Η ΑΘΛΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΙΓΔΟΛΟΓΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΔΜΟΥ

Η απάτη τφν «εθνικών» και τφν «θρησκεστικών» πολέμφν

Η

ηδενινγηθνπνίεζε ηνπ πνιέκνπ γίλεηαη πάληνηε εθ ησλ άλσ, από κηα θνηλσληθώο
θπξίαξρε κεηνςεθία. Ζ ηδενινγηθνπνίεζε ηνπ πνιέκνπ απνζθνπεί ζηνλ θαζαγηαζκό ηνπ,
ζηελ πλεπκαηηθνπνίεζή ηνπ θαη ζηελ απόθξπςε ησλ αηηίσλ ηνπ. Έηζη ζα γίλεη ειθπζηηθόο ζηε
ρεηξαγσγνύκελε αλζξσπνκάδα, ε νπνία ζα πάεη κε πξνζπκία λα ζθαρηεί γηα μέλα πξνο
απηήλ ζπκθέξνληα, πηζηεύνληαο, όηη αγσλίδεηαη γηα δήζελ «πςειά» ηδεώδε.
Αληίζεηα, ζηνπο αξραίνπο Έιιελεο δελ ζα βξνύκε πνηέ ηδενινγηθνπνίεζε ηνπ πνιέκνπ. Ο
πόιεκνο αληηκεησπηδόηαλ από εθείλνπο, πεξίπνπ σο έλα θπζηθό θαηλόκελν (βι. ι.ρ. ηνλ
νξθηθό θαη ηνλ νκεξηθό ύκλν ζηνλ Άξε). Δίλαη κηα από ηηο κνξθέο, ηηο νπνίεο κπνξεί λα πάξεη,
ν αγώλαο γηα επηβίσζε, ή επηθξάηεζε. Δλώ ζε ό,ηη αθνξά ζηα αλζξώπηλα ζύλνια, ν πόιεκνο
αλαιπόηαλ πάληα κε όξνπο πνιηηηθήο θαη πνηέ ηδενινγηθνύο. Απηό ζεκαίλεη, όηη νη αξραίνη
Έιιελεο δελ δηεμήγαγαλ πνηέ «εζληθνύο», «ζξεζθεπηηθνύο», «πνιηηηζκηθνύο» ή άιινπ
ηδενινγηθνύ επηθαιύκκαηνο, πνιέκνπο.
Η πολιτική αντίληυη περί πολέμοσ στοσς Αρταίοσς Έλληνες

Ο πόιεκνο ήηαλ γηα ηνπο Έιιελεο αλεπηζύκεηνο αιιά,

αλαπόθεπθηνο θαη γη’
απηό απνδεθηόο. Οη Έιιελεο δελ κάρνληαλ γηα «ηδέεο», «ηδαληθά» θαη άιιεο
ηδενινγηθνπνηεκέλεο (απη)απάηεο αιιά, γηα απνιύησο θαζνξηζκέλεο θαη ρεηξνπηαζηέο
ζεκαζίεο όπσο ε πόιε-παηξίδα. Ζ ηειεπηαία, ζε πιήξε αληίζεζε κε ηνλ ζεκεξηλό
ζπζθνηηζκό ηεο (βι. «έζλνο- θξάηνο»), δελ ήηαλ κηα ηδενινγηθή αθαίξεζε: ήηαλ
πξσηαξρηθά
κηα
απηνθπβεξλώκελε
αλζξώπηλε
θνηλόηεηα,
ε
νπνία
απηνπξνζδηνξηδόηαλ βηνινγηθά (θνηλόο γελλήηνξαο θαη πξόγνλνη), ρξνληθά (θνηλή
ηζηνξηθή δηαδξνκή), ζπλεηδεζηαθά (θνηλά έζηκα, ζεζκνί, ζεκαζίεο θιπ.) θαη, κόλν
(1)
δεπηεξεπόλησο, γεσγξαθηθά . Ήηαλ, θαηά ζπλέπεηα, θάηη απνιύησο ζπγθεθξηκέλν,
γηα ην νπνίν άμηδε λα πεζάλεη θάπνηνο, αθξηβώο επεηδή δελ άμηδε λα δεη ρσξίο απηό.
Ζ απηνθπβεξλώκελε παηξίδα-πόιε απνηεινύζε γηα ηνπο Έιιελεο έλλνηα θαηεμνρήλ
πνιηηηθή. ΢ηνλ Δπηηάθην ηνπ Πεξηθιένπο (όπσο ηνλ απνδίδεη ν Θνπθπδίδεο) θαηνλνκάδνληαη
νη ρεηξνπηαζηέο αηηίεο, γηα ηηο νπνίεο θαινύληαλ λα πνιεκήζνπλ νη Αζελαίνη: ε επηβεβαησκέλε
ζηελ πξάμε επλνκία ηνπο, νη απεξηόξηζηεο επθαηξίεο πνπ είρε ν θαζέλαο ζε απηή ηελ πόιε γηα
λα αλαπηύμεη ηηο δπλαηόηεηέο ηνπ, νη ζεζκνί ηνπο σο πξντόλ απζεληηθήο (=απηόλνκεο)
ζπιινγηθόηεηαο, ε πνιηηηθώο ζεζκηζκέλε (=έκπξαθηε) ηαύηηζε αηνκηθνύ θαη ζπιινγηθνύ
ζπκθέξνληνο, ε αλακθηζβήηεηε πιεξόηεηα ηεο δσήο ηνπο. Πνπζελά ζην ζπλαξπαζηηθό απηό
θείκελν δελ ζα βξεη θαλείο ηνλ κεηαγελέζηεξν παηξηδνθάπειν κεινδξακαηηζκό, ύπνπηνπο
ζπιινγηζηηθνύο αθξνβαηηζκνύο (ζηνπο νπνίνπο αλέθαζελ επηδίδεηε ε εζληθηζηηθή
πξνπαγάλδα, βι. «έζλνο- θξάηνο»), ζπγθηλεζηαθά θνξηηζκέλεο θνηλνηνπίεο θαη ινηπά
ηδενινγηθνπνηεκέλα μεξνθόθαια, από απηά πνπ πεηνύλ ζπρλόηαηα νη έκπνξνη ηνπ πνιέκνπ
ζηηο απνβιαθσκέλεο αλζξσπνκάδεο/θξέαο γηα ηα θαλόληα ηνπο.
Αθόκα θαη ε παξαδνζηαθή νκεξηθή έλλνηα ηεο εμηδαληθεπκέλεο πνιεκηθήο δόμαο, απέθηεζε
ζηελ θιαζηθή επνρή πιηθό ζεκείν αλαθνξάο: νη πεζόληεο, π.ρ. ηνπ Μαξαζώλα, ζεσξνύληαη
πιένλ δνμαζκέλνη ήξσεο, όρη απιώο επεηδή πνιέκεζαλ γελλαία αιιά, γηαηί πνιέκεζαλ γηα
(2)
ρεηξνπηαζηά πξάγκαηα, π.ρ. γηα ηελ πνιηηηθή θνηλόηεηά ηνπο. Αιιά θαη από ηελ Ηιηάδα δελ
ιείπεη ην πξσηόιεην κηαο πιηζηηθήο θαη πνιηηηθήο αληίιεςεο πεξί πνιέκνπ. Ο Θεξζίηεο, έλαο
ζπλεζηζκέλνο πνιεκηζηήο, πνπ ζέιεη λα επηζηξέςνπλ νη Αραηνί ζηελ Διιάδα αληί λα
ζπλερίζνπλ ηνλ πόιεκν, απεπζύλεηαη κε παξξεζία ζηνλ Αγακέκλνλα ιέγνληάο ηνπ όηη: «νη
ζθελέο ζνπ είλαη γεκάηεο από ραιθό θαη γπλαίθεο, εθιεθηά ιάθπξα πνπ εκείο νη Αραηνί ζνπ
δίλνπκε όπνηε θαηαθηάκε κηα πόιε. Δίζαη άπιεζηνο γηα ην ρξπζάθη πνπ νη αινγάξεδεο Σξώεο
ζα ζνπ θέξνπλ σο ιύηξα γηα ηνλ γηό ηνπο, πνπ εγώ, ή θάπνηνο άιινο Αραηόο ζα αηρκαισηίζεη;
Ή γηα θάπνηα γπλαίθα πνπ ζα θνηκάζαη καδί ηεο θαη ζα θξαηάο κόλν γηα ηνλ εαπηό ζνπ;» ΢ηε
ζπλέρεηα ιέεη όηη είλαη αλάξκνζην λα παξαηείλεηαη ν πόιεκνο κόλν θαη κόλν γηα λα
νηθεηνπνηείηαη έλαο βαζηιηάο ηε κεξίδα ηνπ ιένληνο από ηα ιάθπξα. Ο Θεξζίηεο, ζαλ
ζπλεηδεηνπνηεκέλνο πνιίηεο, απαηηεί λα έρεη ιόγν ζηα ηεο εθζηξαηείαο, ζηελ πνξεία ηεο, ζηε
δηαλνκή ησλ σθειεκάησλ ηεο θιπ.

Δπίζεο ζηηο δεκεγνξίεο πνπ παξεκβάιιεη ν Θνπθπδίδεο. ηελ ζύγθξνπζε κε ηνπο βαξβάξνπο. πξώελ βαζηιηάο. ή σο δνύινη πνπ ηνπο πξνζηάδεη θάπνηνο αθέληεο. Δ΄84-116) πξνβάιιεηαη σκά ην δίθαην ηνπ ηζρπξόηεξνπ θαη επηζεκαίλεηαη νξζόηαηα. Οη Έιιελεο αληηιήθζεθαλ. ν πόιεκνο παξνπζηάδεηαη σο ν θαηεμνρήλ «πιηζηήο» θαη γίλεηαη γηα απνηθηζκό (π. βξίζθεηαη ζηνλ Ζξόδνην : «Φαίλεηαη δε όρη κόλν από έλα παξάδεηγκα αιιά γεληθώο πόζν ζπνπδαίν πξάγκα είλαη ε ηζεγνξία. ζπλαθόινπζα. ΢ην γλσζηό δηάινγν Αζελαίσλ θαη Μειίσλ (όπσο ηνλ απνδίδεη ν Θνπθπδίδεο. ή ηί ππεξαζπίδνληαη θη όρη σο θαινθνπξδηζκέλνη ππήθννη. αιιηώο δελ είλαη παξά κηα εζηθνινγία πξνο παξεγνξίαλ ησλ αδπλάησλ. θαηαδεηθλύεηαη κε παξαζηαηηθό ηξόπν ζηνλ δηάινγν Ξέξμε θαη Γεκάξαηνπ. ή «εθνών-κραηών». Σνύην θαλεξώλεη. ρσξίο λα ηνπο δηαηάδεη θαλέλαο αθέληεο. ησλ ΢παξηηαηώλ. Γελ αληηιήθζεθαλ ηνλ πόιεκν εθείλν σο «εζληθό» (ε ζεκεξηλή έθθξαζε «εζληθόο πόιεκνο» ζα ηνπο ήηαλ κάιινλ αθαηαλόεηε) αιιά. ή γηα λα θεξδίζεη ε νηθεία πόιε ηζρπξά ζηξαηεγηθά πιενλεθηήκαηα. ινηπόλ. πνπ ζύξνληαη ζηα πεδία ησλ καρώλ σζνύκελνη από ην ηδενινγηθό («εζληθό») θνπηόρνξην πνπ ηνύο έρεη ηαΐζεη θάπνηνο παηξηδνθάπεινο εμνπζηαζηήο. ησλ Θεβαίσλ. λα παξαδερηεί όηη νη Έιιελεο έβιεπαλ ηνλ πόιεκν όπσο είλαη. απαιιαγέληεο όκσο από ηνπο ηπξάλλνπο έγηλαλ νη θαιύηεξνη όισλ. αθνύ θαλείο ηνπο δελ αληηκεηώπηδε ηδενινγηθά. ή ηης εθνικής ζσνείδηζης. πάλε λα «απηνθηνλήζνπλ» κε ηόζε πξνζπκία πέθηνληαο επάλσ ζηηο νξδέο ηνπ. Σόηε ν εμόξηζηνο ΢παξηηάηεο. θιεξνπρίεο). ελ πξνθεηκέλσ σο αλακέηξεζε κεηαμύ απηνθαζνξηδόκελσλ (ζπιινγηθά θαη πξνζσπηθά) αλζξώπσλ θαη ελόο ζηξαηνύ ζθιάβσλ. αλ ρξεηαζηεί. (Samuel Butler. πέξα γηα πέξα πιηζηηθά θαη πνιηηηθά. όηη όηαλ ήζαλ ππνηαγκέλνη ζπκπεξηθέξνληαλ εθνπζίσο σο δεηινί. Καη επίζεο όηη πήγαηλαλ ζηνλ πόιεκν σο ειεύζεξνη πνιίηεο.Σν αληηπξνζσπεπηηθόηεξν επηρείξεκα. ή δνύισλ. αθνύ ηνλ έρνπλ αλαγλσξίζεη νη ίδηνη θαη δελ ηνπο έρεη επηβιεζεί από θαλέλαλ. Με άιια ιόγηα ν άλζξσπνο απνθηά παηξίδα κόλν όηαλ γίλεηαη πνιίηεο. Ζ έλλνηα ηνπ «εζληθνύ» θαη. ή ζπγθηλεζηαθά ηνλ πόιεκν. Γηόηη όηαλ νη Αζελαίνη δηνηθνύλην ηπξαλληθά δελ ήζαλ θαζόινπ θαιύηεξνη ζηα πνιεκηθά από θαλέλαλ από ηνπο γείηνλέο ηνπο. ζα πξέπεη. Ο θαζέλαο κπνξεί λα έρεη ηηο εζηθέο αληηξξήζεηο ηνπ γηα ηνλ επεθηαηηζκό ησλ Αζελαίσλ. Καη ηόηε. απνιύησο ζπλεηδεηνπνηεκέλνη σο πξνο ην ηί δηεθδηθνύλ. ρσξίο λα ηνλ πεξηβάιινπλ κε θαλέλα ππνθξηηηθό ηδενινγηθό επίρξηζκα. (Suffolk. ν θαζέλαο έδεηρλε πξνζπκία λα εξγαζηεί ζθεπηόκελνο όηη εξγάδεηαη γηα ηνλ εαπηό ηνπ». ζθεπηόκελνη όηη εξγάδνληαη γηα ηνλ δεζπόηε ηνπο. ή γηα ηελ ππεξάζπηζε ηεο κνλάθξηβεο πνιηηηθήο απηνλνκίαο ηεο θνηλόηεηαο. πνιεκάεη γηα ηνλ εαπηό ηνπ θαη άξα γηα ηελ παηξίδα ηνπ (θαη όρη ην αληίζηξνθν). σο θαηεμνρήλ πνιηηηθή. . Μήπως ασηό ζημαίνει. Ο Πέξζεο εθπιήζζεηαη πνπ νη Έιιελεο. όπσο θαη θάζε άιιε πνιεκηθή ζύγθξνπζε. Ernest Rhys. ηνύ εμεγεί όηη νη Έιιελεο έρνπλ έλαλ «αθέληε» πνπ ηνλ «ηξέκνπλ» πνιύ πεξηζζόηεξν απ’ ό.ρ. ή γηα λα εκπνδηζηεί ε επέθηαζε ηνπ αληηπάινπ. Αρταίος Ελληνικός παγκόζμιος τάρηης: ποσθενά δεν διακρίνονηαι ζύνορα «θεοζεβών» βαζιλείων. όζν θαη ζηνλ Θνπθπδίδε.) Η ηειεπηαία απηή εηδνπνηόο δηαθνξά κεηαμύ πνιηηώλ θαη ππεθόσλ. ηνπ «εκθπιίνπ» πνιέκνπ. ή ησλ Μαθεδόλσλ αιιά. 1907. Κακία ζρέζε κε ππεθόνπο. ηνπιάρηζηνλ.ηη θνβνύληαη ηνλ Μέγα Βαζηιέα νη ακέηξεηνη ζθιάβνη ηνπ: ηνλ «αθέληε» απηόλ ηνλ ιέλε Νόκν θαη ππνηάζζνληαη ζε απηόλ νηθεηνζειώο. όηι οι αρταίοι Έλληνες… σζηερούζαν ως προς ηην αίζθηζη ηης ιερόηηηας. όηαλ όκσο ειεπζεξώζεθαλ. είλαη παληειώο άγλσζηε ηόζν ζηνλ Ζξόδνην. πνπ κπνξεί λα επηθαιεζηεί θαλείο ζρεηηθά κε ην πώο νη Έιιελεο ηεο θιαζηθήο επνρήο αληηιακβάλνληαλ ηελ θαηεμνρήλ πνιηηηθή (3) δηάζηαζε ηεο παηξίδαο. όηη ε δηθαηνζύλε κπνξεί λα ππάξρεη κόλν κεηαμύ ηζνδπλάκσλ.

όηη ε θνηλσληθή ζπλνρή απαηηεί πνιύ πεξηζζόηεξα πξάγκαηα από απιντθέο ηδενινγηθέο θαηαθπγέο ζε θάπνην «θνηλό αίκα» θη όηη εμαζθαιίδεηαη κόλν εάλ ε έκθαζε δνζεί ζην πνιηηηθό κέξνο ηνπ πξνβιήκαηνο.Αθόκα θαη κεηά ηνλ πεινπνλλεζηαθό πόιεκν. θαη όπνπ ε θνηλσληθή ζπλνρή ηίζεηαη ζπρλά ππό αίξεζε. ρσξίο (4) ππνθξηζία.Ο θρησκεστικός πόλεμος φς κατασκεύασμα τοσ μεσαιφνικού θρησκεστικού κράτοσς Η ηδενινγηθνπνίεζε ηνπ πνιέκνπ ήηαλ θάηη αλαγθαίν ζηα θξάηε ηεο ύζηεξεο αξραηόηεηαο θαη ηνπ κεζαίσλα θαη θαζηεξώζεθε ζηα πιαίζηα ηεο ηζρπξνπνίεζεο ηεο απηνθξαηνξηθήο θξαηηθήο Δμνπζίαο. αλ θαη ππέξκαρνο ηεο ελόηεηαο ησλ Διιήλσλ θαη ηεο (5) επεθηαηηθήο εμόξκεζήο ηνπο πξνο ηελ Αζία..ηη απηή ζπλεπαγόηαλ. ζηνλ Δπηηάθην ηνπ Πεξηθιή. Ζ θνηλή εζληθή θαηαγσγή κπνξεί λα βνεζήζεη ζηελ θνηλσληθή ζπλνρή αιιά. απηό δελ ηνπο έιεγε θαη πνιιά πξάγκαηα από πνιηηηθήο πιεπξάο. θαζαγηάδεηαη θαη δηεμάγεηαη πιένλ ππό ην πξόζρεκα ηεο δηάδνζεο ηνπ «ζετθνύ» ιόγνπ ζηνπο «αζεβείο». ζπλέρηζαλ λα ηνλ αληηιακβάλνληαη κε ηξόπν πιηζηηθό. πνπ έρπλαλ αιύπεηα νη Έιιελεο ζηηο κεηαμύ ηνπο «αληεζληθέο» ζπγθξνύζεηο θαη. ζξεζθεπηηθό θξάηνο ηεο Ηζηνξίαο (δει. π. Tα αξραία πνιηηηθά ζπγγξάκκαηα πξαγκαηεύηεθαλ ην θαηλόκελν ηεο ζηάζεσο. όηη ν πόιεκνο απηόο δελ ηνπο αθνξνύζε. γιώζζα. Πξόθεηηαη γηα κηα νκνινγεκέλε αληίιεςε ηνπ πνιέκνπ σο κέζνπ εμαγσγήο εζσηεξηθώλ πξνβιεκάησλ. θπξίσο. όπνπ παξαηεξείηαη κηα όμπλζε ησλ θνηλσληθώλ ζπγθξνύζεσλ εληόο ησλ εμαζζελεκέλσλ πόιεσλ. όηη ε επίθιεζε ηεο θνηλήο θαηαγσγήο δελ επαξθεί γηα λα απνηξέπεη ηηο θνηλσληθέο ζπγθξνύζεηο θη όηη ήηαλ επηζθαιήο βάζε. δελ κπνξεί νύηε λα ηε δεκηνπξγήζεη.ιπ.ρ. Ο πόιεκνο ράλεη ηελ πξνεγνύκελε «αγλόηεηά» ηνπ. πνπ έθξηλαλ. γηα ινγαξηαζκό όισλ ησλ Διιήλσλ. Οη αξραίνη Έιιελεο δηέζεηαλ αλέθαζελ πιήξε επίγλσζε. Γλώξηδαλ. νη Έιιελεο παξακέλνπλ ππνςηαζκέλνη πνιίηεο θαη δελ ζπγθηλνύληαη από θακηά ππνθξηηηθή επίθιεζε γηα θνηλσληθή εηξήλε ζην όλνκα δήζελ ηεο παηξίδαο-πόιεο. δελ «εζληθνπνηεί» πνπζελά ηνλ πόιεκν . πνιίηεο. πνιηηηζκό θ. ήηαλ αδύλαην γηα θάπνηα θπξίαξρε θάζηα λα θαηνξζώζεη λα πξνζεηαηξηζηεί ζε έλα πόιεκν γηα ηα ζπκθέξνληά ηεο. ζην πξώην θξάηνο πνπ απηνπξνζδηνξίδεηαη θαη’ εμνρήλ θαη θπξίσο κε ζξεζθεπηηθνύο όξνπο).ρ. ή ηνπο «απίζηνπο». ζηνλ ζπρλό θνηλσληθό πόιεκν εληόο ησλ πόιεσλ. ΢ηηο αξραίεο ειιεληθέο πόιεηο νη αηηίεο ηνπ εθάζηνηε πνιέκνπ ήζαλ θαηαλνεηέο θαη πξνθαλείο αθόκα θαη ζηνλ πην αλελεκέξσην πνιίηε. όπσο π. ώζηε λα ζεκειηώζνπλ επάλσ ηεο ηελ πνιηηηθή ηνπο αλαδήηεζε θαη πξαθηηθή. Ο ξήηνξαο Ηζνθξάηεο. Απηό ην έθαλε πνιύ αξγόηεξα ν λεώηεξνο Δμνπζηαζκόο επηλνώληαο ην θαηδξό πβξίδην ηνπ «έζλνποθξάηνπο». ην πξνζδηδόκελν ζηνλ πόιεκν ελλνηνινγηθό πεξηερόκελν αιιάδεη. νκνεζλώλ) ζεσξείηαη όρη κόλν δηθαηνινγεκέλε αιιά θαη απηνλόεηε (ζε πιήξε αληίζεζε κε ηε ζεκεξηλή επνρή όπνπ ζεσξείηαη ζεκλόηπθα «εζληθή πξνδνζία» ζεκεησηένλ όηη γηα «εζληθή πξνδνζία» δελ είραλ θαηεγνξεζεί νύηε νη κεδίζαληεο Έιιελεο). ηπξαλλίαο. σο πξντόλ ηεο θνηλσληθήο αληζόηεηαο . Σα πεξί «εθπνιηηηζκνύ» ησλ βαξβάξσλ απνηεινύλ κηα πνιύ κεηαγελέζηεξε ηδενινγηθνπνίεζε ηνπ πνιέκνπ εθείλνπ πξνο ρξήζηλ ησλ εμνπζηαζηώλ λεώηεξσλ επνρώλ. ΢ε θάζε άιιε πεξίπησζε (π. ηνπο Μαθεδόλεο. ηνλ θόλν «ζπκπνιηηώλ»αξπαθηηθώλ δειαδή. νύηε λα ηελ δηαηεξήζεη. θνηλσληθήο αληζόηεηαο θιπ. Ο Ηζνθξάηεο ζεσξνύζε θαηαιιειόηεξνπο λα εγεζνύλ κηαο ηέηνηαο πνιεκηθήο επηρείξεζεο. Με ηελ είζνδν ζηνλ Μεζαίσλα θαη ηνλ κεηαζρεκαηηζκό ηεο Ρσκατθήο Απηνθξαηνξίαο ζην πξώην. . Έηζη. όηη απνηεινύλ έζλνο κε θνηλή θαηαγσγή. νη Έιιελεο δελ ηδενινγηθνπνίεζαλ ηνλ πόιεκν αιιά. νπζηαζηηθά. Η παράνοια τφν «θρησκεστικών» και τφν «εθνικών» πολέμφν Α.) ε ζηάζηο (θαη ό. εμεύξεζε πόξσλ θαη θπξίσο γηα λα εηξελεύζεη εζσηεξηθά ε Διιάδα.ρ. Δμάιινπ ηέηνηνπ είδνπο επηθιήζεηο είλαη αλύπαξθηεο ζηελ ειιεληθή αξραηόηεηα: ε όπνηα επίθιεζε ηεο παηξίδαο γηλόηαλ πάληα ζπλνδεία επηρεηξεκάησλ. Αθόκα θαη πξνο ηα ηέιε ηεο θιαζηθήο επνρήο κε ηελ επηθξάηεζε ησλ Μαθεδόλσλ επί ησλ ππνινίπσλ Διιήλσλ θαη κε ηελ απνδπλάκσζε ηεο πόιεο σο πνιηηηθήο θνηλόηεηαο. Γλώξηδαλ. Ωζηόζν. Ο ειιεληθόο πνιηηηθόο ζηνραζκόο αλαδύζεθε από απηό αθξηβώο ην «θνηλό αίκα». Έβιεπε ηνλ πόιεκν κε ηελ Πεξζία ζαλ κηα επθαηξία γηα απνηθηζκό.

πνπ ηνύο είραλ έληερλα θαλαηίζεη. εθηόο από ηνπο «ηεξνύο» πνιέκνπο. ή –ζπλεζέζηεξαβίαην). θαζνδεγνύκελνη από θαιόγεξνπο. εθηόο από ηνπο πεξηζηαζηαθνύο επαγγεικαηηθνύο κηζζνθνξηθνύο ζηξαηνύο. όζν θαη ζηνλ «θαζνιηθηζκό» είλαη αλαξίζκεηνη νη «ζηξαηειάηεο» άγηνη (6) (ζηελ πξαγκαηηθόηεηα θνηλνί ζθαγείο θαη πιηαηζηθνιόγνη) . νξδέο εμαρξεησκέλσλ θνπθαξάδσλ. θαηά ηνπο ηζρπξηζκνύο ηνπ.Ο ρξηζηηαληζκόο θνπβαιάεη εγγελώο ηελ έλλνηα ηνπ «ηεξνύ πνιέκνπ». ή άιιεο ζπιινγηθήο ηαπηόηεηαο (απηό ην ηειεπηαίν απεηέιεζε θαηλνηόκν ραξαθηεξηζηηθό ηνπ ρξηζηηαληθνύ ζξεζθεπηηθνύ πνιέκνπ). ν ζεκαληηθόηεξνο θαη δηαξθέζηεξνο (αθνύ δηαξθεί κέρξη ζήκεξα) «ηεξόο» πόιεκνο ηνπ ρξηζηηαληζκνύ. Σόζν ζηελ «νξζνδνμία». ΢ηηγκηόηππν από ηνλ ρξηζηηαληθό ηδηράλη θαηά ηνπ Διιεληθνύ Πνιηηηζκνύ.α. είλαη σο γλσζηόλ απηόο ελαληίνλ ηνπ Διιεληθνύ Πνιηηηζκνύ.. ζπιινγή Mary Evans). παξάδνζεο. Δλλνείηαη. Οη θαηά θαηξνύο απόπεηξεο αλαθαηάθηεζεο δηαθόξσλ (7) ρακέλσλ εδαθώλ ηνπ. Οιπκπία θ. Δπίζεο ζπρλόηαηα ν ρξηζηηαληζκόο. (Γθξαβνύξα ηνπ Gallieni. Ο ηειεπηαίνο ζεσξήζεθε αξρηθά από ηνλ ρξηζηηαληζκό σο κηα αθόκα αίξεζή ηνπ. Νεκέα. απηόο είρε εμειηρζεί ζε ηδενινγηθή ππεξδύλακε θαη δηεμήγαγε κε επηηπρία ηνύο δηθνύο ηνπ «ηεξνύο» πνιέκνπο. ή πεζαίλνπλ γηα ην «βαζίιεην ησλ νπξαλώλ». πηζηεύνληαο βαζηά όηη ζαθαηεύνληαη. ΢ε όιε ηε δηάξθεηα ηνπ κεζαίσλα. Κόξηλζν. αληέγξαςε θαη ν κσακεζαληζκόο. πνπ έρεη εμαπνιύζεη ζην εμσηεξηθό ηνπ. έρεη εθαξκόζεη ηνλ «ηεξό» πόιεκν πξώηα απ’ όια ζην εζσηεξηθό ηνπ: αλαθεξόκαζηε θπζηθά ζην αιιειναηκαηνθύιηζκα ησλ αηξέζεώλ ηνπ.πνιύ ζπλαληώληαη ζε όινπο ηνπο πνιέκνπο) αιιά θαη ηελ βηαηόηαηε αιινίσζε θαη απαμίσζε ηεο εζληθήο ηνπο ζπλείδεζεο. Άξγνο. αιιά ζπρλά αλαιάκβαλαλ πςειά ζηξαηησηηθά αμηώκαηα θαη θαζνδεγνύζαλ απηνπξνζώπσο ηηο εθζηξαηείεο. Οη επξσπατθνί πόιεκνη ηνπ κεζαίσλα.ρ. όηη ε «ζσηεξία» ησλ αιιόδνμσλ πεξηιακβάλεη ζπλήζσο ηελ ιεειαζία ηνπ πινύηνπ ηνπο. Σν ρξηζηηαληθό ηύπν «ηεξνύ» πνιέκνπ. Μέρξη νη ρξηζηηαλνί λα αληηιεθζνύλ πιήξσο ην θαηλόκελν ηεο εκθάληζήο ηνπ.) βαζηά ζξεζθεπόκελνη… . «Ηεξνύο» πνιέκνπο δηεμήγαγε εμίζνπ ζπρλά θαη ην αλαηνιηθό Ρσκατθό θξάηνο (ην απνθαινύκελν θαη «Βπδάληην»). ηνλ εμαλδξαπνδηζκό ηνπο (ραξαθηεξηζηηθά πνπ ιίγν. αιιά θαη νη απνθαινύκελεο «ζηαπξνθνξίεο» γίλνληαλ πάληα ζην όλνκα ησλ ζεκειησδώλ ρξηζηηαληθώλ ελλνηώλ. ε «ζσηεξία» ησλ αιιόδνμσλ κε θάζε κέζν (εηξεληθό. ζε Αζήλα. είλαη ε κόλε ζξεζθεία πνπ γλσξίδεη πνηόο είλαη ν κνλαδηθόο αιεζηλόο Θεόο. Καη (ζύκπησζε. Ο πξώηνο. Καη’ απηόλ ηνλ ηξόπν. Οη εθρξηζηηαληζκέλνη Βεζηγόηζνη ηνπ Αιάξηρνπ ζην νπ πέξαζκά ηνπο από ηελ Διιάδα ζηηο αξρέο ηνπ 4 αηώλα μεζεκειίσζαλ. Μάιηζηα νη παπάδεο δελ πεξηνξίδνληαλ ζην λα επινγνύλ απιώο ηα ζύλεξγα ησλ ζθαγώλ. ζεκαληηθόηαηα κλεκεία. αλ θαη ακθόηεξνη απνθηελσκέλνη. (π. ζεκειηώλνληαλ ηδενινγηθά ζηνλ «νξζόδνμν» ρξηζηηαληζκό . Σδσξηδ Μπνπο ηδνύληνξ θαη Οζάκα Μπηλ Λάληελ: νη πξνπαγαλδηζηέο ηνπ ζύγρξνλνπ πνιέκνπ σο «ζύγθξνπζεο πνιηηηζκώλ». ε Αγία Γεξκαληθή Απηνθξαηνξία ηνπ Καξινκάγλνπ) πξνζπάζεζαλ λα αληηγξάςνπλ ηε ζενθξαηηθή δνκή ηνπ Ρσκατθνύ θαη λα παξνπζηαζηνύλ σο θιεξνλόκνη ηνπ. γλσζηνύο θαη σο «ηδηράλη». άγνληαλ θαη θέξνληαλ ζηα πεδία ησλ καρώλ. αθνύ. Δπί αηώλεο όια ηα Δπξσπατθά θξάηε. είλαη θαζήθνλ θάζε ρξηζηηαλνύ.

Ακεξηθήο). Γηαηί αθόκα θαη ε δηαλνκή ηνπ «πξντόληνο» ελόο επηηπρεκέλνπ θαηαθηεηηθνύ «εζληθνύ» πνιέκνπ θαζνξίδεηαη πάληα από ηελ ηξνπή. έζηκα θιπ. «Ζ ΔΡΓΑ΢ΗΑ ΑΠΔΛΔΤΘΔΡΩΝΔΗ» (γξακκέλν ζηελ είζνδν ηνπ Νηαράνπ). Φπζηθά δελ πξόθεηηαη γηα πόιεκν κεηαμύ εζλώλ αιιά. Βξεηαλία θαη θπζηθά ηα πεξηζζόηεξα θξάηε ησλ Βαιθαλίσλ θαη ηεο Β. ΢ηελ πξαγκαηηθόηεηα ηα πεξηζζόηεξα «εζληθά» θξάηε είλαη νξηνζεηεκέλνη γεσγξαθηθνί ρώξνη κε ακθηζβεηήζηκε εζληθή νκνηνγέλεηα (βι. Κάηη πνπ απνδεηθλύεη. κεηαμύ θξαηώλ. εμαξηάηαη πξσηίζησο από ηελ έθβαζε ησλ εζσηεξηθώλ θνηλσληθώλ ηεο ζπγθξνύζεσλ (θάηη πνπ νη αξραίνη Έιιελεο γλώξηδαλ θαιά). απηό δελ νθείιεηαη ζην πνζνζηό ηεο εζληθήο ηεο νκνηνγέλεηαο. ή απνζάξξπλζε ρξήζεο δηαθόξσλ ηνπηθώλ γισζζώλ. όισλ ησλ επνρώλ. ΢. ηα «εζληθά» θξάηε δελ πξνήιζαλ από κηα μαθληθή ζπλεηδεηνπνίεζε ησλ επξσπατθώλ εζλώλ όηη απνηεινύλ ζύλνια κε θνηλή θαηαγσγή. έρνπλ δνθηκαζηεί επαλεηιεκκέλα από ηνλ εζσηεξηθό θνηλσληθό πόιεκν. Έηζη έρεη απνδεηρηεί πεξίηξαλα όηη. Δπίζεο ε πεπνίζεζε. όπσο νη δηάθνξεο πνιπθξαηηθέο νηθνλνκηθέο ελώζεηο. ράξηο ζε κηα εμαλζξσπηζκέλε πνιηηηθή ζπγθξόηεζε. Σo έζλνο δελ είρε πνηέ αλάγθε ηελ ύπαξμε ηνύ θξάηνπο γηα λα επηβεβαηώζεη ηε δηθή ηνπ. Ηζπαλία. θαη Ν. Σν εθηαιηηθό ηδαληθό όισλ ησλ εμνπζηαζηώλ. όηη κε έλα «εζληθό» πόιεκν. Ο εθνικός πόλεμος φς κατασκεύασμα τοσ εθνοκράτοσς της νεώτερης εποτής Έλα λέν είδνο πνιέκνπ έρεη εκθαληζηεί ηνπο ηειεπηαίνπο δύν-ηξεηο αηώλεο. είηε ε έληερλε ηδενινγηθνπνηεκέλε δνπινπνίεζε ηνπ ίδηνπ ηνπ δηθνύ ηνπο. ν νπνίνο ρξεηαδόηαλ θαη’ αξρήλ εζσηεξηθέο αγνξέο («παηξίδεο») γηα λα αλαπηπρζεί. Ζ πνηόηεηα δσήο πνπ παξέρεη κηα θνηλσλία ζηα κέιε ηεο.). πνπ έρεη εθείλε ηε ζηηγκή ν εζσηεξηθόο θνηλσληθόο πόιεκνο. Ζ εζληθή ζπλείδεζε επηρεηξήζεθε ζπρλόηαηα (αθόκα θαη ζε ζρεηηθά νκνηνγελείο εζλνινγηθά ρώξεο όπσο ε Διιάδα) λα θαηαζθεπαζηεί κε ηξόπν πιαζκαηηθό (αλαγθαζηηθέο κεηαθηλήζεηο εζληθώο «κεηνλνηηθώλ» πιεζπζκώλ. ΢ε θάπνηεο από απηέο ηηο ρώξεο (όπσο ζηελ ηξηεζλή Διβεηία) άλζξσπνη δηαθνξεηηθώλ εζλνηήησλ έρνπλ πξαγκαηηθό όθεινο δώληαο καδί. όπσο απιντθά ππνζηεξίδνπλ νη εζληθηζηέο. πνιιά «εζληθά» θξάηε κε ζρεηηθή εζληθή νκνηνγέλεηα. Βέιγην. . Σα «εζληθά» θξάηε απνηεινύλ ζπλέπεηεο ηεο αλάδπζεο ηνπ θαπηηαιηζκνύ. όπσο θαη ζηα ζξεζθεπηηθά κεζαησληθά θξάηε. είλαη γηα ηνπο αθειείο θαη ηνπο αληζηόξεηνπο. είηε ε ππνδνύισζε άιισλ ιαώλ. Σν επηκειώο θξπκκέλν κέιεκα ησλ ηδενινγηθνπνηεκέλσλ πνιέκσλ ηνπο ππήξμε. ή ην λενειιεληθό. Από ηελ άιιε. ΋πσο ν ζξεζθεπηηθόο πόιεκνο πξνήιζε από ην ζξεζθεπηηθό θξάηνο ηνπ κεζαίσλα. ή θαηαζθεπή εζληθώλ κύζσλ θ. πνπ ππνηίζεηαη. ζα απμεζεί ν «εζληθόο» πινύηνο θαη ζα ιπζνύλ ηα εζσηεξηθά πξνβιήκαηα. Καη’ απηόλ ηνλ ηξόπν ν θαπηηαιηζκόο ζήκεξα δελ δηζηάδεη λα πξνσζήζεη δηεπξπκέλεο κνξθήο ππεξεζληθέο αγνξέο.ιπ. Σν δεηνύκελν ήηαλ λα καληξσζνύλ νη ιανί κέζα ζηα ζύλνξα. πνπ ζηέιλεη ηνλ ηδηόθηεην ιανπηδίθν ηεο λα ζθαγηαζηεί κε έλαλ άιιν ιανπηδίθν . όηη κε έλα κπζηηθηζηηθό ηξόπν ελζαξθώλνπλ θάπνην έζλνο. Πξόθεηηαη γηα ηνλ εζληθό πόιεκν. ζαλ δώα ζε θινπβηά θαη λα αθαηκαρζνύλ πξνθεηκέλνπ λα επηηεπρζεί ε ιεγόκελε Π. Ωζηόζν. όηη αλ κηα θνηλσλία κπνξεί λα εμαζθαιίδεη έλα αμηνπξεπέο βηνηηθό επίπεδν ζηα κέιε ηεο. Καη ζηα εζλνθξάηε. γιώζζα. νη πεξί παηξίδαο επηθιήζεηο είλαη θνύθηα ιόγηα: παηξίδα ηνπ θαπηηαιηζηή είλαη απιώο θαη κόλν ε εθάζηνηε έδξα ηεο εηαηξείαο ηνπ. Κ. Αιιά απηά δελ είραλ θακηά ζεκαζία γηα ηνπο πξνπαγαλδηζηέο ηνπ εζλνθξάηνπο. (Πξσηαξρηθή Κεθαιαηνθξαηηθή ΢πζζώξεπζε). όπσο ην γαιιηθό. απηόο πνπ ζπλήζσο θαξπώλεηαη ηα πεξηζζόηεξα από ηνπο θαηαθηεηηθνύο πνιέκνπο είλαη ε θπξίαξρε (8) κεηνςεθία. έηζη θαη ν εζληθόο πόιεκνο πξνήιζε από ην εζλνθξάηνο ηεο λεώηεξεο επνρήο. Διβεηία.Β.

ιόγσ αλππαξμίαο ηαθηηθνύ ζηξαηνύ. έζησ θαη επί ηξνράδελ. αληί γηα κηα πεξηνξηζκέλε θαη λεθειώδε «εζληθή» θαη εδαθηθή. όζν θαη γηα ηνπο πνιεκηζηέο ηνπο: ρξήκαηα. Καηά ηνλ ίδην ηξόπν νη αγσληζηέο ηνπ 1821 αληηιακβάλνληαλ ηελ παηξίδα σο θάηη ρεηξνπηαζηό θη όρη σο κηα αθεξεκέλε ηδέα. εηο ηα νπνία αλαθέξνληαη. θαηά ην θνηλώο ιεγόκελν. δηά ηεο νπνίαο όινη θνηλώο ελλννύζη ηελ γελ. Ζ «εζληθή» απηή ςεπδνηαπηόηεηα επηβιήζεθε εηο βάξνο ηεο απζεληηθήο. δηόηη ν ζηξαηόο ήηαλ ζηξαηόο πνιηηώλ θαη όρη ππεθόσλ. Υηιηεηίεο πξσηύηεξα. νη νπνίνη ζπλήζσο δελ είραλ θακία ζρέζε κε ηα πνιηηηθά «καγεηξέκαηα» ησλ ειιεληθώλ εμνπζηαζηηθώλ νκάδσλ ηεο επνρήο. θαη δηα ηνύην νη δνύινη αδηαθόξσο πξνθέξνπζη ηνηνύηνλ όλνκα […] Σα νλόκαηα αγαπεηνί κνπ. επεηδή δελ είδε πνηέ ηα ρξώκαηα. Γη’ απηό. νύησο θαη νη λπλ Έιιελεο κε ην «Παηξίο» άιιν δελ ελλννύζη εηκή ηήλ γελ εηο ηελ νπνίαλ εγελλήζεζαλ. Απιώο δελ δέρνληαλ λα πνιεκήζνπλ γηα ηελ «παηξίδα» ησλ θνηδακπάζεδσλ θαη ησλ θαλαξησηώλ. ε κηζζνδνζία ησλ παιιεθαξηώλ ηνπο θαη ε δίθαηε δηαλνκή ησλ ιαθύξσλ. όζν θαη ζηνπο λεώηεξνπο. Δπίζεο ην εζλνθξάηνο παγίσζε ζηε ζπιινγηθή ζπλείδεζε κηα απντεξνπνηεκέλε θαη ρπδαία εδαθηθή/ζπλνξηαθή αληίιεςε ηεο παηξίδαο. 551 d-e) είρε παξαδερζεί. σο άηνκα είραλ νινθιεξσκέλε πνιηηηθή νληόηεηα θαη όρη ηα ζεκεξηλά θαρεθηηθά «πνιηηηθά δηθαηώκαηα». Δπίζεο. όηη νη νιηγαξρηθνί δελ είλαη ηθαλνί λα θάλνπλ πόιεκν «γηαηί είλαη αλαγθαζκέλνη. όπσο είρε θάλεη αηώλεο πξηλ θαη ν ρξηζηηαληζκόο (βι. Γαινπρεκέλνη κε θείκελα όπσο ε ζπλαξπαζηηθή Διιεληθή Ννκαξρία ηνύ Αλσλύκνπ ηνπ Έιιελνο. ηόζν γηα ηνπο ίδηνπο. ν -νιηγαξρηθόο. Σν νπιηζκέλν πιήζνο ηνπ 1821. όηη ζα εμεπκέληδε ην θάληαζκα ησλ θνηλσληθώλ ζπγθξνύζεσλ (= ζηάζεσλ) θαη ζα εμαζθάιηδε ηελ θνηλσληθή εηξήλε (=ππνηαγή).Ζ ράιθεπζε κηαο δήζελ «εζληθήο» ςεπδνηαπηόηεηαο γηα εζσηεξηθή πξνπαγαλδηζηηθή ρξήζε θαη θαηαλάισζε ζεσξήζεθε. Όζελ. επεηδή ηνύο ιείπεη ε ειεπζεξία […] Ω! πόζνλ δηαθέξνκελ από ηνπο πξνγόλνπο καο νη ηαιαίπσξνη! […] Ζ ιέμηο «Παηξίο» εξέζηδε εηο ηελ ελζύκεζηλ ηώλ πξνγόλσλ καο όιαο ηαο ηδέαο ηώλ θαιώλ ηεο ειεπζεξίαο θαη όιελ ηελ επδαηκνλίαλ ηεο δσήο ησλ. ΢ηελ αξραία ειιεληθή πόιε ε ζηξάηεπζε γηλόηαλ πεξηζζόηεξν αληηιεπηή σο ηηκή παξά σο ππνρξέσζε. ηνλ αλζειιεληζκό ηνπ «ειιελνρξηζηηαληθνύ» ξσκαίηθνπ θξαηηδίνπ. πξν θαη κεηά ηεο ζύζηαζήο ηνπ. νπόηε ζα ην θνβνύληαη πεξηζζόηεξν από ηνπο ερζξνύο.» .ρ. Σν πόζν νιέζξην ππήξμε γηα ηνπο πνιέκνπο ησλ Διιήλσλ ην εζλνθξάηνο κπνξεί λα θαηαλνεζεί αλ ζπγθξηζνύλ νη πνιεκηθέο ζπκπεξηθνξέο ησλ Διιήλσλ. Καη θαζώο ν εθ γελεηήο αόκκαηνο. ή λα κελ ην ρξεζηκνπνηήζνπλ θαζόινπ». απαζρνινύζαλ ηνύο νπιαξρεγνύο ην ίδην κε ηνλ ζρεδηαζκό ησλ ζπγθξνύζεσλ. Απηό ζπλέβαηλε. ν πόιεκόο ηνπο είρε πάληα σο θπξίαξρε κηα ελζηηθηώδε πγηή πνιηηηθή δηάζηαζε. ΋πνηνο δηαβάζεη. γηα «πεδά» πιηθά πξάγκαηα. «γηα ηελ ςπρή ηεο κάλαο ηνπο» αιιά. ή ζθιάβσλ.παηξίδα λα ππεξαζπίζνπλ: π. νη εμεγεξκέλνη ηνπ 1821 έλησζαλ όηη «Παηξίο είλαη κηα ιέμηο. ηελ νπνία επηθάιπςε γηα άιιε κηα θνξά. απαηηνύζαλ θαη ζπκκεηνρή ζηελ πνιηηηθή εμνπζία. νη κόλνλ ειεύζεξνη όκσο δύλαληαη λα θαηαιάβσζη ηήλ κεγάιελ απηήο ζεκαζίαλ. Οη νπιίηεο/πνιίηεο. πνιηηηθή ζπκκεηνρή. ιακβάλνπλ ηελ ζεκαζίαλ από ηελ ηδηόηεηα ησλ πξαγκάησλ. ή ηνλ γεινίν ηζρπξηζκό ηνπ λαδηζκνύ. Ζ ξίδα απηήο ηεο εληειώο αληηηδενινγηθήο αληίιεςεο πεξί παηξίδαο. πνπ (θαθώο) ζα απνγνεηεύζεη ηνπο γαινπρεκέλνπο κε ηηο πξνπαγαλδηζηηθέο αγηνγξαθίεο πνπ πξνσζεί ην λενειιεληθό εζλνθξάηνο. αλ ηηλάο δελ γλσξίδεη ην πξάγκα εηο νπδέλ ηνπ ρξεζηκεύεη ε νλνκαζία ηνπ. ΢ε θάζε πεξίπησζε πξόθεηηαη γηα αλζξώπνπο πνπ γλσξίδνπλ γηαηί πνιεκνύλ θαη δελ έρνπλ πέζεη ζύκαηα ηδενινγηθνπνηεκέλεο εμαπάηεζεο. ή λα νπιίζνπλ ην πιήζνο.Πιάησλ (Πνιηηεία VIII. Παξά ηελ έιιεηςε κόξθσζεο ησλ Κιεθηώλ. πξνθέξνληαο ηα νλόκαηα ησλ ρξσκάησλ νπδέλ ελλνεί. ζε αληίζεζε κε ζήκεξα. Απηό δελ νθεηιόηαλ ζηνλ ειιηπή. ιάθπξα. ηα απνκλεκνλεύκαηα ησλ δηαθόξσλ νπιαξρεγώλ ηνπ 1821 ζα δηαπηζηώζεη ηελ πιήξε νκνθσλία ηνπο ζην λα κελ πνιεκνύλ. εηο ήλ εγελλήζεζαλ. από έλα ζεκείν θαη κεηά. γλώξηδε ελζηηθησδώο απηή ηελ αιήζεηα θαη πνιεκνύζε γηα ηνπο δηθνύο ηνπ ιόγνπο. πνπ ήζαλ αξαγκέλνη ζηα κεηόπηζζελ (αλαιόγσο έπξαηηαλ θαη ηα πιεξώκαηα ησλ πινίσλ). ζε πιήξε αληίζεζε κε ηνπο λενέιιελεο απνγόλνπο ηνπ. πνιέκνπ θαη ζηξαηνύ είλαη θνηλή ηόζν ζηνπο αξραίνπο. εθνδηαζκό (ν ηαθηηθόο ζηξαηόο ήηαλ άιισζηε θάηη πνπ ηνπο πξνμελνύζε απνζηξνθή). Κάηη. αγξνηηθέο εθηάζεηο. είραλ κηα πξαγκαηηθή -θαη όρη ηδενινγηθή. όηη νη Γεξκαλνί απνηεινύλ ηνπο θπζηθνύο θιεξνλόκνπο ησλ αξραίσλ Διιήλσλ θαη εηδηθά ησλ… ΢παξηηαηώλ).

Καη ησλ δύν ηα επηηειεία γλώξηδαλ. καδί κε ηνπο ζηξαηνύο ησλ ΢έξβσλ θαη ησλ Βνπιγάξσλ. Απηό απνδεηθλύεηαη από ηε θύζε ησλ «επηρεηξήζεσλ» πνπ έρεη δηεμάγεη. πνπ δελ είραλ δείμεη κε ηνπο Γεξκαλνύο. Καη’ αξρήλ έλαλ ζεβαζηό αξηζκό πξαμηθνπεκάησλ. ν πόιεκνο δηεμάγεηαη ειιεληθόηαηα. όπσο ε «Μεγάιε Ηδέα» (1897.). όηη ε πξαγκαηηθή απνζηνιή ηνπο ζα αξρίζεη κεηά ηνλ πόιεκν. ΢ηηο «επηρεηξήζεηο» απηέο θάλεθε ν αξξσζηεκέλνο παξαινγηζκόο ηνπ εζλνθξάηνπο: δηαθνξεηηθνί εζληθνί πιεζπζκνί.νπδεηεξόηεηα (όπσο ε γεηηνληθή -θαη ίζεο ζηξαηεγηθήο ζεκαζίαο. πνπ επί αηώλεο ζπκβίσλαλ εηξεληθά. «θηλεκάησλ». από κηα ζηνηρεησδώο πνιηηηθή θνηλόηεηα θαη όρη από έλαλ ζηξαηό ζθιάβσλ. σο γλσζηόλ. ηειεηνπξγηθά. Δπίζεο ν ξόινο ηνπ ζε εζλνθαζάξζεηο. Αληίζεηα ν λεόηεξνο ηαθηηθόο ειιεληθόο ζηξαηόο ειάρηζηα δηαθέξεη από έλαλ. ζπξόκελν εδώ θη εθεί. κπήθε ζηνλ πόιεκν γηα λα εμππεξεηεζνύλ ηα ζπκθέξνληα ηεο αγγιηθήο εμσηεξηθήο πνιηηηθήο (π. εθηεινύκελα θαηά (9) δεθάδεο. Δπηπιένλ ε παληειώο αλαίηηα ζπκκεηνρή ηνπ ζηνλ Β’ παγθόζκην πόιεκν: ε Διιάδα κπνξνύζε (ή ηνπιάρηζηνλ όθεηιε λα πξνζπαζήζεη ζνβαξά) λα ηεξήζεη κηα ζπκθέξνπζα -θαη θπξίσο πεηζηηθή. ηεξαξρία. ελώ ηα αληίπνηλα ηνπ «εξσηζκνύ» ηνπο ηα πιήξσλαλ. ζηξαηόπεδα. Σέινο ν ζπκκνξηηνπόιεκνο. πνπ θαηά ηελ θαηαρξεζηηθή νξνινγία ηνπ εζλνθξάηνπο εμσξαΐζηεθε σο «εκθύιηνο» (=κηα άιιε κνξθή «εζληθνύ» πνιέκνπ). αιιά θαη ησλ ιατθώλ ζπλειεύζεσλ (εθθιεζηώλ ηνπ Γήκνπ) ηεο θιαζηθήο επνρήο.Πνιεκηθό ζπκβνύιην (πίλαθαο ηνπ Θ. ΢ηηο Κιέθηηθεο νκάδεο (πνπ πνιιέο θνξέο ζπγθέληξσλαλ εθαηνληάδεο παιιεθάξηα) μαλαέδεζε ην πλεύκα ησλ πεξίθεκσλ ζπκβνπιίσλ ησλ πνιεκηζηώλ ηεο Ηιηάδαο. πνπ ηειηθά νδήγεζαλ ζηε γεσγξαθηθή ζπξξίθλσζε ηεο πιαηηάο ειιεληθήο παξνπζίαο ζηελ αλαηνιηθή Μεζόγεην. πνπ θαηεπζύλνληαλ από δηαθνξεηηθέο αιινεζλείο ππεξδπλάκεηο θαη ηηο ζπκκνξίεο ησλ εγρώξησλ ηνπνηεξεηώλ ηνπο. νκνηόκνξθεο ζηνιέο θιπ. ηηκήζεθαλ κε ηε δηάθξηζε ηεο δήζελ «εζληθήο αληίζηαζεο» (ν πην πξόζθαηνο κύζνο ηνπ λενειιεληθνύ εζλνθξάηνπο). Βξπδάθε 1819-1878). ζηνλ αγώλα γηα ην κνίξαζκα ηεο κεηαπνιεκηθήο εμνπζηαζηηθήο πίηηαο θαη γη’ απηό απέθεπγαλ λα απηνεμαζζελνύλ δίλνληαο ζνβαξέο κάρεο κε ηνλ «εζληθό» ερζξό: ην πνιύ λα ζθόησλαλ έλα-δπό Γεξκαλνύο ζε θάπνηα ελέδξα θαη κεηά ηελ «θνπαλνύζαλ» ζηα βνπλά. δελ κπνξείο λα είζαη νινθάλεξα θεξέθσλν ηνπ αγγιηθνύ «παξάγνληα» έρνληαο κεηαηξέςεη ηε ρώξα ζε ζηαζκό αλεθνδηαζκνύ ησλ Άγγισλ θαη λα έρεηο ηελ απαίηεζε λα ζε πηζηέςνπλ όηαλ δειώλεηο νπδέηεξνο…). Παξ’ όια απηά ν ζηεκέλνο πόιεκνο κε ηελ Ηηαιία θαη ηε Γεξκαλία έιαβε ραξαθηήξα «εζληθό» θαη «έπνπο». ζηξαηό ζθιάβσλ (θαη θπζηθά κόλν θαη’ όλνκα έρεη ζρέζε κε ηνλ ηαθηηθό ζηξαηό πνιηηώλ κηαο ειιεληθήο πόιεσο). ππνρξεώζεθαλ λα εγθαηαιείςνπλ ηηο εζηίεο ηνπο θαη νδεγήζεθαλ ζαλ θνπάδηα κέζα ζηα λενδεκηνπξγεζέληα εζληθά ζύλνξα. δει. Αληηζέησο όηαλ ήξζε ε ώξα λα αλακεηξεζνύλ κεηαμύ ηνπο έδεημαλ όιε ηελ ελεξγεηηθόηεηα. ηα. Έηζη. όπσο ζηνπο Βαιθαληθνύο πνιέκνπο 1912-1913.α. ειιεληθνί θαη άιινη. . πξνδνζηώλ (Κύπξνο) θαη άιισλ «ξπζκηζηηθώλ» πνιηηηθώλ πξάμεσλ. εγθαηαζηάζεηο. δηνηθεηηθέο ππεξεζίεο. Καη νη δύν δεκηνπξγήζεθαλ ππό ην πξόζρεκα ηεο μεληθήο θαηνρήο (ν έλαο ζηελ Διιάδα ηνπ «βνπλνύ» θη ν άιινο επίζεο ζηελ Διιάδα ηνπ «βνπλνύ» θαη ζηε Μέζε Αλαηνιή). 1922 θ. Καη νη δύν ήζαλ θαλνληθνί ζύγρξνλνη ηαθηηθνί ζηξαηνί κε νξγαλσκέλεο επηκειεηείεο. ζηξαηνδηθεία. δειαδή ν πόιεκνο ησλ «δεμηώλ» θαη «αξηζηεξώλ» ζπκκνξηώλ ησλ εηώλ 1944-1949. Δδώ ζπγθξνύζηεθαλ δύν απηναπνθαινύκελνη «εζληθνί» ζηξαηνί.Σνπξθία) αιιά. γηα ηελ πξνζθνξά ηνπο ζην εζλνθξάηνο. άκαρα γπλαηθόπαηδα . Αξγόηεξα. Έηζη δεκηνπξγήζεθε εθ ηνπ κε όληνο ε εζληθηζηηθή ππξηηηδαπνζήθε ησλ Βαιθαλίσλ.ρ. «επαλαζηάζεσλ». ΢ηε ζπλέρεηα κηα ζεηξά από θηάζθα ζρεηηδόκελα κε κπζνπιαζίεο ηνπ λενειιεληθνύ εζλνθξάηνπο.

(8) Ο πνηεηήο Κώζηαο Βάξλαιεο ην έρεη δηαηππώζεη γιαθπξά ζηελ παζίγλσζηε Μπαιάληα ηνπ ΚπξΜέληηνπ : «Καη ζηνλ πόιεκν “όια γη’ όια” / θνπβαινύζα πνιπβόια / λα ζθνηώλνληαη νη ιανί / γηα η’ αθέληε ην θατ. ή «ε Κόξηλζνο». πνπ ελ ςπρξώ πξνεηνηκάδνπλ νη δήκηνη πνπ θπβεξλνύλ ηνπο ιανύο». ΢ε έλα ζύγρξνλν πόιεκν είλαη δύζθνιν λα γλσξίδεη θάπνηνο γηαηί πνιεκά πξαγκαηηθά.Α. ηα ηειεπηαία ρξόληα «θνξηέηαη» πνιύ ε έλλνηα ηνπ «πνιηηηζκηθνύ» πνιέκνπ. ή εζληθηζηηθά ζρήκαηα. ήζαλ ηδηαίηεξα πξνζεθηηθνί ζην λα κελ ππνζηεί ν άκαρνο πιεζπζκόο ηνπξθηθά αληίπνηλα γηα ηε δξάζε ηνπο. ή «νη Κνξίλζηνη» θαη πνηέ «ε Αζήλα». γηα ιόγνπο πνπ εμππεξεηνύλ κηα ηέηαξηε. Βι. «Ήξσεο ηνπ Έζλνπο (=εζλνθξάηνπο)».: ε εηδηθή απνζηνιή ηεο “εζληθήο αληίζηαζεο” ζηνλ Β’ παγθόζκην ηκπεξηαιηζηηθό πόιεκν θαη ε ζπκβνιή ηεο ζηε βηβιηθή θαηαζηξνθή. Δπίζεο.ρ. επίζεο ηελ ξήζε ζηνλ Θνπθπδίδε «άλδξεο γαξ πόιηο» ( Ε΄ 77. ζπκπιεγκαηηθνί απόγνλνη κεγάισλ πξνγόλσλ. Αιιά θαη Αηλεία Σαθηηθνύ. «΢ηξαηηώηεο ηνπ Πνιηηηζκνύ»(!).Μ.Λ. Πνιηηηθά.Ο. δελ ην δηαηπκπάληζαλ θαη δελ ηα ηδενινγηθνπνίεζαλ πνηέ. (4) Αξηζηνηέινπο. όπνπ απηνί δελ κπνξνύζαλ λα επηθαιεζηνύλ θαλέλα γεσγξαθηθό παξειζόλ θαη νη λέεο ειιεληθέο πόιεηο εγθαζηδξύζεθαλ βαζηζκέλεο απνθιεηζηηθά ζηνπο άιινπο παξάγνληεο.ά. ηα νπνία –ζεσξεηηθά ηνπιάρηζηνλ. ΢ε αληίζεζε κε ηνπο επξεζηηέρλεο ησλ δηαθόξσλ ηδενινγηώλ ηνπ πνιέκνπ. «νη Αζελαίνη». «Αηζάιηλεο Γξνζηέο ηεο (ζηξαηνπεδνπνηεκέλεο) ζνζηαιηζηηθήο παηξίδαο». «Ο βπδαληηλόο “ηεξόο πόιεκνο”». 1. Αιιά θαη γεληθόηεξα νη Έιιελεο δελ πξνζδηόξηδαλ ηελ πόιε-παηξίδα κε γεσγξαθηθνύο όξνπο.. ΢ηίλα «Δ. Αζελάο Κόιιηα-Γεξκηηδάθε. επίζεο Α.V.Λ. Δπίζεο ν Θεκηζηνθιήο ζεσξνύζε δεπηεξεύνληα ηνλ γεσγξαθηθό πξνζδηνξηζκό ηεο Αζήλαο. πνπ έθαλαλ πξαγκαηηθό αληάξηηθν. αθνύ έιεγαλ π.΢.απνδέρεηαη σο ηεξά θαη ν ζεκεξηλόο θόζκνο. Γ. . όηαλ απείιεζε πσο αλ νη ππόινηπνη Έιιελεο δελ επηζπκνύζαλ λα δώζνπλ λαπκαρία ζηε ΢αιακίλα. Γη’ απηό έλαο πνιίηεο πνπ ζέιεη λα είλαη πξαγκαηηθά ηέηνηνο. (6) Γηα κηα ιεπηνκεξή παξνπζίαζε ησλ ρξηζηηαλώλ πνιεκηθώλ αγίσλ βι.1301 a25-1301 b 18. όηη νη αξραίνη Έιιελεο.ρ. (3) Δ΄ 78. Δίλαη αμηνζεκείσην. Βι. –Δ. είλαη θαλόλαο. «Αγσληζηέο ηεο Διεπζεξίαο (επέθηαζεο ησλ αγνξώλ)». εθδόζεηο Κάθηνο. νη πνιίηεο ηεο. θαη όρη αληάξηηθν «γηαιαληδί». λα έρεη ζρεδηαζηεί ζε κηα δεύηεξε θαη λα δηεμάγεηαη κεηαμύ δύν ηξίησλ. πνπ πνιέκεζαλ γηα πξαγκαηηθά ηεξά πξάγκαηα. Πνιηνξθεηηθά XIV.ε. αλ πνηέ θιεζεί λα πνιεκήζεη. 46-48. δει. ΢ηε ζεκεξηλή επνρή ε ηεξή έλλνηα ηεο παηξίδαο (ίζσο ε κόλε γηα ηελ νπνία άμηδε αλέθαζελ λα πνιεκήζεη θαλείο) έρεη επηειηζηεί ζε κηα ηδενιεςία γηα όζνπο αξέζθνληαη λα ζηξηκώρλνπλ ηελ πξαγκαηηθόηεηα ζε απιντθά ζξεζθεπηηθά. Βαζηιόπνπινο. ή νξθαλά ηεο Ηζηνξίαο πνπ ςάρλνπλ ηδενινγηθά γηα «παξειζόλ»: εδώ θαη αηώλεο ν Δμνπζηαζκόο παίδεη κε ηα ζηξαηησηάθηα ηνπ θαη ε ηδενινγηθνπνηεκέλε πνιεκνραξήο παξάλνηα δελ θαίλεηαη λα έρεη ζεξαπεία. θνηλσληθώλ πνιηηηθώλ θ. Πεξί Δηξήλεο 44. Αζήλα 1991. θπιεηηθνί (θαη πξνπάλησλ πζηεξηθνί) «Τπεξάλζξσπνη». (2) Β΄ 212 θ. (5) Παλεγπξηθόο 166-168. Σελ αλάγθε ησλ εθάζηνηε εμνπζηαζηώλ γηα ζπζθόηηζε ηεο αιήζεηαο ήξζε λα θαιύςεη ε απάηε ηνπ ηδενινγηθνπνηεκέλνπ πνιέκνπ.Α. Οη πξνβαιιόκελεο αηηίεο ηνπ είλαη πάληα απνιύησο άζρεηεο κε ηηο άδειεο πξαγκαηηθέο. νη Αζελαίνη ζα πήγαηλαλ λα μαλατδξύζνπλ ηελ πόιε ηνπο ζηελ Ηηαιία. Π. «Ηππόηεο ηνπ Σάγκαηνο ηνπ Αγίνπ Σξεραγύξεπε». Κάξιράηληο Νηέζλεξ «Ζ εγθιεκαηηθή ηζηνξία ηνπ ρξηζηηαληζκνύ». έλαο ζύγρξνλνο πόιεκνο.» (9) Οη Κιέθηεο. αλέξαζηνη «παηξηώηεο» ησλ πνδνζθαηξηθώλ δηνξγαλώζεσλ θαη ησλ θνπζηαλεινριακπδνθόξσλ ζπιιαιεηεξίσλ. εθδόζεηο Γηεζλήο Βηβιηνζήθε. (7) Βι.. πνπ θέξνπλ παληνύ θαη πάληα ηελ πνιηηηθή ηνπο δηαπαηδαγώγεζε θαη κε απηόλ ηνλ ηξόπν δίλνπλ ύπαξμε ζηε πόιε). λα έρεη απνθαζηζηεί ζε κηα ρώξα. Ηζηνξηθέο Δθδόζεηο ΢η. «ε πόιε είλαη νη άλδξεο ηεο». παξαγόλησλ: νη αλαξίζκεηεο απνηθίεο ησλ Διιήλσλ ηδξύζεθαλ ζε πεξηνρέο. Σημειώσεις (1) Ο γεσγξαθηθόο πξνζδηνξηζκόο ηεο παηξίδαο θαίλεηαη όηη ηεξαξρείην σο δεπηεξεύσλ αθνύ αξθεηέο θνξέο ππνρσξνύζε ππό ην βάξνο άιισλ. «Μάξηπξεο ηνπ Πξνθήηε».Π. Φίιηππνο 120-121.Δπίλογος Μ « αρεηέο ηνπ Υξηζηνύ».Α. Κη αο δηεμάγεη όπσο κπνξεί ηνλ δηθό ηνπ αληηηδενινγηθό πόιεκν . είλαη απαξαίηεην λα αλαξσηεζεί πνηόο θαη γηαηί πξαγκαηηθά ηνπ (10) δεηά λα ην θάλεη.

(10) ΢ηελ πξάμε απηό κόλν κε έλαλ ηξόπν κεηαθξάδεηαη: κεηαηξνπή ηνπ ηδενινγηθνπνηεκέλνπ «εζληθνύ» πνιέκνπ ζε πιηζηηθό θνηλσληθό.) O πόιεκνο ζα κπνξνύζε λα θαζνξηζζεί σο ε θνζκνγνληθή δύλακε πνπ πθίζηαηαη ζηνλ καθξόθνζκν ηνπ ΢ύκπαληνο. Έηζη νη ληθεηέο ηνπ θνηλσληθνύ πνιέκνπ ζα έρνπλ απνθηήζεη κηα πξαγκαηηθή (θαη όρη ηδενινγηθή) παηξίδα γηα λα ππεξαζπίζνπλ. Γει. γηα λα ην γνληκνπνηήζεη. ελώ θαηαζηξνθέο πιαλεηώλ γίλνληαη από ζπγθξνύζεηο κε κεηεσξίηεο. Ζ κάρε. Δίλαη όκσο. αθνύ ην δπλαηόηεξν είδνο εμνιόζξεπε πάληνηε ην πην αδύλακν. Ζ ζέζε πεξί κεηαηξνπήο ησλ «εζληθώλ» πνιέκσλ ζε θνηλσληθνύο απνηειεί κηα κεγάιε ζπλεηζθνξά ηεο θιαζηθήο πνιηηηθήο ζθέςεο. ή «αληαξζία» (ή ζηα αξραία ειιεληθά ζηάζε). πνπ εγθαηλίαζαλ νη ειιεληθέο δεκνθξαηίεο. ηνπο κελ δνύινπο επνίεζε ηνπο δε ειεύζεξνπο. Σν θαηλόκελν ηνπ πνιέκνπ ζα κπνξνύζε λα εξκελεπηεί ζαλ εθδήισζε ηνπ θαζεκεξηλνύ βηνινγηθνύ αγώλα γηα ηελ επηβίσζε ή ζαλ εθδήισζε ηεο έκθπηεο επηζεηηθόηεηαο ησλ όλησλ ή αθόκα θαη ηεο ππνζπλείδεηεο αληηπάζεηαο. αθαληζκόο ηεο πόιεο («Μέγα Δηπκνινγηθό Λεμηθό». ησλ δώσλ θαη ησλ εληόκσλ. όπνπ ππάξρεη έλαο αδπζώπεηνο αγώλαο δσήο θαη ζαλάηνπ γηα ην πνηό απ’ όια ζα θαηαθέξεη λα δηεηζδύζεη πξώην ζην σάξην. Δηπκνινγηθά ε ιέμε πόιεκνο ζεκαίλεη: ή ην πόιεηο κεηνύλ = κείσζε ε ειάηησζε ηεο πόιεο ή ην πόιεηο νιιύεηλ – όιεκνο = εμνιόζξεπζε. θαη ηνπο κελ ζενύο έδεημε ηνπο δε αλζξώπνπο. καύξεο ηξύπεο εμαθαλίδνπλ νιόθιεξα ειηαθά ζπζηήκαηα ή πιαλήηεο. ζηελ νπνία δνπλ αιαδνληθά επαλαπαπκέλα ηα θνηλσληθώο θπξίαξρα παξάζηηα. ελαληίνλ. Οη κεγαιύηεξνη γαιαμίεο θαηαβξνρζίδνπλ ηνπο κηθξόηεξνπο. Ζ Φύζε έρεη λνκνζεηήζεη ηελ εμέιημε ησλ εηδώλ κέζα απ’ ηελ επηβίσζε ηνπ ηζρπξνύ. Η ΦΥ Σ Ι Κ Η Δ Ν Ν Ο Ι Α Π Ο Λ Δ Μ Ο Σ Και η θεοκρατική της αλλοίφση «Πόιεκνο πάλησλ κελ παηήξ εζηη. Οη θνηλσλίεο απηέο αλαδείρζεθαλ θαη επηβίσζαλ κέζα απ’ ηνλ πόιεκν. ΢ην ΢ύκπαλ ν πόιεκνο είλαη δεκηνπξγόο.» (Ζξάθιεηηνο. . ηαπηόρξνλνο πόιεκνο όζσλ ζέινπλ λα ιέγνληαη πνιίηεο. θαηά ηελ απαηειή νξνινγία ηνπ εζλνθξάηνπο. Μηα ζύξξαμε κε έλαλ «εμσηεξηθό» ερζξό. αιιά θαη ζηνλ αλζξώπηλν κηθξόθνζκν ηεο θαζεκεξηλήο καο δσήο. είλαη πάληα κηα θαιή επθαηξία λα δηεπζεηεζεί γξήγνξα θαη εύθνια όιε ε αλώκαιε θνηλσληθή θαηάζηαζε. ζε «εκθύιην». Απόζπαζκα 53. ΋ια ηα άιια ζα πεζάλνπλ. ηόζν ησλ «εμσηεξηθώλ» όζν θαη (θπξίσο) ησλ εζσηεξηθώλ ερζξώλεμνπζηαζηώλ ηεο θνηλσλίαο.. δηακέζνπ ηεο Γαιιηθήο Δπαλάζηαζεο θαη ηνπ νπ επαλαζηαηηθνύ ζνζηαιηζκνύ ηνπ 19 αηώλα. πνπ ζπλερώο ππάξρεη αλάκεζα ζηα όληα. πνπ ειινρεύεη αλάκεζα ζηηο θνηλσλίεο ησλ αλζξώπσλ. Απηό θαίλεηαη ζηηο θνηλσλίεο ησλ ζπεξκαηνδσαξίσλ. ζθνπό έρεη ηελ επηβίσζε θαη ηελ επηβνιή ηνπ δπλαηόηεξνπ επί ηνπ αδπλάηνπ. πάλησλ δε βαζηιεύο. δει. Μηα εηξεληθή –θαηά ηα θαηλόκελα– εηθόλα. ιήκκα Πόιεκνο).

ησλ Κειηώλ. κηθξνθάγα. Σέινο νη θπηηαξηθνί παξάγνληεο. νη αεηνί ηα θίδηα θ. ησλ Ίλθαο. Αλ θάπνηα από απηέο ππεξηζρύζεη θαηά ηη ησλ άιισλ. ζα δεκηνπξγεζνύλ παιηξξντθά θύκαηα θαη ην «εηξεληθό» εηθνληδόκελν ηνπίν κπνξεί ζε δεπηεξόιεπηα λα βξεζεί εθαηνληάδεο κέηξα θάησ από ηε ζάιαζζα. ην ζηόκα κε ην ζάιην είλαη ηα πξώηα θξάγκαηα έλαληη ησλ εηζβνιέσλ κηθξνβίσλ. ζπκίδνληαο ηνπο νξγαλσκέλνπο ζηξαηνύο ησλ αλζξώπσλ. πνπ νηθνδνκήζεθε θπξηνιεθηηθά ζηα πνιεκηθά πξόηππά ηνπο. πνπ αθνινύζεζε ηελ πνξεία ηνπ Γηνλύζνπ. ησλ Ηλδηάλσλ θαη ηόζσλ άιισλ αξραίσλ ιαώλ θαζηεξώζεθαλ θαη αλαδείρζεθαλ κέζσ ησλ πνιέκσλ. Σν θπζηθό ζύζηεκα άκπλαο ηνπ νξγαληζκνύ καο είλαη θηηαγκέλν από ηελ Φύζε πάληνηε έηνηκν λα αληηζηαζεί θαη λα πνιεκήζεη ηόζν ηνπο εμσγελείο παξάγνληεο πνπ καο επηηίζεληαη. νη βιελλνγόλνη αδέλεο κε ηελ βιέλλα. θαγνθύηηαξα. ΢ην ζπγγξαθηθό έξγν ηνπ Νόλλνπ. Σα πξόηππα ηνπ Αιεμάλδξνπ ήηαλ ν ζενπνηεκέλνο ήξσαο θαη αξρεγόο ηεο πακπάιαηαο Αζηαηηθήο εθζηξαηείαο. ν πνιηηηζκόο ησλ Βίθηλγθο. ΢ηε ζάιαζζα ηα κεγάια ςάξηα ηξώλε ηα κηθξόηεξα. Ο πόιεκνο ησλ Οιπκπίσλ ζεώλ ελαληίνλ ησλ Κξνλίσλ αλέδεημε ηελ λέα γεληά ζεώλ.η. είλαη απηή επί ηνπ εαπηνύ ηνπ. ΢πλερείο πόιεκνη γίλνληαη θαη ζε δηαζηεκηθό επίπεδν. Σα θύηηαξα απηά νλνκάδνληαη αληηζώκαηα θαη απνηεινύλ ηελ απάληεζε ηνπ νξγαληζκνύ ζηελ επίζεζε ησλ αληηγόλσλ. ν Πεξζηθόο. ιεπθνθύηηαξα. Ζ εθζηξαηεία απηή ελέπλεπζε θαη ηνλ Μέγα Αιέμαλδξν. ΢ηε ζηεξηά ηα πνπιηά ηξώλε ηα έληνκα. Άπεηξεο δπλάκεηο αζθνύληαη γηα παξάδεηγκα θαηά ηελ πεξηθνξά ηεο Γεο γύξσ από ηνλ Ήιην.Σν ζύζηεκα άκπλαο ηνπ νξγαληζκνύ ηνπ εηθνληδόκελνπ αλζξώπνπ βξίζθεηαη ζε ζπλερή πόιεκν κε εμσγελείο ε ελδνγελείο παξάγνληεο. ηνπο ηνύο θαη άιιεο νπζίεο (αληηγόλα). θαη ν ληθεηήο αλαδεηθλύεηαη «θξείηησλ εαπηνύ»: «Ζ πην ζεκαληηθή λίθε. ΋κσο ν Πιάησλ ζηνπο «Νόκνπο» αλαθέξεη έλαλ αθόκα εζσηεξηθό πόιεκν. Απνηέιεζκα ηεο λίθεο απηήο είλαη ε ίαζε θαη ε πγεία θαη ηεο απνηπρίαο ε αξξώζηηα θαη ν ζάλαηνο. πνπ κπνξεί λα πεηύρεη θάζε άλζξσπνο. Οη Πειαζγνί από ηελ Πξνθαηαθιπζκηαία επνρή έσο θαη ηελ Κιαζηθή πεξίνδν μερώξηζαλ σο νη θαιύηεξνη πνιεκηζηέο θαη αλαδείρζεθαλ σο νη εηδηθνί ηνπ πνιέκνπ. Απηό. ηνπο Οιπκπίνπο. Ηθική και υιλοσουία τοσ Πολέμοσ Ο πόιεκνο απνηειεί πνιύ παιαηό θαηλόκελν ζηελ αλζξώπηλε Ηζηνξία. Σν λα ππεξηζρύζεη θάπνηνο ζ’ απηόλ ηνλ εληόο ηνπ δηεμαγόκελν πόιεκν απνηειεί ηελ κέγηζηε λίθε. ε ηξνρηά ηεο Γεο ζα κεηαβιεζεί απόηνκα. Λεηηνπξγνύλ απηόκαηα θαη ζπληνληζκέλα κε ζαπκαζηό ηξόπν. πνπ βξίζθνληαη ζην αίκα (ιεπθά αηκνζθαίξηα). Αρηιιέαο. απηόλ πνπ γίλεηαη ζε ςπρηθό επίπεδν αλάκεζα ζηηο αλώηεξεο θαη θαηώηεξεο νξκέο καο. Λεηηνπξγνύλ σο θαηάζθνπνη. ην πιάζκα (πιαζκαηνθύηηαξα) θαη ζε άιια πγξά ηνπ ζώκαηνο. ΢ην ήξεκν θπζηθό πεξηβάιινλ γίλνληαη δηαξθώο πόιεκνη. ν Ηαπσληθόο. «Νόκνη» 626 Δ). ηα θίδηα ηξώλε ηα πνληίθηα. ησλ Αδηέθσλ. Απηό δείρλεη όηη κέζα ζε θάζε άλζξσπν καίλεηαη έλαο πόιεκνο ελάληηα ζηνλ εαπηό ηνπ» (Πιάησλ. .α. ηα πάζε καο. ν Αηγππηηαθόο. αλαθέξεηαη ε επηηπρεκέλε εθζηξαηεία ησλ Διιήλσλ έλαληη ησλ Αζηαηώλ θαη ησλ Ηλδώλ. Ο Κηλεδηθόο πνιηηηζκόο. Σν δέξκα. ν Ηλδηθόο. πιεξνθνξηνδόηεο θαη πνιεκηζηέο δηαθόξσλ εηδηθνηήησλ. θύηηαξα θαζαξηζηέο ησλ λεθξώλ κηθξνβίσλ θ. νη Σξώεο ηνπο Ρσκαίνπο θη όινη απηνί κε ηελ ζεηξά ηνπο ηνλ Γπηηθό Κόζκν. εμνινζξεύνληαο ηνπο εηζβνιείο (βαθηεξηνθηνλία). ΋ια ηα έζλε ηνπ αξραίνπ θόζκνπ ππήξμαλ πνιεκνραξή.ι. όπσο ηα βαθηεξίδηα. Απνθιεηζηηθόο ζθνπόο ηνπ πνιπζύλζεηνπ απηνύ ζηξαηνύ είλαη ε εμνιόζξεπζε ησλ εηζβνιέσλ. θαη ν κέγηζηνο ήξσαο ηνπ Σξσηθνύ Πνιέκνπ. είλαη ζηελ πξαγκαηηθόηεηα ηζνξξνπία πνιιώλ εκθαλώλ ε αθαλώλ θπζηθώλ πνιέκσλ. Γηόλπζνο. Αθνινπζνύλ νη ρεκηθνί παξάγνληεο κε νπζίεο βαθηεξηνθηόλεο. Οη Έιιελεο ήξσεο πνιεκηζηέο ηνπ Σξσηθνύ Πνιέκνπ ελέπλεπζαλ ηνπο Κιαζηθνύο Έιιελεο. ή θαη ελδνγελείο παξάγνληεο θαη ηνύο πνπ γελλώληαη απ’ ην ίδην ην ζώκα καο (απηναληηγόλα). πνπ αληηιακβαλόκαζηε σο εηξήλε επνκέλσο. «Γηνλπζηαθά». ελώ αληηζέησο πνιύ ηαπεηλσηηθό είλαη λα ληθηέηαη θάπνηνο απ’ ηνλ ίδην ηνπ ηνλ εαπηό. ηελ ιέκθν (ιεκθνθύηηαξα). Αιιά θαη κέζα ζηνλ νξγαληζκό καο πθίζηαηαη δηαξθώο έλαο αλειέεηνο πόιεκνο ζε κνξηαθό επίπεδν θαζ’ όιε ηε δηάξθεηα ηεο δσήο καο.

δειαδή θνηλόηεηα. ηνλ θαθό ηνλ πόιεκν θαη ηελ κάρε ζεθώλεη. αιιά απ’ αλάγθε θαηά ηηο βνπιέο ησλ αζαλάησλ ηηκνύλ ηελ βαξεηά Έξηδα. ν πηόο ηνπ Κξόλνπ.» («Ηιηάο». Σα ιόγηα ηνπ Κξήηα ήξσα ηνπ Σξσηθνύ Πνιέκνπ Ηδνκελέσο καο ιέλε γηα ηελ δεηιία θαη ηελ αλδξεία: «Γηόηη ηνπ δεηινύ ε ρξνηά ηέξπεηαη πόη’ εδώ θαη πόη’ εθεί.» . επεηδή έρνπλ αληίζεηε θύζε. ε θαηαξακέλε. Καηά ηνλ ΋κεξν ε Έξηο είλαη ζεόηεηα θαη αδειθή ηνπ ζενύ ηνπ πνιέκνπ Άξε. Σελ άιιε πξώηε γέλλεζε ε ζθνηεηλή ε Νύρηα θαη ηελ ηνπνζέηεζε ν Εεπο. αιιά ζην ζηέξλν ε ζηελ θνηιηά ζα ζ’ εύξηζθε κπξνζηά. όπνηνο ηελ θαηαιάβαηλε. πνπ δεκηνπξγεί ηηο δηρνζηαζίεο θαη είλαη απνθεπθηέα θαη εθείλε πνπ καο παξαθηλεί ζε εξγαζία θαη είλαη ε επηζπκεηή: «Άξα δελ ήηαλ κία ε γεληά ησλ Δξίδσλ. Γηόηη ε κηα. ηελ θνηλσληθή θαη ηελ πνιηηηθή ηάμε ησλ Διιήλσλ. απηή πνιύ ιίγν πξώηα ζεθώλεηαη. δειαδή έρνπζα θαξηεξηθή ςπρή. Απηή θαη ηνλ αδύλακν άλζξσπν ηνλ παξαθηλεί γηα εξγαζία. παξά πάλσ ζηελ Γε είλαη δύν.) Δδώ ν Ζξάθιεηηνο ραξαθηεξίδεη ηνλ πόιεκν σο θάηη πνπ δεκηνπξγεί. Καηά ηνλ Ζξάθιεηην ν πόιεκνο απνηειεί ηνλ παηέξα ησλ όλησλ αιιά θαη ηνλ βαζηιέα. Ζ πνιεκηθή αλδξεία ππήξμε έλα απ’ ηα πςειόηεξα αγαζά γηα ηνπο Έιιελεο. εξρόκελε κέζα ζηνλ όκηιν θη απμάλνληαο ηνλ ζηελαγκό ησλ αλδξώλ. δειαδή ηνλ αγώλα. απ’ ηελ πξώηε ζηηγκή πνπ ζα θαζίζεη ειινρεύνληαο κε άλδξεο θη εύρεηαη ηάρηζηα λ’ αλακηρζεί ζηελ θνληθή ηελ κάρε. ηελ άιιε ζα ηελ θαηέθξηλε. πνπ είλαη εγθαζηδξπκέλνο ςειά ζηνλ αηζέξα. δειαδή ηελ δύλακε εθείλε πνπ δηαθπιάζζεη ηελ έλλνκε ηάμε. θη νύηε άηξεκν λα θάζεηαη ηνλ αθήλεη ε ςπρή ηνπ. ζηηο ξίδεο ηεο Γεο θαη είλαη θαιύηεξε πνιύ (απ’ ηελ θαθή Έξηδα) γηα ηνπο αλζξώπνπο. ε νπνία δηεγείξεη ζηελ κάρε: «Καη ε Έξηο. απηή θαη ηόηε όκνηαλ έρζξα αλάκεζά ηνπο έβαιε. θνηλόλ. θαη δελ ρσξίδεη ηνπο αλζξώπνπο. Σνπ γελλαίνπ όκσο δελ ηέξπεηαη ε ρξνηά νύηε πνιύ θνβάηαη. Σελ κία ζα ηελ παίλεπε.) Καηά ηνλ Ζζίνδν («Θενγνλία» 223) ε Έξηο είλαη θόξε ηεο Νύρηαο θαη ραξαθηεξίδεηαη «θαξηεξόζπκνο». νύηε εθεί ζα νλείδηδε θαλείο ην κέλνο θαη ηα ρέξηα ζνπ. Γηόηη αλ βαιιόζνπλ αγσληδόκελνο ε θηππηόζνπλ. ηελ θαθή θαη πνιεκηθή. άκεηξα καληαζκέλε. ΢ην αληηπνιεκηθό έξγν ηνπ («Έξγα θαη Ζκέξαη». θαλείο δελ ηελ θηιεί ζλεηόο.» (Απόζπαζκα 80. ηνπ αλδξνθόλνπ Άξεσο αδειθή θαη εηαίξα. «Πξέπεη λα γλσξίδνπκε όηη ν πόιεκνο είλαη μπλόο-θνηλόο (δειαδή δεκηνπξγεί θνηλόηεηα) θαη όηη ε δίθε είλαη έξηο θαη όηη ηα πάληα γίλνληαη θαη θζείξνληαη εμ αηηίαο ηεο έξηδνο. 11) ν Ζζίνδνο δηαθξίλεη δύν είδε Δξίδσλ. παξ. θάηη πνπ ζα έδεηρλε ηελ δεηιία ηνπο. πνπ πξνηηκνύζαλ λα πεζάλνπλ πάλσ ζηελ κάρε. θαζώο ζα νξκνύζεο κε ηνπο πξνκάρνπο ζηελ ζπκπινθή.) Απ’ ηνπο Έιιελεο θηινζόθνπο ν πξώηνο πνπ εμέηαζε ην θαηλόκελν ηνπ πνιέκνπ ήηαλ ν Ζξάθιεηηνο: «Ο πόιεκνο είλαη ν παηέξαο ησλ πάλησλ θαη βαζηιεύο. ρηππεκέλνη κπξνζηά ζην ζηήζνο ή ζηελ θνηιηά από δόξπ ή ζπαζί θαη πνηέ πηζώπιαηα. θαη άιινπο κελ ζενύο αλέδεημε άιινπο δε αλζξώπνπο θαη άιινπο δνύινπο ηνπο έθακε θαη άιινπο ειεύζεξνπο» (Απόζπαζκα 53). όκσο έπεηηα ζηνλ νπξαλό ζηεξίδεη ηελ θεθαιή θαη επί ηεο γεο δηαβαίλεη. θαη πάηαγνο γίλεηαη νδόλησλ. Ραςσδία Γ 440-445. ζπζρεηίδεη δε ηνλ πόιεκν κε ηελ έξηδα. νύηε ζηνλ απρέλα όπηζζελ ζα έπεθηε ην βέινο νύηε ζηα λώηα. «μπλόλ».Ο πόιεκνο εηδηθόηεξα αλέδεημε ηελ εζηθή. Ραςσδία Ν 279-291. αιιά γνλαηίδεη θαη θάζεηαη πόηε ζην έλα πόδη θαη πόηε ζην άιιν θαη κέζα ζηελ θαξδηά ηνπ δπλαηά ζηα ζηέξλα παηάζζεη ηνλ ζάλαην θαληαδόκελνο.» («Ηιηάο».

ησλ Μαθεδόλσλ ελαληίνλ ησλ Νόηησλ Διιήλσλ θαη ηέινο ηνλ εκθύιην πόιεκν ησλ Δπηγόλσλ ηνπ Μεγάινπ Αιεμάλδξνπ βιέπνπκε. κε ηελ πεπνίζεζε όηη ρσξίο ηελ λίθε ηνπ πνιέκνπ όια όζα θαηέρνπκε. όηαλ ρξεηαζηεί. κε απνηέιεζκα ηελ εηζβνιή ησλ Ρσκαίσλ ην 145 π. δηόηη όια η’ αγαζά ησλ εηηεκέλσλ η’ απνιακβάλνπλ νη ληθεηέο. Ξεθηλώληαο απ’ ηνλ Αηιαληηθό πόιεκν ηεο Αζήλαο κε ηελ Αηιαληίδα.ρ. Καη εμεηάδνληαο απηό ζα δηαπηζηώζεηο. ηνλ Θεβατθό. Δδώ αμίδεη λα δνύκε ηελ άπνςε ελόο ΢παξηηάηε πνιεκηζηή. όηη νη ηόζνη πνιινί εκθύιηνη έθεξαλ ηελ θαηαζηξνθή θαη ηελ κεηέπεηηα δνπιεία ζηνπο Έιιελεο. Ζ ξήζε «αλ ζέιεηο εηξήλε. Σν αξλεηηθό δηαρξνληθό ραξαθηεξηζηηθό ησλ Διιήλσλ ήηαλ νη εκθύιηνη πόιεκνη. όηη ν λνκνζέηεο ησλ Κξεηώλ.) θη απνηειεί εθηξνπή ηεο θπζηθήο έλλνηαο πόιεκνο. ελώ ν άιινο πσο λα θαιιηεξγείηαη ε γε» (Πινύηαξρνο. όηαλ ζεζκνζεηνύζε ηνπο δεκόζηνπο θαη ηδησηηθνύο καο λόκνπο θαη καο ηνπο παξέδσζε. θαη ηελ θαηάιπζή ηεο. Καηά ηνλ Πιάησλα θάζε λνκνζέηεο πξέπεη λα ιακβάλεη ππ’ όςε ηνπ. ηνπ Κιενκέλε. απέβιεπε ζηνλ πόιεκν θαη καο θαηέζηεζε ππεύζπλνπο γηα ηελ ηήξεζε ησλ λόκσλ. δελ έρνπλ θακία αμία. Αιιάρ θ. Μέζα απ’ ηελ παξά θύζε δνμαζία ηνπ επέβαιε ηελ επηθξάηεζε ηνπ αζζεληθνύ θαη ηνπ αδπλάηνπ έλαληη ηνπ ηζρπξνύ θαη ηνπ πγηνύο νδεγώληαο ηνλ αλζξώπηλν πνιηηηζκό θαη ηελ κέρξη ηόηε εμέιημή ηνπ ζηνλ μεπεζκό θαη ηελ παξαθκή. ν έλαο έιεγε πσο πξέπεη λα γίλεηαη ν πόιεκνο. «Απνθζέγκαηα Λαθσληθά»: Κιενκέλεο ν Αλαμαλδξίδεσ §1). πνπ νη πεξηζζόηεξνη άλζξσπνη νλνκάδνπλ εηξήλε.Kαηά ηνλ Γεξκαλό θηιόζνθν Νίηζε ν Υξηζηηαληζκόο απνηειεί ηελ πξώηε ηδενινγία πνπ δηέζηξεςε νινθιεξσηηθά ηνλ θπζηθό λόκν. είλαη ε λίθε επί ησλ ερζξώλ: «Γηόηη απηό. Οη αλειέεηνη απηνί εκθύιηνη απνδεθάηηζαλ νινθιεξσηηθά ηηο ειιεληθέο πόιεηο θαη επαξρίεο ηεο Μαθεδνληθήο Απηνθξαηνξίαο.) Ο Πιάησλ δελ ζεσξεί ηνλ πόιεκν κεηαμύ ησλ αλζξώπσλ ην θαιύηεξν αγαζό παξά αλάγθε.ι. έιεγε πσο ν Όκεξνο είλαη πνηεηήο ησλ Λαθεδαηκνλίσλ. Ζ Ρσκατθή Απηνθξαηνξία ρηίζηεθε ζηα εξείπηα ηεο Μαθεδνληθήο θαη θπξηάξρεζε ζηνλ ηόηε γλσζηό θόζκν πάιη κέζσ ηνπ πνιέκνπ. Ο θπζηθόο θαζνιηθήο ηζρύνο λόκνο ηνπ πνιέκνπ γίλεηαη κεηαμύ πξαγκαηηθώλ αληηπάισλ.η. πξνεηνίκαδε πόιεκν» αλέδεημε ηελ πνιεκηθή αξεηή θαη αλδξεία ησλ Ρσκαίσλ. θαη ηα θηήκαηά καο θαη νη ζεζκνί καο. δελ είλαη παξά κόλνλ έλα όλνκα. Α . 626 α. γηα θαληαζηαθέο νληόηεηεο (Γηαρβέ. όηη θάζε πόιε πξέπεη λα είλαη πξνεηνηκαζκέλε γηα πόιεκν.» («Νόκνη». ηνλ Πεινπνλλεζηαθό. Ζ πνιεκηθή αλδξεία είλαη ε ζπνπδαηόηεξε αξεηή θαη ύςηζην αγαζό θάζε Πνιηηείαο. ελώ ν Ζζίνδνο ησλ Δηιώησλ. πνπ πξόηππό ηνπο είραλ ηελ κέγηζηε πνιεκηθή αξεηή ησλ ΢παξηηαηώλ. πεξί ησλ δύν κεγίζησλ πνηεηώλ ηεο αξραίαο Διιάδνο ρσξίο ζρνιηαζκό: «Ο Κιενκέλεο. νη νπνίνη απνηεινύλ θαη έλα απ’ ηα ρείξηζηα είδε πνιέκσλ. όκσο όινη πξέπεη λα είκαζηε εηνηκνπόιεκνη θαη ζε ζέζε λα ηνλ δηεμάγνπκε επηηπρώο. αθνύ ζηελ πξαγκαηηθόηεηα ππάξρεη έλαο αθήξπρηνο πόιεκνο κεηαμύ όισλ ησλ πόιεσλ. . ηνλ Σξσηθό. Ο ηεξόο ζξεζθεπηηθόο πόιεκνο γίλεηαη γηα αλύπαξθην ιόγν. πνπ δηεμάγεηαη θαηά κία θπζηθή αλαγθαηόηεηα. ν γηόο ηνπ Αλαμαλδξίδε.

δηακαξηπξόκελνη θ. ΢ύκθσλα κε ηηο εληνιέο ηνπ γελνθηνλήζεθαλ πνιινί από ηνπο ιανύο ηεο Παιαηζηίλεο θαη εμαθαλίζηεθε νινθιεξσηηθά ν πνιηηηζκόο ηνπο: «Θέιεηε εθδηώμεη πάληαο ηνπο θαηνίθνπο ηεο γεο απ’ έκπξνζζέλ ζαο.) . νη ςπρνινγηθνί πόιεκνη. 1572). αξεηαληζηέο. ν αηνκηθόο θαη ππξεληθόο πόιεκνο θ. δηόηη εηο εζάο έδσθα ηελ γελ ηαύηελ εηο θιεξνλνκίαλ. νη νηθνλνκηθνί. Σν θάζε δηαθνξεηηθό αηξεηηθό δόγκα (νξζόδνμνη. Οη ΢ηαπξνθνξίεο ή «Πόιεκνη ηνπ Υξηζηνύ».α. πνπ έγηλαλ γηα ινγαξηαζκό ηνπ πάπα θαη ησλ ρξηζηηαλώλ ηεο Δπξώπεο. θαη θαηεδαθίζεη πάληαο ηνπο βσκνύο απηώλ. πνπ ζα αλαπηπζζόηαλ κεξηθνύο αηώλεο αξγόηεξα. Γάιινπο θαιβηληζηέο δηακαξηπξόκελνπο.» («Γεπηεξνλόκηνλ» Ε΄ 16. νη απειεπζεξσηηθνί.Ιεροί-θρησκεστικοί πόλεμοι Κ αηά ηελ δηάξθεηα ηεο Ηζηνξίαο εκθαλίζηεθαλ πνιιώλ εηδώλ πόιεκνη: νη επαλαζηαηηθνί.) «Καη ζέιεηο εμνινζξεύζεη πάληα ηα έζλε. νη κηθξνβηνινγηθνί θαη ρεκηθνί πόιεκνη. θαζνιηθνί. Ο ηεξόο ή ζξεζθεπηηθόο πόιεκνο εκθαλίζηεθε γηα πξώηε θνξά ζηελ Παιαηζηίλε θαη θαζηεξώζεθε απ’ ηνλ Μσπζή ελαληίνλ ησλ ιαώλ ηεο πεξηνρήο. Ο ηεξόο-ζξεζθεπηηθόο πόιεκνο ελαληίνλ όισλ πιένλ ζπλερίδεηαη αλειέεηα κέρξη θαη ζήκεξα. ΢θνπόο ηνπ ήηαλ ε γελνθηνλία θαη νινθιεξσηηθή εμνιόζξεπζε ησλ αληηπάισλ. ράξαμαλ ην πλεύκα ηεο δνπιείαο. Ζ Σδηράλη ή ηεξόο-ζξεζθεπηηθόο πόιεκνο ησλ κσακεζαλώλ ελαληίνλ ησλ επί γεο απίζησλ ρξηζηηαλώλ ήηαλ ε απάληεζε ηνπ Ηζιάκ.» («Αξηζκνί» ΛΓ 52-53. κέζσ ηνπ ηεξνύ-ζξεζθεπηηθνύ πνιέκνπ πνπ εμαπέιπζαλ θαηέζηξεςαλ πνιινύο εζληθνύο πνιηηηζκνύο. θαη θαηνηθήζεη ελ απηή. ν πόιεκνο λεύξσλ. Ο ηεξόο-ζξεζθεπηηθόο πόιεκνο έγηλε θαηόπηλ εκθύιηνο θαη ζηξάθεθε ελαληίνλ αιιήισλ. ν Ηζιακηζκόο θαη θπξίσο ν Υξηζηηαληζκόο. ΢ηνλ πίλαθα εηθνλίδεηαη ε ΢θαγή ηνπ Αγ. 16νο αη. θαη θαηαζηξέςεη πάληα ηα ρπηά είδσια απηώλ. θαη ζέιεηε θπξηεύζεη ηελ γελ. Ο νθζαικόο ζνπ δελ ζέιεη ζπιαγρληζζή δη’ απηνύο. Ο Γηαρβέ είλαη ν πην αηκνβόξνο πνιεκηθόο ζεόο απ’ όινπο όζνπο έρνπλ εκθαληζηεί κέρξη ζήκεξα. νη εκθύιηνη. νη νινθιεξσηηθνί. νη αληαξηνπόιεκνη. θαη θαηαζηξέςεη πάληαο ηαο εηθόλαο απηώλ. αθνύ θαηαξγνύζε όινπο ηνπο εζηθνύο πνιεκηθνύο θαλόλεο. ηα νπνία ν Κύξηνο ν Θεόο ζνπ ζέιεη παξαδώζεη εηο ζε. Βαξζνινκαίνπ (24 Απγ. ν ςπρξόο πόιεκνο. (François Dubois. ε ηζνπέδσζε ησλ πόιεώλ ηνπο θαη ε πνιηηηζηηθή εμαθάληζή ηνπο.) πξνζπαζνύζε λα εμνληώζεη ηα άιια. Ο πόιεκνο απηόο αλέηξεςε όια ηα κέρξη ηόηε δεδνκέλα. ηεο εθκεηάιιεπζεο θαη ηεο απνκύδεζεο ησλ απνηθηώλ.ά. όηαλ όρινο θαζνιηθώλ θαηαθξενύξγεζε ηνπο Οπγελόηνπο.) Σα δύν ηέθλα ηνπ Ηνπδατζκνύ.

΢θνπόο ηνπ πνιέκνπ απηνύ είλαη ε ππνηαγή ηνπ θάζε θξάηνπο ζην εθάζηνηε ηεξαηείν. ηελ πηώζε ηεο Αλαηνιηθήο Ρσκατθήο Απηνθξαηνξίαο απ’ ηελ Οξζνδνμία. αθνύ κέζσ ελόο λένπ αλειέεηνπ θαη ρσξίο όξηα πνιέκνπ.Υξηζηηαλνί θαη κνπζνπικάλνη θαζηέξσζαλ θαη έλα αθόκα είδνο πνιέκνπ. ηα θξάηε απηά ππνβαζκίζζεθαλ ή δηαιύζεθαλ. Σέινο αμίδεη λα ζεκεησζεί ε απεηιή ηνπ ππξεληθνύ πνιέκνπ. Απηό θαίλεηαη μεθάζαξα ζηνπο πνιινύο πνιηηηζηηθνύο θαη ηδενινγηθνύο πνιέκνπο. αθξηβώο ν ίδηνο ζεόο Σν Κνξάλη ελζαξξύλεη ηνλ πόιεκν θαη ηνλ ζάλαην γηα ηνλ Αιιάρ. ώζηε ηαπηνπνηήζεθαλ απόιπηα. εμαζθαιίδνληαο ηνλ Παξάδεηζν γηα ηνλ «κάξηπξα» θαη ηελ ζετθή πξνζηαζία γηα ηελ νηθνγέλεηά ηνπ. νδεγνύκελνο πάληνηε απ’ ην ηξίπηπρν ηνπ ίδηνπ ζενύ (Γηαρβέ-Υξηζηόο-Αιιάρ). νη νπνίεο ηαίξηαμαλ ηόζν πνιύ κεηαμύ ηνπο. εμαθάληζε έλα πνιύ κεγάιν πνζνζηό ηεο δσηθήο παλίδαο θαη ρισξίδαο. εμειίρζεθε ζε νλ απηνθαηαζηξνθηθό. αιιά θαη ηνλ πνιηηηζηηθό μεπεζκό θαη ηελ απνδπλάκσζε ηεο Οζσκαληθήο Απηνθξαηνξίαο θαη όισλ ησλ άιισλ ηζιακηθώλ θξαηώλ απ’ ηελ ζξεζθεία ηνπο. αλαδεηθλύνληαο ηελ ζύγθξνπζε ησλ δύν αληηζέησλ ηδενινγηώλ θαη ηελ απόιπηε ζηγή θαη ππνηαγή ηνπ Άξαβα ηζιακηζηή αλζξώπνπ ζηελ ζξεζθεία θαη θνπιηνύξα ηνπ (Πεξζναξαβηθή. Γηαθσηηζκόο).Ηνπδατθή). Μέζα από όιεο απηέο ηηο δπκώζεηο ν Γπηηθόο άλζξσπνο πηνζέηεζε δύν αληηκαρόκελεο ζπλεηδήζεηο ηελ Διιεληθή θαη ηελ Ηνπδαηνρξηζηηαληθή. ηνλ πόιεκν Δθθιεζίαο-Κξάηνπο. Ωο παξαδείγκαηα έρνπκε ηελ παξαθκή θαη ηελ δηάιπζε ηνπ Γπηηθνύ Ρσκατθνύ Κξάηνπο απ’ ηνλ πάπα θαη ην θαζνιηθό ηεξαηείν. . ελώ ν Αξαβηθόο Κόζκνο ηελ Πεξζναξαβηθή ζπλείδεζε ζε ζπλδπαζκό κε ηελ Ηνπδατθή. Άιισζηε Γηαρβέ θαη Αιιάρ είλαη (*). πνπ έγηλαλ θαη ζπλερίδνπλ λα γίλνληαη ζηνλ Γπηηθό Κόζκν ελάληηα ζηνλ ζξεζθεπηηθό ζθνηαδηζκό (Αλαγέλλεζε. ιόγσ ηεο πλεπκαηηθήο εμαζιίσζεο θαη ηεο νηθνλνκηθήο θαη εμνπζηαζηηθήο απνκύδεζεο. Ο Σξίηνο Παγθόζκηνο Πόιεκνο είλαη ρεκηθόο θαη κηθξνβηαθόο θαη απεηιεί πιένλ αθόκα θαη ηελ ίδηα ηελ ύπαξμή ηνπ. πνπ μεθίλεζε λα δηεμάγεη ελαληίνλ πιένλ ηεο Φύζεο. Απ’ ηηο αξρέο ηνπ 20νπ αηώλα θαη εληεύζελ ν ζύγρξνλνο άλζξσπνο. Αιιά θαη ην ζεκεξηλό θενπδαξρηθνύ ηύπνπ θξάηνο καο νδεύεη ηαρέσο ζηελ δηάιπζή ηνπ. πνπ αζθεί επάλσ ηνπ ε Δθθιεζία. πνπ απεηιεί θάζε είδνο δσήο ζηνλ πιαλήηε καο. ΋ζεο θνξέο έγηλε απηό.

όηη δελ πξέπεη λα πηζηεύνπλ ηνπο ςεύηηθνπο ζενύο ηνπο παξά κόλν ηνλ δηθό ηνπ. Δθείλνο ηνλ ξώηεζε. ΋κσο ν Αιιάρ-Γηαρβέ ζεόο ηνπ έθαλε «ζαύκα» κεηαηξέπνληαο ηελ θσηηά ζε λεξό θαη ηα μύια ζε ςάξηα! Απηά έγηλαλ ιίκλε θαη έηζη ν Αβξαάκ… ζώζεθε. (εμ νπ θαη Ηκπξαήκ) ή «ν θίινο ηνπ Αιιάρ» θαηά ηνπο κνπζνπικάλνπο.Σημείφση (*) ΢ύκθσλα κε έλα κνπζνπικαληθό κύζν ν θνηλόο παηξηάξρεο ησλ Δβξαίσλ. Αβξαάκ. Ο Αβξαάκ είλαη ν πξώηνο πνπ θήξπμε ηνλ «ηεξόζξεζθεπηηθό» πόιεκν ελαληίνλ όισλ ησλ πνιηηηζκώλ ηνπ Αξραίνπ Κόζκνπ θαη απνηέιεζε ην πξόηππν ηεο εθηξνπήο ηεο θπζηθήο έλλνηαο πόιεκνο πξνο ηελ ζενθξαηία. γηαηί ην έθαλε απηό. Σόηε ν βαζηιηάο εμνξγίζηεθε θαη δηέηαμε ηνπο ζηξαηηώηεο ηνπ λα ηνλ θάςνπλ ζηελ θσηηά. θαη ν Αβξαάκ απάληεζε. ησλ ρξηζηηαλώλ θαη ηνπ Ηζιάκ. επηηέζεθε ελαληίνλ λανύ ησλ αξραίσλ ζεώλ ησλ Υαιδαίσλ ζηελ Οπξ ηεο Μεζνπνηακίαο. Σόηε νη ζηξαηηώηεο ηνλ ζπλέιαβαλ θαη ηνλ νδήγεζαλ ζηνλ βαζηιηά ηνπο. όηαλ ήηαλ λένο. . θαηαζηξέθνληαο κεξηθνύο από απηνύο. ηνλ έλα θαη αιεζηλό.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful