A

per lavacii

graiiain

aJ

passioiiis

coro-

iKTrelici sisnificanliir, cpii in varii'iale
qiii

colorum

nam.
231.
qiii

divcrsiialem h.aicnt scliisnial

luc ideo ad sa-

Arcliiiriclinus

(Ibid.),
ct

Mnyses

iiilelligiliir,

Ctrdotes

niiiuiiiiiir,

nt, dcicisa onini varictale

eno-

miraliir
ii>

molinrem

s;incliorem
,

populmn per
quain
illniii

ruiii, uniialis peicipianl

saciauieiilum.
qui Ooininuin

Jesnm
non limcbat
(f.MC.

Evangelium

coiigregauim
;

222. Judex iniqiuis
assidue

,

priorem ab ^Egypto dediictuin

finiluin eiiim vinuin

lamen deiirecanlein vidiiam exaudivit
similiuido
est
qiia

ostrndit siiblatain esse gratiam S|drilus sancti a Jndacis, et

xvui),

denionslratur

quantaiu

peraposlolos

in

gcnlibus conlribiitam.
iv) inystice inlcHi-

spem habere

delieat qni Diiniiniim iiidesincnter

ex-

23.J.

Mulier Sainarilana (Joaii.

poscil, ciiin etiai»

apud aures

iiiiqiii

judicis valiierit

gilur Syiiagoga
viris,

qninqne
seiisiim

libiis

legi^, quasi quini|ue

fiequens inslantia vidujR deprecantis. Ipsa autem vidiia significare polest Ecc!esiani, per^everanlia sna

seciindnm

cariii-^,

subjecta
Iiaurire

,

iiiiscricordiier

Dominiis
^cilicel

provocat

quam aquam

pcientem ultionem de
rciicis.

ininiicis siiis, diubDlo, vel Ikc-

vivam, lavacri

peicipcie graliam, vel secre-

tam
iii

lcgis inlelligcnliam.

223. PIi:ir!sa>us orans
esl popubis,
rita sua.
.

lemplo

(Ibiil.)

Jiidxorum

230. .Mulier adultera, qua; oflcrtur a JudiEis Do-

i|ui

ex justilicationibus Icgis

e.xtollit ine-

B

niino lapidanda [Joan.
qnu;,

viii), est
,

Ecclesia ex gentibus,
fueral fiirnicata,
Cliristus
siiiit

prius reliclo

Dco

in idolis

221. Publicaims vcro (Ibid.)
(;ui

geiililis est popiilus
siia
,

,

banc volebat Synag(ig:i zelans

iiiterlici, et

longe a Deo positus confitetnr peccala

qiio-

cam

salval per reinissionem delicli,

iiec

caiii

runi iinns superbiendo rccessit Iiuniilialus, alter con(ilendo

perire,

qui novit veniani

coiidoiiare

pcccantilius.
gentilis

Deo appropinquare mernit
C;i

exallaliis.

237. Sinion leprosus
populiis,
f]ui

(Maith.

xxvi)

est

223.

cns sedens secus viain (Ibid.) populnm de-

est a Redeniptore nuindaius.
Doiniiii

nionstrat gentilcm, qui per Clirisli gratiam lidci nieruit claritaiem.
22t). Z;\ch;cus (Luc. xix) gcntilis cst

258.

Mulier quoe uiigiiento caput

unxii

(Ibid.) Ecclesia est.

quK

frucius sui operis lideiqua
et

populus, gra-

odorein ad laudem Dei
239. Angelns
ille

Cbristi

gloriam

leferi.

tia meriionim pnsillus, qni lanien, a terrcnis actibns

ad cujus descensum movebatiir
\)
,

siiUlevalns, per

ligoum

doiiiinica; crucis Cliristi inys-

aqua, qiiinqiie porticbus cineia (Joaii.
est,
ii!

Chrisliis

teriiim coiileinplainr.

ciijus

adveniu turbatns

est
:

150

Judieorum
eiiiiu
;

227.
nein

Hnmo

nobilis qui in

Vmginquam
,

abiit

regio-

populus qiiinque

libris concliisus

descendeiite

accipere sibi regiiuni (Ibid.)

Kedeniptor nosler

angeln, cominovebatnr aqiia, et snnabatiir iiifirinus

est.qni usqiie ad fines terr;e pervenit accipeieiegnuni

G

Jescendente de
sione

cielis Chiislo,

commotus
sanalus esl

est in pas-

in populis geiiliuin.
2-28.

ejus idein popnlus, et
a

muiidus.

Cives qni nolncruiit

eum regnare

(Ibid.

)

Ju-

210. Ca,'cus
,

iiativitaie,

dsi

inieHigiiiitiir, (pii

Chrisuim regem spreverunt.
qiiam unxil oculos, ad
accipiens
qiii,

qnein

Dominus, post-

2-29.

Scrvns qni
(/fcid.)
,

mnam uuam
significal

pisiiiiam Siloe nii^it lavan-

decein

acquisivii

doctores

accepta

dum

(Joan. ix),
id

sigiiificat

genus bumanuui a

nali-

vilate,

esl, a

piimo hoinine

errorum

lencbris
ct luto
li-

gratia Evangelii,

iii

dccem verbnrnm
adveniente

Oecalogi pr*vitiatum,

cujus ociilos

dicaiiieiuis heiie usi suiit, el dO'
fide aciiuisicrunt, idcirco,

endo ninltosin

14S

Dominus de sputo
Cliristo,

nivit,

quia verbiim caro faclum est. Et lavari oculos

Doiiiino, lanin piscina jussil, ut baptizatus in

acciperet

dabiintnr, qnia
25ii.
illos

liiiT.iti suii'.

legein fidei, et crederel
uiia qninqiie

iii

eiiiii

qui humilis

inmundo

Qni vero ex

acqiiisivit (Ibid.),

appaiuit.
in

demonstrat qui mandatum Dei servantes conscle;.;is,

quuiitur scientiam
scripl;ini,

qniiique

lihris

Moysi

24il.Lazarus,
lentein

quem Dnminus

quatriduaniiin

fe-

eamqiie docendo ad usnm salnlis necessa-

de moiiumento suscitavit (Joan.

xi), signifi-

riiim feneranlur

cat inundum, quein gravissiina peccati

consuetudo

n-, n. 2ol. Qui vero
(Ibid.),

„ mnam

ipsam

ostenditeum qui creditum sihi grati« donuin delicate olioseque traciavii, nmle et rectc aminit

^ ^..j»- „ „ „oo...,o„;i TJ corniperal, qui tamen quarta die niorlis resuscila in siidar o cinservavit t» tur. Prima eniin dies est inortis, tracta ex Adam
. .

.

propago inortis

;

aliera

dies mortis est Iransgressio dies

coUalam gratiam, quia per
coiilenipsit, ut ei augcretiir

iie;;ligenti;im

proedicarc

legis naturalis; tcrtius est
dat;i!

mortis praivaricaiio
e^i

qnod lahoiavil.
jecit

legis

;

quartus

dies
iii

mortis

conteraptus

232. Vidua

qux

in

gazopbylacio dno

ininnla
iii

evangelic;p prafdicationis,

quodie Domimis, suum

(Luc. xxi), aiiimam fidelem deiininstrat ejus qui

opus respiciens, miseriiorditer resuscitare dignaius
cst.

ihes lUro cordis sui frucluin dileelionis Dei et proxiiiii
scrval.

242. Servus
Sponsiis
cuni

piiiicipis

sacerdotum, cujus
xxvi),

dextra

253.
tiiipli;!!

(Juan.

ii)

Christus
,

csl

;

ciijus

amputatur auricula
popiilus,

(ilallli.

Israeliticus esl
effectiis.

Ecclesi;!
iii

celebranlnr
inulatur

iii

cujiis

con-

propler incrcdulitatem servus
amitiit, duiii

Hic

innctioiic

aqua

viiiuin

,

qiiia

credentes

dexteram aurcm
ter.

ad sinislram per InHoltariiiiii,

210. S;epc
csl
iii

liic c.eciis

a naiivitale
iii

,

Evang-^lio, rcpr;csciit;iiur

de (luo sermo monnmcnlis ve-

Cbristian.,

nl vidi
I,

Uoiii.

Subtenaii. toni.

ri polest apud pag. 179. Ari;v.

m
lellecluiii

DE OKTU EF OBITU PATRUM.
lillerx
Iraiisil,

150

cui Domliiiis
fidei
,

in

liis

cni

A

217. Dunlairoiies(/i!d.)popu!uniexprimnnlJiKlj'oriim el geulinin

crL-dnnl

audilnm

reslanrat

el

obedienleiii

qnnruni unns

incrednliisl)las|ilieiiiat

fvaiigelici facit niandali.

Cliristimi in criice
vestiiiieii-

pendeiitein,

alter lidelis Judieos

213. 1'rinceps
liiin

sacerduliiiii, qui scidil

iiicrepat blaspliemantes.

suuni

in

Doinini

passioiie (/ftid.), indicat Ile-

2i8. Qiialuormililes.qniqnatuor partessilii de Jesu
vestimentis fecerunl (Psa/.cwiii, I6i), prsnliguraverujn qnaluor parles mundi, qni diviseruiit sibi eloi|uia

linciim

populuni nudaluni saceidotio, et evacuatnin

regno seiiso.
2li.
xxvii),

Barablias
signilitat

,

qni

Jinkcis

dimi:iilnr

{Malili.

ciii isli, sicut

scriptum e>t

:

La<a»or cjo

siipiT e/oquio

Anliclirislum,
isto.

qucin

illi

errantes

tun, skut quiinveiiit spolia wutla

miTnerunl suscipeie pro Cln
2i?). Ilerndes el Pilalus,

249. Mulieres qiiKaposlolis Doniiiii resiirrectioiiem
qui, cnni

essenl di-cor-

annuntiant, lex
des, in pa^^sione

et

prophetia iiitelliguntnr, qua; glo,

Dnmiiii amicilia fa:ileranlur

{Luc.
riaiii

rcsnrrectionis Chiisli

anlequam revelaretur,

xxiii), iiidicaiit priniuni divisos fuisse iitrosi|ue

popnqiiasi proeciirsores praidicavcrunt.

/os ciicnincisioiiis

el gentiiiin, (|ui

laiiieii

per

pas2?i0.

sioiiem Doniini in fide concordaveruni.

Scpteni discipuli,

cnm

quibiis

Dominus post

re-

246. Simon

Cyrensus
in

,

iniposuerunt (Uid.),
gitnr,

151

cnicem p «'"'eciionem suam convivasse describiiur, sepii">am iiidcanl post resurrcclionis futur;p. rHqnieni, per geminm poi.ulns iiilellicui gest.nidam

qui

ppregrinn,

lege

,

obedicns
fidei

eflicilur

qnam omncs
refeciione

saiicli

per Clirislum irtenia bcatitudinis
qiiain saturiiatem

Evangelio, crucisipseClirisli vector, et
faciu.s.

bajulus

saiiirabuniur, ad

nos

pcrducat Cliristus. Anieii.
dicc V.iiioMno G-9

ilain

250. In Isidoiianis, cap.O;, iinm. 18, notavi quanivarietatem lectiunis in liue Allegoriaiuiiie.v Cu-

,

queni

ibi

dcsciipsi. Alirv.

SANGTI ISIBORI
HTSP.4LENS1S EPISCOPI

DE ORTU ET OBITU PATRUM
Qlll
IIV

SCRIPTURV LAl

DIBIIS

F.FFEHUNTUR.

152 IPntcfrttio.
1. QMoviiiiirfaii!

sanctorum palrum nobilissimorumtiue virorwx orlus
et

vel gcsla

cum

genealogiis suis in lioc libello

indila sunl

;

diguilas guoque,

mors eorum,

atijuc S''pullura, senleniiali breviiale iiotata.

Qmv,

quanivis omnibreni

bus nola sint qui per amplilu linem percmrunt Scriplurarum, factlius lanien ud

memoriam redeunt dum

sernwne legunlur.

EX VETERl TESTAMENTO.
1.
II.

Adam.
Abel.
Enorli.

XVII. XVIII.

Dan.

XXXIIl.

D.ivid.

Gad.
Aser. ^ephtalini.
lieiijamiii.

XXXI\.

Salomon
Klias.
Eliseiis.
Isaiiis.

II.

XIX.

XXXV.
XXXVI.
XXXVII. XXXVIII.

IV.

Noe.
Melcliisedoch.

XX.
XX!.
XXII. XXII!.

V.
VI.
VII.
VIII.

Abraliam.
l-aac.

Epliraim.

Jeremias
Kzechiel.
Daiiiel.

153
Jub.

Mamisscs

XXXIX.
XL.
XLI.
Xl.ll.

IX.

Jacdb. Lolh.
Josepli.
Judiis.

XXIV.

XXV.
XXVI.

X.
XI.
XII.
XIII.

Muysos. Aarun.
Jiisue.
Pliiiiees.

Osee.
Joel.
Aiiius.

XXVI.
XXVIII. XK X.

XLIII.

Ruben.
Siiiieun.

XLIV.

Alidias.

Gedeoii.
Jeplile.

XLV.
XLVI.
XLNII. XLVIll.

Junas.
Siirhoas.

XIV.

Levi.

XXX.
XXXI.
XXX:i.

XV.
XVI.
Cap.
r.opsin
,

Zabulon.
Issai har.

Sanisoii.

Nalium.
Ilabacuc.

Saninel.

I.

1.

De

hisvid. llieron. Epiphan. Doroth.

Sy-

C

Joseplium. Fo.miuunius. /M(/. Libriiin de ortu et olntu Palrnm cum Octo niss. 111...... n^tfiii; ir^iil iilMiiliic pfin iilil '\t' lirnir^^ <llinsi):ini libris Pelrus Foiitidoniuscon ulil ac breves quasdam
et

nolas adjecit, quas proindc Fonlidonii noniiiie subscri|Uo allegabu. Quid de lioc libro seniioiiduin, nborriiue expojitnm fuit in Isidunnnis, cap. 61. Auev.

ir.t

S.

ISlDORi IIISPALKNSIS El'ISCOI'1
.\.IJo.

133
Esilras.

XLIX.
L.
Ll. Lll.
i.III.

S

•phntiias.

.*SS.<'iis.

LV. LVI.
LVjl. L\lil.

LX.
LXI.
LXil. LXlll.

Az:irias.

Zorobabel

Ziiliarias.
Mahiclii.is.

Zaclianas.
Tiiliias.

Eslbr.
.Iiiiliih.

Nalliaii.

LIX.

Tres

puerl,

LXIV.
in

Macbabal.

LIV.

Acllias.

C.4PUr PRIMUM.
2..\i!aiii

A
Dei
raciiis
,

nieruit

eiiiii

locum

traiisferri

vivens unde fnerat

pnitoplasliis.eicolonUb paraJisi.princeps
el ilellcli
i|iii
,

pioliiplasuis expulsns. Sublalu^ esl auli-in aMiioiuin
treceiiti.ruin sexagiiila qiiiiipie.

liiiiiiaiii gi-iieris

ail

iiiiagineiii

Mauel

aiilein h;ioleiius

iiii.Yersitaii
(jiie
lii

pr.i:lalus,

creaiuiis noiiiina deilit at-

in

corpore

;

in coiisuninaiiiMie

munJi
IV.

restiiuet |A/.,

ei.s

piileslaltiii (Joiiiin.inili accepil.

sajculiresiiluensJcHin tlianioitaleiiiviia;conJiiioneiu.

5. Ilicin Jeliciis nureiitis paradisicoii.^-titulus, inier

155 CAPLT
8.

reiioleiites aroiiialiiiii .-ylvas ac
riirisliabilaior,iiov.Lfi-C"iida viret

vernantia

lloi ibiis

arva,

Noe

lilius

Lamecli, Jeeinius ab

.\ilani, sei

uudiis

vuaegaudia peragebat: ubi telhis
loiis

palerorbis ali|ue
iiiisln s;ie,

re| aralor, jusiiiia insignis, lnngaiiiin

perpetuo vere, ubi

decurrens i|ua-

sapiens

opcre, siJiisin teirisjustus.Isle

drinuo labilur aiunc.
i.

jiissusarcain conJldil, aJinoniiusiiilroi\ii, iiechuiiuit
liiigua

Sed poslquain serpentis dulo,
pertactuin

eliam polpro-

turbuleiilos diluviiQuclus.iiec fr.igores ve.itoruin.vel

liilns feiniiiea,

ligni, loci bealiiiiijineiii
,

niurniura
iiiergitur,

cceli

cxpavil, gestatorque per p:ocellas, nec

faiiavit lenieiii

,

paradijO projei ius

tenani seiilibus

Siiualini-

serpeiilibus snciaiur el besiiis, nec teire,

operariiis geinens inoduit.
,

Aniissai|iiu

tur

;

cui ferx culla submiltuul

alilcs faiunlaniur.

iiionalitaie

in

pulverein, unde
annoruiii

carnis siinipserat
iioiigenloruin
iii

9.

Namqiie avem mlsit
gestantis ore

,

ledeuiitem
,

sustinuit,

ortuin

,

post

cursuin
jarn

iri-

B

sed perlida fraude corvi decipilur
iuinba;

minisieriu cuarboiis edo-

pinla rediit.

Iliiic

154

posleiilas

crimine
ac labori

ramuin

[.aiirerx

liujus pareiitis eisulein se paradisu factani
iiiortic|ii'-

,

cetur. Ueseralisqiie fonbus

arcue

bes ias et cniKla

subaclani ingemuil.
auleiu in Iolo .\rbee
,

animanlia per septem dies abire peiiniitens, ipse
qui

5.

Sepullus est
a

locus

po^tmoJum egressus cum
dis:e te.-lantur in

liberis,

Deum coUaudat

ac

uoinen

nuinero sunipsil,
ibiJein

boc cst
sepiilli,

<{iialuur;

nani

Ixtus viCfimas iiiimulal. Cujus aicam veleres rese-

ires patriarcha;

sunt

el liie iiiiartus

Armeiiia super moiites .\raiath.

Adaiii. D.siat iiuleni locus iste
III

non procul ab ilebion,
,

Ilic liuiigeiilesiiiio quiii |ua.^e^iii:0 aiino

mortuus

est.

iropoii

ui

be Allupliyloruin

in
,

qua lerlur qiioneiiain et

CAPLl

V.

ilaiii

fuisse liabitatio gigauluni

ubi

David
Si.rlis

40. MekhiieJech re\ Salem, sacerdos Dei altissimi

posiea
JuJ:e
iii

uncius est in regeni. Est aiileni civitas

primus, verique oblalur sacrilicii,cujus oiigoseciela.

sacerdoiibus se|iarala, Jistans ad auslruleiu

Hunc

e:>se

aiunt liebia'! Sein
eiiiiu

i.rimogeuiium

Noe

,

plagfliii uiillibus XXII

ab lierusalem.

liilavum Abrah.x.'. ipse e^l

pater patnim, proest qui

CAPLT
6.

II.

pbetaruin
piet.iiis

el

aposiolurum oiigo, ipse

paterux
t.

Abcl

filius

AJam el

pasloroviuni, in vita iiin!;cens.

beiiediclione, doiuiiius Iratris esse

promeru

in iiiorie patiens, post iiiorleiii

nun

^ilens, in

mariy-

C

Qiiii|ue versis incedeiis vcsligiis patris geiiit.ilia teiil,

rio iirinin?,

iii

obcJienlia sumiiius, in sacriliciis

Deo
ini-

nec dei

isil

ebriuni, ut procax el reprobus

filius,

scd

placens

,

ia merilis frairi displicens;

quem Cain

velavit, ut

verecundus.
filiis

pius, 61 parrir.ida noviis, stiuiulante invidia

innocuum

11. Lndeaccidii,in lege Judxoruni pareiiles a

ferro nnnduni saiiguiiie iiiaculalo |irostravil,
liuc

cum

ajiion

nunqiiam videri nudatos.

Iste .Abralise rev rtenti post

innoceiis lerrum ciuoris

liumaui

facinus

vicuriam
gi:

bene.iixii, ideiii in lypoveii sacrihcii Jefrui

baberet.

Us lerra? priur

aiiciii ei

156 Viiiuin

Deo

hosttain

CAPLT
7. Eiic.ch
filius

111.

obtulit, qnia sacerJotiuin el rcgiium vere
tis

primogeni-

Jared, seplimus ab Adani, placens

debebaiur, aiitequaui Aaron saccrJotiu fuiigereiur.
li. ilic eliam prior oiuniuiii
post Jiluvium urbeiii

De», maluiuin

nesciiis, mortis ignarus, qui scelera-

toruiii humiiitiin iioii

ferens angustias

,

a perniciosis

Saleiii coiiJiJil, in

qua

eii;im et regnavit,
et

qux

postea

cotilraclibus

[.4/.,

coniactibus]

luuiidi siibsiracius.

Jebus sive Soynia Jicla esi,

nunc derivalo voca-

5. Rece|ita
fuit

apud veieres pusl Origenein, el probuta opmio Adaiiium fui^se se|iiiliiiiii in moiite Caliil

D

saecllum est, culliii el Vide U; llaiid. , loni. 1\ Febr., pag. -449. Tr:iJilioiies Uabbinicas, Je Arbee seriilcro .\Jami, Abraliaiii, Isaacel Jacob, refert sancuis llieroiiyinus, Quu!St. Hebr. in Genesiii. Akev. G. Quo inslrumenio occisus Ineiil Abel incerluin. Pictores iiiaiidibula arniaium (^aiiiuiii conira Iralrein plenimque exbibeiit, sed nuliu prursus lunJaiiienlu. rrudeniius saicuio Abeleni iuteirecium as^erit iii pr.cfjl. Hamanigeiiia;, \ers. IU, queiii aJ locum pliiia in baiic lem cx iiiicipiet.bu.- sacia; Scnptura;
varia',
i|U0 eliaiu excilaturn
veiieraliuiii

AdJmi

ciuisecratiim.

lliid. Apud Grialiuin esl subslraelus pru sublraclut Ar:;v. pro Armeno1). M.irdiio Joaniies de Serpos, qui runi c.iihul.ciirum causa eruJilos noniiullos libros iii viilgus edidi:, aui eJi ciiravil, iii Compeiidio his orico .Ariueiiue, lib. i, nuni. tj, auclores refert qni reliquias arcie .\oe aobuc iu luoute Ararath asservari

conteiidiint.

Akev.
,

10. llierun.

epist. aJ Evagriuin. Isidorus, xv lib.

Eiymolog., ca|i. 1. Eo.nt. itid. Alegaiur in LJi iime Griaiii lib. xv Elym., c. 1, quo loco nulla de MelchiseJeclio n.entio; de

quo

i.iineii

ogitur

lib.

mi, cap. 6, ei

lib. viii,

cap. b.

iudicuvi. .\E£r.

.\r.tv.

:

155
bulo Jcrosolyrna voeiialur
;

DE OUTU ET UBITU PATUUM.
vivii aniiis sexceiiiis, et

151

A
simplex

CAI'UT
18. Jncobfiliiisisiiac,

VIII.
iii

perJuravil uiqiicad se[)luagesiuiuin x'lalis Isaac anii.uriuuMiiie esi ac sepullus iii civitate sua Jeiiuiii
,

iiatiis

tena Clianaaii.
doiiiuui.

dile-

ctus inalris, supplaiiialor fiauis, liuniiiis qiionue, et
,

rusaleiii.

et iiinoccnlein

liabilans

Ilic

au-

CAPUT
lo.Abrahain paler

VI.

lein

,

poslquani

primogeniti
,

p aripuit beiiediitio-

geiiiiuiu, liliusTliare,

de stirpe pauper

neni, obedivit niatri

ei rrateriia; iracundia: paiienter

Sem,iialioiii'^;iialJ.i'US, lidepriiiius, exsulsp'intaneiis,

cessit, palrianique el parentes reliiiqoens, exsul effe tus

obediens
iii

in pra'ceiuis,crediihis in proiiiissis,

servilutein

longam

susiiiiuil,

laboieiii

rainis

palria, in peregrinalionelocuples,

in piaeliis viilo-

peitulil ei fiigoris, servivit socero, ut paslor inerce-

riosus, in victoria iion avarus.
\it, et spoliis

Ueges quinque superalypo viderei, et
;

narius pavit gregeiii, exspeciaiis

non de
qui

divisioue
|Tofe-

cxuit, captivumque parenteni rediixii.

sed de gregis lucro
ctu-,
duiii

mercedeui
cgeret

;

peregre

14.

Eu

suiiinius ui Triuiiaiein in
in

consortio

boniiiiun),

cuinitaluui

iiiiiiatein

mysterio

veiier.ireliir

eo

lidelis, ut In
:

iiieruii

angeloruin.

pKiniisso genere conira

spem
,

iiaturiu

Deo crederet

19. Ilic

Domiiio

colluctatus

pra;valuit,

lilc

facie

adeo

jiistus

atque devolus

ui indulgeniiam
;

uiiici

ad facicm

Dcum

vidit; liic famls iiiupia pulsus,

cuni

pignocis divinitaii
prsptipienti parens

non prajponeret

sed iiicuncianter

B

prajclara progenie ingressusesl in .*.gyptum.
sis

Emei

ad iminolandiim lilium religiosus

centiim quadragiiiia septein aniiis, naturae reddiJit
ciini patribiis suis.

parricida gladio dexteram armaret.

debil im, sepuilusjue est

15.Quiduindistriuxitferruin,unicuni pignusinvicliinani oblaturus
,

158 CAPUT
20. Lot
JJoab, et
filius

IX.
,

nic nalum. perdidil, nec hustiam

Arain cousaiiguincus Abiahae

pa:er

amisii. Filiuin en

m

iu sacriliclum obtulit, ct

arielem
uagiiila

Amon, apud
Sodomis

Clialdxos nalus, boino justus,
pie

pro

filio

imnioldvil. Vixit auieni

cenlum sep

liospilalis, in

casieque inler

nefaiiani

quiiiqiie

annos, sepuliusqueest inagrolipliroii,iii spein

geiileni tonversalus. qui propler soluin bospitalitaiis
ofliciiiin cliain

lunca duplici

cujus inteiiori parte sepultum feiunt

siisceplor eir>ctuseslaiigeloriiin. Sulevasit iiicen-

Adam,
gladio
cruiii

in cxleriori vero.

Abrabain. Distat auteni lix

pbureiiiiique exiiiuin ae Sodoniilaruni

loeus, ui Joseplius edocet, sepiimo ab urbe Hebron
,

dium, mausilque postmoduin

iii

urbe Srgor, qna: est

ibique asserit

Abrabam

el lilios ejus sepul-

juxla inare Monuiiin, ubi balsainiiin gignilMr, et co-

babere pulcbcrriino instructuiii niarinore.

piosa
a

poma palmaruni.

IG. Illicetiam, et terebintbum

niagnam arborem

CAPIT X.
21. Joseph prince]is
jiigyi.ti, lilius
,

con--Ii!ntioiiel57 niundi fuisse asseveral.Hancbealus llieroiiyinus usque ad Constaiitiiii iniperium per-

jacobex Uachel,
in priiiiogeniiiini

G

orlus in terra

Cbanaan

benediclLs

durassescribit, ipsa est
rlixi, qui
luit

eniiii

quiTcus.Maiubrx- Amor.
qiia;

Israel, et accipiens

priiiialuin Unbeii, d

ledus

patri,

amicus Abialia;,

apud genliles

in

et solus praec^cleris haer s paieriiie possessioiii.s.

(ania exsiitii veneralione, ut

eaiii

muri arabilu

cir-

22.

Ilic zelo

sublatus a frairibus in lacuin iniliitur,
liiinii is

cuinseptaai soleinni veneraiione colerenl.

ob

in\i liaiii venditiir, lacius

usi|ue ad servi-

CAPLT
iT.l^aac
iisan
filius

VII.

tuteni, patiens

usqoe ad caicereui, piidicns usque ad
iiileipretalione
iii

.^brabse exiironiissione interra Clia-

passionem,
futuri

fii iii

sapens,

in

tondi o

ginitiis,

senien

aeiernuin

vocatus,

conjiigalis

prudens,

ngno

parliceps, in

reciiiiditale
jii^tus,

vitae casiiinonia

clarus,

proinptus

ad

graiiain,
noii

ad

ordinalor providus, in faine dispensator
reddeiidain

ad

ignosceiidum
expulii,

paratus,
patientia

qui excludenles
vicit;

ariiiis

pro inalo

bouae

rttribuiionis

gratiam

sed

qui

pceniientes (uin

pronipius,
faiiie

dum

injuriam fraliibus non repeiidil, sed
subsidia conlulit.

bonitaie recepii, qui per ainorem Dei eo usqi.e detulii

depulsa

iiecessitali-.

hoDOiem

parenii, ut ad

aram sponle

sacrificaii-

dus

accederei, at |uc in ligurani Christi inortem non

23. Priiicipalus estin iEgyiiioaiinisoclogiiita. Exaclisque a;talis centum cl decein aniiis, longa' quietis gratiadieiiiuliiniuii. clausii. Sepiiltusque est in

recusarel. Obiii centura
tiisque esi jiixta pairein

octoginta annoruin, sepul-

yEgyplo,

suum.

D

cujiis ossa iraiistulerunl
fideiiler

filii

Israel iu Sitbein civiiactiaiii

ut

15. Parentem, iil e^t eognatum, vel consanguineiini, FiiNT. iiif. cap. '>. Pnidrnliiis, Ibtd. Qiioil Isidoriis ait, fide primiis
,

posui sacrificandus, quud

apiid Uitu-

liuni aliosque exstat.

AnEV. Font.
upiiiioiii iijoruin qiii

18. A!. Innucens luibiiinsdo.m.W Iiinoccnler.

1'sm lioinacliix, ex,ilicuil (iriiiio huc versicule : Abruhiim fidelis piiiiia credendi via. Coil. Floren'. iionniliil aiblit : Spoutaneus, qui Trinilaum in lypo lidil, el unitaiem in myslerio leneratits est; liic fuil obedient, etc. Argv. sepulcro Abrahain dicluiii nuni. 5. De l(i. Ue Quercu Maiiibre, qu mi alii lerebintlium ex vei bo llebraico verluut, praeter sanciiim Hieronyiniiin agiiiit Ensebiiis, Joseplius et alii, iii Dicuuiiaiiu biblico Calineti laudali. .Arkv. 17.Po8nil(iitesAbinielecli, el Ochozach, et Phicol. Geiies. xxvi. Fo.nt. Ibid. In Lditioiie Grialii eral sncrifandiim, pro quo
in pr;plal.

20. Isidorus accedere videlur
urbe.ii

Segor

iii

littore

iiiend iinili

ni.iris

.Moilui

collocaul, ul ad Aiali:aiii perliutal. E.iiudeiii nrbein, statiin:iCLOtex earecessil, lerra lii-cenieabsorplaiii, satis lirinis ralionibus. iioniiulli Iradnnl, sed inin
Yeriiiii

de bis

fusliis inlei pretiS.

Ahev.

Ho. Vnlgaia, cap. xlviii, Geiies., xxHj sic habet Do tihi partem uiiam exira fralrei Iims. l'ro quo -eplua;.'iiila

refennu

:

Oo

libi

Sicimam

,

prwctpuam

supcr (ratres luui. Alii legnnt Sicliimain. llebru;uiii verbuiii esl Secliem, ant Sicliem, quod alibi Vulgala
re;i.,cl, el

Isidjrui lioc loco. Ai;lv.

l.V,
tetii

S.
palris sui Jacob, quain

IsmOUI IIISPALEiNSlS LPISCOPl
Laiini

I3C

nuiic

lani

quam A
sepul-

prior, cujus riaiivilaiis processus malri dfdil occubi

GrsRci Sicliimain vocani.

Ipsa esi

auicm quce minc
iil)i

tum. Ipse esi liipus vorax et sanguinarius,

(|ui

siiper

vocalur Neapolis urbs
cruiii ejus

Samarilariuruni,

basem sonis

suae

mane

hosiiae

sanguinem

ludit, et

usque

iii

lioiiicrnam

dicm cernilur.
XI.
ciii

ad vesperam escas principibus

el saeerdolibiis dividil.

159
2i.Judas
ducalus bi?lloium, el
iiieri

C.\PL'T

CAPLT
00. Epliraiin
regiiimi, qui no-

XXII.
et

rpgalis siiccessionis insignis prosapia,
lsrai'1 Iraililiir

semen Joseph,

adopiivus

lilius Israel,

ilque in nuiiitTO

ISl
;

palriarcliarum
fralre
,

benediclioiii

geiili

ex suo nnniine
clarus

deilil,

pr.rpoiens ul leo in

lestaiiicnio relictus

minor slate
,

sed majiiri
tribubiis

regni viriuie, et

splendore poieniix. Cujus

pr.elaius

gratia

benedictionis

in

cuiiciis

quidem imperii

posierilas

non cessavii, quousquc
ex
virginali

furtior,et iuter fratres domiuatorinviclus. Illcparieiu
liibus leviluruiii accepil.

ChrisUis, quasi calulus leiinis, ex germine ejus orlus

ascenderel, alque spes genlium

proce-

CAPUT X\I
56. Manasses dilatalus
iii

l.

dens uieio

niirabiliier coruscarei.
iiiillibus, iina
<

um

Jnscph
Iri-

C.APUT
23. Uubenprinifigeiiilus

XII.

paire suo rnyslice passus Iribulum \At.
lelalefr.ilnbiB
lo-

possedii

lilius Israel,

major, sed posieriUilis numero mirinr, paiernum
ruui polluil, aique
amisit,

g bumj. Hi
«lara

siinl

palres [Al.

prupagiins] ap»>toloriiin
Jacub,
el

ct principcs popiili Judaeoruin, tribus

prx-

ordincm

primogeniuu

iligiiiia*is

progenics Isracl. Qiibus patcr

moiiens pro

diviliaruiii copiis, s;iiiclilicaiioii:s graliain dereliquil.

CAPLT xm.
26. Simeoiipriricepsscribaruin,clviolatBpudiiil
viiidex,
oe

yuique
sol manensiu Iribu

,

regnanie Josepli

iii

./Egypto, regnaveiuiit,

ibique etiani post longaiii viiae quieiein
alqiie scpulli suiit.

occubueruut

nou

liabeiis iia;reditaieiii,
in possessioiie.

Juda, parlici ps

CAPUT

XIV.
iribii

CAPIT XXIV
Juda

^T.LeVisacerdoialis aiiclororigiiiis, cuin

perniixtioiie generis juiictus, sed in Isratl loio divi-

lus posl

oT.JobrdiusZarae de Dosra rexlduinsorum, quarEsau, succcssor Ualach li ii Ceor, bonio
clarus, buiiiiliiaie suinmus, hospiialitaie
iii

SU5, careiis propriie sorlis runiciilo,

el

liabitans

in

geiitilis, fide

universis sorlibus frairum.

prjecipuus,

disciplina

niansuetus, in eleemosyiiis

CAPLT XV.
28. Zabulon, possessor
iiiaris in.igni, ei

largus, dlves in censii, e\leinplo f.iclus e^enus, locii-

litionim, et

ples in liberis, repeiilc orbus

:

lentaiiorii iraditur,
1-4/.
liiie

sed
re-

domiuans

iii

cunclis uibibus

Plioeiiicum el

Sidonio-

cunlra teiitalionem lidei lorica armaiur
ligionis

rum.

armatur]

,

facliis gloriosus
,

in

ceitamine,
fuiiera

160CAPUT
ii't.

XVI
siia;

ajquaiiimis in dolore

danina rerum

periiilil,

Issacliar studiosus in lalioribus leriae, possiileiis

p gMoruii duluil, curporisiiue viilnera
cepit
[.4/.

p.ilieiiier

ac-

Galil^eani, et

de benediciionis

liunilni-.

dona

excepit], el inler supplicia seiiiper D. uiu

porrigens regibus.

glorificavit, niale

suadenlem insuper sapicnter
in

susii-

CAPLT
Israel, foriis
oljsideiis in
el

XVll.
leiiei

iiiiit

conjugeiii;

verba amicorum ratione sup ravii;
fiiie

50. Daii, cujiis exgerniine Saiusoii, tce|itruiii

uiide, et pro laiila viriute pateiilia:, duplici

Nazarsus,

et Iriumplialur

iii

bo^libiis,

remuneratioiie sublevalur, recipiens post reruiu casuin multiplicem claritalein

raorem

serpeiilis

Pliilistiiioruiii sciiiitas,

bunorum

|.l/.

donoruiiij.
;

equiiaiuin ejus, ui

regulus, spiritu oris sui dejio-

58. Posl noctein enim
felores

irisiitioe, diein

genuit
edidil

posl
iie;l
,

piilans.

ulccruin
,

,

casiae
uii

fragraiitiain
regiii

,

CAPLT
51. Gad, in

XVIII.
expediliis,

abjeciionem
pro
Ir.i-

cornu

lionem

proiiieru.t

ct

prociiiclii pra;lii

tibiam in accentu laudis assumpsit. Vixit

auiem

po.-t

ivibus iraiis Jordanerii reliclib adversus liosles geiilcs-

plagam
'

centuiii quadragiiita annis, ei fueruni oiinics

que dlmicat,

et furti bracbio viclor Irluinphai.

dies vitaeejus ducciiU quadraginla ocio anni, ei moi:-

CAPllT

XI.V.

tuus est
l!ebr.ii

162
liairis

atqiie

sepdlus
fui,-se

in

rcgioiie sua. Ilunc

52.Aser,diviliis insignis, replensdeliciisprinciiies.

asseiiint

non

de genere Lsau, sed de
et fuisse

CAILT XX.
33. Nepbllialim
in
iii

Nachor
de

Abrahain desceiidisse stirpe,

pitiguediiie terre uberriinus, el

eiini leiiiporibus pairiarcliaruin.

Naclior enini geiiuii

ducinna

legis

abundans.

ilus,

ciijos stirpe

creditur generatus, sccundiiin
iiolaliir
:

CAPUT
54. Beujauiiii

XXI.
pntlerior,

qiicd

iii

exordio voluinijiis ejus

Vir eral

iiiicr Iraires o: tu

inipeno

iti

teria llus nomiiie Joh.

24. Prn jmper/i posteii/as nialim imjjerii poles/os. Arev. 20. Cap. XIX , Josiie , \ ei 2 : /•-'( efjressa est sort secunila filininm Siiiieon per cogtialioiies siijs ;

Fulgeniii, pag. 29, iioii videral. .4kev.
deiii Jiib et

quia scilicei Editionem

Gnalii

medio possesiionis ftUoriun Juda. Qood salis l^idorus expressil. Antv. 28. i'leriquc Ldiii exliibenl Sidonum quod videlur ajiprobareMiinckerus in iiut. ad .Mvilioloijicun
(uiiijiie licErediias

eorum

in

57. Isidorus cuiii .\mbrosio et Augiist. piitat puii!Juab Geues. x.xxvi; aliter llieronym., iu
iii

llcb. yuiusl. et nu:tsl. 5'd

,

Al. juijem.

Genes.
,

Sua

riainna insiipcr

piitientem sustinuii con-

1^7
CAl'L'T
39. Mnyses
riliiis

DE ORTU LT

OltlTU

PATUUM.

r,i

XXV.
Ir bii

A
Levi,diix el proDi;i aiiiicus, Piia4,"i.

CAPUT XXVI
Aaroii Irater Moysi, ct insignis mir.TCuloruin sociiis,

Aiinani ex

piiet.i Isracl, regis lilirc

adoplivus,

aique in Lcge sacerdos D.

inini

prinius, eiijus

raoiiis (lomiiiiis,
\0(;ib':s angcliiis

iii

riibo fl..iiiinaiite el
iil

iion

ureiile,

v.rga sorte elecia, fronde ei gerinine floruit. Quiqiie
lliiiribuliim in

evocalur, iiueiu

exeinplo (irniaeinori, cl

dexlra gestans,

fiireiiii

se flamin.-E opsiii

rel D.us, insinualam

cjus in.imim jnssil
ei

po^iiit, atqiic staiis inier

vivo> et inuituos, ulijeciu
.nd

nirsus relraciac vigoreui
ris [Al., coloris]
:

moius

rcdiiidii, el calo-

corpoiii trairsire ignem
misil.
Ilic

agnien vi.eulium

iion per-

ciijus

lacies

spe [For(e specie]
ait in

pcr hosliam vicliuaruui, et

sacri(iciuiii
:

ruliiise

glorix

iiluminalur, liumilis, ul

qiiidain
sii.<ci-

sangiiinis,
jiis

fuurain

Ciiri^ti

passionem expressit

liic

sapicns, in recusaiido
j)ii

niiiii-lerii), subdiliis

el

principaUim saccrdotii per ordinein geiieris et
sn;»;

rido, in conscrvaiidi) (idelis, in exi|uirt'ndu

pervigd,

siiccessionis

iransmisit

iii

legendo populo vi^ilaus,
inando aidens,
in

in corrigciidD vclienit ns,

4G. Aiinu auleni f|uaJrage^imo egressionis (ilioiiim
Israel

in

suslinendo p,itiens,()ui pro subirasce. ti.

dc lerra JE^ypli, cum esset ;innorum cenluni

vi-

jei lis se

Deo inierposuit consnlenii, opposuit
pro
popiili
lilierlate

giiHi trinm,

morluus

csl juxta prseceptum Doiiiiui in

iO.

Ilic

pnipriam objecit
iiuii

nioiiie llor, qui e^t juxla

retram, insignem

Aiabij;
eli;iiii

saluleni, regis savissimi
davil.
g:)ni,

iion iniii;is,

tela Irepi-

B

uibem.
et nniic

Ibi et 6i'pulta jacel

sorur ejus .Maria, ubi
ui es, qiia perciissa,

Quin eliam
ac per

exliilil
o,

comra

dracoiies ejiis virIsrael
in

nsque uslenditiir
siticiili

i

.Moyses

maniim Dei

pugnalores

decein

aquas
iii

pojiulo pruCbuit. Gst

autem

hic locus

pagis ejus iinperium verberavit. Primum
urbes,

cruo-

exiremis rinibus Iduiiuconini.

rein veilit l'on:es el (lumiiia, deliinc raiiaruni muliitiidiiie

CAPUT
lS4i
/Egypio
cessnr,

XXVII.
ex

inuscaruni

nubibus aera

ciim|ilevil,
idUilil ju-

^'- '"Siie
iiatus,

rUiiis Niiii,

Uibu Epliiaiin

in

locu^tis vastavit cuncla virenlia, morleni

Muysi
pr.i
lii

disci|iulus, ct

pntcslalis suc-

nicnioriim, percussit ulceie homiiie-i, vasiavii giaudi-

noviquc

triuinpbator.

Qui, qiiousque

ne terras,obduxit.ieiiebris

cieIuiii,

eorumque primo-

expcdiiet victoriam ut sol starel, coelo imperavit. Jordanis
lecit.
eliaiii

geiiila valido lerrore p.creniit.

cursuin Iransiiu suo resislere [AL, slare]

i\. Post liax exspoliavit Jigyptios, cduclisque po-

Jenclio

incxpngnab^lcs

murns
regna,
iii

claiigcnliuni

pulisi-remi paudit iier fl;)mniea pr«cedenle culuniiia.

tubarum
ii^.

soiio dejecii.

Nec

niur.i,

mare liansiens

dividit, refieiiatis(]ue hiiic

Cliaiiaiucornin

evertit

regcs exsiinreproniisViginti
ceiituin

indeaquaiumcuiiiiili.s.pergcnli populo viam sicco veEiigio pra'buil. Ilustes didi.nc operuil fluctibus.alijiie

xit

,

ac

pupulum Dei sulus
eaiuqnc
iii

lerrani

S)onis

iiidiixit,

surle

dislribuil,

amarasaqiias pcrlaclum

llgiii

insuaviiaiein converlit.

Q

seiileiii aniiis

praduit

Israel.

Occubuitque
in

Quiii eliam iulcr lixc csuiienti Israel coelesle pr.cliiiit

et

deccm aniiorum aique
civilaie

sepultiis est
sila

Taniiia-

pabulum,

voliicruiiKiue escis replevit loca caslrorum.

lli.i;ire

sua,

qu*

est

in

lalere

monlis

163
Uomini
jiiiiia

^^- Percussil insiiper peiram, atque exieinerepidiiie copinsa fluenla

Gaa-, coiitra Aquiloiiein, ubi usqiie hndie insigne
nioiiuiueiitiim ejus oslendilur. Est

plo (Juia saxoruni

inaua-

aulem

in iribu Daii.

runt, Asceiidii i|uoque verticem mdiilis Sinai, laciem
CDiiteniplaluru-,
ilii

CAPUT
Aaron, zclum
Doiiiiiii

XXVlll.
iilii

quadragmia dieruni

je-

49.PI1 neessacerdus, filiusEleazari sacerdutis,

pertulil;

dcscendens incendit viluluin, sacri-

agens,

Z;iiiibri

coeniitein iin-

legos proslravlt gladio, legem acceptam a

Deo po-

pudicum
sit,

siinu!

cuin scurto Mailiaiiilide lelo percuspiiciiiiiiiinpie

pulo

tr.ididit,

ritumqne religionis

iiistituit.

alque perpelnas sacerdolii infulas
in

47). Iiiler

lia!C
iii

quoque bela
lenens
;

gessii, victoriis cla-

victiniarum

generaliunibiis Israel mernil, pro eo

niil,

virgam

iiiaiiu
:

hostes (inos nou conli-

quod

/.elo divini

amoris accensus

irain Duinini

fe-

gil, superavit

letliileros

aspidiiin

morsus
et

sciei ser-

rieiido ptacavit.

pintls

aspectu

saiiavil.

Daiban

Abiron, terrcu
liiaiu dcjecit.

CAPUT XXIX.
tO.Gcdeon
filius

cnnipagibus ruplis, vivenies proliindo

Joas ex tiibn Manasse, genitns

in

Ad

extieiiiuin cunsccndit

inunlem Nebo, terrainque

D

solitudiiie, liberator populi, et niiilt iniin pater exsiitit

repromissioiiis, dcmDnslrante Doniiiio, aspicit.

Mor;

hliornm, inanu

lorlis,

consilio

slrenuus,

signis

tuusquc

esi, jiibeute Doiiiinu,

iii

inoiiie

Abarim
in

se-

explorans futurae dociimenla victuriae, poteiiliainque
Dei
in vellere. Ilic
iioii

piiltusqueesta

Uomino

in

vallcMoab, quaeesl
in

Arabia.

ciim irccentis viris aquani lingiia
lela
iii

44. Rcxil autein
dragiiiln, obiiiqne

populum Dei
te^lantur,

erenio annis quaviginli.

lainbentibus,

dextris, sedtibas, iiec laiva

annurnni cenluin
pro

Quidam

clypeum, sed bydrias pralerenlibus, hosteni terrore
perculii, ac victor

autem euni vivere

eo quod sepul-

de Ainalech

fortiier triuinpliavii.

crum
,

ejus non reperitur.

El quia ajiparuit Diiniino

Jiidicavit Israel

aniios quaJraginla, niorluusque est

in inuiite Tliabor
e.>se,

cum

Clia,

mortuum autem

illuni

seiiex, et sepultus in sepulcro

Joas patris ui Eplira

nun

r.ipluiii,

certissiniesacraScriplura testatur.

de

laiiiilia

Ezri.

30. Nornen esse .,4£gyptiacura Moyses aiuiil Philo, Josephus el Abi'ii Ezra. 40. Nolatii digna occurrit nonnnlla Scripliirae discrepantia, quae inier varias lectioiics
viJeii poiesl.

Legendiiin videlur Dci propugnaloris Israel. Arev. oO. De liuc Isidori capite conlereiidi sunt DollaUdiani, ad diem 7 Scpfembris, pag. S5. Arev,

Patrol. LXXXIII.

<:9

s.

isiDoni

iiisp,AI.KNSIS

r.PISCOPI
et ursiiin sine gladio

110
liileifecit, ciili;«r:e

C.U-UT X\X.

A
iii

II

c

looncm

165 Sl-

Jeplile GaUiaililCJ.fclix
pi(l;i is

prxlii-;,

{\M'S

siiaviuiln iiiiinnndiim spiritnm pepulil, giganteiii
giiavil. Ig
sctatis
tiir

expn-

in proiiiissis, :iffeelnm

cxsiipeians
si iprul

t(iler;iniia

(luadrascsiiiio

regiii,

el

septiiagesiino

inciilis.Iliceninivovcral Dio, nl

iilipnsl vicio-

aiiiio,

diem vitx siipiemiim
iii

ciiiisiiminavil, sei\n:v.

riain leverlenti priiiiuin occiirreici, imniolarei.

Kam

pnltiisipie

e^l

civilate sua
F.pliraia, ubi

Bellilelicm,

a io

reiliens ex lioslilms, Aiiimonitiriini triiimplialor, iie
piilhicretiir labe pcrjinii, pdllicilam spoiisioniim cmiiiI

vocabulo dicitur

eiiam Oominus no lcr

Jcsus Cliristus seciindum carnem efl natus.
uS.
sei,
Ibi qiioiiiie, el liacliel, ciiiii
Ilii

levil,

ac

liliaiT),

«iiioe

viclori

occuncral, inimolavit.

Bcnjainiii pepcris-

Jmlicavil Israel sex annis, et inorliiusest scpiilnisqiie
iii

occiibuil.

etiain sepiilcruni Jcsse patris

DaJiiil.1

civilalc Galaad, qujR csl

iii

dimiilia iribii Manassa;.

vid

ostenditur.

b)st

autein blc locus

iii

tribu

c.\rir XXXI.
52. Sams-on,
filius

sexio

ab

Jerusalein milliario positiis conira

iii>;ii-

prnmijsioiiis, geniuis paire .Slaniie

dieiii in iliiiere

quo pergilur

iii

Ilebron.

Lx Iribu Dan, Nazarseiis voc;ilns, liberalnr Israel, cl
iimiiiuiii

CAI UT XXXIV.
oO.Salo
salciii,
I

rortissinius. Is;e

rugieiilcm innctavit
lulit, seras

leo-

on lilinsDavid edituscx Betlisabi eiiiJeni-

neiii,

favumque ab ore mortui
liilleiis,
iii

quoque

anleqiiam nascereliir, vocatus siipieiitiiiiinns

pDilariiin liumeris
.«uil.

Viilpiiim

I'liilisli!ioruin
iiilius,

inno- B oniniiim, ct doiiiiiiici dedicalor lempli : felix iinperio, paternis inerilis iiiipar, dilectus a Deo, sai icini caiidis ignc vinctls tol;iin rigionem sentenlia jiistus, pacilicus iii regno. Qui iii jodirio, in suecendil. Vinctus eliam rocisjij fuverlice
mnnli.s
asiiii inille

maxilla
,

viros pereiiiii. Nervis

iii-

piqiosi

il

1S7

'^^P ciiliain,

ct

impelravit, ul

scirct

icxta viiiciila
t.3.

ul Isnea

fila,

d srupil.

disiiu!-iticiiei:i

orbis terrarum, el virlutes eleinentoet

l*osl

liacc

avariiia ilkcebrosa! mnlieris dece-

rnni, iiaiuras anim;iliiiin,

cogitalioiies

hominum.

|)ius, detoi sis criiiibus,

vim

?n.T vlruiiis aniisil

:

iiec

00. Ilic

quoque mores coinposuit,
fiicrunl, niivis.'.ima
,

reruiii natiiras

luoia

,

elTossis ocnlis,

columnas templi

coiiciiiiens,

rc|ierii,saciaincnlaChrisli el Kcclesic revelavit.Ciijns
priiicipi;i

luina opprcssus pariierciiniliostibus dclecii. Judicavit
i.-iracl

boiia

vero inala. Nani,

annis visinti el posilus est in sepulcro pairis
civiale LstliaoUiju.c est
iii

piisl

muliariim virtutum gloriam

amore

deprav.itus

sui

iii

tribu Jnda, deciiiio

feiiiiiico, el

acceptani sapientiam perdidil, el in proruina demcrsiis est. Qna.x-l:i-

prociil lapide al> l'leiillierii|ioli
ieiiiplag;inj,

,

conira siplentrionaNicopolMii.

fiindum

idolid;ilri;e fleiida

juxta

viaiii

qii;e diicii

dr;iginla aiinis regnavil,

quinquaginta et duubiis

c.\ri3r XXXII.

icni pereglt.

Dehiiic

linem

iinperio et vitae dedii,

Si.Samuel propbeta,
Dei,ab
cunabnlis

liliu

Elcaua, dcR;iiiiatlia,ex

se,iiiUusqiie est in civitale

patrissiii Betlilelieni.

Iribu h)pliraiui, coniiumeiatus Mnysi in sacenlolibus
ip is
Ltoiiiiiin

C

CAPLT XXXV.
61. EliasTbesbiies sacerdosmagnus alque propbela, lialiiiatiir solitudinis,

J@Qconsecratus,
in

se-

diilus in

niiiiislcrio,

ln

gente piince|>s,
ca;:i,

teinplo

lide plenus,

devotione siin-

vaies, cujiis verbo obtemiieraveiiini
iiiiit

occurrc-

imis,
in

iii

laboribus

lortis, induslria solers, excellenti

nubila, ciru^i suni imbics.
Ilic iriuiiipliatorex liostilius,
liic priiiiiiiiipriiici|ieiii
iii

enio praeditus, in exercitationedisciplinae structus,

55.

.\ilj'itoiii lapidciii

iii

sancla inedilaiione assiduus, meluque mortis

iii-

posuil;

regiiouiixit.ScpuluJs
;

ircpiilus, verlicravii
iiiiiliisqiie

lyrannos, sacrilegos interfecit,

cst aiiteni in
iiijus ossa

vico^uo Kainatliaqii.c esi inBetlileliein

signisvirtutumelTulsit.Tr.enniinamq lesic-

Arcadius Augusius de Judxa in Tliraciain

ciiaieclausitimbribuscoelum.Oraviirursiiin,etcOBluiii
dedit pluvias,
6-2.

traiislulii, et siiper

tumulum ejusClirisii aram C.APUT XXXIII.

crexit.

moitnumque
fonle

inulieris filium siiscitavii.
farinje

Cujiis virliile liydria

non

dcfecit, vas

E6. David.rex iilem aique|iropbcia,

ortusdegencre
puer pa-tnr

olei

perpetuo

manavil. Cujiis

verbo

super
qiiin-

.luda, lilius Jesse, naius in Betlileliem,

sicrilii iiiin ignis

de coelo descendit.

Ilic

duos

ovium
a

inler fraires aiaie minor, virtue prxstaniior,
icgniini vocaius,

qnagenarios ciim miliiibus ccelesti igne combussil.
Jordaneni
r\

Domiiiii in

a proplieta in regein
siiigularis,
iii

Iransiens

,

laclu

nielolis

abrupil.

Po^l

uiicius, belliger juveuis, in certaiiiiiie

igneo curru in coelnni rapius ascendii, vcnlnrus ju.xla
.Malai liiam
riis

Iriuniplio gloriosus, vinceiido veleranus,
.idversis, priideiis
in

patiens in

prupbetaiii

iii

fiiie

mundi, ac
ejiis

praccessii-

pericnlis, in

peccato
ail

propno
poeniicn-

Cbristiiin,

nuirialurus

uliiinum

advcntiim
:

dolcns, in alieno fiinere lugeiis, proiius
tiam, velox ad vcniain.
iii

cum
iit

niagnis virliiiibus
in lerra liellum
qiii

prodigiisqiie

signoriiin

ita

convicio initis, ad niisc-

eliam

gerat Amicliristiis adversns
i

ncordiam

lacilis.

eiim, vel

cnni

co vcii'uriis esi, et

cciilel cos,

57. Qui iniinicuiD regeiii,

dum

posset,

iimocuum nun

cadavera quoqiie eoruiii
65. Dchiiic suscit.iti a

in plateis insepnlla jacebiiiit.

tantiim reservavit tradltuin, sed eivindicaviioccisum.

Dumino rcgnum

Anticliristi

51. Laudat Isidorus, qiiod Jepbte lidelis iii proniissis filiam iminolaverit. Qua? sentenlia a nonnnllis sanclis Palribus recenliuribu-qiie llieologis probata, lestimoiiio sancii Pauli, llelir. xi, o"!, 55, coiinrnian puiest. Aliiinalias abeunt senlenlias, qii»;expi>iiuiiliir aCaliiietincrndita Disserlationcde Volojcpbti-. Ahkv. 55. Al., inler Sara, el Eslliaul. Ju.l. xvi. |-o.>t.

60. Canlica Canticorum videtur innueie Isidorns, diim aii Saloinoiiein sacrameiaa Chiisii ei Eccle-I:!: rcvelasse. Ani.v. Ii2. AdversHs eum, vel qui cuni eo : hoc e-t, adversus eiiiii etipii cuiii co ; niin cc/ pro el pi.iiiinr. \nEv. eriulliaiiiis, lili. dc .Viiitiia, c. 5.:> cl TiO, ile 65. Mutiliri resen'a:itur, ut AntickiiElia el llenucli
1 :

Ml
|)la,:i

DE

01;TI!

ET
ens

Olil

I

U PATllUM.
r,\ii

H9
nuricut^aius csl
fnil

mngiia Iggperculicnl. Posl luic vcniet Doini-

A

leriii-,

siuiili

nnnine:

ille ei.i:n
lilc

iius, 01 inleifRicl Anticliiiiluiii gl.idio oris siii, el
()iii

ex nimiero poslorum

de nppiiln Tliccue,

aii-

aduraveruiit

ciini.
siiis in

Et

regiialiii

Doniinus ciim

lem geiiere

nubili orlus in

Jrusalem

;

quem cliam
iii

uninibus sanctis

gloria senipilern:i.
lerr.i

aiiinl llebra-i
Irifiiil

socorum

ruis>e Manasse.

quo lanu
lantutii

Ci. Item. tlias Tlie^bilcs dd
liii

Arabuii, de
siii'.

s.iiiciilatis et

vitnc excelliTilia, nt
liin

unam
:il

.\arun,

cuin e~sel

iii

ulern

mnlrjs

Galaaili,

d caiiir babuisse
cliani

c.nn

,

ei lianc cilici'iam,

qinqne
saci o

Soliac

paier ejus

siiiiiiiiiim

viJil,

(jiuid
,

nas<eiiiem
igneisijiie

|.oslmodum pro dcliclo populi

jocta,

Eliaiii viri

candidis vesiibus

saliuabanl

iiicnibia coopcruil.

e.iin vesliinenlis [A!. inslilis]

'bvolvebant, alipie pro
ni

70. Sed, cl lioc
iMiperiuni

ail

exlrcninm deposito,

jiix'a D..nii-

C'bo igiiem
siim

ei

ad

iiiiir

eiiduin siibininislraliaiil. Ilnc viin Jerivsdlymis iiKlicavii,
;

nudo corpore nudoqiie vcsl

gio in conaisti-

patt-r ijns

pioplietis

venlu jiopiilorum vcrsalus esl, siiqiie lervorein

liiiripie

ab eis accepil
erit

responsiiiii

Ne
iii

liMiueris,

in-

vum

liieniisqiie

pruinas alqiie iinbrmm lenipestaies
Dei
pra^ceplis obedirel,
et
|i(ipiili

«jiiiunt,

eniin naiio ejus lumeii, verbiimipie ejus

siistinuil,

ut,

el

lixis senientiis.

Judic.ibitenim Israel

glidio ct igne.

deplorarel delicta.
71. Ilic qiiindeciin gradibus asccnilen'ein iimliraiu

CAI'UT XXXVI.
65. Elisocus Elise discipulus, ex Abel
.Meul.i op;idii,
J5

retrodescendere

jiis-it.

Ilujus (iraciilo rex

Ezecbi.is

e\ iribu liubcn,

in cujiis nrtu

aurea vilnla

in

Ga

galis

mortis dilaiionem piomeruil. Ihmc aulcui iMan:isscs

iiiiigiliim dedii, ejiisipie

vnx

in

Jerusalem pcrsoiiavit.
iii

cxlinsum

a

veriicc

per

medium

secuil, atrocique

Tiiiic

i|uidam piscsagus vatespr;vdixit :IIodie
iTOplicia,
qiii

Isiael
idnla.

supplicio excrucialum essliiixil.
7i. Tradiiiit autem Ilebraci ilu.ibus e\ causis inlcrfccliim fiiisse

iialiis rsl

cu. cla

eorum deslruet
spiriln,
e:niciiil.

CO.

Hic

gemiiio

Eli;e

gbirificaius

plu-

170 isaiaui

;

una, qiiod cos appellaverit
alle-

rimis atque

magnis

viriuliini

siguis

Jnrretro

piinci|ies Sodomoriiiii et
la, qnoil, tesiante

pnpulum Gomorrli*;
:

d:iiiem Iransilu suo divisuin, refieiiatis uiidis,

Doniiuo ad .Moyscm

iVou poleris
;

convertil

;

aipias Jerii lio steriles,
periliixit
;

demerso vasculo,
insultanles s bi
;

videre faciein meani, i>te ansus esi exclaniare

Vidi

ad rcciinditalem

|>iieros

Doniinum

sedenlem super solium cxcelsum
aiiimadverieiiles
sequenlibiis
faciein
c;i'cati

el

elcva,

verbi

trailidil besiiis

lepente vorandos
fecit

saiiguineis
:

him;
(piod
pliiiii

iioii

menle
Dei

Jnd.ci

aqiifls in rieceni

hostium demrrere

inier li.tc
ejiisrjue
li-

in

et

pedes

Sera-

sierilem cniiceptionein verbo frciiiidavil,
liiim niorliiiim su~citavit
luiliiioni,
;

texisse narraveral, ac

media

taiituin eJMS vi-

ciboruin teinpcrat amaii-

disse
jiixia

priipbeta

ascribil.

Jacet

sub quercii
Ez;cliias

Ragel,

\QQ

(lciiii|iie

ex deiein panibus plebe rc-

deciirsus

ftqu iriim, qiias

rex

Judi

fcrla reliiprns to!legii.

G

iiiule coiisiructa leir.e

esposu.Tat.

07. El
|inrgavii
;

Naamau lepr* sligmalibuslavacro JorcJanis
|

CAPUT XXXVIII.
73. Jeremias e\ trilni saoerdoiali
llnt,
qiii
iirliis,

pra qiinqiie maledictiim aspersit discipii-

in vico .\na-

Inin :ferriim seciiii»

injordane inersiim. ligno

iii

aqu.is

e

1

irilins
,

inilUbus ab Jerusalem, sacerJiis in
iii

niis-o,«iipernalarerecit. Hosic»Syri;L' carilate perciissii,

Jiiil.Ta

posiins

proiibcia

genlibus coiisecraUi=,

monein

increilnlo pr;idixit, fragore quadrigaruin

anli^qiiam |ilasinarelur agnitiis,
sanciilicalus, el ut vir^o
pr.Tilicare
piicr coepii,

aniequam priicederet
Ilic

liigiivil

ho-leni, obsidionem dispersil,

famem

repulit.
vi-

permnicrel, admoniius.

68. Postremo pnst iiinrtem exanimis cadaveii

aigueiis popiilum ob delida,

lani dedil. Ciijiis sepiilLTiim iisqiie liodie in Sebastia
fiviiale ostendilur boiiore satis

et sipiiis colioitms ad pieniieniiaui, sed plebis perliikv saivienlis

dignum, cldigna

lia-

crudeliiale
et

alficitur

s.xpe alqiie liga-

Liliim veneralio; e

lnr,

iii

c:ircerem

am

niiltilur, projiciiur in laciiin,

CAPUT XXXVII.
69. Isaias
filius

caUTiis (ingilur, ad ulliinum apud

Taphnas

in

jEgy-

Ainos, non Ainos proplietx, sedal-

pio a

populo l.ipidatur.

stum

sno exslintivant. Qiiod deliinc suscicrunl a Doniino, ul reuniiin Aniicliri.li magna (ilaga perculiant, fortasse nnn alio innilitur fiindaineiiio, nisi bis verbis Teriull aiii. Cerliim lamen est, qnod resiir^eni ad gliiri;e inimort ilitaiem. .\rev. ()i. Ihrc aildebaniiir in iriliiis exeuiplarilius [sidori, el babei Epipliaii. in Vila Eli:c. iiS. Abel Meula, III Heg. xix. Abet Muth, iii Epipliaiiio Abel Biiel, in Dorollieo. Ibid. In Vulgal.i scribiliir Abel meltula. In Dnrolheo Tyrio meiiilum esi (eira /i .(lim pro ei 'n6i< Huben.
sangiiiiie
liiiili

D

69. Ilebrai asseriint
liein Ainasij! regis

Amos palrem
de

Isaiae fiiisse fia-

Jii la,

qiio IV Ileg.

xiv.
sil,

70.

An

iiuditas Isaic ad
:id

dissiilent interpreles,

lilteram aic:pienJa cap. xx ls:ii:e, 2. Arf.v.

0|iiisi iiliim iiiscriliitiir

De
:ic

elLW
I-iilori

Clinsli iliacipiiiis,
liiil

sanC.is proplieiis, aposlolis fiiso Doinilieo as.r:plum
cuiii
i|iii

per niedi.un secluin, constans ViJe Calmctiim in Disserial. de suppliciis llebra;iiriim ad Deulerononiuin, ei in Prolegom. nis ad Isaiani. Abev. '•2. Tradunt. Origen. in Isaiam. el llieroiiym. Ibid. Exposueral. Uhstruxerat, ail llieronyin. Ibid. Niilaniluiii ctiain Imc lnco, qnod s:epe alibi nolavi, IsiJoiiiiii iiiterduiii noiiiiiialivini pro :ib':i iv.i
71.
Isaiaiii

serra

tradilio veteriim est.

creditiir. l-,ililuin
i-I

ab Alberln Fabricio simul
-iiiiili

aliiiriim

ile

ars;iiiiieiiio

liliris,

etiaiii aliiiil

i.posloisin Dibl.iiilieca eoi-loi.isiica insiTuit. Vaiiciniu.n pricsa.i
iipu-.ciiliiiii d.' xii

iiionyinimi

vatis,

i|iioil

Isidoriis rclert,

iii

eo Doro:liei

npere

si-

aiviwidverlentes Judni iiisi releras :id liu(i/(«(,(|unil pr.ec. ssii. Dese|iiilcro lsai;B lliirotliens Condilnsque snb quercu esi prope fonlint s i: refert Itiiijel, juxia Iraitsiluin nqiiarum, qnns Ezechins re.r. puUere obstruxerai. .Alii ii:irr:iiil Iranslaiiim cnrpus
alisolut
prii
1

aJliibuisse,

iil

"Oii

iioi!

aniinadi<erleiilibus

Judnis,

:

liiiliier iiarraliir.

«rev.

pr .piieiai lui^se

1'aneadem a

I

foiiles

Jordanis inde

68. Seba.^topoti Snninrin', ait Epiphanius.

(.oiislantinopolim. .\rev.

M3
7
l.

S.

ISIDOIU HISrALENSIS EPISCOIM
rex /Egypii

\a
speliinca regia.

Srpiilius est

iii

co

locc),

nbi

riimo
a

A

ecin, sepuliusque esl jani senex in

Iialiilavii.

Verumiamen,
insigiii

(piia

precibus suis serpeii-

solus in capiivitale.cum gloria.

lilius

ab eb loco effugatis, iEgypiios

noxio aspidum
79. Osce
(le

CAPUT
prsenuntiaiis dedit

XLI.

inorsu eripuil,

cum

vci;eraliono ainplisslniocoliinl,

Iribn Issacliar, ortus in

Belfmoib;

liie

que lionorc

iiilein

j4;;,'yi tii

icpulcnimque

signuin

:

Veniet Doininiis

in ter-

ejusinsigni cultu liaclenns vciicranlnr.

ram
ipsa

suani,
in

si

querciis, qiise est in Silo,
divisa
fiierit

ex seinei-

c.\pur xxxix.
75. Ezecliiel sacerdos,
Sarira, in lypo Ciirisli
filius

dnndecim

partos, tuiideniipie

Uuzi, genitus in lerra
Ilic

qncicus

efleciril. Ilic in terra siia sepiiltus, placiila

lilius liomiiiis niinciijaliir.

(|Uiele cloriiiivii.

caplivuscuiii Joacliim in U.ibyloiiiaindnclus.ailcnncapiivos prophctavit, coi ripiens
el zelo

CAPUT

XLII.

eorum

17 1 offensioiies,
inerficit, pro

80. Joel, hic fuit de iribu Pvuben,natus in agro Be-

Dei moius cuncia enruni crimiiia lurpiindinis-

Iberon, ubi etlam in pace inoriuus cst atciue sepullus

que

argiieiis.

Qnem dnx
cd)

populi

Isracl

co cjuod severitate ct auctoritale
retnr ab co

poiililicali

corripe-

CAPUT
"

XLIll.

impiciaicm
iii

sacrilegii.

Scpnlins est a
et Arpliaxai.

81. Ainos, pastor, et rusticus,

etruborum nioradidistat ad

populo

iii

agro Mauriin,

sepulcroSem

stiingens, propheta noii geiiere, sed graiix' vocatione. Ilic autein fuit ex

CAPUT XL.
7G. Daniel, de tribu Juda inBctlieron superiore nalus, geiiere
nobilis, princcps

oppiilo

Tbecnc,quod
coiilra

austialem plagani

scx

millibus

Belblebem.

omnium

Cbaldaiiirnin,
nobil.tale. Ilc

Ultra autein iiulla est liabita io, sed snla erenii diffii-a vastitas

icguinqiie
siib

pros:ipia et llorens palrise

palens, iisqiie ad

marc Biibrum, atque
laiitiiin

Joatbim rege Juda,

post

excidinm Jernsalein,
iii

Jiklicoruni [Al., Iiidorniii|

fiiies, solis

paslo-

cum iribiispuerisadmodnm puer
laliis,

Babylonem

iraiis-

ribus

consfia,

ei

laie vaganiiuin

pecormn.

ei

piiiiceps Cliald.corum efffjctus est,

vt

glo-

Si.

Ex bac ilaquc pastomli

regicine iuit

Amns, unus

riosiis, et

aspectu dccorus, mente bumilis, corpore
Hde, egrcgiusin opere, in
virliite

deniiincro pasloriim,qiieni Doiniiiusablatuiniiideinisit

(astiis, pcrrecius in

ad populiiin Israel, prxcipieiisei
rei, et

utiii

Samariampergc-

siiinnius, in prudigiis

clarus, leriibilis in signis, ropr3cscius

ibiqu;cvcnlura crant proplietaiei, qiiein Ania;

gniior secreioium coclestinm,

fulurorum,

sias rex Ireqneiiler plngis ..fTecil
ejiis,

novissinie Ozias

liliiis

visioniim inierprcs, \inilex casiimonia;; qni continualis jejuiiiis

vecte per lempori

iraiisfixii,

crudeli morie ne-

ei orationis

instantia

fulnra prienoscere

cavit. Post lixc seinivivus, evectus in

lerram suam

,

niernil sacramenta.

posi aliiiuol dies doloie nimio viilncris

77. Kic iiiler cTtera visionum mysleria, bis viriii-

^

cianter [A;.,cunclaiiteni]efnavii,

animam cunsepuliusque esl cmn

liimgesiis alqne

>igii s cffnlsit.

Principio sceler.itcriim

patnbus

suis.

senum niendacium reprchendens, castitatcm feminic
revelavil; iribus

173 CAFUT
S").

XLIV.
iii

beldonKidilnis dieriim exorans pro

Abdias, de lerra Sichem, ortus
ille,

agro Bcthaca-

populo

jejiinavit; siniiilacriim Bel diviniie aspiraiioiiis
:

ram. Isteest

quisubOclioziaregeSan)ariae,cenium
ille

aigiimeiilis eliiit

draconcm Babyloni* iiumen

rjiis-

pavit prnphetas. Isie est tertius
Elias, qui

dux cui

|

epercit

dcin

geiitis, offa pice, et

adipe, et capillis confecii, di-

postmodum,

rclicto Ochoziae regis raiiiiste-

vinse ineniis inslinctu, incrcdibili adiniraliine disriipit
;

rio, Elij; factus

discipulus prophelavit. Quique eiiain

in

laeuni

quoque missus, rabiem

niitigavit fera-

nnorte propria obiit, sepultiis

cum

patribus suis in

runi, aique virlute animi lurtis iiiier frementes se-

Sebastia civiiate, ubi ct Elisseus propheta el J<ianncs
Baptiita venerabiliier requiescunl.

curns epiilaiur icones.
75.

Hunc

Darius, posiquam Bibylnniura suhvertit

CAPUT xlv.
81.
fuil

imperium,
in

honnre maximo

liab.liim,

secum

tulii ct

Jonas, ccilumba, etdolcns,
in

filius Araallii,

qui

Mcdos

abiluxit. Qni etiam lcrliir dedisse
:

signa

in

de Gelb, qua! esl

Opber, ad gentiiim prneconia

inonlibus siiper Babyloniam, diceiis

Dnin moiites a
visi

inittitiir, iiiissus

contemiiil, cciiitemnciis lugii, fugi^^ns

Borea fumaveriul,finem

iiisiare

Bibylonia;; diim

D

dorniit

:

propter quein peiiclitalialur navis, sed inareperit, cetus

fiierint incendiis conflagrare, finis eiit

toiius niundi.

gisier navis latenlem

abjectum devosubver-

Itein diiin
cril (lopuli

ad parlem Noii refluxerit Tigris, regressio

ravii, orantein revoniuit; rejectus pr^edicavit

ad Jerusalein.

172

Vixit

autem

usqiie

sionem.
8.i.

ad tempus Darii regis Persarum,

aiinis centiiin ei de-

Sed
in.

cciiitri-laliis

in

pnenilenlia uibis,

ct «a-

7i. Aspilnm. Ilieroiiyni.,froeo(/i7ori(i» ail Epiphan.
cl Dorolli.

ull.

1.

Arf".

Ibid. Jcremiain lapidibiis a Jiidxis obrulum fiiisse, ccinsenlit eliani Tertiillianus, Scorpiac. eap. 8. Arev.

76.

De

Ibid.

triba Jutlii. Vid.Epiph., Ilieronyin., Josepli. Pro pra'nnscere ;i\u habciil pr(in.)/c.scfrc,qci(>il

ISJemoili etiain Kpiphan. et Dorolli. Si qnercus. Al. Quasi quercus, qu(e est in Silo, cum ex semelipsa. 80. De tribii liuhen. Ilieronvm. Epiphan. S3. Qiio lempcire prcqdicl.ivciit Aliclias, inquicit

7:1.

Isidnriaiium piito pro prwdice e, noliiin prius reUdire Rain supra jain esi prwscius julworum. In Cod.Palai. est pronieruit pro privnote.^iccre, nul proeiioscere. Arrv. 77. foHe, mendncium ilcprclienilens. Coiisonal liis
Iluruthcus. Vidtt etiuin
Josi^pliuin,

Mariaiia in not. ad librniii PrcKeiiiiiinim, n. G7,
eliaiii siniiles
iii

ipii

de

aliis propliciis

(|ii:psiiones

e.vplicat

notis

:id

eiinidcm

lilirinn, a

nobis suu loco dc:cri-

beiidis.

Akev.

De

.-\nlif|.,

c.cp

.

U'i
liiti

DK
genliuin invidil
;

01^1 u
liedtr.e

Ei'
vi-

onrru patuuh.
A Morluus
iii

uu

g.iuJol cliain

siili

esl ergo Acliias.aiquesepiillusjiixla qiieicuiu

leiilis

«mbraculo,

el liolul siibilo flresceiile. TruJiiiit

Silo.

Ilelirei, liuncessevidua; liliuin (luem a
lavit tli;is. Ciijiis

niortms susi

i-

CVPUT LV.
9-5.

scpulcrum

in

quodam urbium

Geili

A JJo

in

Samaria [Al
Jei

,

Sama Sam

riie] iiatus esi.

viculo ilemoiistralur, qiioJ est in secundo miHiaiioa
Seplioriiii
iii

I'ic est qiii

ad

oboani iinmolantein vituium ini?sus,
euinqueargiiil immulanteiii.

ilinere

quo pergilur Tibeiijdein.
Mor.istli orlus esl.

iisernione
iliiiic

Doiiiiiii veiiit,

CAPIJT XLVI.
86. Mieliscas.de tribu Eplirem
iii

ad propria leverieiilem propier inobeJieiiiiaiii
,

lco in via sirangulavit
pro|.hela:ii
illuiii ipii

scpullumqiie teuel Ucthel el
IVfellerat.

Hic quoniam peccaiitein Acliab sa^piiis arguebal, siib Jnram filio cjus de prscipilio ningno projeclus occubuil. Sepultiis esl
iii

eum

CAPUT
1)0.

LVI.
Sabatha,
iiiortuiisque

lerra

su.i

juxta

PolyanJiuui,

Azarias

iii

leria oritiir

quoJ

csl

prope

Naiiii.

est ac -epullus in agello suo.

174 CAPIT
S7. Naliuin, de

XLVII.
Helcesi trans Detliaiii

CAPUT
luiiiulo.

LVII.
filius ,!oiaJ.E

tribii Siiiieon, in

yT.Zacliarias prophetaalque sacerJos,
sacerdutis,

rim

iiatus, ibique iiiortuus, siio jacet

176

'|ui cl

Daiachias cogiioii;iualus

es',

CAPUT
88. llabacuc, de

XLVIII.
iii

B
agro B.tlisacliar

qiieincoiigr.gatiisiiialriodoiiiusDoniini populiis, jiivta

Iribii Siiiieon,

Joas rcgis imperiuin,
xil. IIuiic

iii!ssis in euiii lapi

libus cxstiii.

ortusesl; bic anie bieni;ium
rael

re;^re--siuiiis liliuruiii Is-

sublevaluin continuo sacerdoles jiixia paiii

de

captivitate, in agro S.ibaritli, qui est iu Ceila,

tiem suiim sepelieiunt

Jerusalem.
LVIII.

a viia dcces-it.

CAPUT XLIX.
SO.Sophnnias, deliibuSiuieoii,
Sarabatli

CAPUT

lii:usCliusi, in

agio
e

;

8.

ToLias
,

filius .Vnaiiiel,

ex

li

iliu

.Nephthalim de ciIlic
iii

onus,

el

gloriosa

iiiajoruui

siiorum

slirj

vitaie Cibjl

qus

esl

iii

regione Galilacx.

captivus
iNinive.
iii

progenitiis, propliet ivil,
lus in iigru suc.

mortuuique
L.

esl atqiie sepul-

diielus est a Salinanasar rege Assyrioruin

Vir

iii

timore Dei

summus

,

iii

Oj

ere magiiiticus,

CAPiT

niscricordia gloriosiis, in exseqiiiarum curisdevolus;
i,ui duiii

yO.Apgjeus, n.Uu5inUa'iylonia,juvenciiIusJeriis:iIeni
venil, ;edilicatioiieiii tfiiipli ex |iarle aspeiit, ae juxla

miirtiias sepeliiel, el inopes pasceret, caccire.-eralis ueiilis,

late luuriie caruil, et po.-l tenebras
luiiioii clariiaiis proiiicruil.

sacerduliim monumeiiin gloriose sepuhus reqiiiescit.

Jacet in

Ninive civitaie

C\PUT
iii

sepiiltiis in p:ice.

Ll.

91. Zacbarias de re^^ione Clialdxonim va'de senex
lerraiii

G
S', scieiilia eriiditi,

CAPUT

LIX.

suain reversus esl, in qiia el iiiorluus e

t

ac

^''.Tres pueri.ex siirperegia caii, memoriagloriofiJe pares, deioiioiie slabiles,
ii.-

sepiiUus ju\la Aggaeum, quiescii iu pace.

CAPUT
geiiitiis
;

corrup;i curpore,sobiii meiite, judices proviiiciarum,
Lil.
el regioiiHin principes,
iii

92. Malacliias posi egrcssioneiii populi,
vir jiisius el aspeclii

SuiJii,! c-t

palernariim ipio que

memores

decorus, queni

legum, et a
Juibei

cibis gcniilium vel immiilaiis iiequa<|iiain

Mabcbiaiii, id esi angelum Domiiii ideo asseruiitvocitaluin, quia

polliiii, leguiiiinihus vitain

degeiites et iJeribus.

quaecunque pra^diccbit

,

175

100.
coiife-

Ili vi;ji're

virluiiscontenipseruiit

moriem, iJolofi.lei

slim, angclo de coilis venienle
auieiii

ruin
Ilic

non

adi/raveruiil riluin,

regem s;Bvissimum
q oqiie
camini

ciiiilirnia''aiilur.

adnindum

virtuie
juveiiis iiiorilur, atque in

viceriinl, restinxeruiit

fl.nii-

agro proiiianlis

inccnJia, et

iiiter

borreiidas siiiisa caligine
Jaceiit
cuiii

priosi'iielitur.

CAPUT

nanimas byiiinum apeitis vocibus cecinerunl.
LIII.
iii

93.Naihaii propbeta, ex Gabaoniiis, qui David regeni legem Dei docuit,elpeccaluiii qu"d esset in Delli-

naliyloiiia pariler

sub

iino

specu posiii, el

inagiia veiieratione se;iulti.

sabec praevaricalns m;inifesiavii.
ledilicaret

Ilic

etiam qu
xil.

id

noii

CAPUT LX.
^
101

David Domino tenipium proeJ
in

Ilic

Saaii-

Esdrassaccrdos Dei, qui
Dei vocatur.
Ilic

a

plerisque .Malacliias,

lomonem ungens,
lem senex

principem consecravil. Obiit

id est aiigelus

sacr:e scriplor exstilit
s post

in terra sua, sepultusque est

cum

digniiate.

liistori;e,

atque alter lator leg

Moysein, iiam-

CAPUT
!I4.

LIV.
Ileli

AcbiasSiloniies Jecivitaie
taberiiaculiim cl arca

sacerdoiis,

iibi

que pust captivitatem legiin inceiisam ex gentiLus liilcr;iruin e'emenia llehraitariiini|iie reiiov;ivit
,

pi imiini

L)ei eral,

Salnmoiii

re;^i

177
bus

iiivcuil.

II

c

reJuxit Israel,

el rea^Jific.ire lecit

prxdixit, qiiod per mulieres gentium a mandatis Dei

J.iiisalem. Moriuus e^l aiitem ac sepullus cuin patiit.«is liiiiiiaius
iii

dedinarel, et divisionem populi

in

prole iion tacuil.

Jerusaleiii.

El in leirn stin sepuiiu$. AnEV. IInc c.\[M Jcesl in abis. ViJe, inlri, cap 97. de quo iii Oo. Pro|ilieia a leoiie stiangul itus Coiisliluliniii I5eg. xiii, a Doiolbeo vocatur Jnaili liibiis ApiiStolicis, lib. iv, cap. G , AJonias, qiicin aj
87. nciriilheiis
'Jl.
: , ;

Iilietaiii

appellanl,

alii

Joaniiim.

Noniiiilli

Acliiaui

fuisse sus|iicaiitiir. Noii facile esl, iiec refert, veruiii iiomeii iiivestigare. Arev. lOl. Noniiiillos exisljinasse Malarliiain fnissc Esiliaiii,

legiliir

etiam

iii

Prertiiiiis, uhi

quxdam Mi-

loeuui viJeiiJus Coleierius. Alii

Semeain

euiii

pro-

riaiia aniinlEivit.

Arev.

M7
CVl'l]T
102. ZoKilialicl
i'l

S. ISiDUIll IIISPAL I:NSIS

LPiSCOPi
CAl'l!T I.XIII.

li8

lAI
Jiii!:i, siil)

A
D.iiiiuros Jeriisiiliiii
stntiini
reilii-

Nclioini.is, ox Iribii
(lilic;iiit
,

H)4. Juditliviilua,

lilia

Merari,detribu Simcon.ma-

rin irg<' liMiiplinn Doiiiini n
•x.-.lruiii)t,

gnaiiiinis in gloria. viris |ira>stantior. IIxc pro salute
po|iiili iiioiii

aliiue Israel

ail

|iiistinum

se ulilulit, ncc irepidnvit riiroreiii icgiHin.
iiecavii

tiinl, culluin quiKiue reliisionis jiisi|ue saccrd iluni el

Naiii
siiis

doi niientein
civibiis

principciii, salvo

pudore
Vlxil
iii

Levitarum restituunt.
pulti quiescunl.

Iifin et ipsi in Jeriisaleiii se-

triiini|iliuin

viclori.e

reportavit.

auleiii

annis centiim et
siii

qiiini|iie, sepiilta(|iie esi
iii

^pcluiica viri

Mnnasse

BLllinlia civiiate,

qux

est

CAPUT
103. Esilierregina,
lieiijamin,
filia

LXll.

iii

liibii

Juda

iiiter

Dolli;iin et

Balm in[.W.,

Babyluii.]

fratris Mardoclicci.de slirpe
in

178 CAPCT
1(i5.

LXIV.
lide stabiles,in

capliva
alciiie

de Jcrusalein

iirhein

Siisiin

Macliabxi sepiein riatres,in

spe
iii-

translala csl,
j^in latis
l.ila.
iiiiirti

nspectu foriiur, et persi>icu;t virre.;;i

forles, divina;

legis constanlissiini observalores,

c\cclleiiiia

rersarum
reg

coniiuliiis

copu-

ler lornienia acerbissiina palieiites,

ab AntinclKi rege

IIa!C,

ut piipiiliim

siium a pericnlo
s ailver.iiiis

liljeiarct,

prn lege Dci cuni

iiiitre

eorum

airociier intereinpli,

se

oliliilit,

aiiiiciiinqne

popuUim
pcr-

Cdronas niirlyrii iiieruerunt.

Dei nefaria persiiadenieni,
suasil,

criici
ali

tradendiiin

B

106. Macliabaii (luoqiie, quos triumplms gesserinl

gcnieiiupie lilieram

excidio eruit aliiue a
iii

aihersus genleni Pcrsarnm. vel de
liaiionibiis, ct i|Uiiinoilo
iiiiiin
siiiil

circnnifiniiiiiiis aliis
pliiri-

serviiule ciipuit. Jncci scpiilla
riiiM,
iii

Siisi';, iirlie

Mcdu-

pro lcgis observantia
plenissime narrat

i|ua
F''iinl

cii:iiii

rcginvit.

piiiiiii, ciiriiin

liisioria.
(Jiiditli)

•iOi.
ji.i/i

doiiiis divcis

m
sit

lection^m indica: .duAnpali, nini iiilclli^o.

cuin p

ilriluis fuis

El cap. xvi, iJS; Ac septdta
thulia.

|iio Uciltulia.

Scd

ipiiil

fHin

i'irj

su
Iii

i

in

B

Gracciis ci Syriis rciiin' Maiias

em
l'ro

fepiiltnni fni^se in

10.").

Ciiil.

Arev. Veon. iia de Mach;ibcs legitnr

:

auro

Iritcr Doiliiiini ei

lieliiion.

Belnwn

alii le^'iint

nelnuiini,
S''riiion
riiiii (|ii:e

111

iiiiii

Ima, B leni, Bnnlineon. Pntaiil iioiiiinlli esse de Ab/la, Abclina, aiil Ahilmn. Venostra sati'* li.ce cnlixieni cnin Vulgala
,

B

pr.iferi^nila

csl,

Jinliili,

viii,
et

3: Morluus
sepullus est

esl
illic

MacliibiKi sepleni fratres ab uiia nialie noniine Marhabiva ijciiili, cuslodienles leqim, pairia traili ione non incaiiles carnes porcinn.i. Ub lioc ab Anlinclw reye sirui.ss/mo iii .Xnliucliia manyrii gloria coronati sunt cuia malrc sua, atque sepulii cummiqna lenernlione. AnF.v.

mm

(itinasscs) t» Belliulia cvj tJle sua,

Iii

sex exenijilaribus lioc po=tcrius

l

ntuiii lejjiiur.

EX KOVO lESTAMEINTO.
LXV. LXVI
LXVII.
Zncliarias.

LXXlll.

Pliilippus.

LXXX.
I.XXXI.

Siinnn Zclotes.
1'unJ.ciiii ApO^loli.

Joaiines.

LXMV.
LXXV.
LXXVI.
LXXVII. LXXVIl!.

llionias.
liai ihnlninans. Maltliaus. Jacobiis Alpli:ci

Maria.
Siinoii Petrus.

Lxvni. LXIX.
I.XX.

LXXXII. Liicas Kvangelisia. LXXXIII. Mirciis Kvaiigelista.

Pauliis.
Aiiilrea>^.

LXXXIV.
I.XXXV.

Barnalias.
Tiinotlicns.

Jiidas Jai ubi.
iMailbias.

LXXI. LXXII.

Jacobiis Zebeda;!. Juaniics.

LXXIX.

LXXXVI.
110. Sepullus
est

Tilus.

CAPUT LXV.
107. Zaclinrias et Elisabeili antc Deiiin jusli, sleriles
injuvciilute, fcciimli inseiiio, rei|iiiesciintiii Jerusalem.

C

in S;'bastia

nppi.io Pa!a^siiii:r,
(iuaiii

qiie olim Sunaria
Jud.i'.T,
giisti

vocabalur;
lilius,

llcrodi's Caes.iris

rex

Aiitipatri

ob

lioiioreiii

Au-

179CAI'UT
in

LXVI.

Grsco sermone

Aii,.;iistain

vncavil.

108. Joaniies Baplista liliusZacliari;E, ex Iribu Lcvi,

CAPUT

LXVII.

Jeiusalem orlus, aiigeio dcnuntiaiite coiiceplus,
C!irisli,

II I.Maria{qua' interprelaliirDoniin:i,siveIlliiiiiinatri.x),clara slirps David, Virga Jesse, lloriuscoiicliisus,
I-'nnssigiiatiis,

praMiumiiis
tiiiii,

pr:ci'0

Jiidi(is,prnplieti Altislestis Doinini,
lii-

vox Verbi,

ainiciis
leriniiiiis

Spnnsi,

MaierDoniiiii,Teinpliim Dei, Sacrarium

ccnia Liimini'^,
iniliniii
;

prnpliclarum,

baptibinatis

Spiriliis..a:.cti,
tuiii,vii

Virgo sancia.Virgo leti,virgiiaiite parpartiini, sa!uialioiieinab
:

qni [ir;ciiuiiliatus paieiilis voceiii abslnlil,
;

gdpnsi

angeluacce;

ii,

gciiitus (irriciniii lii'gu:i' res' Ivil

ijui

necdum
iii

cditiis

ct nivsieriiiiii cnncepiioiiis .ignovii

partus

(|iialila-

Chrisiiini |iru{iliet:ivit, !.a!uiavil in u'ero,
agiiuvil, in deserto inonstravit.
10'J.
Ciijiis

culuiiiba

tcin inipiiiii, el cniitra lcgeiii iiauir;i! obseiiiiii lideai
I

reiiiii',

qiiaiii

Diiiiiiiius

ipsc

iii

ciiice

positii'',

vesliiiientiim

laniign fuit camelnriim,
et

per saiigiiiiicm Tcsiaineiili virgini cnmnieiidavit discipulo, ut ipsuni nialer liiberet
vil.i!

liabitaiio erenius, vicliis
Ilic,

iiielli'--,

locuslaruni cibus.

coiiiilem queni

duin Ilerodi proliilieret

fr

iternuui vinlare

connu-

D

filius
1

iinveral

iiilcgiilalis
liiiii

csse

ciistndeni.
;ib

liiiim, carceialilnis

tcnebris iiiancipalur. Ciijus caput

12. Ilaiicipii
t:i

crndcli nccispassioiieasscrunt

regis

lilia

liidi

pr.-ciiiiiKii a

palre pnslulavil

;

al ille

liacv clcns

inigr;isse,pro eo qiiol jusiusSiiiieon cnniple^"'^Ciii isluiii,prnplielaveril, uialri

deseclnm inale poscenli
I

filie

ebrius

iiiler

pncula dedit.

brachiisl30

12.

Quidam. Vid. Anihrns.
Ilii'

Qii.-d ait Isidoriis, ncc obitns ejiis iispiam le(iilur, Aiit-

Isidnri lociis l.iiidiitiir ejus noniin-; ab sernionis de Assiiinpiione .\l.iri;e virgmis, qni a nonniillis .Anibrosins Mitpertns essi; credimr; cujus lerba pnjtuli iii Isidoiiinis, cap. 61, num. 12.

Ibil.

aiicioie

aintnr. iia explical : Nec :nveIracinlorum ile ejiis ritorle qiiiJpiam nperie dixi.ise. Saiictns E|iiphaiiius piobaiinuiurtalilalii bilius esse cen.^ebjt Dcuin gialijin
peitiis, sive qnis aliiis

nimr npnd Lalimis

aliijuis

,

I

;o
:

i>K

oinu

t:T oi;rru

patiium.
teriio

i.?,i

«liceiiS

Et lunm

ij'siiis aiiiiiiain

perliansibil gladiiis.

A

I

.ni

,

lapide

ab Uibe, ad orienlalcm plagtm.

Qiind qiiideni incerliiin esl,
(Jio

iilruiri

pio

iiiaieiiali
aciilitiri

glaniinii
1

CAPUT
18. PaiiliN. qiii

LXIX.
i-lolii- geiitiuiii,

dixeril

aii

pro vcrbo Dei valido el

anle Sau'ii<, ap
( liristo

ad-

gladii)

aiiiipili. S|io<ialilfr laiiieii

iiulla

docet

lii^li

-

viicalns Jinlaoiniii, a
raiii

dn cielo vocaliis,

in ler-

ria, Mariaiii gladii aiiiinadversioiie |M'ruMi|ilam, iinia
II

pioslriiiiis,

ipii

ociililus ccciJil,

caecalus siir-

c

iiliitiis

cjiis iLspiaiii legiuir. Duiii l:inicii rcperialiir
iil

rexii,
liipo

ex peiseciitoie efTectus esl vas eletiionis, cx
ovis
,

ejus sepiiltruin,

ali(]iii

dicunl,

iii

valle

Josaplial.

iiiler

npostilos
Iii

vcalione novissimns

CA!'UT LXVlli.
il j.Simoii Pclrus rUius Jnaiiiiis, fraler

prxdicalione priinus.

lcge Gainalielis discipnlus,
Ciijus
[lalria

Andrcr,or-

in

Ev;iiigelio Clirisli

sei^u-.

Tliarsiis

tus ;n vico Belli^aida proviiici.e G;ililic;c,qui est ju.vta slagiiiim Geiie>areili,ciijus priin.ivocalio nomiiiis Bar-

fiiit,

geniis Beiijaniin.

111). llic

secuiido posl Ascensinnein Domiiii

aiiiin

Jnna.legis directa generaliu csi. Pctrus

in Clirislo

Ec-

bapliziUiis, dignilalem ineruil apnslolatiis, alqiie p'us

tleniie rirniaiiieiiluiiie>t. Cejiliascorporis Cliristi priii-

omnibus

1

boiaiis,

inulto lalius

inler

cateros verld
sii
i

ripalus et capnl
(,'eneralio

csl.

Simon Joannis,

vjrginitalis re-

gratiain seniinivil, alque doclriiiain cvangelicjin
pi.-cdiciitinne

incorrupla esl.

iniplevii.

114.
jiixla
(jiiia

Qiii

dum

jiixia

Joannem
primus
esl.
:

liabeaiur terlius,

"

120. Iiicipiens ciiim ab Jerosoly^nis
riciiin, el

usque ad Uiy,

Muliliieiim

eligitnr

nec

iiiiin.Tttn,

Itdiain IIispaiiiasi|ue
inaiiireslavil

pr.icessil

ac nouie

i

Apnsloldrum princejis

Et confessor primns
liiiiiiaiii

Cliristi
(jiiibiis

iiiuitariMi;

geitium
,

iiationibui;,

Filii Dei, ct

discipnUis, et paslor
clavicnlariiis
:

grcg

s,

l'e-

anle iiuiidiim fnerat dcclaralum
uiiliir.
teriiii n

cujus niira-

irs

Ecclei*,
iiegiior

regni,

amalor

Doiiiini,

cnla isa essc nos.

alque
elalus,

coiilil^ndo
lai

laudalus,

pr.x-sumendo

1?2
sceii.lit,

'-'• 1'aplsis siirsum in

ccelum coiiin

ncgando lapsus,

ryinui lo piirilicitns, cnn-

demcrsiis deorsirn noiUe et die

prnfun lo

lilendo p-ob.ilus,
cipere dauir,

paiiendn cnioiialus, cui

nomcn

ex

iiiaris fuil,
s'

se liiccnlem Pyllinnis spiritu u iinper.ila di-

tilnhis

ex nieriio polcslalis iiiipinitnr.

es-ionc damnavil, ailnlesceiili m.irluo vilalcm rciiii-

115. Hic

in

Galalia, Poiitn,

Cappa

locia, Billiynia,
ai(|iie lia-

logravil spirilnm, c.rcitale per.:u->sit inagim, claudn"
proiiiiiiiii
li
-

Asia, aii|ue llalia

Evangeliinn puclicavit,

n

f

nn;ivii

inccssnin;. diii i|ioque serpen-

riirn virluluiiisignis ellulsit.

Pcn

liiln

grcssn rervidiim

nee sen^it nec

Iiorriiil

mnrsuin, sed igni

deilit

arsu-

inarecalcavil, pr.TPtericnsuiiilira
niavit, claudis pri^linnni
licis lluida

siia

m irlnoslg^ani-

nim, paticiu
[i'l. Ilic

etiani Pnblii a febiibu? nraiiJn saiiavit.

reilcravit olliciiini, |iaialv'priiini

ob amnrem Chiisti miilias paisiones grasu^liiinit lor nenia. In priiiiis

nieinbra

iii

pr

reparavit stalum.

\iaque Ciirporis

Judaicas
fa-

lib.

Iiiier

lixc derunciam viduaiii suscilavit. .\iiaperliJia^,

^

perseculiones, et genlium miserias, et lalinrem,
iiiein, silim,
Irigii-, el
iiii

iiiam cl

Saphiram rcis

niorlis aniinadvcr-

lilalem, naufragia, ct iiiiUe

sioiie daniiiavit. Siiiiniieni cliain niagicis anilius ciuluiii

pericula,
Lr.i*, et

raliieni teraru n,

verbera, carcerales tene-

conscendenteiii ad lenani

cli-ii.

Ilic

pnsl(|uaiii

toniieiila cali.|iarii!ii, squalnre-, ct viiiciila.

Anlioclienaiii Eccleiiam fuiidavit, sub Claudio Cacsa-

1^3.
biis,

Inlcr

li;ec

ligaiiir

a
in

Judiis,
sporia

tiaditiir genti-

re coiitra cumdciii Simonein

Magum Roinam

pergii,
aiiiiis,

lapidatur ad necein,
virgis

per iiiuriim deir, iii

ibique prsedicans Evangeliiim viginliquiiique

inillitur,

c.cilitur, poeiiis

arctat

carcere

cjusdein urbis icniiit

poiililicatum.
et

vii.clus
aiiiio
iii

lerr.einotu

facto

rcsolvitur,
i

ad ullimiiin a
Pelrii^ cruci-

U7. Sexlo
sionem
Doiiiini

aulein
,

tricesiino

posl

pasRniiia

Neroiie

gladio

crditur eo die qn
opnrlueral

et

a

Neroiie
voliiil,
,

Ca;saie

urbe

lixiisest. Sic
siiiit
iiiin

eiiiiii

ui bi qui simiil coafessi

deorsum, ut ipse
aposlolicum

crucinxiis est. Sic(|iie
eliani

pnst

die coronareiitur. Sepultus

Romae

iii

via

iiieriliim

martyrio

coronaiiir.

Ostiensi, aniiopob.t passioiiem Dninini tricesiinnse.vto,

Scpultiis Uonia; in Vaiicano, secus
licaii-isiin.Te

viam Triumplia-

tertioab urbe niilliario, conlra occideiiialem p'again.
1 17. De ,-:epiilcrosancti Petri in Vaticaiin stuiernuiiin est vcrlia facere post eriiJiiissiiiiiim opiis (inine.itiss.

Virgini coiicessisse, sed Ecclesise univers;c

si;nsus repii!;nil, el snluiii coiiirover,~ia esl inlerscripEplic^i an II erosnlyn.a: obieril ; (piain peisequiiur Tilliinonliiis, loiii. I, sex priinor. Eccle*. sa-cul., in \iia Dcipar;!-, el in notis. AnEV. 113. Capul. Qiiasi zc-jk),/). Ibid. Quiid inniiit Is ilorns, Cip/ms csse ex Gracco y.f^alr:, (apui, imilti alii veter>-s credideiiini. Joaniics
liires, uiruiii
fiise

D

cardi alis Borgiae de
IJosiiiiii,

Coiife.isiiiiie

Valicana.Vide

etiaiii

2, et linilar.um i, 27. Notaiidnin qnoJ inilliai ia a fnro Romaiio incipiebant, et craiil niiiiora miUiaribus Itilic s. Non v.ro sat s intelligilur qiio seiisii .i-epuliiuin sancti l*clii (lic;iiur csse
ISoiii. Siililerr. ii,

ad orienlnlein plagani. Arkv.
ti Pauli in IIi»paiiias antiquissiEpiphanii, testimoniis comprobalur llippidyti Cbrysostoini, arninini; iiegaiil alii , el adliuesubju-

N.^ll,
auie'iii

iii

Hiill.i

cniitri .M.irsiliiini el Jiiaiinein

:

Ceplias

1211. AilvciitiiS s;ini

Giwceinleiprelatur Lalinc capul. Veruin noiiien

niis

,

Ceplias
(iiiiiipie

Syrum

est, et

pelrain

sigiiilicai,

iil

l-idorus

agnoscere videmr lili. vii lilyiinilog., c. 9. de npostnlis ei Lxx discipnlis geiier:iliin,Pl dc iininnillis apo<liilissiiigiilaliiii,scripseriiit,

Q

linani auciorcs

s

receiisct Zai caria in Bililinllieca scleila llisliina' ec-.Ieasiicac, parl. ii, cap. 8. Illud vem ai i.i.adversione di,

giiuiii

qiiod de ,<aiiclo Jacob

i

M:ijnre

linpiens

aii

:

dice lis pst. Aniv. 123- P.iiiliiin gladii) ciesnm eodem anno endemrpie die quo Peirus criicilixiis esl, comniiinis est opiiiio. Prudeiitiiis teniiit enJein die, sed iioii endein aniio Pctrum et Pauliim inarlyiio cnroiialos fniise. Vide cniiimenl. ;id Iiyiiin. 12 Perislepli.. vers 5. Paiilns
pl gam iliciliir sepulliis, ipioJ eNplicalnr. Alii exliibent cnnlra orieniale:ii plajani. Aui;v.

.intonii llojo liisloria df saiiclo Dieijo de AlcuUi critiii.i
viiis

Kintra

occiJeiitalein

placere li.c poleril. Onid sancl Jacnbo .M;ijoii aposiolo cmn sancto Didaco, sive J.icobo Ciiiiipluieiii
i

11(111

f;icile

o;diiiis .Minurnni

de O.jsoivaiilia laico?

.\i;ev.

131

S.

I51D0R1 IIISPALE.NSIS F.riSCOri

153

CAPUT LXX.
124. AiKlrtMS,
qiii

A
fralcr

129. Ilic aiino scxagesimo se|.tinio post passioneiii

inlerprelalur decorus,

Uomiiii

Salvatoris

sub Trajano prin ipe longo

jaiii

Pelri, setundi.m Joannein primus, juxla Malllictum a

vclii-talis

senio fessus,

cum

dieni

transmigralionis

|iriiMiisecundus. (lic in sorie prxdic;.lionis Siyiliiain

siiae iiiiininere sibi sentiret,

jussisse fertur effodi sibi
fralrilHis,

aique Acliaiam accepil,

in

qua eliam

civiiaie

Pairis

sppulcruin,

alqiie

iiule vale diceiis

facla
iiii

ciuce suspensus occubuil.

or:itione viveiis
iii

tumulum
aciidit
in

introivit,

dcinde tanqu

CAPUT LXXL
1-25.
iii

lectulo in eo requievit,
15t).

Jacobus

fiiius

Zebedaei, fraer Joannis, quartus

Liide

nt

quidam euin vivcre asscy.\-

ordine,

183

<li:o lec ini

Iribubus qiiresunliii disperncciilenta-

rant, nec

mortunm

sepulcro, seJ dorinieinem
illic

sione genliuin pcripsil,

alqii.> Hi>pani:T;, et

cere coiiieiidani,
siiii

maxime pro eo quod
(latu

lerra seii-

liunilocoruiii geniibusEvangeliiim pradii^avii.etinnc-

ab imo
el,

scaiiiriens,

ad supcrliciem ^epnlcri conquiescentis, deorsuni ad su-

rasiinuindi
lclrarclia

Iticiiii

pra-dicalionisinfiidit. Ilicabllerode

srendal,

quasi

gladioM sus occubuii. Sepultus in M.irmaricii.

peiioia pulvis ebulliat. Quievit autem apud Ephesiiin

CAPUT LXXP.
i-6.
t!a;i,

sexlo Kaieiidas
filius

Jaiiu.irii.

Ji

annes, apostolus etevangelistn,

Zebe-

CAPUT
^
131.
triis,

LXXIII.

liater Jacobi, virgo electusaDoniino. atijuc inler
qiii

caetcros ni.a-is diieciiis,
pistri

etiain

siiper

pectus Ma-

Pliillppus a

Cclbsaida civitate, unJe ct Pe-

recuinb-ns, ct Evangelii fl.ienla de ipso sacro

Gallis prx-Jicat Clirisliini,

barbarasqne gentes,
Oco.ni)

doniinici pfctniis fonle pniavil, et qua^i unus de para'Jisi

vicitiasqiie
ci:is,

lenebris,

et

luinenii

conjuud^^ducii.

llum

iiilius, veilii

Oci gialain in lolo terraruin
li)cuin
Cliri>li,

ad scientiae Iuce:n lideique poriuui

(irLe diffudil.
l.eiite,

Qr.i.jue

in

DeiiiJe Ih llierapiJi Pliiy-'i;e
Clirisio
j i-

piovim

ia;

urbe crucicadavcre,

suice.^sii,

duin

suscipiiiiis

matrein

(ixus, hipiJaiusque ubiil, recloque sep:il:U5
.Magisiri
siiiiul

(liscipuhH, eiiam ipse pro Cbrislo al;er
dereliclus ost
1-27. Ilic,
i-oi,
filiiis.

quodanimoJo
.Asia pra;dica-

cum

liliabus sui-

ibiJem

requie.-ci(.

CAPLT LXXIV.
132.TIinnias aposloliisClirisli, Didyinus nominatus,
et jiixta
iii

duni EvangeliumCbiisii in

a Doii.iiiano C;csaie
ubi

Paibinos insuiam metallo

Latinam linguani Cbrisli geminus, ac

similis
llic
<^'

relcgatur,

etiam

positiis

Apocalypsim

scripsii.

Salvainii, audiendo incredulus, videndj fidelis.

Iiiteifecto aulein a

tenatu DoM:i:iano,
ibiijue

exsi.'io resiilii-

Evangeliuin prxdicavit Partliis, el Medis,

1S5

!us, rccessii

Epliesum,

ob b ireiicorum

refu-

Persis, Ilyrca:ii<que,ac Bactrian's, ellmlis tenenlib;is
Orieiitaleni

landas versinias elTIiigltaius ab Asioe episcopis Evan-

plagam,

et

iiiiima

genliiim

penelrans,
sii;e

gclium novissiuius edidil.
12S. Cujus qiiidem
inter alias virtutes, niagnitudo
.Mulavil in
:

P
urum sylve>tres g' mmas. liein

ibiqiie

pru;diealiniicin

suain

usqiie

aJ litulum

p.is^ionis

perducens; lanceis eiiim Iransfixus occii-

signorum
froiidiiini

184

b:e<; fuil.

buit
iii

iii

Culamina civiiaic Indix, ubi

ei ^cpultus c^I

\irg:is

litloreaqiie sa\a in
in
ail

lioiiore.

geif.marum fragmina
r.mi, vidu

propriam reformavit nalu-

CAPUT LXXV.
13j.

.m i;noque

prccem

popiili snscitavit, et

Canbolomanusaposiolus.nomen cx

Syral!ngii,a

redlviviim juveiiis corpus
BibriiS
lethiferuin

revocaia anlma repiravit.

suscipiens,
alqiie

Lyciuuiam

in

sorie pra^dicaiionis arcepil,
.Maiilix'iim

liausluni,

non solnm

eva.-it

peri-

Evangeliuni

jiixti

apuJ ludos
in

iu

cnliim,
slatiim

sedeudem

proslraios poculo iiiviia; reparavil

eoruni lingiiam
[.\l.

coiiverlil.

Ad

iil

imum

Albaiio
a crude-

AbanoJ Majoris Armenia; urbe, vivcns
,

121. Vera

fnrtasse

esl leclio

nnnnullorum CndiPalras, Isidonim

cum,
iil

ciiil:ile Piilras,

qiiasi iiideclniabile sJl
:ili

similia

iirbium

iiiiinlna
Iii

inaiido .ipiid

et alio- ccciiiriinl.
nnii
iilli

Asia passuw fuis-e .Audream

sepultusque esl in Acliaia Varmiric i. \i\i Ei Hiideberliiin CeiiDiiaiie isein, qiii saeciibi M el xii lloruil. cnl. looO, in Edilione Beaugcndrii, de sancto Jacobo .M.ijori :
occubuit

Kal.

.iiiqiislas.

iradiiiil. AiiEV.

M^.

.Asseiiliinurii-qiii verliiiiii srripsif areniinicen.\

D
In

Gallicia;.iue

solum se gnudet habcre colonum.

seiit. Reliqiia

lis qii.i-

llieioiiyiui

Caialogo a Gr.rcis
.\rcliis

adjecia sunt suinpla viilenliir.
Ibid. }]ariiiaiii-ii. Al., Cnnnarica, vel
viarica;,

ilar-

vel .icliimaim .rica.
di;

Vaiiianii Piegiii» 332, pa.?. 27, exstal n.-irr.iliii anoiivina ile Jacolii .M.ijnris capile in mouaslerio Veiielo s:iiicli Feiicis al manei exislente, in qin assirilur reliqiiiim cnrpus Comp islelke exislere. Iii

CoJ ce

prsedicalione sancli Jacobi pnssenl, pr:POcciip.il:i a ii.ibis suiit iii Isiilori III'-, ca|i. til. Miis de Iioc argiimoiito scriptiribiis al.lendus esi elegans ct erudilus llispanii-i Joanuei Jnsepli Tulra : Jwlificacion hi:~lorico-crilica de la venid.j de Sanlinqo el .Maijor (i E pa/ii, y de su siyiil. ro en CompOflella.y\.\'.ri\\,il O, 111-4°. Pio ub llerode leirarclia foriasse legendiiin ttb Ileroie .^.grippn. llis ijiia; dixi cit. cap. (il ailde

Ibid. Q'ia; lioc loco
in
llispar.i:i

CnJice

Oll()bii:.iaiin 124, el

iii

Colice Kegiiia; 1222,

Majoris

aniiolari

descriptus esl liyinniis in hniioreni sanc i Jacnbi, in ijiiii alveniii. ejus in llispaniam et sepiilcnim CompiiselljC ajliuiiur. .\r.F.v.

150. \n

saiicliis Jnaiiiies

evang

lisla

obicrit,

an

p

isl oi iiuiii

re-iirrexeiit,

iit

ajversus

.Xniiclirisliini

pr.udicet iii fine munJi, a n.innnllis qua;siiiiin esl. Cnininuiiis Kcclesiae scnienlia est , vere eiim, iil ca;Icroi liomiiies, obiis-e, neque resurrcxisse . aiit

Manyrdlogiuiii (.elloiioiise, sive sancti Guilieb: de Deserlo, scripiuin aniio circiier 801, lom. 111 Daciierii, initio lacobus, qiii iiilerprclalHr snppliintnior
i
:

reiiiirecliirun,
dieiiiin

nisi

d e exirenii juJicii. Vide Beue-

,

Heaiif. lib. if cap. 14, et Serarium , qiii dnctiim opusculuiii c liilil de xii .Aposlolis. Arev.

XIV, de

filius

Zebedici, [rnler Jniinuis. llic

Ilispanice, et occi-

deiilulibus lucis prccdicavil, cl sub llcrodc qUhIio

catui

slilicos cuiii

131. Desaiicio Pliilippo;iposloli) confer Palrcsaponoiis Coiclerii, pag. 33i lom. I. Ar.Ev.

ij
lissiii:is

DE ORTU ET
gonlibu5 barb.nis decorialiir, siciiue
lerni'

0I51TU

PATULM

i:4

A

CWUT

I-.WXI.

toiiditur.

lil). lli (iieniiilClirisli discipuli, iira'ilic"it"rcs(iilei,

CAPUT LXXM.
131.
M:ilibxiis .Tposloliis etevangclisla,
qiii

eliioclores geiitiiiiii.qui cuiii (Miiiiesiiiiumsiiit.siiiguli
eiiani a
l:iiiioii

eoruiii

propriis ccr:is(|ue ioci^ in iiiuiido ad

ex tiibu

sua Levi sumpsil cognomeii, c\ pub icauo
Ilic

prtcdicanduni sortes proprias acceperunl.
1-41.

Chrisio clecius, ex peccanle Iranslalus.
(luidcm
iii

prinium

Pelrns

iiaiiiqne

Uoniam

accepit,

Aiidreas

Jud:u:i

cvaiigelizal, postuinduiii
iii

iii

Mace-

.^clia.am, JacobusUisi aniaiii, Joann(>sAsiain,Thoin:is
lii;liaiii, Vlatlli.Kiis

doiiia pracdicil, reiiuicscil

nioiitibus rarlliorum.

M;iccdoiiiaiii

,

187
,

Pldl ppus C.al-

CAPUT LXXVIL
153. Jacobus
Al|p!i.-i'i,

liani
pii-

,

IJ

rtlii)li)iii:Eiis

Lyc.ioniaiii

Siiiion

Zcloles

cpi^copiis

Jerogolymnrum

/Egyptiiiii, M.illiias

Jiidaain, Jacobus frater Diiniini
l

mu',ci)gnomeiitii Justiis, sororis malris

Doiiiiiii (ilius,

Jciosolyinain, Judas frater Jacobi Mesopolainiam.
1

unde

et fraier Domiiii vocatus,

bomo

liicis et

operapi

12.

Pau'o autem cuin cxleris apostolis nulla surs
qiiia

rius verilatis, laiila;iiue eliam s;inctit:itis, ut ruiibriam
vtsiiiiienii
151). Uic,
ejiis

opria tradiiur,

omnibus genlibus
sii

niaiiister et
reli(|uis cir-

ceriatim ciiperent attiiigere populi.
in

pccdicatnr

cligiiiM'.

Nain

ui

Peiro et

diim

Jeriisalem

Cliri>.tuiii

Dci Filiu

ciimcisionis esi aposlolalus dalus, iia PjuIo praipiilii
ii

pra'dic:iiet,

de lemplo

a Juda;is priccipitalis, lapidibiis


I!

iii

geiitibus.

Ilic

anlcm seplein

Ecclesiis

e!

tri'

us

nppriniilur,
Jiiseplius

ibique juxta teuiplum

b;mia ur. Qiiein
iii

cvaiigeliz;il discipiilis.

tantoe saiictiialis et veneralionis

Jiidi'»

CAPUT LXXXII.
145. Lucas Aiiliocbenus, evangelista, etapnsloliciB
cfinscriplor
Iii,stoiii', iiaiioiie

perhibet exsiiti se, ut propter ejns
Jerusoly.na ciedatur csse diiula.

iiiicrl. ctioiieui

Syrus, arte

iiicdi;iis,

Gi rcoeloquii eruilitus, qiicin pleriqiie tradiint pro-

1S6 CAPUT
157. Jiidas Jacolii
l

LXXVIII
Mesopiilamia,
ati|iie iii-

sclylum
laincii
gcii-

(u'sse, et

Ilelir.ias

lllteras

igiio assc.

llic

1'raii

r

iii

fiiit

Paiili discipulus

et iiid.viduiis coiiies pc-

rioribiis Pniili evangeliziiis, feras cl

indomitas

rcgrinationis ejus.
1 il. Qiiiipie

tes, qiiasi belliiaruiii naiiiras
lidei

hio dogmale mitigal, ct

ab iiieimie pueriiia cisiisimiis
prxdicaiioiiis
la;

fuit,

diiminicae

siibjiigai,

sepuhiis esi autem

Bery

el

cv:iiigelicje

opiis

exercuii.

Obiit
iii

llio Arnieiii:c

urbe.

septnagesiino quarto v
llijiiia,

su;e anno. Sepiilhis

lil-

CAFUT LXXIX.
158.
M:illliias, (le sc| liiagiiila diicipulis iiiius, ct

cujus iiiiidem ossa regiiaiiteCo..slaiiiinu Con-

pro

slaniiiiopolim fueriint iranslaia.

JuJa

Isriiiiolli ilu

dcciiu iiiter apostolos siilirig^tus,
l ij.

CAPLT
Marcus

LXXXIII.
iii

clectus esi sorte, ct soliis siiie coguoinine. Huic datur
Kvaiig'lii praediealio in Jndiea.

evaiigelisla, Pelri discipnhis, pjnsque

baplisiiiatcl^gSliliiis.Ciijusqiiidcm Evaiigcliuin iion-

CAriT LXXX.
i39.Siiiioii Ze'otes,
7.cli>

nu

li

a

Pctro

Uniii.ie

diclaliim ffruiit. ILc,
sibi

iie ail

sacrr-

i|ui

prius (lictusesiCbaiianiu^,
in

doiium promuverciur, abscidisse
Ecclesias

pollicem fcruir.
tiniiii,

Domin
iii

fervciis,

p:ir
l

cognomeiilo Petri, ct

146. Prinius aiitein Alexandii.Te catliedram
priiniisque

similis

bonore, accep
Jnst
iin

.^gypli priiicipatum, ct
leiiiiit

il^gypiioruin

fiindavil,

tanlis

post

J

cobum

callicdram

Jcrosolysiib

doctriiia; et coiitincnli:e

virtulibus (loiens, ul oii.iics
siqiiereiilur. .Mur-

moruiii. Pnst annos
Tr.ijaiio

autcm ceiilum
tiiiere

viginti

meruit

disciiuli Cbristi cjus
luiis est

iiiiitalioiii;m
iii

per crucem su
Bosplioro.

martyrii passioiicm.

octavo PJeronis anno

Alc.xandria, pficida

Jacet

iii

qiiiele seiiultus.

151. In Cod. Flnr. sancii Marci ila exbibelur lioc caput Mailhcrus iii llchiwu doiialus ('.r/jriiiiif»)-. ]dein nppellaiiir Levi ex tiibu, a qua orlu^ juil ; in Luliiio autem ex opcie pulilicaiii no>iienaccepil,iiuia ex publica;

Coislantiiio
biisse
,

,

scd Constanlin imperaidre

,

lraiis'ala

esl opiiiio. Qiiibiis fuiidaii eiitis utraqiie seiiteiiiia iiinitatiir , vidcri potcst iii liiblioniulioriiiii

nis fuil electus, et

apostoluin trniisliitus, etc. Aiii;v. 157. Berilliu. Sic Porolliciis alii, Mcrilo 159. Ex adjeclis llieronyini CalLilogo a Grajcis,
iii
;

D

buicSinioni, sed Simconi convrniiinl. Siinon Aposlolns in liosplioro j:icueifcii/. Quod ril, incertum al.unde csl. Eum iii /Egypio prrdicasse, el iii Persii!e mariyrio corDiiaiuin, certioribus dccunienlis cniislat Au v. 140. De septuagiiila di-ci|iiili«, aiit sepliiaginia duobus scripsil Dorotlieus Tyrius, qni singiihitiiii eoa receiisel. David Diondclins iioias a.ljecil, ct trassiores Dorotlici iiaivos indcat. .\iiev.
qii.rt:iinen
lioii

llieronyplerique lcgniit Coustmitiu , alii rcpoiiuiit Luuslaniiuo. Iii Edit.oiie bujus liliri sancti Isidori, d-' oriii et obitii Painini, qnain Fabriciiis ciiin aliis cjiisdom argiimeiili adoriiavii, nolaliir saiictum llieroiiyinoir. in prxfat. siipcr Liicain assignarc qiioiine olii:iiiii sancli Liic;c aiinn 7 i, sed, in calaliign Scriploriini cccle-iast., dicere eiiiii aiinos vixisse lxxxiv siiie iixoie; credibiie vcro um in aiiii.|uis Codiessc Irjcc vciba addiia fiii se.
c;ipiil saiicli

tlieca ecclcsiaslica Fabricii

ad

mi de

saiiclo

Liica

,

apiiil

ipieiii

(

ciliiis

iioii

liabcaiiiur

;

(ilossaiii

oiiliiiiiiaiii

vilio

li-

brarioriiin accidisse existiinare Ar.Ev. 1 ^5. In Editioiie laud:ita Fabricii bcc c-t imla ad

obiisse.
lia

144. Dorollieiis perperam ass. rii Liicam Eidicsi ISoniiuHi apud Palras ..\cbai.-c defuiicliiiii iradnnt, alii Tbcbis Acbaicis. Sed veior est seiili ii-

vcrliuni absciilisse, ctc. < llist. in glossa super verb. Clericus.

.5.')

:

Si (|iiis

aliscidit,
cliaiii in

El liabeliir

Isidori. Evangelium saiicii Liicie (Iraico sernioiic scriptuni esse, uti Lvaiigelia saniti J.iaiiiiis el .Marci, coiiiniuiiis est opinio, qiiaiii biJ.niis qiioi|iie lciict iii

pro ogo Evaugelii ipsiussancli Jlarci. Scil iioc ciijUsd:iin Marci anaclioieia; facluin lal-o liibiii .M:irco cvaiigelislic diicet liaroiiiiis, lom. .4niial., sub aiiii.
I

(.Iirisli 4.'),

iiiiiii.

iiiarg.

40.

i

.AiiEV.

Piooeiniiirum libro,
huiil
iii
li

iiiiin.

91, ubi qiucd.im

aiiiiol.it

i

iiic

Sdiitenliaiii. Aiiev.
saiicii

Ibid.

Ossa

LuciC Constaiilijio]ioliai

,

iioii

lib. De iraiislatioiie c irporis s:iiicti M.irci Venevidciidiis prretcr allos, Flaminiiis (Joi iicl.us , loiu. Xlll Ltcicsiur. Vciiciar. \ntv.
lias
,

iris

S.

ISmORI IIISPAI.ENSIS EPISCOI'!

1K'I

CM'IT
147. narnabas,
latis, a
(jiii

l.XXXIV.
ciini Paiilo

A
io

lua Eiinice,
1

cerlum

aulem

scto,

quod

iii

te

quoijne-

ei Jnseiili, naiioiie CypriaR civicoinliiit!,

19. Ilic auieiii lnil discipnliis Pauli, ejiisi|iie spiiililiiis,

Cyro rcge Persaniin

iiialis

queni
(_)ui

piieruiii

prop-

seciiin ideui

Pan-

(leiiiibiis

.iposlolilimi aili'pliis, (Iiimlo piopler JiaiicogiKiiinMito

lus assiini.isil.

piidicus el virgo psrniansii, quii|i;e
n

neiM

(liscipiiliini, (|ui cliain

Maniis ap-

apnd
iii:i;^iio

Kplic-iiin
Iioiiore

innnie qni

vocalnr

Pliloii,

cuni

(iO.llaliir,

srjiiiuliis a

Paiilo, iiiliiloininiis evaiigelicai
silii

sepullus ipiie-cil.

|ir.TiIicalionis iniiinciiini

opiis exerciiil.

189
1'0. Tiliis,
l':iuli

CAPirr i.xxxvi.
diseipiilus, el
iii

CAPUT I.XXXV.
118. TiiiKilli us
lalu
lOplie^ioruii;

liaiilismo

(iliiis.

episcopiis
iil

de civiellinico,

ii:ili()iie

Gr:rnis, ex gcnlilius solus a Paiilo aposlolo
IliMii

Lislrensiuin

,

palre
iil

Grxco,
avia

esl

,

posl Kvang'

circiinieiMis

quein ad iiisiriiendas
Il)i(|ue

iiialr(!

auteni Juda^a,
lial>i:aiil
fiiles

rclen Apnslolus
tua

dicens
et

:

Cie.T! Kcclesias pr:ifolus reliqiiil Aposlolus.
in

Qttia

in

Loide

,

matre

pace ilefunctiis est, aiqnc
l.Sll.

sepiil us.

117.

De sancto

R:iriialia

Aposiiiln,

l(d:i, viiie

Editioneiii Colelerii
ele.

ejiisqne episPalriini ;ipiisl()lic., et
toni.
:

g

piilos

ciiiii

Neqiie Tilus inier sepliiaginla Clirisli disciDornllieo collocanil.is qiii luil polius
,

IJililiotliecain (•ccIi'Si:islic.ini G.illandii,

I.

Aliicv.

ii8. Dicrns
el hdliiia
I

,

Cod.
liilei,

Alljaii.

:

Uicem

Hecania-

Pinli discipiiliis. Vide 7. Codi-x Veroii posi

P:iiili lipi-,i.

ad Titiiin, cap.
:

ii,

sepnllus a.ldit

tiotiem acfip-ens ejns
il

qmv

est in :.
i

non fula; quiC

itrmnmin

ai'<u tiia,

lc. Aii:;v.

(luudccini aiioilvliiyiiin, ijui nii nini diiivssi bunl ad i^ririliciindiim.

noniin biis univcrjiim orbeni leira
l>e

Duudfcin

fitcrutit

ineple Tiiiio Iiimi n lnter scplii guiia Cliri-li iiisci|iiilos receusel, cuiii piier a siiicti) Paiilf) apo-lo!o seciin assuinpms luerit. AiujV.

!).

Uornlliens Tyrius

Clinsii discipuli, elc. Tribus evnnjeHziil discipulis, ut

supra, cap. 81. Arkv.

SA^CTI ISIDORI
11ISPALENS;S EP13C0PI

IN

IIBROS VETERIS AC NOVI TESTAMENTI
!9D Jprolooitf

PROeiA.

1

Pleiiitudo No\i et Veleris
cailiolica

Teslamcnti

,

qnani

iii

(]

id

(St,

recapiiiilatio

legis

et

qiia.ii

secunda

lex. el
I

raiiiiie

rec pit

Ecclesia, jnxia vclnslaiii

3. Iluic

succedunt

lihri Jesii

Nave, Ju licum.

-

priuiiiiii iradiliuiieiii

ista csl.
lihii
.M .ysi,

belluscujus

191
,

t'sl

'i''dus

P.ulli, (|ui

non ad

liislo-

2.

Iii

piincipio videlicel, (iniiiipie

Ge-

ri

in

Judicum

ut

llehr.ci

asseiunl, sed

iiiagis

ad

iiesis,

Exodiis, Levitieu-:, Nuincii,
in
cntioiic. Ilne
i.t.

Deiileronoiiiiuin,

|irincipium Regiiin pertinere videliir.
ilhistralus fuil,
ciijiis
iil

1.

Qiinm
I

lilirn

raligando seplein
ailjecta
eiaiit;,

lacile

Marianim agnoscere
in

possis,
Fii-

e\eiii|
(liiu

niliiis

I):iiiinr

:

Iria
iii

Ilisp:ili

nomiiie expresso

aiit

in.licaio profereiiiur.
Isidiirian.s,
c:i|i.
1

cli:irlaiv:i,

leiluin
:

nieinhraiiis. In

dnnhus
Veruni
liis

siiis
111.
i

de hoc opere disseiui

62,

cliarlai eis
(lieliii

legitiir

Qnam
ai',

in

catione

siicro.

sacro
:

ledinidare visa est,

cl llierdiiynius ulii-

(jiie in

canone tanlnin

ul in prologn Gale:il",
rii/i/o
,

veibis
/i

Iqilur Sniiienlia, quic

el /i(r, el Jesu lilii Sirucli lihcr Pnslor, non sunt in cauoe. Aiigiistiiins , lih. ii de Totus aiiletn ciin n ScriiiluraDoctrina Chrisl., c. 8 riitn, in quo istam coiisidcrdtioneiti vcr^andain dt, imus Krat eiiini iiionhus receptiiin , liis libiis continetur. 111 lere iii eoiicil i> canon edereuir, oiiines divinas SenpliMMS comiirelieiidens. Ah eo canoiie lihri cnnovtci vocahaiiUir. Qiienia.lniodiun e cnnlrario npocrijdicii siinl, qiioiiiani eolilti l:hri, id esl, ahscondili occulie l:iiilniii, riiiii lectione, cnm proliihiii (S-enl, ei iii laiehiis iitehaiilnr, el in divinis liliris ahseondili
:

Snlomotiis inscri.ludiili, et Tobias, ct

pr3'falioneiii quoqiie a Z.:iccaria in lios bros jirepaialani descripsi. In eiliilone llagonoeiisi post ccclesia addilur ijttiT Isidorus sentor e.tposu!l, i|u:isi iisijne ad veiba is/ics(slt ti nliis operis. .^kevai.us.
2. /(/ est
,

Genesis, elc... A'«iiieii, al.,

iViiiiierus.

Mah.
rnnt, sed ntaijis

"

nd historiitm Jndicum, ut llehrwi assead princiiiiiitn liejum periincre videtnr. Ilieioiiymiis, in prologo Galeatn lleliiieiiriiin, canoiieiii rel'eren<, ail D,inde snbtixunt Sopliclim, idesi, Jiidicum libriint, et iu eutndcm cnmpinguni liuih, qtda in dicbus Judicnin facla ejn.< nnrratnr historia. Niini3.

Qtd

tion

:

riim
siiiii

llehr;»-!

Abesan,
liooz
Ilaiic

ijui
Itii
li

posl Jeplilcn
iiiarilnni

JuiLeonim
Isidonis

piipnlo

pr:i'riiil,

Inisse, persna-

vnx
(is.

alii|iiaiido

in veiiii sigiiilicat uiic

snniiiiir,

ut in

liabcnl.

lleliraMiriiiii

(ipiiiioneii
ij

14: De abscondiiis tnis udiinplclus est vcnier cortitn, id esl : yu:e le^e cr:iiil prohihit.i c mie(lerniil. Sic sane lociim iiilelli^il Apollinarius iii
XVI, vers.

refellil, s.qiiitnrque Angiislini seiileniiam,

Irina Cliiislian., c. 8
Scriplnriirtint, in

,

iihi ait

:

7o(»s

de Docautem canon

Ptialinoruiu ^letaidirasi,
TrWj
ii;

liis

veihis

:

-/((jTjyiwv £V).v5c-«-j i/]'j Trci).-j/KvrJ£« vri3'Jv-ll).yj3"0sv-

qno islain consideralionein versandain diciinu!:, Iiis libris coiilinelnr ; qninqne M^njseos, id cst, Cencsi, Exndo, Lcriiico, iSumcris, Dcuieriinuiniii, el uno hbro Jcsii .\iive, uno Judicuin, uno libello
qiii

rrv/J.hfj.

M.UUAN.V.
iiotis
Iiic

npjiel.alur Itutli, qui inniiis

Ibid.

tiuJilis

liber in Kdilionc

Giialii

vidclur pertiiiire.

Quo

ad lieijnoruitt principia loco suspicor Augusliiii leciio-

!;i7

IN LISJ.
libii
iliin e

VET. ET \0\'. TESTAM. PKOOEMIA.
Qiini-um

I,',8

i. lios seqminiiir qiialiior

negiiiii.

\

b.-eorum llebr:vi non recipiiiiil. Eiclesia lameu

eoi-

(|iiidem rar.ili|iomeiiiiii

liliri

I.Tieie :ninpciiin-

deni iiUer canonicas scripUiras eniiiin ral.
8.

tur, qiiia c;iriuiiileiii

eeslarum reruin fonlineiu cau-

Occuinnil de! inc Pro/bei.-r,

iiiiiiiilius

sas qua;

iii

lilir:s

Regiim esse iinscuntur,
iniMuni lilxT UMiis, el .SabiniDiiis
libri

esl P^al-

5. Oiianqii.im el alia smil vouiiiiiia qnx' in consequ^nlibii^i (liversoriiiii inler se
lorias, ul
Jiib
I

iies,

Pmver-

lenipnrum lexunl
,

b oruiii sciliccl, Ei:clesiasles, ei Canlica canliccrniii.
liis-

Diio (|U(ique

illi

ber, et Tnbii

il

Esllur,

egregii, ei sancla' iiisiilinionis libelli,
aliiiiii

el Juililli,

el Esdra;, ei .Macliabaeoriim libii

193

Sapieiiliam dico, el

qui vocalur Eii lelilio

ilii'>.

ti.i^liciis; qiii

dum
siiiit

192

*>•

Sed

bi onines, piiEler librum Jub,

Ucgiim
lanien propter
siiis

ilicLimur a Jcsu
elo!|uii

Siracb edili,
S:ili>-

quaind^m

similitiullnem
l:iiiicn in

si((iiuiiiiir bi-.loriam, deiiice|is Jiid;eoruiii

aniiales

iiionis litulo
(Hiil)usi|iie

praeiolaii.

Qui

Ectle-ia

lemporibii.s pcrseqi

Iiir,

cuiiliiieiiles Iri-

pareiii cuiii icliqiiis canoiiicis libris lenere iioscuiiii;r
siia, sive Ircla, qiiaj pnsl

excidium Jeru^ai

ni

judaico
auciorilaleni.

pOiulo afCKleriini.
7.
liPin
diiri.

Ex quibus qiiidem Tobise,
es^e vilialnm,
et

Judilli, el

MacliaIsi-

9.

Supcrsuiil
el

libri

sedeciin propbelarum, ex qiiiel
ifui

casligaiKbim ex lioc loro
Josepliiis,
lili.

B

eat

Job,

Tohias.

el Esllier,

Jiidiili, cl

M(tchnl(voviilen-

A

ioiiiii

coinparaiii) inacjis ineple poiii videretiir

rum
!'('/

libri (tno, el

Esdrw duu,

mngis subne/jui
usijue
iid

Favcl
c. II,

opiiiiiini .\U'^iislini

v Aiitiniiit.

lur ordniiituin
Partili;

illu.n

liiitnriiim
ti'rniiiiatiim.

Rcinorum
ile

ciili'se

ciim lldi saccrilolis ;ela:e Uiilli bisl()ri:iiii :icaii. Isidnrii^ ip^e eam i:intum dictl r:iiii)i)em iiifiriiis airiTl, quud iii e:i liliello gciius regis David
l'i

oincnon
iiil'

Quud

Aigusliiiiis
Estlier,

Esilr:u

liliris

Texit,

ailiuTii Ucguiii cl P.ir:ili|iii:iil

inenoii

liliris,

l.^idorii^

Tchiaiii,

Jiiilil'i,

fcraliir. Maii.

C

Quin caruinilcm ge-.larum rerum continenl causiis. nttim vare suniitiir; intcr aba argii sigiiilicat. l nde rlietiiriliiis trip'e\ causarum geniis. IIdc Ioco iiegotium, cvciilu:ii, succcssum |iie signilic re m:lii vnleiur; llispaiinriiiii more, (|iilliiis ca'ise bitissiiiie ialet lingiue venialiinieii. Iioc eil, cnsa
4.

Esdr:e, ei .M:irlia!i loniui lilirus cMe iiii ; iiiule locus subiibscurusrcdillliir, (|iiiid,iil alii libri Oiiiilt iiiiur, ile

us:e iioinen

Tobia pr:esertim nescio (piiimoilo pussit iiUclli^i, ciiui coii^tet tempiiieSalmanasar cl Sonuacbeiib cjiii (ilii, ;iiiie evcrsam Jeiosdlyinaui, in Assyria vi\is>e. Nisi
loite
liiiros

Isidorus
ireiiidit,

lieguin
(piiui
liliris
iis

seqiii

bisliiiiaiii
aiit

eos oiiines
post
iil.

,

posi (imnes,
explic.iue

alii|iiiil

tnl.i' iiii e'

qiia

ac icm ouiiio u signilicatioiie aiTta vo\ nou mulliim
priipii taie,

sigiiilic.it,
ilillrfrl.

a

regcs,

rcs

iii

coiitigi-r

Porro
lla)-

Ju-

Juibcoruin aniMlcs, Jo

eplii bisliiri:im, al (isqiie

Ijiiiiis

cer.e iinpeiator lati«siiiia
est,

cjiis

Vncis sigiiitica-

bneorum de

reluis siiis libnis iuleUigil, uiule ^eiler-

tiuiie u-iis

cum

Proiire^iuiii ad lii-loriim stri-

beiiilani liiirtaliir, scipie, si id sii^ci|)i:it, polliceiiir
MClKiiiibiis
siiis
£t

de
:

gciilos ainplius aiiiids ciiiilbiliiin esi.

liulam, lioe est, llelii:eoriiin CliKiiiicun anie (pi:i IrinIhid. Perscijuunlur. Al., proseqiiu tnr.

C()iiii);enl:irios

ad

cnm

cuiaiuiuin

— — Actiderunl.
Jcsii
filio

Al., a cescdili.

Ti-f aiTiag
•fiiX'^
o-oi.

ixh liizocix-J ypy/f-ii iy.piiiaTC/.ra i/.r.u.'jLlitur iiireniis eailein vcee Isidonis in

serunt.

M\li.

^

S.

Qui dum dicanlur
divi

a

Siraclt
legil,

Deuleronomiain auttin repetiiioneni eornmdem libroTiim, et ijuasi qnodc:idcm
signilic.iiiiine,
iliiil
:

cnm

(!odex
iint.
I

E

iiircniii

prii

dnm duanlur
(quiil
(•«')(

dunt
iii
(|

Jiixla

uiiaiiii|iie

lecliiiiicin

rrei|ueiis

dnm

legis incililulorium dicnnt

;

ea

duiilaxnf ralio e,

idiiro e.^t) parllcula

dum
lu

pni
l,

accipitur,
i

lod

quaiuor proprias rerum iicslnum coiiomnium. Locus ex llieroiiyuio ilesiimptiis est, ni i gliissa; ordin.iri.e auctor biliit Sictti Iber, iiii|uieiis, Deutcroini:io l)eul roiiiimii nom.i repetitio est (/imdior librorum leijis; ilti eiiint propruis coutineitl in te causns, iste rei>licat utit ersa. Ca^sian.. lib. iii de lii t. caeiiob , c. ,"), e! col. 21, c. ii, causutn pro le, seu ciinditioiie posu 1. .Maii. 5. Euirce cl Machnbccorum libri dno. M illeni legeretiir Esdrw diio, et ilacltaba orum libri duo, ut .\iig., uinlc lia;c ile-iiinpl:i sunl, dixit ii de Do' tr. Chri-t., Joh, et 'l'obiiis,ei Esilicr, ct Juililli, c. 8, li;s verliis el ilacliabworum tibii duo, el Lsdra; duo. Vox cer.e duo ad uiriiiniiie icrciaiiir nccesse e-t a)i')i|iii sunma libioruni qi;adr:;gliila (iuiiii|U>! Veleris Teslinti Isidnro 11(111 constaliil. |\cque iiiuvere ilebel qiiod ih Eiymologiis, lib. vi, cap. 'i, li:cc verba leguulur ISec qucniqnain inuvcat quod tinus Esdriv di itur libir, quiit ie.undus, leriius et quurlus iioii habentiir upud llebrwos, te.i intcr upuciijplius dcputnnlur. Qii:i; verba maii le te corrupia Miiit. iNaiii quaiuvis llt;l)i:ei
]>ro eo tiuod illi

veicribws etiam usilalum

ut

in

la

\erba

.d^iiei'

tineni c nsas, isie vero

dos

i:

Cum

vciiil, aulaeis jain se Rcgiiia sn|irrliis

:

Aurea
Serviiis ait

con^iiusuit spomla, nK'iJi:iiiiipie l'jcavit.
:

Sane sciendiim, ccm,

ei

noi

iii«/h

cnore

a liomanis csse confusn. Qiiod vero Sa|iienii:im et cl idem E( clcsi.isiiciim Jcsii lilio Sir:icli iribuit iiilerins repeiit, e\ Adgiistino (lesiiuiiisii, li de D.iCir. iVrtin !//i ilun libri, vnus, Clirisiiaii., c;ip. 8, iibi ait
, :

:

qui Sniiientia, et alius, qni Eciltiinslicus inscrihitnr, dc qiindain siniililudine Saloinonts esse dicun ur. Nnni Jcsus liUus Siraclt eos sciijsisse consluniissime pcrliibeitir
(le
;

,

iinde el ex ejiisdcm Augusl. \erl)i>,

lih.

xvii

Civii.

D

i,

c. -H.\

iiilclligiiur prdxiiiiis

vei bis le-

!)

;

geiulum, jiropler quamdam elmiuii simi tiudincin, iioii auleiii pruptcr grunlein cloqnii siiuiliindtuem, ut dii'> cbaiia; ei lli-piieiises legcbaiil. Vrriim iioii anini.idl-idorus, Augiisiiiiuni ii Kctiacl., c. i. o.ioi opinioiiein, ipiod special ad Sapieiiii.c libniui, reir iciasse. Saiie cl llieioiiyiiius pialaiiuue iii libn.s
verlit

Esilra; et Nebeiiii;e

sermoncs

niio

liliro coiiip:elieii-

Saloiiinnis
d()iii< ipse
c.

de

Sap:eiiti;i;
esS'!

libro a;l

:

.\uniiulli

scripiu-

da'ii, quoil forie l-idiiriis in Elyinologiis secu.iis es',

runt v.lernm ItuiC

Pliiluttis nflirntuiit, t\iiOii

11-

apo

lyplii

tamen E-dia' non

ircs iibii, sed

duo

i:.iitiiiii

sui.t. .\Iaii.

se ipsopnideutior ^eciitu^ esi, vi l'.iyinol., 2, 1'biloiiis, iii egi) siispicor, ni))i Alexaiidriiu, sed

Ibid.

Iii

iioiiiinllis niss. dee-.l

duo post Macltubwoipi.e

iiililici,

de

(jiio

lieq.ieiis iu

Eusebiu meiilio,

liUiis

de

ru.n
(UiiS<

libri.
I

De vcrbls

Eiyiiiologiaruiii,

cor upia

cap. 2,

suo loco annolavl ad lib. \i, 28. Ciiiii eo capiie Isilori ac iioiis.in;iniiii boc l'ri)a-n)inium coulerri deliei. De iiuuieio vurii et ;iii( loiibiis libro:uni sacrx' Scriptur.c pass.m iiilei pretes AiiKv. 6- Scd lii omi es, prwter iibruiit Jub, licgum sequuiiiMariaiiii, iioiniibil
iiiini.

Pnepar.il. evang. .M,\R. 9. Ex quiius quittuor sunl, qui mnjora voluniiiut condiderunt. Sequiiur lioc loco («r.icoriiui el L;iiiiii'ruiii opiiii.inem
,

ijiil

liliios

oiiincs

piipbelaiiiiii

.ib

cisdeiii propllelis iju.iroin

iioiiiiii;i

prafiiu

ilui, coiiic. 2,

posiios esse creduiit, cuin, vi fc.tymolog.,
cliielis

Eze\iiis

cl

l).)iiiclis

Ijbros allirinet a
i[nx.

qu biisda o

tui

liislor atn.

Augustiiius, loco ciialo, sic jil

:

Sicut

sapieiiiibus sciipios e-se,

csi loiislanj llebix-j-

m
lids qiiBliior siiiil, qiii niajiira
iil

S.

ISIDORI IIISPAI.ENSIS El'iSC01'I

ICO
,

volumina conditleiuni,

A

194
ly 'sis

'3.

Acius eliam apnstoinriim
seplu^iiila el dno.

tl

A p(lt-:iTt-s-

e^i, Isaias, Jereinias, Ezecliiel el D.iniil.

Joannii. Fiunl ergo in ordiiie

ulriiis.ine

10. fieliqiii
el

veio

iliio

leeiin breves siinl, et conligni,
,

lanieiili libri

ob

lioc uiio

voluinine coarctaii

qiioniin

noniina

14.

Ihec sunt eniin

nova
,

ei

veleia,

(juse

de

tlie-

lixc sunl:Osee, Juel, Anios, .\bdias, Jonas, .Micbaras,

sauro Doniini proferunliir
iiienlorum
pliini,
qiii

e

qnibns cuncla sacraIli

Nulium, Habacuc,
Ci Malacliias.

Sopbunias, .\ggxus, Zachari^.s
Jeremiae

mysieria revelaniur.
in

snnl duo Sera-

Quidam auiem

Lamenla

se-

confessione sancl.c Trinilalis jugiler

greg.intes, de vnluinine ejnsresecuorunl, sicque quidriiginia
piiiiii.

decanlanlcs Tpi; «yto; hyinnuin eninipunt.
13.

quimiue libios Ve;eiis Tesianienii susci-

H

llaec

[Forte

Ii.t]

eliam

diiae

olivae

in

Za-

cliaria, qii.x a dexlris, el sinislris lanipadis aslani

11.
iiiuin

Hinc occurrii Teslamenium Novnin,

ciijiis

pri-

alqiie

pinguedine et spleiidnre Spiriius saucii loium

Eva igeliorum

libri

sunt qiuiluor, scilicet, Mai-

orliein docirinac clariliile illnm nanl.
10.
IIj! liller.i;

lliTus, .M.ircus, [,iicis et Joaniies. Seqiiuiiiiir deiiule

sacra', hi

libri

inlogri iiumoro el

Epislolf Panli apovloli quaUionlfciin,

iJ esl,

ad Uo-

aiicloriiaie: aliul

cum

islis

nihil esi

comparandum.
sancta el di\ina

nianos, ad Corinlhios du3e, ad Galalas, ad Epbesios,

Quidijnid exira
ij

ho.< fueiil, inter lia!C

ad Philippenses, ad Tliessalonicenses dus, ad Colosseiises,

niillaieniis est recipienduin.

Timotlieum dna>, ad Tilum vero, ad PhilemoneMi, cl ad Hebrx^os singnls.
ad
1-2.

el

17.

Dispnsilo

iL'ilnr

Veleris ac Novi
cnrsiiii

Testainenli

ordlne librorum el nnmero. nnnc
jn eos

bieviierque

Ejiislokc qiiiiqne J.i.innis aposloli Ircs
et Jacobi sin^nlap.

,

Pelri

parva prooeniia nanali.iunn sulijicianius.

duj, Judae,

INCIPIUNT PROOEMIA.
De
Genesi.

rumque
ruiii

diversitas, inilununia pontificum

,

ei leviiadis,

18. Genesis, jiixla fidem hislorije, describil fabricain niunili, et hominis condiiionem, calaclysmum,
ct divisioneni lerra\

niinisieria
,

describunlur

:

ciborum

eiiaiii

crelio

el

diversa pcccaiorum
tur.

piiigaii ,.nes

vel

confusionem qnoqne liiignarum,
nsqua ad ingrcsbio-

hosiiic ordina

g''Sla(|ue iimiiiuin paliiaiclianiiii,
iieiti

De yumeris.
21. In .Niimeris vcro cgressa; de ./Egypto inbns
eiiunierantur, profcctionesiiue eoriim

Isratl in ."ligyiiiuin
l>e

Exodo.
Ilebraeornm scrvilutem
,

,

perfeciormn
,

19.

Exodns

coiiiinei

ac

OPlate viroruiii

,

qni egre

f i siiiit

de .^gvplo

coin-

deceni p':igas
l.eni

X93
,

'l^rypii, egrcssuin populi, el nii-

pulalio lenelur inserla,

rropheiia Calaiin, qiiadraper
ereinuiii
iiiansiiiiieoi

prnlegenteni

iransitnm

cliain
,

llubri
ct

inaris,
<le-

C

ginla

quoqiie

dnaruin

inersniiiqne

cum
alili

curribus Pharaonein

glone

sacranieiila signaninr.

caiiiatiiineni,
iiap,

iiigressum qiioqiie ercnii, cihum

iiiaii"i

De Deuleronomio.
22. In Deiilcronomin aiitem, (|uor est seciinda lex,

H

quo

sunl, percussionem qu.ique lupis,
ver.-a,

et

fluenla

in

duleedine.n

pngnain

Ania!e'',

narranlur ea qusp inier Pb:ir.in, et Tnpliel, el Laban,
tl

iiiandala eliam Decabigi, el arcan: Tcslanicnii, dcdi-

Naserolh,

usqne ad Cades Bariie fucrmil populo
:

caiionemiue

labcrn:iculi et oblationein.

dicia a Jloy^e

niandaia

,

videlicei, at iue promissa

De
20.
Iii

Leviliro.
,

nniledicliones pecralorum, el promissiones bcalituhosiiadiiiis. Ibi caiiit

Leviiico auiein lex sacriliciorum

caniicuiii Moy^^es. Ihi dat benedictio-

T"m

senleiil a.
,

Caiilica

c:
I

K:ilil)i

pncfaiione in Rahbi Isaac ILiraina Moyses Kinilii, lili. de .Anciorilins
,

Inciilionis
ait

forma Virgilius est usus, cum,
alrain

iii

iEiieid.,

s:icroriim

brnruni

xiios

(dngicg.ilionis

inai;n:c li-

Inlcrdumque

prorumpit ad a;tbera uubem.

liruni Ezecbiel, diiodcciin propheUiriiMi,

nanuls,

el

Mar.
'

igis niiror e\ lioc iiuE^llier scrip-isse aiiiMl. Qnn niero D.iiiielein solnni inler Clielhiibini, id esl, liagiograplia ab llel:r:vis pnni. Ilipronyniii-, prolngo iii Danieltiii. el pr;cralioiie cniiMiienl. ad eniiideni prn-

m

o/irir. ILpc olivanim conipaLaurenliano Codice cr:il ct iii alt<TO llispilensi ad niaiginen. neque iilriusi|iie le-

15.

Ila'c

eliam duce
i

ralio in niio

niiuni

,

ciin cnnseniii-liai.
nnii

Nos

Inciiin

espungere

(ininino ausi

occasinnem arripnisse caliiinliiandi religionem iinslrain, qnod negarel, Danielii prophe;iaiii a nropliela ipsocil lani Ini^se, si^d a qnoplielam,l'orplivriuni
ail

su

niis

,

obelo noiasse conienil arguiuento sus-

pecla; leciiimis. Mah. li). Al., compulandum, \>T0 coinparandum.

Mar.

dain,

qiii in

Ju(l;ea vixil tcnipore Anliochi EpipliJiiis,

afliiiiaret scriptain.

Mar.

U). A'. Lameiilaiiones , pro Lameiita ; el secernunt, prn re-^eciierunt. .Mah. li. .M:illli. Mii, 52, Isii.vi, 3. Tiislinriios Inimnnin erumpunt. Sic lejjit llispalensis iii membran.s. Sepiiiiianceiisis
:

18. Coiiditiu pro creaionc, ct calnclysmus pro diliivio veiba snnl siripiormii eccle-iast corum , catar/i/.smi/s eliaiii Varnniis ct llygini. Arev.

in.

Indicai
,

.Mariiina
li

deesse

iii

nnnnullis

verha
AllKV.

qno
:

»/

s

nt

,

percu!>$ionem

Mss. quoque rupis.

Ter

limjios

liymnnm

criiinjmnt.
:

Dno char-

2

'.

.\1.

Lt dirersitas peccntorum, purgationesque

lacei lliS|ial iises, elTarr:iconen-is
illa

llnciios, llugios,

.Mar.

Ilayios dicenlcs hymnnm ernnipiinl. Alludil auleiii ad veiha. Isai. vi, 7), iibi de (liinhiis Seraphinis aii : tlainaia:il iilter ad altcrum, el dicebant : Saiiclus, SiiuctUf, Sanclus, Doniinus Deus ctrrciluuin. Porro Ityimtunt enimiiunl dixil pro i.i liijninnm eruinpunt, iin^

21. Al., foriassis, eaium pro eorum. Mar. 22. Populo dicta. Sepiiiiiancensi^ et Tariaconensis lcgiinl pnpuli) data. El alioqiii dare diceie esl, iit i:\dn, non iiidibila ap-id Virgiliuiii, (/:( Tilyre nobis
,

pjoco. Et conlr.ii.'ff pi'r« \noaudiic suiiiitur.iEnuid.

i

,

IGl
netii filiis Israel;
ibi^iiic,

IN LIB.

VKT. ET NOV. TESTAM. PnoCEMIA.

1C2
i|tiniiior

tarn

reproniissionis cons-

A

prolixilntem sni
tiis
,

197

iii

pariilnn

sii

desecvo-

pecl.T, iiioriliir

alque scpelitur.

apiid lliorivos lai
Qunriiiii

eii in

ihioliiis divisiis e>t

23. INonnulli

aulem Uebrscorum qiialuor lanluni
legis,
id esl,

liiiiiinibiis.

priinus Siiniiel scribil,

arcaiii
ijiinq.

libros coinputant

Genesini, Exnduni,

Doiiiiiii

a Judocis

tr.ins

sse

:id

geiiles,

Hcli

e
t'l

Levi icum

,

Nuineros.

19S

Deulerononiium autein
,

s.icfrdolium in Saiiuiel niyslice fuisse tran^laium,
in

repetilionem eoruinJem librorum

ct qiiasi

qiiodJam

Djvid

Saiilis le^i- iinperiuiii.

legisiiiediiatoriumdicuiit. Eaduntaxalratioiie, pio eo
(juod
illi

28. .Mabicliim vero

reges JiKhoje, cl Isrieliiici'
pi r ordiiieiii

qiiatuor proprias

rerum gesiaruui

contijieiit

gentis, gestaqiie eoruin

digeril toinpoidololairi.c

causas, iste vero

omnium.

rum, ipsum
cet venisse

qiioqiie

Israel

ob errorein
;

De
24.
Iii

Josne.
filii

narrat in Assyrios ir;insniigratuni

adevlrcimim idnJerusalein
,

Nabncliodonosor

in

capli-

Jesu Nave libio
,

Israel,

ducc Jesu, Jorsiib-

viinique dwxisse principem, ac populuiii, ct subvcrlisse

danem

Iranseunt

ac secundo circumciduntiir,
,

urbein et isinpluni.

versisque deliinc Cbaiiansoriini gentibii*

divisionc

De Parntipomeuon.
29. Paralipcinienoii apiid llcbceos sub unius
libri

leirJB eoruin bxreJitaiis sories snscipiuiii.

De
23. In

libro

Judicum.
conliiienlur prcrata el serini

B
eia-

voluniinc
liaiiiniiii, id

conlineliir,
csl,

nppellaliirqiie

ab

cis

Dibre-

libro Judiciim
.

Yerba dicriim, apud nos aulem prosiii

viiules Israel
linries Dei.
?-•

exclainalionesque populi, ot
Describiiilur prospera
,

I

ter piolixiiaiein

in

diiabns decisus e^l partilns.

atque advcr-a

Ilaic

est

auiein

liistnria
?.

nrdinein generaiinnuin ei

bcllorum 1.

tciiiporum contiiie;

In qiia scilicet nnii
lio (Oiilinclur.

parva

saii-

De
5f.i'.

lioro

Rulli.
li-sit

cl;iruiii

Scripliinriim erud
iii

Lilier liiitb

pjnsdem .MoahiliJis

liislnriam,

."I'.

Naiiiiine

liistoria

Vcteri- Test;iiiienli in locis
siiiit,

df

(ujiis blirpelaniilia

David dcsCiMidit.

lUiiic Helriri

siiis

aiit

oiiinino

19S "'"'^^^
prociiiii

aut fortassc

iioii

liLelliimad
iii

Judicum librum

siibjungiinl, pro

eo quoj
iii

p'one digesta, in isto ^umniaiim ac breviier explicita
suiit
,

diebiis Jiidiciim gesla esse comiiiemor.int qii.e
siinl; at contra Lntini, pro

ciijus qiiidein serics e latcrc lcgis
,

,

sive
illiid

eo scripia

eo qnod g

iiiis

Uegnnrum adjnncla
usqiie leinpiis

perveniens ad
lexliis

regis David retexat, orliim ex

ad cirpus
conlciiduiit.

libri

eadem Mo.ibiiide Riiib, Regnorum veracius cum periineie

quo

el

legiiornin

finiliir.^i

Nainqne ab exnrdio
Jeru-alem

fabrlcse nninJi

incipiens,

pro-

lendiiur per ordiiicm rerum gc-taruin usque ad rui-

De

libro

Retjum.

iiani

in aiinis tribus

iiiille

sepliiaginla diio-

27. Reguin liber, qiianqiiam apiid Latinos poiitir
(Ju:i fa

q

biis

per geiierationes septunginla duas.
,

cre

id pnssis,

noslram niinc accipe nientem.

sncerJotein
I.Miiia

sed I.cvilam lantum fuissc. Qo.-c senm;igis
prnbaliir.
suniiiiiis, ciini

23.
tibrot

l\'oiiiiulli

autem
leijis.

Uebrworum quatuor
,

taniuin

e

iidilis

Fuisse qui iiegarenl DeuteroNicolaiis ile noniium a M yse coiiscripliim e-se ducel, l^yra, ad priinum Deiiternnomii cap., inilin qiiod inilio libri dicatnr lla'c smit his ariiiiinenlis verba qua: lociitus esl Moyses, non scripsit quoJ dic;it cnliis esl iraiis .loid.iiiem qnein fliiviuiii rnnqiia; qiiam Moy-es tiaiisin:sii quod in line .Moysis desrrib.itiir inors. Qiix arginiieiiia re^^ellere oiiiis non est, el ea n lamen opiiiinnein ab antiqiiis llebraeis ilerivatam arbilror. Nam receniiores JuJ;ii i|uiiii|ue libros legi-, el nniiies a .Moysc conscriptos esse consiaiiier afruniani. Nam Deiitcroii. x\xi, 9, dicitur

computanl

cerJos, |;r.c-erlni

Qni eiiim essei sanon essel de po^te-

,

:

:

rilale A.ironis? Ideni, episl. aJ 1'aiilinun), (iii.i! iiisiar est gener;ilis pr^craiiiinis in sacrns liluos, saicrJolii nintalioneiii noii ab lleli iii Samie ein, seJ ab .<\biatar
iii

;

S

doeli r.ictain esse, conipete:.ler aii, eai|ue re
iii

I

lcgis veieris

iiovam liaiisilionem signilicari

aflir-

;

mai. M\R.
28.
2''.

Al., ab errore, pro ob errorem.

1'aralipomenon apud llebrcco^ sub unius libri volumine continelur. H.vc cx Hieronymo snm|ila sunl
prilalioiie alter;!
iii
,

libros
in

1'aralipiiiiieiion. Ilhid

de
;

:

Moij^ef leijcm lianc , et tradidil eain Scii/)5i/ I'ostquam sacerdolibus jiHis Levi, el uirsus vcrs. i4 ergo scripsit Moyses rerba legis liujus in roUiiniiic atque coinpleril, pra'cepit Levitn, eic. Mar.
ilaijue
:

suo aiictor addiJit
casiiiim

duabus decisus

csl partibus

24.
M.\R.
2,T.

M.,

diiiiiiunein terra:

eonim

lia:reditatis sorte.

perinnlntinne , ui s;ope consiieiil. Paiilo inferiiis, ubi nos legimus explicala sunl, duo cbarlacei expleta sunt. Verum noslram leclioncm veriorem esse, tuni ex (Jnrium CoJii uni liJe, lum ex ea llie1) lOiiynii

proefatioiie iiilelligiltir, tanieisi senteiilia noii

NiUaiilur lanqnam diiliia a Mariana verba dcscribanluT prospera alque adversa beltoruin. Arev. 2li. Al., commemoranlur pro commemorant. Mar. Primus, etc, al., 27. AL, piirtes, pro pailibns. Ueli quoque sucerdoliuin primuin Sitinuel scripsit,

discrejiat, iitrnvis

raoJo

leg;itiii'.

Mar.

ab exordio niiiiidi iiicipiens, elc. Lociim obelo coiiliximus, qiiamvis triiini CnJicnm leclioiu; subiiixum, qui neque iii aniioriim nunicro, nei|iie iii 50.

Numque

gencr.ilionnni coiiveniebani.
noii

Nns Je aniiorum
iii

ratioiie

iii

Samucl

mijstice fuisse trniislatum. H.ec esl
I

Augus:

de Civii. Dei, cap. 4, ubi ;\ l reprobalo, subst.tutus est in Dei ministerium Saniuel, simul olftcio fiinclus sarcrdotis ct judicis, et Saule abjecto, rex David fuiidulusin reqiiuin, huc, quod dico, liijuraverunt : nempe Veieris Te^lalini scnteiitia,

b. xvii

JV«m

lleli siicerdoie

ca re, iit in qiii maxime , scriptores var enl. Eii^ebius , ab iiiitid NabiicliumiiiiJi usqiie aJ Jerosolyino oxciJiiim sii

magiiopere

labor.iiinis, ciini

i

Jono.-or aniios
lioliiii

nienti in

Nevum commulationem

,

qnoJ

IsiJoiiis illo
i

adverbio niyslice signilnare voliiit. lliernnymiis , coiitra Jovinian., ex ills verLis psal. xcviii, li Muyses et Anron in sacerdotibu.^i cjus, et Sauiuel iiilir f05 i/uj tiwocant nomeu ejus , tolligit Saimiele.ii non
:

opera; esset coiisuiiipluiii, aiiiins iiiveniebamus 5500. Alqiie lioec de aniiorum ratioiic. QiioJ vero sepiuaseii progon es ab exordiu ginla dii;c gener-iliones munJi usque aJexiiJium Jerosolyinae fuisse ail, sii,

numeral cuiii 5358. Nos

4lilO.
iii

Ilebr.ri

in

SeJer

-

ca

re

iioiinibil

,

spicor lectioiiem esse vilialain, et qiiiiiqiiiginla ilnas giiicratioiies po;;i debere, ncinpc ipioi iii Luca, qnol-

1G3

S.

ISIDORI IIISPALENSIS EPISCOri

IC^
fuoriiMl,
iiiiinii

Dclibio Job.
31. Jdli Micr
fiiiiera
,

A

pSiilnii

iicniiisii

el iiiordiniiti, (iiios laincii
iii

c.iiilinol ejiisileiii s;iMCli viii (laiiii.a,
,

piii.s

Ks-liiis

in

voliinieii cocgit, el

onii-

vcl llngclhi

cl

(('iiliiMieliiisa (•oii^oIaMliniii
iii

mi'mi, iiiiiii(Tiiiii(|iie .lisposuii, ;ic reMicciillo invsteiil

(licla, lainoiila

i)iioiiiic

cjns,

qiiibus

tiiiiiis

iiiiiiiiii

sacraiiiciuo

iiliis

;i|;i)s
iii

|ir;iMiilil

oriliiie,

(Iiiiii

|iiislc-

d('pliTal

iiiiseri.iiii; coiis..|;ilioiies eliaiii
cjii.'>f|iio

Dei ad
iii

eiiiii

rioies vid.aiitnr

icinp re.

iNiiii sociiiiiliiiii

hisioria!

por

liM liiiieiii,

(liiiiliceiii lioiioriiiii

(ine r,-

ciusuin
e
t.

lorliiis

psalinus

quiiiqiiagoiino
in

postcrin-

riiiiiicial oiiciii. Ilic aiiioni
l)is

ex

'iiis|.assiniii|iiis el
;

ve

-

scil

|iroptcr
eiiiiii

iny~leriiiiii

200

"rdiiie priiir

Clirisli

exprcssil

ini:igiiioin

coiijiix

vero ejiis

esl.
ctiis

Sic

lialiei.iur cl c;oleri, iiu.a Spirit is saiiiit

carnalliiin lypiiin de-igiial, qiii,
sili,

iiilra

Ecclosrim po-

cos pniordiiiavil,

voliiit.

vilaiii

spiruiialium

iiiorilnis suis sc.indalizanl.

D^, libiU Sulumortn!.

52. Aiiiici voro ejns specioin pr;i;biieriint hrcroiicnriiin
,

30. Saloinon tiia viiluinina edidil

:

priiniis

ex

liij

ligiiraniqiie

d.iginaluiii

pervorsoruin. P.irro
innililur,

Provcihioruin
Ecclesiasles
;

lilier

esl

;

secnndus, qui appellatur
tilulus
tri:

Kliu, qiii advoisiis

Job giavi expioliratione

le lius. ciijus

est Caiilica canIriiini

sigi.ilKal cos qiii iiilra sanclain Ecclesiain arn.gaiiler

liconnn. In
riiiii

(|iiilius i|uideiii

us libris

genesoieii-

prLodicanl, et
tiiiii,

per liinioreii (or.lis

ac scienli.o fas-

di.scii liiias

coiiiposnil,
Iii

qnibus ad reruin

quidiiiiid

proforiint siipeiba; exeniplis oslen-

B

liain

pcivenilur.
;

priniis

nainque

etliicain, id csi,
iia-

t-'iil-

nioralein
Dii

posl

lia;c
;

pliyHcain. qiise i|uaru:iloin

P.allcrio.

lura; coinpreUendil
coiiloinpl;iliv:ini. In

ad

iiltiiuuni llicoricani, id est,
eniiii iniir;ilia diiceii';,
iisiini

55.

Lilier rsalnioriiiii, qiiaiii|ii3iii iiiio cniiclii.laliir

Provorbiis

vob.ininc,

JQQ

iioii

cst lanieii ediliis

iiiin

codeiiii|iie

per
iiilcll

cnniiiiiinoiii

quoindain

Inquciidi

alliiireiii

auctore. Docein ei.im pro|iIiot;B sunt
leiiipore

qiii

eos diverio

geiuiam edidit, coiiservatioiieiiKjne
cffleslis
insiituiioiioin

inaiidat.isiiccii.clis

scripseruni,
Eiiiaii,

id

esl,

Mnyses, David, Salnliliibun, el
fiii

nini ci d ctrinse

11)011, As:ipli,

Eiliaii,

Cnrc

veisibus brovibusqiie seiitentiis coaplavii.
57. S;:nt cxpiicantia,
ciiniiir
qiiaiii

Asir, Elcaiia, Abiasapli, sive Esdra^. iNoniiulli etiain

auicm prov

rbia

snb vcibis

aliis rcs alias

Aggii
54.

ot Zacb.ria; osso existim::nliir.

vd

significant a,
,

qus

alilcr qiiaiii dis(niciiii;iiimi

De

iis

auteni qui sinelilulis siinl, lcidilio vel3-

iiilolligiinlnr
in

pliis

iii

virinte

rum

lalis est, ut cujiis a;icloris

prascriptio

|

r;vces-

sono verbi.riim,

qii;e

Gia;ci

parcBiiiias v"-

scril, c;i'teri, qui sine linro
crcdaiiliir.
sacr.iiiionlis
liis,

sei|iiiintnr,

ipsius esse

canl. In
ciincta
[Foi-^i;
,

Lcdeia-le vcro rcnnn
iii

naliiiain disciilieus,
re|irc' endit

Est aiilcm bic liber alleg.riois ac lypicis
sigiialus
;

iniindo

c:>diica et
;

vana esse

specialitor

aniem, qnnd naClirisuis,

dsi.icbendil]

rernii.qiie oniniiim fragi ilale

qiicd

passiis,

qnod resurrcxit

pcne

C

peispccla, reiuiiiliare
-g. In
visibili.i,

mmido

admoniiil.
.snporgrcssns

lioc oniniiim
i.i.

psalinornm resnnal oiganiim.
auteiii

Caniicis aulein caiiticnruin

Scioiiduin

qund

apiid llobra-os ninnes

aiqne conieiiipl.uis ca qiun snnt loelosiia,
ad

qne ab
illml

llcbrseis ex

vel. ri

Teslainenlo ab Adanio ad
Maii.
el osieiidunl,

llicronvniiis, epist.

Snpbroninin
ab eodein

,

ait,

psalinns

iciiipii, iiiiiiieraniiir.

oiniiosin
eiiaiii

uiiiiin

vnliinieii

collegisse allirniaiil, sed
iiriiiiuin psaliiinni

5*2. Al., prwtiitcruiil,

pro iinvbueruiit,

pro cei

in p.iiiiini,

pro
iii

()Si('ii'aii/.

,Mva.
.is

Ibhl. Aiiii.

Jiib speciein li.ereticnruin pi;Ebiiisse,

luisso coiii|iosiliim , iil essel inslar pr;elaiioii,s iii nnivcrsniii opns, |irnvooaiol(|iie leci.oieiii ad iliviiia;
lcgis bctio icm.

..Mlegoriis qiii)i|iie iioiaiiir,
siiiil
ciiiii

num. 5

i.

I.i

qiii

opere
seiiiei

mnlia
III

Prooeiiiiis

cuininiinia,
suiil,

quod

o4.
ciiiii

/^i; i's

Mar. uu/cm (/hi

sice (i/w/is

siiii/.

Soiiicnlii psl
:.d

.ouisse salis
3:>.

sil.

AiiKV.

llcbr.corinii,

liiiii

Hiemnynii, cpislola

Cy-

Uccein p.uim pniphela;
O.ivide loi-se
lliernnyini)

qni ens diver\o lcm„,,„ ,iiii^i,j
a.l

pfiie scr:pscri. 11/.
ps.iliiios a
itiiiii,

;sei,|,.,|||,.) ,.,1

lli^,|.iiiiy,„j_

odilos,

episinla

Cypria-

01 episl.ila :id Snpliroiiiiiiii,ei priina coiilr.i llol'

oo arg.nneiilo tniiiL-nileiilis, iiinlociiii oiiipsalmos Moysoii aucuiiem lial eie, a psalino , iin, ncliiagosiiiio iioiin, ubi ojiis non.oii piieloriiir, cnni d. coiii iKalmi soqneiiies sine litulu sint apiid Ilepi-ianiiiii,

liiiuin.

iiiii

oiniies llelw.ii

convciiiniit.
iii

br.oos.
.'.'i.

MAn.
pro cocg
:

Aiig.istiiiiis vaiiiis csi iiiiiio

cnminoiilar.
II. C.ctori

1'saliiios,

.\l., collcfiil.

I.

M.\r.

el

xvu deCiviiate Dei, tap.

fcriiie

r.ncci

Ibid. Coc(/i/, elc. Alii

Collegil;

deinde scptiingiiila
aiini

el Latiiii evpiisiinros, oiiiiies ps .lnios a Davi.le luisse eiliios liieiiliir. l)o ro li.ic niliil iii pr.cseotia sl.ilno.

seuiorea qiindim
immi^i iimi; c
^.
ti:

spirilitiilis tnielligeniitE mijslcrio.

cas tx llcbnvo in Criecinn transferuni, et
(i/i/i.iHii.i/.

in

crdincm

iNoiiiina

saoe

ori.plici.iruin, a qiiiliiis
,

Isidonis

psal-

Aiir.v.

inns osse
siiluiiiius,

coinpnsilo-, aii

iii

oiiiiiibns

oxeiiiplai ibiis

ci.irniilissiiiie nosiia eraiit. M.is voraiii
liiiii

ox

(.oil.cuiii

iiilor
lilii-

I, ctioiiem rese (ollatione, Iiiiii

50. Triuni gcitcrmn di ciplinas cnmposuil, Sic senlli.Toi.yiiiiis iiiiiin cniiiiiionlai ioniiii iii Ecclesiasl.
l';iiil:iiii

et episiida ad
rice,
(jiiaiii

Uibic.ini,

nisi qiiod

pro

i/ie«-

cv

p.riiii.

I'ai;ili|i.

\i,-2.i.

I.i

Core deiiaiius proKs.lras,
Ag.;:ciis

pliet:iiiiiii

iiiiiiicriis

ciiniplctiir.
;ib

el

Z..c!iaiiis siiU

dnbio

Isidnro iiiler aiiclores psal-

ponil Isidnios, llieroiiyinus prinn liico logicain posnit. UtrainqiKi tlioologiaiii, p.islc.iori lcctioiieni ooiijiinxi-se vnlelui iNidoros i(.se, ii Eiy-

iiKiium

iiiinioiaiit.ir, ((iiiieciiiri
li

Inm

vei boi iiii, luiii

molng. cap.
ribus
A/j.ii
itnt

'21,

ciini

ail

:

lit

liis

quipiie iribus gr-nc-

M

i.lyiiiologiai uiii, cap. 9, u
oi.riiin
iininiii.i

ciiiii

(le ro

lnr,

pralciiniliunliir.

e iilein :iga['.alilii Isaac

llaraina, in Cantic. pia'la.io. e,
liioroiii .lucloios niiinerat,

deccm
lanieii

i|iii.leiii

psa,

lon.:e

aliier ijiiini
,

Isidoriis

:

iicinpe,

Ad.iii,

.Melcliisedeoi

Aliraliain

diiina consisiunt, dc naluru iiispiilnre solent, ut in Ceiiesi et nul de muribus, ul iii l'roverbi.s, et in Eccicsia le oinnibus pnssini tibris, onl iii loijica, pro qua iioslri ilieuluqiwn siii vendicanl, ui iii Cuiitic. cantco'. el in
plii osnjiliKV

etian

eloquia

,

Mo\s.ii, Ileiiian, el Iditliini, et lies lilios Core, qiiie ad Jiidcorum bibnlas ablegainiis. I'iirrii pr;eoipiia ;iutioniale 01 enidili.iiie \iri Esdraiii iion laoliiiii, ul
,

Ectinijcliis.

Ibil.

I.islituliunein

; -ji.,

ini

tationem.

iM\R.

58.

W.,

perveiiii-ndinn pro pvoifkcttdnm.

— .\pud

IfiS

!> Lin.

VET. KT NOV. TE.STAM. rUOni^MIA.

IdG

vel divin!»,
tlesisc

sub specif spnn-i
deilaral,

cl

spoiis», Cliristi Ec-

A

Siloiiionis tiliilo pra>nolaliir. Constal
lihruin
reli(|iios

anlem

el litinc

unlt;itein

alque animain nd

201
Heli-

a

Jesu

lilio

Siracli

ediliim

fuisse, et iniir
babiltiiii

aniorem coulesiiuin e\c
siirlium

t;iiis

proveliendam ad coneliam

sairaruin Scriplnrarnm lihros pari

Dci provocal.

Illud

m

n esl oniillen-

veiieraiione.

ilum,
liraeis

qiiod a doc oribus

nosiris

Iradiiiir, apiid

De haia.
42. haias proplieia, qui interprelatiir
bic, pnslqiiam
faltis

banc
liiiiic

fuisse

ob~ervntionem,
nisi

ne cuiqnam
viro jain

Domin:,
ejns

lirum ficle

legere perniiiiereiit,

per-

de

allari

niisus calculus
Spiritits sancti

libi.i

scienli.Te, el laboraUi;

lidei,

ne

(orle per ini-

purgavit, dignus
Sprculaliirqiie

('Ificitiir

|iioplietia.

beiillitaleni infaniia;, el ildei
rriidiret

iinperiti >m,

non lam
ad

duo serapbiin

in seiiigmale
alis, id esl,

dt

mt

cognilio

liibiicas

menies,

qiiain poiiiH

Te>iaiiienioruin,
qiii

cum duodecim

aposiolis,

ci.iicupisieniias corp irales converleiet.

praedicatione sna

louiin niunilutn

voliicri ccle-

59. Onines
Iradi piieris

eniin

Scriplnras a

docloribus eorum

riiaie di;cnrruiil, lcgenles
in llirnno Dei, id esl,

faciem el pcdes sedeitlis
qiiiK

solitiim esl,

eliam ea< qiias deuteroseis
ista

occullanles oa, sive
sive qua;

attie

vocani. Unaluor laniuin
Id esl,

ad iiliimum reservari,
niiiiidi

saeculi

fuerunl cxonlit,

posl

Iransacltiiii

principium Geieis de
qiinque
priii(ipia,
in

crealinne, Eze-

Itiijns mtiiidi figi
;

ratn futtira sunl.

cliielis

qiiibiis

de

cheriiliini

45. Hic lanien post
::dversiis

visionem Juil» et Jcrtisalem
qu.i;
iii

sriiisii, ei
t

finrm ejus,

in qiio tenijili debCiipii^

con-

oxteras genlcs,
(

ciciiilti

cjtis

sunl,

nelur, cl Caiitica

C

iiLcoriiiii.

propbeli.c
locoi

onvci

til

serninnem, et jnxta qualiiatem

De
advenluin,
qiie ejus
eilidit
qiii

libro

Sapienli(r.

um.

et

vilae

diversilatem, qnoe es^ent eis niahi

40. Liber Sipieniiar, qui vocatcr ra^mrelon. Clnisli
est sa|i entia

veiittira denniitiat. P.ist captivilalem

enim Jenisalem
vastililein

Dei Patris,

p.is^ioneni>-

niinain Rabyliin

re

comminattir.
Pliirslliiim
,

aperta

maiiiresiiilionc

deniiiilial.

lliinc

203
Mi.ali,

''i-

Dcnde nccem

Jesus,

filiiis

Sirach,

in

quo

eiiain

noiiiiiilla

exleriiiiniuin

Damasci,

et ,€gypli

comntnlio-

vivendi pr.tcepta composuii.

miii, el soliuiditiein maris deserti, obsidioneiii qiio(|tie

202
41.
Erc!e'.ia litus

^^

Eccles'aslico.
omtiiiiiii ilis-

Fdoiii,

fn:am

et

inleriluin

.Arabiae,

extiiliirn

vero moruni pene

v.illis

Sion,

snlivcrs:onein eliain
figitraliter
iii

Tyri,

sive qu.idni-

cplinam,
liiii

et sanclse religiiniis

eoiiversalioneiii affi-

pciliim.

SeJ
et

visione

JiidiC

SynaLiOga
Iii

(0|iioseqi.e

consiripsit. Dictus est auleiii liccle-

prtjii iltir,

Kcc!e-ia

D

iniino

copiilatur.

rnina

siasiicus, pro eo

quod
fuerit

in

medio cceiu
Ilic

po;

nli,

id est,

l;aliy'oni;e ronftisii» Kilius
liir,

mundi superbi iqne aigui-

coram
iiinii iin

etclesia

liabiius.

eiiim

pnqiler

el finis ejiis in

nsl aitir. In va-litilc .Woab ernir

scnsus siniilitiidinem et cloqnii paiiiiiaiitn

C

srieiiliie s.tcul.iris in s

lenlium Incliinique inulaiiir.

llebrwns luinc (nisse observalinnem. Sic llieroiivitiiis, ad Panliniini, ile (ieiiesi, et principio aliine fiite !•>.•Caniica, loi dein in rbielis, el Orii;enes, Itninil. 1 Aiiuil ferine verliis, qnos Isidorns in biinc moiliiin eiiint obsertini elinm nviid llehncus, i\uod nisi quis ad mialem iicrfeclnm mnlnramqiie pervnient, ibeUuni liiinc neqindim in nianibus tenere prrinillatiir. Sed vt illud ab eis accepinuis cuslodiri, qnandoqnidem nioi rs esl apud eos omnes Scripinras a docinribns el .sapientiblis tradi pwris. iiinnl el eas quas 3 vz-p'^(7£i; nppeltant Ad iiliimnin qualuor iita rescrvari, id est, pnncipinm Genesis. iii i;i'0 mnndi creaiura describiiur, et Ezechielis. elc. lorro aMas perlecia xxx aiinoriiiii eral, ui aii llieronviiius loco cilaio, et (isuTsowuitf, iit ipse llieriiityiniis doctl epi-tola ad Alg.isiaiii q. 10 et in tzccli. cap. x\xvi, Jndaica' liadiiiiines, ei rabitlie eranl. Primo liislilni. apnsi., c. 7, Cleiiiens iiadiliones sen orutii vocat oiv^-fiii-rsi;. Eas l'.|iiplianiiis liares. 55, conlra 1'ioieinatias, apud llelinos niialiior libri- ronipreheiisis essn ait. Nostra .-elaie b.ibyloiiictiiii in Mistia, ei (;iieiiiara dislri'I lialmud MiSna aulein el iitiliiin esl, auctore Elia m Tlii-bi. dcnlerosis, qtind vis uiriiiM|iti; iiiiiiiinis ileciaral, repeiilinnem signilicatilii, idciii siinl, ac pioinie »igni(icaiit prsecepla vcl expo-iiiones legi>, muii pnst Miiyseii ali llebiM-is invenla .siitil, qiia lalione inler
:

rnni

iiciei sanctis>iine

exemplaria facillime in vtilgiii; pnideniii, qnis ab tcclesia ciiiisiiiitiiini fuis-e n.;

,

p.

vulgaris sacriirum liibliuitim leciio citivi- sine delectii permiiiercltir? .\nr.v. 5 1. (Jmiies, eic. .Alii : (Junndoquidem moris est opnd cos, oiiines Scripiuras n docoribns et saiiientilns tra.li punis, simul d eas quas druirrosris appellunl, ad tliniiim qualuor isni reseiv.ni. ,\rev. .'lO. Liber Supientiic,qu' vociilnr Panareton.Siic legil Tarr.itonensi-. Iii aliis Cinlieilius vov Pnnarelon corrnpla eral, iii>i qiiod in oii oinnes irritiiiiabanl. Ea verbi ex ilicriiiiyino, pvol. go in Saloiiiiiins o;:cra, ernire qitodatn sumpia ali l.iilcin) snnt. Fertur, iiiqtiil llieroiiviiiii-, et Panicrtios J^su filii Sirach liber, el ulius pseudepigraphus, qui Snpientia Sidoinon s inscribitur. (Jiiod ergo liier tiynius ilc E(cle?ia-lii o dixil, Isidonis ad Siiiienlia' Itlintni Iratisiulii, noii e;idem |irorsiis voce. Niiii P.mirrttos, jn.i voce llieroiiyiiiits e>t tisits, ex iiiiiiiiii ac p'a'i ipiiiiiii s gnificai, ab a.c,io-j.y.i, Vanareuon aiticin a-i -o; uptTn; quasi
I

virtiiiiiiii

oiiiniuiii apiilhecaiii.

Italiuius,

prodg.

iii

Ecclesiast.,
casti,
liliro,

Isidorl

eiymnn

seciiiu-,

noii

gigiieinli

ul ipse, sed iioinnianili. iteipte de Sapieniiic sed Eiclesiaslicn, propler extelleoliain, iiniii i, virlulitiii siiarnin Panarelos, id est, oniiiiiim vir<iiuiin
appellaiiir.

capax

Mar.
conip:)suit obelo a

Moysis

liliros

|ieiilari<iioniiiiiii

liin'

iinnifii

liabcl,
ei

Iliid.

Vcrlia

llunc...

Mariana

(|iiod sjl veliit repeliiio

pticcedenliiiin
eliain

lilirnruin,

laiii{U;iiii iliib a iniiaiiiur.

Ar.Ev.
voliicri celerilale

qu.isi secuiida le\,

iil

ipsis Uidori verliis niaiiitir. M.mi.

4'2.

To nm niundum
pro
1

discinrnnl.

Ibid.

Aiiiinad\erleiidiiiii
til

llebr.eos
Iiliri

evisli-

Hispaiii-iiiiis e-l,

inasse iiou oporlere
protiii>ciie
(|iii<lciii

saiia; Scripliiia;
lei;eiiili

nniiies

41. Excidium vullis
oniiiia eM'iiipl;iri

Per io'nm niundum. .Mau. Sion. S c ciin-laiiler le^eliaiit
L;iii:e:iii iiiiiin
iioii itiiiliiiiii
,

oiiiitiliits

irailerciiitir.

Et

il

o

|ir;i'ier iiiitiin

riii,

leiitp

re qiio liliririim ci>|iia
periciltiin

inni

ita

f.icili^>

qnod

rci eiis

e^set ilescripluii),
iit

(iilei

in

eral,
iiuii

quippe
ila

ciiiii

iiiaiiu oinites sirllicreiitur,

furlas«c

liuebamits,
legiiiil.

qiii)

excidium

vullis vision.s

legeliaiiir.

inagiiiiiii

itntniiielial
io

;

al

nnslro
li

Isai. XXII, I. Ilieiiinyiiius cl Viilgaia Oiiiis ''«//i.siwvioHi.s

leinioie, qiio lypo^ra^iln.e beiicfi

innnmi^ra

ro-

ScpUiaijiiiia

inlerpreies

ftnuv.

t.;.-

y/oayyo;

jm
4a.
Iii

S.

ISIDOUl IIISPALtNSlS KPISCOPI
iJololaliiae

J38
i(i"lol.ilri;t
Ii;iiisIm.

evers

iini'

^^ijypli lolius

niiindi

A

inelir aiiis est niuiiilns !etlii!ero

ilfcstniiihtiir, tciuiiliiiiie
Iii

Doinini .Tilifiaiii) procdivaliir.
liictiis

.M.Jiibeliir et projicere in
lapiili

Etipliraliin

viiliiineii
iiui

cuiilritioiie riilislliiini

enrum

iiionslralur,

alligatiiin,

ad demonslranjnni inirri

l!a-

qiii

abjciiihl

jiigiini

Cliristi,

el

elevant se coiitM

liylhiiis,

vel

(igiiraliler loliiis

rnundi, Incnpit eliain

scieiitUim Dei. Porro per DiiMiasciim pranlicatio gciiliiiiii
,

ilcliiii|Meiilcs, el
.'>:;;.

ad conversioneni provncai.
rMinaiii JerMsaleiii
,

el

niina

oslciulitiir

popiili

Jiid.co;MMi.

Pcr

Ad

ulliinuin plaiigil

lem-

oiius iuaris deserti biijiis s;cciili tciiUilio dechiralur,

priqiie
iioii

exciJiuiii,

et dispersiiinein geniis;

qunequa
vijit.

el qiioe

illi

voiitiira

suul osleiiiUintiir.

la

liim prirniintiavit, sed

etiam praesenlia
Josi;»;

4G. Per ldiiiii;cain orimr sol jusiili;c gciiiiiiin, el
lencbrse vcniiiiu

Exorsus est aulein diiodccimo auno

rcgis J;id;B

populo Jiida^oruin.

Per Aiabiani
iis ijiii

co tcnipore quo
pcr qnaliior

el Old.i niiilier

propbeliaqiie

cjus

praeJicatur aipia ba,'tisin;itis pi;cbeiida
ruiit geiiliuin crrorcs
,

fogc-

re;;i's

oxtensa esl, sub Josia, et

Eliaiiiii,

vel

ei>riiiii

bliisplieiiiias.
Jeriis.ileiii,

Per

el Joaciin, et

205

SeJecia, sub quo cvers;i esl Ji>

vallem Siun perdiiio pradicaliir
retieorum,
qui de
subliiiiit;ile

el

hx-

rusalein.

Aniiis lxxii ct

inbus

ineiisibiis proplicti-

Ecclesiae
ut,

ceciderunl.

vii, esceptrt i.b)

teiupore qiio post evcrsam Jerusariiii.

Per

Tyriiiii genlibiis pr.cdicatiir,
('.liii^tiiiii

sa?iiili

errore
;

lem

In

iCgypto cuin p.piilo

dcposito, ad

DoMriiiiini ciHivertaiitur.

De

Ezecldele.
,

il. ReliiHM vero
clesia

cjiis

vol

de Clirislo, vel dc Ecniiiiidi.

53. Ezecbicl, qui in Latinuni verlilur fortitiido Dei
bic liguians typice Clirisluin,
ciili,

gcnlium

suiii,

sive de ciiisiiiiiiiialione
f
riiie

siai jiixla

fluvium s;c-

Pruplielavil aiileMi aiinis
qii;itiii'r

l\x

,

sub

icgil):is

el pra'clara ciintiietur iiiystcria. et

Jiide,

odine
siib

ati|Me
O/.ia
,

gi-ncre

sibiiiiel
,

234

51. Ccrnit simililudiiicin g'ori;e Dei,
aniiiialia
in siiiiilitiidineiii evaiigeiioriiiii,
iii

qualiior

succedciitibus, iJ est,
liltiiiiuMi

Joatbiin

Acbaz, aJ

et rot.is s.;

Ezecliiii

:

ipio

pars

niagiia voluiiiiiiis

inviccin coniiiieincs
aurigaiii,
iJ
csl,

typo lesanieiiiorum. Videt ct

ejiis usipie

ad calcein lexilur propbeii*.

Clirisiuni,

deorsum igne
tis fiilgore

jiidicii,

De
fJomini, siiiiplex
facilis
;

Jeroniii
iiilerpreiatur excehus et

sur^uin cleclri,

id esl,

div

iiit;

rutilanteni.
scripliiiii

43. Jercniias proplieia, qui
in

Coinedil qunque libruin di\inje legis, in quo

loiiucndo,

ad

iiilelligeiiduin

esl lainentuiii poeiiitenlium, et carnien justorum,
v;e

el

qiii

iii

oninibus Jiilis ct

passionibus suis
Ilic,
,

coium

qiii

post peccatuiii pceiiiteiitiain non ege-

Piedcniploris nosiri

iinaginem practulii.

posijiisti-

ruiit.

quaiM

iii

typn Cbristi regna destriixil Jiaboli
.Tdificavit

lo. Deliinc accipil laterem, in quo obsessa Jerusalcin piclura describitiir, vcl in

liailMC vel lidei

iinpcriMiii,

jiibeliir

proet

quo sub lypo

Cliri-

phelaie siipcr onnics
Pa^aislino';,

g' iilcs,

/Ei^ypliiMi viilelicet
,

Q

sti

ejusdcin Jcrnsalem,

id est,

lotius EcclesiK, qu;c

Moab

et

Aiiimon

Edom

et

Damascum,

esl c laicre Cbristi formaia,

mysteria describuntur.
lateris,
iii

ei Ceilar, ei siipcr
et r.iibylnniaiu.
i'J.

rcgna Assiir, ncciiun super Helan,

Capit et

Iiic

proplieta

soiiinium sinistri

lypo
viilel

iiiortis

percalornm, qui ad IsDvam
:

po.viii

steriia

Iiiler

lia;c .iMleiii

virgam vigilaniem

di-

sii|ip!icia s,iisiiiiel.unt

acdciiiuma sinistro indextio

viiije

correpliunis
id

et

poleslalis.

OHam

qiioque siiccariialiiim

latiie diMiiiire jiibetur pro|iler
iiiiiiaiioni'in
biiiit.
l.is,

spem

eiiruin qui

per

censani,

csi,

Judaicini plebcm

igue

inorum

resiirrei-tionis
iliias

gloriam

obline-

ilesiJcrioniiii

ardenlcin.

Aspicit et duos copbiiios

Aspicit inierea et
in

virgas sibimet cupula-

licoruin

iii

pra-Iiguralioiie

diiorum populorum.
liguli,

siiniliiuilinem

circumcisiuEiis, et gcnliuni,
i

50. Dcsceiulit et in

d<iiii;iiii

ct

vidct

diiiii-

sive aqiiilam siib NabMchudoiiosnr, velot Aiilicbris
ligiir;i,

niilinncm vasis prioris,
dcsigcanJiiin dcfcctum
neiii

ct

novi

instauratioueni ad
ct siiccessio,

iiiagnis alis, ct vuluiri ctlerilate

loiiusmuiidi

prioris populi,

iiiipen.i occnpaiitein.
5ti.

fuiuri.

Suinit

ctiaui

caliccm

siipplicii

alqiie

Plaiigit

pra'ieiea

sub specie

principis
et

Tyii

uiiivcr^ii gciililiuj purrigil. Accipit et
ex'
cii
iii|ilu

lu

nbare snb

bcat

luiliiieiM diaboli,

qiiarn aiuisit,
ciiiii

luinam ejus

poiiuli Ji;da.'Onim, atijue piitreractuni prujiin

niaLiiiam [Foile, niagiiaj

laincnlaiioiie deplorai.

illud

dispersioiicm
calicein

Iraiis

niiinina

gfiiitiiiiii.

D Ad

uliin.iim, aruiid iiem vel fuiiiculuiii gesiaiis

ine-

Oaicu.lit (t
IitJv,

aiireuin

Dabyloiiis,

per queiii

tilur
lus,

sub specie sancturinn ab
inil

iiiystice

Jerusalem.

verbum vallis Sion, qiio loco siispicor, lcciioncm, iil iii plerisipie aliis locis, ab csse iiiulaiaiii, el pro Tli;n X'; "l babeiit aiitiqii Cudiccs Ucbraici buc lciiipure, et llicronyMius, Sepiuagiiita legis^e pliTI NU ficili inliT se lilieniriiin scntcnlia iiiilari potiiit leciio c peiimiialiuue iioii d ssiniilis esl, cilin Habbi Saloiuo cl liabbi Davij Kiiiilii, ciiiiiniciit;!! iis ad cuiii lociini, cciilcudaiit aiqiie Jcrusolyiiia esse lovaieiii de valle Siuii
d esl,
lleliiaicaiii
1

o

valiciiiii Isai.-c iisqiie

ad

ejiis inleritiini,

auni elabuntur. fSeque iniiior csl ditfiniltas iii Jercniia, qiieni IsiJonis aiin s lxxii ctliiliiis luensibMS pruplielasse ail, el suspicur veli inciilcr locuMi csse cuinipliiin. Naiii llierouynius, cuiiiCiiiuiiii feriue

,

;

nieni. aJ
aiiiiis

i

cjns

vaticiiialuni
(liicliis
iiiillu

qiLiiiJo
iiirii,

,

ab

cap., iiiio el qi aJragiiila esse nit, pncier illuJ lcmpiis, esi in /Egyi'liiiii ; ex Euscbii CliroJcrciiiij; proplieii;c us |ue ad evcrproiiliel;!'
;.iimi

.uliiin.
4.'
.

M\n.
Jaiii

saiii
iii

Jcnisaleiii, eoiligMiiUir

xi.v. SIar.

lextu Grialii fcre stniper iuolulria scrilii pro iaoloUiirin. AiiEV. '.1 . Proiilietaiil auicin aiiiiis feniie l\x. Qiiut nnuis siiiguli propliel;c vaticinati sini, liaud proniptMiii cst
alibi inoiuii

.')0.

Ouniutitiutjem vaiin ]>t!orii.

Diiiiiuiiiioiiem
:

coiiiiiiiiiiiliune ilixil, jiixta illiiJ Teieiilii
etjD capiit

pro Dsmiiiiiam

tuiim hoilii-, niii abis. M\ii. 53. Al., l!ij>um iiwriii : ','1 Anlicliriili fi^uram. .Mar.

e\plicaie.

Iii

Eusebii (Uironiro,

iii-i

locus esl viiia-

jro
G7.
r;il*os

IN Lin. VET.
Iiifor

ET NUV. TEST.^M. TRCOEMIA.
.\

170

IkTC niyslirn suljicit

qiwdiim

iiiMr:ill:i,

leniiis, et
vnc;iiiliir

operosior

iiiteHcflii. Istc el

ad eas tiitiusqu.T
ct

frimiiiiiiur

prophclii*,

iilqiie

spcciiliinriliiis
iiliiii-

Eplir.im

Saii ari:i,

dninuin Jnseph

pr;rcipil iie reliceaiil iiialitiim. Qii;iliinr eii:im

tsrael, loqiiitiir, sed pi r

E|

lii:iini

ha^icticos ari;uil,

mim
riiie

piY-iKis

pccCLitorilnis prrcilic:il,

.nniiiMsriiie r.-imiiiii-

qui recedenlcs
.Minl idolnruiii.
t)3.

ali

Ecclesi;8

iiiiiiate,

p.iniiips

fafli

nd corporasiia proplieiai. Oslenilii qnoniie

qiiemniie
iiec
iii

206

P''0 ^^

raliniicm Dnmiiio reilililiirum,
lalieiii

Per Saniariam aiitem cnriimdem h.Triticnriim
menilaiilti-

progeiiiein posse ullra (linunili

iKilerni

demnnslral figuram, qui pra;cepl"ruin Dei ciislodes

dclicli.

ose
liaec

nieiiltunliir,

ct snli pr;cli'xm verilat s
Jiiil;p -s

58. Olijiirgat iiiter

snb Oolla

et

Oolliba
;

om-

ciiim colunt. llic liislori;ilitcr

in

t'.liri:.tn

ueiu

tiii

pitiidinem Samariac et Jerusalem

nativila-

nio lemporecredituros pronunliavit. Terlium quoqiie
resiirreclinuis doinuiic.c
:iMlein in

lcnuiiie olijicil

conliimeliosarn. ^aepe eliam ad poepopiilo-, el posl pr;eva-

dieni prsdixit. l'rophet.ivil

iiileiitiam c;iplivos pr.ivoc:il

dicbus

Ozi.-e

regis Juda, sive

Jeroboam

re-

ricaiioiiem

admonel
exsulans

pnpuliini leilire cnnversnni. Ilic
el capruitalis quiiito
:

gis Israel, qiiando et Isaias.

aiitcin a-tatis sna;

anno 5o,

iii

De

Joele.

Clialdxa

proplielavil

iliiqne

valiciiiium

6i. Joel prophela, qui inlerprrtaiur iiiripiens. Isle.

consiimiiiavil.

B
De
Daniele.
fini

ad Jud;ini tantum el Jerubalem valiciiiinm pn forcns,
inpriiicipiosui \oIuniinis, posl volnptuosa conviviaad
lui

59. Dauicl,

inlerprelaliir jiuliriiim Dci, quiipic

tiim provocat Jerusalein, excidiumqiie ejiis

proet

eliam de

Cliri.^lo ciinclnruiii niaii.fesiinr

prophelariini
linntial. Pia-dicat

quoque vnc:ilinnem geuliuui,
aulim
siib

est. Dcniqiie isie
iit

non sohim venturuiii pr.rdicavit,
ei

siiper coiigregatoscredf nles snpervenliiriim S|iirituin

caeieri,

sed etioin

lempiis inc.Triiiliouis et pas-

sanctnin. rrnpheiavil
(|uaii(lo ct .Micha;as.

Joaibani regeJnda.

sionis per

ordinem

regiini et

nuiue

iitii

deliiiivil

aii-

nornin,

ila

ul poiiiis

nnn videalur riiiunim

pr.-edi-

cere, sed qnasi transacia narrare. Uic aulem qualiior

le Amos.
63.

regnnrum oernil frequenlius visiones, eorumque
fercnlias suh diversis iinaginibiis inlromillil.

dif-

Amos,

qiii

inlerprelalnr

onits,

v;iliciii;ivil

in

Saniariani
sit

et Jernsaleui, iria el qiialiior scelei:i geiiloliiis
niuiitli

CO.

De

Auticlirislo

(juoque osleiulit iiuod ipsc

liuiu siih

fignra
in

dcsciiheiis. Primiini

cnvuu

piisilliim, id esi,

parvo tenipnre icgnalurii-,
subjugatis
,

ilaque sciliis,
ciiiidiim,

qui:i

nniues

Ad;iin peccaveninl. Sele..;eiii

H

el,

deceni
rilins

regibiis

sohis

postrenrs

qui;i

iiisii.ini

iiaiur:e

iiuniemores
i|uoque
iiiex-

leiiip

rej;iialurus.

J De

consiimniatinne Jeriisive do
ilic

raiionis

20S

"""
legi

inielle,\eruni.

Tenium

salem
rl

vel iiiunili

plura scribit,
In line

judicii,

C

eoriim qui dal.e
pi:iliile

non obcdieruiil. Onarliiin
Clirist.i

regno

sanctiii iini.

aulein volniiiiiiis proel Belis

eorum qui

iii

con

credidcniiil, prn

p'iieli:e

su.e Snsaniia!

hisioriain

dracouis-

qiiilius

scelerihns iutonal Diniinus
.-eierni judicii
;iiiieni
:

iguein, id

est,

que fabnlas pnnil.
Gl. liic auieiii
lilier ;ipu(!

senteiitiam
llebraeos Uehrairis qiiiCC. Ilic

il

nliiriiin.

advenliiin

Christi

snh

(lon-inic:»

dem

llteris,

207

*e''

Clialdaica lingua ^cripluscsl.

voce

ila pr.^edicat

Fgo

firnians

lonilinuni, el creant

Proplieiavil aiiieni
chicl.

in

Dabylone

,

qiiamlo ct

Eif,-

spititiim., el

annnnliaiis in hominibiis
qii.T;

Chrislnni. (!eli-

qiiaauteni,

de Amasia et Jeroboaiii, sive Israe!
li.|.reiicns

De

Usee.

loquiiiir

,

tnipolngicc ad

siinl

refercnda.
qii'i

C2. Osee prophela, qui intelligitnr salvanf, in diindeciin prophet.s prinius, profundior
rcliqiiis
lii

1'ropheiavit

auiem sub rcge Ozia, eo leinpore

scu-

Osec et

l-aia^.

S7. Al., coiiiminnlur pro
riS. Al., rnlicimii».

cT'niin(itiir. Mao. snum consunimnvit. M,\n.

tavi in ut
.\iii:v.

tiit

Xarro, quia

ila

a!i

co sciipiuin

piitn.

6 1. Et Uelis (Iriicoiiisiine (ubiilas poiiif. Plei iqiie Codices pro f.ibMlis fabulam legeliaut. Ilieronymiis
tanieii ]irnlngo
niiiiii;iiiis.
iii

Danielein,

uiide h;ec

lsiil'iiii^

est

Siis:iiin;e liislnriam

negat, hymiiiiiii Irinm
in llebr;rn
i'SSe.

pneriMuni,

lielis el ilraroiiis fibiilas

loqu tur pmceiiiio cnmMieutariorMni ad neqiie vncis insoleniia nioveri eiiiii.ieiii i.mplieiain, qiiis dehel, iil credil llieronyini el isidori fsliinoiiio llauiilis vaiieiiiiiiiii ea laile lilsi accusari. M.iin
l'.o(leiii iiinilo
l:iliiil;i,

<)2. Al., p rilior pro opcro>iiir. M.vn. Ihirl., Prwrcpto05. Al., eorum pio eornindcm. rnm, al., prccceptormn Dei tegcm custod.ss-' se nientiuntiir. InCliri to nllimn lemvore credilnros. Arcliaismiis tSt, prn iii Clirishnn. iit yEiieiil. ii. Tniis in lilieihile dicemli siiperiiis hoste fuil 1'riamo. Siiiii iransmiciraluni prn transmigruise, invisi sunt (I \il. ])\n invidfriinl, el alia, ijuoruiii iiiire raiioiiem Inii-

i

qii;i>

a finil.i

.lii

iliir,

iit

:iit

Varrn v de

l.iii-

esl les |iassiiii vulgala. sive ver.i, sive Ilaque p.issim ea vo\ in utramque paitem (Ii igenes, liDiinl. :ii ciliilnr. iiiGenes. llc jum (iiiEii^elHiis, i|'i:i) r.'|'eiiHr |(!iii(i5i..smm iUn jabula Lotli.
Kiia

Laliiia,
sii.

giim e>sel. .Mar. 05. Al., Snmaria. .MAn. OiJ. A'., fornwii-i prn lirmnns.

Annnminns

iti

hn-

lasa

niinibns l.hrislum. Sic i'ii:iluor Coilices corieiIin>-es;
Ires alii le^eliaiii a-iiiiintians iit liominibni Christnm sitnm, ut esi in ipsn enntextu Sepliiaginla iiilcrpiclet,'it .\ngi:stiiius, xviii de Civ l. Dei. cap. tuiii, ei ui .\Mins iv, 15, desiimptiis e-t, "li. Tntiis loeiis ex iilii Viilgal;! Edi in li;ilii't Qnia ecce formniis vmntcs,
:

."i

:

III

llist.

Kccl.snisi., c;ip. 23:

Auili (abulam,
slolo.

et

non

\ntminin,
lein

sel rein geslam

deJoanne up

Hieni-

nyniiis, ad

IMiilipn. ii : L<'itgum «.<(, inqiiil , si ve!Saimniiis fnbulam adChrisii iraherc sucntincnluni.

el crciins

MaR.
Ibi4. !m iinla Mirianii' err.l «/
sit

Varro, qiiod uiu-

an^ntniuns honiini ctoqnium suum, iiimiriiiii, iil docet liieinnymus, cniiiMien'. :ul ciiu: liicnm iilii ejiis et nostro tcnijiore llebrxi leijijnl
lenluin,
el

Pi^ndi..

LWXill.

471

S.

ISinOUI IIISPALF.NSIS KPISCOPI

172
iiiiibr.i
.1

De Abdia.
(i7.

A
verboruin,
seil

siil)

iimbra Ipgis, qii.c

vernie

areriicia est,

Abtlias,

qiii

interprelaiur sitdiis Domiiii, inlPr

•]uh, ailveiiionli^ Cliri.slo, vi-iera Iraiisipriiui, cl ecce
f.icla suiil oiiiiiia iiovo.

onines prophclas brevior
gratia

numero
superliiain
J

Prophelavil

nuieiii

siil)

Ozia
pro-

mysiiriorum

sequalis. Iste

conlra Idumneam
i;don), prioiis

icg<! Jinla, (|iiaiiilo el O.see, ei

Amos,

et Isaias

loijiiens increpat

iny-tice

plietavcruiil.

videlicet popiili audacisni, qiiod
id est,

icob Iratrem suiini,
slirpc

De Michcea.
70.

Chrislum ex Helir*ornni

creaium oc-

Micbxas

propliela
iraiii

iiiU'rpre:atur
Duiiiini

^iiis

itle?

ciderit. In nionte

autcm

209

Sion, qiue esi Jcrusa-

Commiiialur Saniariai

ob

caiisaiii siinu-

lem, fuluram saliilem

el Sanciiim, qui est Cliristus,

lacroruin, interitiiniqiie populo
luiii (lenuiilial.
jiiis

Israel

210
siib

veniii-

anniiniiai, aiqne in iiionie Esan, per qiiein liguralur

Lncinn

eliaiii

in

quo nascerelurCliri-

ecclesia genliiiin, rniurum
Priqilieiavil

iiitonal Doniiiio

rcgiiun).

demoiistrai.

P.oplieiavlt

autem

Josia,

subJosia rrgc Juda, q.iandn

cl MicliJ-as.

(piaiulo et Soplioiiias.

De Jona.
C8. Joiias, qni
qiiain naiifragio
i

De Xalium.
lani serii

-uipreiaiur colttmha,
Chrisli

one

71. Nahuni, qui esl cunsolator, simiilacra gentinm

sno passione n

miirtemqiie,

exleiminanda proniinlial, iiecnon
(J

uibeiii sangninuiii
aniiiiiiliantii

el

resiirreclionein. ligiiral,
iii

sive

(juod

de

navi

in

jLTusHlen), post cujiis

interilum pedes

marc, tanquam de cruce
sive qiiod,
iii

lerram, projecius esi,

pacem,

\.i

e

I,

Salvatoris

adventum proclamal.
sive
luctalor
foitis,

veiilre ceti
iribiis

e.^ceplus,

tanquam

in se-

De
75. Hahacuc,

Uabacitc.
iii

piiltiira terrae

(iiebus ac

noclibus reciindilws

ample.ions,
sui

esl, vcl

quod

in ngiira

Ninive

poenileniiam iiiundo
gerii

principio

voluniiiiis

de^cribit
in hiie

diabohim

cuiii

pracdixeril. In

seipienlibus aiiuni lypiini

Ju-

inembris ac inoiibiis suis;

vero pneiiuntial

dxorum, qui
Niiiive

salnteni genliuin, iion lantuin adveni.e
venil,
iiivi^i [.4/., invidi]

advenium passiioneraque Salvaioris.

iioluerunl, sed diiin

sunt.
17).

Oe
ahscondeiis, ceriiit

Svplionia.
Domiiii, cl
a

quoque genliuni
lioc loco

signiiical

speciem, Jonas

Sophonias, specululor tmjsleriorum
caplivitaiem
urbis

vero in
69.

Judxoruni.
Niiiivitanim
ita

Jcnisalem

Nam queinadniodum

salus

ad

Ronianis luluram, per voccin clanioris a porta pis-

icmulaiionem provocavit Jonam,
liiiin

redemptio geiiei

cium, et per collium coniriiionem,
Sion, qui esi collis Jerusalem
i^eiitium
;

id

est, niontis
el

scandaliim exsiiiit Judaoornm. Merilu
sedisse
legiti.r

contra
lie-

neciioii

aliariwi)

Orieiilem civiiaiis

siib

nmhra

eversionem prs.licai,

terroremque divini
Ainnion, s,d

derue, qnia eadein plebs separans se a saluie Ecclesi.-e,

judicii iiilnnat.

dolore labida, conlra
Lcclesi.e, iiiiguam

Christuiii, id

Cal, Orien-

C

74. Loquiiiir etiain

eoiilra

Moab

et

[eiii

suam inovere
iri^U^i,

niliiur,

sedens
fuii

per ipsos iani|iian)

finilimi

populo Dei, ei proximi

~C' ;, SepUiaginla legerunt
Ibid.
Iii

atque ea

vaii* inlerprelalionis occasio. Mar.
aliero ex
iiieis

exemplanbusnebraeae voces

noliK iiicipiiinl a ^. Ahev. tJ7. Al., cariim sirpe crcalum. Proplielnvit autem esl auhJosia. I.ociis iinplicalissiinns. Ilehrjei, ut

HieronyinHS ail, iniiio in cnmdein prop!ielani, senliunl lniiic esse Ahdiani illiim qni Ach:iti tempore prophctas pavit iii specuhus. Doroileus in Synopsi
euiiideiii

terlium (lucfin quinquagenarium ad tliain Ltininiph' Isi i.irus ipse sei|niuir, de Viui Ihec si vera su it, iioii Oziic teiiii't niorle sanctor. pore vaiicinalus esi, sed Josaphai, ul hahenl Codiees Sepliniaiicensis, LauieiiUaniis, el llispaleiiMs in meiiihraiiis. llieronyino, iii Osee 1, Oseas, Isaias, Joel, .\moS, Abdias, Jonas, Micli;vas auy/ to-jot Inerniit. Ciiiii liac opiiiione cnnvenit leciio (|ii;i- est iii iliiobiis charUiceis llispaleiisibus, neini e snli Ozia valicinatum. Isidiirus ipse Abdiam .Miclia-;!! esse cosianeUiii, .Micli;),'aiii ^oplioiii;e faci!. Sophonias sub Josia valicinauis esl, ipio lcinpore Jermnias.

missuin

ail.

vixisse conslal. rallunUir eiiiin qui Jonain eiini pneruin fuissp ainiil i|iiem Elias ad viiam rev.icavil, IV Ucg. IV. Taineisi Dorolhi-i, Ilieroiiyini magnorumque alioriim viroruni anclorilate iiilanlnr. ^Iar. 7(1. Al., populi Israet. 1'ropheiavit aiilein sub Josia, qvundo et Soplwnias. Alii Codices legnnl siib Ozin. Neuuuni placei, malleiii sub Ezecliin, propier locnin Micliaas de .^loraslhi fuit prophcla Jerem. xxvi, IS in diebus EiecliiiV regisJudu. Ipse iiiilio si :i'-prop!ieYerbum, quod facium esl ad Micliaain Moli:e ait rnslhilein,in diebus Joatlmm, Achaz el Ezrchiif , reijiim Juda. Forlassis ad J.isiic regnuin pervenil, (|ii;indo Sophoniam vaticiiiatiiin esse consiat. qii>>m Isidoriis Michoe;u a;qu:ileiii lacit, .Michxaiii Jocli et
: :

Alidiic.

Mar.

r\

71. lSahum,qui e,s((;o«so/a(or. Sic Septimancensis; at Tarraroneiisis el Hispalensis, iii nienihraiiis, cuiisolatus, qiia; leclio hand coiileinnend:i esi. Porro In Scder-holain Hebr:ei asserunl Joel, Nihiiin et llaSacui: v:.iiciiialos esse Maiiassis leinpore, el (pionl:ini

Tarraconensis el Paiisiensis proplielain liunc sub Josia valicinaUim e-se auinl. Hanc nos leciioneni secuti sniiins, lameisi de Joele aii Vroplietaiil inilem iub Juatliaiii rec\e paulo superius Juda. qunndo ct lilicliwas. Ni-i hoc eliam foriassis
Iiaipie Coilices
:

Idco

Joal/iiiiii legeiidiiiii sil Josia. .Mar. Ibid. Arbilror .Mar.aii:iiii scnpsisse Joalliam legendum stl pro Josiii, vel cerlc lioc vuluisse. Vid.,- var.

l-ieroiiymns ln quibus nuiem, ait, tempus non pra^fertur iii lilulo, snb iUis eos regibus prophelasse, sub quibus el hi qui nnle eos hal enl litulos prophetaverunl. ynani n\ ini.iiieiii unde desuiiipsii llieionvnius non invcnio. Isid.irns saiic vaticiiiiis Nahiiiii ci flahaooc niiila leinpoia designavil. Mar.

iinprobns erat, suhiicu^sse
pr.ilogo
iii

ejiis iioiiien.
:

diiodeciiii

prophelas

h

cl.

Abev.

68. Al., tndicat pro figural. Mar. G:). lliiiaadvenifiilt', elc. II Cor. v, 17. Prophetaiil imie.m)>ub Ozia, IV Bi'g. iv, l.x Jerohoaiii lilii Joas

eNem|.larli>us i.diiionis jejunio , in aliero recte invenic in iiola M::riiiire; qnod «ibs rvaliim a nie alil.i eiiam est, ut consiei, ioier e\eiiipi:uia ei fonnis fxcii.lenda noMnnllas Ciirrciiiones ;i(ldilas fusse.
Ibid.
«liiohns

L

ineis

Crialianae

iii

aliero eral

Aiiiv.

ugis

Israel, i|ui

fuii

sequalis

Oihr,

a^talo

Jonain

72. AI., pronnnlial advciiluin. .Mar.

,

\:cavbnlicis

IN
SDcramenlis,

l.l».

VKT. KT NOV.
argiiiiciiir.
|iri)plieinl,

1

KSTAM. PnOOEMIA.
pasiorem, Anti>
liiisliiin,

n
opns
ei iiUcniii

211

lisceiici
Clirisli

A

ilescriliit ei

llic lerliiim

diem resnrrcclionis
aiiniinliat.

lioncm
80.

in sinistro liabentein.

aKJiie

iii

ailvcnlu Cliristi lotuiti

orbem

suli

uno jugo

Equum

qiioqiie

fii;uin

plrbis litereiiciiruni

Poiiiinn scrviturnm
siib Josia,

Proplietavil aiitem

it asccnsorein ojus
iii

diabolum. rr.edieai cliain funteni
iii

quaiido et Jereinias.

donio vcri David, p:ilciilcm

lavMcro regenera-

De Aygieo.
75. Aggaeus, qui inlerpreiatiir solenmis.
licinii siii textu
Ilic
iii

lionis. Alia
iniiii,

quacunque

scribit, aul

de advenlu Do,

ant de cjus passione sunt,

aut de s»cnli fine

vasivc judicio. Proplietavit auteni se
rcgis

undo

ainio Darii

templum Doniini

rcstaiiraniluin pise-

Mediirum

,

iisdcm temporibiis qiiibus et
el

Ag—
ca-

cepit

,

conlritinnem prsedicat gentium

,

vcl coinino-

giEus,

anno septuagesimo desolatiouis lempli

lioncm loliusmundi praedicit, ac subfigiira Z.nrobal)el
Clirisli valicinalur

ptivilatis populi.

advenliiiii.

Sepliiagej-inio

auiem
lantum
81. Malacbias,
iii

De
priiicipio

Malachia.

anno

captivitaiis populi propiietavit, diiobus

qui intiTprclaliir nngcfiis

Domini
JudnMiiii

tneiisibus

Zacbariam vaiicinio suo praccedens.

vaticinii sui deiminslrat odiuin
s

De
76. Zacliarias
,

Zacharia.

runi in Esaii, ct dilectioiieni jiiuior
,

pupuli

Jacoli.

qui

nominatur memona Domini
piitribiis

\\

In

seqiientibiis

aulein

veteres Jiidxoniin victiuias
aii

postquam jam Domini

propbclavlt

,

vidit

reprohat. Et sacriliciuni traiisferri
liat. In
jiiiliiii

geiiles

annunpccnas.

virum sedeiilein super equum rnfiim,
genlium popuUim

in ligiira cor,

fiiie

veio adventum Domini,
,

iliem qiioque

poris Cbrisli,roseum sangiiine p;issionis
teia,

sive iiiyr-

jiisliTumqiie pr.Tinia

it

iinpioruin

Sigiiificantia, aspicitct

cornua

Joaniicin

eliam

pra^diiat ante

primuni

adveiitiiin

(piatuor, sive fabros in
et Israel dispergentes,

figura gentium, qua; Jiidam

Doir.iiii ii<i-sum, et

Eliaiii aiile seciinduiii

adventuin

gravi pondere depresscruiil.
,

aniuiiilial esse milteiiilum.

77. Intuclur

similiter et Jesuiu

sordibiis

carnis

82.

Iiiier

bwc nonmilla moralia
,

et

disi

i|iliiiis

el morlalitate ve-iiliiin, quiluis ablais, iiiduliiin iininoitalitale et gloria
Clirislus, septein
iiiis
.

cnngrucnlia explicat

in

quibus corripil popiilu n

,

Ceniit et lapidem

,

qui esl

sive sacerdotes despicicnles

nomen Domini

,

aiqiie

liabentem oculos,

id esl, sepiifnr-

ejus

sacramenta

polliilis

oblaliouibus et sarriliciis

spiriius pleiiiludinem. Inler h,TC intuetnr lorrcm
,

213

violanles. rr.Tinonel etiam episcopos doilos,

et titioiiem exstinciiiin

Id csi,

diabolum. CandelaIiKeniis seplem.
,

ei siiie niacula esse debeie, et ciira peisonariiiii

ac-

bium
i|ULE

\idel

iii

ligura Cliristi

cum

ceplionem populos verilalcin

iiislriicre;

disconles
in

sunt Ecclesiie; iieciion et diias olivas
et ad
sini^lrani caiidehibri posilas

ail

dex-

qnnque

arguit,

deiimas ei

priiniiias

reddendas

leiani

,

duoruni

C

pncdicntoribus a pnpiil.s Ecelesiae prsBcipil.
8.i.

Teslamenlorum lypiim

signillcantcs.

Objiirgal el eos qui conjiiges suas despiciunt

,

'8. Assiimit qiioque idein duas

virgas funiculi el

ct aliarum

amore

neciuiilur^. Siniiliier el illns qiii

,

dccoris in lypo Jiidaeorum et gentium. Aspicit dcinde

miseriani

duas mulieres,
^.Biiruin,
iii

id est, h:creiicoruui plobes,

siveJuid e-t
,

qiii hiijus

alis

suis

levante.;

amplioram,
sive

aiitein

snam doleiites, fellciiatem laudaiil enruiii mundi prosperis peifriiuntur. Propheiavit quandn Agg« s et novissinius in Babylone
,

diabolicani doclrinani, massanique pliimbi, quod est

Zacliarias.

212

foidiis

pccc:iti gravissiiniim,

volunien
84. Esdras scribit

De Esdra.
populuin, exideto caplivitaiis
,

viibins, in (juo peccala

boininum

et supplicia descri-

bunlur,
70. Videt et (juadrigas qiialuor, uno pr.x'dicationis
evaiigeIic;E jiigo
curreiiles. Post
Iioc
:

tempore, iuiperanie Cyro rege Persarum ac sub Zorobabel salein fuisse reversum
;

in

JciuJe^u
iiiii-

et

aspicit eqiios
,

filio

Josedecb, sacerdole inagno, sive Nehcmia,
,

niissos ad

[

nedicationeni uuiiidi

primiim rufuui
,

ros Jerusaleiii teni|ilumi|ue et allare renovaliiiii
qiiiiqne

jiis

passione martyrii.
nileiiti».
iiiiii

Secundum

iiigrum

i-qualore \w.-

saccrdotum restituliim
,

,

ct saiictn; rcligi.niis

Tertium album, candore baplismalis.Qiiar,

ciiltum

niuUisque

opibiis

genliuin principiimque

vaiinm

expositione el doctrina

lidei.

Cernit
,

D

rersariim muneribiis (lerorniilum.
I)e

qiinqui! ct tubas,
i|u:is

sanctorum gestantes

figurani

\>:r

Machabais.
libri
,

Di.miuus iiiundo canii, atqiie angiiliim,
popiili

iii

quo

83. Machabaeoriim
c;inniie
lle

licel

non

Iiabeantiir in

duoex adverso
figuraliter

conjungunlur, sive
in

paxilluni),

r^oruni

,

tainin ab

Ecclesia

inler divi-

Christum, infixuin

cordihus pupuloriim,

iioruin

voluminuin annumeranlur

Iiistorias.

Pncno-

76. Al., iii patrilius. Mar. 77. Iiiier (oriciH el (iliOHem nulluiii disciiiiicn rcperiri piilo. Arev. 78. Al., Diabolum, mnssamque pro diabolicam doc-

83. Svasde^picinnl, et atiarum amore ncctuntnr. Diio llispalenses post1ia;c verba addiint Uuncantem Malacliiam Hebrcei Esdram intelligiinl sacerdolem. Sam ct coiiipliira qua: in linc pniplielia scribiiniur in ejiis
:

trinam
711.

,

massamqne. Mar.

lextu Grialii eral infixio pro inlixnm , qiiod ex ;iliis ei sensii ipso correxi. Auev. Fine. Al., (inem annuntiaf. 81. AI., An((e/iis Dei.
lii

rolnniine contiiieiilur. Qu:i: verba laiinlsi llieroiiyini, prafat. in huiic prnphelam , et Augusiini xx de Civit.
,

c. '23,

aiiclnrilale dcfendi piit.'iaiit, tanijiiaiii

inale :issu'a
loiiiin.

loco

iiiovimus

.

rejeciniusque

iii

buiic

Al., df^nunlial.
8"i. Al.,

Mar.
e.\se d.

bonos.eisine crimine

Mar.
,

lieddendns,

84. Al.

scripsit,

populum. Mar.

CIC. .\l.,

reddcnUa a poiwUa

prtrcipit.

Mar.

<^2

s. isiDoni iiispali:nsis
auleiii |ir;flia iii;er lli;br:iMiriim iluces gciiiosnue

epkcopi
M:tlili.i;o

rn
CDinmemorat,
noii lanuiiii

UW
luiii

A

pUini lamen ex
leiiiin,
liO.

I'eisariiin, iiiignrnn

quoqiic Salibatorum
,

,

cl iiobiles

sed et verbiiruni ordiiiem servans.
liisiorisc niagis

Macliab*!

lriiiin|ili('S

IobiIus

qiioqua

ainiciliaruin

Lucas vero

ordinem icnens,

ISonKinoriiin (luoibus, acla(|uc lcgaiionum.

copiosius cjeleris gesloriim Chrisli virtules enuntial.

De

qunttior Evanrteliii.
,

Ad
iii

iiliiniuiii

Jiiaiincs
ei

,

naluralia

explicans,

iraiisvo,

8G. Eviingelioriiin prsdicalio
ria sil, iina esl laiiien,

l:ivii

quanivis qiiadrira-

coelos,

angelos,

Verbuiinine Dei reperit

ei

214

'l"ia

ex iino eodeinqne
sunl
eiiiin
,

|iriiici{iiu liiiss>'

aiinunliavit.
et
ultiiniis

nre Divinilalis
niiiniiia,
iliu|ili

processU.

'Jl.

L.v

liis

II:kc

qu:iiuor
qiiai

tiriiniis

ea

pr:rdicaveruiil

de uno paradisi fonle mananlia
deciirruiil
,

qu:p qua-

ex ore Cluisii audieruiii, vel
Ueliqui
niedii

i|u;e

ab

illo

facla

\el giSl:i aiidieriiiit.
uiiioiie
;ic

per

loUiin
,

miinduin
iiindo quye

duo ea

tantuin-

ab apnslolis
Evaiigeliiiiii
iii

co'leslis praedicalioMis niiiiislranl llueiila
lidei

grali* ac
Malili.nis
deiiide M.ircus
ll:ilia,

cogiioieriiiil: qiioruin quideni
iii

virorem inrunduni.
illa in

Jiubea

priiiius
iii

sciipsit,

lerlius Liicis

Acliaia, ulti-

87. Il.ec e-l
qiia

Zacliaria qu.idriga Domiiii,
Ifiii

iii

iiiiis

Joannes

in Asia.

Ex

i|iiibus soliis laiiiiini

Mal-

pcr

oiiiiiein

orbeni eveclus

jugo colla

sibi

thieus praidicalioiiis suic liisiniiaui llebraici per-.lrin-

ciiiiciarum gentiuin subjicit. Hi sunl etiani, et quos
.^iili

g

xil siyln. Reliqui vero Cra;ci serinoiiis cloquio edideniiit.

qiiatiinr aiiinialiiiin specie visio proplietalis

de-

sti ipsit, id esl, lioniiiiis, leoiiis,

bovis et aquilse.
iit

De

Epistolis Piiuli.

88. Niinque priinus, scilicel Maltliajiis,

liomo,

92.Paulusaposloliisqnatuor(tecim Episiolispraedic:itionissii:e persiriiixit styluiii. Ex(|uibiis

nrdinein
stilicet

Iiiiinaiuc

naiiviiaiis

desigiial.

Seciiinlus,

aliquasproplcr

Marcus, ad insiar
siii

riigieiilis

lennis siaiim in

lypuin septiforniis Ec(lesi;R sepiein scripsii Ecclesiis,
conservaiis polius inc excedeiis
iiiiiiipriiiii

priiicipio

diviiis pniestaiis forniuilinem iuionat.
,

sacrauienli

Terliiis

,

sciliicl Liicas

victiniaiii s:icerdotis

pne-

propter seplifrinnern sancti Spiritus (fficaciain. Sciipsit
auti^iii

iiiiiieiis,

quasi viiuli iiiorleni iiisinuat. Quartus, sci-

ad

Ucnianos, ad Coiimbios, ad Galata^,
Piiilippeiises
,

licel

Jiiannes,

niore aqiiihe aspeclans ccelnm, ter-

ad Epliesios, ad

ad

Cnlossenses
veio

,

ad

rani avidiis tiansvnlai, aiqiie iialivilaieni verbi ncriilt;i iiiysterii

Thessaloniceiise.^, ad

llebr.TOS
lil

,

reliquas
,

post-

iiilclligenlia

penctral; sed cx

liis

Iria

moduiii singularibus edi
illuin

personis

ut rursiis ipsuii)
iiniia-

illa iiniinalia,

qii«
e;i
iii

iii

tecra gr:idiuiitiir, actualem vi-

sepieiiariiim

nuiiieriiin

ad sacranieniuin

lam

seqiieiiles,

lanluiiinioilo
leiris

persecuti sunt quaj
gessil.

tis coiivei terel.

liniiio Cliristus
iiiiii

leiiipnriliter

Quar-

93. Argumeiita aiilein eariiinilem Eiislolariim h:vc

autein aiviinal couteinplalinnis acie cceleslia in,

C

suiil: iiiipriiuis

RoinaiKC plebis lidein collaiidal; Co-

spicit, (1 paiica operiini
iiiciiia

pluiima diviuitalis sacra-

rinlhios geiniiia doctriiia

216 casliuai
npera

,

apud Galaias

dlgessit.

per

graii;in) lidei excliidit
iii

legis, Epliesins
lauilal
;

ma-

HMattha;us itaquein principio regalem Cliristi ^eqnens prosapiain et iiioralem, lanieii deinceps
b9.
,

gniflcat

lide, qiiain acteperuiii;

Colo-seu-

ses pro

eo

qund

iii

lide persiilerniit
;

Pliilippenses
,

pi)Iius disciplinam seculiis,

pauca

s giioruin et

plura

Evangcliuin cuslodisse gratulalur
in

Thessalonicenses
operibus,
iii

viveiidi pr.-EcepIa coinpnsnil.

Item Marciis abbreviaad

priina Episiola,
,

fide creviSse el

se-

lor Mallhici

,

ea quie

in
,

iliiiere

ralinnem

viia;

cuiida

perseculiones tolerasse

forliter gloiialur.

legeiida; docebai 1'eiriis

veloci slylo reiexiiit, graLucaiii alque Malllia:uni
,

9i. Instruil quoque iierTiiiinlheiiin el Titum Ecclesias. Phiieiiionein

diens pritcr

215

'"'e""

de einendato servo Onesimo rogal.

80. Al., Qnnilrifariain

sil.

Virorem. Al.,
:

roreiii,

giiloniin lalio
cessariiini.

redderetur, iion judicaviiniis fore neirrepsit in iitrnqiie

Al., virjorem. .Mah. tbicl. Niiniiulli Edili liliilum pr^rniitiiinl

Mar.

Prwfa-

Ibid. MiMiiliiiii

meo exemplari

Edilionis Grialiani; reruin pro rerum. .Arev. 91. lleliqui vero Grwci sermonis eloquio ediderunl. Llyinol. , cap. 10 : tnler cwlera aulem cnucilia quaIlic iiiulio coiiiinodior oiiinin cst, ninnes evaiigidisuor e.^sescim-^s veiieiiibiles sijiwdos, qiue tutani prinJ) las , pi;cier MalthaMini, Gr:ece scripsisse, quam i|u:e ripaliter fideiu compleituiuur quasi qualuur Evaiige iiuper prndiit, Miiciiin Laiiiie scripsisse, nullo sali» lia , vel toiidem paradisi fluiiiiiia. Vide eliaiii Seduidniipo argiinienlo fundala. Mak. liiiiii, lib. III, vers. 17"». Pro virorem inelius fortasse tbid. .M;irciiin Laiine scripsisse lenent nnniiulli , csl vigorem. Arkv. Evaiigelii saiicli Marci asqiii putaiit aulngiajihiim 87. .\l , Snbegit, vel subjuijavit pro subjicit , et deservari Venetiis. \criiin sniiiniiim est qiiidqiiid de tcribil pro descripyit. Mar. :iiiino;iaplin hoc diiiliir, de qiio videri iioiest P.BIaii88. Al., Vituliim pro lituli morlem. Mar. llistliiiiii Evangeliariiiin quadriiplex , cl Zaccaria; Ibid. Insigiiia evaiigelislariiin e idein inodo relala lon.i liiteraria llalifi, toin. 1, pag. 14 et seq. Non siiiit iii .Mle^nriis, n. 150 el seqq. AnEv. soliiiii Marcuni, sed alins qiinipie evangelistas Latine 89. .MallluFus iliiaue. Ilaec verba , usque ad illinl stripsisse nirigis absiirda opiiiin est. Arkv. El in principio [uisse annuuliavit , iii diinbus llispa'.1-1. Ad Thessnlonicenses, ad llebriros. Ilebraeos non leiisibus laiiliiin eraiit , ei suspcclae (idei esse visa poiiii in niiiiiero Ecclesiaruni, (]iioniEin ad eos scrisuiit jiigiilala .••.uiil, qiinciri.'» nbclo iiucinadinndiim liit, ut paulo iiilerius ait, qiii a lide recesserunl. Relolus ille Incus de Epistolis lieali Petri . cui initiiitn liiiuas. Al. , rcliquas vero quatnor. Mar. In piiina nutein Epislola, iisi|uj ad cxtrciiiiiin. cst 11.3. Al. , Sielerunt pro pcrslilerunl , et ijratulatur l'r.Tlerea noiiiiulla alia vtrlia loln npeie olieo iiopiM gloriutur. .Mar. Ijla suiil, de qiiibus iit propria iiieiilio fitrei, eisiii,
:

tiouis libroruin iSoviTestaiiniui. Cniii[iar:iiiiiiiein qiiajiaradisi adliibuit Isnloriis, lib. vi tiiiir lliimiiiiiin

,

;

IN Llli. VLT. K,T
Ait

NOV. TESTAM. PROOEMI.X.

tT8

iiUimum llebrsos

,

qui

iii

Clirisio creili.leruiil, cl

A
,

f)e

Ephlolii bcali Jacobi.

posliiiciihiiii

perseciilidnilMis

Judaicis

lerrili

a

lide

recesseniiit,

coiiforUl

,

aii|iie

ad

gr;ai.<in

Kvaiigelii

100. Ja<;obiis frater Domini scripsil iiiiam Cpistolain ad a-dific.lionem Ecclesiae pertiiienlein , cnjus
sentenli;c imuieiisaiii scieiiliae claritalein legentibui

revocat.

De EpisloUs
O.T.

beali Peti

i.

videntur infundero.

De
Pelnis ap"Sloliis scripsit diias
Episloias,
(]ii;i;

Epislolis beali Jonnnis.
,

caniiiiic;c iioiiiinaiitur. Scrijisil aiileni iis qni,

ex cirerrtiil,

101. Joaniies apo>lolns ires scripsit Epistolas

liii

i-

ciinieisoiie credenles,
qii;e

iii

dispersioiie geiniuiii
essi:

rum piima,
10-2.
sit
,

olliiiiim cbariialis

comiiiendans

,

lola in

(luiilem

videniur

quibusilain

plaiiiores;
[ler

aniore Dei et fraterna dileclione versatur. Sccuiida qunqne, quiin F.leclip doininop scripliortatur

diini lani

profundis replita; sinl sensibiis, ut

eas

qiiaqui po>siiiit perscru ari diviiiae scientia; seiisuin,
si

dileclioiiis

studium

;

denotil eiiain sc-

iier

breve quiiddaiii receplacnluui,

iii;igiias seii-

duclores, et ab haereticis adinoiiet declinandum.

leiilias ei iiiagiia sibi niysteria revelari

conlueanlur.

218 'O'^'
B

Terliain aulem Caio scribit, in

qii.i

cid;

laiidaleuin insiudio verilatis et ope e misericnidi:e

96
lioiiis

H

iii

prinia

aulem Kpislola
et

scribil

regenera-

deinde deiiolal prolerviain

riijiisibnii

Diolrepis, et De-

pnieiitiain,
fuluraiii

piopbelas, qui pr;einiiiliaveiii

inetrio teslinioiiiiiin perliibel vtrltiilis.

ruiil

Eeclosi;e

passioiiibus

toler.ini ain.
et,iil

De Epistola
saiic-

sancti Jmla: aposloti.

Adnioutt deiiide pintilices iii castitaie vivere, parvulos, sine dolo manere. Demonslrat eliam
los

104. Jiid* Episiola increpat l.lasplie:iiaiites in Cbristo
,

et

quos

lani iinpudicos

siib

e.vemplo impiorMin,

lapides esse

vivos

ei

pnpulum acquisiiiunis,
lia;c

et

qui per snperbiam
tradiii
suiil
,

et luviiriam seinpileriMS ;:rdoribu5
iil

legale s;icerdoiiuin.

Iiiler

popularibus beiie visubdil;is

pro qiiibns ailmoiiet EciliSiani

eos

vendi ordinem insiituif,

liiinaiur mulieres

argujt, et ad poeiiiienliain cobortelur.

e-se, ciiltuq"e iretiojo iion

iiicedere

,

viros

quo|iie

Dc

Actibiis

aposlulorum.
iiasceniis Ecclc>i.<!
qiiiilein
(l-

ad niodicum uxoribus adliaerere, oralionem frequeutaie.etcum iunnilius unanimiier vivere. Prwierea
scriliil aic;e

105. Aiiostoloruin liistoria

dem

opiisque descnb

l,

cujus

scriplor Lii.as
qii;e
,

inyslerium, sive baplisnii sacraiiieiiluin
iiiundi acllbus liberaliir.
soliiis

,

evangelisla inonstratur. Conliiiet antcin ea
udaea vel genlibus per graiiam Spiriliis

iii

per quod linnio a

s:incii

tiiii

97. Iiiiperatiiue fidelibus

divinae

voluntaiis
iiesi-

g

p(.i,.„ ||„ai„

ab

aliis

aposiolis, et spe ialiur a
siint.

P.iii-

obedire
deriis.

prj^ceplis

,

nec ultra caniis ioservire
cleruni ac
populuiii
sibi

^^^

operala vel ge^la

Docel eliani

iiiinis-

d^

,\pocalypsi.

trare vicissim,

passionesque

Clirisii

nulluin
ei

paves-

q

(Qg_ joannes, postqiiain scribere sepleni jubeiut
Ec,.iesiis, aspicit (ilium

cere; et de di.mo Dei inclioare j.idicinm,
ri

coronaliiiiiiili-

hominis sedentem

in tlironn.

saiictos,

217

mansnetudlnem
sollicitudine
iiicipientis

qiioqiie et
,

g^ vlginii ipiatuor seniorcs, el quatuor aniuialia pro-

lateiii alteriKiin

inviceiu

admonet obscrv.ue
pr;Biaveie
,

insidias-

que diaboli omiii

adji.iens

cedentia anle llironnm, in dexlera quoipie sedeolis libruin septem sigillis signaiuin, in qun belliiin, ege5,^;^
j,

omne opns boiium
malionem
98.
in
lioc
lii

per Deuui ad coi.sum-

mors, clainor

iniei lectnruni,

fiiiis qii.iciue

inuii-

perdiici.

noiatur et saeculi.

seciinda

autem Epislola
,

alloqiiitiir

(idides

,

107. Describit deinde

duoden
;

1

niillia
ibi

servorura

inundo quasi interfeclos

alq.ie

exhorialur

Dei, qui signantur in IVoiilibus
tubis

septe n anseli

omnes de
jiistoriiiu

pejoribns ad meliora transire. Scribil eliain

ranuut sequenti grandine

et igne cuui

sanguino

memorias refovendas

,

memoraique
,

pseii-

in terr;i. Tertia
lerlij

quoque pars
fulgoris

lerrae ibi
;

comburilur, et

doproplietas iilriusqiie Testainenli
Iri

qiii siint

magi^-

pars niaris sanguis clficiiur teniani
pariein

astraque ipsa ruain
tliiiit
;

ineiiilacii. Deiii.le iufert .lil.ivii

esiMnpluin ad ^igqiii, voliipla-

lilaiiiia

ibi

de

nanduin
libus

iiilerituui iinpioruin, et

eorum

fiinio pulei locusiae prodiicuiitur d;eiu iiiioruni, aici-

pcccalorum

injecli

,

servi

corrupiionis ellecti

pientes polestatein laedendi qui noii siiul

agiii

cruoie

sunl.

^
ei

signiili.

99. Scribit etiam abundare novlssiiiiis lempnribus
derisores,
apiul Deuiii

108. Pr;flerea comedil Evaiigelisia

liliniiii

Testa-

miUe

aniios uiiuni diein

h;i-

menli oris praedicalioiie suavissiniuiii, el operisdifti
culiate aiiianini. Metilurque coelesie leinpluiii, descri-

beri pnedicai.

Inler lisec resurrectionein
coeli et lerr;c.

eleiiiento-

rum, novilaiemque
Epislolis
Paiill

Ad extremum de

bitqueverbaviginli quatuorsenioruin,219 ei arcaui
Tesiameiiti, ac niulierem amiclani sole,
in coe is

loqiiilur,

quas ciim quidaiu indocli

pugnamque

iion inielligunt,

pravo eas seiisu everluiil.
qu:ip

.Michaelis cuui dracone, ruinaiiique ilraconis.

cnntin.'iiliir

el tribiis seiq. M.iiiiia, ad nuiii, 8it. Qiio.l dicitur, iaucios esse bipides vivns , elc. , alliidilnr ;iil veiba saiicli 1'aiili Dilectts Dei ^vocath sanclis. Akev. 98. Forte, voluplalibus p.ccnl riiiii ill,cti. M.vn. lOi. Secutida quoqiie, quaiii Eleclw ciomiiiir scripiil.
,

96.

De vcrbis

hoe ininiero

paul.i

;iiile

:

evang., q. 59, aflirmanl. Cissiodinis, lib. dc c.ip. 14, ail Epiilola 1'etri ad ijciiles Jniiiv, Jacohi elJoannis ad rai-//i..is. ..Mar. secunda quoque, qtia: IbiJ. Iii II igaimensi Eililioiie Elecla: dumintf electis scribitur. Sed iuscriptio eil et nuiis ejas. De qua sancia lemina Elecia sernio alLQiiaest.
Diviii. lecl.
, : ;

:

:

Priniam Joannis Epistolam ad ParlUos scnplain e^-e, llyginus in sua cplsiola decretali, ci Aiigusiiiins, 11

culii

lil

iii

Aciis iiiarlyrum. Arev.
,

106. Al.

nrocidenliii pro procdfnlia.

M\&.


capiia
re;,'ni

S.

ISltOUl HISPALI'NSIS EPIS(.Ori

180
iiile-

Conspicil prxiere.i ct Aiiiichri>ti figuram, liabeiiieni
sept'
iii ,

A

iijitiile

inuiida servaverunt. Exsequitur lieinde

ei coriiua pniesiatis, ei iiuine-

riiiini iiii'ieli icis
ttini jiidiLii
,

Babjlonia;

,

et nnplias
,

.\yni,advcn-

runi iioinlnis.
I(l9.

iiiiiriliimquc Anticlirisli
di ibuii.
.U1

etseiiipiteriiain

Nanat

inlei

Imc

et taiiliciim

Teslamenii no-

puniiionem
lidiiem

ultiiiium

memorat

resiirreclerriE,

vuiu,
niiqiie

specnl.iliir(|iie

angelos geslaiiles paieras, cerliesiise, et

ininiuormn,

cffiliciue

noviiaiein, et

siimliur

iiiieiiiuin
siii

beatitudiiiem

dcscripiione^iiqiie Jerusalcm, lluineii eiiain baptisnii

eoriim qni corporis

vesiinienla absqiie cariiis vo-

niiuidum
esl

,

lij;iiumque vif.e
gloria el

Doininum Jesimi Christum.
in

109. Al., phialas;
74id. INdiimilli
Etliti

alii, cillinrus

pro paleras. Mxn.
Cliristuin, cui

limior,

imp rium
in

swcula scECnlorum.

addniit

:

Jesum

Ameii. Qn:>; vtrba

ineliui ibiis desiinl.

Arev.

BILNCTI ISIDORI
KISP.\LENSIS EPISr.01'1

LIBER
220^\I'UTPR1MUM.
Quid
t.
sil

NUMERORUM
B
rani
,

QUI IN SANCTIS SCRIPTtRIS (ICCURRUNT.
el

iiicrementoruni caiisani, ?t:itunique decrei

iniiiirr

s.

ineniornin. Nain nmiiinm increineiit abipso incipiuui,
riirsusqne iisipie ad ejus uiiilaiein perveninnt.
5.
liir,

Non

esl snpeiniiiim iiuiiieiornm caiisas in Scrip-

luris sanctis atlendere. lialicnl
tia;

euim quamdam scieninyjtica

Nain

el

post

decem,

nisi

ab uno rursus incipiaincremeiit;i

doilrinam,

pluiiniaque

sacramenta.
,

neqnaqiiam

deinceps

numerorum

i'roiiitte regiilas

qiioruindam nunierornm

ut voluisii

cnnsiirjunl. Ideni eliani insrcabilis esl, nec per ullas

placnil breviier intimare.
•2.
Iii

parles
qiiid sit

ilividi

poiesi

,

qiii:i

ubijue pars est, ubique
iinus cst

piincipio auiein

,

numeriis difiiiieniiiiiialis,

totus e?t, ad cujiis
est niedialor

exeiii|i|iiiii

Deiis, uiius

duin esl. Nniiicriis ost

coii..;re-atio

vel

ab

Dei et

bominum Ilomo
siiccessibiis

Christus Jesus.

uno progrediens
inliniia est,

inhltiludn, ciijus quidein imiversiias
ulla pntest

Paraclilns quoqiie Spirilus inius; una est .Maler Ecclesia
,

nec

mullilndine lerniinari.
diiabns aequis
dividi
aiqiiis
|

feciindil:ilis

copiosa
ille

,

pro

ciijus

3. l'ar dividi

nnmerus
;

est qiii

iii

ailibns
diiabiis

nnilalis
cliifclem
lilur.
(i.

ronrnla iiisinuaiida angelus

apud Eieuiio

polest

im;inr \ero,
iiiio

qiii

Inien

porlM

Jeiiisalein

calamo

mecnbi-

parlibus neqiiil,
raiile. Pariler

mcdio

vel deficieiile, vil supe-

par nuiiienis esl qui seciinJinii pareni

Sed

ei

arca
;

Noe desnper
in

collecia in
arc:i!

unum
fil

iiniiieriim pariler dividiliir,

qiousque ad indivisibilem
,

C

inin cnarcialur
iiiiiim.

latere

qnnqiie

ostiuin

perveiiial iiiiilalem, ut pula

sexaginta qualuor. llaauieiii

Uniiin esi eiiam in Ecclesia baptismum; fides
iina esi.

bet enim

221

niedietalem liigi^ln diio; bic
,

eadein
qiieni

Mnndiis

iiliiiii|ue

unus. Solis etiam

,

sedecim, sedecim veni octo

octonarius ven) quatuor

ci-riiimiis, liiinen

imnm. Oiiam
,

niiilaiem lite
vel pielaleni
,

qnalernarius dito
divisibilis csl.

,

binarius

unum, qui singulans
II.

iii-

s:ipientes

hiijus

inunli concordiam
ita

amiciiiaiiiqiie

dixerunl, qiiod

nectalur, ut

nim

CAPLT
De

seceUir
7.

iii

partes.
qiiia

unitate.

Ilaque

divisionem

sui unitas
(innciiiii|iie

nou cnpil,
dednxerit,

4. l/ni(as esl pars ininima nuineioruni, qine secari

diiiide

cum

uiiiim

faclnm

in
,

non polesl. Idein auiem non nunierBs. Ex ipsn

nniis

spinen

numenirum
,

licet ejns

linea

insecabilis

ac sine una latiludiiiis
conjiinctis

eiiiiii

cxMeri maiiant

vel prii-

signilicalione liabe:ilur, laiuen

binarium

creanlur; eiimdemque snluin esse (coiislal) iiiensu-

D

reddct.
Mi.
111,

dnm

ad hunclibrura praefalinnis Inco illusiranfHcere niaxinie pnssent, ea oinnia seduloanobis in Isidorianis, cap. (i5, exposita siiiii, iibi eliain aiietiires iiidicaiiliir ipii de allegoi ica sni my-liea niimeagiiiil, qniqui; ciiiii I-idoro interiireialioiie roniiii iirslro :il) iis quiliiis iil ol.nin liieril, conferri polc1. QiiSE
niiii.

cap. i. Sanclus
Iili.
I :

.VHgiistinns,
in.

qii;vst.

132

in

Giiie»:.,

/

'

mmcris, quos

Scriptiiris csse sa-

cratissimos el miistfirioruni plenissimos, ex quibuidam, quos inde nosse potnimus, diqnissin.e crcdimus.
5.

Par, eic. Etymolng.

Iiii.

iii,

cap. a.

Quod

ait

aliqiicin

fuisse

direcium

Isldorns, u( voluisti. indicat o|ius ad ^ed qiiisnani is fneiil, in;

i. Adiliiii constiit, qiioil in l>:iilori iiperibus solel abesse, iit sajpe animadverti. 5. Sanctiis Leander, Isidori fraler, in lioniilia de

rertiim oiiiiiino est. Cum librr niiiic priinum edaliir, et ex uiio taiilnm nis. exemidari Taiiriiiensi descripIus sil, neque enim aliinl exeinplar alilii exslare novj, nullas varias lectiones alVerre licel, ac soliiin

coiiversione Gnlli riim in Actis (oiieilii To'eiani iii : ihius eu eiiiin Chtislus Vominus, cujus esl una per lotiim miniduin Ecclesia, etc. De ciijiis fecundilate
liiulla ibi Leaiiiler.
ti.

nonnullas conjeclnras

iii

locis ob.scuriorilius

appo-

1'ossel

legi

nain. In luullis Incis sacnc Scriplurai' iiumer.is inysterio aluiuo gaudeic iradit eiiam Isiiloru-, Eiyranl.

7. Malini sin*; ulla... conjunctio

vnus.... baptismus. Seil nihil miilo. binarium rcddit.

,

ISJ

LIIIER Nl].MKUOi'.U.M QUI IN

SANCllS SCRIPTUIllS OCCLMIKUNT.

182
ta-

222
8. Biiiarius
tio, priniaqiie

*''APUT
|iiiiua
,

III.

A dum
nieii

vere conMet ex tribiis,

seciindiini aliqiiid
;

Dl- binnrio

numero.
iiumeioruiii procrea-

unus

est, quia tres uniiin siint

unuin ulique
in

m

niiiiieius
e^it foriiia
,

Divinilate,
liira

tres in

personarum distinctione;

na-

parilitatis corporalio,

mo-

iinum, trcs
.Iiire

in appellalione.
liic

tusque
eliaiii

priini

soc usqiie prfecedentis, et fraier, est

M.

ergo

nnmerus

Triniialis
iii

specicm

si-

medielalis cupax.

Nam

bona malaque

parlici-

gnilicat; eodein

iiamque niimero
Diviniias
ali

tnio orbe sacro-

p;it iiuad:ini

d scordi:i

,

qua

>ibi iiivicem advt'r>aiitiir;

sancta Trinilas aique
qiie
lnis

prsedicatur, eudein-

iiipole (]<ix

prima

potfrit

ab adbacrcnle separari, ut
iii

numero
caiiitiir.

irisagion byinniis

angelis in cifilesti-

bina

illa

ot niunda qiiir liguraliler iiilr<Hlucunliir
qiiideni,
riHiii

Arca etinm
Iriliiis liliis

diluvii

iricameraia con-

aicaii), qua;
iii

es parililaie coiisislaiil,

siniilur,

e\

Noe

ciiiiclae

gentes posi diinul-

se tamen myslice videntur esse divisa.
9.

luviiim reparaniur. llic etiam
(|iii

numenis decies

Ad

lioc

gemis pertinent
(|uia
,

et

illi

diio in agrn,

liplicatiis alt
dit,
cii
;

invicem iliscirnunlur,
laliiine, ex ipsis
siiiH

advenienle sxciili
in

iriliii-

ludinem arca mystica ratione conclulenties computatus ejusdem longiiudinein effiin sacris

qnidam

perliiient

lidem

,

et rnr-

cujus qiiidein numeri exempla
siiiii.

eloquiis

vocanlur, quidani vero lentalionibiis cediint,
rclicii in

copiosa

atque
ilaiit

profunda laxaniur. Praelerea concorpartein
1

g

IS. Tres

namque angelos Abrabara sub
a^pecium pecoriiin

Trinitatis

et in

bonam
iii

utraque, juxia quod
;

siiiit

imagine vidit;tres I^aac puleos
virgas
iii

elTodit; ires
iiiisit
;

Jacob
trina

duo Testanieiila
labiilie lapiileoe
,

legis

1

Evaiigeliorum

sunt et

diia;

aqiias ob

quibiis praecepta legis scripta siinl,
legis et gr.iliae eraiil
,

dies Joiiam in corile ceii gesiavit; tribus diebus per poeiiitentiam Ninivitirum pnpulus Dei irani
vit.

tolideiiique lubae argeiile:e

iii

niitiga-

quibus palres ad proiiiovenda caslra caiiebant.
iO.

In

Evangelio

Duo

etiaiii

Serapbim

siribuiitur,

qiii

ante tliro-

mimis credidil.
mulier
II).

sumptum DoLazari qunque mortem idein posl
aiitein

tribus

servis

nuni Jedenles, jugiter byinnum decaiilantes erumpuiit; duae

triduiiin siiperavii. Oilectio

lis

ferinentuni evangelica

ctiam oliva; a

dexlra hEvaqiie hiinpadis
et diio iiliera

in satis Irihiis abscnndit.

in

Zacharia legiintur. Sunt
sponsae, id est
;

Testamenranti-

TeriioDeus, iitcalix passionislransiret, oravit.

toriim

,

Ecclcsiie

in

Canticis

Tcriio Petriis Chrisluin negavii. Teriio idem conQtendoaniavit. Tribns diebiis Doininns iio>ler rtedemptor in

rorum

ibi

etiam et duo liinnuli geinelli pasuiiilur

iiiter lilia agri.

sepulcro

qiiievii.

Teriio

224

**-'

diseipiilis

,.

11. In

Apocalyp>i quoqiie

iliio

testes

propliclaie

cum
tria

a ninrluis resiirrexisset,osleMdit.

Iii
iii

tribiis eliaiii

jiibenliir, et in

Jeremia duo de cognatinne genlis as-

sunl

qiiae

coinmendat Apostoliis,

qiiibus

om-

sumuntur.

In

Evangilio quoqiie bini de sepluaginia

Q

"is propbeiia constat, fides,

spes et cliariias. Tie»

discipulis ante faciem Cbristi initiuulur, el
in

duo pisces
cbarilalis

sunt evaiigelici fructus, priinus, qui et ceiileniis, mar-

ereino populo dividuiitiir.
toia

Duo

suiit et

lyrum; secundus, sexagenaiius, virgiiium
tricenarius, conjiigatorum. 17, Tria
siiiit

;

lertius,

praecepta, quibus lex
IJiide

pendet, atque prophet*.
,

idem

luiiiierus

socieias esi

qiio

vinculo anidiins

eliiiii

et

quc

\Forie,

ea quae]

in

mae connectuniur, et quod niinus quam inter
cliarilas

Deuin non cadunl, m'ji)sura,

lnciis et

tenipus.

Tres
vel

non

liabetu<'. Ideiii

quoque

iiiinieius

etiam

sunt species aniiiix, sive inolu':,

cupidiias, ira,
,

justiliie, qiiii a'qiiis gaiideat

p:iiiler poiideralis.

ralio. Sacr:B legis lingua inplex esi

llebraea, Grae-

li. Prajleri a iluo miit et qu;c lioiiiinem ad

beatam

ca, et Laiiiia. Triplex esl eiiam intelligentiae sensus,
Iiisloricus, moralis et inysticus.

vitani223 perducunl,fides,
lides constat cx diviiiitate,
viiae; qiiiii

sci'icet,al(|ueopus; sed
in rectitudine

Unde

et

pbilosoplii
:

0|iusautem

miindi ires sapienliaj parles

esse dixeriint
qiii;

pliysi-

etiam et

diiae vit:e iiobis in
,

Ecclesia pr:e,

cam, mt-v naluralis; Ingicam,

ralioiialis; ethi-

dicaiitur,
ajieriia,

una tenipnralis
in
qiia

iii

qiia

ex lide vivimus

alia

cam, qu:c mnralis.
18.

Deuiii

pleiia

veritatis

iiitelligenlia

Tria snnt et apiid musicos geiiera snnoniin
pulbus
iu
:

,

contemplabiinur.

vox,

flaiiis ei

vnx

in faucibiis,

flatus in ti-

CAPUT
De
13.

IV.

j) biis, pulsiis

vero

ciiharis,

Pprro gencra raliona,

leniario iiumero.
est

bilium

cre:iiiirarum liia
in

sunl

angelurum

iii

coelo,

Ternarius

princeps

imparinm numerus
prior
iiiitium,
nii'-

hominiim
fiiiit iiiter

lerra,

spiritiiiiiii

inimnndnrum. Tria

perfectusqiie ceiisiis;

nain isie
,

b;ec

lempora

miiinli, aiite legeni, in lege,
,

diumque

fineiiique

sortilur

et

cenlro

niedii't:ilis

sub gratia. Tres qiioque parles lubeiitur et orbis

principiumque fineinque aequali jure componil, qni
8. Miilta

Asia, cl Europa, vel Libya. Ternis qiioque mensibus

liuc

operibiis

biblicis

ex Allegoriis Isidori. aliisque ejiis afferri pnssent sed iiiliil est iie;

cesse p:)ssiin in liis iiiiiiinrari, cuni cnnstet euin saejic sua repeiere. 10. Uelege Prnoeniia, n. 42. 13. Quia ires iiHiim sunt. lii Ms. erat qui Ires, elc. Inniiitiir le.-.timi)niiiiii saiicii Joaiinis Ep. i, cap. v, Tres ainH, qui teslimonium d<nil iii coelo, P.vTEii, 7 VtnncM, rr Spifsiirs s.vnctus, et lii tres unum \uut. Uuod aullieiiticiiin e»sc ex lioc qnoqtii; lico piobaliir.
:

en satis supcrque imerpretes, aliique viri peculiaribus disseriaiiDnilins aiictoritatein corum vei b irum ex anliqiiis^imi^ Codicibus sustinueruiil, iil Na'alis Alexaiider, (,almi;lus, elc. 18. Libraiius forinsse oinisit in aere post spiriluum immuudoruin. Sanclus llieroiiymus, iii Kphes. Ihcc omniitm doctorum opinioesl, quod ner... VI, i-2 plenus sit conlrariis polestatihus. Iia alii veleics pasdicitur vel Libija, Isidori.uio aiore vcl -siiii. Qtiod pro ct ponilur.
ile

Verum

docti,

qiii

:

{3--

S.

ISIDOUI HliPALENSlS EPISCOPl
liluJo et leiiipoiariiii
;

«tlt

.iiiiii

tiJiiipiirj ili^tiiigmiiiliir, ul 01:1111 tiiliiis tostibiis j^
liiiiiiii'.

lntideiiique e coiitiaiio

viti;<,

iicliii riiiicl.i

ciipidilas, nieius, do!or el gaiidiiiin.

CAiur
De qua'enmiio
19.
tis

V.

2i. .Morlaliuin qiioqiie reriini ijiialunr
iiiiiiiiiii,

vii;e

suni,

riumero.
(]iio iiiiiiioio

augmeiitiiin,

slalus
tii

ei

d< cliii ilio.

Qiialuor

Quiil quttluor (licaiii,

iii

solidila,

eliaiii

geiiera

animaliuiii

iiiuii lo

halienliir, id c>l,

cerla |ieilo lio

cst

?

Nam
ex

ex

loiigiUidiiie

et lali-

C'Clcstia, |ieiiiiigcra, aijualilia, sive leiretria. Iriscl

ludine, et iiriifuiiditale
niini cflicil;
tiiii

eniiiponiiur d cas, (jikk plui|ii

ipse coelesii^ qiiadricuiuris s|ilcnilore variaiur.
liiiir qiiiiijue

Qiia-

decein

eniiii

itnor iiuineris grada-

quadranlibus

raliii

bissexli

colligitiir.

surgentibiis

iiilegr.iliir.

Uiiuni eaiii, et duo, et

CAPLT

VI.

Iria, el (|ualiiordeceiii laciiiiil. Siinililcr el

cenluni ex

226
25.
:iliis

^^ quinario numero.
qiii,

225
lleiii

''i^cade (]u3leriiariii ciiinulatus, id esl,
ijni
;

dectin

,

Seqiiitur

QiifHariiis nuiiierus,

sive ciini
so

et viginii, el trigiiila, cl quadi aginla,

siml

cenliiiii.

imparibiis, si\e
iNaiii

cuni suo genere

sociatiir,

ac qualuor
ci

iiiinieri niille rcddiiii'.

id esl c,

cc,

beiniicr osiendit.
viginli
(iNJnqiie,

quinqiie per qninquies faclunl
teriii

ccc,

cc. Sic decein niillia, caiieraque

eudem

incre-

et

i|iiiiiqiiies

qiiindeciin,

et
110-

iiieiilo

conipleniur.

(liiinqiiii s sejiteiii

Iriginia qiiinqiie; et quini]uies

-0. Nuineiiis

amein

Isle

qicdralus evacge!islaiuni
qiialuor parles, vel in aii-

C

veiii

quadragiiilj

qiiinqne. Ilic

praelerei

niiiiierus

qiniuiir depntaiur,
giilos
iiiuiidi

qiii in

legi esi atlribiitus; lex
clitiir

eniin quinque libris cuiiiple-

fusi siiiil.

Qiiaiiqiain et
toliiiii

quatiior siint
circiininmini.

[Forfe (oniiirelienditiirj. Uiide eliain et Apolii

p.iradisi

fluniina, qiia;

orbeni

stolmn
2(i.

Ecclesia qiiinqiie verba loqni delectal.
et

.Arca

qiioqiie

Noe

nuailralis ligiiis

conslriiiliir.

Te-

Scd

quinque cubiiis
;

allare

in

Icge jier
in

slaineiili dciiiqiie arca quatiior anrcis circiilis

\elie-

quadriiin

coiislriiiliir

liilideinqiie

iiibes

Isaia

batui. 2i. Veslis
loribus,
id

Cliaiianica lingua loquuniur.
eiinin sacerdoialis
iii

Siint

el

quinqiie virgiali;e

lege qiiaiiior co-

iies

prudenles

in

Evangebo, snni

et

qiiinqiie

esl,

liyacinllio, bysso, cocco,

purpura-

f.iiiKc.

P.iies qiioiiiie divisi

pnpnlo

(]iiiiique.

Miias

qoe cx
lcrrae

aiiro coiiiexiliir.
ln

PraHerea
«t
iii

el quaiiior venii

jira-lerca

qiiinque

et taleiita

qiiinque. Itcin

secun,

Ezecliiele asiiirant,

figuram
;

fiitur.i;

dnni

niuiidi

pbilosoplios zona; lcrrx

quiiiqiie

ei

resuirectionis arida

ossa consurgaiit

totidciiique

apiid Laiinns vocales lillcra quinque.

vcnti cceli, id esl, angelicK poteslaies, apud
leni ])Ugiiaiil<;s,
giiiiin. Ideiii

Danie-

27. Seiisiis quoqiie coijioris qiiinqiie,
ditus, odoraui*, giistiis el tactus
;

visiis, aii-

irruuiit

ic iiiare lnijus

si!culi

ma-

loiidemqii''

liabi-

quoque Daniel qualuor legna muiidi sub

laiorum

iiiiindi

genera,

id e>t,

homines, qiiadriipc-

«liversis liguris exponil.

C
regnorinn
,

des, vel reptantes, niiantes, sive vol.intes. Prsterea
el qii nqiieniiio
iiio teriiiiiialiir.

22. Siiniliier Zacharias qualuor corniia
lutideiiiqiie
giis
li.

luslrum

(iniliir,

ilyrapias qiiiiiqiien-

fabros
,

describit
in

et

qualuor quadri-

Evaiigclii
Ilein

miss;is

quatiior

cardnes

coe-

CAPUT
De
28.
sennrio

Vll.

apiid

Joannem quatuor
describunlur, qui
iii

animalia
seiiis alis

vullus

numero.
priinus
el

sibi dilTerenlis

nunie-

Senarius niunerus
siiis

perfeclus

,

ei

ruin viginti qn:ituor

senioium
suiit

efliciunl.
lerroe
,

In creaturis

partibus
conliiiel,

primiis iinpleliir. .Xani «exiam
,

siii iiiira
•:''

auieni

reriiiii

quatiior

parles,

quaiiior

quod nnus; terliam

2271'""' ^""'
suiinn.i in

coeli fronles,

Uriens, OccideiH

Sepienlrio, sive

Meex
el
,

diinidiuin,

quod lres;li.TC eniin
esl,

uiiiiin

ridies.

ducla,
iiiundi

id

ununi, el duo, et tria sex

faciiiiit.

23. Qualuor etiani
qiiibus

elemenla
igiiis,

liabeiitur,
aqiia,

Niillns aiilcm ante senaiiiim iiivenilur qni snis parti-

iiniversa

subsislunl,

aer,

Im-, diim dividiiiir, iinplealur, cujiis perfectio
jpso opere
iniiiidi

eiiaiii

lerra. Aniius (luoqiie

qualuor teinporibus
Ipsa

volvitiir

clarescii.

xslatis, aiiiiimni, liieniis atqne veiis.
lioniinis natiira

denique

29. Sex eiiiindiebus perfecii Deus o;iera sna. Primo
die

exquaiuor

est elemeiilis

concrela.ex

condidil lucem, seciindo liriiiaincntiiin
teira!
,

,

lerlio

calido et frigidd,

bumido alque

sicco. Virlules qiio-

D

speciem inaris et
ces
,

qiiarto sidera
,

,

quiplo et pis-

qucaniiiii quauior fcribuiitiir, jiislitia, prudeinia, for-

el volalilia,

sexto bominein

alque aniniantia.

19.

In

Ms. inagis vidchaliir plenam,
Ui'l'>rii- -cripsit

qiiam pte-

peciiliircs traclatiis exslant. Isiiloriis
(jiialiior

fmla-se

inniiil

num. Fnrlasse
et
iiaiilo

aiiie

pri'1'unililate

tl

pleiiam perfectioiiem, sublimiiate. Deiiarii
Aiigiisiiiiiis

perlcciioiieiii
iiieiidal, quiMii

s.iqiissiine
111

sancUis

com-

b:ic

iiiimer.Tiini

niy^tica exjiosi-

tioiie

hidiinis
Iii

lib;-iiler

sequitur.

e-sc pra'cipuos eidores, i|iii iii iride a|.palenl, qiii laiiieii iiiicr se var ciiuir. 25. lic qiiiiKii io niiniero s.inctiis Angiisliiius enarr.il. iii jisal 11. cxi.vii, II. i', el alibi. Qiiuil Apnstoliiin iii ec( lesia qiiiiiqiie verita loq :i dcleclet, nescu)
saiie
i|U'i pcriiiie:il.
liifr;i

22.

.M-. crai (ii/fere/iii^P.

Korlasse Isidorus scrire ipsa vide Apocaly])-

psit iw/iu sibi diffireiitia.
siii, caii.

De

28.
HifTi.s

ciiai

IV.

prrfectiii. esl.

Nin male bue

21. Fortasse, qnadricnlori splcndore Irin, sive :irciim coeie-lciii coloium famili;iiii omnem pari'ie, nigro allMique coliiiibus excenlis, tiaJmit ii qiii pli:«;(lomeiii liiijus ii:iiurain accuraie expreistruni ; qna ile re, pniicr [ibysiccs et opiices sciiptores, noniiulli

firimiis eat

18 : Oclonarius primiis et loco e-isel : Seiiariut nuperfectus. Pr:i'slaret eliaiii lcgeie
iini.
:

A'(i>» se.itihii SKi

piirlem inlra se cniilincl.

24. De scx a'ialibii> iiiiindi alibi eliain Isiilnrus in Iiigils, iii Cbronico, elc. Sed hic lociis fiirt;isse Eiy iiiteg' rnoii t»l , saiis tanieii inlclligitur.

,

1

!83

LIDER
qnaruin
iirinia est ;ib

NUMEUORUM
Adam
,

QUI IN SANCTIS SCRIPTIIUS OCCURUUNT.

185

lici e:iain dies suiil,iinilms rrlalibiis innnilus peificiiiir
ilii
,

A
De

CAPUT

\\\\.

usipie ad

Nne, secunIlavid

biiic iisqiie

ad Aljraliam

lerlia
,

nsque ad
(|uinla

seplenario numero.

(|nar a nsqiie ad Tr:ins,nigralio[ieni

iisque ad
iis()iie

advenluin Clinsii
iii

,

sexia

,

qii;i;

nuiic u;las e-l,

3i- Seiilenarius nuniernsa iiulliiiia-eiinr, nec geiierai , nee g.^ni raliir. rSam mniies iiinneri iiHradccem
ro^iii aiit gign:intaii)s
,

niieiii iniindi.

aui gi-nuiitMr abaliis.
eiiiiii

hle nee

50. Aniiiis
lur
;

(|ui)

|ne ipse senario iiuinern coiisniiini

•-

gigiiii, iiec gigiiiiur.

Sex

ei oclo gpneraiilur laii-

sexageniiriiis eiiini nunierus dieruni sexla pars
ciijiis

lumniodo. (Jnatiior aiilem, et duo et creanl, etcieantur. Seiilem iiibil giguii,

esl,

snninia per seiiarinm prinii versiis
,

iniilii-

ncc ab altero gi-nltur.
jiixla legiii,

plicaii, idest, sexies ^exaginia
(piiiique dies, (juibus
.si

ccclx.

[icsidiii siint

oo.

IIic
;

anlem numerus seplenaiius
.«ive

adjiciiinlur qiiadran.e parles,
faciiiiit.

iiium esl

cuin

lestilicaiur, ui septnagiuta
loties in

el

lotuin seiiar.uni iiuineriini

Siquideni el ipse

seplingenli, sive
sepiein
;

cum

sese sepiies centeni

<|uadrans ex bis cunsislil.
3J. Idein
ipse Seiiaiius nunierus (|nadri)
Iniras
diei iiocljsqne
eflicinnl.
el s

lido

lione perreclin
"'^

quique eliam juxla sapienles inundi ea r.ihabelur, eo quud ex priino pari,
Priiniis

qnaleiiiarii) sociaius,

ineiiliir.

pri" o im|i3ri consMt.
,

aiitem impar ler,

Nani quater seni
Iiujus niiineri
in

viginti

qualuor
e'.
iii

Prajierea

"•"'"* ^st

prinius par qn.iternarius
i|,se
i,ii:i

229
nari

ex qui;

perfectio

a-latibus lioiiiinum, et
eiiiiii

^"^

diMbiis

sepienariiis
muliiplicaliis
,

coasunimalur

qul

rerum gradibus inveniiur. Sex
innnaliuni
,

alalibiis eur,

eliain parlibus

duod

red.lil.

sus

cnnsunimatnr

,

boc

esl

infamia

Nam
,

sive ler qirilerni

sive qiialer terni diiodeciiii

pueriiia

adolescenlia, juvenlul>, seiiectnle, senio.
reruiii, id esl,
iii

f;iciuiit.

Sed per

trcs Trinitalis

mysterinm, per quaac per lioc
iii

Sex snnlel gradus oninium
\cn;i;i,
iit
iit

iKm

tuor
vi-

virluliim

actii)

illnslratur;

his

lajddes
:

;

viveiilia,
iit

arborcs
;

parlibiis, ul per
;

serisibilia,

Tiinitatis

speciem aclio virtuluin

peciides

ralionabilia,

boniincs

perficilur, el

imniorlalia,

per repr.esenlatioiiein virintiim iisque
iiiiilii;iin

utaiigeli. iV(i\i,simus

etsuinmus giadus

ad Trinilatis
esl
,

qui est

pervenitiir. r.iirsui
,

aulem

cliiii

super
.r2.

oiiinia

Deus.
officia
,
,

ad dnndeiiariiiii)
nriiniiis

siirgit

ct

diiodecim apostolos sepostendit,

Item iiaiuralla
;

sine quibuses.;e nihil po,

griiii; Si.iriius rerfectns

quorum

lesl, sex sunt

id est

iiiaguiludo

oculi

,

ligura

pra;dicaii(. \l''orte praidicaiione]
,

iii-

per quiluor virtuiuin

tervalla, stalns et inoius.

2281''"'

ipsius niolus sex

genera Tnnitalis fides

in toto

orbe crescii.

d.fferenli.esunt. Nain
la;va lue
,

sni.siim

,

alqiii!

moveinur aiile.a tergo, dexlra, deoi>um. Snnt quoqne
nuineri
iii

cxeinpla
.-e.Uo die

iiiulta

bnus

q

36. In Scripluris aiitem sanciis isie miinerus interduin omne tempussieculi hiijus, inlerdum reqiiiem
significat,
slrat.

s;icris eloiiniis.
,

Nani
scxia
se\

ni.nuun.iuam Ecclesi» nnilateiii
iinivers.i pnniUir,

demoniri

boinoad

Ilei

lor.iaiur iiiiaginem
veiiit
iii

el

Pro

nt est

illiid

:

Seplies

leiate

mundi Sjlvalnr
esi

in

carnein

,

et

die

taudan

dixi libi {1'salin. cxviii, IG4), id esl, oniii
alibi significat

diebus jussuni
gere.

populo

deserto iiianna colli-

lempore. IJeni enni pnipbeia hoc
tolo tempore, duni dicil
:

pro

Semper
alibi

laus ejus in ore
:

meo

53. Ilinc el Kzechielquoque iiidexteraviricabimum

{Psahn. xxxiii,

1).

Iliiic

legilur

Sepluplum

sex cubiioriim vidisse se narravii. Ipse

eiiaiii leiiiplj

accipiel in iitosirculo. item aelern.i

requiessepenario

fronlessex cubilis
in holocaiistis
lio

iii

alium

scripsit.

Idem sex ngiios
In

nuincro signilicalur,

cuiii dies

septimus in lequiem

principem ofTerre iiiandavit.

Evange-

Domiiii sanciificatiis vncaiiir,
quia nullis
finibiis

in qiio

jam

lit

vespera,
bcalitu-

quoquc scx bydrias plenas aqnis Cbrislus iii viiii snporem converiii. Sex eiiam die.s idem auie Passio-

lemporum

reqiiies

.-eierii.-e

dinis coarctabiliir.

nem
Suiit

iiigrediens
ei

in
,

Jerusalem

super asinnin sedil.
legendi
laslidiiim

57. Indeeiiam et

iii

It^ge

seplimus dies

feriatus

alia

pliira

sed propier

esse prscipiliir, ut requics

in

ea seterna sigiiifiretur.

oinilluiiliir.

Inde

est,

quod po,t resnrrectioncm snam Ooniinus
,/, de

" r ' " •i-.," -, i..Mii;,.i. L<ri^erem k:- -quadraiiis paries. i.nineii allerel Plinius de ann. ,Iip. aaraii ib «Snm"rt^;7l'ilmr'^iri!;?';il''''''r-'^'^^die(.niiieii alferel aiini
biis
l(iq

eiis

:

Ad

n'^„^ .,/,„... aiqu,' etiam

c(;ci.xv

(

dies

)

adj.ciuiit

eliamnum

«"7"" -r,ci,iUesresokerei,on dubnarU. /..-. cc:liis lani pr,vsen:ibus q:,am juluns
' .
i

quodaminndo
aliqni.l

uoclis^jue qnadrnnies. Ex quoapul Isidoniin leiioi.cnduni censeo . Siqu.demet ipse qiiadrans sex lioris cimsist.t; iiani qiia.lians diei

inlercalarios

diei

diviiinre poHicilns esl.
sei) en<,ri,is jiire letjiiimus

o5. Fortasse,

esl.

Deesl

sex liorre siinl, el anle correctioneni Kaleiniaiii Gregoiiani ccCLXv diebus ad aiinuin complen.luin sex intP"r.i; liora' adjicieli.iiiinr.

°

31. Deerat
iivuuni.

in verliis, sive cum ioiies, kIc. .Mox substiiui per qualnor virtuium qeiura, ciiin in ms. essel, el qualuor virtutum qenern, niilln sensu. De niimproseplenario coiifer s.ancliim .Angiistinum, serm. 3i, cap. 23, et aliis etiain in Im is,
5;i.

iii

uis. conjiinctio

el

post wlalibus lioiii

Verba sepluplmn
qiii.
iii

arcipiet

in

hoc sieculo, non

53. .Miilav olfeiri. qimd ms. exliibebil, \ ide l.zecliielis verlia rap. xi.vi, 4.
.

reperio
o/Teire.
capiii

exislaui. Foi tasse perlineiit a.l IV i;en(;sis, 1.S Onniis qui occidtrit Cain.scp:

bco

o'i.
"'<

le

tuplum
li.ee

pnniclitr.

niiiiiero seplei.ari.i inira

Sanetus

ini|ii;iiii

passim nari;iiitnr, eliam snperstilinsa. Flnd.lins De niicn.-

Augiisi niis,
:

senii.

1

1,

cnsmi

i, secl i,lili. i:^^), inqiiit, /;oiloclissimum uoii , qni liitule' liuius numeri ieplentir i , cujusdam quasi orucvli nssisleiilia ryya'-

b;sl.ui., iracl.

ninem

iirolulii Qnid est erqo sepiies?seinpey,quoiiesc„n,iue peccaveru eumque pccniluenl. lloc eniin est : Sepiies in die lnwlabo te quud
,

v.rla

(iiinsil, siiperii)r;i

,

es: in aiio

psulmo

:

Se:npcr tuus

ejil- in

ore meo.

,

,<57
(iiin

S.

ISIDOni HISPALliNSlS EPISCOPI
Tertio

I.S8

sepieni

.lisripiilis

coiivivnsse

ilescril)iliir.

A

vil.etsepiemangeli

231

niliis cnniiiit.el septciii

ac-

iaihir

gencie

seplcir.iii»

iinmeni
iicr

sancl;fi

Kcclesi;e

cipiunl poteslalem seplein plagaruni. Scpteniplici qiio-

«niveisilas
liansiliir.

rigiiralur,

diiin

specieiii

ad genus

que miiro Jerusalem

coeleslis rundatur, ci sepiein levitae

abaposiolis oligunlur. Hie iiumerus niiiltiplicatns pci
Jii;iniiej in

58. Liide et

Apocalypsi se|ilem

scriliil
lui-

septena, dcuiio qiioqiie ler myslerio unitalis adjeclio
qninqiiagcnaiinin
ellicii,
iii

Ecclcsiis, duin s-epleni
ininaiiiiir,

siiit snla; (inie
,

specialiler

quo die post Ascensionein

sed nna Ecclcsia

qiiiB

septilorinis
;

gratia

Doinini proinis iisa PalreSpiritns sanclus super cre-

Spirilus perlcctc in loto inniulo diflunditiir
est
eiiiiii
:

scriptuin

dentes desceiidit. Item per annorum currieula septies
iii

Una

cs/

columba mea,
liis

iina

perfecla viea

ses';

multiplicatus, adjecta moiiade nna, ad quiiijultilaei

{Caiilic.

VI,

8);

eniin

taiitis

s gniliealionihus

quagenariniii perveiiil, ae perpetuam reqiiiem
oslendit; qiianquani
ni legiinns
et sepiein
sit el in

niKiierus isie in Sci ipluris eniinentiorest prae cxteris,

eo

;iliqiiid

cnntrarium,

utpole fiuein Doiniiius in
et
iii

refiiiiein siiani sanclilicavil,

besiiam sepiem capiia

liabeniem.

Sunt

qiin fnliir;«
•^'J-

resurrectioiiis

reqiiicni reproinisit.

da;monuni principalia
liujus iinmeri
iii

vitia. Infiniia (|uippe

220

Coiivciiicnler ilaque sepJeiiario nuinero

exempla

sacris eIo(|uiis.

siginlicaliir Spiritns saiiclns; iiiide et sanclilieatio in

44. Sed iteruin trnnseamns ad alia, qiiac iiume-

legeaddieinseptiinuinperlinet.lNainnullunidiemDeus
saiiciilieavit operis siii, scd sanciilicavit lantuin sep-

B "im

assignant. Septeni apud veieres aniiumerantur
pliilosopliia;
,

genera

prima aritlimetica

,

secundi

liminii,

iii

qiio rcquievit

ab

0])eribiis

suis. Jiire

ergo

peomeiria, tertia inusica, quarla astroiiomia, quinta
astrologi:i, sexta nieciiaiiica,

.^eptilorinis Spirilns
laiis

imaginem

porlat, qui per diviiii-

sepiima niedicina. Idem

pleniiudinem
:

in Cliristo inliabitat, Isaia teslanle
iiiqnii,

(luoque septenarius nniiieriis rorinam Iuulb complectiliir; lot

prO(diela

lit

requiesccl,
et

Spiritus Domini,
Spirilus
consitii el

cnini
,

babet

liina liguras

:

priii.a

namque

SpiriUtx sapieiiliiv

iiilelleclus,

bicornis est

et secunda sectilis, quie mediliinia ap-

fvrliliulinis, Spirilus scienlim et pictalia, et replebit

eum

pellatiir, lertia

dimidia, quurta plena, quinla, id esi,
id eslsectilis,

Spirilus limoris

Doniiiii

(ha.

xi, 2).

dimidi:i

cx niiijore, sexia
,

septima vix,

40. Uiide ctZacliarias siib imagine Clir.sli lapidem

qitod ct prima

bicornis.

Nam

tres

furmas prsedictas

babcnlcin oculos se|itein scribii.
exeiiipla in divinis vohiiniiiiliiis
iiius ciiini

Ilujus ergo iiumcri

eadeni ligura definiens lepet.t. Iliceiiam nnincrus et
noinina lunsesignilicai. Naiii uiinm,diio, lria,quaUior,
(juinque, el sex, et sepleni viginti octo faciunt.

copiosa

sniil.

Sepli-

ab Adain translei tur Enncli. Et sepliinus

compulatur Lamecli,qni septem vindiclassoIvitCain.

4j. Ileni
dies
iiiuiidi,

lot

sunl circuli, lot planeia;

coeli,

tol

Septimo dieingressionis Noe diliivium
ise

fuit,et

septimo
aiii-

totque traiisfusiones elementorum.

Nam

residens arca quievit. Seplena
;

quoqne

C

ex

ig>ie aer,

ex aere aqua, ex aqua

terra, id est as-

inalia inlroieriinl in arcani
leri Icge

et sepiein diebiis in

ve-

censio, ex terra aqua, ex aqua aer, et ex aere ignis.

celebrari

praicipiinr pasdia. Candclalirum
in

Porro

sepiini;iiia

parlus liomiiiem absolutiim perfec-

autem seplem ramorum
Moyses

labernaculo

tesiimonii

tumi|ue
lanlnr.
beiitnr.

diiiiiitunt.

Seplima quoque die xgri
litteraj

periclilia-

legislator cnnslitnil.

Vocales quoque Grxca;

septcin

41. Arca qnnqueTesUiineiiticIangenlibus lubis sepliei

rirciiinr.cia

Jericlio

ninros subveriil.

EIi5;icus

46. Ipse autein

homo septcm meatus

haliet in ca-

iiamque seplies

super niortuuin

pucrnni excilavit.

Sepiein quoiiue mulieres in Isaia viruni niiuni apprelienderunt; toiiilemqua fratres apud Siulducaeos mii.
liiri

duosoculos, auresque, et nares totidem, el os uiiuin. Parviilis eiiam septimo ineiise denies emergunt, septimo anno mulantur.
pilc sen ibiis pr;eparalos,
Iieiii

nubunl, sibnnet siiccedenles.Septein etiampaiics
iii

secunda liebdomada,

id est, qiiarlo

decimoanno
aecipil.

piipiilo

Evaijgclio

dividiiiilur, et

scptcm sport.c

infaiis

pubescit, et pnssibililaieni gigiiendi

siipcrrueriini.

Tertia vero
etiaiii

lann-inein^S^

et florcin

genarum prosexta defluxio

42. Sepiein
liil,

Ecclesiis apostolus Paulus scriCorinlliiis,

diicil.

U»aila increnienia

siatiira;

dcfiniuntur; qiiinta
;

id esl, Moniaiiis,

Galatis,

Epliesiis,
in

jiiveiiilis a'tatis

pleiia perlectio datur

'hilippis,

Colnssis,

Thossalonicis.
iii

Et Joannes

D

e^'

<

^'^P'^'""''

^^"'''^^'"^'^

""''""'

Apocalypsi vidit stanlem Cliristiim
(

niodio septein

47. liem sepieni naluras absliusas
talium,
jecur,
id csl,

membra morlienem,

andelabrorum,

id

est,

Ecclesiarum Epliesiorum

linguam,

cor,

piiliiionem,

Sinyniensiiim, Pergamoriim
PliiladeI|iliioruiii, cl

Thyalirarum, Sardiuin,

et

duns renes.
id

Iteiii

septem corporis partes
caput, colluin, pectus,
et in vertiee axis

L:ii>dicioruiii.

boiniiiem perficiunt,
veiiter, du;e

est,

12. Iteiii
logiiiiiiir, et

apud enmdein sepicmiii dexlera Deistellae
sepiem signaeula
:

manus, tntidem pedes,

libri

Agnus

occisiis resol-

coelesiis.

3:).

In Vulgata

Etrequiescel super

eum

Spiritus,

etc.
Lili.

quoqne propler nnjsleriiim unitalis adjcclo, qninqnaqenariim efficii. Aut per scplem monude una propter,
etc.

41. Qiiod de Elisx-n diciiur, depravaluMi videlnr. IV Keg., cap. iv, 53 cl seqq., ciiiii Elisxus bis
siiper pueiiiin
iiioi tiiiiiii

ai!l ler

iiicubiiissel. uscilavil

44, Corrigendum puto scplima bis, quod, etc. Seplimana partus , elc. Obsciiium id ct lorle 4I>

puer scplie^, (piod rnrtasse iniiuori; voluil Isidoriis. 45. Per scptcin (it, uno (juoiine ctc. .Moiidum ccrte Vcr seplcm, uno bilbesl, qnod itaeniendan poiesl
, :

inendosuni.

M.

.Melius videretur sexta defle.rio est.

,

, ;

180

i.iBEU m;.\h:u()UI]\i qijI in s.\Nf.Tis scr.intiRis

occluuu-nt
r..^l'l

m
Iri-

CAPIT
De
4S.

IX.

A
De
^'i.

T X.
numero.

nclonarlo numcriK
rcciiis e>l
;

iiovcniirio

i\'oi'fnnrii(s

secuiidum se perfecius numerus

Oclonnrins \n\nn\i et pei

Tiain

e.v

esi, el

inde magis peifectus diciiur, qunniam ex

(.linio iiiolu, i(l'esi,

ex

diiobiis

per ilnos (lunlnor geliii-

perfeclis per

formam

ejus niultiplicalus coniple;

iierat.el

liis

lacil

ocdoaduui iierfcclum.
liiiura

llic auleiii

lar.
iil

At vero secuiuliim alios imperleclus cst

nani

iiunierus saiicliis e^l, et in
n^s iiscri|ilus.
()aiii

veriu cirtumcisio-

etiam et ^fptcnario mimero priin

prim: versiii liuem leiieal, uno tanien scinper in-

digiis esi, qiii si adjiciaiur

ad

novem

,

ceriain perfe,

nius esl, et ex sepieni esi, sicul
i|ui

pnocipio
,

iileni,

ciionis
et

alipie iiitegrilalis
illi

rcgulam complet
qiii

in

qmo

lnii

octavus

iii

creaCioiie

muudi

perfeclio

novenario niiniero

accipiunlur,

imperfecli

uiiiiaiisest.

sunl, el ad ileiem pr.Tcepla
se|itenario
ita

legis neqiiaquaiii

perve-

i9. Scd

siciit in

miiiicro pra^sei.s viia

nion'.

volvilur, cl d.sigiialur,

ptr ocioiiariiim spesaiier-

55.

Kx

lioc
qiii

niiniero

siiiit

illi

iiMveni

leprcsi

in

nJB re.>:urreclionis ostendilur. a niorliiis resurrexil, qiii

Hoc inim d'e

Ooniiiius

Evangelio,
i,„.\ j_|,o

sciliiei a

passione Duniini
iit

p,.p

ab nnilalis consorlio j.|i|,erl)iam gratias non
qui

mimdaegeriiiit. Es eoseclusi,
illi
,

conipiitalur

lerlius;
,

iii

ordiiic crealioiiis niuiidi,

g

jg,„ ,||,„iero arcipiunlur a (|iiibusdam tl
„j,|,a

noiia-

prnedicliim esl

posl se|iliiiiuni leperiiur oelavus ad
resiiiiC'
li-

novem

,

non

iiiilgeiii
;

paiiiie. lia

dum
,

demonslranJaiii utiqiie lulur:e
liidineiii
;

nis

be.iti:

iuaiiiter

semetipsos

juslilicaiil

quanivis in eis quiPraelerea [Forie

quod

noii
i.ec

immerito Scriptina
non
et

sic

aii

t)n

jam

coelesles (iguras inlelligant.
llebra;i

jtartem

sepiem,
sit

octo
;

,

quia iguoras
quasi
d.ciret:

quid Sic

Prnpterea]
diciiiil
,

novein

liliros

esse

]

roiilieiicos

mati (uluruni

supcr terram

et

234

gpn"les novein niusas fin.vciunt,
iiiodiilaiioiiuni.

liispensn sollicile teniporalia, ut sludeas coyilure ccler-

quibus i.erlecla scieniia consistit

na

:

uecesse esl

namiiue

ul

beiie ngeiidti

pracogitcs
incurrat,

CAPUT
De
inerus, quia oiiines

XI.

iiuia

de (uturis judicii malis quid denuo

tibi

denario mimero.

ii!cer;u( es {lHccle. xi, 2).

Convenit deiiiqne numcrus
sepiem.
introie-

54. Denarins vero ullra

onines balicndus est nudiversa' virtuiis ac per-

i-le el
5^1.

Domino,
Iiide est
,

etejiis corpuri, quasi uiii, et

numeros

quod oclo
illis

aiiiinx

cum Noe

fectidiiis
linis
sil
,

intra

se conlinel;

qui licel prinii virsns
,

runt in arcain. Sel in
ilesigiialur,
iii

sepein seplilormis Ecclesia
^*'*^^!""

seninda; iiionadis complet auspiciuiii
uiiitaiis adiiiiplet;
,

el

oclavnNoe 233^'"'*'"S'<!"'

rorniulam

in

quo tantus

lit

coin-

Erclesia', ri.;uratur.
Miclia-a
legitur,

Ad Imc eliam

perliuel

qiiod

in

plexionis lerminus

ol

ultra

numerus

lieqiaquam

septem pastores, ei nciavus '"'iiue
suo.
lu

C

pro.cdat
jgj,,^^.|,j

,

scd deiiuo ad unilaleni lecurrat, sicque
p,.,,
•„

Cl.ristuscum septilormicorpore
(|iior|-ie

Evangelio

f,„i,a

„u„,erorum niultitudiue ba-

de hoc nuinero
Iribus

legittir, qiiod

post dies ocio

bealur.
55. Est aiitem in Scripturis sanclis legilimus, sicut
cl sepliiniis
,

coram

discipiilis suis lacies Di.miiii in

monie
iiunc
peili

refulsil.

ciionem significans
inul iiudinem
,

,

nunc

51. Idem eliam Salvalor post octo dies resurreclionis

apeite toiiim dcnioiistians, slcut Daniel, qui oninem
Ecclesiain,
sive

Didymo
i.-le

se

non credenti
eflicit

nianiffStavil. In sese
vigiiili

angelorum

inliiiitaiii

Iriplicatus

niinieriis

propter Triiiitaiem
qui
coroiias
siias

denario numeio comple\us esl
lium ministrabant
ei

Oicens

:

.Wi/(ia niil-

(luatuor

seniores

etreruiit

(DflH., vii, 10).
,

Liideel psal-

coram Agno. At conlra octavus
lypsi diabolus
,

scribitur in

Apoca-

mus

:

Cunux

,

inqnil

Dei decem millibus multiplex

qui inter sepiem
,

reges Romanoriiin
,

mUlia

liv:antiuin {Ps. Lxsii, 18j.
liic

a Joanne visus est sed
in

quasi occisus

oclavus

luiqiie

,

56. Deni'4ue

iiumerus Decalogi

legi ascribilur.

proditinne.

Deniqiie el octo principalia vitia

descriuuntur, ex qiiibus nnillitudo oninium viiiorum
exoriiur, id est, invidia, iracuiidia,
ingliivies, luxuria,
irisiiiia, avarilia.

Decem enim nolissima praicepla legis. Ab Adain progenies iisque ad Noe den;irio numero lerminaiur
j„

^„j„g

j,„„,p,.j ,|„„,.., ^^

pa^jj

p,.op|,eia in Psalte-

inmis

gloria, superbia.

^i^, ,,pj,,„,

c|,;,r,|aruni canlavil, in

cujus typum SaU..

48. Ciim pro oclava mulli iiiscribaiiliir psalnii, naia hinc occa>in est iudagandi mysticas iiileriirclaioiios bujiis nuineri, quas fere Isiilorus conipleciitiir ex Anilirosio Auguslino et aliis. \ ide Onomaslicuin
,

Scripsi

eli

im secniidn: monadis pro
libiarii

>-ecnnili

inonadis

,

quod
III

,

op nor,

error est. Qu'i'l aiiiein dena-

rius secund;E monailis au«p:cluiii coniplet , (lenolat arbitror, deiiariuni coinplere uiiaiii decaileoi, qiia;

Knni
reni
;

el llicrole\iciini
liic

Macn.

52. Q!ia'ilani

nam

iii

.\Is.

verba iniiiavi, nt sensiim reddeerat miigs perfeclio (iicilur... se-

cunduin alias .. nniii dum primi vcrsus teneal... indigus esl, qunsi adjiciaiiiy ad novam certani. 53. Allegona de iiiuiiero novcm leprosnrum esplicatur
laliiis a saiiclo Aogii-tiiio
, ,

lib.

Ii

Qu?eslioii.
iii

uuitas decaduiu , siciil prinnis numeriis , sive oriso niimerorum e-l iiniias iiuiiieroiiiin. lonisil verba 5,1. Librarius , nt par esl credere Daiiielis qiiae sequiinlur : tl decies millies ceniena mVlniin iiuiii>lrabanl ei. Nam in lioc deeies Isidori lalio versalur. 51). Quadani liic mut.ivi , iit coinmodiim sensuin
esi
,

Eiaii;!., qii*sl. 41

ii.

i.

Pro quamvis

in eis

.Ms.

leddereiii.

Ccdex

iiis.

sic

liabeb.il

:

Deciiloqi

legis

cral quani in eos.

ascribitur. Decein...

Ab Ailam pro

geiierc est

usque ad

eral

5i. .SiilisMui prinii versus pro primus versus, quod iii .\ls. Versus priiiius esl vcliili prima dccas.

Noe denarius numerus

terminaiur. Vide n. b2.

19t
moii rex deceni candeUibra in

S.

ISlDoni IIISPALENSIS EPISCOPI

192

doino Dei dexira Ix-

A

sinnis siiperbiain

(ii.

Nain el vela cilic'na
(ieri

,

(|iiibiis

vuque
specie

consiiliilt.
lii

tabernaculum legebalnr, undecim
Zncliaria

jubeiiiiir, ut

57. Deniqnc

decem sunt

lioiniiie^,

snb

et

per

numerum peccatum
|iie

,

et

per cilicinm punctiosignirieareniur.
In

oiniiiiiin gcniiiiin

fiinbiiain

Cbii^li
,

teneiius.
iii

nes at

laineiila

peicaloiiiin

Ueceni snnl el

in

Evangclio virgines
,

qiiLe

sensi-

Daiiiele qiioque umleciniuin besli;r coiiiu e.^se docetiir,

bus cainis

et spiriiiis

quinario niiincro geininati)
eliani lepnisi ninndanliir
secliisis.

ad ilenionsliaiidum
,

illiiin

aiictnrein

Iransgres,

235

inlellignntnr.

Dccem

siunis di:ibolnm

el fibuiii ejiis

Aiitiebristum
exalt;iliir.
iie in

cujus

a Doiiiini», iKivein ex eis
SMiil pra'tere
I

ab unilale
si

Deeein
et

regni viitiis in peecali polentia
63.

urbes, quas

bene rexeris, cordis

Kaiii el Peli ns, eaileiiie .liida,

uiiden rio
,

corporissensns dupliralo numernaccipies
5S. Aieonira
iii

in fuluruni.

iiiimero a| osioloriiin

sumnia pernianeret

dnodeci-

Exoiio

decem

plagis percussa est

niuni Maliliiam sorte electuni consiituit,
in

metuens ne
aporatione

Aigvplns, et

iii

Apoealypsi ileccm cornua priicednnt

nniTipro traiisgressioiiis consisleret
,

summa
in

cx

iiiari, el

decein dies pressurannn Ecclesi.nB scri-

s'o'ic;c veril;ilis

liiet

et

bic

niiiiieriis

bunliir, in (jnibns slalns bnjns viis, el leinpus oslen(lilur.

tempornin reperiaiur aseriptus.

Indeciino nami|ue
iiiiiiidus.
,

Apud Saloinonem aulem decem
Suni
leiiiis

mensilius in-

Kalendas Aprilis faclus fuisse legilur

Un-

faiis

coagilaiur in sangiiine.
ba<

el alia

sexcenia.

6

decim ctiain

perliibeniur dlerum epactii!

qux per

Sed

de deiiario dixisse
piiiiii

suflicial.

singulos annos ad cnrsuin lun:e adjiciunlur.

59. Ilirc csi

veisus nunieroriim regnla, bfec

CAPUT

XIII.

sacramenla, gcnera et species differentiie perfectioiiis.

De duvdenario numero.
04. Duodenarius nuinerus inier alios nuincros le-

Omncs
esl,

aiilein priini

versus nuineros reeapilu-

laiites

sub bac veritaie iraciemus. Unus nunieriis
sed origo niiinerorum oinninm esl.
esl
,

gitimus ex
narii

legiiimis iiuiairis est. Propterea septcaltera

non

Diiiariiis

parles

pro allera

inullipliealiir.

Nani
fa-

priina pnrs

lernnrius ordine el viilute priinus.

qiiater lenii, vel ler qiiaterni
ciiint, liic :iulein

eumdem nnmeruin
diictus

Quattrnarius duolins paribiis consiai. Quiiiarius sibi
geniiis

parlibus

siiis siiiiul

iioii taiii

et. Senarius

in

opere mnndi

perfeclns est

consuinniilur, sed excediliir. Ainpliorcm qnippe
se ipsiini

(lc

etab imparibns par
inlenlnm pro lolo
60. Ocionarins
a

esl. Seplennrius lcgilimus ebl, et

237
quod

""^*^''"'"

reddit

;

nain

paries

ejus
qiiiii-

e-l.

usi|ne ad sedecim perveniunt. Ilabet eniin bas

paribus
linpnr

pir esl.
esi.

Kovenarius a

que, duodecimam, qiiod est

unum, sextam, quod dno,
,

perfectis iinparibns

Denarius perfectus

qnarlam
diam,

,

Ires

,

lertiani

quod qualuor, dimiIria, et

alqne

(iiialis

est.
:

Tennini aulem

numeroruin
ceiilum et

,

vel

qiiod sex.

liniites isli

sunt

unns

,

(lecem

,

mille.

G

65. Iiaqne
sex,
tioiie
iii

llucus(|iie

ad regulam primi vcrsus dispiilalnm est.
\Forle, nunc de sccundo] tractenius.

unum, et duo, et sumniam ducta, seJecim

qiiatuor, ct

sunt. Tali ergo raIlic

Nunc de secunda

pliisquam perfectus balielur.

auiem diiodein se

CAPLT
(il.

XII.

narius numerus, ut praidiximus,
inus, sive
tiplicalnr
tribiis,

in Scripluris legiti-

De undeiwrio
nionas cst
nisi solain lani

uuinero.

cum
:

pro loto ponitur, sive
ul
xii

cum

mulxii

Undenurius nninerus priina secuiidi vcrsns
,

pro lolo ponilur,
xii tlironos

Ibroni, et

qni iniparibus suis non babcl amplius
est, sicut

,

duin per

omnes

judicanies, et per

undecimam, quod

quinarius so-

duodeciin tribus omnes geiiles signincantur.
fa6.

quintam, el ternarius solam tertiam. In Scriptu-

Pro se ipso auteni, sicut cluodecini
ceiitum quadraginta qiiatuor
oiniiis Ecclesia

per

duo-

ris aulein

«ndenario niimero transgressio prsecepli

deciiii

efllcinnl,

quo

signilicaliir, sivc diminntio sanctilalis.
d«(iiiii;s

Unde

el

iiii-

iiumero

designatur.

Idem

auleiii fre-

psalinns sie inclioat, dicens
,

:

Salvumine

fac,

(|ueiilior

est

in

Scripluris, et inter onines

numeros

Doniine

quoniam

defccit

sanclus.

236

Sicnl eiiim
ila

liabetur insignior propler

summam

patriarch;iruni et

per dciiarinmscribilur perfectio beatitudinis,
iinilenaiinin tr;insgressin legis.

per

apostolnrum.
67.

Duodenarius est numerus apnstolnruin, idem
suiit

C2. Ilinc esl quoil

Adani progenies per Ciin

iis-

D

eliam el patriarcbarum;

enim

et lotidem niiiio-

que ad diluviiim undenario iinmero lerminatur, ad
sigiiilleaiidum seilicet

res proplieKTe. Lapides eliam duoilecim,

qnos sacerin

peccatum, qnoil per traiisgresaccipies.

dotes gcslabant in peclore. Duodecim pr.cierea
bestice

hl.

In

Ms. eral accipiel pro

58. In Ms., bic el alibi, in Apoca'yps!n pro in Apocatypsi.

59.

Sibi cjenius

Cil. Id est,

iit

pulo, quiid

num.

2.'),

se seniper oslenilil.

61. Furle, qui in parlibus suis... quod
sicui.

esl

uiium

,

cornu. Pnsset quoqne beslia' cornu pro uiidecim -10 , legi nndecim besliie cornua. Sed ex Daniel. vii pnefereniium videlur utidecim besliiv cvrnu. 63. NoniiiiHi vcteruni miiiidum amuinno coiidilum asserueriiiu ; sed pleriqne Paires verno lempore creatiim miiiidnni lencnt, Cyrillus Ilicrosolymitaiuis, lia,

Ibid. Ibid.
alilii.

In Ms.

monades pro

iiionas.

Naziaiizeiui-, .^mbrosius, Tbeodoreliis et alii. Coiifer ccni iiiiii jiiSMi Vicioiis pap;e .i llieopliilo
siliiis,
i

Ex

saiicto Angusiiiio serin.

51

,

cap. 23 et
(liiunliir

Alex.iniliinu

celebratnm

in

append. 8,

loni.

III,

Gi. Progenies ab
(lcceni Mipra, niini.
[.'eiiies

Ailain
.ili.

iisijue

ad

Noe

Illc

ilicuiiliir

iindecim pro-

nsiiue ad lilios Noe. n:itioiieni e\plieat Isido,

pag. 51.5. 6i. Iii Ms. crat nam qualerm |iro quo lego iiam qualer leriii. Pro excidiiur posui exceditur. KnrlassB le.;ciidiim simul duclis, et uon laiitum consummalur.

nis

,

cap. 6 in Gcnesin

n. 2'J.

Ueposui undecimum

,.,13

LIBEr. !Nl'MEROUL'M

QU

IN

SANCTIS SCniPTLmS OCCIKRLINT.

m
(|unMinrdecini
a

|.>ge

aposlnlkifimli^s legiinlur, juxla qiios sepliiaginla
ilinuleciin
el aiii

A

Ali

Abnhnn

niiiuiiie usqiie ad

O^.vi.l

creveiunlpiilin;.';

i:ami)ue Isnel

Iribiis

gei.eialiDiies anniinieninlnr.

Ilcni

iJjvid us.|UC

aj

voeanlur.

Diio.leciin

exploraliires

ad leriain
siib

hansmigr^ilinn.in

lotid.'in f;iiieraliones

reperimilur;
geiicraiiontis

saneiain ii.iiiunliir
'Jbiisli ileliTUir.

liuibus boirus in ligiio

iyi>o

239
priiiii

niisnsipie

us.jne

ad

Cliri,luiii

q-,ialuordi-ciin t..inpulanuir.

68.

Denii|ue et propler Klerniiaiis leslinionium de
ainiie
I

~i. In

Ifge

(inoque

iiuirlo

decimo die meiisis
de carue
.igni

Jordanis

lapides

duodeciin

aufenuilnr,

qni
.

pasclia celebrari jubeUir
Iii

imnia-

ponuiiiur in

co ubi secundo circunicisus esl Israe

c

.lali.

Ezccliiele aiilein qiialunrdccini exlenditiir

Porro Elias ex duoleciin lapid.bus aRdificavilaltare, et apud .Malibiuiii xii fragineuta copliinorum superrueriint io soliuidiiie.
Iteiii
iii

ciibitis

cr.

pidu

ccelesiis alt:iris

{Ezcclt.

XLUi,

17^.

Qiatunrdecim pr.xterea annis servivit Jacob Liibao.
yu.tuordecinianni fuerunt ubertatis [Forle,
tis

ApocnlypM de

siii^ulis

sterilita-

palriarcliarnni trdjil.us diio.leciiii inillia

si^ii;>iiliir in

el iiberlalis] in

/Egyplo siibJosepb.
Jeiusalein

frnntibus. Snper capiit qiio.|iie .Agnl coroiia

duode-

75.
decini

1'aulus qiioiiue apostoliis po*l aiinns qiialiinr-

cim

stellai uni

resple.idet, el fundainenta eliani Jeiu-

ad evaugelizandiiin
seciini
et

asceiidil

in

,

salein ex diiodcciin pretiosis lapidibus
civiias xii
sladiis

sunt, el ipsa
et

Darnaba

Tito assumptis. Ideni (piatuorde-

civiiafs

ejusdem p cim Epislolis pra-dicalionis suse sermonem conclusil. Porio Jnb pro toleranlia! meritis qiiatuordecini mil:ia oviu.n iii nnc leccpil. Pner quoque in adolescenliam C9. Ilic.luodenariusminierus sexies mulliplicalus p.isl aiinuni (iu.iriiiin decimuin transit, alque gignendi facit sepluaginla diios discipnlos, qui missi sunt ad

el

iiiidiiiue

versum,

XII

p .rlaruni ingressus babelur.

proedicaiiduui

per

intum

munduiii

in

septuagiiiia
in s.'se

virtuleiii

anno

qiiarto declino sumil.

duabus

liiiguis

divisiini.

Iiein iiiulliplicatiis

CAPUT

XVI.

elficitcentiiin

quadraginta qiMliior, qui .it niensura

Dc quindenario numero.
70. Quiiidenuriiis nunierns juxt:i decisinnem sua-

liiiiroriim J.rusaleni.

238 "O.Ideni ipse quoqiie inuliiplicatus
tuni qnadraginla
miiversitaieiii sancinruni.
ct
iii

facit

cen-

vein ralionuin, quia ex

tnLus partibus consiat,
eni n priinani, et

iiu-

qiialuor niillia sigiialoruni,

id cst,

perfeclns

est.

Ilabet

lerliam,

el

Prwterea

ei

iii

lempoiibus
Duode.
.

quiulam taiitnniinodo.
quinia ejus
ciiiiil

Scd

priina

ejus

iiiium est,
qiii

pai tibus iniindi coiivenit iiumeriis isie.

iiii

iria .-uiil, lertia
Ilic auleiii

vero quiii.iue,

efrt-

oiiiin

mensibu^ explel
flibra

sol isle vi^ibilis

annuin

duo-

iioveni.

iiiystice in

duabus dec sus
et
a:ternuiii

deciin etiam
iiiuiidu.n.

venlorum universum peragrant
eii.iin

paitiliiis et pr;cseiis

teni|ius

significal,

Duodecini

horx snnt
XIV.

diei, tntideir.que

dem

instial.
ei.iin

buia: sunt i.oclis.

G

77. Cniistal

ex septeni et octo, qui

laciiint
(iirsuiii

CAPLT
l)e (lenario

quiiidecim, sed el seplem cjus ad temporuiii
peiliiieiit, qiiod
tria el ile-

lernario iiuinero.

duolius septenis peragilur, oclo vero
ubi
iii

71. Denarius (einariiis nuinerus propter
ceoi

ad

lideiii
.

rationis,
iiiin

alerna pace gaudebilur.

designal

legeni,

et

legislaloreiii,

Decalnguin,
luc nii

Uciavo
iiiinus

die, qui est posl Sabb;iluin priini.s, l)oligurje

videlicet, et Trinilaleni.

Compelenter auUni

rcsiiirexil, ciijus

inyslerio

ateriiilas
et se-

incTus apostolii Paiilo ascribitur, qni ejusdeni icnel
nuiiieri locuni in ordiiie apostoloruni.
7^2.

futurae resurreciionis maniresiatur. Siiiuidem

ptem ejus pro
poslea diviiia!
niiant.

S:ibbati cultu Te^laineiiiuin Velus insidoniiiiicaiii

Nam
iii

idein

aiite

legis doctor,

Octo vero cjus

resurrectionein

Trinitalis

genlibus exsiiiit evangelicus pr;tdi.alor,
iria leiiens.

Noviini Teslanieuiuiii dernnnstrant.

quasi decein et
.le

Unde

et

ipse Henjamin,

78. Itecle ergu

liic

iiuiiierns

socielaiem significai

cujiis stirpe

Paulus e^t

orliis, iu Iribii leriia

de-

Testameiitorum.

Ilinc

estquod apostolns Pauliisquin-

( inia

compulaiur, Epbraim et Manasse annumeralis

dec

ni diebiis

iii

Jeros .lymis cuin

240 Peiro se
vit,'c

coiii-

pro Josepb in ordine pairiarcbaruni.

mnrasse

lesl:iliir,

ut cuiii eo utriiuiqne

Teslanienlum
pr;c-

CAPIIT XV.
De
75.
sepleiiariis

conferrel, et septenarium propler teinpus

denario qiwleniario mimero.
qiiia

D
ex dnnbus
sive

seniis,

ei

octonariuni

propler futur.e resurre.lionis

Dcnariusqiialernarius iiumeius,
const.il,

slernam
teret.

beatitudiiiein, ut animadverterel qualiter el

gemitiini

nobis
in

insinuat,
otio

tcinporalia

teinperaiet,

et

ieterna

inliiaiiier

appe-

linnc

leniporalein,

quem

vetnres

ligiiraliier

utebantur,
suis

sive ilhim

aeiernuin, in

quo

a laboribus

onines sancii
jiixi.i

exspectaiit
in

requiem. Ueperitur

autem
70.

Evangelium

generationibus lemporum.

autem qnindenarius nunierus inysiice doniinico ascribilnr teinplo. Quindecim gradus eraiit iii c.rcu.tii leiiipli , iii quibus sacerdnlcs et Levitx
79.
Ilic

V

Du deeim lior:H diei in Evangelio cominemoNox quoque ipialiior vigiliis cousiabat, iiiiaqu»nue vigilia tnlius boris. In.tquales aiileni eraiit
rantiir.

dei norlisiiue
73.

liorip

Qufm

Hle/MJi/io-.

pro lempiriim varinale. Isidonana plirasis (st.

denolet; forlasse scmi««m, ut sub:uidialur jf;j(t»arium. 70. Forie, suariim pro svavem. 77. Iii Ms., septem vero ad fidein. Forti.sse, domi-

ejiis prcsertiiii iiiss.

nperibussrpe conslil.

nt ex Sed pro

nicam resumcUanem,
polius yro

el

dominca

rcsurrectione

^oviim lcslamnitnm, vel ^uvum Testanen-

qemilum

aliiid

videlur leiioiicn.liim,

qiiod rei|iiieni

inm.

1!!.'!

S.
iiieriioni.n

ISinOKI IIISPALENSIS EriSCOPI
(iiinnim

lOfi

seoiimlum nrdinem
cliam exem|ilmii
lavit
pro|ilicta,

asiabaii!, ad

A

raiio adjeeia

,

icr seni

decem

et

oeio efriciiim,
sacramenluiii.

tt

(|Miiideciiii

giadumii cantica docaiiterrenis
paiilatiiii

eN|ilcnl miilicris ejusdeiii

tyiiieiiiii

|ier

qiios a

cre-

CAPUT XIX.
De
87.
tiis

sceiido iisqiie ad teinpluin Jerusaleni siipeine [Forte,
siiliernu'] iiiiiscenditiir. (jiiani]iiam
si

vitdeviceslmo nitmero,
niiiiierus lunaris cycli
;

per

ilcnaiiiim

U mlcvleaimtis

enuclea-

Isic

numerus

cimipiiiaf.is coiisiirgai,
i|iios

ceiilum (juindciiion-

i.iliiiiicni

perstringil

denique

in

ejiis

cu.sn

(luagiiila

pjaluios,

ccciiiil

Propliela,

pascliales qiiarue dcciiiia; liin;c in
revoluiioiie

uiiiiiiiiiii

anin riim

slrat.

sine
iii

iilla

aiibiguilate rcpeiuniur, recur-

80. Certe

si

paubiiin

ali

uno

iisijue

ad sc i|isum
:I,

iciile

senipcr

sese ejusdem deceni novenalis cycli
iisiiui;

per iiKTemenla cunsurgal, c\\ lideles dcsign per qiios
iiifii«iis

susc-

cursii, (|ui (Imn
liir,

ad
,

liiiein

circiiiliis sui

peragi-

est Spiriius saiicliis,
siplirnrniis

iini el per

rursiis cisdciii lineis

qiiilnis a piiiicipici cuepil,

pXenaiiuiii

iiumenini

spiritus

graliam

revohitiir.

acee{ieruiit, et per octoiiarium iiuiiieruin xlernae spei

242
De
88.
Vice!,imiis

c.APUT XX.
vicenario.

gioriam miMido prsedicaverunt.
81. Sunl eliam pleraque in Scripiiiris nuineri liujus exempla.

qiioque

iniiicru;,

secuiidi

versm

Quinta decinia cniin die soleioniiales

B

lineui faciens,

ianibus suis pusquam
legis scieniiam,

[icrrectiis lia-

incipiiint Dnniini, el i;Uinia

decima die mensis
in qiij
filii

fesli-

betur. Hic autein cx duplici
sii^nal g<'niinain

decalugo con>tans, dequasi apcriuni il
Pertinel auicm

vilas Taliernaciiloruiii csi,

Israel

azyma
aiiiios

piiinuin coniedenint

iii

eieino, llxciiintipie tentoria.

absccindiliim

,

siniplex ei aiysticiim.
doiniiiici

Siqnidi

III

et

Ezecliias

moiiens quindtcim

ad tabernaculi

sacrauienlum.

comniealiim vii» recepil. Aliitudu cliam diluvii excresceii> lotidem cubilis

89. Ibi iiamqiie ad aiistralem et septe:itrionaleiii

inoniium

jiiga

conscendii.
;

plagam
leas; el

bis deiia;

labul.K supcr bases slabaiit urgen,

liicreiiieiitum auteiii quinla deciina linia tenet

quinio

iu

templo

quod

Saliiinoii sedificavlt, ala:

deciino aniio indiclio solaris
C.\i

riniliir.

duorum cberubrt xx
lianlur.

cnbilonini inensiira dilTundeliic

UT

XViI.

Dalur ctiam et

niimeiiis l-rael

a:qiii;

De
qiii

denario senario ntniiero.

Levi; viginti

cnim aiiiiorum ad

prielia eligiinlnr, et

82. Denarius senariiis coiistat ex diiobus perfectis,
tameii
liis

XX aunorum laberiiaculo deservire mandjnlur.

pariibus conlmeliir.
qiiod est

Ilabel enini se.\:

CAPUT
De

XXI.

lam deciinam,
faciiinl

241
;

""um

octavain, quod
,

vicesimo quailo numero.
S(.niiii:i

duo; quarlara, quod qualuor
(lui

dinrdiam

quod octo

;

90.

Viiesjmi qttarti

mnlta
;

in

seinetipsa

edeciin.
la.iicii

Scriplurarum continet

sai;raiiieiita

iinde et sacralus

83. llic

per mysierium proplieiis creditur

commendatur
sunt
et

liic

numerus. Viginii

eiiim

quatiinr

ssKigiialiis. Euruiii eii
iiir,

m

libri

scdecim e se probaii-

libri legis et pi oplietai uin.

Palres qiioque viginli
,

id est, Isaias,
,

Jcremias, Ezecbiel, Daniel, Osee,
,

quatuor sunl. Duodecim aposioli
quiiluur eiiaiii
legis in populo

et patriarclniB

Juel, Anios

Abdias, Jonas

.Michseas

,

Nahiim

,

lia-

tolidem. Vi^inti

classts s:icerdc)lum

bacuc, Malacliias, Sopbonias, Aggsens ei Zacliarias,
qiioniin geiileK,

fuerunt ab
cissiin
iii

iiiiiio

Judjeorum, quje

vi-

liguram scdecim
iii

bascs

ill.c

geslabani aroc-

tciiplu liostias iiiimulabanl.
cla.>ses

qiiibiis

de.iurala;iabulK

s

abamconira

91.

Singiilu;

singulus

poniilices

summos

cidentalein plagam.

liabebaiil,

quoruni iiominibus classes iiniicupabintiir.
viginli

84. Base.s quidem

prophetas inlelliginius, super

Apud

Juanneiii quoqiie seJilia

qnainor suui,
et pliia-

quorum
sisiit

splcndidis^iiiiuin valicinii fundamenluiii coii-

et vigimi qualuor seniores
las, et

lenemes

citliaras

anipli^sima docirina aposiolorum.

adoraules Agiium

,

nempe

el quatuor animalia

CAPUT
De
per lernarium]

XVIII.

XXIV alas habebaiil. Ipse autem
'""1 numerus,
si

vignili qii.tuor seiiio-

dtiodevicesimo numero.

ab

uiio incipiens paulaiim addeii lo

85. Di(0(/t'riresimHs a senario per

dunarium [Forte,
sex
a tatis

p

"*'iue ad vicesiiiiiun

qu

irtnin pcrveiiias, irecenli effi-

aclimplelur

,

qui

sunl

ciunlur, per quos longitudo arc«, id esl, fidcs tcclesise significalur, in

mundi, cujus senar.a series
riiiii

tripcrtita ralione lenipa-

qua

inrinila

sanclorum inu lilndo

distribuitur, id est, ante legein, sub
,

lege,

sub

oiiinium coniinetur.
92. Pralerea ex dnobus duodenis nuineris vicesimi
quarii mimeii
giiificaliir

giaiia

in qiia

lenia osienditiir sacrami^ntuni fidei

quoil ad s;iliilcm:iiiimarum suscipinius. Ilujiis

numeri

243

summa
si

coinpleliir, per cpios siiie e;

inysteriuin evaiigelica niulier

illa

,

typuni

Ecclcsia;

Ecclcsia et ex circiimcisii

ex gHniihus
tiipliciter

gerens, expressit,
aiiiios

qux

a

Domino

post octo et

decem

congregata. Itac|uc et

octavus iiuiiierus
el

erecta alque sanala esl.

computalur,

iii

quo vera;
i

sancla;

circumc.sionis
lacil,

80.

Uedemplor

enini noster sexla u;iate desccndit
ciijus seiiarii

figuraesl, vicesi

uui

quarlnm numeriiin

in

qun

ad saluiem nostram,

numeri

rorniis illa

flguraliier educemiir,

inampuiatione viiiorum credere

81. Ms. Codex sic Iiabebat In elementtim atitem qfinla ciecimn luna lerrce, qtiinte decima anno inditio
:

svlaris ftniiur.

duin videliir qiii (iiciuil quindecim. 87. In .\Is. erat cycli circuli cursu; delevi quod videtur glossa.

cirri(/i,

il. Sexiam decin:ain. Inicliige partcm.

Mox

legon-

Vn
iiiw

LlBEIl

NUMEUOHUM

QUl

IN

SANCTIS SCRIPTURIS OIXURRUNT.
A
priKlendiinus rcgnnm.
N^iin illud,
dieliiis Doniiiiiis tenlaliir in

«8
id dcclaral, qiiui

dcWre

iii

Palrein, el ViUam, el Spirilnin sanc-

qnod quadraginia

Inin.

eremo,

9o. Meiii

eii:ini

nuniernssepluaginia diiosJiscipuUis

quaiidiii in

liiie

corpore sumus, tenlaiiones
,

pnrlainii.s.

oslcnOii, ipionii^il,

D

miiius

biniis

anie

(acieiii

snam pr«Deniqne

Tentalio e^t eni n

nt ait

Job

,

vita liuinana

snper ter-

lernarii nninero in

se

inulliplicato.

ram
soiis

(lob. vii,
lliiic

1

).

ter viciesqn iloini

sepinagiuU diio raciunt.

Nim

et (i

9'J.

est

quod

Ezecliiel

qiiadragiiila
i|uia

diebii!!
iii

sexies tiuarliiin nuineruiii sn|ipiiles, et ipiatiinr praeferre clenieiila
et
i|ni

peccala

.luJa

m

proiiuuliavit,

tantnm

innirii, in iiiiilMis c iinta

suh^istuiit

,

lioc miiiido lic tiiin esl reniissionis liiicliim

ronseqni

sniil in opcrilius

muiuli

linjiis,

iii

qno

ipsa ele-

poeniienliaiii.

Iii

fiiiuro

aulem

niliil

pripstat conressio,

nieiita sulisisliml.

sed snla saiictoruin ci pinriim futura

esi relribuiio.

CAPUT
91. TriffiiaMNS

XXII.
mimcro.
Iriforniiler
ter pro-

CAPUT XXIV.
I>e qnnclrageiinio sexlo

f^e triceiiario

nuinero.

nunierus cx denario
Ilabet enini
et

245
rum
B

'00. Qnadrnyinla,
in

scilicel, ct sex

numero-

posiio consuinniatur.
pler

denarium

ralio

Evangelio pro timplo a;dilicalur; qui
cujus figuiam lemplnm a
cit:iluriini so

Palrenv,

et

Fiiinm,

Spiritiim

sanclnni, et

referlurail f.ihricaui dnininici cori oris, [roptcr quaiii
leinpli meiilio facla esi; in
Jiidaeis

piopler decein priecepta legis, qiuc nobis dono cjnsdcin Trinilalisadcoiisirvalion''m
Uiiic esl qiiod arc:c aliiliido
qu':a
vit:p

conccssa snni.

dostrucliim iriduo

ese

dicebai.
roiiccp-

triginla cubitis irigiuir,
fide

>'umcrns cnim ipse senarius

innliiplic.itiis

Ecclesia Decalogi

mandalo

Trinitaiis perfilalia

lum

Virginis el
et

partum dsiendit. Dixeriint
scx

eniin

ei

:

tilur, ciijus
9i).
Iii

exempla

in

Scriptinis

reperinnlur.

Qutdrayiitta
(.loan.

annis

trdificalum

est

lemplum

Zacbaria enim Duniinns Iriginia arginleos
iii

II, 211).

prelium sikc inortis accepil, ct

Evaugclio Clirisuim
Ipse

101. QiiaJiagics
giiila
[

se.xies

seui fiunt dncciui septiia-

Judas

lolideii)

argeiiteis

vciiiiiulavil.

quoqne

hcx,

qiii iiiiincrus

dieiuui coinplet oclo nicnscs
dics
,

Domiiiuset Salvaluriiiister cadeni xiale in Jordaiiem
descendit, el inundo Evangclium pra;dic:ivil. Siqui-

For/e, iiovem inenses], et sex

ipiibus

lcuiiiioii

narniii
qiiia

pcifecliim
liiijiis

lcnipus paricndi coniperitnc,

dein el Iricesimuslruciiiscoujiigatoriim

d:iiiir

prnpter

parlus

inimeri lcrinino (onipleatur, sed

carnis confliclum, nc lisidiiie siipcentur.

qnia

in coiicoplioiic doiiiiniti

corpoiis usqiie ad par-

96. Menses qiioqiie

tricciiis dielius coiisisliint;

bo-

luiii

idein iiuineriis iiivenitur.

Ociavo

eiiiin K:ilcnd:is

rxque totidem

2^4

niomenlis conficiuntiir, atqiie in
rcpclilione
tiiceii-

Aprilis pra;Jic;ilur csse conccptns,

et octavo Jvalen-

oniniiim reruni

peisonaruniquc
(ineiii

das Jaiiuarii naliis osse probalnr.

nalis aniiorum ohjcclio

pnnit.

C

102. Ali

illo

crgo die

iisi|ue

ad

isiiiiii

ducenli

CAPIJT XXIII. Dc
quailrayenario nuniero.

septnaginta et sex dies inveiiiunuir,
latis

qiiihus coinpii-

pcr senarium

nuiiieriim

qiiadragies

sexies

97. Quailragenariiis nuiiierus pleuitudinein indic:it
leiiipnruin, lanqn:iin en sircnla
miiiieri
lr:iiilnr;

adimplctiir.
fc( lio

Quo numero

et aedificatio leinpll, et per-

consummanlur,
el

ciijus

corporis declaratur, de quo specialilcr dixeral,

lypo ct lex, el proplicia",
iinadragenis
eiiiin diehiis
,

Evangelia

inons-

Et

in

hiduo smcilabo illud{Joan.
siii,

ii,

20). IIoc auleni

Moyses,

el Elias, et

dicebat de lemplo corporis

qiind, iiiorlis passionc

Doiiiinus iejuiiaverunt

pr;cbeiites iiobis sigr.ilicatio-

devicia, post tridnuin siiscitareiur. Sicui per quadra-

neni,

iii

quandiu

in lioc

sxculo consistimus, acuiiciis
vitioriiin

genarium temporis bujus labor,
per quinquagenariuni seterna
calnr.
illa

vel

terniinus, ila
slgnifi-

illccehris

carnaliuin

iiosinetipsos

absti-

bealitudo

neainus,uianentes suh conscrvatioiieDecalogi pnecep-

turum, qui per
lunditur,
ul

fiJein

iii

qiiatnor niundi parles dif-

103. Donariiis eniin

additus
sseculo

nd

qnadragenarium
inerccs
et
illii

decies

qiialer

ducta qiiadraginta

dies

laborantibus
persolviiur,

in

Iioc

fidelihns
priini

iniiilcautur.
ii8.

quam acceperunt
viiiea,

uovis^imi
iii

Hoc

significaverunl

qiiadr:iginla dies diluvii
s;i;ciili

,

opcranics

iu

sicque quiiiquageuirius

ilhi

procellas srilicet, et turbines
lilur Ecclesia.

bnjus qua; paiios in

D

ri

quie ac kililia sempileriia. Ilinc esl, quod

in

lege

Hnc

eliain et quadr.iginl:i auni in ere-

qninquagesimo anno jubilau

requies colehatiir,
liiijus

ad

mo,

qiiibiis

significatur
duiii

laboriosuin

s:cciiIo

sJLinificanduni qiiia post biborein
iiitur

niundi pervc-

habere ciirsum,

ad promissuin (oe'eslis palrise
r.

ad

liituri

requiem ssculi.

9j. Suppules, et qnaiui

etc. Noii salis percipilur

sensiis, ei alii|uid, iil opinor, deesl. 95. Isidnriis foria^sc scripsit, venumUedit.

siinilibus raiioiiihiis

97. Exposilio mystica numeri qnadragenarii his ct apud sanclissimos Paires passim

pro cxiuiio lempoiis spalio sumitur; sed ijuoJ liorcc diviJcreiiinr iii iriginla parles, qu:e Hiomci!(a vucaieulnr, iiescio an ahhi sciiplum
9().

Momentum
QuoJ

(icurrit, (pmd liic iiiiiuerns ipuidra^iiita Jicruii! jeiunio quoihimniodn a Cbrisio coiisecrains lueiil.
Leiii poioril
O.S.
Iii
;

Tanquoin eo sivculo consummentur. qu idraginta aniios. Verb;i
Jolii
iii

Et qiicdraginta anni. Scilicel, signiUc:iveriint.
cr:ii

repeii.ilnr.
III

Iricciiiinlis objectiii aiiTioriiiii

linein

Ms.

cl

Vul-

rernm ripeiiiione poua',

cipriniitiir

eii:iiii

in

con-

llispalensi ii, cui sanclus Isidoriis pnrfuii, c. 2, iibi usiirpaliir liuc ip^iiiii vi rl.uni tricenr.alis obrilio

jeetio,

iit

viJcri

polcst

iii

appcuJ. 4 aj

loiii.

II,

pag.

Mililia esl vila Itominis sujier tcrram. cala sunl 99. Iii Ms. ioli pro solis. 10:1. Eorle Ipgeiidum, iriduo susciialuriim. 102. lii Vulgata iioslra : l£t in tr^bus dicbns susci'

520.

Uibo

illitd.

m
246
luns

.LirtER

MMKRORIM

QLI IN SANCTIS SCRIPTIIKIS

CAPUT XXV.
De qninquagoiaiio numcro.
104. llicaulem
niinierus in

A
^'^**'

OCCURRUNT CAPUT XXVII.
numer.H ex
as-ei
se
eii.im

20!)

Halio de sanr.iu Pemecosle.

sniiclis

Scrip-

Q>'^'d'-«genanus
gisnit,

,,u;n-

.sacralus esl propier

Spiriuim sanciuin. Quincx yEgyplo
S,i,;i,

nn^gt^n^nnm

.i.lil.ii.

p;u lilms, per (|uas p;,rles
;

quagesimo enim die
il:il;i'

egressionis Israel
in

'l"infpiag,nt;, elliriuntur iia

qM;,(lraginla.

I!is

siinl

tal)ul;B

legis

verlice niontis

deni quadraginia.
el

Quaterni quidraginla. Quinquies
qiiailra^inla. Decics
liini

pobt passiiinfin Clirisli quinqiiagesinio die tle-ecnilil
siiper

octoiii qiindraginia. Octies quiiii

cx\

liileles Spiriliis

sanclus;

quatcrni
iileoipie et

«|uail,aginla.

Vicies

qiiadragiiil;!,

qiiin-

et

quagesimus
esi.
1(15.

psalmus

indulgenli;e

et

reinissionis

additis X, elficiuntiir quini|iiagiiila.

109. Per

liiis

niimeros siginficaliir
iii

in

qiiadragena-

rio nnmerii pia-.seiis viia,

Unde

quinqiiagenario vero fuIriplicalus ruil

et

in

Evangelio qiiinqnaLjinta

etiam
tina,
qiii niinieriis

quinqiiagenarius
qiii

ilenar

i

debilorihiis relaxanlur. Nain

qiiod in dilnvio
illiiin

iiiimerum per ectoruni,
siiiit.

ail

e.im in
diiclus

vi aiii

qiiinquaginta ciibilis arc;e

altilurio dilFiisa
in
,,
:

esl, ejiis-

ailernani pr.Tedeslinati

dem samii
"
es(
iii

Ter eiiim
ad
,

lacit

Spirinis

ililalaiam

niimdo graliain
.

ilesiKiialia!, siciil ilicil .^postoliis
_ .

LrttUu Dei dwiisn

r

.^

ci
i>
.

,

adililis

^^ c , cordibiis noslrix pcr Spiriium sancliim, qui diilus
.

•,.

j


qui

eliam ....

lr;l,iis. Ipsi

ostendiinl illam senlei,,.
, .

'''""

E^^"!^^'". 'f Q"3 cLiii pisces

litlus

educli

siinl,
esi nobis

eiant pondere inagni,

id

esl,

aclibus el
iii-

{Rom.

v, 5).

vita

prseclari.

Scptimus
et

deciiiius vero
iisqiic
qiii

imnierus

C.\PI)T XXYI.

cipit

ab

iino,
ci.iii.

pervenii

ad x

et vii, ei (acit
ipsi

De

sexagenario numero.

eosdem
a

Tie- antein

addiinlur,

anle

100. Sexagenariiis numerus,
lecto

cujus siimma
adinipleiur,

per-

legem, sub lege et snb gralia.

senario

per

denariuni

signilicat

HO.

Ideo

in

psaliiio seplinio

decimo

sic diciiiir

:

onviies sanctos, qiii per

observ.itionem
saiiclilaiis

decem nianll;ec

Cum
et

eripiel

eum de manu omniiim
praeseiris

iniinicorum
ali

ejiis,

daloriim

perreciioneni
in

accipiunt.

de maiiu Saulis,

ul osieiidereiiir jain

omnibiis
iii

Salomon de Chrislo
tiir
:

Canticis canlicorum eloqiiiille,

lentationibus

vilse caruisse, et

illo iiu-

Scxiijinla,

inquit

regince

(Cant.

vi,

7),

mero esse sancinrum,
qiii

id

est,

in

i

lis cliii
i|iii

piscibus
li

sanctorum

scilicet aiiinia;, lidei vinculo Clirisii

amore

in

litiore

separati

sunl, id esl,

fuii

linc

connexx, qui diim
copiilantur
tantur.
,

Salvaiori...

(per)

obclienliam
ciimpu*^^

vita,

omnibns

lenlaiionibiis hujiis

iiiuinli,
illa

qui quasi

qnasi

sexagenario

nnniero

pelagus est, caruerunt, et jani in
siint.

xleriia beati

111. Numeroaulemquidiciturconipuiari ab iinous11116

107. Hi sunt quibus el

ille in

Evangelio sexagcsi-

mus

fructus permiltilur, qui divinis maiidatis perfccti
carnis

248"^'"

inuliiplicat,>, fiuntcLiii,

idesi,ad nniim
;

adde
agoiiem adversus
conciipiscentiam geriini;
sed idcirco sexagenaiiiim percipiunt friictiim,
qiiia
fiuiit

diio, et (iiini tres. Adile ires. et (iuiit sex
;

adde

IV, et liuni

XXI.

ad baiic usqiie Ktatem congressio exaliai
exsultatj libidinum.
ciiroiia. Iliiic est

[

Fune,
landiii

decem adde v, ei fiunt xv, adde vi, et Adde vii, el finnt xxviii adilc viii, el (iunt
;

Quandiu ergo ccrlamen,
et

xxxvi; ailde

ix, et

fiuiu
;

xlv

;

adde
xii,

x, et (iunt
fiiiiit

lv;
;

quod

mililes in

247

adde
procini
tii

xi, et fiiinl
XIII,

lxvi

adde

el

lxxviii

adde
lielfiiint

et fiunt

nonagiiita
et
fiiint

uiiiim.
;

Adde

xiv,
et

et

positi
licis

pnst sexagesiiniim

aniium cerlamiiiibus

cv; adde XV,
;

cxx

adde xvi,

fiiint

sub

raliuiilur, et in otio conscnesciint.

cxxxvi
ruisse

adde

xvii, et

fuml

cliii.

10.1.

In Viilgata
Iii

:

C.liarilas

100.

Ms. erat
iit

illiv

Dei diffusa esl, etc. reginm. In p;irva lacuna stip-

le^i poteiil cavisse,

quamvis iierum occunat

plevi per,

seiisiim rcdileiein, cl fort;isse aliiid

non

dsesl, insi
I(;8.

)ier

fulelcm.
viilel iir
fl.<;s?i

Con

iipliiiii

'/"af/rngiiWa, bis deni
li;ec

qnadraijinln.
pr;i'Sl;irel, Ins

Pni
qiii

qiiilins verliis

laiuum legere

vichi qunilraginta.
n

curuerunl. 111. II^vc lire lotidem verbis e\ sanclo .\iixiistino iii psaliii. XLiX Cenluin erqo quinquuqinta iris p^sces non lanliim numerum sancluriiin siqwfirat, elc. Dciin iiutem, el scpl m, si numerca ab iino us jiie :iil decein et r,eplein, addcndo nuiiicrns oiiincs qndniini, ul ad niiim
:

lOlt. Fniie, 110. Verlia

Dco
iii

in

vilam, elc.
:

aildas diin,

addns

liia,

uddas qiiutuor,

ul

fuiiil

decem,

|isaliiii

Viil^:iia li;ec siiiit initin

In
ca-

die

qua

ir pnit

e!:m

Uoininiis dc

uianu, eic. Pro

iiddendo quinqiie, ui fiaiil ijuinque, eic, iidiiendu dccem et sepiem, cfficiunlur ceiilum quinquugiuln Irin.

;

SANGTI

ISIBI^^I

HISPALKNSIS EPISCOPI

DE VETERl ET NOVO TESTAMENTO
QU^STIONES.
nL"yESTIO PRIMA.

CU/ESTIO
jSovnm
est
ei Veliis
8.

IV.

249
AdiB
;

'• Difi

iiiilii

,

qiiiii

esl inler
:

Dic mibi, prima

lilleia u

pro

(|uii

accepit n«-

Teslaiiieiiluiii ?

Respoiidil

Velus

peecatum

ineiin.'De augelis,

de ante sacula, de Adam, do
V.

unde

dicil

Aposlnlus

:

Reynavh

ntora nb

Adam

anima.

vsque ad

Motjsen (/lom. v, 11), el reliqua. INovuiii
9.
riil
:

QU^STIO
Tribus,
iil

rsi Christus de Virgiiie iiatus.
2.

Dic mihi, quibus nuininibus dictur a? Reiponest
,

Uiide Proplieta dlcit
:

:

Cantate Domiuo canlicum

alepli

in

Ilebrseo,

alpha

iii

uovum
lit,

quia liomo novus venil; nova pr*copla ailu-

Grxco, a

\n Laliiio.

id est, Noviini

Testainenliim.

QU.ESTIO
in

VI.
liiigiia

QU^STIO
5.

II.

10. Dic milii, Evaiigelium in ciijus

dicilur?

Dic

niilii,

quaiili
:

libri inlelligiintiir

Nnvo

Iii

(irxca

;

et in

Laiina, id esi, buna nunilaiio.

Testa^nenlo? Respondit
iiienlo lcgis

xxvii,

et in Veleri Tesla-

QU.'ESTIO
11. Dic
milii,

VII.

Mnysi xlv

libri

sunt; jnxla septu.ngiiita
libri intiliiLiuiiliir.
tiil:il

duas
i.

liiigiias

seplunginta diio

pro quo dixil
''"''''

Duminus ad Abra''«

Veuis

est,

qu:indo les alien;is
largiliir.

lionio
est,

;

Nn-

liam
''^

:

Exi de

251

'""> «'

cognalioiie tua, ci
pi:rsniiaiii

viim,

quando prnpiia

Velus
:

inaluiii

pro malo redditur, uiidedicilur
ei csnlera,

quando q Uculum pro
vindi-

''"""'

'""™

""' ('''"'•

m'. >)? Abrali.im
;\bi:ili;iiii
siii

(iliii-li

gerebal.

Siciit

djinl^ii
;

terram,
iii

ijt

ocule, dentem pro dente,
ctani pertinent.
iius

quM ad

cngnatioiiem, et domuin palris
qiiain

vrnit

teirain,
geiitejji

Novnm

cst inimicns diligere.
:

Dumi-

igiiorjbat

:

ila

el

Cliristiis

diinisit

dixil

iii

Lvaiigelio

Diligiie

ininiicos

vestros

suani, buc e-l, Judxoruiii. 12.
Ila

tienefacile

liis

qui oderunt vos {Matili. v, -44).
esl,

eximiis de
iiiundi
,

Icrra
el

nostra

nos, quamln do
coiileiiiiii-

250
iiilroire.

^-

Vetus

peccalores

iii

ii)feriinm

de-

diviiiis liujus

de

biciiliaiilnis

sceniJere; Novuin esl, conversos

Et Vetus eril
in

iii regimm Domini omnei peccainres tl impios ad

inus, ei

de cognatione nostra, boc
palris
iiuslri, lioe

esi, viiiis, ci

de

dnmo
miiiidi.

est,

de

iiiemuria

liiijus

diem

judicii

iiifermini

desceiidere,

ubi

seinper

inanebunl.
iiiiiii

Novum

est omiies jnstos in regnuni Dos:iiicius
iii,

QU/ESllO
\T>.

VIII.
ciijiis

iiitroire;
et

uiide

Petrus dicit
13)
;

:

Novus
iii

l)ic niilii, nonieii
:

apostoloruin
;

lingua di-

Itomo,

nova terra (II Pelr.

et

nova

eriini

ciiur? Respoiidit
piclaiiliir.

In Graecj

in Laiiiia missi iiiler-

incmoria priora.
ti.

Et Vetiis erit in igne piiig.ilorio
purgari;

pro miiiiiiis

QU.CSTIO

IX.

peccatis

Nnvum. quaiido pnrgatus exinde

q

U. Dc
Rospuiidit

mihi, episcopiis
:

in

cujus lingua dicilu:

?

luerit in regnuin

Dnmini.

lii

Gr.-eca
iiuiiieii

;

in

Latiiia

specutatores. Epi-

QU^STIO
7.
dit
:

in.

scopus aiiteni
dicilur.

esi uperis,

non

liniioris.

SciJt

Dic

niilii,
:

lilier

quibiis

nmdis
ail

Responvellilie-

se nuii esse cpi«copuni, qul pracesse desiilerai, iiun

Quauior

/i6)i

diciinuir

legeiidiiin,

prudesse.

randuni. Codex dicilur ad condieiidiim. Volitmen diciiur ad volveiulum.

QU^STIO
10.

X.
I'.."-

Dic

iiiilii,

f/er«s in ciijiis lingua dicitiir?

De lioc opere, et de ralionibus qu,i> pcrfeuim isse geniiiiium sancii Isidori, quamvis adliiic piiblicam lucem nnn videril, abiinde dispmavi iii Isidoriaiiis, ca|>. 6i. Iii eo auteni de>cribeiido it.i libiarii eirures correxi, ut iiniinunqiwm apcrla vilia intiicta relii|iieriiii, ex quibiis geiiiiis i^ciibeiitis colbgi possit. l'ro respondit, quod est iii Ms^, repoiii posset rcipondet , aul respondeiur. 5. Ms., lcx Moysi. Librns Veleris el Novi Testaineiiti eodein iiiodo septuaginta duos Isidorus numeNuni. 1.
.«iiadrnl

iioiiiinaliviis pro inregno Domiiii,

ab1;ilivn
iiisj

ac forlasse legeiidiiin crit allipind verliiiiii desil. .Niimeri
:

i, S, 6, videiilur coliocari debpje anle nuiii. 3. 7. Fvirle a leiiendo... a condendo, elc.
8.
i^Is.,

pro quid; sic

eliaiii

iium. II. Furle prc-

pier quid. 11. Iii Viilg:ita

: Egredere de terra, ctc. 12. I'ru coiilcmninius forte recedinius, vel concedi'

lat

iii

Pri'a-iniis, iniliu.
:

5. Veiba saiicti Peiri suiit Novos vero ccelos et novam terrum,sccuiidum primissn ipsius, exspeclumus.
C.
Iii

Ms. pru minuta peccala

nus, vrl contendimns eiire. li. SiiKtus Aiigiisliinis, de Civii. Dei. c. 10: Iu~ lelligal, nim se esse eiiiscuintm, qui prceetse diUxerii, non prodessc. Vide ili.uii Qiia'stiuiium dialoguiii sub Augiisiiiii iiuminc qux>l. ulliiii.

;

sic passiiii

nccurrit

rATRUL. LXXXIil.

Sd:
g|ioii(lil
:

S.
Iii

ISIDORI IIISPALENSIS EPISCOPI

504
vero
ati

Grxca

;

in

Laiina sors Doniini inlerpre-

A

("ecit

,

baptisraiim

incipieniliitn

Nuvuiii.

latiir.

QLiESTlO
QU^ESTIO
XI.

XXII.

27. Dic

mihi

,

cur esuriil S:ilvalor? Ut illuderet

10.

Dic milii, abba qun liiigua dicilur? Hebraice,

Salan.im.

r.riece paier, Latine yeniior.

QUiESTIO XXIU.
28. Dic milii, ciirnon amplius
clericus? Responxi.

QU/ESTIO XW.
17. Dicmihi,
dji
:

diebiisiejunavit

qui prirous fuit

Cbristus?
darrt.

Kespondil

:

Ut Moysi

et

£11« concor-

Sanciiis Petrus.

QU/ESTIO XXIV. QUiESTlO
XIII.
suiit

29. Dic
quae ex
:

niilii,
1(1

quoinodo
:

paier

JudJDOTum menvoratiis

252
cre;ivil

'^- ^^^ milii,

quanta

niliilo

dax
esl,

fuil?

est

Cain
:

paler

Jud.-eorum
est

omnipotens Deus?
et

Uespoinlit

iv,

id

est,

qui dixil

Domino

Nescio ubi
,

(raler
,

meus,

aiigelus,

anima, cflehim,

et terra. Keliquae

vcro

queiu

occiderat.

El pater Cain

id esl

diaboln^,

ereaturae ex Ipsis procedunt.

qui meiililiis esl

Adx

:

Quod nonmorte
fueris.

moiieris,si

QU^STIO
19. Dic
iiiibi,

XIV.
iiitelligilur?

pKVceplnm dominicum tram^gressus

coelum quid

Respon- „

UUiE.STIO XXV.

dit:Angelus,

et terra, id

est,

sancia Ectlesia. Et

254
iie

^O. Dic niihi, cur diclum est

:

Octtlum pro

coelum animae just»,

et terra peccalores.

oculo, denieni pro denie, et reliqua quac ad vindictaiii

QU^STIO XV.
20. Dic mihi, quibus modis crediiur Deus? Respondit Tribus sive quaiiior, id est, Deus bonus,
:

pertioeni? Respoiidit

:

Ut esset

tinior

in

populo,

quidquam

liceret

quod

sibi nolebat.

QU^STIO XXVI.
51. Dic mibi, justilia qnibus vel
ilicitur?

perfectus,

omnipotens, sempiternus debetur ciedi,

quantis modis

(|uia sine his dici

non poiest Deus.

hespondil

:

Quin^jue .jusiitia Yeieris Testajusiiiia

QU^STIO
21. Dic
inilii,

XVI.

nienti, jiisiiiia

Novi Testamenli,
misericordiam,

ad juiiican-

quibus modis adoraliir Deus?Re:

duni, jusiiiia ad

jusiitia, qiia; vide-

spondit

:

Tribus

qui

adoraiur,
;

non adorai;

qiii

tur ab bominibus esse.

crealor esi, et non crealura
et peccata dimiilit.

qui sine peccaio est,
est,

QU.ESTIO XXVII,
52. Dic mibi, quania

continet ignis in se? iv. id

urii, illuminat, calefacit et sanctificat. Sanciifiin

QUiESTIO

XVII.
facit

iiiiiii, M c 22. Dic mihi, quibus modis

iustiiiam Deus j

care auiem proprie . o (igiiram
,.

. Spinius sancli

sua iiatura non babet, • .
teneat,
.

licet
i

qiii

urit vitia,caleiii..
i

cumsanclissuis? Respondit:Tnbus: monslrat,
sciant
;

persuadci, utdiligant

;

ut »- ^_._ facit adjuvat, ut perflciant.

,___,_ _. frigidam aiiimam,

,„„„,;r.„„. „ „,..„ sanciificat peccalorem,
fiigat.

minatcor, unde leiiebras ignoranti*

QU^STIO
23. Dic milii, cur
spondit
:

XVIII.
accepit

QU^STIO
mandalum? Re53. Dic
tur
:

X.XVIII.
in lioc

Adam

mibi,

quid

iiilelllgitur

qiiod dici:

Ne
-^-

se

Deum putaret, sed subditum. QUiESriO XIX.
,

Da

paries vii, iiecnon et viii. Itespondit
viii,

Jud^i

nun dederunt paries
dici
le-

denegaiiies resurreciionein
vii,

253
gem

Dic mihi

cur vultus
:

Moysi

lerriliilis

Dominice; sed dederuni partes

eredentes
id est,

rrat in populo? dabai.

Respondit

Qiiia peccatoribus

Sabbato.

Tu vero

crede et bonoia utnimque,

nova

et vc.era legis, ut

non

sis

Judseus, neque gen-

QU^STIO XX,
25. Dic
pe librum,
niilii, in et

lilis.
:

Apocalypsi

i

ro quo dicit
in ore

Acci-

QUyESTlO XXIX.
34. Dic milii,
E(i ipiod

comede illum;
et

et erit

meo

dulcis,

cur caput noniinalur? Respondit
iiervi.

:

quasi

mel,
:

amarus

in venlre

{Apoc.x, 0,10)?
in

hinc capiuiii iniiium sensus et

Respondit

Mellica

est Scriptura
;

ore Eccle-i.-K,
iii

QU^STIO XXX.

qui sunt sapientes, elfideles
isevientibus.

amara XXI.

esi

hareticis

255
vel

•^'-

D''^

mibi, eleemosijna qua lingiia diciiiir,

quid iiiterpietalur?

Graece dicitur eleemosyna,

QU^STIO

quod

Laliiie dieitur Dei mei muneralio. Misericordnt

26. Dicmihi, cur cirtuincisus esi Dominiis, ctcir-

a misero corde
cilur,

dicla

:

unde Dominiis misericnrs di-

cumcidereiiondebentbnmines? Responilii Quiacircumcisionem ad finienduin Velus Testamentiim
:

ct

quod subvenit bomini misero corde ba-

benti.

i/eli ;

18. Legi poiest Dominm pro Deus; et mox «iiin Ms. cst angelos et reliquas ... creaturat. 20. Cod., crei/ciur... Dewn bonum, etc, debetur

credere.

21. Meliusviderelur quia adoratur, elc. Etiteruin ac teilio, qtiia pro qui. 23 Forie legeiidum se Dominum. et devoru 25. Verlia Apocal\p5is: Accipe librum iltum... et eral in ore meo tanqunm mel dulce, el ciim tlevurussem eum, umaricalus esl venter meus.
,

26. Forlc circiinicidi iion debent omnes ; prius fuil homncs. 30. Forte licere pro liceret. 52. Iii Ms. lecit pro licet, et tenit pro teneut. 55. Ms., i'£(fia legem. Forie novam el velerem legem. Quid sihi velinl b.ne partes sepem et uclo ilidicaium fuib in libro dfl Nunieris, ad cap. 9. 't\. Vet. Cod., capiunlur initium 4e)i»i. 33. Forte eo quod subvenii homini miserum cor.

:

2115

DK VF/FERI ET NOVO TESTAMENTO 01'^.ST[ONES.
UUiESTIO XXXI.

20(5

A
spirlliis creavit
:

ii. Qiiaritis gradus

(liacoiiiis, qii.imlo

lavavil i>«-

36. Dic mihi,

qviaiitos, vel

quales
:

des discipuloruin sunriim.
45. Quinliis gradiis presliytcr, qiiamlo Iienedixil
panciii, et Ircgit, dedit discipulis siiis. Islos quiiiqiie

oninipoten; Dpus? Responilit

Tres

wium
;

,

qni
qiii

carne non iPgiiur, carne
legiliir,

id

esi,

angiloruin
c.irne

alliini,

et

non cuin
qiii

niorietur, id esl,

gradiis aiile p;issioiieiii iniiilevit Clirisliis.
4().
lite

linminiim;

lertium,

cariie tegiiur, et cuin

carne

Sextus gradus

osli:iriiis,

qiiando

ilixil

:

Tol-

indrielur, id est,
liuin.

juineiiloriiin

et

brulorum aniniacreatiis
est,
iit

porlas, principes, vestras, etetc':amim,purt(E ccler-

Ilomo

itaqiie

sicut

in
,

niertio

tiales

{Psalm. xxiii, 7).
^^- Si'ptirnus
gradiis

essel

inferifir

angeloruin

siiperior

iumenloium.

257

eplscnpns

,

qiiando

QU^STIO XXMI.
37. Dic milii, dilcciio vel cliaritas
dis coii^isliint? In iv. Ilucejl,
in

lov:ivU hi.Tmim siinni siiper capila di cipulorum suo-

qnot mo-

T.im, et beiiedixil cos.

primiim iuDei (iinure,
nosnielipsos
,

QUif-STIO XXXVI.
48. Dic milii, quid esl lioc quod dixit
Evaiigelio
:

vel dileclii>ne.
Deiiiii

Secunduiii

,

sicul

sic

Dominus

in

ameiiius.

Teriiuni pruximos.

Quariuin cliam

Facilius esl

camrlum
in

per furamen

acut

iiiimicos.

Iramire

,

quam
:

divilem

regnum
,

Dei

introire?

33.

Denm
,

ergo plus
sicul nos
:

quam nos diligeredebemus
inimiciim, ul proxiinnm.

:

B

proximniii
iiisi

E(

camelum nisi genliles liomines signiricai?quia anleqnam Christus veniret, torRespondii
Qiiid

per

Deum

primiim dilexerimus, nosmetipsos

niini-

liiosi, et

gembrosi eranl,

idola

adorando, vel colendo.
nisi

me

diligere poteriinus.

49. Quid per illud foramen,

incarnatio Cbristi
Qiiid per
illiini

QU^STIO
o9. Dlc mibi
,

XXXIII.

in uiero

sand.-e Maria: describilur?
nisi Judaei,

regiium Dei quibiis modis Inlelligi:

divitem,

qui de lcgis litlera

se divites

lur?

Respondit
,

Qiiinque

sperabant?
:

id

esl, Cliristus,

fides,
rio,

Evaiigeliuin

Ecclesia pra>sens, vel ipsiiin
fiiit

regnum
.loan'-

Tria refugia Dnniiri babcbanl,

id esl, in

mon-

cceloriim. Noii

pceiiitenlia prxdicaia anie
:

le, in

de^crlo, el in niarc. Exempliiiii nobis ad aliictnni|ii:iiii
iii

nem,

qiiia ipse

dixit

Paemtentiam

rein jiistiliam ascendeie
agile;
iii,

inoiite; Cbnlein-

appropinplativa seciari,

quavit enim regiium coelornm (Slalth.

lanquam

in deserlo; fugere,

tanquain

2).
ir inare.

QU^ESTIO XXXIV.

qua;stio XXXVII.
causis se voluit
:

25S

"50.

Dic

iiiihi,

pro

qiiibiis
?

51. Dic mibi,

quibus
,

siibstanliis

cunslat Iiomo?

Domiiins a Joaniie liaptizari

Respoiidil

Pro

iv

:

Uespondit

:

Tribus

id

est

,

aniiiia et

corpore. Uiia

prima ut quia liomo natus
impleret et buniilitaiem.

esl,

ut oiiinem jusliliam

Q

Seciinda

baptismiis

,

ut ut

suum baptismiim

Joaniies confirmarel.

Tcriia,

dum coniemplalur, spiritus esl; dum sentit, sengus est; dum sapit, anima esi; dum intelligil, mens est; dum discernil, raiio est dum congst aniina quje,
;

aquas Joannes sanclilicaret. Quarla, ul nullus dedigneiur a servo suo baplizari, duni ipse Dominus a
servo suo baplizatiis est.

seiitit,

volunlas est

;

diim recordainr, memoriaest;

dum inemhra
')2.

vcgetat, aiiima est.

QU.«ST10 xxxviir.
Septem sunt modi
prxdicaiioiiis,
id est, daterreiivel

QU^STiO XXXV.
41. Dic
niibi
,

(|uomodo,

quando implevit
:

ccndo,

persnadendo, increpando, arguendo,
:

Cbristus septem gradus? Iiespondit
lectnr,
dixit
:

Primus gradus
proplieix, et
iv,

do, muiceiidu cl promiltendd
discipulos
,

huc
,

est,

docendo
Irepidos,
pravis et

qiiando
Spirilus

aperuii librura

Isniae

persuadendo personis
contrario>
,

increpando su-

Domini super me {Luc.

18).
vii

perbos

,

argiiendo

terrendu

42. Secunilus gradiis exorcista, quando ejecit

iniilcendii

iracundns,

258

proniittendo

da'monia de Maria Miigdalene.
43. Teriius gradus subdiaconus,

bonis, pravis lornienta, bonis vilam xlernam.

quando

fecil vi-

QUvESTIO XXXIX.
S5. Dic mihi, qui primus propheiavil? Respondit

iium de aqua in Chanan Calilxx.

57. Cod., consistent pro consislunl , et secunda, quarla, pro secunduiu, quartum. 58. Iii Ms., potemus pro polerimus. 40. Prajslaliit legere, «/ aquas Joannis sanctificaret; nani i facile vcnilur in e. 41. Seplem gradiis, sive ordines plerique tlieologi dislinguunt, sed alio iiiodo ens percensent. 42. Exoicislae gradus incboatiis , et denotatus qiioqiie fuit, ciim Jesus Cbristus teligil nures surdi
ct iiiuti
,

D

Cbrislo iiislitiiium fuisse incboalive
cuni|ilelive, ciiin
iii

,

et denolalive,
;

nt ainnl, ciiin einenies et vendenies ejecil de leinplo

ultima coena primain saccrdutii

pi.te^laiem dlscipulis siiis conliilit. 47. Episciipaium veriim esse ordinem a presbyteraiii disiinciiim, leneul jam ciiin caiioiilslis pleri,juu recentiores ibeologi. 48. Fnrte et giblosi erant. Alii cametum de fune

explicanl.
511. Videiiir id pertinere ad aliam quxsiionem, ciijusdcsit iiiiiiiim. 51. Reponenduiii censeo duulius pro iribus. Muliia in liiie erat b«c qiiaesiio sic, <ium membra vegetat;

diceiis

:

Ephpheta, quod

est

adapenre.

43. Alii dicuni siibdiacuiiatuiii instiiutum a Christo iii ultima coena. 44. Ex alionim opinione Christus diaconalum insiiiuil cum in ultima coena corpus suuin et sanguiiieiii discipulis dispensavit. 45. Forle, deditque discipulis ntis. Cciiseiit alii osiianaluin 4(1. anie passioncin a

supplevi

saiicli Isidori in

ex Opere imperfeelo de Numeris furtasse Ms. Vaiic. Regina 199, in qiio hsc ipsa siint , el supra legitur dum siipit , animus, elc> 52. Deest initium hujus qnxstiunis.

«JU7
Ailaiii
i!
,

S.
(iiiaiiilo

IS;DOtU IIISPALE.NSIS EPISCOPI

2oa

liixil

:

Iloc iiuw o» ex oaibus meis,

A
55. Dic
:

QLiESTlO XII.
niilii
,

caro de caine mca.

qiiare

fiiil

diliiviuni
filias

sup(!r lcrr;< ?

QII.ESTIO
.Si.

XI,.

Respondit
qnantas
viilnles
;

Filii

Dei accepcrnnt

lioniinuin

ex

Dic milii

,

infaiis
:

pnr\iiliis
:

(imiiiliiis
filii.
Illi

quas

sibi

elegeranl;

iiatiqiie

suiit ex e:s
iii

liabel?

Respdndil

iv

Non

I.bsus

niciiiinil

nnn

fiicrunt gigantcs,

et innlta niala fereiiinl

perseverat iiiira;

non

(lilectntur
lo(|uitur.

pnlclira

finiiiia;

lerra

,

et iiou placnii

Doinino.

Propierea

(i-eievii

eos

non

alitid cogilat vel uliud

r>oiiiinus

per aijnas diluvii.

HISPALENSIS EnsCOPI

MTSTICORUM EXPOSITMES SACRAMENTORUl
SEU

QUiESTIONES IN VETUS TESTAMENTUM,

m
Pll/EFATIO.

GEKEsm.
B
prolixitate
faslidiiiiii.

Prolixa enini ct occnrin l.rdet

259 '

nisloria sacr:c legis

iioii

sinc aliijua

pia",-

oratio; brevis et a| eria delectat. Et quia jaui prlJein

fiuiiliatione fuluroruin

geslaatque consrriptaesl. Nisi

juxta

liiteram

a

iiiibis

sermo

lotus

coiilexlus esl,

perlineretail praeriguiatioiiismysteriuin tain innliiplcx

iiecesse esl
allegoriciis

iit,

proecedenle

liiiiloria;

fundanieiilo,

rerum umbra ge-larum, nec doi ens Aposlolus Lex umbram habet (uluronim boiwrum rcl ipsam imagiiiem rcnm.
:

dice,

scnsus sequaiur. Nain fignralilcr guaedaiii
vere tanquain propbelica ind;cia

non

ex

liis

iniellignniui',

pra;cedenli:i fulnroruin.
i.

2.

Proinde qnaedam,
facia

qu.T.

in

ea

figuraiim dirla

Sane non omnia

qii;e

iii

lege el proplielis scri-

vel

snnl, et suni plena

inysiicis sacramentis,

p;a sunt mysterioriim a;iiigm;iilbus obtegiiiitiir; sed

fldjuvanie snperna gratia, in lioe opusculo exsequenIC5 iiitexiiimns,
lias

pro

liis

qiix aiiquid siguificant, etiain quae
connectuntiir.

niliil

$.;-

velerumque ecclesiasticorum sentenveliiii

gnificant
biijnsiiiodi

Sicut

ciiiin

iii

ciiliaris,

et

coiigreganics,

ex

diversis

praiis
miiliis

(lores

organis miisieis, noii
caiioiuin
ali([uid
iii

qiiideiii oiiinia qii;(!

leclos ad

maniim

fecimiis, et paiica

de

brevivel

langiinliir,

resonanl,

sed taiituni

ter persiringentes,
rdiqiia
liiosis,

pleraque eiiam adjicientes,

cliorda;,

catera tanien
iit

tolc cilliaric corpore idco

ex parie mulaiiics, offerinins iion solum stn-

facla siint,

esset ubi

coiineclerenlur et quo

len-

2S0

*cd

etiam

fa-tidiosis

lectoiibus,

qni

Q

dereiitur

illa qii.i!
:

ad raiililen;c siiaviiatem inodiilaliiin liis

nimiam longiludincm sermonis abliorrent. 3. Brevi enim expositione succincta non

rus esl ariilex
faciunl
;

iia

propbelicis nairalioiiilms

de

quu!ipic dicunlur aut aliijuid soii;inl in signilicalioiieiii
iies

Myslicoruiii. Arcvalnsbic scripseral Secreiorum
in aliis liiiius nperis titulis. Grialii

sed

sacraineiilorum

;

qiiibus

in

unuin
iii

concjeslis,

leposnit Mijslicorum, < 1'eiiuinnm sit Secretor. » nem. €;feieriiin, linc loco noiain sequeiiiein subjungit < De sccrelorum, sive, ul Grialius eiliArevahis :

edilionem seculus, quamvis, ail, forlasse magis Kelinuimus scciinJaiii lcciiii-

tiber dicitiir

Quastioiium. l'lura
itiiiiiain

pra'fal.

idem ad Ope a

l^idori. Giu.u,.

Ibid. Qui

ila Paleiil. ct iliio

lonyiludinem sermonis abliorient; Oxoiiienses. Qiiibns niima longituilo
\a|i
iil.

sernioiiii obliorrel,

niysticoriim Expdsiiionilius sacraineniorum qiiid "0 moneie expedirel, p(\ti pntest ex prulegolioc inenis, op. 05, ubi de hoc opere niulta verba feci. eariiiii .S.ilis nuiie sit inilirare Grialiuni auctorein esse iioi:iriiin quibuscuni nostras non ita mullas inlerse(lil,
I

moiiis abliorret, Gnadaliip.

Qnos iiimia lonijitudo serQuoriim iiiinia loiigitudo

sermonis abliorrct, Lauieiitiau. et Coinplnt. Ideiii Isidoins, iii Uegiil. nioiiacli. Pliilaryyria' contngiuin, ul
:

leiliiferain jiejleHi (iiionacbiis)

aiburreat.

Grhl.

remus.

Neque vero arguineiuum
opus

ejiisinodi

est

iit

Velernin eeclesiasiicoruni noiiiina, quorum sciiteiiiias coiigicgat, paulu posi iiuin. 5 receiisei
Ihid.

loiiga explicatione

sil; et nbi seiisus

comniodns

ex isidori veibis eruiliir, non e.-t nimis aiixie qn.Trendiim, an oninino ea ipsa verba illius auctoris ijiieiii seqiiiuu- cxpresseiit, aui etiam expriinere volucrit. >

r\

Edit.
2.
saiicti
/•-(

AnEV. Et quia jain pridem juxta Hlteram. Iia Sigeberlus de eo Totum Yetus 'icslameiilum simpliciier expoiiendo perciirril. Iloc nobis deesse inagii;c dividi.-e esl, nisi loite id Glossx sunl qux vocaiilur Ordinarix.
Isivlorus.

c>.

:

.

SHiil

plciia

myslicis
,

lldcfonsi
.iaiii

verbis

qu.-e

sacramenlis. Ex liis et subjicieinus, tiluliiin

Grul.
4.
siiiit

aboliiiini buic operi lestiluiinus. Ita enim ('.ollefiil etiam dc diversis ll.lcfoiisiis In Vila Isiilori

piorMis

Sane non omnia, usque ad foiiiiccteimir, verbT Aiigusliiii duohus ex locis apiaia, ex xv de Gi2, el xxiiioiilia Fausi.,
c.

:

>it., c.

9i. Grial.

uuclonbus qiiod ipse

cvijiioiniiuit

iccreloritm

c.rposiliu-

2U9
fiiiuroruui, aut,
si niiiil

QL'/EST10NES IN VF.T. TESl AM.
soiiaiii,

l.N

GE.NESIN.
Priiua cniin die luceiu
fides.

JIO
(Idci

ad hoc

iiiler|ioiiuii-

A

credulitalis apparcat.

lur, ul sit uiidc illa

sigiii(ic.:iiliu

laiiquaiii

sunanlla

dedit, qiiia prima esi in

cunvcrsiune

Diide ei
esl
:

cuiiiieciantur.
5. Ilas aulen: reriini gfslaruin figuras
lliesaiiris
iii

islud primuni

iii

Dei prx-ccptis
est.
iii

iii:iiid;ituiii

Uo-

de niyslicis

minus Deus tuus Deus unus
ip^e Uomii.us
luil.

Piopler qiiain

(ideiii

s.ipienliuiii,

ul prxdixiiiius,

depruiiieutei^,
;

eliaiii li-ibiliter

iuuiidu appurere vo-

uiiaiii

rorniain ciinipendio brevitalis coniiaxiinus

111

qiiibus leclor noii i;oslra lo^el, sed veieruiii rcle-

5.

Et

divisit

lucem a tenebris

;

nam

liinc

Deus jnxla

i;el.

Qudil

eiiiin

cgn biqunr,

illi

dicunl;

et

vox mea

praiseieiitia;
liei

suse gratiam divisit justus, id est, filios
a

ipsoruni est lingiia. Suinpla ilaque suiit

;ib

aucloribiis

et

lueis,
viicaiis

peecaioribus,
illos

lauquam
;

a

lenebris;

Origene.Vicloriiio,

261

Ainbrosiu, ilieionyinu, Au-

jiistos

diem, el

iiocleni

naiii

quod

iii

giistino, Fulg.nlio, (Jassiano,

ac nostri teinpurls

in-

Eeclesia lucis
liiin
:

nemine

justi appelleulur, audi

Apnsto-

signiter eloquenti Grcgorio.

Fuisiis, inqiiii, atiquando tenebrif.

nunc aulem

C.WVT

lui in Doniino (Eplui,. v, 8).
I.
().

Piwniissio opcris usqne ad exputsionem Itominis de Varudiso.
1.

Deiiide secuiidadie dispoiiit

Deus firniamenlum,
;

id

est, solulaineniuiu
iii

sanctaruiii Scripiiirarum

fir-

Cieaiiira coeli el terrx

quomodu

iMStorialiter

ab

B

iiiamentuni eiiim
ligiiiiliir,

Lcclesia Scripturx divinae intel:

exordiii priiicipil
iii

condita

sit

legiimis;

sed qiialiler
iii-

sicul scriptiim est

Caium

plicabilur, sicut
liuc

Ecclesia spiiitiialiler a ductoribus accipialur,

liber (Isni.

xxxiv, i). Disorevitqiie snper
id esl, ca'le~les

fiinia-

telligiiiiiis.

inenluin
fecit

;i(|iias,

populos aiigelurum,

2.

yri

principio

Deus cmlum
ipse
:

et

lerram. I'rinci-

qui ifin opiis l.abent lioc suspicere firniaiiieulum, ut

pium Cbrislus
jiilerrogaulibus

esl,

siciit

in

Evangelio Judceis
principium, qui
el

legenles audianl
7.

verbum

Dei.
seiiiper, el diligiinl, sed suiiifir-

lespondit
viii,

Ego

Vident euim

eum

loquor vobis (Joan.
lecit

iol. In lioc igilur principio
spiiiiuales, qui coelesiia

pcrposuii ipsnni (irmaiiieiitiiin legis sux super
niiialeiii

Deus

coeliim,

id
;

esi,

iiileriurum

populnrum,

iiL

ihi

suspicieiites

uiedit.nnliir

el qiutrunl

in ipso fecit et

carnales, qui

cogniiscaut qujliter disceruaiil iuter

tariiali;i et

spi-

iiecdum teirenuni liomiiiein deposu' runl. Tcrra aulent eral inanis
et

riiualia, quasi inter aqiias superiorcs et inferiores.

lacua. Teira

.'^eilicet

c.irnis

nostrs

8. Pusl liicc die

leitiu collegit in

unum aquas

iii-

inanis erat
(iinn:iiii.

el

vacu^i,

priusquam ddClrinae acciperet
qiiia

feriores sal>as

:

lioc e>i, biiniines iiilhleles, (|ui

cupi-

Et icnebrce erant super faciem abyssi,

ditatuin tempestate et teiiiaiioniim cani&lium flucii-

delicioriiin caeciias el ignoraiilia,'

profunda obscuritas

bus qiiaiiuniur, et

iii

se ipsis, quasi

amaritudo, in,

corda

niislra tegeliat.

C
Spiritns
et lluiduin,

cluduntiir. Segregavilque
scilicet

ab

eis

nridani

populiim

5. El spirilus Dci firebalur super aquas.

fontem
liniiies,

fidei silienlein, fixitque debiiic siiper-

autom Dei super cor nustcum tenebrosum
quasi super aquas, jam

burum

et

coeicuit eos,
tluclihiis

iie

turbulei.tis
id

iiii-

262

•'uperferebalur; in qiio

quilalum suarum

aridam,

est,

nnim:im

SMbsisientes requiescercmns, ciijusque vivific:ircniur
natii, et cujiis iiiida abluercniiir.

sitieiitem Deuin, conturbeiit; liceat(|ue ei geriuniare

bonorum openini

fructus

secundum geuus suum,

di-

4. Dixit quoque
Ibid.

Deus

:

Eiat lux, id esl, illumiualio

ligendo prosimuin in suhsidiis necessitatum cariiaIbid.
Spiriiuales...

Quceque

rfifi(H'ur.

llaMss.o., boc pst, qiiaeeiiniion

carnales.

E\ Augustiiio,
Ila

xiii

soluin Isidorns, seil iiiipriluni eiiaiii opiimi Laliiiit:itis aucioies loquniilnr. Hoc qiii 11011 vidiMMuil, li:iiid veriti siiiit aldere, f/mf
qiie (liciiiiiiir,

qunniodo

Ciiiifess., c.

12. Gkial.

Ibid. Terra
libri oiiiiies

aulem

cral innnis et vacun.

quiilem

obtegunlur,
-5.

adiieiterelnr. Grial. Cnssiani locu Fulgenlium liahciit. Iii ;iliis uiiTqu« puniiur, et iiTiusque Isidoriim persindiosuiu fiiissi! consial. Sed in tntu lioc opere Fiilgenlii iqiiod sciainus) verbuin iiulUim Casiit

(jua^qnc dicunlur

Cassidiio.

Aliqui

libri

maiiuscripli el exiiisi, eiiain apud Euilieriiiin el Beilain ; sed explicaiio. sive alleguria. non .id.ilieiiir liis veibis. se.l ilHs putuis qiia; snnt ex I.XX Tena auleni cral inrisibilis el iiicomposila. Aii:

gii^iiniis

loeu p oxiiue cilaio

:

Qnia

;

Cltrislo suo fecit

Deus coetum

et

el apud nos in lerrnm. spnituales el

si;i|ii

exsl;ini aliipiut
Fulgeiiiii

;i

iiobis indicaii
ciir

loci.
sil

Grial.

Ibid.

noniPii

nun

oiiiittendiim,

tjiianivis GrialiHs illiid uinisrrit,

nis, c. 63, n.
c.ini,

dixi in prolegoniely el 20. Cerle aiicloriias J laiiiiis Da-

_

^

nntcguam accipercl fonnam doclrina', invisibitis eral el incomposila, el ignoraniice teneUris tegebamur, elc. Gi;ial. Ibid. Sanclus .Angusiinus sa>pe eudeiu inoilo ait :
cariuiles Ecctcsiie suiv, ei terra noitra,
7)1

qui in Vit;i saiictl Gregiiiii b;ec Isidori veiba proliilil et Fulgeiitiuiu posl alios noininal, lanii pun-

principio (ecit, elr.

Apud

eiiindeiii

sanclum Auloguor lobis.

gii^liniiiu alii legaiil Principiuni,

guia

et

deris esse AllEV.

debel ul
1.

ab

ca

iion

sit

recedeiiduiii.

Cap.

1.

N.

CrcaUira

cieti et lerro'.

Velerem
:

inler-

preteiii iniitaiiis esl;

quud

eiiini Viil;,'alus

J.^/c

sunt
iii:

genernliones
lerpretiini
:

(ceti et lerriT, ille

reddeiis verba

LX\
y.y.i

iCrr,

r,

|5i?).o;

ytjicita; m^m-j\i

-/nc

Abf.v. 4. Prima die, usriiie ad apparere voluil, Augusiiniis Geiies. c.inira Manieli., c. 2."). Gc.ial. 1 ile 5. Aposlolus : Eralis eniin ntigutmdo, eic. Iii GnaDei ct tuces. Ar; v. lii leMu iiieiuluin erat fiiios 6. Deinde secunda die, iisque ail superiores, et inferiores, carpliui
1

Uic
2.

est liber creiinira; caeti et lerriB divit.

Grial.

ex
:

ejus.l. Mii Coiile-s.,

cap. lu, et ex
,

In principio fecil, ex Cuiup., ex- Viilg. GiiivL. lh:d. Eyo principium, gui
AuS'ist.,
tiu
ciijiis

LXX.
el

Creacit Valenl. el

c.mna Maii

ch., c. cii. Grial.

Ibid. Viiigata

Compttcabunlur,

sicut liber

coeli.

lognor.
i

Quod

ct

loquor,
.M;i-

Ar.F.v.

s

iil

h;EC, lib.

Ririi., c;ip. 2, eodei.iqiie

de Geii. cunlra niodo apud Auibiosiuui

8.

iui-

jndicii,

Post liwc die terlio, iisque ad valido robore jusU e.\ eud. lib. Confess. c. 17. Giiivl.

uperib Hexaeiu. <.iual.

211
liuiii; !):ilie:ilqne in

S. se sen^en

ISIDORI IIISPALENSIS EPISCOPI

21;

263

seciindiim simili-

A suam

:

perfeclum seilicel virum.^qui non queiiillbel

tiidiiieni,

iit

ci

siia inlirniil.ile coiiiiiaiiatnr

ad subve-

saiictoruni

virorum iniilando,
iniuendo,
et

sed ipsam verilaleiii
justiii;ini,

iiieiuliiiii iiidii;enlibus.

coiiieniplabiliter

operatur

ut

9. Piodiicai et iigiiiim forie robore, ei friiciiferum,
iJ esl, beneliciuiii

ipsam

intelligat,

sequalur,

ad cnjus imagineai
accepit potestatem

ad eripieiidum

eum

qui injiiiiam

faclus est, verilaiein. Iste eiiam

palilur
iiii

di;

m.Tiiu (lotentis, et

praebendum protectionis

pisciuin maris, et volatiliuiii cceii, pecoruuique, fera-

bracnliim valido robore justi judicii.
10. I)c nde
(ju.iila

runi qiioque, aiqiie repentinin, quia spirilualis quisfir-

die eniicuerunt

Inniinaria

qiie efTecius, ei

Deo

sin.ilis facius,

secuinluin Aposto-

niameiito legis
res, Scriptnrne

iiifixa,

id est, evangelisiae et docio-

luni, judicat

oinnia, ipse

auiem

a

nemine judicatur

sancl.^e

coliaerentes

disputaiido,

et

(/ Cor.

II,

13).
:

cmnibus

inferioribiis

lumen sapienlis minislranies.
niii antiiiin
iii

13.
cit

Quod vcro sequiiur

Masc-dum

el

feminam

fe-

rrolulit eliani et caeterain
id esl, diver«ariim
iem,',qiiaE
iii

sideruin

tiii

bain,

eos, spirituales in Ecclesia, ei obedientes ostendit,

virtulum

Ecelesia nunierosit.n-

quia sicut viro subdiia est mulier, sic spirituali et
perfecio viro obedieiis esi
sicut Aposiolus ait
:

iinjus vitae obscurilate,

tanquam

in

nocte

is

qui

minus

perfectu.s esi,

refnlgenles, dividant
sensibilia
et

in

l.oc
,

lirin.Tmeiao Scriptur.-e
ii.ter

liogamus

tos, fralres, ut
,

cogno-

inlelligibilia

quasi

lucem

persignis

B

,ca,is

eos qui in vobis laloranl

el

'priesunt vobis
eis
:

m

lectoruin et lenebras

parvulorum,

el tint in

Domino
et

[1 Tliess. v, 12). Dicitur

antem

Crescite

virtulum ct

niiraculorum, sinl eliam in tempora et

mulliplicamini, sive in linguis, sive in spiritiialihus

annos,

qiiia pr.Tdicalores piopriis

temporibns vivniit

inielli^eiiliae

gradibus

,

ul domiiienlur

per ralionis

el transeunl, verbuni

auleiii

Doinini

manet
i,

iii

aeter-

iniellecium oninium cirnalium periiirbaiionum, quasi

tium.
11. Qiiare

insensibilium aiiimantiuin.

aulem prinio terra gerniinav
?

deinde
16. Oninis
frucliiosiiin,

facta suiit luiiiinaria

nisi

quia post opera bona venit

anlem herba
qiind

seininnlis, et onine liaiium
dntiini

illuminalio
virluiis?

iiicis

ad conleniplandani specieni supernas

hnminibns

est in

escam,

lideles sinil
liaec

de oblaiinnibus sanetoruii! necessiiaiihus
:

12. liiter
lia

die quinla facla snnt in aquis repliscilicei,

coinninnicanles. llnde et Apostolus ait

Nam

si

in

aniniaium vivaniin, ho.nines,

renovati

sp.riiualibus parlicipet facti sunl ijenliies, debenl el in

in viiam

per bapiisnii sacramentum. Facla sunl et
ad superna volanles.

carnalibus minisirare
clifera ligna.
Iii

volatilia, id est, sancloe aniin.-e

isiis

eis {[iom. w, il). Il;cc Siint fruergo265 grudibiis, tanquain In

13. Post haec sexia die pioduxil lerra aiiiniam vi-

quibusdam diebus, vespera est

ipsa

perfectio singu-

vara, quaiido caro nosira, abstinensab.iperibus n.or-

C

lorum operum.et mane inchoatio sequeiitiuni.
17. Post isiorum

vinutuin gerniina panurii, seiiinduin genus scilicet sunni, id esi, vitam imiiando sanctoriim,
tuis, viva
.•-icut

iiaquequasi sex dieruin

opera

bona valde sperat honio qnietem
in spiriluali
iibi

meiilis, constiliilus
vila

Apostolus

ait

;

Jmitatores meiestote.
viviinus,
'l"^'»'

Secundum
in

paradiso

,

quo signincalur
iii

beata, partes

iiostrum quippe genus
I

quando
in

opere

fons est

sapienlix, divisus
ligni
viije

quatuor

ono sanctos

viros,

264

proxiinos, imilaiiinr.
poieniiu

virlulum;
di.^ciplinas

ubi ed:it

graliam,

ubi utiles

Deinde produvit terra beslias, hnmines
lideles
in simpliciiaie viiai viventes;

moruni, quasi fruclus

ligniiriiin

carpal.
flu-

reruni, sive lerociiate superbis. Siniiliier ei pecora;

Est namqiie paradi>us vila

beaiorum, quatuor

serpenies quo-

inina quaUior virliiles, ligna ejns
plin;p,

omiies uliles disci,

que innoxios, sancios
late
esi,

videlicet viros, astutiae vivaci-

bonum

a

nialo discernenies, et, in quaniuni fas

repiando scruiaiues lerrena, per qua; intelligant

Eempiterna,

non

illos

venenosos qui se

in

hujus

lignorum frucius mores piorum lignum vitse bonorum omnium maler est sapientia, de qua Liynum liiie eti scriplum esi, Silomone dieenie his qui apprehendunt iltam, el qui tenueril eam beatus
ipsa
:

,

iiiundi eupiditalibus lerrenis collocant.

IProverb.

iii,

18).

Ligiium scienlix

boni et

niali

14./Post h;ec
9. Protectionis

fecit

Deus homineni ad imaginem

Iransgressio esl mand.ili.

umbraculiim. Ita Auguslinus, el sic Gr.uL. 10. Deiiide quartn tiie. Ex xili Cnnf., cap. IS, et i d; Gen. coni. .Maiiith., c. 23, et Oiigeiie, lioiii. 1
esl apn.l Be.laiii.
III

D

Reda

li. Perorumque, ferarum qnoque, et repeniium. Iia et linpress., ex veterl tralalione, alii aliier ex

Vul2. Grial.
Ibid. Mulli versanlur theolngi ac sacri interpreles Genesis exponenda, quod lioino liac seiileiilia facius sil ad iniaginein et siiiiilit.idiiieni Dei. Varias de lioc argunienlo opiniones collegil Pererius ad hiinc
iii

Geii.

Gbul.
Sciip'.urce
in

sanclw cohcrrentes. Appareaiiiu.'i, niundo, ciihwrenics jirmaniento ScriIturatucp. Anguslinus, xni Gonf., c. Is. Est aiilera apiid Euclieriuni et Hedam demonsiranles, apud Aulicul

Ibid.

liminuna

cuin

locuui. Vide etiaiii E.liiioneni Pairum apostoiicoruin iioiis ("olelerii, paj;. GU. .Vrev.

gusiinuiii tainen, minis/rnn/es. Grial.

13.
!().

Iii

Vulgaia nuiic

:

Ut noveritis eos quilaborant

Tcncbrns panulor. Verba sunl ejusdeni Xupnstiiil, cap. l'J. Pravoium lauien hal'ent pleiique Jllss. Grial. Ibid. Quia prcedicaloret. Idem, c. 16 Traiiseunt pradicatores verbi lui cx hac vitn in aliam vitam ; scripiura vero lua usque in jinem swculi super populos exibirt.
:

inter vos.

Arev.

Vulgaia : Nam si spirilualium eorum participet elc, minislrare illis. Arlv. 17. Posl istorum, us.|ue ad spcral homo quielem, i dc Geii. conira Mauich. verlia suni Augustini c. 23. Grial.
facti sunl,
,

tLllLlllur. liltlAL.

Ibid.

Quo

siijnificalur vita

bcala, Ejiisdenj, lib.

ll,

Jtiid.

Iii

iiol,

Gr. cral qunrto dic. Arlv.

c. 0.

Grial.

,

215

QU/ESTIONES

IN

VET. TESTAM.

-

IN

GENESIN.
regmn,
qiiibus geiis
illa

514
ineruit

CAPUT
De
1. in

II.

A
opera, qiialiter
,

vespera

in peccaiis

operibus sex dierutn,

captivari.
7.

Porro

quiiito saeculo, id est, in iransmigraiiniie

Expleia liaclenus sex dierimi
Ecclesia
spiritualiler
in

Babjlonia;, Ineta sunt quasi aiiinialia in aqiiis, et volalilia eoeli,

inlelligantur

explicala

quia tunc Judci

inter gentes, taiiqiiaiii
sial)ilei;i

siinl;

deinde, quid
est.

liguram saecuii

signifieenl,

iubjiciendnm

Sex diebus
ge""S
in

consunmiavil

Deus
aetaii-

in

mari, vivere coeperunl, nec habebani

lociim,

lanquam volanies aves.

Iliijin
iii

diei

quaji

oinnia opera sua, el

sepiimo reciuievit.

Sex

vespera est inultiplicatio peccatorum

populo Ju-

bus

huiiianuiii

266

hoc saetulo per suc-

djeorum, quaiido
niiiii

sic excaecaii sunt, ul

etiam Dumi-

cessiones

leinporuin Dei opera insigniuiit. Quaruni
Jesuiii

non possint agnoscere.

prinia est ab

Adam
;

u.sqiie

ad Noe; secunda a Noe

usque ad Abraliam
vid
;

terlia

ab Abrahain iisque ad Dain

267
formaius

^- J-"" sextuni

saculum

lit

in
iii

adveniu Doilla

miiii iiostri Jesii Cbristi.

N.im ^icui
liinn terrse

sexta die

quarta

a
;

David usipie ad iransmigralioiiein
quintn deiiide usqiie ad
noslri

piimus homo Adain de
est, sic in ista

ad imaginem Dei

babyloniam
venlura

Immilem ad;

sexta aelate saeculi secundus

Domiiii
,

Jesu ChrL-ii

sexta,
,

qure
doiiec

Adaiii, idest,Cliristus,iiicarne deMariaviigiiie iialus
15 est:illeiii

nunc agitur
Excelsus

usqiiequn

mundus

linialur

aiiimam viveiiteni, hic
in illa die

in ^pirituui vivifican-

veiiiat

ad judiciuin.
lcra.

Et sicut

Hi

anima
xlernam.

viva, sic

in i^lo

2. Septiina vero intelligilur in requie SDnciornni,

sa^culo vitam desideiaiites
0.

quse scilicel non habet vesperam.quia ciim
his

jam nulper

Et sicut

iii

illa

sexta d.e serpentiuin et ferarum
ila et
iii

lerminus claudet.

Pergamus irgo

breviier

genera terra produxit,
ciili

hac se^la setaie

sai-

eas onines mundi

aetat<"s,

replicanles ordiiiein lum-

gcnies

vitaiii

appeteiiles

xlernam Ecclesia geneustensum nia-

perum
3.

eorura, et mystice difTereiitias disiinguamus.
eniin

ravil.

Quem

etiaiii

sensuiii vas 1'eiro

Primo

ssculo
Iii

laciusesi,
a-laie lilios

lanqiiam lux,
Dei
iii

iiicstavit {Acl. x). Et
tiir

queinadmodiim die sexta crea-

lioiiio in

paiadisn.
divisil

qiia

Iiicis

masculus

el femina, sic in isia saeculi a;late nia-

nomine
4.

Deus

a filiis

lioniiiiiim,

quasi a te-

iiifistaturCliristus et Eccli sia.
10.

iiebris; litque

Iiujus diei

vespera diluvium.

Et sicut pru'poiiiiur lioinoin dieilla pecoribiis,
Christus In bac

Secuiiduni sicculum raclum
et

est,quasi
;

rinnai!Ia

sei peniibiis et cceli volatilibus, iia et
a.'late

inentum inler aquam
qiia
fiiil

aquain
et

arca

uiique

SKCuli geiitibus, pnpulis et naiionibus, ul ab eo
c.irnali

nala\ii

iiiier

pUiviam

maria; biijus vespeia

reg.iiitur, vel

conciipisceiitiae dedili

,

siculi

confusifi linguarum.

pccora, vel terrena curiositate obscurali, quasi seresl

5.

Tertium soeculum lactum

quando separavil

C

pentes, vel elati superbia, qiiasi aves.
II. Et sicut in
qiise
cuiii
illo
illa

Deus populum snum
iiens eiim,
iiien

a gentibus per AIirriliam,discer-

die pasc lur

homo,
sic

et aiiinialia
,

quasi aridain ah aqiiis, ui proferret ger-

sunt,

berbis scminalibus
el

et lignis
sj^culi

lierbariim atque lignuriini, id esi, fructus sanfuit

fnictiferis,

el

lierbis viridibus,

ista

ctarum Scriplurarum. Hnjus vespera
et maliiia pessimi regis Saul.
6.

peccatuin,

a;iaie spirilualis Iionio, qui
Cliiisli,

bonus

iiiinisler est

Jesn
san-

cum

ipso populo spiritualiter

pascitiir

Inde quartum sseculiim coepit a David, quando

ciaruin Scriplurariim

alimeniis,

et

lege divina ad
,

consiituit

Deus liiminaria

in

lirmamenio

coeli, id est,

coiicipiendam fecunditatem

rationum

atque

seriiti-

splendorem regni,
luna; specie

tar.qiiain solis excellentiani, el in

moniini, tanquain berbis seroinalibiis, partim ad
lit;item

oblemperanlem taiiquam lunam Synagoprincipes
ejus.
Ciijus

moriim

conversaiionis

humaiicc,
lidei

lanquani
,

gam

,

ei

slellas

xtatis

fit

lignis fructiferis, partiin

ad vigorera

spei

ei

Ibid. Divisus in quatuor partes virt. Ejusdein , c. tO. (Jbial. Ibid. Breiilius post quatuor virtules ha-c addil : Virlus est uniini liabiliis, nulurce decus , vilce ratio, niorum pielus, cullns Liiinilalis, honor liominis, ccterbeatiludinis nieiiluin. Cujus scdicet puilei qualuor priiuipules, qiuv desicinunlur per qualuor pnrudisi flmninu, piudenlia, (orHludo , jusliiia , teinperantia. Prndehtia est leriiin diviiiarum liumanarumque,
«if

"

exhibet qui apprehenderint eam. AnEV. N. 1. Deinde quid in ficjuram swculi, elc. Reliqiia hiijuscapilis cnniexla sunt ex ejii^dem verbis lib. I de Genes. coiitra Mauicb. , c. 23, oidiiie laiiliim imniutati). Gbial. usque ail iiou habct vespram, Ibid. Se.v dicbus verlia !.uiit Aiigusiiiii, xii conlra Faiist., c. 8. Gbiai Ibid. De sex nii.iidi a;tatibus in Etymiilug., lib. \,
nis Vulgala

Cap.

11.

,

.

cap. 5S, n. 5. Ai.ev.
~2.

pivut liomtui daium est, scieniia: per quam iiitelliyilur quid cavenilum sit et quid ageiiduiii. El Imc eil, ijuod

Sanctorum, quce
)i

sciiicet.

ctvruin, ui

in liucvita, sed in atia
ille,

NonnuIIi addniit Sanubi vidit requiem
:

,

psalmo (cxviii) lcyiiur : Mir^ACiLiA testimunu tc a. 1'urtiiudo esl aiiimi palienlia, el lonqanimilas, el perseverantia in boiiis operibus, el victoria contra liiii

prcvsentem dives

cuin

apud

inferos
iii'cr

Ivrqueretur

quw

sciticet.

Arkv.
Grialii

4. In Eililione
lia. Arf.v.

menduse

pluviam nui-

tiorum genera. Justitin

est

animi

nobilitas,

uniciii-

que

vinitalis

dignitalein. In liar IHhumunilalis jiira, lera judicia, ct (equilas lotius vitic conservutur. Temperaniia est lihe modus, tie qnid uiniis lioiiio vet ainet, vel odio hubeat; sed onines liuj s lilic varietates consideruui lempertt diliqenna. llcvc sunt quatuvr flundna. Li(jna viiiiies uiiles virtntes, i tc. Ilxc iii (piiliii=daiu M.-<s. noii exstaic aniuiadveitil Dieul.us. Iii vcibis b.il'Jiiiurei

propriain

iribuens

cullus,

el

U>. Terrena curiosiiate. Tenebrosa curiosilate, A.agusliiius. Grial.
II.

Concipiendam, fx Auguslino. Concupiscendam,

Eiiclieriuset .Maiiuscripli, inendose. Gkial. Jbid. Noii pra;ieriirilenila varielas lectionis ii; liomo , cui minister esi Clirislus, ("od. Alboriioz.
,

Qucid pertiiietad Mattli. sx,28
icd ministraie. Arf.v.

:

iVoii vciii minislrcri,

2tS
cliariuiis in \ii.ini
diliii';, qii.T;

S.

ISIDOUl IIISPALENSIS EPISCOPI
lierbis
viri-

216

Ki-.rinni

,

i:in(|iiam

A

assiiinpserai, per

quam iinbrem
:

sancti Evangelii laf-

nnllo

.Teslii

Iriliiil.iiiomiin

arescunt

gi^simum

iirrudil.

1-2. Seii spiriiii:ilis sic

islis S|.iriiualibus cil)is ali-

18. Qiiod vero subjiinxil

£(

home non

erat, qui

nienti>qiie
:iuleni, id

pascilur,
est,

ut

nuilla

inlclligal.

Canialis
jicciis

eperaretiir terram, quia nullus

hnnio opcralus est in
Ipse esl eiiini

parvulus in Clirislo, lanqiiain
iRlelligere
liai>enl.

virginein, unde
lapis d>;

naliis

e?t Cbristus.

Dei, nt inulia credat, quae necdiim
|)oiest,

26S
IIujus

munle

abscissiis siiie nianibus (Dan. ii), id

lanien

eosdem cibos i^nmes
qiia

est,

alisqiie
<|iiasi

coitu et bniiiano seinine de virginali

Kiitem xtaiis quasi vespera utinnm nos non inveoiat!
\l'a

u:eio,

d: monle liunian* iialurce, et substan-

est

enini de

Doininus dicit
ir.veniet

:

Putasne vesuper

l.x cariiis abscissus.
irrignns

Sed fons ascendebat
terrce.

ile

lerra

,

viens

Filius

hominis

pdem

lerram

uuivertam superficiein

Terra inaler

[Luc. xv;ii, 8j?
15. Post
illani

virgo

Dumini
esl
:

Maria

reciibsime accipiliir,
lerra
,

de

qiia

vespfrani

fiei

niaue, quando ipse

fcriiitinn

.4,ueric(!4r

et

qerminet Salva-

Dominus

in claiitule veiiturus esi.

Tunc

requ'e-ceiii
ii

lorem

ilsui.

xlv, 8). Quani terram irrgavit Spirilus
foiilis

uuin Cliristo

ab omnibiis operibus suis
48). Tales

qiiibus
iii

sanciiis,

qui

ei aquae

nnmine

in

Ev:ingcli9

dictum esl

:

Eslote perfecli, sicut Pater veiter qui
eiiiin

s giiincatur.

ixlis esi (.Ua(./i. v,

faciiint

opera
esl

B
De
\.

CAPllT
Formavit
igitur

III.
,

liona valde. Posi lalia

enim opera speranda
iioii

re-

paridisi condiione

vA hnminis.
teirce, \d

quies in die seplinio, qui vesperam
14.
Seqiiiiur
:

babet.
eS

Deus Iwminem de lim^

Isice

generaiiones
die qua fecit

cveH

esl
lerrce
,

,

facuis est Cbrislus, jnxia quod ait Apnstulus,
(

quando
ifrram,
regionis

creuite sutit, in
el
,

Deus calum

ex seniiiie D.ivid ••ecuniluni carnem
et

Rom.

i

)

,

laii-

omm

virgullum aijn,
esset

vm

lemque herbam
Superius
diciiiir,

quain de limo terre. Et inspiravit in faeiem ejus spiractttum
vilce
,

antequam
Deus cibIuui

super

terram.

uiiijue

infusionem

saiicti Spiriliis,
esi

qui

septeiii dies niiierati siinl; iiunc
i|iiii

unus dies

operatus esi burainem Clirisium. Et facius
in

homo

feiit

el lerraiii, ei

ouine virgultuin

animam rivenlem
,

,

scilicet

,

ut qui peifectus eral

agri, et onineni lierham regiunis.

Dcus
proplietiam
iii

lo.

IliiJH»

diei

nnmine secundum
vitje

bomo. 2. Planlaverat awem Dominus Deus paradisum votupt.ilis a principio. Pjiadisus Ei clesia esl sic enim
perfectus videreiur el
:

omne
lum

leinpiis

Iiiijiis

sigiiilicalur,

quo

coe-

de

illa

legitur in Canlicis canticorum

:

Uortus con-

ei terr.i faciiim, id esi, in

quocreaiuroe visibiles
nunc, nnmiet

cliisus soror

mca (Cani.

iv, 12).

A
,

principio

auiem

d sponuiiliir. Sed quid sibi vult, qiiod

paradisiis plaiitaiur, quia Ecclesia caibolica a Cliri-

iiatocoelo el lorra. adjecil virgullnm agri,

lierbam

^

j.o^

,,„;

e,t

prnicipium omniu.n

condila esse co-

regiomi, et

taciiil c;ciera qiia; suiit
iiiaii, nisi

iii

coc-lo ei lerra,
iiivi-

gno.cilur. Fluvius de paradiso exiens
lat

imaginem porqiii

veliliam
^ibilein

iii

quia per virgulliim agri
inlelligi
,

Cbristi, de palerno funle Queiilis,

irrigal

Ec-

creaturam demonstrat

sicut

est

tbsiain siiam verbo prse.licalinnis, et dono bjplismi.
'>.

iiiiima?

De quo

beiie per proplieiain dicilnr
IJu>-ius

:

Dominus

16. Dicia
viia:
;

auiein esl virgiiltiim

,

propier vigorera
nuiiqiiam inaraiiiequ:im

Deus nosler
siiientetn.

270

gloriosus exsiltens iu terrom

lnrli», propler

eamdem viiam
,

Quatuor aulcm paradisi Oumiiia qiiahjor

cescenlem. Deinde quod addidit

esset

sunt Evangelia ad praedicaiioiiem cuiiciis geniilius
missa.
4.

snper lerrain,

intelligitnr

anlcqiiam aniina peccarel.

Terreni-: eiiim cupidilaiilius sordidata,

lanquam sudi-

Ligna fruclifera, onines sancli smit
,

;

fruclus

ler

iL-rraui iiaia, vcl

super leriam esse, recie

eorum

opera eoruin
,

;

lignum autein
,

viiae,

Sanctus
sl

citur.

saiictorum
:

Christus

,

scilicet

ad

quem

quisque

17. Uiuleel odjocii
ii;is

Nonduin enim pluerat Domi:

porrcxeiil niaiium, vivet in xlerQuiii. Lignimi
scienli;e
bilriuiii

aulcm

Deus super

:

lerram, quasi aperte dicerei
aiiiina
,

Aiiie-

boni el inali, proprium est voluntalis ar-

i.uam

peccaret

nond im

269

nubibiis

quod

iit

medio
el

iiosiri esi

positiim ad digiiu-

Sciiplurarum pluviam doctrin^ Doiiiinus ad aniiiiam
iirisaiidam coiicesserat
(['ji
;

D scendum
.'i.

bonum

nialum. De quo qui relicta Dei

noiidum propler hominem,

gratia guRtaveril

morte morielur.

est terra,

Duininiis nuster nubeni cariiis uostrx

Tulit igilur Deus

hominem,

et

potuit

eum

tu pa-

liic

12. Scd spirilualis, usqiie ad polest, emeiidatus est locus ex Aiigiisiinn el Beda. Grivl.

M:iiiicli.,

/fr:d. In Viilgala : Filius liomiins ve/iiViis, putus inreniet fidem super lenim ? .Akev. 15. In noslra Viilgaia ; Esloie ergo ros perfecti ticut et Paler coileslis ptrfec:us est. Ar.EV.

c. 5; leguntnr lamen in omnibus libris, et apnd Eiiclieiium el Uedani. Grial. 17. Xubetn carnis iiostrcB. yubilum carnis nostrcB, nebulam. aimd Bedani. Grial. Augiisliiiiis Jhid. Vulg:ila Son enim pluerti:. .Xrev. usque ad signifieabatur, ex 18. Uomo non erat
; : ,

hice sunl generationes... creala s>in! in diequo fecit Dumiiius Deiis... tirgullum ogri, anlequam orirelur in Urra, oiunatique Iterbam regiimis, priufqtiam germinarel. .\rev.
:

14. Nulgala

eod.

lib. .\iigii>iini

lo. Uujus aiei nomine scctindum prophetiam. dua; votes secundum prophetiam nun £Unl apud
(jiisiiuum, a

Ux
.\ii-

, ei eod. lib., Cap. 111. cap. 14. Gr.iAL. 5. Proplieia foriasse est Is^iias, cap. xliv,3: Effundnm eiiiin aquas super sitienlem et fluenta super aridam. Quatunr Evangelia qualuor paradi^i llu,

cap. 21. Grivl. N. 2. Paradisus Ecclesia est
,

quo

suiii

rcli-iUD,

lib. ii

de Gcu. cont.

liiinlbus alibi Rliaiii

comparat Isidorus. Arev.

,

,

217
railho. Assurnpsit
Ecclesi;c,
iit

QL\ESTlUiNES IN VET. TESTAM.
Deiis carnein, el raciiis esl cafiul
illiiiii,

IN

GENESIN.
cjiis lalcre
iii

218
snippli eat. iric eigi» oinjii

A

niiiii, qiiae
iiiri

de

Ojerareliir et ciislndiri-;

id esl
iiii-

facla siiiu

(igiira, qna; ciaiil

Ecclesia
el

|iro-

volHiiiate 1'atris ex oiiiniljus genlil)iis Ecclcsiani

dilura.

QurimobreiH reliitquel
adliwrebil uxori suce
;

Itoiiio

patrein

ma-

plerei. Dixil quoqiie Deiis
iiiiitem

:

iVoii esl
,

bomtm eae

lio-

Irem

,

et

ct

erunt duo in cartie
ail
:

solum. Argiiuutnr hseretici

qur Clirislmn so-

nna. Iloc iiiterpretans Aposto!us
hoc inaqiinin
est
,

Sacrumcntum
ct

lum
0.

lioniiniMii puiiiil, ct

nou

eliiim Deiiin.
siii, i|uia in

ego aulem dico in Cliriilo

in

Ec-

Faciamus

ei

iidjntorium iiinile

ipso

clesia (Eplies. v).

liomine susce, lo Ecclesia Deo copiilata est. Appeltavit

II. Ergo

quod per

liisloriam

completmn

est in
(\\.\\

autem Adaiii

noiiiinibus suia cuiicla aiiimnnlia

,

et

Adaiii, pcr propiieiiain si^Miifioatur in Cliristo,
reliqiiit

voialUia
8alv;e

cceli, ei besliiis
iii

/envr, sigiii(icaiis gentcs, qu;i;
,

ralreni

(lcreiil

E(clesi;i

el

[er Cliiisluin iiomen
(|iioil

veni

iit

Ego a Patre iiiundum {Joann. wi). Qtii cum
,

ciiiii

dii it

;

exivi
in

,

€l

forma

C!irisli:iiiil.ilis eraiit

accepiurx',
:

priiis noii lia-

Dei

es el

,

non rapinain arbilrnlus
lielii|iiil

esl esse
,

se

(rqualcm

liiieraiit

,

sicul sciiptiiin esl

Et vocubo scrvos meos

Dco

(1'hilipp, ii),

ct iiialreiu

id esl, Syii-

nomine
7.

alio (Isui.

lxv, 15).
siinilis

agogain JiKUcoruni, Veleri Te^taiiienlo carnaliler incjus.
qiiiseiiiin
,

Aita; vero

non inveniebatur ailjutor
(|iiaiiivis fidelis aiit

li;Brenteiii

,

qii.e

illi

cr;il iiiaier

ex scinine David se-

l'ii(|iie

(pioiiiam

jiistiis

sit

g

ciiiKliim eainerii, el adli:isit uxnri
cla; Ec(lesi;c,
iii

sns,

id esl, saii-

(jue, Clirisio larneu a;(]iiari ikhi
inqiiil

polesl.

Quis

iit

pace Nnvi Teslairienti essenl
sit

diio

Moyses,
? n;irn

siinilis lihi in
:

diis,

Domine {Psalin.
fitiis

carne

iiiia

,

quia ciim

Deiis apiid

Palrem

,

per

Lxxxv)

el David ail

Speciosus furma prie

(|uein facti

sumus,

(acius est pcr cariicni particcps

lioniinum (Psalm. xi.iv). Neino eriiiu poier:il a riiorle
gerius

iiosler, ut illidS capilis corpiis

essc possiiriuj.

liiimaiium liberare
riisi

,

et

ips.Tni

ninrtcm siipe:

CAPUT
De
prceceplis
'•

IV.

rare

,

Clirisiiis, siciil et in
,

Apncalypsi diciiur
,

Dei

,

el

consensione srrpentit.
pr;ecepliiiii
,

iVeiMO invenlus cst diifnus lerra, neque infra terrain
triba
8.
,

neque in calo
apeiire

neque
nisi leo

iii

272
sou.im

'3'"

deliinc
,

(|iind

acccpit

Ubrum,

dc

fii^iiraliur

Adam
,

rius

aci epiiuus

In

Clirislo, qiiia

Juda.
Immisil
erijo

ui>iis(|uisqiie <^lirisliaiius

uou incongrue gestal peripso Doniiiio
[ccistis
{
:

Dominus Deus sopurem
,

in

Adam

;

Cliri.^li

dicciite
,

Quud

fecisiis

cunique

obdorniiiscl

lulit

unani

de coslis ejus,

et

uni ex miiiimis nieis Dicilur ergo
liijno
ilii
:

ii.ilti

Muiili. xxv,

40

).

(tiUficavil
lierein.

eostam,

quam
,

tukral ^']\dii
el
lit
ilii

Adam,
de

in ntu-

Ex

oiniti

liqno paruiiisi cotnede.

De

Dnniiit

Adain
iii

niiiler

latcre.

autem

scienliiv boni el

muli ne coniedas.
rriiauinr ouini ligno
,

1'aliiur Clirislus

ciuce, pungilur lalus lancea, ct
<'X

i.
f,

Prxcipitur
,

eiiiiri rriiliis iil

pronuiiiil sacrameiiia saiigiiinis,

qiiibiis

lorinelur
,

par^idisi
(|uiliiis

<iuo

signiiicaiilur
:

spiriiualcs delici;i'

de
esl
,

Ecclesia.
ccirs
:

Ilaiic

diirmiliuiiem caiitai
,

Propliela
,

ili-

ait
,

Aposloliis

Eruclus aulctn spirilus
,

Ego dormivi

el

quievi

,

el
lii

resurrexi
,

quoni.m

cliarilas

gaudium
,

,

pax
,

Ivmjuniiniias

,

bonilas v
),

L'ominus suscilavii me (Psaltn.
9. Scquiiur
:

G).

mciii.suciudo

coiilineniia
11(111

caslitus

(liiilat.

Siciil
irredio
,

Ei posuit carnem pro ea.
iiioii(.'ndo posiiit in

Sio Clii

i-

Apostoliis dicit. Et

tangaiiiiis

lignuni
iiiall,
trii

iii

slus cariiern suaiii

p:itiliulo

cru-

paradisi planialum scicnti;e boni et
vcliiniis

Id est

ne

cis pru Ecclesiii. Dixil

quoque .idam

:

IIoc itunc os ex

snperbire de

rialura

arb

ridSlii,

i|(i.i!

ossibus meis
spiritiiales
iiiis

,

el cr.ro

de cartie tnea. Qiiia sive saiicli
iii

iiiedia c:>t,

ut, decepti per scienliain, cxpcriamur et
ille
,

el
,

fortissimi
ulriijuc

lent;itionibiis,

sive ini,

iiialnm.

Seipcns ainein
,

sapieniidr oiiiiiinnr be-

perfecii

urium curpus

Cliiisti suiit

et

siiariim

indicat diabuliiin,

qui iiide serpeiis dici-

una

Ecclesi.i.
,

liir (|IkhI

vuldbili verseiiir astiilia.
(piid

10. Ihvc vociibilur virayo
esl.

(juoitiam de viro

sumpta

5.

Sed

csl qiiod ipse per
?

mulicrcm decepit,

Sic et Cliristus Ecclesiu: iioiiieu dedil C!iri»tiaYiilgala
. :

cl iioii
siiiius,

per
qiiod
IV.

viiuirr

Quia

iiori

polest ralio riustra se-

6.

simile

sibi.

Et inox
cceit
,

,

.ippellavilqite
oiiines

alii
iN.

rcliiient.

Auev.

Adam
terra;.

.

,

ei

universa vulaliliu
:

et

besdiis

Cap.

Et apiid Isaiani
Aiii-.v.

El icrvos suos vocabit noqiii

D

""'"
lib.

/i''"is"s,
II

Jant deltiiic prieccpluin, usqiie ad ejusd. Aiigiisiiiii suut veiba , cap. 23
1.

miiie aliu.
7.
lu

coiil.

iMaiiicli. (Ju;e aiile li:i'C

lcgdiitur

iii

plesiint

psaliiio

r.xxxv,
diis,

a

Breiilio

inscribilur, tJralio ipsi DaviU, ver'S.
esl siiiiilis lui
itt

indicalur ct 8, diciliir Noii
:

risi|ue libris,
liiijiis

Posl

licec

vocalitr Ileva,

elc,

iiuii

Idci

,

S!'d ca|iilis

Doinine. Apdcalypsis seiiieiilia

lolidcm verbis
Ibid.
nialuin, ex
sliiiiis

poiuiiiliir.

ex|irlmitiir verliis alKjnateiiiis coiiimiilalis.
8.

Akkv.
,

Ontiii liijno

seMi (iinu qiiinli) ubi eadein Gkial. panuLsi , iisqiie ad experiuniur cl
locii.

Verlia psalmi in Vulgata

:

Eijo duriiiivi

cl

so-

eod. Angiisiiiii

Qiiod auleiii Augii-

purulus sum , et exsurrexi, quia Doininus suscepit nie. AiiEV. lU. Qua: eranl in Ecctesia prodilura. Profutura
.npuil

(lixerat, ne celleinus superbire de nalura nuslra, liiloriis iiiierpretiitus e-t de iiatura arbitrii iiustii,

qiiod et siiperiiis feceral. Giiial.

CniAL. Ibid. Quamobreni relinquet . usque ad corpus esse possemus ex eod. Augiisliui lib. cap. H, vcl cx XII coulr. Fadsl., cap. 8 ulrobique eiiiiii eadem lebedaiii.
, , ;

Ib d.
liis
'i.

Iii

nnslra Viil;;ita
,

:

Quandiu

fecistis

uiii

cx

fiutribiis iiteis ininimts,

miht

fccistis.

Arkv.

Scrpcns aulcm
ii

ii.i(pie

ejiisdciii lib.

coiilra Maiiicli.

ad asiutia, ex cap, 21 Grial.

giinliir, atipie utruiuqiie lociiiii sibi
liir

iropo^Kisse videapudAiigusliuiim quarrr apud Pauldiii propler hoc , iiuti qunmobrein. Gbml. Jbid. Giialius iii iKita posicinus ; scJ iii lexlu pnsIsidorus. Legitur vero
laiii

QiKid

Vulgala iioiiiiiliil variat. Apostolus dicil, nuii piilo ad ea (pi:c se^piiiiilur releiri, sed ad ca qua; piyccediinl. AiiiiV. quud pcr iitulicrcni, usipic ad leo. Scil qtdd cit
Ibid.
Iii

verliis Apusluli

adililiir, sicut

,

219
tlufi

S.

ISIDOfU IIISPALENSIS EPISCOPl

22»

ad peccaiidum

,

nisi

proecedeiiie delectalioiie

A

9. Sic el oinnes li.Tretici divinilalis meritiitii piofiicntiir,

in carnalis iiirirmilalis allectii, qui obleiiiperare de-

alqiie scieiilije polliciiaiione

decipiuiil

et
in-

bet rationi, laiKiuain viro doniinanii. lloc
uiioqnoi|iie lioniine

eiiini

iii

reprelienduiit eos
veiierint.

quos

siinpliciter

credenles

gerilur in ucciillo quudani

se-

Et

qiiia

uinnino carnalia persuadent, quasi

creloque coiijugio.
i.

ad cariialium oculoriiin
;

apertionem conantur addu-

Suggeslioncni quippe, serpentem accipimus

cere, ut iiiterior oculus obscurelur.

niiiliereni verii,

273

^"""*'<^'"

corporis

sensiiin

;

CAPUT
De
I.

V.
sive supplicio.
essel

ralioncin auleni, viruni. Ergo qnaiido occiirrit niala

suggeslio

,

quasi serpens loqiiilur. Sed
illa

si

sola cngi-

peccato

primorum hominum,

lalio oblecleliir
liiiiie,

suggestiune, el, refrenaule ra-

Vidit

igilur mulier
illius

quod bonum
el

lignum,

coMseiisiis cxplendi operis

non succedal, sola
inens per-

lulilque

de (ructu
;

comedil.
facilius

Mulier coiiiedil
carnales persnas|iiriiuales
;

iniilier videtiir

coinedisse

iHiciliiiii.

aniea, non vir
el

ideo, quia
,

5. Qiiod

si

ipsum pcccatuin eliam

dentiir ad peccatuin

nec tam velociter
,

pctraiiduui dece.rnal,
lier

jam
viro

vir deceplus est,

jam inueiiiin

decipiunlur. Et dedil viro suo
qiiia

et

comedit

iilii|iie

cibum dedisse
de

videlur;

illecebra;
est.

posl

delectalioiiem

cariialis

concupisceiiti*

consenlire

ligiio proliibilo

manducare
a

Tunc
e.\-

B

iiostra!,

eliam nostra ralio subjicitur ad peccanduni.
cognovissent se
fici
,

giiippe jure a vita beata, tanquain
[lellitur lioino,

paradiso,

Cumque

esse

nudos, consuerunt [olia

pcccatuinque
:

ei

impulatur, eliainsi
est
iii

fuus. Foliis

se cbnlegiint, qui

sxculum asperum
carnalis
,

noii

seqiiaiur elTecius
iii

quia eisi nou
rea

lactis

ainpleciunlur
araiilur gratia
,

qui

prurigiiie

volupiatis

culpa,

consensti

tanien

tenelur conscientia.

quique decepii
nud.iti,

li;«retica

praviiale
,

et

iixc secunduiii aiiagogem.
0.

Dei

teguinenta ineiidaciorum

tau-

CKteriim juxla meiaplioram
iste
li,Tri'ticoriim

poierit

callidiis

quani Ucus

folia, colligunt, facienies sibi

surcinctoria

serpciis

verstiliam

designare.
il-

pravilalis, cuni

do Doiniuo

vel

Ecclesia incniiiiiiiur.

Niilli enini

loquacius atque subiillus

proniillunt
,

licita

curiosilate

secreiorum adapertioiiem
,

atque

radiso ad

scienliain boni et niali; et in ip-;o lioinine
iii

lanqiiam

Cumque audissenl vocem Oei dcambulaniis iit paauram post meridiem. DeanibuUit Deus in siabiles iu ejus prxcepto nuu illi-i, et iioii siat, qui
2.

arbnre

qiiai plaiitata est in ineilio

paradisi, suaui

pi-rseverani.
(|iii3

Et beiie

ail

auraui

pnst meridiem

,

digiiosceniiain niiuiiliir demonsirare.
7. Coiitra liunc
dicit
:

jain

ab

eis aufertur lux illa ferventior veritatis,

scrpentem claniai Apostolus, cuui

appriipinqiianlibus erroruni tenebris.
sc a facie

Abscunderunl
inedio nain-

Sletuo ne sicul serpens

Hevam

seduxil aslut
xi
,

Dei

in

medio

ligni paradisi. In

sua. sic sensus veslri corrumpanlur
Sftiliiciiiir

(II Cor.

3).

qiie ligni se abscoiidit, qui

aversus

a

praecepto Creavoiuptatibus

veibis
el

liujiis

serpeniis
illain

carnalis

noslra

luris
vivit.

,

in

erruris

atque arbitrii

sui

ronctipisceniia,

per

decipiliir Clirislianiis

Ad.im, non Cliristiis. Diti^ ergo serpens ad miitierem: Cur pnvcepii vobis Deus ut non comederctis e.r wimi
/13/10 (jarcrfisi
.'

5

Vocavilque Devs
si qiii

Adam

:

Ubi es?

Ilie

oslendit
nieiiillos

quod

275

^ "''^ ^^' ^onis operibus ad
,

Sic liserelicoruiii
,

ciiriosa

cupidiias

,

dacia sua desideriaque labuntiir

non despicil

s c pravi

prxdicatores

ad diligeiubim erroris falla,

Deus, sed
qiiia
tiir,

adliiic ut

redeant ad poeniientiam vocal,.
ut converiaest deipsi

ciam, auditorum carnalium coida siicrendunt
ceiites
:

di-

nnn vult mnriein peccaloris, sed
el vivai

Quare

fugilis

scientiam

babere

latentein?

(Ezech. xxxiii, \\).

Ergo non
,

iiova

semper exquiriie, boni inalique scientiam
apiidSalomonem mulier
:

pe-

sperandiim quibuslibet pecuatoribus
iinpii

dura el

neir.ite.

ad spem indtilgenlise provncanlur.
Dicitur

S. Uiide

illa,

bxreiicoriim
,

4.
eris

autem

po.silioec

serpenli

:

Mnlediclus
et

specieui leneiis, dicit
ct

Aqu(e

furtircv dulciores sunt
ix
,

inter

omnia unimanlia. Snper pectus tuum
Noniine pectoris

panis abscondilus suavior {Proverb.

i7)?Siib-

venirem gradieris.
perlila

sigiiilicittir sii-

jocit
rilis,
tis

deinde ideni serpens
ex

:

Quacuncjue die comedeet eri-

nienlij,

nomine auiem
liis

ventris sigiiincanltir

274

^" '"a'"" aperienlur oculi vestri,

^

desiJcria carnis;

enini diiabus rebus serpit diavult

ut dii, scienies

bonum

et

malum.

bolus adversiis eos quos

deiipere, id esi, aut

nelnr conscienlia, ex Augiisliiio, cap. ! 4. Huhl. Ibid. Seduci ad peccanduin. Ueduci a:l consensum peccali , Augusruiiis. Griai..
G.

Jbid.

Iii

Viilgata

:

Timeo aulem

ne.

Arev.
,

9. Sic et

omnes

hcereiici, usqiie

ad obscurelur

ex

cap. 25. GniAL.

Calerum juxta metaphoram
Grial.

,

usipie

ad

deinon-

Cap.

V.

N.

1. roliis

fici

,

s'rare, ex c. 2'i.
ciiis,

cap.1,5. Ksl aiilem fnliis /ici

usqiie ad menliunlur, ex apud Augustiiiuui, folits

Ibid. Nulli eniin loquacius, alque siiblilius. iilque jactaniius, Aiigiisliniis. Gitt.M.. Ibid.
7.

Loqua,

jicus apiiil Aiiibrosium. Gr.iAL.

Suam

diijnosceiitium.

Eain digiiosceiiiinm

Aiigusliniis.

Grul.

2. Et bene ad uuram posl meridiem. Qiiis non videal iiiagis coiigriiere allegoriain, si iid vcsperam , ex I.XX, legas eiiin ,\iigiisiiiio, c. I i? Grial.
y(ii(/.

ca](.

Contra liuiic lerp., usque ad uon Christus, ex 2IJ. GniAL.
,

Imx

illa fciventior.

Lux

itta interior,

Augusex cap.

tiiius.
4.

GuiAL.
pcctoriSi

Ibid. Sic Imreticor. curiosa eupidilas. Calliitilas Valeiil. Sui>erba ct curiosu cupiditas, Augusiiiius
c. 28. GiiiAL.

Nomine

usquc ad

inll dccipcrc,

,

17. GlllAL.

,

221

QU;ESriONES
aiii

IN

VET.

TESTAM.—
A

IN

GENESIN.
lii,

2<.'a

terreiia cupidilate, et iuxuria

siiDerbisB insana

doloribus, cautior

ei iic corruat,

oblempcrat la-

ruina.
5. Et terram mmuiucabis, id est, ad te pei linel)iint, quos terrena cupiditaie deceperis. Umnihus diebits
ritce luce, id

tioni, ei lilicnler servit quasi viro juhenti.

10. Posl
qiia.'

li.iic

vocatur lleva

vita, el inaler vivoriiiii,

de

viri
:

siii

latere facia est,
qiiis

et dicit Duiiiiiius

iii

esl,

stalem ante illam

ponam
illius.

inter te et

omni lempore quo agis liiinc poieultiniam poBnam jiidicii. Inimicitias mutierem, et semen luum et semen
snggeMio. Seineii

Ev.ingelio
et biberit

Si

non maiiducaverit carnem

menm
vilam

,

sangitincm
quae
illic

meum

,

non habehit in

se

,

et oiiinia

inteHigiinlur, eniicleate minulaet

Semen

diaboli esl perversa

tiniQiie Iractita

Cbristum

Ecclesijin preeloquunin
,

aulem niulieris fructus est bonioperis, (pio perversa;
suggesiioni resisiilur.
C. Ipsa capul illius conterel,
si

lur, sive in

bonis Cliri^lianis, i\\e
:

inalis.

Neque

eniin friislra dixit Apostoliis

Adnm

qui est furina

eiun

mens

in ipsn

(iiinri

{Roin. v, li), el illud

:

llelinqttei

hoino patrem

;

initio mala; siiggeslionis eNcindit. Ille insidialnr cal-

et ri;lii|iia.

taneoejus,

qiiia

niemein,

qiiaiii

priina suggesilone

11.

Vocalnrque deliinc nialer

vivfiriim

,

id est
,

,

non decipit.decipfre

in fiiien) lenilil.Quid;im

autem,
mulie-

recte factorum, quilius

contraria suiit peccaia

quje

quod dieluin
runl, eo qnod

esl, Inimicitias

ponam

iiiter le et

noiiiine inortuoruin siguilicantur. Jaiii vero per scii-

rem, de Virgine de qua Doininus naiusesi, intellexeillo

B

lentiaiii qua;

iii

viriini infertiir, ralio iioslra aiguitur,

lempore ex ea Dominus nascilurus,
,

i|U3! el siiper peccaii

concupisceniia seducta
lialiel

,

et

a

ad inimicum

devincenduni

et

inortein, cujus

ille

parailisu

277

bealiliidiiiis remotii,

maledic-

auctor erat, destruendam, promilielialiir.

lioiies terreiiae opeialioiiis, liabet ct
:

didores tempo-

276
hoc de
ligunl
Ille
;

"^-

Nam

et illud

qund subjunclum esl

Ipsa
,

raliiim curariim, qiiasi spinas et iribulos.
1-2.

conterel capiit

tuum,

el tu

insidiaberis calcaneo ejus

Sic taiiien diniiililnr de paradiso beatitiiilinis,
iit

fructii veiiliis Mari:i', qui esl Clirisliis, initlid esl:

ul operetur teriam, id esl,

iu

curpore

isto laboret,
lieal
iii,

Tn eum

siipplaiiUibis
,

,

ut

iiinrialur.

et colliicet sibi iiieiilum redeiindi

ad vilani

auleni, te viclo, resuiget

ct capiit tuuiii coiitedi\eriit
et

qua;

par:iilisi nouiiiie sigiiilicatiir,

possilqne aliqiiaiido
in ;eter-

rel,

quod

est

mois. Sicul el D;ivid
:

ex per-

iiianum pnrriiiere ad arliorein vilie.el vivere
iiiiiii.

soiia

Patris ad Filiuiii
,

Super aspidem
leonem

basiliscum

Manus anlein porrectio bune
Accipit
etiaiii

sigiiilicai

criicem,

niiibulabis

el

conculcabis

et

draconein

vel cruciatuin pceiiiteiiiiae, pcr

quem
|

vita ieterna reelliceaiii

(Psalm. cx).
8.

cuperalur.
dixit

tiinicain

diviiio

Aspidem

mortem

,

basiliscum peccalum

,

judicio,
iii

i|iiu iiuiiiiiie

curpoiis iiiorlalilus signiflcatur

leuneiii Anlicliristuni,

dracuneni diabolum. Depoena
,

liistoria.

«ulem

inulieris

quid signilicat
/ilios,
iiisi

quod

ei

dicitur

:

C

13.
Iracta;

Iii

allegoria aulein de carnalibus seiiMbus abs-

/n dolore paries

qnia voluiilas canialis
viiicere

,

voluptates,

qu»
per

carnaliier

viveniem
si

diviiia

cwn

uliquani inalani

cunsuetudinem vult
doloies, alque
ila

,

lcge coiisequuntiir, et coiiiegunt. Qui

aliqiiandu ad

palilur in exordio

per ineliorem
filios.

Heum
et

cuiiverlitiir

flaiiimeaiii

rraincani, id est,

consuetudiiiem parit bonuiii opus, quasi
9.

per teinporales iribulationes, peccata sua agiiusi eiido

Quod vero
,

adjecit

:

Et concersio tua ad virum
tui
:

gemendo,

el per clierubim,

id esi,

per pleiiiunli-

tuum
ill.i

et ipse

dominabitur

lioc

significat, qiioil

iiem

scieiiii:e,

quod

esi cbariias, perveniei ad arbo-

carnalis voluiitas, quse cuui dolure reluctavenii,

reni vitae Clirisiiim, el vivet in xieniuin.

ui facerel

cunsuetudlnem bonam

,

jam

ipsis erudita

li. Ciierubiin

namque pleniiudo

scienliaB

iiiter-

El cottversio. After Vulgata. Arkv. 10. Post h(BC voculur Heva, tisque ad pntrem et matrem, ex xit cuntra Faiist. c. 8. Atque hiijus loci c. Griai,. Ibid. Cod. ms. Regiovatifi. 293, ad niarg., et Floesse verba Inec, fnisiraque rapiie qiiarto in qiiiltiisQiinndo „ ilaiii Mss. legi, cuiii liic lepelcnda essenl, et res ip>a post cupidilale deceperis addit reiit. 1 aulem dictitm est diabolo :Terram manducahis, dicluin " iiiilKal, et Aiigusliniis, ll de Geii. coiit. .Maiiicli., c. 'i\, ila sciiben» Quein aiilem non moveal, quud p st est et peccalori : Terra es, cl in terram ihis. Daius Sicul eniin quod peccaluin el senlcnliaiii judicis vocat Adain mulieiein est ergo in cibum diaboli pcccntor. manducavimus, in corpus tio^itrum coiiierlilur, ut cbus suam vitaiii, quia vivurum ipsa sit mater, poileaquain ipse secundttm corpus hoc efficialur, qiidd nos sunius, mcruit morleiti ? i'to. Giil.vi.. tic per nequitiam et impictaiem hoc e/ficitttr quhqne, Vocutnr dehinc maler vivor. , usqiie ad signifi1 1. quod diabolus id est, similis ejus, cl subjicilur ei candir, ejii-dein sunl verba^ii deGeii. contr. Maiiicb., sicut suhjectum est nobis corpus nosinim ; et hoc e->t c. 21. Gri.vl. quod dictiur manducari a serpente. Quod autciii ad12. Sic latnen ditnittitur , usque ad recuperatur, ex jecit, etc. ARiiv. cap. 22. Grial. 6. Ipsa caput , usque ad decipere in finem lendit , 13. Abslractce voluptales. Attracta phantasmata, cap, Augusiinus : Et ideo observnt ipse planlam mulieris, 27 .Aiiguslini. Grial. ut si quando in illicita labilur deleclatio , tunc illam Ibid. Qua: carnaliter viventem. Ita o. I.; qua; caritacupiat. Et illa observat caput ejus , ut eum in initio mcnlientem Aiigiisliiius liter ibid. ipiia tiiniias miilce suasionis exclttdat. Grial. pellioeas menlicndi libidiiieiii inlerpretaius fueral Ibid. PdSI proiniltebaltir alii addunl, Sicut in David iiai|iie iiiliil niuiaiiiiis. Gp.>al. sciptum est, De [ruclu venlris tui ponam super seUem Ibiii. Qui si aliijiiundo, u^qiie ad chnrilns csl, tolus U-ain. (Psalnt. cxxxi.) Arev. lo'-U5 cuin.iiiiiatus cx verbis, c. 25. Grial. 8. De pwna aulem mulieris, us(|ue ad viro jubeiiti ,
cii,
'.).
, , :
:

5. Et terram manducabis , usque ad pcenam judiex cap. 18. Grial. Ibid.Semen diaboH ,\x%(\\iqaA resistitur, ex eod.

ex c.

Ift.

Gbul.

,

,

,

;

223
pretatiir. Fiaiiioa

S.

ISIDORI lIlSi-ALENSlS EPISCOII
ciisliiilicii-

214
libi

vero versalilis, posila ad

A

mine, misereremei;sanu animam mium,quia peccavi
{Psal. \i, o)
;

d:ni vi;im
Neiiio

ligiii vilre,

tempor.iles pccnm intcHigiiiUiir.
iiisi

eideimpie peccato, quandiu
inoriali,

iii

enrnm

eiiiiii

polcst pcrveiiire ad arboreiiivilx,

per

corpore csset adliuc
doniinarentiir.
l.

per spem gratix liberi

lias (liiasres. toleraiiliam scilicet inolesliaruiii
ti

clscien-

! pleiiiiiulineiii, id est,
eiiiiii

pcnliaiit

ilein

Dei el proxinii.
xlii, 10).

Niiiic .iiitem

ignoraiiles Dei jiistitiam, et snani
el.iti

rieiiitiklo

legis

eliiiiiias est

(liom.

volentes coiislimeie,
miliati

de

(iperilnis le^is, iion

Im-

CAriJi
De Cain
1.
el

VI.
fjroffenie.

de peccatis
iii

siiis,

non i|uieveruiil; sed olfeus,

Ahel, eorumque

deriint
(lia

lapidem olleiision

et exarseruiit iracuii-

Adiiin vero cognovit llevam iixnrem siiain, qii:u

adver^iis Cliristum, cujus opera v.idenles aecepta

ciiiKepi!, et pipeiit C;ii'i. Iiiirsinniiue peperii fiatreiu
ejiis

Di'0 esse, diilueruiit.
5.

AUel. Malivilates
liabriil

278

diioruin liliormii
qiii

Adan
eraiit

Iiaqae

post lisc occidilnr

Abel

iiiinor

nalu a

giiiiililiuliiiem
(iivei'sis

dudriim popiiloruin,
lidein venluri, pari

fratre Caiii inajore natii. Occidiiur Cliristiis capul popiili

tempnriliiis ad

opere, cl

ininoris naiii a pnpiilo Jud;eoruin
iii

mujore

iiatu,

dissimili cliaritale ante Dciiin. Fuit auteiii

Abcl pas-

ille

cainp<), iste in C;ilvari;e loco.

Inr oviiiin, et
•2.

C;iiii

agricola.
saeiiliciiiiii

C. liilcrro2;il Deiis Caiii, iioii

tampiain ignariis

eum
se,,

Sed

siciit
,

Cain

ex

lerr.e

friKlibiis

B

a qiio discat, sed

lanquam judex reiim quem puniai,
ille

reprolialiir

Abel aulem
ila

saciiliciuin

ex ovibiis el
lides

eldicit: Ubisil (raier ejiis?

respoiidit nescire

.

e:inim :idipe siiscipilur,
iiiiii'ceiitia

Novi Testamenii
Veteris
Z>i.ti(

ex

nec

ejiis

se esse ciislodem. Usque nunc qiiid nobis

giai;i

Deuiii

laiiilans

Te

linieiili

respiiiident Jiidiei,

cum

ens sanclanim Scripliirarum
?

terrenis
si

oiieribiis

auteponitnr.

Deus ad

Cuiii,

voce interrogaiiius de Clirislo
stuni respoiiJeni. Fallax eniiii

Mi nescire se
ignoratio,

Cliri-

recle offeras, re':le

aulem non

ilividas, peccasli. L'tiilla

C.iiii

Judxo-

qiie quia etsi Jiidaji
laiiieii

antea recie
rei
siiiit,

fecerunl, in

eo

ruin esl falsa negatio.
7.

iiifi;!elitatis

quia, Cbrislo veiiiente,

Esseiil aiilem qiiodam modoClirisii cusiodes,si
voliiissent.
fratris

jam tempus
lameiili

INovi

Testamenli a tempore Veteris Tes-

Cbrisiiaiiam lidem accipere ac ciistodire
Di.xil

non distinxerunl.
(ibtemperasset

Dcus

ail

Cnin

:

Qnid

fecisli?

vox sangninis
in

3. Quoil si
siib le erit

Deo Cain

dicenti

;

Quiescc,

tui

clamai

nd me de

teira. Sic arguil

Siripturii

appelilus luits, el tu dominaberis iUiits, ad

sanelis vox ilivina Judaios. llabel

enim magnani vo-

sa coiivertisset peccatMiii
coiifiiens

siium, s'bi lioc iribuens, et
indiilgentiaj gratia ipse
illo sibi

ceni Cbrisli sangnis

iii

lerra

;

euin enim, saciameiiio

Deo; ac

sic adjiitiis

acccpto, ab (iiniiibus gentibus respondetur .\men, liac
est

peccato suo dominaietur, iion

domiiiaiite ser-

vux

clara,

vox sanguinis, qiiam sangiiis
fideliuin

iste

ex-

vus

e.ssftt

peccati, nec (rairem occidisset innocentem,
in

C

primitex ore
8.

eodem
:

sangtiine redempttiruii
niinc maledictus eris

sic et

Judai,
a

quoriim

ba!C

ligiira

gerebaiiliir, si

Dixil

Deus ad Cuin
de

Et

a

(|uiescerent

sua p"rmrbatioiie, et, leiiipus salulis

terrn, (j(Hfi'2S0 "peruit os
(ratris
liis

suum,el suscepil saiiguineni
Maledictus est
eniiii

pergratiam

in reniissioiiem

279 P*'^*^'*'"''"""-"»'"'*"
:

tui

manii tua.
iiifnlelis

popu-

cenies, aiidirent Glirisluni dicentem
juktos, sed peccatores

JSon veni vocare

Jiidxiirum
os

a

lerra, id est, ab

Ecclesia,

ad poenilenliam, lunc ad se consuiiiii

(pi.e aperiiit

suum

in

confessione peccatoruin acciin

veiterent

peccalnm

in

coiifessione,
:

siciil

in

pere sangninem Cliiisti, qui effusiis est
sioiiem peccaiorirm oinniuui de
nitur h;pc addil
:

remis,.

rsalino XLscriptumesi.medicodicentes

Eijodi.ci,

Do-

manu

persecutoris

Cap. ad

VI.

N.

1.

Nativiiales duorttin

filioruni, us(|iie

p!aiitatus parndisiis, destimpta

siiiit

oniiiia

ex Aii-

Abel siiscepii,
liii

cl

Quwrilur niilem cur Deus sacriftcium a sacnlicio Cuin ociilos suos aoeriit
Caiii, el nisi esset chariejtts.

fMisiiiii xii

eoiitia Fauslmii, cap. 9, elqii.itiiorsequeiililiu-, iiiide sinit qiredaiii einenil.ila. Criai..

nisi quia iiou fuit cliiiriuis in

in Ahel,
aiiibo

nun aeciperet Oeiis sacrijicium

Cwn

3.

/•,'.!

innoccnlia {patn. Gralioe Augusiinus
AiiiepoiiHur.

e.x

in-

noceiiliiV grnlia, iiiipioss.

Ibid.

Guial. fosi li:ec verba inleijiciuntiir 1»

vbtuUsie t,ille de (ruilibus terra;, ille de fructibiis ovinni, neino pntet quia Deiis friicliis terra;
eiiim
»«r;/<'Ji(,
et

fcUis

ovium

elcgil.

jVoii

intendit

Deus ad

qii;edam iii Coilic. V;il. et Coiiipl., i|iKU alieaa es.ie, lucus .\iigilitiiii iiiteriii)itiis, el alii libii iiiss. et iiiipressi, a (|iiibus absimt, saiis oslendiiiit ; el si qnid
iii

eis saiii
iiiliil

e.>t,

patilo

iiost repeiiiur. Qii e taiiien liic

leferri

obfiieril:

hte

iiulein fdius Caiii,qui vocaliir

wuiius, iel in cordc lidit, ei quem vidit (um clinrilate quem viitit cum inei re , ipsius, saerilicium respeiil v din ojferre, iib ipsiiis .sntri/irio o ulos nverlit. Ali:i, qii.e linc loco ;iffeit Giialiiis ex .Ms. Val. el Ciiiiipl., iii de llenocli agiiur. Fliir. 1 exstaiil iiuiii. Hi, ubi
I

:

linocli, in ciijus iiomine coiutiui esl ciiiins, itilcrprclalur

Ar
3.

V.

dediciiiio
e\'.

iinpiorum enim dedica'io in luic vila fiindnla Eiiocli autem jusliis ab Adum septunus et ipse de;

Eidemque peccato. Ei denique, Auguslinus,
Grial.
:

facili

lapsii.

dicaiio itein dicilur,

Sed

qiod
leiinio

ipse est septunus)

iii

trannlatus ostendil justos {per fine , Iwc csl in sepiinio inil-

opns

Non est Ibid. l'osi verbiiin dicentein, alii addiinl s.iiiis meilieus. Ei ileriim : Omiiis qiii fieit pecenEiiierum: Si vos Eiliwi
libera-

iiiiros.

annorum iib liac dedicnlione terrcna: civitnlis abDe qiia seiitenlia p:iulo po-t, boe eod>'iii cp.,
Kxod.
c.

tiiin,serrus est peccati.
v.rit, vere liberi

entis.Et iuruin:

Son

veni. Ari:v.

ci in exposiiioiiiluis
li:.a, i|iiid

\\\\, iiiipoiiiiiie repe;

7.

Cum

eniin,

saeranienlo acceplo.

Cum,

eo acceplo,
iilrins-

s-iiliainus, iiiox diieiiiiis. (iiuAL. Ibid. liiVu|t;:ita: Noniie si bene egerii, recipies
(oriiiu^

AugllSlillllS. (.IIIAI.
.sin

Ibid. Itespondeliir Amiit. Ilarespoiidebauir
qiie speciei coiiiiiiiiniiiiie. Ainbrosiiis
IV

iii

auleiii innle. slaliin in

peceuluin uderit'/ Sed sub te erit appetitns ejiis, ei lu dnmiiinberis illius. De versioiie i|uiiii seqiiiliir l^iilnriis. vidc coiiimeiilar. ad l'iudciiliuiN, pag. iJj. CuJox Floieiil. l.pust antepo-

de Sacraiii.
:

;

Uicil tibi

de corpore, fb, saeerdos i.Corpus Christi,et lu^^
;

d:c:s

Amen.

lloc est veruin

qucd

cunfilelur lin'j'M,

ten:ai alleeitts, Gbial.

,

;:

2:".
iiuleiitis

QL".£STION[:S IN VET. TrSTA.M.
e=se
piil)

-

IN Gl-NESIN.
,

22(5
isla visibili
,

graiia,
i>l

sed

siib

lege,

iit

esset ab

A

ne etiain, regno lerreno pordilo

inorto

Eoclesia malediclns,
l.ia

est, ul osieiiiicrct

cum

Eccle-

occid:itnr. Ilanc dicit inajorein cansani

qiiani iilnm
,

maletlicUiin,

leslilicanle
legis sunt, ilixisset:

Aposlolo

:

Quicunque

quod

terra nostra noii dat virlutem sn:ini

iie

spiri-

enim ex operibus
9. Deiiide,
rfteiuit 05

sub nmledicio letjs sunl.
Maledictus lu a lerra, qvce

tualiier moriatiir.

Camaliler eniin

sapit, et aliscoiidit
gi

cum

se a facie Dei, id esl, iratuin b.ibere Deiiin
piital,

ave noii

suum

accipsre sanguineni fiatris tui de
e:iin,

manu

scd

liiictimet,
enini
sapit
,

ne inveniaiur el

ici iilatiir,

tua, niani

iioii liisii

quoiiiam operaberis

sed

aii, (|uo-

Carnaliler
cujiis

lanquam operans

leriain,

o|i6r;ibcris
lilii.

lerram

,

ei

iiou

aiijiciel

virlulcm

virtutem non accipil.

suam dare

15. Sapere auiein

secunduin Larirem niors
ille,

esl
,

10. liiilenoii esl neccsseinlclligTecamdeni lerrain

qiiam non intelligens

aniisso rejiio, g.mil

et

operaiiCaiii, (|ii.caperuilosaccipercsanguinemfrairis

corporalem
Domlniis?
deril Cuin,

nmrteni

ireniii.
ila ficl

Sod quid
;

ei

respoinlit
qtii

dc niaiiu ejus. Sed ide
leira,

i

malcdictus inlelligiinr ab

liac

Nequaquam

sed on.us

occ -

quoninm

operaiiir terrim, qii:e noiidum adji-

sepluplum punietur

;

sive, nt Septnagint:i

riet virluiem suain

darc

illi.

id
il,

esi, ideo

populuin

iranstulernnt, seplein vindicias exselvet; id «st, noii
sic,
r,

Judxiiruin malcdicliini agnosi
(|ui)iiiain,

el ostendit Ecclesia,

quoinoilo dicis

,

non corpera

i

iiKirle

iiitcrilit

occiso Clirislo,

adliiic

op

raliir

lerroiiam

gcniis inipium c:irnaliiini Jud:eoriiiii.

circuincisionem, leirenum Siblalnm, terrenum a/.y-

16. yuicuiii|ue eos

iia

pcididciil, sc|iiein vindiclas

innm, terrcnum pastba, quia
liii

oiniiis terrena

operagratlx
ct

exsolvet

,

id est

,

aiircTet

ab

eis scptetn vindiclas

,

habet

occullain
noii

viriulein

liilel'igendx

qnibus

alligati siiiit

propter realuin occisi

Clirisli, ut

Clirisii, ipi*
liilelitale

(biiiir Jiida_-is in

impielaie

in-

lioc tolo

teinpore, qund seplenario diernni niiniero

perdurantibiis,

quia ISovo Tesianieiito re-

volvilur, iiiagis qiiia

non

iiileriit geiiiis Jiida;(,iiiiii

,

velala esi. 11.

salis appareat (idelibiis
fueris terrnm,

Cbristianis, sed solam disj""'-''

Cwnoperalus
;

non dabil

tibi

fru-

pcisioiiciu ineruei inl,

282

Q"»'!

:<il

Scri|ilnr;i
inei

ctu» suos
id est,
iii

in ipsa

enim tena
ipsi

ipiani Clirisius ponavii,
siiiit

Ae

occideris eos
;

,

nequando obliviscanlur populi
illos in virlute

ejiis

carne,

operati
iiiii

saluteni

iin-

leyis tua:

disperge
li).

tua

,

el

deponc eus

stram, cruclligeiidn Cliristuni,
delicia iiostra.

niortiiiis est

propler

{Psulm.

LViii,

Nec

taiiien

eis dedit

eadem

lerra vir-

17. i'os«ii

Dominus

in

Cain sgnu:n

tutcm suam,

qiii iion

jiisiincati siiiit in viriiitc resur-

interficerel oinuis qui
r:ibile est
,

inveniiset

ul non eum eum. Iloc revera ini,

[/

rectiiMiis ejus qui resurrexit

piopier juslilicatioiiem

qiieniadmoduin oini es genles
iii

qux

a

Uo-

iiostrain, quia

etsi criicilixus cst

ex inlinnitate cai-

iiianis subju;.;at:e siiiit,

riinni lioniaiioriim

sacro-

nis, sed vivit in virlule Dei.

^
qinm non
os-

luiii Iransieriiit,

eaqiie sacrilegia obscrv:iiiila, et ce;

12. lixc est ergo virius terrx iliius,
lendii impiis et

leliranda snsceperiiit

geiis

;iiilein

Ju.l.i oriiin

.«ivi;

incredulis. Uiide nec resnrgeiis eis

sub p:iganis regibus, sive sub Cbiistianis, uon
serit si^iium legis, el circumcisioiiis su;l',
teris

ainic:i'-

a qiiibus eral crucilixus apparuit iani|iiani

Ciiu ope-

quo a

lanti teriam, ul gr:inuin

illiul

seininarelnr. Yafjuset
esl,

gentibus poiiulisqiie dislingiiitur.

profugus
ijemens
et

eris

;

sive, ut in Septuaginla scripiiim
eris

18.

Scd

el oiiinis icnpenit.ir,

vel rex
sigii
i

,

(|ui

eos

in

iremens
'3.
iii

super lerram.
qiiis iioii

suo regiio iinenit,
videat
,

cum

ipso

eus iiivenil, cl

281
linpiilus,

i^unc eccc

quis iion

nonoccidit;
cei to

idest, noii

efficil

ul

non

sint Judaii

agiiosc.ll,

lola terra, quacuiique di-persiis esl ille
sit

quodam

et proprio sua; observalionis sigiio a
iiisi

c|uoniodo

vagus

iii

geiitibus,

et profu-

Ciclerariim geiiliiim conimuiiioiie discrcli,

quilion

giis

a

Jeriisalem?

qumnodo

geinat moernre aniissi

cunqne eoiuni ad
iiiveiiialnr

Cbrisliiin

transieiii,
f.icie

iit

jain

rcgni, et iremat iremore ^ub innnmerabiiibus populis

Cain, neqne exoat a

Dei,

iieiiiie li;i-

Chrisliaiiis? ideoque respondit Caindicens: jV(i/or

bilet

iii

terra iNaid.

esl iniiuilus

mca quam

ul ticniani
et

merear. Eccc

ejicis
el

10. Eiiit ergo a facie

Domini

,

rt linbil .vit in
,

lerra

me

hodie a facie terrw,

a facie lua abscondar,
Ljiiur omnis

Nuid, quiid dicitnr intcrprctaluni commolio

sive iniiiiod

ero vcgus et profugus
venerit me, occidet me.

in terra.

qni in-

D

stabilis, el fliicluans, et sedis iiicert;i;. Conlr;i

inaliim

Deus rogalur

in

psalnio
;

:

14. Vere iiide vagus el profugus gemit et Ireniit

lum pedes meos (Psalm. lxv)

et

:

Ne dederii in moManus peccalurum

Leinde cum di.risset, usque ad revelala est , niale absunt a veterllius lili. Val. el Cnmp., ciiin siiit .Aiigus9.
liiii

adveiiirilemreligionis Clnislian.»! asriiendain. Annv. l-.>. .Amisso regno. gemit et corporulein morteoi (r,>.
mii. Opiirtiiit
ineiid icein
nieiiiorciii esse.
Ii;L'C

ei lpg:iiiliir in Exciisis et reliquis lls.

Grul.
,
,

(JiiorMiin

non vidisse qii squis viilgat:uii Cditinnein sulTecil non coli^reie i|uai seqiinnlur verlia Hanc dicil majorcm caustm. Legendnm ergo .Mujor esl cotisa mea ex
i''.

Major
,

est iniquitas

mca

q. n. v.

m. Miriiin

enim
qii.iiii

yeinil cl
sibi

ircmil

'.'

S[

vtrb:i evpiiiaiid:i niis-

prnp.isiiil ?

Id

laiu.eii

provisum a,.ud

:

Lueberiiiin.

Ghhl.

:

LXX

,

el Angusliiio.

Idem pauln
,
,

pnst conjunxit utraiii:

que
el

iiilerprelalioiiein (uiii dicit Vere inde vmius profugus gemit et tremil ciiin Augiisiiiius taiitiiin vcrba LXX intoipretuin reiuierit: Vere inde yemitel Iremit, ne regnu eliam lerreno elc. Griai.. Ibid. In bac Judaici populi niirabili dispersione el
,

Ibid. Sive, ut LX.\ Iranslulerunt. ilo^ reclc ; vidil eniin noii respondeie re;i.|ua veibis Vnl;;. Kd. \i,|. lliermiymiiin, episl. I2.j, ad Da.iias., q. i. Gbial.
l\'e occidus eus. Ar.r.v. 1(1. Iii Vnlgala 18. Breiilius, ad imirg.. notat ncque in Cod. nis., iieqne iii inipres.so Ciiloni.c 15.'.0, liabcri Ikvc vciIk»,
:

ui

jam

nun...

Iiitbi ei

m dna

i\ai(/. .-\iii.v.

conbeivalioiie jravisbimuiii arguineiiluin coiistilniiur

227
non morenni me (Psnlm. x\xv)
;

S.
ei

IS100I\1
:

IIISPALENSIS F.nSCOPl

228
fib

Qui irihulant
\\i)
;

A

•'iitm esi

,

eo qiiod

Adam
,

u^qiie ad Cliristiim sein

me

,

exsidiabuut

,

si

mnlus fiero (1'salm.
,

el

:

ptnaginiaseplem generationes inveiiianinr,

quibus

Duminus a

dexlris est milti

ne

commorear \Psalm.
qiii

peccalum Laniecb

,

id est

tolins

iiiuiidi sariguiiiis

xv). Niinc vero Jiid:ci, el
liiis

omne>

diversis errori,

Chrisii elTiisiiine snliitum esi.

coiiliiin»ces siint, resislcndo vcrilali

exeiint a

21. Sii|iii(lcm el in popiilo Judajorum prupler
lerfecliiMicni

iii-

facie Dei, id esl, a niisericordia dileflinnis ojns vel a
liiirlicipalione Incisojns, et habilaiit profngi in lerra

Chrisli

septuaginla

sepleni
,

vindicl.i! i"

sunt

siatiilip,

juxta illud evangelicum
:

284
,

1""

coininulionis

;

id est, in
;

conlnrhatione carnali con-

dictmn

esl

Pelro aposlolo
,

iN'oii

sulum

septies, sed
frntri remil-

lia jiicnnililaiem Oei

lioc est, coiilra

V.Aem

,

(|iiod

etiam seplunciics seplies

si

pacniluerit
,

inlerpri'taliir epiilatio, idii esl

plafilalns paradisns.
et

temlum

(ilalili.

xviii); id est

Judsrum reverlenlem

2

).

Cognovit autem Cain uxurcni suam,
Henocli
,

conceiiit,

post sepiiiaginia sepiem vindicias statutas lecipien-

el peperit

et cedificafil

Cain civitatem. Qiiid

dum

ad indulgeiitiam Chrisii.

ergo

sibi

per ngnrani
In

viilt

,

qiiod

impiorum progeesse rundaios,
Ciide et

25. Cognovit quoque adhuc
peperit filium
,

Adam uxorem suam
ejus Selh.

,

et

nies civitatcm
iiisi

ipsa

niundi

origine consiriixii ?

vocavitque

nomen

Sed Seth
iiifi-

(|iiod

noveris iinpios

in liac vita

natus esl

filius,

quein vocavil Knut. Setb quippe
,

sanctos vero

bospites es.se
in

ei peregrinos.
lerris, id esl
,

B

lerpretainr resurrectio
lius ejus inierprctaiur

qni est Christiis, et Enos

Abel lanquam peregrinns
Cliristianns noii
eiiiiii

populus

homo, qui

coepit invocarc iio-

condidit civiiatem.
,

283

Superna
tem-

men Domini
26. Qnid per lioc inlelligitur
siotie vivil (niinis
,

est sancldrnni civitas
iii

qiianivis

bic parial ci-

iiisi

quia in confes-

ves,

qiiibus pcregrinatur, doiicc regni ejus

bouio,
iii

qiii

est bliiis resuireclionis,

pns adveiiiat.
21.

quandiu peregrinalnr
propicrea reprebcndiiur, qiiod
lierl

lerris ? Ilem

ex dnobiis
,

illis

Nam

et Petriis

bominibus, Abel
fiatre Setli,

,

qui inlerpretalnr luctus

ei
,

ejus
raors

l.iberniicula in
lioc

inonle

cngiiavil,

qiiia sancli in

quod interpreiaiur
ex mortuis

resurrectio

inundo laliernacnlum
filii

iion adificanl.
stii

^dilicavit
filius
,

Clirisii ei \iia ejiis

figiiraiiir
,

anlvm eam ex noinine
\\\

llenoch. Isle
,

27. Ergii, ui brevins dicam, Abel luclus
surreclio,

S,-th re-

ciijiis

nomitie condila est lleiinch

id est, terre,

Enns homo,

qtiia

pnst luclum resnrrectio
Iiein

stris

Jcrnsalem, qu;e inlerprelalur dedicatio

signi-

de resurrcclioiie bnino iiivocans Deuin.
geniiit Cainaii
,

Eiios

(i'Ml islani civiiaieni el iniliuin el liiiein
rciiiini,
2"2

babere ter-

Cainnn aulem gcnuil Malalehcl, Maplactiit

ubi

iiiliil

plus

qnam quod

cerniliir speratnr.

lalebel gcnuit Jared; Jared geiinii llennch. Ilic autuin llenoch

Parro llenock genuil
et

Irail, ct

Irad
et

gciiuit

Ma-

seplimus ab Adaiii, qui

Deo

,

el

«i«/it'/,

Maviahel genuit Malhusael,

Malliusael

C

Iranslaius est, sepiiinaiii reqiiiem significal, ad quain
traiisfertnr oniiiis qui

geiiuit Lamccli.

Qui accepit duas uxores; nomeii uni
Sella.

tanqnani sexta die

,

iJ

est

Adn,
iii

el

nomen iecundm

Nolandttm anleni qiiod
lilios

sexia aetale saeculi

,

per Cbristi adventtim formatur.
inillibiis

progeiiie Selli, cuni gi'nnisse
ibi

liliasqne uica-

28. Transactis euim sex
judicio
,

annis, faclo
,

eli

iiii

tur, tiulla

geiiila feinina

nominaiim expriniitur,
femina coramemnratiir.
in niieni

et rennvaiis coelo ei

terra

iiaiisfereiilnr

scd

laiiiuni in

progenie

Caiii

saiicii in

vilam perpetuse iininorialiiaiis. Quod autcm

Qnn
('Ui

signilicalnr

terienam civitatem usqiie
,

per Seih ab

Adam

usqiie

ad INoe denariiis
iii

iiiiiiierus

carnales

liabilitram geiieraliones

quu; inarium

insinnatnr, complemciilum inandaiorum

Eccbsiae

ac femiitarniii conjunciione provcniiint.
ta.
Dixit
,

operibus
suis
:

285

bguralur, cui

niiinero

si

adjiciaiilnr
coiisuiii-

qnnque Lainecli uxoribus
et auscultale

Audite

tres

lilii

Noe, mediorepiobaio, duodenarius

verba mea

scrmonem meum. Quoniam
Cain
de Laiiiech
di-

inatur, qui in patriarcbarumapostolorumque nuinero
insignis liabeUir propter geptenarii partes, allera per

occidi viriim in vulnus meiim, el adolescentulum in li-

vure

meo

,

seplics vindicabitur de

,

alteram ninliiplicatis. Nain ter quaterni, vel quater
terni

iepiuugies sepiics.

Jam

alibi

secundum historiam

ipsum faciunt.

tione a Cain profeciam fnisse. Arev. 20. Et a:diftravit Cain civitatem, ex Aiigiislino, xv 25. Jnm alihi ^ecunilum historiam etc. Innuit IsiCivii., c. 17 et sei|., et Gregnrio, vi Moral., c. i, '^ dortis se eliatii sensnm litieralem Genesis exposuiset lili. xvt , c. 5. (iiiiAL. 21. Isie lilius , usqne ad speratur, Aiigustini sutil se. Confer pra'faiioiiem. Ap.kv. 25. Enos /i/iiis cjus inlerpretatur noMO. Enos aulem veilia. Grial. sic inlerprclalur nuMO , ut hoc nomine non poise feJbid. Cnil. Uegiovalic. 293, ad marg. , posi speraniinani nuiicnpari, periti ingutc iUiun uss^verent , ait lur adilil /s/e auiein /iliiis Cnin, qui vocalur Henoch,

de

,

:

iitMCATin. Iinpinrnm enim dcdicntio in fundulu esl. Henuch aulem justus ah .idam seplintus el ipse dkdicatio eiinm dicitur. Sed Iransla(«5 Oiiendit justvs per id, quod ipse est seplimns , in fme, hoc csl, in seplimo millesiino die ab hac dedicaiiiicrprctaiiir
liac civilale

tione siiperncc civilntis abiluros.

Arev.

xvdeCivil., c. 17. GiuaL. Uic autein Enoch sepl. usque ad formatur, verlia sunl ejusdcm, xu cont. Fauslnm, c. 14. Griai.. Jbid. Po-l formaiur liegioval. addit Sex millia enim anni in hujus siecuii (Etaiihus deputantiir Arev. 28. Transaclis enim , usque ail perpeluw immortaAngtislintis, lib.

27.

,

:

.

22. Ciim ijenuisse fUios liiiasque dicatur, ll.xc verba deeranl iii uiiinibus libris reposita suiit auteni ex Augiislinn c. 17 el Euc.lieriii. Grial. Ibid. Quo siquilicalnr, ti^qiie