You are on page 1of 38

IS u lokalnoj samoupravi

UNIVERZITET CRNE GORE ELEKTROTEHNIČKI FAKULTET STUDIJE PRIMIJENJENOG RAČUNARSTVA Postdiplomske studije Broj: ___________ Podgorica, _______ 2010.godine Kandidat: _________________ Broj indeksa: _________________

IS U LOKALNOJ SAMOUPRAVI
Specijalistički rad

Datum izdavanja rada: _________________ Mentor: _________________
1

Datum predaje rada: ______________ Kandidat: _____________

IS u lokalnoj samoupravi

IZJAVA O SAMOSTALNOM RADU Ovim izjavljujem da sam Specijalistički rad uradila samostalno uz pomoć konsultacija sa mentorom i navedene literature

Kandidat: Ime i prezime studenta __________________

Specijalistički rad je odbranjen dana ____. ____. 2010.godine pred komisijom u sastavu:
1. _______________________ ( Predsjednik ) 2. _______________________ ( Mentor ) 3. _______________________ ( Član )

Sa ocjenom _____ (

).

2

IS u lokalnoj samoupravi

S A D RŽ A J

UVOD ……………………………………………………………………..………………. 4

I
1.1. PRAVCI RAZVOJA LOKALNE UPRAVE ......................................................................................... 5 1.2. SAGLEDAVANJE POSTOJEĆEG STANJA ....................................................................................... 6 1.3. ORGANIZACIONA STRUKTURA GLAVNOG GRADA …………..…..……………..……………. 7

II
2.1. PRIPREMA REALIZACIJE ………….………………..……….……….…………….……………..... 11 2.2. FAZE PRISTUPA .................................................................................................................................... 12 2.3. RAČUNARSKA MREŽA ........................................................................................................................ 13 2.4. POSLOVNE MOGUĆNOSTI ……………………….……………………………………….……….. 16 2.5. IMPLEMENTACIJA POJEDINIH MODULA …………………………………..………..……….. 18

III
3.1. BEZBJEDNOST ...................................................................................................................................... 33 3.2. OPORAVAK POSLE PADA SISTEMA ................................................................................................ 34 3.3. ZAKLJUČAK ........................................................................................................................................... 35 3.3. LITERATURA .......................................................................................................................................... 37

3

Ne samo da vršenje javnih poslova postaje efikasnije i pouzdanije.IS u lokalnoj samoupravi UVOD Podgorica kao glavni grad je komleksna organizacija koja po prirodi stvari uključuje konstantnu i čestu komunikaciju sa korisnicima: stanovništvom generalno i raznim zajednicama. pa je zato neophodno pažljivo balansiranje i harmonizovanje ove dvije strane. ljudi često politiku države procjenjuju kroz mogućnost da riješe svoje životne probleme na lokalnom nivou. kako bi se sistem uspostavio i obezbijedilo njegovo funkcionisanje i. odnosno nezadovoljstvo građanina lokalnom upravom. tako i na lokalnom nivou obezbijedi građanima mogućnost da utiču na javni život. Ovim načinom primjene Interneta uvećava se uloga javnog sektora kao servisa orjentisanog prema građanima. zatim njena okrenutost građaninu i otvorenost ka reformama od velike važnosti. a takođe omogućava građanima da javno iskažu svoj stav vezano za funkcionisanje državne uprave i obavljanje javnih poslova. da olakšava građanima ne samo pristup informacijama. S obzirom na složenost čitavog procesa. kako bi se stvorio pravni okvir za uvođenje i korišćenje pojedinih servisa namijenjenih građanima. Modernizacija državne uprave uvođenjem informaciono-komunikacionih tehnologija značajan je element u procesu racionalizacije. on mora biti sprovođen planski. dugoročno posmatrano isplativ i višestruko koristan. Stoga proces modernizacije. iako generalno posmatrano zahtijeva velike investicije i niz složenih mjera. sa druge strane. Sam proces daljeg razvoja demokratizacije društva bez modernizacije je nemoguć. Često se percepcija čitave države i njene politike svodi na zadovoljstvo. sistematski. koordinirano i u fazama. Drugim riječima. Cilj modernizacije državne uprave je da se uvođenjem informacionih tehnologija u rad državnih organa kako na centralnom. Konstantno usvaja i dopunjuje skup funkcija i usluga koje pruža – kao i neophodni nivo komunikacije sa korisnicima – u cilju prilagođenja kompleksnosti društva u kojem živimo. 4 . već stvara prostor za postepeno smanjenje ukupnog broja zaposlenih u državnoj upravi. Lokalna uprava je dio državne uprave koji građanin najbolje “vidi” i najstrože ocjenjuje. sa jedne strane. Stoga je efikasnost lokalne uprave. IKT (informacione i komunikacione tehnologije) omogućavaju građanima elektronsku dostupnost najrazličitijih servisa i to na principu pune transparentnosti. Poslove iz svoje nadležnosti opština vrši preko svojih organa i službi i njeno funkcionisanje počiva na nekoliko osnovnih načela među kojima su načelo efikasnosti i ekspeditivnosti.

„Call-centra“ ili infokioska. smanjenje korupcije i jačanje demokratije primarno uključivanje građana u poslove uprave. treba da prevaziđe svoju unutrašnju složenost i prikaže informacije i pruži usluge na način kakav odgovara građaninu ili poslovnom korisniku. 5 . upravljanje finansijama i kadrovima i ti će sistemi osavremenjeni i poboljšani nastaviti da se koriste. javnu kontrolu rada gradskih i opštinskih organa. Umjesto da stoje u nekoliko različitih redova i popunjavaju niz obrazaca građani su sve češće u prilici da pristupe integrisanom uslugom sa jednog mjesta. integrišući sisteme i unapređujući poslovne procese. Međutim naslijeđeni računarski sistemi nejčešće nemaju mogućnost povezivanja i razmjene informacija. Gradska uprava je danas suočena sa potrebom da smanji troškove istovremeno odgovarajući na povećana očekivanja korisnika. Lokalna uprava ima mnogo različitih službi i organa. Ponekad jedna služba mora da radi preko neke druge ne bi li postigla cilj. I Crna Gora pridružila se nizu evropskih zemalja koje su reformu državne uprave krenule upravo od lokalnog nivoa. kako kroz organe uprave tako i između korisnika uprave. poput web portala. Projekat „Milenijum-Podgorica elektronski grad“ ima za cilj uvođenje eUprave u grad Podgoricu. Ako je građanin zaista u centru pažnje.IS u lokalnoj samoupravi I PRAVCI RAZVOJA LOKALNE UPRAVE Ciljevi modernizacije gradske i opštinske uprave. Gradske i opštinske uprave godinama koriste informacione tehnologije za neke osnovne postupke. društvena organizacija. efikasnija integracija i promjena poslovnih procesa po bilo kom modelu. Korisnik usluga gradske uprave može biti bilo koji pojedinac ili porodica. uključujući i implementaciju novih informacionih tehnologija nijesu samo povećanje efikasnosti i poboljšanje nivoa usluga. transparentnost. odnosno obavila zadatak. Cilj je omogućiti korisniku da konkretne poslove sa gradskom upravom završavaju onako kako i kada to njima odgovara. lokalna zajednica. već i uspostavljanje dobrog upravljanja koje podrazumijeva otvorenost. Uloga pojedinačnih službi. Dupliranje podataka na različitim računarskim sistemima takođe povećava troškove uprave i otežava otkrivanje grešaka i zloupotreba. interesna grupa ili organizacija iz nekog drugog javnog interesa. isplate plata. Zbog toga službe nijesu efikasne onoliko koliko bi i one i njihovi korisnici željeli. tako da se njihove dužnosti preklapaju. od procedura koje se obavljaju u službama do krajnjeg korisnika. a za donošenje odluka je veoma važno dijeljenje podataka i njihov nesmetan protok. Savremenoj upravi potrebna su upravo takva rješenja koja omogućavaju protok informacija kroz cijeli sistem. Za dobro upravljanje od ključnog su značaja postupci donošenja odluka. Sve ovo možemo posmatrati kao preduslove za kreiranje strategije koja će u svojoj izlaznoj veličini voditi ka povećanju zadovoljstva njenih građana. onda su potrebe korisnika važnije od unutrašnje strukture i procesa. poput nabavki. zahtijeva jake horizontalne veze i sveobuhvatniji globalni pristup. Kvalitet usluga zavisiće od toga u kojoj mjeri je organizacija uspostavljena tako da odgovara korisniku. preduzeće. Stoga državna uprava.

Podaci o licu i dokumentima se unose po nekoliko puta u različitim aplikacijama. . . 6 . To je proces koji treba da bude dobro osmišljen i koordiniran kako bi dao željene efekte i kako bi se realizovao na najekonomičniji i najpouzdaniji način.izvršiti obučavanje zaposlenih za korišćenje IKT kao i prednosti koje će dobiti uvođenjem iste. Zapravo treba da doprinese bržem i efikasnijem radu uprave i kao krajnji rezultat je naravno da sve one usluge koje treba da pruža uprava što prije i u što boljem obliku stignu do krajnjih korisnika. razmjenu podataka i informacija. . obučene i tehnički opremljene u skladu sa tandardima EU. koja će predstavljati pravi servis građana na rješavanju njihovih problema.izvršiti projektovanje i izradu nezavisne komunikacione infrastrukture državnih organa.izvršiti reformu radnih procesa i pojednostavljenje radnih procedura.prva faza treba da sadrži presjek postojećeg stanja. od pitanja koja se tiču ličnog statusa građana.prihvatiti i implementirati međunarodne standarde.izvršiti analizu kako važeći zakoni i drugi propisi mogu uticati na ostvarenje postavljenih ciljeva i u kojoj mjeri i u kom pravcu je potrebna njihova izmjena kako bi podržali primjenu novih tehnologija. Internet interakcija građana. Modernizacija mora se odvijati po fazama: Postoje tri osnovne faze kroz koje će se sprovoditi proces modernizacije državne uprave: . .treća faza obuhvata uvođenje E-servisa za potrebe građana i privrednih subjekata na svim nivoima. . primjdbe i sugestije vezane za rad državne uprave. Dokumenta se kucaju u Word-u i čuvaju na različitim lokacijama i računarima. što znači da je u okviru nje potrebno: .druga faza podrazumijeva integraciju i implementaciju.IS u lokalnoj samoupravi SAGLEDAVANJE POSTOJEĆEG STANJA U trenutnom informacionom sistemu postoji više odvojenih evidencija.izvršiti presjek stanja postojeće infrastrukture.definisati standarde horizontalne i vertikalne komunikacije IKT. Pod ovim servisima se podrazumijevaju najrazličitije javne usluge. odnosno potrebno je: .izvršiti presjek postojećih modula koji su u funkciji. preko servisa vezanih za izdavanje određenih vrsta dozvola. uz korišćenje postojećih sistema i kapaciteta. . odnosno građana". zapažanje. da dobiju potrebna obavještenja i sl. primjenom informaciono-komunikacionih tehnologija. . prebivališta i državljanstva. . .definisati osnovne funkcionalnosti IS lokalnih samouprava. Trenutne aplikacije nijesu fleksibilne u odnosu na zakonske i svakodnevne poslovne promjene zbog čega se gubi na vremenu izrade i dobijanja izvještaja. U cilju uspostavljanja moderne i efikasne administracije.izvršiti projektovanje i uspostavljanje komunikacione infrastrukture lokalnih samouprava. . Modernizacija lokalne uprave podrazumijeva prije svega tehničko-tehnološko osavremenjavanje rada.omogućiti pristup postojećim sistemima. Posebno mjesto zauzima tzv. do prijavljivanja poreza i dr. a time i na efikasnost svih službi. što podrazumijeva mogućnost građana da iskažu svoj stav. . definisane su i odgovarajuće faze za njegovu realizaciju.

Pisarnica – postoji softver – višekorisnički .Prirez porezu na dohodak fizičkih lica – svi poslovi se vode ručno .IS u lokalnoj samoupravi Organizaciona struktura Glavnog grada GLAVNI GRAD GLAVNI GRAD ORGANI UPRAVE SEKRETARIJATI GRADONAČELNIK STRUČNE SLUŽBE SKUPŠTINA GLAVNOG GRADA GRADONAČELNIK Sekretarijat za lokalnu samoupravu Sekretarijat za finansije Sekretarijat za planiranje i uređenje prostora i zaštitu životne sredine Sekretarijat za komunalne poslove i saobraćaj Sekretarijat za razvoj preduzetništva Sekretarijat za socijalno staranje Služba gradonačelnika ZAMJENIK GRADONAČELNIKA Služba Glavnog administratora GLAVNI ADMINISTRATOR Služba Menadžera glavnog grada MENADŽER GLAVNOG GRADA Služba za zajedničke poslove ŠEF KABINETA Komunalna policija Sekretarijat za kulturu i sport Uprava lokalnih javnih prihoda Direkcija za imovinu Centar za Informacioni Sistem Služba za zajedničke poslove .Evidencija radnog vremena – svi poslovi se vode ručno .Porez na firmu – postoji softver .Porez na potrošnju – svi poslovi se vode ručno .Unos i pregled pošte – svi poslovi se vode ručno .Lokalne komunalne take – svi poslovi se vode ručno .Boravišne takse – svi poslovi se vode ručno .Porez na igre na sreću – svi poslovi se vode ručno .Naknade za koriščenje lokalnih i nekategorisanih puteva – svi poslovi se vode ručno .Članski doprinos – svi poslovi se vode ručno . višekorisnički .Evidencija stanova čiji je vlasnik Glavni grad – postoji softver – jednokorisnički Uprava lokalnih javnih prihoda .Porez na nepokretnosti – postoji softver – višekorisnički Sekretarijat za lokalnu samoupravu 7 .

višekorisnički .višekorisnički • Ne postoji komunikacija izmedju aplikacije za kadrovsku evidenciju i aplikacije za obračun zarada.svi poslovi se rade ručno .višekorisnički – preuzelo MUP .svi poslovi se rade ručno .IS u lokalnoj samoupravi .višekorisnički Upravlja gotovinskim sredstvima i izdacima – postoji softver .svi poslovi se vode ručno Saobraćaj – izdavanje odobrenja za javni prevoz putnika kao i izdavanje licenci za javni prevoz – postoji softver – jednokorisnički Sekretarijat za razvoj preduzetništva 8 .Birački spisak – postoji softver.Ovjeravanje potpisa.Matične knjige umrlih – postoji softver – višekorisnički – preuzelo MUP .Matične knjige vjenčanih – postoji softver .Matične knjige rođenih – postoji softver . a jedina veza je polje „Platni broj“ koje ukazuje na šifru zaposlenog u aplikaciji za Plate. tj u svaku aplikaciju posebno.fišekorisnički Sekretarijat za komunalne poslove i saobraćaj Komunalni poslovi – izdavanje odobrenja za prekopavanje.Pravna pomoć . prepisa i rukopisa .Građanska stanja . kretanje motornih vozila .višekorisnički Upravlja komplet sa finansijsko informacionim sistemom Obračun plata za zaposlene – postoji softver . – Generisanje Rješenja kroz MS Word Sekretarijat za finansije Praćenje budžetskog i trezorskog poslovanja za Opštinu Podgorica – postoji softvervišekorisnički Vodi glavnu knjigu trezora i pomoćne knjige – postoji softver .Knjiga državljana – postoji softver – višekorisnički – preuzelo MUP .višekorisnički .Kadrovska evidencija – postoji softver . Podaci se unose dva puta.

staranje o ostvarivanju njihovih prava iz ove oblasti).Boračko invalidska zaštita – postoji softver .Odjeljenje za privredu i razvoj preduzetništva .Uvjerenje da nije upisan u registar preduzetnika – generisanje izvještaja kroz MS WORD .Izdavanje Rješenja iz ove oblasti – svi poslovi se rade ručno .višekorisnički .Ugovori sa geronto domaćicama i korisnicima usluga pomoći (kućna pomoć starim i invalidnim licima.Pravo na staračku nadoknadu .Urbanističko građevinski poslovi – svi poslovi se rade ručno .Upis u Registar poljoprivrednika – postoji softver .svi poslovi se vode ručno .Izdavanje izvoda iz planske dokumentacije – svi poslovi se rade ručno . Sekretarijat za planiranje i uređenje prostora i zaštitu životne sredine .Izdavanje urbanističko-tehničkih uslova – svi poslovi se rade ručno . izmjena podataka i izdavanje i – postoji softver višekorisnički – Generisanje Rješenja kroz MS Word Direkcija za imovinu Opštinsko javno pravobranilaštvo Sudski poslovi – pokretanje tužbi po osnovu zahtjeva službi Zakonsko zastupanje Opštine pred optinskim organim uprave Ugovori o kupoprodaji stanova Zastupanje Opštine pred Sudom kada je Opština tužena strana .Odjeljenje za upravni pravni postupak .Izdavanje Rješenja o utvrđivanju kategorije ugostiteljskog objekta – svi poslovi se rade ručno .Pomoć pri nabavci školskog pribora i organizacije ljetovanja i zimovanja – svi poslovi se rade ručno .jednokratne novčane pomoći – postoji softver .višekorisnički .Podnošenje prijava trgovine – postoji softver .višekorisnički – Generisanje Rješenja kroz MS Word Sekretarijat za socijalno staranje .Socijalna davanja .IS u lokalnoj samoupravi .višekorisnički .višekorisnički .Izgradnja objekata i legalizacija – svi poslovi se rade ručno Za nijednu od navedenih oblasti ne postoji softver nego se svi poslovi vode ručno – generisanje Rješenja kroz MS Word Sekretarijat za kulturu i sport Praćenje kulturnih i sportskih manifestacija – profesionalna i amaterska takmičenja na otvorenom i zatvorenom prostoru – postoji softver . – svi poslovi se rade ručno .Evidencija radnih knjižica – Upis.Odjeljenje za poljoprivredu .Svi poslovi se rade ručno – Generisanje Rješenja kroz MS Word Komunalna policija 9 .višekorisnički .Izdavanje građevinskih i upotrebnih dozvola – svi poslovi se rade ručno .Uvjerenje o obavljanju djelatnosti – postoji softver .

Svi poslovi se rade ručno Generisanje Rješenja kroz MS Word II 10 . kada organi lokalne uprave odlučuju o pravima i obavezama pravnih i fizičkih lica Postupa po primjedbama. trgovine. radnih tijela Skupštine. Služba gradonačelnika Izrađuje Program rada. učestvuje u izradi propisa kojima se utvrđuje organizacija i način rada organa uprave Glavnog grada.Svi poslovi se rade ručno – Generisanje Rješenja kroz MS Word Služba skupštine Služba Skupštine vrši stručne i druge poslove za potrebe Skupštine Glavnog grada Podgorice. Gradonačelnika .Svi poslovi se rade ručno – Generisanje Rješenja kroz MS Word Centar za informacioni sistem Planira i . obrađuje odluke. zaključke i druga akta koja donosi Gradonačelnik. prati realizaciju zaključaka Gradonačelnika i Savjeta Gradonačelnika i izrađuje izvještaj o realizaciji priprema izvještaj Gradonačelnika o njegovom radu i ostvarivanju funkcija lokalne samouprave na osnovu izvještaja organa lokalne uprave i javnih službi. odbornika u Skupštini i određene poslove za klubove odbornika. predlaže automatizaciju poslova u gradskim opštinama.Uspostavljanje komunalnog reda na javnim površinama .Poslovi vezani za drumski saobraćaj .Postavljanje reklamnih i oglasnih panoa .nepropisna parkiranja . javnim preduzećima i ustanovama.IS u lokalnoj samoupravi .Praćenje sjednica i vođenje zaključaka po njima . ugostiteljstva i turizma . Svi poslovi se rade ručno Generisanje Rješenja kroz MS Word Služba glavnog administratora Rješava u drugom stepenu.Utvrđuje radno vrijeme objekata koji pružaju usluge građanima u oblasti komunalne djelatnosti. priprema Poslovnik o radu.kontroliše funkcionisanje automatizovane obrade podataka i preduzima mjere na poboljšanju i povećanju efikasnosti informacionog sistema u cjelini i po djelovima. predlozima i pritužbama građana na rad organa uprave Svi poslovi se rade ručno Generisanje Rješenja kroz MS Word Služba menadžera . i u tom smislu izrađuje projektne zadatke i učestvuje u izradi projekata i realizaciji informacionog sistema.Vođenje evidencije o radu organa lokalne uprve .Skupštine opštine.

obuke službenika opština za sprovođenje standarda i preporuka. čime je tačno definisan plan prioriteta. Postavljanje građanina u prvi plan i funkcionisanje države kao servisa građana je moguće samo uz adekvatnu primjenu modernih informacionih tehnologija. „Uvođenje servisa će se realizovati kroz internet portal elektronske uprave. došlo se do zaključka da se unapređenjem i standardizacijom Infrmacionog sistema lokalne samouprave na najlakši način može poboljšati rad zaposlenih. pokretanje internet Foruma i baze znanja za sve zaposlene na IT poslovima u opštinama i izrada internet prezentacija za nerazvijene opštine. na osnovu koje je od strane stručnih konsultanata angažovanih na projektu izrađen stručni informatički elaborat za unapređenje integralnog informacionog sistema lokalne samouprave. formulisanje i promocija preporuka za izradu internet prezentacija opština. odnosno uspostavljanje bolje komunikacije između odjeljenja i službi opštinske uprave i opštinskih i republičkih javnih preduzeća i ustanova. aplikativnog softvera i informatičke obuke zaposlenih za njegovo korišćenje. definisanje preporuka za formiranje IT službi opština. Osim toga. a zatim je organizovana obuka za korišćenje aplikativnog softvera za zaposlene u organima lokalne samouprave koji imaju neposredan kontakt sa građanima. potrebno je obezbijediti odgovarajuće organizacione i tehničke preduslove za povezivanje Web servera koji se nalazi u okviru prostorija opštinske zgrade sa udaljenim računarima u prostorijama javnih i komunalnih preduzeća. • • Stepen postojeće automatizacije Problemi Pripremne aktivnosti su obuhvatile predstavljanje projekta i analizu postojeće projektne dokumentacije. dok je građanima omogućeno da na osnovu dodijeljene šifre o primljenom zahtjevu putem SMS budu trenutno informisani o statusu svog predmeta. Analizirajući mogućnosti za rješavanje problema. FAZE PRISTUPA 11 . Na taj način je zaposlenima u lokalnoj samoupravi omogućeno da na brži i efikasniji način obavljaju svoje poslove. Izrađen je specijalizovan aplikativni softver. Nakon toga je izvršena instalacija aplikativnog softvera. Primjenom projekta “Milenium . a dio kroz projekte nabavke potrebnih softverskih rješenja za konkretne opštine. odnosno omogućiti im da postanu efikasan servis građana. koja nije bila na zadovoljavajućem nivou. uz angažovanje adekvatnog broja zaposlenih. koji su povezani u postojeću računarsku mrežu. Da bi se sve ovo realizovalo neophodni su preduslovi koji se odnose prije svega na obezbjeđivanje finansijskih sredstava za nabavku računarske opreme. Sledeća faza obuhvatila je nabavku potrebne računarske i komunikacione opreme.Podgorica elektronski grad” nastojalo se unaprijediti rad opštinske administracije.IS u lokalnoj samoupravi PRIPREMA ZA REALIZACIJU Za svaku organizacionu jedinicu izvršena je analiza informacionih tokova u okviru koje su analizirani sljedeći elementi: • Analiza poslovnih procesa kroz intervju zaposlenih • Analiza postojeće dokumentacije koja se koristi • Analiza izvještaja koji se koriste u Glavnom Gradu. Izvršeno je projektovanje i izrada jedinstvene baze podataka. „Postojeće stanje u Glavnom gradu je neophodno poboljšati kako bi se građanima i privredi olakšali svakodnevni postupci pred organima lokalne samouprave.

Izgradnja objekata 7. Registar lica sadrži podatke o svim licima koja su na bilo koji način došla u kontakt sa lokalnom upravom: . Call Centar Faza 3. U registar se upisuju osnovni podaci o licu: ime. Matične knjige (rođenih. pa se njegovim korišćenjem izbjegava redudancija osnovnog skupa podataka. ime oca i majke.kao lice na zapisniku neke inspekcije . Faza 1 – Opšti poslovi Moduli koji se planiraju u ovoj fazi su: 1. Imovinsko pravni poslovi 2. – Sjednice. Komunalna inspekcija 4. adresa. Urbanizam. Unos i pregled pošte 9. ažuriraju ili dodaju samo ovlašćeni službenici lokalne uprave. Ažuriranje podataka 3. Podatke mogu da vide. Modul za brzo rješavanje problema građana 8. Građevinska inspekcija 3. Saobraćajna inspekcija 5.upisivanjem u neku od matičnih knjiga . Evidencija osnovnog skupa podataka o licima 2. oni su u sistemu zaštićeni pravima pristupa. Javne površine 6.kao korisnik nekog od vidova socijalne zaštite . inspekcija i imovina 1. S obzirom na to da se radi o ličnim podacima građana. izgradnja. Registar lica – osnovni sistemski modul Ovaj podsistem ne postoji kao cjelina u realnom sistemu a namijenjen je za stvaranje evidencione osnove za ostale podsisteme unutar Integralnog informacionog sistema Glavnog grada. poslovi gradonačelnika i predsjednika opština i modul za javno pravobranilaštvo i radne odnose 12 . Registar pravnih lica – osnovni sistemski podaci 6. datum rođenja. Registar ulica i kućnih brjeva – osnovni sistemski podaci 5.umrlih i knjige državljana) i upravni postupak 8.podnošenjem zahtjeva pisarnici . Distribucija podataka po podsistemima prema organizaciono hijerarhijskom nivou 4. vjenčanih. Registar stanovnika 7. pol i drugi podaci. SMS servis 10. JMBG.IS u lokalnoj samoupravi Kako se radi o izuzetno složenom i finansijsko i vremenski zahtjevnom projektu čija realizacija zavisi i od broja i kvaliteta angažovanih kadrova sistem će se raditi po fazama Moraju se odrediti prioriteti koji su to podsistemi koji će se prvo implementirati. Fax servis Faza 2. Globalni procesi sadržani u ovom podsistemu su: 1.kao zaposleni u upravi itd. Ostali podsistemi IS Glavnog grada koriste ovaj podsistem za identifikaciju lica po raznim evidencijama i koriste iste podatke koji se ponavljaju u svakom podsistemu.

8. Računarske mreže predstavljaju preduslov za zaposlene da dijele informacije i efikasno komuniciraju. 4. RAČUNARSKA MREŽA 13 . 2. kako bi građani mogli potrebne odgovore dobiti u što kraćem roku.IS u lokalnoj samoupravi 1. Zaposleni moraju imati mogućnost da razmjenjuju informacije i da efikasno koriste računare i to putem mreže. 7. Sjednice opštinskog odbora i radnih tijela Poslovi gradonačelnika i predsjednika podgoričkih opština Poslovno upravljački modul Javno pravobranilaštvo Kadrovska evidencija Elektronska evidencija radnog vremena Web portal (InfoWeb) InfoKiosk (Intranet) Sljedeći ispitivani indikator je postojanje lokalne računarske mreže. 5. 3. 6.

IS u lokalnoj samoupravi U cilju obezbjeđivanja najboljih preporuka vezano za buduću IT infrastrukturu a imajući u vidu potrebe grada Podgorice. izvršeno je snimanje relevantnih djelova postojeće infrastrukture. koristi se DHCP servis koji je podignut na domen kontroleru i opslužuje cjelokupan sistem.Adresni opseg koji se koristi je 10. 14 .Implemeentiran je Microsoft Aktivni Direktorijum.Manji dio računara je grupisan po workgroup modelu dok se za jedan dio računara planira fizičko umrežavanje . .Za automatsko dodjeljivanje IP setovanja računarima koji su umreženi. Šema trenutne logičke infrastrukture je data na sledećoj slici: Informacioni sistem je distribuiran na 7 lokacija od kojih je lokacija „ZGRADA VLADE“ privremena a takođe su i naknadno uključene i nove lokacije „Tuzi“ i „Golubovci“ .Linkovi koji povezuju lokacije se koriste primarno radi obezbjeđivanja pristupa bazi podataka i centralizovanog pristupa internetu . .50.200.0/24 za sve lokacije i ne koristi se VLAN organizacija.

broj žila u kablu treba omogućiti da može zadovoljiti i kasnije zahtjeve.korištena instalacija treba da omogući prenos podataka velikom brzinom. Uz server se nalazi glavni ormar koncentracije koji je povezan sa ostalim ormarima koji služe za koncentraciju instalacije od priključaka. . Da bi instalacija zadovoljila potrebe za dalju budućnost a kako se radi o oblasti u kojoj se događaju izuzetno brze promjene sada urađena instalacija mora imati visoke performanse od kojih su najvažnije: .Postoje 4 servera pod Microsoft OS: 2 x Windows 2000 Server Advanced Edidion – Domain kontroleri 1 x Windows 2000 Server Advanced Edition – Database server 1 x Windows 2000 Server Advanced Edition – Database server u nezavisnom okruženju – za aplikaciju za trezorsko poslovanje Server baze podataka je pod Oracle-om Podaci se arhiviraju na lokalnim diskovima.IS u lokalnoj samoupravi . Karakteristike kablova i ostalih elemenata i instalacije su definisane međunarodnim standardom. Važan element informatičke infrastrukture je računarska mreža koja u ovom slučaju predstavlja preduslov za implementaciju informacionog sistema Glavnog grada. Potrebno je realizovati i interne e-mail servise. Standardi ISO/IEC 11801. Opšte je prihvaćeno da se za objekte koji će trebati koristiti veliki broj računara predvidi univerzalna instalacija koja omogućuje ne samo organizovanje računarskih mreža na različite načine nego univerzalno korišćenje priključaka instalacije bilo za priključenje instalacije bilo za priključenje računara u mrežu. bilo za priključenje telefona na telefonsku centralu. Usluge štampe su definisane koristeći lokalne štampače a manjim dijelom kroz sistem dijeljenja lokalnih štampača na desktop računarima. U objektima je stoga postojala potreba za instalacijom koja će omogućiti povezivanje računara u mrežu te njihovu međusobnu komunikaciju i komunikaciju sa računarima u udaljenim računarskim mrežama. tj.mora se ostvariti dovoljna gustoća priključaka . Napajanje svih uređaja u spratnim koncentracijama će se vršiti iz zajedničkog izvora neprekidnog napona (UPS) smještenog u prostoriji servera. Storage sistemima i fajl serverima za skladištenje dokumenata Registrovani mail domain je pgopstina. Brzina linka prema internetu je 512Kbps. Veći dio računara ima pristup internetu. da zadovoljava trenutno važeći standard za najviše brzine prenosa podataka.me i hostuje se kod Telekoma Crna Gora na njihovim resursima.t-*com. Trenutno je u upotrebi 200 mail adresa. Administratorski model je centralizovan. Obzirom na prostorne osobine lokacije usvojeno je devet mjesta za koncentraciju kablova koji dolaze od priključaka iz svih objekata Pozicija ormara za koncentraciju instalacije od priključaka je određena kao i pozicija servera tako da se postigne minimalna dužina kablova i optimalno korištenje postojećih kanala. - POSLOVNE MOGUĆNOSTI 15 . i TIA/EIA 568 definišu parametre koje moraju zadovoljiti priključci za visoke brzine prenosa podataka na vezi dužine do 100metara.

IS u lokalnoj samoupravi Poslovne mogućnosti koje može pružiti integrisani Informacioni sistem Glavnog grada se generalno ogledaju u sledećem: Jaka provjera autentičnosti svakog korisnika koji pristupa sistemu Veća sigurnost pristupa elektronskim informacijama Obezbjeđivanje sigurnosti korišćenjem AntiVirus rješenja na svim računarima Povećanje produktivnosti kroz bolju komunikaciju zaposlenih Pristup mail sadržaju preko Interneta i mobilnih uređaja Jednostavnije organizovanje zadataka zaposlenih Elektronsko zakazivanje sastanaka Automatsko raspoređivanje elektronske pošte Mogućnost slanja elektronske pošte grupama korisnika Automatska notifikacija o prispjeloj elektronskoj pošti na mobilnim uređajima Veća sigurnost pristupa internetu Mogućnost filtriranja ulaznog i izlaznog internet saobraćaja Brži pristup web sadržajima na Internetu Mogućnost sigurnog pristupa privatnoj mreži i resursima sa interneta koristeći najnovije sigurnosne mehanizme i tehnologije Mogućnost automatske instalacije klijenskih aplikacija na više mašina sa centralnog mjesta Mogućnost upravljanja računarima sa centralnog mjesta radi pojednostavljivanja administratorskih poslova Mogućnost smanjenja troškova vezano za administraciju sistema Centralno praćenje i nadgledanje funkcionalnosti servisa na mreži Automatsko obavještavanje u slučaju pojavljivanja nepravilnosti u radu IT sistema 16 .

bilo da plati porez bilo da zasnuje radni odnos ili ostvaruje neko svoje pravo. Odgovarajući kružni model može da ubrza projekat kao i da pomogne u procjeni da se projekat posle svakog koraka približava svom završetku. Postojeći softveri su se počeli zamjenjivati novim. Da bi se sve funkcionalnosti koje pružaju projekti maksimalno koristile od strane zaposlenih potrebno je da se svi zaposleni obuče za njihovo korišćenje. 17 . Glavna funkcija kružnog modela je da postavi redosled po kome će se obavljati sve aktivnosti. prema prioritetima i prema povezanosti.IS u lokalnoj samoupravi Kako se teži integrisanom informacionom sistemu i kako su poslovi pojedinih sekretarijata povezani krenulo se u objedinjavanju baza podataka i iz razne šarolikosti softvera i baza podataka polako prelaziti u uniformisanost istih. Pored obuke koja se treba pažljivo isplanirati potrebno je formirati i tim podrške koji bi pomagao krajnjim korisnicima da uspješno riješe izazove koji će im se pojaviti. Svaki modul se kreće kroz kružnu putanju. Krenulo se od Pisarnice jer je pisarnica osnov svega – nijedan predmet bilo da se radi o predmetu koji je podnijela stranka ili je predmet pokrenut po službenoj dužnosti se ne može ni formirati ni arhivirati ako se ne evidentira u pisarnicu i dobije svoj broj odakle ide kod referenta na rješavanje i nakon rješavanja ponovo se vraće u pisarnicu na arhiviranje. Znači stranka da bi ostvarila bilo koje pravo mora se pojaviti na jednom od šaltera. proces koji uključuje sve aktivnosti u projektu od njegovog početka preko tranzicije do završetka i njegovog postavljanja u operativni status.

IS u lokalnoj samoupravi IMPLEMENTACIJA POJEDINIH MODULA Sentar za informacioni sistem 18 .

izrađuje planove za opremanje. Organizuje i sprovodi mjere radi zaštite podataka.IS u lokalnoj samoupravi Kako su kvalifikovani stručnjaci vitalna komponenta svakog informacionog sistema tako i zaposleni u ovoj službi pružaju maksimalnu podršku u izradi svih modula i pružanju podrške prilikom izrade mreže i održavanja iste. . Dnevno održava sajt Glavnog grada. predlaže automatizaciju poslova u gradskim opštinama. Takođe. Učestvuje u projektovanju.izrađuje i realizuje planove obuke i usavršavanja za korišćenje informacione tehnologije i sistema. stara se o funkcionisanju računarskih mreža i razmjeni podataka u njima. javnim preduzećima i ustanovama. implementaciji i realizaciji informacionog sistema u Glavnom gradu. CIS je mjesto za distribuciju zajedničkih kodnih sistema (šifrarnika) svim korisnicima. . nabavlja opremu i preduzima mjere za održavanje računarske i mrežne opreme i sredstava. i u tom smislu izrađuje projektne zadatke i učestvuje u izradi projekata i realizaciji informacionog sistema. izrađuje plan.kontroliše funkcionisanje automatizovane obrade podataka i preduzima mjere na poboljšanju i povećanju efikasnosti informacionog sistema u cjelini i po djelovima. Građanski biro-salter sala 19 . u skladu sa zahtjevima neprekidnog funkcionisanja informacionog sistema. predlaže i organizuje uvođenje novih programskih sistema i stara se o usavršavanju postojećih. Planira i .

zavođenje. pravilno ga klasifikuje i odredi u svakom pogledu. kao i da budu u stanju da pruže prave informacije za sve vrste postupaka koji se vode pred organima opšinske uprave. To znači da oni moraju da znaju da klasifikuju sve predmete. Svaki predmet sa svojim aktima se skenira i u tom trenutku je vidljiv u svom organu tako da predmet može biti primljen i u jednoj od gradskih opština Golubovci i Tuzi a proslijeđen Sekretarijatu koji je nadležan za njegovo rješavanje. Na taj način prijemna kancelarija postaje šalter sala u kojoj za svakim šalterom radi referent iz određenog organa opštinske uprave i prima predmete za taj organ. U suprotnom prijem zahtjeva i evidencija akata je usporena. ažuriranje. koji se podnose konkretnom organu. U tradicionalnom načinu organizovanja prijemne kancelarije (pisarnice) radnici pisarnice rade na prijemu predmeta za sve organe opštinske uprave. PISARNICA . povezivanje/združivanje predmeta. zahtjeva i drugih akata.Osnovni posao pisarnice je rad sa predmetima koji podrazumijeva prijem. dodjeljivanje 20 . ili se korisnici šalju u konkretne organe opšinske uprave gdje treba da se informišu o potrebnoj dokumentaciji i eventualnim predradnjama i preduslovima koje je neophodno ispuniti da bi se pokrenuo neki postupak pred tim organom. dopunu.IS u lokalnoj samoupravi Koncept građanskog biroa podrazumijeva takav način organizacije prijemnog odjeljenja gdje svaki organ opštinske uprave delegira po jednog referenta u prijemno odjeljenje radi prijema predmeta. Referent u prijemnom odjeljenju svakom građaninu može da pruži sve informacije o pokretanju postupaka pred tim organom.

potvrda.Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema . i to samo pošti koja je stigla na njihovo ime ili funkciju. načelniku opštinske uprave. kao i brz i efikasan pristup po potrebi. Posle zavođenja predmetu se mogu dodijeliti određena svojstva. Arhiviranje dokumenata i pošte u elektronskom formatu olakšava njihovu klasifikaciju. tako da se pod zavođenjem predmeta podrazumijeva ispisivanje osnovnih podataka o predmetu. predmet se može arhivirati ili izvaditi iz arhive. građevinskom inspektoru . referent koji vodi predmet.Evidentiranje predmeta i skeniranje akata vrši se on-line u okviru jednog sistema .Automatizam kod evidentiranja i arhiviranja Rješenja koja se donose po službenoj dužnosti . Predmete građani dostavljaju na papiru.). Unos i pregled pošte Ovo je modul koji služi za pregled pošte i zavođenje iste na ličnost i funkciju (npr. zavesti pod novim brojem.Svi dokumenti se nalaze u sistemu u elektronskoj formi Efikasnost Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije Podaci se prenose u elektronskoj formi Dokumenta u sistemu su u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu U svakom trenutku se može skenirani dokument i odštampati u cjelosti Evidencija radnog vremena 21 .Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju .. ove poslove pokrivaju dva odvojena modula. S obzirom na to da se zavođenje predmeta vrši na jednom mjestu. a pregled na drugom. Predmet se može dopuniti aktima u elektronskom obliku (skeniranim dokumentima). Integracija . Modulu za pregled pošte mogu da pristupe samo oni službenici opštine koji imaju neku poštu.. dostaviti nekom drugom organu na mišljenje.Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Evidentiranje predmeta . stornirati. indeksiranje i čuvanje. moguće je pretraživanje baze postojećih predmeta po različitim kriterijumima. prikaz pojedinačnog predmeta.Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno i automatski se prenose . Takođe predmetu se može promijeniti status.Svi šifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije . Funkcije kojima će se pošta prosleđivati definišu se kroz šifrarnike.Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon unošenja predmeta i skeniranja . štampanje određenih formulara (omot. vratiti u pisarnicu.Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa . tj. Gradonačelniku. revers) kao i arhiviranje predmeta. Pored toga.IS u lokalnoj samoupravi -raspoređivanje predmeta. način rješavanja.

FAKS servis Faks servis je modul koji služi za primanje i slanje faksova. naplatu i kontrolu lokalnih javnih prihoda (poreza. Osnovnim rješenjem stranka se obavještava o tekućoj ili retroaktivnoj obavezi. Za svaki primljeni faks moguće je upisati kratak opis i kasnije pretraživati po raznim kriterijumima: . Svi faksovi se primaju u HTML formatu u pretvaraju se u PDF format. Tu spadaju: 1. o poreza na potrošnju. U samooporezivanje spadaju porezi koje poreski obveznici sami prijavljuju na zakonom definisanom obrascu i za njih kao takve odgovaraju. o poreza na igre na sreću i zabavne igre. 22 . Za sve vrste poreza visina poreza utvrđuje se rješenjem. o prireza porezu na dohodak fizičkih lica. očitava se kartica sa bar kodom zaposlenog. o lokalne komunalne takse. Na osnovu podataka o prisutnosti zaposlenih.datum prijema .ključnoj riječi iz opisa Uprava lokalnih javnih prihoda Uprava lokalnih javnih prihoda dijeli se na dva odjeljenja: • Odjeljenje za utvrđivanje poreza i • Odjeljenje za kontrolu i naplatu (Odjeljenja za inspekcijski nadzor lokalnih javnih prihoda) Odjeljenje za utvrđivanje poreza vrši poslove uprave koji se odnose na utvrđivanje. o poreza na igre na sreću i zabavne igre. o poreza na potrošnju.vremenu prijema . odnosno izlasku zaposlenog iz zgrade. SMS servis SMS funkcionalnost služi za automatsko generisanje i slanje SMS poruka strankama koje su ostavile broj svog mobilnog telefona.IS u lokalnoj samoupravi Pri ulasku. taksa i naknada) grada i to: o poreza na firmu. Porez na potrošnju. zatim u modulima za evidenciju o sjednicama. Takođe se čuvaju u oba ova formata i na jednom mjestu.telefonskom broju s koga je stigao faks . gdje se odbornici obavještavaju o skupštinskim aktivnostima i sl. prireza. moguće je dobiti razne izvještaje koji se koriste za obračun zarade zaposlenog. Ukoliko stranka u zakonskom roku ne izmiri svoju obavezu priprema se Prinudno rješenje kojim Uprava lokalnih javnih prihoda prinudnim putem izmiruje svoju obavezu. o boravišne takse o poreza za nekategorisane puteve. o članskog doprinosa za pravna i fizička lica u skladu sa propisima iz oblasti turizma. Ovaj servis koristi se u pisarnici odakle stranke dobijaju informacije o statusu rješavanja svog predmeta. o prireza porezu na dohodak fizičkih lica.

Porez na igre na sreću i 3.Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa .Davanje statističkih izvještaja je automatizovano Sva programska rješenja su urađena na taj način da obezbjeđuju: 23 .Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije . Bankom kako bi se došlo do kvalitetnijih podataka i ažurnijeg stanja.Svi šifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije . kao i kontrolu obračuna i naplate lokalnih javnih prihoda kao i elektronsko knjiženje izvoda.U svakom trenutku može se odštampati svako skenirano rješenje . Evidencija primljenih prijava sastoji se u prepisivanju podataka iz prijave.Dokumenta u sistemu su u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu.Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema . Provjeru same poreske osnovice može da vrši samo Odjeljenje za inspekcijski nadzor lokalnih javnih prihoda.Automatsko preuzimanje poreskih obveznika iz Sekretarijata za razvoj preduzetništva . Trebalo je omogućiti brz i kontrolisan pristup do podataka koji predstavljaju osnovu za obračun.Sva knjigovodstvena i finasijska knjiženja se vrše on-line u okviru jednog sistema .Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno puta i automatski se prenose . Poreskom upravom. Kako se radi o veoma složenom i kompleksnom sistemu neophodno je bilo ostvariti komunikaciju sa Privrednim sudom.Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon knjiženja . Sekretarijatom za razvoj preduzetništva. a samim tim veću fleksibilnost i uspješnu naplatu javnih prihoda. Svaka prijava poreza se mora primiti i evidentirati. Prirez na porez To dalje znači da se u Upravi dobijaju prijave sa gotovim podacima o osnovici i iznosu poreza. Integracija . Jednostavnost u obavljanju poslovnih procesa treba da omogući jednostavniju i bržu nadogradnju i održavanje sistema. naplatu.Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju . .Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Transakcija i knjiženje .Sve poslovne transakcije se vrše on-line u istom sistemu . Uvođenje jednog ovakvog sistema dijelom uzrokuje reorganizaciju poslovnih procesa u cilju povećanja efikasnosti.Podaci se prenose u elektronskoj formi .IS u lokalnoj samoupravi 2.Svi dokumenti se nalaze u sistemu u elektronskoj formi Efikasnost . Sve to jedino može pružiti integrisani informacioni sistem koji povezuje sva pojedinačna područja rada u cjelinu.Unos i pretraga je pojednostavljena .

Pored toga mogu se štampati i razne dvojezične forme izvoda. Sistem omogućava da se. promjena koeficijenta. Kao npr.elektronsko knjiženje i evidencije izvoda Svi poreski obveznici su u svim programskim rješenjima jednoznačno šifrirani Fizčka lica sa kombinacijom JMBG i broja AOP Pravna lica sa kombinacijom PIB i broja AOP Sva rješenja obezbjeđuju jednostavnu i ažurnu evidenciju i pretragu poreskih obveznika Postavljanje na sajt baze podataka o porezima i doprinosima pravnih i fizičkih lica Sekretarijat za lokalnu samoupravu Građanska stanja Birački spisak – postoji softver koji u potpunosti zadovoljava potrebe Sekretarijata Upis. promjena radnog staža. pored osnovnih podataka o radnom mjestu i stažu.tačan obračun i zaduženje obveznika . upisuju se i podaci o zdravstvenoj zaštiti članova porodice. prestanak radnog odnosa i sl.štampanje rješenja . npr. putem jednostavnog mehanizma pretraživanja.tačnu i ažurnu evidenciju poreskih obveznika . . Integracija .Ovjeravanje potpisa. rješenja o odsustvima. Dobar sistem za kadrovsku evidenciju otvara mogućnost dobijanja statistika i izvještaja. mogu odštampati unaprijed definisani dokumenti.Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema . o priloženim ličnim dokumentima. što može pomoći da se generalno poboljša kvalitet ljudskih resursa. Takođe se za svakog radnika. o godišnjem odmoru. knjiga vjenčanih) i upravni postupak koji je do sada bio u nadležnosti ovog Sekretarijata dijelom je preuzeo MUP.IS u lokalnoj samoupravi .Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Evidentiranje predmeta 24 . knjiga umrlih. knjiga državljana.Kadrovska evidencija Evidencija o kadrovima važan je dio svakog poslovnog sistema. rješenje o sporazumnom raskidu. Tako da se od gore navedenih poslova u ovom Sekretarijatu obavljaju jedino upisi u knjige vjenčanih. lako dođe do podataka o svakom radniku. kao i praćenje rada svakog pojedinačnog zaposlenog. U oba slučaja donosi se posebno rješenje o skraćenom upravnom postupku i dostavlja se stranci. Za svakog radnika. potvrda o radnom odnosu. promjene i brisanje iz biračkog spiska Sekretarijat vrši po službenoj dužnosti i na zahtjev stranke. Ova matična knjiga (matična knjiga vjenčanih) ima mogućnost unosa stranih naziva i štampanja izvoda u ćiriličnoj i latiničnoj formi i po Bečkoj i Pariskoj konvenciji.Pravna pomoć . Ovaj modul se oslanja na plate tako da se svaka izmjena podataka koja se tiče ličnog dohodka automatski registruje u modulu plata. prepisa i rukopisa . Matične knjige (knjiga rođenih.

Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju .Obračun primanja zaposlenih . On je cjelina sama za sebe. Praćenje prihoda je podsistem u koji se slivaju brojni podaci iz drugih podsistema u svrhu evidentiranja nastalih potraživanja i prikupljanje informacija koje omogućuju precizno finansijsko definisanje potraživanja.Automatska izrada rješenja (o zasnivanju. prekidu.Svi dokumenti se nalaze u sistemu u elektronskoj formi Efikasnost Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije Podaci se prenose u elektronskoj formi Dokumenta u sistemu su u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu.Obračun odbitaka Praćenje prihoda obuhvata sve informacije o realizaciji i praćenju priliva sredstava iz svih izvora finansiranja i naplatu potraživanja.Evidentiranje podataka za obračun zarade vrši se on-line u okviru jednog sistema .IS u lokalnoj samoupravi Evidentiranje podataka o zaposlenom vrši se on-line u okviru jednog sistema Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon unošenja podataka Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno i automatski se prenose Svi šifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije .Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa . Podaci iz kadrovske evidencije se automatski prenose u plate Davanje statističkih izvještaja je automatizovano Sekretarijat za finansije Obračun plata vrši praćenje obračunatih plata i obustave iz plate. Integracija .Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Evidentiranje podataka za obračun zarade .Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno i automatski se prenose .Automatska izrada rješenja o godišnjem odmoru za sve zaposlene .Obračun poreza i doprinosa .Svi sifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije 25 .Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon unošenja podataka . produženju radnog odnosa) . Podaci se dobijaju na osnovu podataka o izvršenim časovima rada i drugim mjerilima i kriterijumima za obračun plate i čvrsto je spregnut sa kadrovskom evidencijom. Ovaj obračun sadrži sledeće: .Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema . Trezorsko poslovanje predstavlja poseban modul koji za sada nije automatski povezan sa nijednim modulom.

Svi izlazni dokumenti nalaze se u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu.izdaje odobrenja i uslove za parkirališta na kojima se vrši naplata naknade za parkiranje vozila ili naknade za parkiranje i čuvanje vozila .Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon unošenja podataka .Evidentiranje podataka o vrši se on-line u okviru jednog sistema . .Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije .U svakom trenutku se može odštampati bilo koji izlazni dokument Sekretarijat za komunalne poslove i saobracaj .izdaje odobrenje za lokaciju i saobraćajne uslove za privremena taksi stajališta. izdaje odobrenja za postavljanje autobuskih nadstrešnica na stajalištima. Integracija .izdaje odobrenje o lokaciji i odobrenje za postavljanje natpisa i svijetlećih reklama.određuje autobuska i taksi stajališta.Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa . .utvrđuje opšte uslove i izdaje odobrenje za privremeno zauzimanje javnih površina postavljanjem žardinjera i drugih komunalnih objekata.Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju . .Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Evidentiranje predmeta .izdaje odobrenje o lokaciji i odobrenje za postavljanje privremenih objekata tipa kioska i .Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema . . izdaje licence za gradski i prigradski linijski prevoz putnika i izvod iz licence za svako vozilo kojim se obavlja gradski i prigradski linijski prevoz putnika i vodi evidencije licenci i izvoda iz licenci.Automatska štampa platnih listića i virmana .Automatski obračun zarada .IS u lokalnoj samoupravi Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa . obavlja pregled auto-taxi vozila u pogledu ispunjavanja estetsko-eksploatacionih uslova.Automatsko štampanje štampanje rješenja.Podaci se prenose u elektronskoj formi .Podaci o zaposlenom se automatski preuzimaju iz kadrovske evidencije Efikasnost .Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno i automatski se prenose .Svi dokumenti se nalaze u sistemu u elektronskoj formi Efikasnost 26 . licenci i izvoa iz licenci .Svi šifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije .

živine. Svaki preduzetnik bilo da se radi o fizičkom ili pravnom licu koje u ovom Sekretarijatu podnese prijavu o radu automatski postaje potencijalni obveznik jednog od nekoliko vrsta poreza.Automatsko štampanje potvrde i Rješenja o prijavi trgovine .Odjeljenje za poljoprivredu – Evidentira poljoprivredne proizvođače sa naše Opštine i podatke o članovima njihovog domaćinstva koje je neophodno imati radi zdravstvenog i socijalnog osiguranja. Vodi se kompletno njihovo imovno stanje: koliko parcela imaju. Ovdje se vrši upis. zona.Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon unošenja podataka .Svi dokumenti se nalaze u sistemu u elektronskoj formi Efikasnost 27 . pravo na sadnice. . Ova evidencija pruža uvid koliko imamo ovakvih proizvođača da li se radi o mladim ili starijim poljoprivrednim proizvođačima koji se osiguravaju isključivo preko poljoprivrede. bilans uspjeha (zavisi šta je osnovica oporezivanja za neki porez). šta posjeduju od mehanizacije. da li imaju plastenike ili staklenike.Svi šifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije . Davanje statističkih izvještaja je automatizovano Sekretarijat za razvoj preduzetništva .Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema . Poljoprivredni proizvođači imaju pravo na razne olakšice kao što je pravo na regresirano đubrivo. Postoje i razni statistički izvještaji koji se mogu odštampati iz navedene aplikacije. izmjena i brisanje poreske prijave. šta su zasadili. Integracija .Evidentiranje podataka vrši se on-line u okviru jednog sistema . stoke.Modul “prijava trgovine” je tijesno spregnut sa modulima za obračun poreza.Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Evidentiranje predmeta . šifra djelatnosti. Poreska prijava sadrži osnovne podatke o korisniku koji su neophodni za obračun poreza.Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju .IS u lokalnoj samoupravi Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije Podaci se prenose u elektronskoj formi Dokumenta u sistemu su u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu.Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa . Samim unosom on postaje vidljiv u Upravi lokalnih javnih prihoda koja je zadužena za obračun poreza i može se preuzeti sa svim podacima i dopuniti još sa nekim koji su bitni za obračun poreza kao što je npr. Ova evidencija je poslužila agroplodu da zna sa kojom i kolikim otkupom može da računa za tu sezonu.Automatska viljivost unešenih podataka koji su potrebni za obračun poreza .Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno i automatski se prenose .

izdaje urbanističko-tehničke uslove. utvrđuje uslove i izdaje odobrenje za lokaciju za stalna parkirališta. rješenja o lokaciji. Osnovni cilj GIS-a je uspostavljanje GIS-a opštine Podgorica kao jedne od osnovnih komponenti e-uprave . za koje je izdata građevinska dozvola i rješenje o organizovanju tehničkog pregleda objekta. . kao i druge aspekte vezane za život i rad opštine Podgorica. građevinsko zemljište. digitalizacija podataka). GIS se sastoji od četiri interaktivne komponente: podsistem za unos koji vrši konverziju karata (mapa) i drugih prostornih podataka u digitalni oblik (vrši se tzv. ekologija. saobraćaj. sarađuje sa organom uprave za komunalne poslove na izradi elaborata o postavljanju privremenih objekata. analizu i razmenu geoprostornih podataka i servisa vezanih za urbanizam i uređenje prostora. prirodne i druge resurse.izdaje izvode iz planskog dokumenta. građevinsku dozvolu i upotrebnu dozvolu za infrastrukturne objekte: vodovod.izdaje rješenja o lokaciji. kanalizacija. vodovod. putna i željeznička mreža. Izgradnja objekata i legalizacija Ova aplikacija treba da automatizuje proces izdavanja raznih dozvola kako za objekte koji tek treba da se grade.Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno i automatski se prenose 28 .IS u lokalnoj samoupravi Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije Podaci se prenose u elektronskoj formi Dokumenta u sistemu su u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu. . podsistem za skladištenje i pozivanje podataka. podsistem za analizu. Sve institucije i preduzeća koja se na bilo koji način bave prostorom.Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Evidentiranje predmeta . građevinsko zemljište. u skladu sa detaljnim urbanističkim planom. urbanističko tehničke uslove i građevinsku dozvolu za nadgradnju za stambene zgrade.izdaje upotrebnu dozvolu za objekte ili dijelove objekta. poljoprivreda i šumarstvo). izdaje urbanističko-tehničke uslove . Davanje statističkih izvještaja je automatizovano Sekretarijat za planiranje i uređenje prostora i zaštitu životne sredine .GIS obezbjeđuje prostornu komponentu za sve resurse lokalne samouprave. donosi rješenje o naplati doprinosa za sklonište. održavanje. zelenilo. odnosno pretvaranje zajedničkih djelova zgrade u stan. . tabela i za pružanje odgovora na postavljene upite.izdaje odobrenje za postavljanje javnih česama i fontana.Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema . tako i za one izgrađene koji treba da se legalizuju.Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon unošenja podataka . komunalne usluge. Geografski informacioni sistem je Sistem za prikupljanje. Integracija . kanalizaciju. obradu. odnosno upravljanjem i eksploatacijom prostornih objekata (urbanizam.Evidentiranje podataka vrši se on-line u okviru jednog sistema . telekom. i izlazni podsistem za izradu karata. elektrodistribucija.

. . . sa jedne strane. . sa druge strane neophodno je voditi sve evidencije o ostvarenim satimaposjetama. . mjesnim zajednicama kroz koje ih obavještava o navedenoj aktivnosti (nabavka školskog pribora.Porodična invalidnina i uvećana porodična invalidnina.Pomoć pri nabavci školskog pribora i organizacije ljetovanja i zimovanja Navedena aktivnost se sprovodi povremeno na osnovu odluka Sekretarijata. Škole su u obavezi da pripreme spiskove koje dostave Sekretarijatu.Boračko invalidska zaštita – U boračko invalidsku zaštitu spadaju: .Ortopedski dodatak Korisnici ovih prava su: 29 . obračunati utrošak vremena domaćice i na kraju fakturisati uslugu korisniku.Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa . vrijeme. Svi zahtjevi za određen period se daju Gradonačelniku na mišljenje i ukoliko se odobre idu u Sekretarijat za finansije na isplatu.Lična invalidnina (vojna i civilna).Automatska viljivost unesenih podataka .Dodatak za njegu i pomoć od strane drugog lica i .Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju .IS u lokalnoj samoupravi Svi šifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije . Sekretarijat formira listu koju šalje na ovjeru gradonačelniku. prevoz) prema potrebama i zahtjevima korisnika ove vrste pomoći.Svi dokumenti se nalaze u sistemu u elektronskoj formi Efikasnost Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije Podaci se prenose u elektronskoj formi Dokumenta u sistemu su u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu.Automatsko štampanje Rješenja . organizacija zimovanja ili ljetovanja). Lice uz zahtjev za pomoć mora priložiti i potrebnu dokumentaciju na osnovu koje mu se može pružiti pomoć. ustanovama za brigu o djeci. U toku rješavanja pored priloženih dokumenata može se tražiti još neki naknadni dokaz da bi se ostvarilo pravo. Davanje statističkih izvještaja je automatizovano Sekretarijat za socijalno staranje .Ugovori sa geronto domaćicama i korisnicima usluga pomoći Vođenje evidencije ugovora sa geronto domaćicama i korisnicima usluga pomoći predstavlja jednu organizovanu poslovnu cjelinu čija je namjena da planira potrebne resurse (domaćice. isti šalje cirkularno pismo školama.Socijalna davanja obuhvataju: Jednokratne novčane pomoći – Ovu vrstu pomoći ostvaruju lica koja su materijalno ugrožena.

Evidencija radnih knjižica – Upis kvalifikacije.Automatska viljivost unesenih podataka .Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa . vojnog invalida i civilnog invalida rata . Koliko je za protekli period bilo dopune o školskoj spremi ili promjena u ličnim podacima.Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon unošenja podataka . dopune školske spreme prilikom usavršavanja. da li se radi o domaćim.Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno i automatski se prenose . Izmjene u radnoj knjižici mogu nastupiti usled promjene ličnih podataka. Davanje statističkih izvještaja je automatizovano Direkcija za imovinu Direkcija za imovinu vrši poslove koji se odnose na: .IS u lokalnoj samoupravi - borci. stranim ili raseljenim licima.Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema . priprema i zaključuje ugovore o zakupu poljoprivrednog zemljišta. ratni vojni invalidi i mirnodopski vojni invalidi porodica palog borca. diplomu kojom se dokazuje stepen školske spreme kao i obrazac radne knjižice.Automatsko štampanje Rješenja i plan realizacije geronto domaćica . koliko je i sa kojom vrstom školske spreme. priprema i zaključuje ugovore o zakupu gradskog građevinskog zemljišta.stručne i sa njima povezane upravne poslove u vezi sa imovinskim pravima i ovlašćenjima na državnoj imovini kojom raspolaže i koju koristi Glavni grad i njegovi organi.Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Evidentiranje predmeta . uz prethodno 30 . Na kraju godine daju se statistički izvještaji koji sadrže koliko je u prethodnom periodu izdato radnih knjižica. Integracija .Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju . izmjena podataka i poništavanje radne knjižice i izdavanje nove je osnov ovog modula.Svi dokumenti se nalaze u sistemu u elektronskoj formi Efikasnost Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije Podaci se prenose u elektronskoj formi Dokumenta u sistemu su u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu. Stranka osim zahtjeva mora priložiti ispravu kojom dokazuje svoj identitet. vodi evidenciju te imovine. civilni invalid rata i članovi porodice umrlog borca.Evidentiranje podataka vrši se on-line u okviru jednog sistema .Svi šifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije .

prati stanje u oblasti javnog informisanja i obrazovanja.Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno i automatski se prenose .IS u lokalnoj samoupravi pribavljeno mišljenje Sekretarijata za razvoj preduzetništva.Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon unošenja podataka .Automatsko štampanje Rješenja . dostavlja podatke o djeci dorasloj za upis u osnovnu školu.Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema .Zakonsko zastupanje Glavnog grada pred opštinskim organim uprave .Ugovori o kupoprodaji stanova .Automatska viljivost unesenih podataka .Davanje statističkih izvještaja je automatizovano Sekretarijat za kulturu i sport . vodi evidenciju o svojinskopravnim promjenama.Postavljanje reklamnih i oglasnih panoa 31 .Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije .Poslovi vezani za drumski saobraćaj .Evidentiranje podataka vrši se on-line u okviru jednog sistema .Svi dokumenti se nalaze u sistemu u elektronskoj formi Efikasnost .Zastupanje Glavnog grada pred Sudom kada je Opština tužena strana Integracija . Prati kulturne i sportske manifestacije. vrši upravne i druge poslove koji se odnose na usmjeravanje djece sa posebnim potrebama u obrazovne programe.Uspostavljanje komunalnog reda na javnim površinama .Usluge vezane za sluzbu . Komunalna policija .nepropisna parkiranja .Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Evidentiranje predmeta . Opštinsko javno pravobranilaštvo .pauk .Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa .Svi šifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije . trgovine.Sudski poslovi – pokretanje tužbi po osnovu zahtjeva službi .Utvrđuje radno vrijeme objekata koji pružaju usluge građanima u oblasti komunalne djelatnosti. .Dokumenta u sistemu su u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu. ugostiteljstva i turizma .Podaci se prenose u elektronskoj formi .Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju .

putem SMS-a. obavještavanje odbornika i ažuriranje podataka o sjednici.Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa . Odbornici se mogu obavještavati automatski. U suprotnom. zatim ažuriranje evidencije o prisustvu odbornika.Automatsko štampanje Rješenja . 32 .Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema .Svi šifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije . Sjednice se pripremaju tako što se upišu osnovni podaci – vrijeme i mjesto održavanja – zatim se upiše dnevni red. odnosno popunjava se unaprijed određena forma za dnevni red. Davanje statističkih izvještaja je automatizovano Stručne službe Služba gradonačelnika Služba Glavnog adninistratora Služba menadžera glavnog grada Vođenje evidencije o radu organa lokalne uprve . može se odštampati dnevni red u zadatoj formi i poslati poštom.Automatska viljivost unesenih podataka .Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Evidentiranje predmeta . Ažuriranje sjednice podrazumijeva pridruživanje odluka i rješenja (ukoliko ih je bilo) odgovarajućim tačkama dnevnog reda i upisivanje teksta zapisnika.Skupštine opštine.Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju . sistem sam šalje poruku s podacima o vremenu i mjestu održavanja sjednice ukoliko mu je poznat broj mobilnog telefona odbornika. Zaključci donešeni na sjednici su povezani sa dnevnim redom.IS u lokalnoj samoupravi Integracija .Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon unošenja podataka .Svi dokumenti se nalaze u sistemu u elektronskoj formi Efikasnost Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije Podaci se prenose u elektronskoj formi Dokumenta u sistemu su u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu.Evidentiranje podataka vrši se on-line u okviru jednog sistema .Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno i automatski se prenose . Na osnovu evidencije moguće je izvlačiti statistike o prisustvovanju odbornika sjednicama. Gradonašelnika podrazumijeva pripremu sjednica.

IS u lokalnoj samoupravi Integracija . Davanje statističkih izvještaja je automatizovano 33 .Svi korisnici rade u jednom klijent-server okruženju .Automatska viljivost unesenih podataka .Svi procesi su obuhvaćeni u okviru jednog integrisanog informacionog poslovnog sistema .Svi podaci se unose samo jednom a koriste koliko je potrebno i automatski se prenose .Evidentiranje podataka vrši se on-line u okviru jednog sistema .Korisnici sistema mogu pristupati potrebnim podacima prema svojim pravima Evidentiranje predmeta .Svi dokumenti se nalaze u sistemu u elektronskoj formi Efikasnost Smanjen je na minimum ručni rad i ručne evidencije Podaci se prenose u elektronskoj formi Dokumenta u sistemu su u elektronskoj formi i ne prenose se iz službe u službu.Komunikacija između korisnika se vrši unutar sistema Automatizacija procesa .Automatsko štampanje Rješenja .Svi šifrarnici su jedinstveni i koriste se jednoznačno u svim djelovima sistema Komunikacije .Rezultati svih aktivnosti su vidljivi nakon unošenja podataka .

i ukoliko je potrebno ponovo prilikom izvršavanja neke akcije u aplikaciji. Uspješne operacije nad podacima moraju ostaviti podatke u korektnom stanju ili u slučaju neuspješnih operacija podaci moraju ostati neizmijenjeni – pri čemu se vrši obavještavanje korisnika i / ili nadležnog o neizvršavanju. Sve izmjene nad podacima takođe moraju biti vidljive. automatskih napada na kod.Autentifikacija: Za svakog korisnika se zahtijeva identifikacija prilikom prijave na sisitem. . i omogućiti oporavak u slučaju pada sistema. blokiranja funkcionisanja servisa i izlaganje povjerljivih informacija. brisanje ili izmjenu bilo kojeg podatka. i svim operacijama nad podacima omogućen samo odgovarajućim korisnicima. predviđenim ili stvarnim. Jako je važno da aplikacijska infrastruktura može izaći u susret svim bezbjedonosnim rizicima.Opšti pristup arhitekturi bezbjednog rješenja Tri glavna cilja na polju bezbjednosti prilikom razvoja aplikacije su: . Bezbjednost se sastoji u zaštiti od zlonamjernih korisnika. . obično kroz kontrolu sadržaja i omogućena rekonstrukcija originalnih podataka kao i praćenje promjena. 34 . Gradska uprava sadrži osjetljive i povjerljive podatke koji se ne smiju kompromitovati. Nijednom drugom korisniku ne smije biti omogućen uvid. .Povjerljivost: Aplikacija mora obezbijediti da je pristup podacima.IS u lokalnoj samoupravi III BEZBJEDNOST Bezbjednost je ključna u svakoj organizaciji i takođe važna sa stanovišta aplikacione infrastrukture s obzirom da određenim elementima pristupaju eksterni i interni klijenti. Ovo uključuje pregled. brisanje i izmjenu podataka.Integritet: Sve akcije nad podacima moraju zaštiti podatke od grešaka i oštećenja.

do migriranja cjelokupne operacije na drugu lokaciju zajedno sa opremom i softverom instaliranim za momentalno korišćenje. ili greške u podacima koje mogu uništiti nizove diskova. cjelokupan i u potpunosti istetstiran plan za urgentni oporavak koji će postojati u slučaju ovakvog pada. nenamjerne greške osoblja. skoro u potpunosti garantuje otkaz sistema. otkaz hardverske komponente ili spoljni upad na mrežu. Kobniji ishod. Ostale situacije o kojima treba voditi računa su zlonamjerni operatori. Izboriti se sa ovakvim problemima zahtijeva dobro definisan. Plan mora pokriti sve slučajeve od jednostavnog učitavanja podataka sa diska na kojem je izvršen backup. To može biti sitna greška u softveru. niko ne može garantovati da se greške nikada neće dogoditi. 35 . kao što je požar ili građevinski incident na mjestu lokacije servera.IS u lokalnoj samoupravi OPORAVAK POSLE PADA SISTEMA Naravno.

da će uživati podršku liderskog tima i biti njegov član i u buduće. info kiosci. sa svoje strane. mogu da završe svoj posao. Informacioni sistem lokalne uprave predstavlja jedan od ključnih programa koji utiču na povećanje efikasne komunikacije između građana i lokalne zajednice. Treće . Korisnici. Sva unutrašnja složenost sistema. građanski biro itd. drugo. jednom dostaviti potrebne podatke i istim putem dobiti odgovor. da predstavim faze razvoja i implementaciju modula i treće da dam osvrt na mrežu i na bezbjednost sistema.sve to bi trebalo da ostane daleko iza očiju korisnika. Cilj mi je bio da ispunim tri zadatka: prvo. Da bi se uspostavio ovakav sistem usluživanja. interna razmjena podataka . na prvom mjestu očekuju da poslove sa lokalnom upravom mogu da završe brzo i efikasno. onda kada to njima odgovara. Cilj transformacije lokalne uprave jeste mogućnost pružanja usluge na način koji odgovara potrebama korisnika. motivaciju i mjere koje su odgovornost direktno nadređenih i kontinuiranu edukaciju. praćenje stanja rješenja podnijetih zahtjeva i efikasni call centri javnih službi su samo deo potreba ovog sistema. 36 . Podnošenje zahtjeva preko Interneta. Na osnovu toga je rad napravljen i sistematizovan u tri tematske cjeline. Nove tehnike i tehnologije se intenzivno razvijaju i unapređuju. uvode se elektronski servisi koji pojednostavljuju komunikaciju s korisnicima – Internet. službe koje će učestvovati u rješavanju konkretnog problema. tako da se svakodnevno otvaraju nova područja istraživanja. On će jednom uputiti zahtjev.zadnje poglavlje bazirano je na bezbejdnost i infrastrukturu kao i pravce daljeg razvoja. Dio napora organizacione jedinice čija je odgovornost informatizacija mora biti usmjerena na održavanje stepena zainteresovanosti osoba koji imaju stvarnu moć da dugoročno riješe probleme finansiranja i nesmetanog funkcionisanja projekta informatizacije institucije. Oni predstavljaju „frontalnu liniju“ – vezu između korisnika i službi lokalne uprave u pozadini.IS u lokalnoj samoupravi ZAKLJUČAK Tema ovog specijalističkog rada je informaciona tehnologija i njena primjena u lokalnoj samoupravi. ili će barem moći da se obavijeste o načinu na koji. odnosno rješenje svog zahtjeva. U prvom dijelu rada je dat pregled postojećih aplikacija po organizacionim strukturama kao i njihove potrebe za uvođenjem novih. U drugom dijelu rada data je realizacija i detaljan opis rada aplikacija po organizacionim strukturama. web portali. da opišem i kritički ocijenim postojeće stanje softvera i hardvera prije projekta “Milenium – Podgorica elektronski grad”. Njihova primjena ne ograničava niti isključuje stalne napore na podizanju svijesti zaposlenih o potrebi informatizacije institucije. Bitan faktor je stvaranje osjećaja kod takvih korisnika da neće bit prepušteni sami sebi nakon implementacije projekta. treba istaći da se primjena informacione tehnologije širi na sve aspekte ljudskog života. Na kraju. što lakše i brže. Njih najčešće ne zanima koja je opštinska ili gradska služba zadužena za rešavanje njihovog konkretnog problema: potrebna im je jedna „tačka pristupa“ mnogobrojnim servisima preko koje će komunicirati sa lokalnom upravom.

Ovakvim korišćenjem IKT postiže se visoka interoperabilnost. a u skladu sa standardima IKT. lokalnim upravama. poboljša demokratski dijalog sa građanima i osigura njihovo uključivanje u demokratske procese. razmjenu informacija između korisnika ( građana i poslovnih subjekata) i davaoca usluga. izvršiti reformu radnih procesa prije primjene. lokalne uprave i države i to u oba smjera. Nove tehnologije i nov način rada obezbijediće da javna uprava poboljša kvalitet. Neophodno je da lokalne samouprave mnogo više sarađuju među sobom (horizontalno) kao i sa Vladom i republičkim organima (vertikalno). raspoloživost i brzinu rada. Jedino informaciona društva u kojima su znanje i pravovremene. efikasnost. jer se samo tako može doći do rješenja koja informacione sisteme lokalne samouprave integrišu u zajednički informacioni sistem. poveća transparentnost. a zaposlenima jednostavno i efikasno obavljanje poslova uz smanjenje troškova. sveobuhvatne i tačne informacije osnovni upravljački resursi mogu da osiguraju progres i budućnost svojim građanima. Isto tako je neophodno deregulacijom i pojednostavljivanjem radnih procedura gde god je to moguće. poslovnim subjektima. Poboljšava i implementaciju strategije razvoja i pomaže javnom sektoru da se suoči sa složenim zahtjevima za pružanje boljih usluga uz minimalnu upotrebu resursa. 37 . što znači mogućnost da se i pored lokalnih razlika ostvari široko zajedništvo. Pod terminom eUprava se podrazumijeva intenzivna i široka primjena savremenih informaciono-komunikacionih tehnologija u javnoj upravi koja omogućava građanima. vladinim i nevladinim organizacijama i drugim institucijama permanentan pristup servisima javne uprave.IS u lokalnoj samoupravi Informacioni sistemi državne uprave na centralnom nivou i lokalnih samouprava moraju biti oslonjeni na Vladin zajednički informacioni sistem kojim će biti definisani oblici razmjene informacija na nivou standarda. eUprava omogućava stvaranje bolje i efikasnije javne uprave.

4. 2.IS u lokalnoj samoupravi LITERATURA 1.pdf Interna uputstva 38 . 3.exitcentre.apeiron-uni. Internet stranica .www.me/ Internet stranica .podgorica.http://www.eu/centar/Radovipdf/Specijalisticki/TaslidzicJasmini.pdf www.org/ITB/Documents/eUprava-kalendar-dogadjaja.