1932

.. Keriman 4 Temmuz istanbul'a 6 Temmuz TUrkiye'yi 9 Temmuz Milletler davetini
12

Halis Harum Hirkiye secildi. Ankara'dan Akvam .. i~i~leri Bakaru Sukril giden ilk ki$i oldu. .. Cemiyet-i Uyelige davet etti. .. TBMM TUrkiye'nin giri$ Cemiyeti'ne

26 Agustos kez vaptlan ekibi birinci 31 Agustos demiryolu 8 Eyliil

.. TUrkiye'de BUyUkdere'deki

ilk

GUzellik krallcesl Kaya otomobiliyle

yUzme varislannda oldu.

Istanbul

.. Kunduz-Kahn lsletmeye

acrldr.
Seref Bey

.. Mustafa

(Ozkan) iktisat istifa etti. 9 Eyliil atandi. 15 Eyliil

bakanhgmdan Celal

onavladr. .. TUrk Dili Tetkik gazetesinin futbol turnuvasmda oldu. .. TUrkiye Cerniyet-i .. izmir'deki kisilik Mustafa acildi. italyan kuruldu.

.. izmir Milletvekili

Temmuz

Bey (Bayar) iktisat .. Keriman

bakanhgma Halis

Cemiyeti

.. cumhuriyet
duzenledig! 18 Temmuz Akvam'a 27 Temmuz .. istanbul'a turist kafilesi 31 Temmuz Beltika'da Kralicesi 13 Agustos

Taksim Belediye diizenlenen takdim 19 Eyliil edildi.

Bahcesi'nde 8 Ekim .. Macar tarihci Ferencz "Turk Prof.

KaragUmrUk sampiyon Uye oldu.

bir gecede halka

.. Milli egitirn istifa eden Esat Dr. Resit

medeniyetini sene evve/inde aramolt" dedi.
26 Ekim .. istanbul'da (ovuncagi) revacta. "yoyo"

bakanlrgmdan Galip atandi.
21

Kemal Pasa heykeli
1000

ttirenle

Bey 'in (Sagay) verine Eyliil .. Ahmet oldu.

geldi. .. Keriman Halis

Rasim

Istanbul'da 26 Eyliil Kurultayi toplandr,

31 Ekim .. Eski sadrazamlardan Ali Rlza Pasa istanbul'da oldii, .. iki vrldan beri Avrupa'da dolastmlan
160

DUnya GUzellik secildi. .. Prof. Orlov Rus Sanayi Saravi'nda

.. Birinci TUrk Dil Dnlrnabahce Saravr'nda

vasmdaki

Zaro

Aga istanbul'a
1

dondii.

haskanhgindaki Basbakan 18 Agustos

2

Ekim .. Kara Ali Ankara'da oldu.

Kasun .. Cumhurbaskaru Kemal Pasa TBMM'nin

Heyeti Oolmabahce

TUrkiye Baspehlivaru Sirketi'ni Kurultavi satin aldr,

Mustafa

IV. Donern II. Toplanma

YIIi'm
Kongresi

ismet Pasa'vla gtirU$tU. .. Keriman Halis Mustafa telgrafi Kemal

3 Ekim .. HUkUmet izmir Rrhtrm 5 Ekim .. Birinci TUrk Dil Prof. Zajti Pasa

acu,
.. I. Milli Di$ Tababeti Istanbul'da

Harum Paris'ten Pasa'va tesekkur

acrldr,

cekti:

sona erdi. Kemal

5 Kasun .. istanbul'da milli macta TUrkiye

vaptlan

"Bu muvaf{aklyetim, sizin memleket kadmllgma te/kin ettiqini: fikirler eseridir."

6 Ekim .. Macar tarihci Ferencz Mustafa tarafmdan kabul edildi.

3'2 yenildi.
8 Kasun ~ Zonguldak'ta Mehmet Uzun

adrna dikilen

anrt to

auld].
29 Kaslm .. Fikir adarru Dr. Abdullah Cevdet istanbul'da oldU. 30 Kasrm .. Ulukisla-Nigde demiryolu
2

isletmeve

acrldi.

Aralik .. Bestekar Musa SUreyya Bey istanbul'da oldu, 3 Aralik 7 Aralik .. Dilci ve sair Samih oldi). .. Rifat Bey, Ankara'da film gdsterime demiryolu girdi. acrldi.

Bir Millet Uyanryor

16 Arahk .. Samsun-Sivas hatn isletmeve 27 Arahk .. Mustafa Kemal Pasa'run Heyet-i Temsiliye ile Ankara'ya gelisi ilk defa torenle

lSTANBULSPOR ~AMPiYON istanbulspor

kurulusunun 6. yihnda Istanbul Ligi ~mpiyonluiiunu kazandi. San-siyahh takim 1931-32 sezonunda yaptl91 14 marten 11'ini kazanrmsti.

kutlandr.

yollan dolduran halkm coskulu baghhk tezahuratr arasmda Cankaya'ya dondu. koylere dagIt1lmak uzere. A ynea toren almacak birer avuc topragm muhurlu halinde Gazi'ye hediye edilmek uzere ra'ya gondcrilmsst istendi. bircok dcvlet baska nlarr. bundan sonraki inkisafi ile. Kutlamalann radyodan icin meydanlara hoparlorler istanbul'da Beyazrt Mevd aru'rida ki torene binlerce vatandas katrldi.ie. radyodan da yaymlanan "Onuncu Yil Nutku"nda Turk milletine seslendi: (Aras) Erne! Hamm'la nisanladi. Bu islerin en biiyiiXii. 11 Haziranda TBMM bu konuda nun cikarrrusti. asamalar dile getirildi. Gazi Mustafa Kemal Pnsa. Bolu Millctvekili Hasan Cemi! (Cambel) uzun bir konferans verdi. Cumhuriyetin onuncu VIII tbrenleri 30-31 Ekim tarihle~inde de siirdti. atinin Cgelccegin) yiiksek medeniyet ufkundan yeni bir giine§ gibi dogacaktlr. Ankara Hipodromu'nda Cumhuriuetin 10. Basta Baskaru Roosevelt olmak uzere. CHF. bayraklar ve ciceklerle siislendi. istanbul Universitesi'nde ve Halkevlerinde Kurtulus Savasi. Taksim ve Beyazit meydanlaresmi binalar isrklandmlarak Gazi'nin donatildi. 10..:it resmindcn sonra Mustafa Kemal Pasa meydandan aynlarak.1933 Kemal'in sozlerinin yaziidigi binlerce basildi. Sovyet Halk Savunrna Komiseri General Vorosilov'la gelen Gazi Mustafa Kemal Pasa. larla ilgili hazirhklar aylar oncesmuen mI~. yil matbualarmdan posta iicreti mast ve maaslann 28 Ekim'de odenmesi . .in suren tiirenlerle kutlandl.. Sayfa sayilanru artiran gazeteler. Fahrettin Pa?a (Altay).. Cecit toreni alayi bin kisiyi buldu. yil coskuyla kutland 29 Ekirn ]923'te ilan edilen Turkiye Cumhuriyeti'nin kurulusunun onuncu yih butun yurtta diizenlenen ve i. istanbul'da ucusu yapacak ucaklardan atilrnak "Yurttaslanm. Turkiyc onuneu yIII dolayisryla Mustafa Kemal ~a'ya kutlama mesajlan gonderdiler. yzl kutlama torenleri sirasinda (soidan saga) Ali Sait Pasa (Akbaylugan). Cumhuriyetin on yilimn bilancosunu cikaran degerlendirmc yazilarina geni:. Taksim Cumhuriyet Arutina cclcnklcr konmaslyla baslayan resmi torendc. yedek subay-ogretmen Kubilay ve arkadaslari adma yaptmlacak abidenin temel atrna toreninde Cumhuriyetin Onuneu Yl1 Marsi soylendi.:gi. 20 Ekim-l0 arasinda ulasim tarifelerinde indirim SI. Curnhurba~ka1l1 Mustafa Kemal Pa~a'111n radyodan veri!en konusmasi buyuk bir sessizlik icinde dinlendi. Mare§al Feozi Pasa ((:akmak). yirmi bayrak yapnrdi. Butun yurtta buyuk senliklerle kutlanan onuncu yilda yapilan konusmalarda. ruluyordu. RUfen E§ref Bel) (Unaudin). Menemen'de inkilap schidi . Tiirkliigiin unutulmus biiyiik medeni uasj: ve biiyiik medeni kabiliueii. Kurtulus Savasiudan itibaren Turk milletinin kazandijn basartlar. Buna gore. burada Disisleri Bakaru Tevfik Rustu Bey'i . Cumhurbaskarn Gazi Mustafa Kernal Pasa.. Cumhuriyetin kurulusu ve Mustafa Kemal iizerine konusmalar yapildi. istanbul'un cadde ve sokaklan taklar.. OO'da Genelkurmay Baskaru Fevzi Pasa (Cakmak) ile geldigi Ankara Cumhuriyet Meydam'nda. Sozlerini Faruk Nafiz (Camhbel) ile Kemalin (Caglar) birlikte yazdig: ve Resitin (Rev) besteledigi Onuncu Yil Marsi" kent meydanlannda dolar e~liginde prova edildi. 29 Ekim gunu sabah saat 10. Butun yerlesim UV'M'''~''U'' kutlamalann yaprlacag: meydanlara riyet Meydaru" adi verilmesi ve "Yanm Osman" adh piyesin temsil icin CHF Genel Sekreteri Recep Bey rafmdan emir verildi. Cumhuriyet Tiirkiyesinin iktisat. iemeli Turk kahramanllgl ve vuksek Tiirk: kiiliurii alan Tiirkiye Cumhuriueii'dir .. siyaset. 29 Ekim gecesi Curnhuriyet Halk Firkasr'run Ankara Palas'ta duzcnledigi "Curnhuriyet Balosu"na. 10. Asia siiphem yoktur ki. Az zamanda cok:ve bayak isler yapltk.30'a kadar suren gec. yer verdiler. TBMM'dc. Ne muilu Tiirkiim diyene!" Saat 14. lsmet Pasa (lniinu) ve Nuri Bey (Conker). Kilzlm tOzaip). kultur ve medeniyet alanlarmda yapug.

4 kisi beraat ken.1933 Bursa'da Turkce ezan karsiti gosteril Bursa'da 1 Subat giinii ogleden soma Evkaf Mudurlugu onunde toplanan yaklasik yiiz kisilik bir grup Turkce ezan aleyhinde gosteri yapn. Meselenin mahiyeti esasen din degil.isi. Bursa'daki ni ve aldiklan tedbirleri Bakanlar Kuruhi'na dirdiler. tutuklanarak .~rI.idahalesi sonucu cikn. Futma nedeniyle yanqm hizla buyudii. sa miiftiisii N urettin ve katibi Kamil yine Corum'da gorulen davada 12 beraat ettiler. Yanquun ayakkabro Arap Ethem'in dukkanlndaki mangaldan \Iktlgl iddia edildi. Olayi 4 Subat'ta Afyon'da haber alan Gazi Mustafa Kemal gezi programml iptal ederek Bilecik iizerinden 5 Subat'ta Bursa'ya vardt. siyaset ve herlzangi bir iahrike vesile etrnege asia miisamuha etmeyecegimizin bir daha anla~Jlmasldlr. Izmir . "Dinini seven bizirnle sin" diyerek Evkaf Mudurlugu'ne dogru yii~e ge<.''-""rr.F U Bursa Ulucami miiezzininin vazifesi basma memcsi iizerine Halil admda birinin ezaru Turkce yerine Arapca okurnasi ve sivil memuru Hamdi Efendinin mi. Daha soma tutuklu lann Coruma nakledilmesi emri geldi. Aralannda Bursa miifti. Buna gore. Kazanli Tatar Ibrahim' in basi <. Bursa Ulucami hatibi HafIZ iki bucuk yil aglr hapis cezasina carptmldi. Herhaide murieciler Cumhuriuei adlivestnin kuriulamavacuklardir. Bursa olayirun ardmdan Salihli'de de Turkce ezan okumamakta dort imam ve miiezzin ye sevk edildi. 13-14 Subat tarihlerinde sorusturrna di. olayi davasi Corum'da goruldu ve 1 karar aciklandi.ektigi v">J~')i. Vilayet Konagi oniine gelen kalabahk. 7 kisi de 6 ay aglr hapis cezasma carptmldi. dildir. Bursa'dan aynlmadan once dolu Ajansi'na su aciklamayi yapti: geldim. emanet kasalanndakl 300 altm ve 20 bin :Iira kayboldu.i Nurettin Ulucami hatibi Hafiz Tevfik Efendi ve tor Gaffarzade Mehmct Efendi'nin de gu 24 saruk 15 Subat'ta Bursa Aglr Ceza rnesi'ne sevk edildi. Olay hukkinda ilgililerden bilgi ADLiYE SARAYI KUL OLDU 3 Arahk gecesi Sultanahmet'teki istanbul Adliye SaraYI butiinuyle yandr. Tatar ibrahim'in kiskrrtrnasrvla cami ce_ maatinden bir grup. saya gelerek incelemelerde Olay asunda iinemi haiz degildir. 23 vakalandigr olaydan soma Bursa Ulucami bi Hafiz Tevfik Efend i de lstanbul'da rak Bursa'ya gonderildi. Ankara'ya donen let ve icisleri bakanlan. Olaya bilhassa '''". tafa Kemal.tiler.ll21 ccuirmemizin sebebi. ta kuvvetleri tarafmdan dagltlldl ve vakalanarak sorusturrnava baslandi. dini. 7 kisi birer aglr hapis. H""'~·~"·~ . Icisleri Bakaru $iikrii (Kaya) ve Adalet Bakaru Yusuf Kemal (Tengir~enk) beyler de Burbulundular. Ayasofya tarafmda bulunan savohk dairesinden baslayan yanqmda 4 milyon evrak yanarken. 5 kisi ikiser yil aglr hapis. biitiin istanbul itfaiyesi seferber olmasma ragmen Adliye binasi kurtanlamadi. Kaii olarak bilinmelidir Ticrk milletinin milli dili ve milli benligi hayatzna hiikim ve esas kalacaktir.

Darulfunun kapandi. A ynlanlar arasmda Agaoglu Ahmet.lstos'ta istifa etmesinin ardmdan Refik Bey (Savdam) baskanhgmda top lanan Islahat Komitesi kendi gorevine son vererek (19 Agustos) islahat islerini tamarnlamasi icin Talim vc Terbive Dairesi Baskaru Ali Ihsan Bey'in baskanhjhnda Prof.) yeni ogretirn gorevlilerini atadr. Dr. Yani Darulfunun.. 2.:agnlmasl du. "Darulfunun Nasil Olmah?" sorusu giindemde tutuluyordu. Ismayil Hakki (Baltacioglu). Universite ve Cumhuriyet devrimleri arasmda siki isbirligi olusturmak (bu amacla kuruIan "Inkilap Enstitusu" nden sertifika almayan ogrencilere mezuniyet hakki tarunmadi). hukumetin kontrolii alnna t. iiniversite emini (rektor) Neset Omer Bey (trdelp) ve fakiilte baskanlanndan olusan bir kurul gorevlendirdi. Universiteyi ulke sorunlaruun cozumune ortak etmek. sunlan soyledi: gonderdigi matbu mektubunda. var olan ogretin1 sorunlanrun hemen ortadan kalkmasi miimkiin degildi. Prof. . ozgiir ve elestirel dusuncenin ve iilke sorunlan iistune bilgi iiretirninin baslamasi icin 1946' da ozerklig] getiren yasaYI bekleyecekti. kadro ve i:irgiitleriyle birlikte lagvedildi. idari ve mali ozerkligini yitirdi. Ord. tasfiye hareketini Darulfunun'un modem bilimsel ITpli~rnplprr uyduramadigr..~~.. illki~afa ve terakkiye /cette siyasi.:ah~ma yaparak Milli Egitirn Bakanhgi'na bir rapor sunmu~tu. Univcrsitevi mali vc idari kunularda denetim altmda tutmak. yetersiz neksiz hocalan biinyesinde banndirdigi nvla.. Cumhuriyet Halk Frrkasl. ge<. Darulfunun'dan kalanlar. 29 MaYIs 1932 tarilili Malche Raporu'nu inceleyen Mustafa Kemal.. Bu kosullar altinda iiniv~rsite. Sonucta istanbul Universitesi'nin ilk kadrosu. istanbul Universitesi. Malche Raporu'na gore Dariilfunun'da ogretim iiyesi ve yardlmcisl Agustos'tan itibaren bunlardan 157'sinin . mali ve bilimsel ozerkIigini tamamen vitirmesine neden oldu. Ikinci Dahilive Seririyau profesoru Dr. Philipp Schwartz'm rileri ve aracihklanvla Tiirkiye'ye getirilecek banci hocalar da bu tasfiyede etkili rol ovnadi. 1933 Ocak'ta Nazilerin isbasma gelmesiyle Alman universitelerindeki Yahudi ve solcu profesorler kovuldu. Resit Galip Bcy'in sagiIgirun bozuklugunu bahane ederek 13 A~'l. Darulfunun'un Mal~he Raporu h~kkmdaki gl"irii~lelini Milli Egitim Bakanhgi'na gondermesindcn li~ glin once. i~timal. Nitekim Egitim Bakan. universite acildi Mustafa Kemal. Malche. Resit Galip. 12 Kasundan itibaren ge<.rkiye miinl'7nJeJ'llilinlt bekIedigi salaha.mrf"'1m~'· son verildi.>irdi. Fen Fakultesi'ndeki gorevinde kalan Ali Yar Bey adma (Abdulhak Hamit'ten esinlenerek) bir tekerleme bile uydurulmustu: "Ahl Ne yer. istanbul Darulfununu'nun kapanhp Verine Milli Egitim Bakanhgi'na bagh yeni bir universiteuin kurulrnasma iliskin kanun 31 Mayis'ta TBMM'de kabul edildi. "$ahsf mUlaIaa ve ara!?tmnaya sevk edm tarzda tedris yok. a"tkta kalan . besi Fransiz ve biri Isvicreli olmak uzere 38 yabano profesor yer aldi..1.lstanbul Oarii/fiinunu artzk durrnu§tu.is profesoru Ali Kemal (Elbir).'L"!5"" i~aret ediliyordu. Dariilfiinun'un yerine Istanbul Universitesi' nin kurulmasiyla. Dariilfiinun'da refonn isteyen bir karan 1931'de tiiziigune gec. Bakanhk. OariiIfiillun kallunIan tedrisat programma aIrnakla kzlabz aIdu. istanbul Dariilfiinunu ve ona bagiI turn kurumlar. atanacak hocalarm "tuccar prof. ozellikle fen bilimlerinde <. 1932'deki ilk Tarili Kongresi'nde su "Istanbul Oarii. Istanbul Universitesi adryla yeni bir universitc kurmakla gi:irevlendirildi. istanbul Dariilfununu..l getirilen Dr. Milli Egitim Bakanhgi. 2 Temmuz 1933.. Ferit Kam.iinillen A vrupaiI bir uzman i~in biit"eye odenek koYJl1u~tu. Aynca bazi dorslerin kaldmlrnasi veya birlestirilmesi sonucu dcniz ticaret hukuku ordinaryi. Kn·"I"cp·. Kanuna gore. bu ylizden yeni bir duzenlemenin gerekli oldugu karusll1daydl. bir yil icinde yeni bir gorev buluncaya kadar maaslanru alabileceklerini belirtiyordu.lrum kirnligindeydi. 18 Kasim'da eski ve yeni hocalann katildigi bir torende Milli Egitim Bakaru Hikmet Bey (Bayur) ve Universite Rektoru Ne~et Orner Bey'in konusmalanvla acildr. Ali Ekrem (Bolayir) gibi isimler vardi. "1933 Universite Reformu" olarak bilinen. 11 Eylul 1932'de Milli Egitim Lh""U'")'. " 1 Agustos'ta kurulan yeni iiniversitenin lat kanunu ~tkana kadar Milli Egitin1 tam yetkili ularak yeni kadroyu Boylece "ge~ici" kadrolarla u·nCllle'ceK 1n""PT!"1[e de tasfiyenin ilerki tarihlerde de bUItel}1l\." (kitaplardan ceviri yaparak ders vercn) olmamalarma dikkat edilmesi isteniyordu. Milli Egitim Bakanligi universitenin kurulusunda uc noktayi esas aldi: 1. Tam bu srrada. Basbakan Ismet Pasa. Milli Egitim Bakanhgi. 3. Bu tasfiyede profesorlerin yaklasik % 90'1 gorevden ahndi. Avrarn Galanti. katrna butceli ozerk bir kurum olarak isliyordu. 1924 tarihli ve 493 saYIh kanuna gore. Prof. dart ayhk bir c. 31 Temmuz'daki ga karanrun ardmdan basma yaphgi ~\. hukumct. iizdillzareketi ba§Iadl." (bilimden cok ticaretle ugrasan) veya "tercuman prof. Re§it Galip Bey.:irrni~ ve Meclis aYJU yli bir rapor hazlIlamak lizere c. Darii/fiilZulZ stnaolanndan sonra iigrencilerilZ arasinda. 1930' daki rektor se<.. Bunlar arasmda otuz ikisi Alman. ne yar kaldr. Fen'de bir Ali Yar kaldi. A vrupa' da egitim gormus gencler ve vabanci (multeci) profesorlerden kuruldu. fakat haynru gormo. digi bir k...1933 1933 vuzune cikan fikir avnhklan (Zeki Velidi veni tarih tezlerine ters du~tiigu icin istifa ~onmda kalrrusti). Bunun iizerine Tiirkiye'ye davet edilen isvi<. meclis ve basrn (ozellikle Cumhu: rivet. Boylece universite.uc't-'"aU'kl· beklenen dcstegi saglayamadl)?.in1inde ya~anan karga~a ve hesapla~malar.iciolarak ozerkligin kalkmasl ve Milli Egitim Bakanllgi'nca tasfiye yapllmasrndan yanaydl. cumhuriyet ilke ve uu. Cumhuriyetin Osmanh Imparatorlugu'ndan devraldigi..agda~hga hayli yaklasmakla birlikte. . universitevi siyasal uturitenin denetimine sokarak idari... iktisadf sahada esaslt hm'pkf:tleir01· duo Oariilfiinull bunIardan habersiz ta radikal degi~iklikIer oldu. bilimsel. Resit Calip. Ustelik 1933 yasasi. madz. kapan11l1~tl. Cumhuriyet yonetirru inkilaplar yaparken Darulfunun'dan bekledigi destegi gi:iremedigi. islam felsefesi profesoru Mehmet Ali Ayni ve Farsca muallimi (Abdul) Baki (Colpinarh) acikta kaldi. Prof. ilk i~ olarak poru l~lgmda Danilfunuu'u masaya yatirarak koklu degi~iklikler icerccek bir Vasa icin hazirhklara basladi. bul Darulfununu'nun ilgasiyla yerine yeni dahilinde bir Istanbul Universitesi teskiline kanun layihasiru 15 Mayis'ta TBMM'ye sundu tasan 31 Mavis aksarru yasalasn. nitelik olarak yetersiz buImu. AnsikIapedik rnaIumat veriIiyor" diye bir not d~mii~tii.lfiinunu Tii. Hakimiyet-i Milliye gazeteleri ve Kadro dergisi) tarafindan surekli clestirilivor. Malche ve Isvicre' de kurulan giitiiniin basindaki Prof. DariilfUnun'daki i:igretim iiyelerini saYI olarak fazla.. Tevfik Salim Pasa (Saglam).reli Prof.erli olacak unvanlarla (Doc. once geni~ caph bir tasfive yaparak yeni kadroyu belirlcdi. Kisacasl Mustafa Kemal." Universitenin yeni kadrosu olusturulmadan once Malche'm hazrrladigr ikinci raporda._~ . Malche. Dr.

193 sayi cikan dergi 1948'in arahk aymda kapandi. Bu ikinei donemin ilk savismdaki sunus vazismda. Fikir Hareketleri 14 eilt yayimlandiktan soma 12 Ekim 1940'ta kapandi. Oktay Akbal. Sait Faik. Dergi kurarnsal iceriklivdi ve daha cok felsefe.. Atuf (Kansu). Yasar Nabi. 1941'de yedinci cildini vayrmlayan Uikii. Tahsin Yucel gibi bircok sair ve yazann yeti§tigi bir dergi oldu. dizgesel bir yerli fasizm ideolojisi geli§tirernedi ve daha cok milliyetcilik. 1949'da kapandi. "Dergimizin aym amaclarla kurulmus alan Halkevleriyle butiin halki. Ziya Osman (Saba).. rahat hayatz istihkilr eder (hor goriir)" sozuydu.agmyordu. Ahrnet (Agaoglu). Cemil Birsel gibi imzalar da gbriildii.. (Koryurek) ve Kernalettin Kami (Kamu) gibi yazar ve sairler de dergide yazivordu. Derginin savfalanru basta Mahmut Makal olmak uzere Kiiy Enstitusii cikish yazarlara acn.in Cikiyor?" bashkh sunus yazismda . 193L "Memlekette bir tek hakiki sana! mccmuast uok" deniyor ve boslugun doldurulacagi belirtiliyordu. 1932'de cikrnaya baslavan ve Curnhuriyet Halk Firkasi'na kurarnsal bir temel olusturmavt ongiiren Kadro dergisinin gordiigu ilgiden hiz alan ve ii<. <. i~(iyi ve uzmant.sorunlanna iliskin dcncmc vc elestiriler de yayimhyor. koyliiyii ve "h"."_. Sabahattin Eyuboglu.. Italyan fa§izminin bazi Turk aydmlan arasinda i1gi g6rdiigii bir sirada cikan derginin slogam. Mussolininin "Fasist. .ii. Resit Calip. donemde folklor arastirrnalanna buyuk verdi ve A~lk Vcysel. Ahrnet Muhip (Diranas). Iz birakan fikir ve sanat dergil Olku.lglr 1 Ocakta cikt).ngl 1933'te. Kadroculuga alternatif olrnayi isteyen dort onemli dergi yaYlIDa basladi: <.. ekonorni.uliigu savundu. 1938-1939 arasmda Ismail Husrev (Tokin). Sinasi (Hisar).-ek~ilik aknruna oldugu kadar Ikinci Yeni hareketine de soguk durdu.~••.. Osman Ergin. yazl isleri mudurir ve tek yazan Husevin Cahit'ti (Yalcin). Hiiseyin Rahmi (Curpmar). biraz da. Nahit Sirrt._j933_ __ Ni<. Derginin vazarlan aym diinya goru~iine sahip kisilerden olusrnuyordu. kisa sure soma Yasar (Nayir) yonetimine gec.. Hilmi Ziya'nm (01ken) i~ (emek) konusundaki dusuncelerini elegtiren bir dizi mabie yavunlandi. bu vaya Tiirk halkini da inandtrmaua" c.. kendi dunya gorii~leri c. Yasar Nabi'nin 19S1'de olurnune kadar politik cizgi olarak odun vermez bir Ataturkc. Ankara Halkevi'nin orgam olarak subat aymda yayimlanmaya baslayan Wkii'yu Recep Rpv (Ppkpr) hir "kulrur ve mefkure" derzisi ola- i. Dergi Recep (Peker). Daha cok siir ve ovkuye yer veren Varllk. (Ivr dergilerinin ilk saYllarmm kapaklan. Ulkii. edebiyatll1 i<. c:. hukuk ve toplumbilim dergisi olarak (. ci). bu tarihten itibaren Ahmet Kudsi'nin (Tecer) yonetiminde cikmaya basladi. on yildir izledigi ya ym politikasiru terk ederek CHP'nin ilkeleri dogrultusunda bir tutum benimsedi. rak tarutiyor ve "biiyiik davaya inananlari. Huscyin Cahit. blumunden soma dergiyi kizi Filiz Navn' vonetmeyc basladi ve yeni bir canhhk getirdi. Edebiyatm yanmda tarih ve toplumbilirn yazllanna da yer veren dergi.alI.. Sahipligini Hifzi Oguz'un (Bekata) iistlendigi <. $uktlfe Nihal. Nahit Srrri (brik) ve Sabri Esat'rn gil) ortakhgryla 15 Temrnuzda baslayan Varllk. Dr. Basaran.. Attila Ilhan. kimi zaman ekonornik ve felsefi tartismalara da yer veriyordu.an Kadro'nun ideolojik cercevcsinc vc devletcilige yonelttigi elestirilerle dikkati cekti. Fikir Hnreketleri. i~ ve dl~ politika kosullarma paralcl bir degi~im gosterdi ve 1943' te.. Fikir Hareketleri.lgzr. Bedri Rahrni (Eyuboglu) Naili (Boratav) gibi yazarlann gorundiigu etkinligini yitirerek on alti yil soma. Mustafa Nihat (Ozon). Vasfi (Kocatiirk). Cumhurivet'in ideolojik arayislanrun yogunla.. Varllk ve Ftkir Harckeileri. mahkurn oidu ve surgun edildi. Kernalizmi kuramsallasnrmaya <. sef ve otorite gibi kavramlan vurgulayarak sosyalizme cephe aldi. Ali izzet gibi halk rinin tarunmasmda oncu rol oynadi. Yasar Nabi dergiyi 1946'da Istanbula tasidi ve Varlik Yayinevi'ni kurdu. Huseyin Narruk (Orkun) ve Peyarni Safa'nm yarunda Halit Ziya (Usakhgil).ti ve etkinligini miize kadar surdurmeyi basardi. Toplumcu gen. Varlrk Fazll Hiisnu (Daglarca). Varhk. Caripcilcr (Orhan Veli~ Oktay Rifat. Feridun Fazil ''T'''1t_~. siyaset bilimi ve toplumbilim aglrhkh yazilara yer veriyordu. Bu vazilan vuzundcn kovusturmava ugradl. Tek yazan Hiiseyin Cahit 01masina ragmen dergide zaman zaman Ahmet Cevat (Emre). Melih Cevdet).:tglr Turkivede 1940'tan soma. ir ve dlfl birlesiirmekiir" deniliyordu. 29 Ekimde yayimlanmaya baslayan Fikir Hareketleri'nin sahibi. Neeip Ali (Kiicuka) gibi irnzalarla 1941'e kadar daha cok tarih. sosvalizrne karsr cikmasmm yam sira tek parti yonetimine de karst ciku ve iktidari elestirrnekten kacinmadi.. Cevdet Kudret.'Iktl ve nlusturulrnaya cahsilan Kemalist ilkelcri verlestirmeyi ongordu. Sabri Esat.er~evesinde... Enis Behi.<. On bes gunliik olarak vavrmlanan ilk sayismda §u imzalar yer aldi: (Kamu).

Cemal Nadir (Galer). 1.iredir BalI'da yaygm alan kimi egilirnleri yurda getirerek tamtmaya cahsn. ilk sergisinden baslayarak uzun si. Mi.ime ayak uydurmakta gi.imsemeye baslarrus olanlar.il aymda kurulmustu.ibizmden fovizme. Ancak plastik sanatlara heni. eylern bakirrundan dayarusma icinde bir topluluk olusturmalanydi. Bati'da ctkinligini si.isavunmuyordu. Miieyyet Adnan. 1914 Ku~agl (Calli Ku.iren cagdas yaklasunlara acik bir grup olarak eyli. I Ienuz bir onceki ku~agll1 yeniliklerini ycni i. Elif Naci.istakiller vc 0 Grubu sanatcilan Giizel Sanatlar Akademisi'nde gorcv almaya basladiktan soma. . D Grubu.istakil Ressamlar ve Hevkelnraslar BirIigi'nin Turkiyc'dc <.. bu luzh degi..i~li. Ki. Nazmi Ziya gibi sanatcilann olumleri de onernli bir etken oldu.ihti. Narruk Ismail. Abidin (Oino) beyler. 0 gline degin plastik sanatlar alarunda kurulmus dorduncii grup olmasi ve kurucularmm alfabede bunun karsihgi olan "d" harfini secmcleriydi.i (Muridoglu) tarafmdan olusturulan gruba bu adin verilmesinin nedeni. futografp Ali. Cemal Sait iTollu). gruptaki sanatcilann belirli bir estetigin· cevresinde toplanrrus. Bunda Avni Lifij. (Uralli). Zeki Faik. Sergiye kaiilanlar Mimoza Sapk» Magazasl'mn iiniinde: Soldan saga dogru Salih. oldu. Mi.agda~ ycniliklere acik bir sanat tammm olusmasma katkida bulundular.tTuerin kapilanru aralama cabalanna en buyiik destek 0 Grubu'ndan gelmi.istakil Ressamlar ve Heykelnraslar Birligi'nden tek farki.izi. Biri hevkeltiras.. Elif Naci. Abidin (Dino) vc hcykeltiras Zi. olu izlenimcilige karst. Boylece Mi.iyeleri etkinliklerini vurtici ve yurtdisi sergilerle 1950'lere degin si. hatta disavurumculuga degin hemen her yenihge acikti ve olu izlenimcilige karst cikiyordu. Darulbedaui miidiirii Suphi.iz yabanci olan toplum bu yenilikleri kolay benimsevemedi. Nurullah (Berk). Buna ragmen grup i. besi ressam alh sanatcirun Zeki Faik'in (Izer) evinde yapnklan bir toplannda kurmaya karar verdiklcri 0 Grubu. Mehmet Ruhi.agl) temsilcilerinin resimdeki etkisi giderek azalmaya basladi.irdi.iri.D Grubu ve Beyoglu sergisi Plastik sanatlar alanmda Bah' daki ~agda~ yakIasimlara acik bir sanatcilar grubu olarak kurulan o Grubu ilk sergisini 8 Ekim'de istanbul Beyoglu'ndaki Mimoza adh bir sapka magazasmda acn.irdi.i~i. Galip (Arcan). Kayseri Milzesi miidiirii Halit tDorol).agda~ egili. Nuru1lah Cemal tBerk). Ziihtii (Miiridoglu). 0 Grubu da 1929'da kurulan Mi. Cemal (Tollu). Mustakiller ve 0 Grubu Akademi'de c.irdi.ik cektiler.iler.istakil Ressarnlar ve Heykelnraslar Birligi gibi resim alanmda tek bir gi.

Soz Bir Allah Bir. OPERET FiLMLERi YILI 1930'larda operet tiirii filmlere yiinelen Muhsin Ertugrul 1933'te senaryosunu Miimtaz Osman takma adiyla Nazlm Hikmet'in yazdlgl Cici Berber. Peyami Safa "Musikimiz Nasil Carphlasmah?" adh bir ankette toparladi. Alaturka rmizik tartismalan Yesilhilal (bugiinku Yesilay) Cemiyeti'ne kadar tasmdi. Kenm Beni Aldatlrsa j. Turk muzigmde alaturka-alafranga tarnsmalan 1933 yilt boyunca giindemdeydi. Turk miizigi melodisinin kendi kendine yctebilecegi ve Bah armonisiyle zenginlcstirilmeve ihtiyaci olmadrgi yonundeki gorusler He Bah muzigi formlanmn kabul edilerek uluslararasi bir miizik dili yakalanmasi gercktigi vonundeki goru~ler aym sutunda ycr aldi. icki icmeye tesvik ettigi gerekcesiyle yasaklanmasnu istcdiler (6 MaYIs). Cesitli gazete anketleri ve kose yazilannda tartismalar giinlerce surd ii.nnr"fb adh filmleri cekti. Cemiyet yoneticileri alaturka muzigin. 1931'de Turkivc've gelen Viyanuli besteci Joseph Marx'm Turk miizijnndc Bat! teknikleri uygulanmasl konusundaki gorusleri etrafmda gelisen tartismalan.nt. bazi sahneleri . Bu muzigin melankoli ve ic sikmtisi yaratarak.:lh~ konusmasina dayanarak. da 8 ay surevle yasaklanmasiyla yeni bir kazandi. "Alaturka musikiye umumi surette melankolik denilmesi hie dogru degildir" diyen konservatuvar ogre tim gorevlilerinden Rauf Yekta bu gonislere karst alaturkada neseli parcalann da 01dugnnll. Bu baglamdaki 1934'te de devam etti ve klasik Turk Mustafa Kemal Pasa'run 1 Kasun 1934'te Meclis a<.1933 1933 Alaturka muzik gozden dusuyo Selahattin Giz'in birfotograflllda alaiurka miizik iera edilen barlardan birinde saz hcyeti. icki icmeyi tesvik ettigi savunuldu. Anker sonuclan Cumlzuriyet gazetesinde iki makale halinde yayimlandi (11-12 Ocak). Tartismaya Icki Aleyhtan Cencler Cemiyeti de katildi. bu musikivi ortadan kaldirrnarun musikiyi ortadan kaldirmak anlamma ni soyluyordu.

hepsi... Peyami Safa'nm eglencelik yonuyle daha fazla ilgilendi[.. halkevleri.:ocu. Pcyami Safa okuvuculann gondcrecekleri listeler icin bir gerekc. gazeteler seferber edildi. Aynca. Roman tiiccan Burhan Cahit: Harp Donii. hepsi.1933___------- ---- 1933 Kitap yakma anketi Pcyami Safa 30 Mayis giinii Cumhurivci gazctcsindeki kosesinde ilginc bir yan9ma baslatn. Peyami Safa'run "bi: kuiu Clgara de.si'nde toplandi. tarunrrus escrler taranarak derlemeler vapild: ve bu Lisle 47/ Cumhuriyet. okuyuculanndan bOyle bir istekte bulunmus. Yayimlanan listelere halktan gel en Tiirkce karsihklar Turk Dili Tetkik Cemiyeti'nde toplandi. 3. Konya da muntesir: Tt'TL'iyc I'ostas: mecmuasi sahibi E. " adh bir nkrayi koscsinde yinclcyerek okuyucunun acimazsizhgnu ima etti. 4. Falih Rifki: Bugiin icin yanmah. hepsi. Mullit mecmuasi. s. Resat Nuri: Bir Kadm Dii. 6. s. 6. 27 Haziran. Selarni izzet: Bastanbasa.lj'nden maada butun eserleri. 5.. Etem izzet: Yakllacak Kitap'rrun ates ile nesi varsa.. ama edebivat cevrelerinde kaygi yaratn. 3.laml~h.. 10. yerli vc vabanci sozlukler. Resat Nuri: Yaprak Oiikumii. Okuyuculanndan vakilmalanru istedikleri kitaplann listesini istedi. Liste 26/ Cumhuriyet. Mahmut Ycsari: Pernin Abla'dan gZlyri. 23 Haziran . Suat Dervis: Yansa ne cikar? 8. Hepsi . 5 1. Selarni Izzet: Butun eserleri.. (iftri 'Iuccar Banka« Muhasibi Hasan 'If Birinci Dil Kurultayi'ndan sonra Arapca ve Farsca kelimelere Turkce karsihk bulunmasi amacivla dil anketi vapilmasi Turk Dili Tetkik Cemiyeti'nce kararlastmldi.illklan Tarama Oerf(i.. Vala Nurettin: yakm yakm . Listeye alman 1382 Arapca ve Farsca sozciigun Turkce karsihklanndan 640'1 merkezce uygun gi:iriildii.. Nazim Hikmel: Butun eserleri. isin eglencelik yonunu one <. 2. Hamd. 3.£lm Ciinp. Aka Giindiiz: Bu da yanmah' 10. 12 Mart 'tan 2 Tcmmuz 'a kadar Arapca ve Farsca sozcukler gazetelerde ve radyolarda listeler halinde vavimlandi. Sadri Ertem: Cehennem gibi yanmali! 9. 6. Halit Ziya: A. Burhan Cahit: Adam SarraYi. 7. Villa Nurettin yan7mayt gelecekteki bir uygulamaml1 provasl olabilcccgi seklinde elestirirken.malll. ilkokullar. Hiisevin Rahmi: MezarlllJan Kalkal! $chit'te~ gayri. Peyami Safa: Mah§er'den gayri. 7.~il ama bir spot arab« da de!!il" dcdigi odiile hak kazanacakh. llkmcktcp kitaplan. hepsi. hepsi. vo CIskiidar-lmrahor No: Cahide Nazif Lisle 35/ Cumhuriyet.:ogllnu iceren liste.:e gostf'nnelerini istemedi. Nazim Hikrnet: Kalemi..h Memllu Mili ue Siyah'tan gayri.I(u'ndan gayri. 2. s. 5. 7.i Bey in butun yazilan. 4. 8. Bu i~ icin Halk Firkasi. Soz konusu dergi. Yakilmasi istenen kitaplardan en c. 4. 7 Temmuz. Yevmi gazetelerde cikan hikavc vc tcfrikalar. 4 1. Serbest nazimlar.'i yan~marun sonucu aciklanmadi. lisgazetede acrklanmaya basladiktan soma AbidID Daver "Elift ()ldilnneii .Ahmet Kemai . Val. Etem Izzel: lsttrat: <. Samsun Ticaret Mektebi mezunlanndan cahsmalar Osmanltco'dan Tilrk(e'ye 56z Kar. hepsi. 2.} Nurettin: Gen(l(~ifl Hatasl mustesna. Birkac ay yasayabilen gazeteler ve mecmualarla sahipleri. Cahi: $eref. 4 1. Mehmet Emin: Hepsi . 5.§i miistesna hiitiin cscrlcri. 9.lkararilk Hitlerin kitap yakmasuu clcstirrneyi ama<. Bu ya~marun esin kaynagi Fransrz dergisiydi. AClmak ve A~<.

. . Eski si:izeUklere Tilrkce bulmak icin Oil Anketi Iurkce Muvakkat imzalandr.8 Sanayi Uereti (TL) Ekmek !iyatl (TL/kg) :44.08 Pasa'run baskanligmdaki bir TUrk'iin iilkii kursunudur. ~ Ankara-Istanbul ilk deneme ucusu haber 3 ~ubat arasrnda vapildr. Kanunu TBMM'de 15 Ocak ~ Mustafa buvuk yurt gezisine bakanlarmdan Istanbul'da kabul edildi. 13 Nisan .:ankaya'da Mustafa tarihci. 24 MaYls ~ Ozel Hastaneler GSMH bOyOmehlZI (%) : 15. TUrk Parasiru Koruma Mart . Ankara milletvekili Oretimine 1 ~ubat 22 Nisan ~ Turkive ile Osman Ii Duvun-i hamilleri antlasrna 1 Cumhu Umumiyesi Paris'te 23 Ocak ~ Tekel yerli enfiye bastadi. 6 MaYls . 1933 guzellik kraticesl Nazire Harurn'rn baslarna vurusunu yaptlgl arasinda imzalandr. YlldtinOmU kutlandr. Feyzi Arif Bey PRANGALI TUTUKLULAR Bursa-Orhaneli arasmda yol soygun yaptp cinayet i~ledigi iddia edilen ve Samsun'da yakalanan [Ie onlara yatakhk edenler Bursa'ya giitiiriilmek iizere getirildikleri Istanbul'un Kabatas iskelesinde karaya pkarlarken. 24 ~ubat ~ 54 ildeki Halkevlerinin kurulusunun 1. Koruma kurulmasi hakkmda ~ Nazire Harum TUrkiye Kurulu karar aldi. ~ Diyarbaktr milletvekili ve eski bavmdiruk Pirinccizade Istanbul'da iildU. 12 mac: ile 19 ki. ~ istanbul Evkaf alan Mustafa Kemal Pasa MUdUrlOgU btltun camilerde ve kametin bir bildiri 8 subat Turkce okunrnasi ezan icin vavimladr. 14 Mart . 1 Ocak Palas'ta Mustafa 12 kanhrmvla kutlandi. bakarn Sami Pa~a ve gortlstll. Kanunu yUrUrlUge girdi. hatti hukurnetce satm karsihk 15 Nisan .ak. 6 Nisan ~ Fenerhahce'nin 20 Nisan ~ istanbul'da 20 Ocak ~ Aka GOndUz Bey oldu. Yusuf Kemal Bey'in (Tengir~enk) istlfasrvta bosalan adalet bakanlrgina TBMM'de 17 Nisan ~ Istanbul'da bir eroin sebekesi ~ <. kabul edildi. Bursa otayma aglr hapis carptrnldr. Yesilhilal Cemiyeti. MaYls . 5 ~ubat Bursa'ya 7 ~ubat Nisan ~ istanbul'da had safhaya varan eroin ka. 3 Haziran ~ Sumerbank'm kurulmasrna iliskin kanun 'de kabul edildi. ilk iki kadin mUhendis Melek ve Sabiha ham mlar mezun oldu.. lU P BITENlE mUcadele eden zabnavi teftis Giimrilk Muhafaza Komutaru Sey!i Pa~a Istanbul'a geldi. kurulus vildoniimii kutlarnatan. ~ Mustafa Kemal Pasa eski Mlslr Haziran ~ Milli Egitim Universitede acumasrm Haziran ~ Arutlan bir Sarayr'nda Doirnabahce Hidivi Abbas Hilmi Pasa. Maksim Italya'dan Istanbul'u Rusya'ya ziyaret 9 MaYls ~ TUrkiye ile Yunanistan Mart . Berlin elcisi Kemalettin salr Abdiilhak 9 ~ubat 17 ~ubat GUzeli seclldl. i. . TUrk Ortodokslannm reisi Papa Eftim Galata'daki kilisede ilk kez Turkce ayin vapu. karsit: gtistericiler ~ Esklsehir temeli tutuklandi. Samsun-Carsarnba bastatrldr.esiyle incesaza dolayi mahkemeye (Yesitay) (alaturka baslattr.. Istanbul'a 25. Bunda amac. diisman olsun.?a orduya hitaben Fahrettin Pasa'va (Altay) bir soy lev dikte ettirdi: "Silantanmut bUyUk TUrk ulusunu ezmek isteyenlerin qiizierine gezleyelim. Fiyat artis htzi (%) Dolar kuru (TL) : '15. Mustafa Kemal Pasa ABO'nin yeni baskaru Roosevelt'e tebrik telgraf cekti. Bu amoco giden kursun etti. 12 karar verdiler. ~ Bursa'da Tiirkce ezan 1 Haziran ~ Fransrz romano Georges Simenon geldi.9 : 2. Tarihinin hamlanmakta Ana Hallan'llIn atandi. 19 Mart ~ Mustafa Kemal Pa. Ankara Kemal Pa~a'mn (i~ sore) Ocak ~ Dahill istikraz o E o vapular... Seker Fabrikasi'run Fenerbahce-Botkav basladr. Kemal Pasa ciktr.1933 T 0 R K 1y E ~ Ytlbasi geeesi..02 : 0.12 23 MaYls ~ ~ukrU Bey (Saracoglu).. EKONOMiK GOSTERGElER . ortaya Gelen Telgra{ kitabmdan N§llm Hikmet'i verdi. .kiye gerek... Ankara-istanbul seferleri tarifeli ucak 13 kislllk Kemal olan Tiirk resmen basladi." 2 Nisan . Harnlt'Ie lnkilap kararlastrrdr.?i Corurn'da cezalarma atildr.lllglyla 4 MaYls ~ Eski istanbul milletvekili SUreyya Pasa.. ~ Bursa olaviru gitti. 25 ~ubat ~ istanbul'da i:igrenciler Vagon-Li Sirketi onunde protesto gtisterisi 2 tesvik ettigi muzige) karsi mUeadele arasmda Atina'da Ticaret Antlasmasi 15 MaYls . Ankara Yahudileri konusrnava demiryolu almdr.. Gorki gecerken 16 Ocak ~ Eski disisleri Bekir Sami Bey oldll.

~ YUksek liraat Ankara'da irnzalandr. 8 Ekim ~ D Grubu Beyoglu'nda ilk resim sergisini 10 Ekim ~ Mustafa Ankara'ya diindli. ~ Mustafa Kemal Pasa Istanbul'da Maksim'de Turkitalyan gtlres karsrlasmalanru izledi. ylll 30 Ekim ~ Menemen'de Abidesi'nin Kubilay temel atma toreni EnstitUsU vapildt." Kasun ~ Universite iigretim Uyelerine yeni unvanlar (Doc. Prof. 1 5 Arahk ~ Eskisehir Seker Fabrikasr ttirenle acudr. Prof. ~ Menemen 26 Ekim ~ Cumhuriyet'in 10. Kemal Pasa Antlasrnasi 13 Agustos ~ Milli Egitim Bakaru Dr.. Arahk ~ TUrkiye ile Bulgaristan 27 Ticaret Antlasrnasi Arahk oldtlrulen Kubltav'm irnzalandr. 24 Eyliil ~ 1929 Tilrk-Bulgar Dostluk ve Tarafsrzhk Antlasmasr'run 5 YII uzattlmasi hakkrnda Varna'da protokol Ekim ~ Cumhuriyetin 10. arasrnda Ankara'da 17 Ekim ~ TUrkiye ile Romanya arasrnda Ankara'da Dostluk ve Saldrrrnazhk Antlasmasi irnzalandr. Diinem III. ilk iigretim Pasa atandr. Toplanma Yrlr'm actr. ~o EyUiI ~ Basbakan ismet Pasa (lndrui) ve DI$i~leri Bakarn Tevfik RU~tU Bey (Aras) Bulgaristan'a gittiler..(Unavdrn) 1 cumhurba$kanilgl atandr. 4 Kasim ~ Selanik'te Mustafa eve bir hatrra Kemal Pasa'nm dogdugu Yunan HUkUmeti'nce levhasr kondu. YIII pullanm Hasan Fehmi Hoca iildU. 31 Temmuz kapatrldr. hakkmda 19 Eyliil ~ Kayseri-Ulukl$la demiryolu tren seferlerine acrldr. 29 turn Ekim ~ Cumhuriyet'in yurtta kutlandr. EylUl ~ Denizyollan lsletmeleri devlet tekeline almdr. 27 rnaas bagtanmasi kanun ~Iktl. acildr. Agustos ~ TUrkiye ile Almanya arasinda Berlin'de Ticaret irnzalandr. 1 Agustos Universitesi'nde tiirenle basladr. kuruldu. 31 Ekim ~ Ru~en Esref Bey . Ordu rnufettisliginc Bakaru ~ DarlilfUnun ~ Istanbul Universitesi lktisat Celal Bey (Bayar) tarafmdan 3 Arahk ~ istanbul'da Adliye Saravi tamamen yandr. 26 Eyl!il ~ Dil Bavrarm ilk kez kutlandr. 10. ~ Hikmet Bey (Bayur) milli egitim bakanhgma atandr. yazar Abidin Daver saldrnva ugradr. gerceklestirdi. 4 Arahk ~ Elazrg'da Mustafa Kemal Pasa heykelinin a~lils Wreni yapildr. Ord. 10.) verildi. "Turk milletinin buyiik miiceddidi ve Balkan ittibodunn miizahiri Gazi Mustafa Kemal bu evde diinvayo qelmlstir. 17 Arahk ~ Kastamonu milletvekili istanbul'da 21 16 Ekim ~ Posta idaresi Cumhuriyet'in cikardt. vrh dolavrsivla cikanlan Genel Af Kanunu TBMM'de kabul edildi. Resit Galip Bey istifa etti. VIII kutlarnalanna katrlrnak uzere gelen Vorosilov Sovyet heyeti TUrkiye'ye baskanhgmdaki Mustafa Kemal Pasa tarafmdan kabul edildi. Ylil 26 Kasun ~ Fahrettin 7 Ekim ~ Turhal Seker Fabrlkasr'nm temeli I. 23 Agustos ~ Cumhuriyet gazetesi nesrivat rnuduru. Olavi'nda annesine 14 Eyliil ~ Tlirkiye ile Yunanistan arasrnda Ankara'da Dostluk Antlasrnasi imzalandr. 12 18 Kasun ~ istanbul Eulul aymda bin ki?ilik bir kafile halinde Turkiye'ye gelen halYlin izciler Istanbul caddelcrinde. 11 anldr. genel sekreterligine Kasrrn ~ Curnhurbaskam Mustafa Kemal Pasa TBMM'nin IV.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful