အနာဂတးစျမး့အငးအေၾကာငး့

တေစံတေစာငး့
မ္ိ ဳ ့ေဇား

အနာဂတးစျမး့အငးအေၾကာငး့ တေစံတေစာငး့
ေလာငးစာအေပၐမီြခိုေနရမႈမ္ာ့

ကျ္ႏုးပးတို႔၏

ေန႔စဥးဘဝတျငး

တ်ဖညး့်ဖညး့ခ္ဲ႕ထျငးေနရာယူလာေနပါၿပီ၈

ကျ္ႏုးပးတို႔ဝတးဆငးေနေသာ အဝတးအစာ့မြသညး စာ့သဵု့ေသာ အစာ့အစာမ္ာ့၇ တစးေနရာမြ တစးေနရာ
သို႔သျာ့လာလႈပးရြာ့မႈမ္ာ့တျငး ေလာငးစာဆီ သာမရြိခဲံလြ္ငး ကျ္ႏးုပးတို႔၏ ဘဝမ္ာ့တစးမ္ဳိ့တစးဖဵု်ဖစးသျာ့ေပမညး၈
ေလာငးစာဆီ

အရငး့အ်မစးကလညး့

အရငး့အ်မစးေတျဟာ

မကုနးႏိုငး၇

ေစာဒကမတကးၾကပါဘူ့၈

အကနး႔အသတး

မခနး့ႏိုငးေအာငး

ဒါေပမယံး

ရြိေနတာ

ရြိေနသညး၈

ဒါေၾကာငးံ

မဟုတးဘူ့ဆိုတဲံ

ဘယးေလာကးက္နးေသ့လဲ၇

ေလာငးစာဆီ

အေပၐဘယးသူမြလညး့

ဘယးေလာကးအထိအသဵု့ခဵဦ့မလဲဆိုတဲံ

အေပၐမြာသာ စို့ရိမးေၾကာငးံၾကမႈေတျနဲ႔ လူေတျ ပျကးေလာရိုကးေနတဲံ ကိစၥပါ၈
ကျ္ႏုးပးတို႔မာြ

မေဝ့ေတာံတဲံ

အနာဂတးအခ္ိနးတစးခ္ိနး၇

ေလာငးစာဆီထုတးလုပးမႈ

အ်မငးံမာ့ဆဵု့ေရာကးလာမယးံ အခ္ိနးတစးခ္ိနးကို ေရာကးလုလု်ဖစးေနပါၿပီ၈ ဒါကို “ေလာငးစာဆီအထျဋးအထိပး
အခ္ိန”း လို႔ ေ်ပာၾကေလံရြိၾကပါတယး၈

ေလာငးစာဆီအထျဋးအထိပး အခ္ိနး

စီအိုငးေအ

မြာ

အႏြစးသဵု့ဆယးေလာကး

ဆနး့စစးသူအ်ဖစး

လုပးကိုငးလာခဲံတဲံ

ပညာရြငး

Tom

Whippleကေ်ပာပါတယး၈ “ေလာငးစာဆီ အထျဋးအထိပးဆိုတာ ကမၻာႀကီ့မြာ ေလာငးစာဆီ ထုတးလုပးမႈႏႈနး့
အ်မငးံမာ့ဆဵု့
အ်မငးံဆဵု့ဆိုတဲံ

ဖစးလာမယးံ

အခ္ိနးတစးခ္ိနးကို

အမြတးမြာ

ေလာငးစာအရငး့အ်မစးက

ေ်ပာတာပါ၈

တသမတးတညး့အၾကာႀကီ့

အကနး႔အသတးရြိေနပါတယး၈

ၿပီ့ရငး

်ပနးက္ဆငး့သျာ့မယး၈

တညးမေနႏိုငးပါဘူ့၈

တစးေန႔ေန႔ေတာံ

ဘာေၾကာငးံလဲဆိုေတာံ

အရငး့အ်မစးေတျ

သျာ့မြာပါ၈ အထျဋးအထိပးအခ္ိနးနဲ႔ ပတးသကးၿပီ့ေဆျ့ေႏျ့ေနတယးဆိုတာ အဲဒါပါပဲ၈”

ဆိုလိုတာက

ေလ္ာံနညး့

ယခုအခါ ထိုအခ္ိနးကာလသို႔ ေရာကးရြိေနၿပီ ်ဖစးေၾကာငး့ အေထာကးအထာ့မ္ာ့ ေတျ႔်မငးေနရၿပီ
်ဖစးပါတယး၈ ႏိင
ု င
း တ
ဵ ကာ စျမး့အငးေအဂ္ငးစIီ EA ၏ (ဿွှှ) အတျကး ေလာငးစာဆီ ထုတးလုပးမႈအေပၐ
ႀကိဳတငးခနး႔မြနး့

တျကးခ္ကးထာ့မႈကို

တစးေန႔စညးေပါငး့

(၅၆.၂)

သနး့

(89.5

million

bpd)

သို႔

တို့်မႇငးံခဲံရပါတယး၈ မႏြစးက ခနး႔မြနး့ထာ့သညးထကး (ှ.ဿ) သနး့ ပိုလာပါတယး၈
(ဿွှဿ)

အတျကး

IEA

ခနး႔မြနး့ထာ့မႈမြာ

ေနာကးထပး

(ှ.၂)

သနး့တို့ၿပီ့

(၆ှ)

သနး့်ဖစးသျာ့မြာ်ဖစးပါတယး၈ Whipple လို ေလံလာေနသူေတျ အတျကး သဵု့စျမ
ဲ ႈေတျ ်မငးံမာ့လာတာနဲ႔ အတူ
ထုတးလုပးမႈေတျ ဘယးလိုတုိ့လာသလဲ ဆိုတာကို သဵု့သပးစရာ ်ဖစးလာပါတယး၈

Whipples ၏ တျကးခ္ကးေလံလာမႈမ္ာ့က IEA ၏ တျကးခ္ကးမႈမ္ာ့ႏြငးံ ကိုကးညီမႈရြိေနပါတယး၈
ကမၻာံေရနဵထုတးလုပးမႈ အ်မငးံ ဆဵု့အမြတးသညး (၃) ႏြစးၾကာ တစးသမတးတညး့ ရပးတနး႔လ္ကးရြိပါတယး၈
“ဒါေၾကာငးံ

အခ္ဳိ႕

လံလာသဵု့သပးသူေတျက

အ်မငးံဆဵု့

ေရနဵထုတးလုပးမႈဟာ

အၿမဲတမး့ဒီလိုပဲ

ရပးတညးေနႏိုငးမယးလို႔ ယူဆၾကတယး၈” လို႔ Whpples ရဲ႕ ဇူလိုငးလ (ှ၁) ရကးေန႔က IEA အတျကး
တျကးခ္ကးေပ့တဲ“ံ Peak Oil Review” စာထဲမြာ ေရ့သာ့ထာ့ပါတယး၈ ေနာကးလမြာ အနညး့ငယးထပးၿပီ့
်မငးံတကးလိမးံဦ့မယးလ႔ို

သူက“အယးလးဂ္ာဇီယာ”ကို

ေ်ပာပါတယး၈

ၿပီ့ရငး

အဲဒီအ်မငးံဆဵု့

အမြတးဟာ

ႏြစးအနညး့ငယးသာ ခဵမာြ ်ဖစးၿပီ့ ေနာကးဆဵု့လညး့ ်ဖစးလိမးံမယးလို႔ ဆိုတယး၈
“တစးခ္ကး သတိထာ့ရမြာက တစးကမၻာလဵု့ ေရနဵထုတးလုပးမႈ က္ဆငး့လာတယး ဆိုတာကိုပါ၈ ႏြစးတိုငး့
ေရနဵအသစးေတျကို ရြာလို႔မေတျ႕ဘူ့ဆိုရငး ်ဖညးံဆညး့ေပ့ႏိုငးမြာ မဟုတးေတာံပါဘူ့၈ ေန႔တိုငး့ ေရနဵတျငး့ေတျ
ခမး့ေ်ခာကးေနတယး၈ လကးရြိတျငး့ေတျကေန ႏြစစ
း ဥး ေရနဵထုတးလုပးႏိုငးမႈ သဵု့သနး့ကေန ေလ့သနး့အထိ
က္ဆငး့ေနပါတယး၈” လို႔ဆိုပါတယး၈
ပညာရြငး Whipple ကေတာံ ေလာငးစာ အထျဋးအထိပး ထုတးလုပးႏိုငးမႈ အခ္ိနးေက္ားလျနးသျာ့ရငး လူသာ့ေတျရဲ႕
ေန႔စဥးဘဝေတျ ဘယးလို ႀကဵဳေတျ႕ရမယးဆိုတာနဲ႔ ပတးသကးၿပီ့ အထကးပါအတိုငး့ ပျငးံပျငးံ လငး့လငး့ပဲ
ေ်ပာသျာ့ခဲံပါတယး၈

ပညာရြငး Marion King Hubbert ၏အ်မငး

Shell

ေလာငးစာကုမၸဏီမြာ

အလုပးလုပးခံတ
ဲ ဲံ

မာရီယျနးကငး့

ဟာံဘတးMarion

King

Hubbertယုတၱိေဗဒ အေ်ခ်ပဳ ခနး႔မြနး့တျကးခ္ကးမႈ မ္ဥး့ေကျ့ဇယာ့ကို တီထျငးၿပီ့ေတာံ „Hubbert curve‟
လု႔ိအမညးေပ့ထာ့တဲံ ဇယာ့ကိုတညးၿပီ့ (ှ၆၃၂) ကေန (ှ၆၄ွ) ၾကာ့ အေမရိကနး်ပညးေထာငးစု ေလာငးစာဆီ
ထုတးလုပးမႈကို တျကးခ္ကး်ပခဲံရာမြာ ကျကးတိမြနးခံပ
ဲ ါတယး၈
သူ႔ဇယာ့က ႏိင
ု င
း ေ
ဵ တျ၇ ေဒသေတျ၇ ေရနဵတျငး့ေတျ၇ ေရနဵေ်မေတျက ေရနဵထုတးလုပးမႈ အ်မငးံမာ့ဆဵု့
အေ်ခအေနေတျန႔ဲ

က္ဆငး့လာတဲံ

အေ်ခအေနေတျကို

တျကးထုတးခဲံရာမြာ

အေတားကို

မြနးကနးတာ

ေတျ႔ရပါတယး၈ အဲဒီဇယာ့အတိုငး့ တျကးခ္ကးခဲံရာမြာ ေလာငးစာဆီ ထုတးလုပးမႈဟာ ေလာငးစာဆီ အသဵု့်ပဳမႈနဲ႔
ေစ့္ကျကး ဖိအာ့ေတျနဲ႔ အၾကမး့ဖ္ငး့ ေခါကးခ္ဳိ့က္ေနတယးလို႔ အေ်ဖထျကးပါတယး၈

အေကာငး့်မငးွါဒီတို႔၏ရႈေထာငးံ

အေကာငး့်မငး
ေရနဵက္ဆငး့မႈေတျဟာ

သမာ့ေတျကေတာံ
(ဿွဿွ)

နဲ႔

ေလာငးစာဆီ

ေႏြာငး့ပိုငး့

ေလာကးမြသာ

အထျဋးအထိပးအခ္ိနးနဲ႔
်ဖစးမယးလို႔

ကမၻာလဵု့

တျကးခ္ကးထာ့ၾကၿပီ့

ေလာငးစာသဵု့စျေ
ဲ နတဲံ ႏိင
ု င
း မ
ဵ ္ာ့အေနနဲ႔လညး့ အခကးအခဲ ႀကီ့ႀကီ့မာ့မာ့နဲ႔ အေ်ပာငး့အလဲေတျ အမ္ာ့ႀကီ့
ရငးဆိုငးရမြာ မဟုတးပါဘူ့လို႔ ဆိုပါတယး၈
စျမး့အငးဆုိငးရာ

မူဝါဒဂ္ာနယးEnergy

Policy Journal ကေတာံ စီ့ပျာ့ေရ့ က္ဆငး့မႈေၾကာငးံ

ေရနဵဝယးလိုအာ့ေတျ က္ဆငး့မသျာ့ဘူ့ဆိုရငး (ဿွှ၂) အေက္ားမြာ ေရာငး့လိုအာ့ထကး ဝယးလိုအာ့က
်မငးံတကးသျာ့မြာ ်ဖစးတယးလို႔ တျကးခ္ကးထာ့ပါတယး၈

International Energy Agency (IEA)

အ်ပညး်ပညးဆိုငးရာ

စျမး့အငးေအဂ္ငးစီက

ေရနဵစိမး့ထုတးလုပးမႈဟာ

(ဿွွ၃)

ခုႏြစးကတညး့က

အ်မငးံဆဵု့ အမြတးကို ေရာကးရြိၿပီ

စးတယးလို႔ ဆိုပါတယး၈ (ဿွွ၅) ခုႏစ
ြ း ပထမ (၃) လအတျငး့မြာပဲ

ကမၻာံစီ့ပျာ့ေရ့

ေရနဵေစ့္ေတျ

က္ဆငး့မႈေၾကာငးံ

ေတာကးေလြ္ာကး

တဟုနးထို့

တကးသျာ့ရတယးလို႔

ဆိုပါတယး၈ ေရနဵထုတးလုပးမႈနဲ႔ ေရနဵေ်မအသစးေတျ ေတျ႔ရမ
ိြ ႈ ႏြစးရပးစလဵု့ လျနးခဲံတဲံ ႏြစးေတျကနဲ႕စာရငး
ထိုငး့မႈိငး့သျာ့တယးလို႔ ဆိုပါတယး၈သို႔ေသား ေရနဵ လညးပတးစီ့ဆငး့မႈ ေတျကလညး့ လျနးခဲံတဲံ ႏြစးေတျကစလို႔
တစးသမတးတညး့ ေ်ပ့ေနတယးလို႔ စျမး့အငးေအဂ္ငးစီက အစီရငးခဵစာ ထုတးထာ့ပါတယး၈

စာေရ့ဆရာ ရစးခ္ကးဟိနး့ဘတး၏ အယူအဆ

ေလာငးစာ အထျဋးအထိပး အခ္ိနးန႔ဲ စီပာျ ့ေရ့၇ အစာ့အစာ၇ ပို႔ေဆာငးဆကးသျယးေရ့ လုပးငနး့ေတျ
အေပၐ

အက္ဳိ့သကးေရာကးမႈေတျ

အေၾကာငး့

စာအုပးေပါငး့

ဆယးအုပး

ေရ့သာ့ထုတးေဝခဲံတဲံ

“ရစးခ္ကးဟိနး့ဘတး” က ေလာငးစာ အထျဋးအထိပး အခ္ိနးဆိုတာ အရငး့အ်မစးေတျ ခ္ဲ႕ထျငးလာ်ခငး့ပဲလို႔
ယူဆထာ့ပါတယး၈
“ေရနဵေတျ ကုနးသျာ့လိမးံမယးလို႔ လူအမ္ာ့က ယုဵၾကညးေနၾကပါတယး၈ ဒါေပမယးံ မဟုတးပါဘူ့၈
ကုနးသျာ့တာ မဟုတးပါဘူ့၈ လကးလြမး့မြီသေလာကး ေလာငးစာ အရငး့အ်မစး ေလ့ေတျပဲ ကုနးသျာ့တာပါ၈ ” ဟု
“အယးလးဂ္ာဇီယာ”ႏြငးံေတျ႕ဆဵု ေမ့်မနး့ခနး့တျငး ေ်ပာၾကာ့ခဲံသညး၈
ေရနဵဟာ သိပးသညး့က္စးလစးတဲံ ေလာငးစာစျမး့အငး ်ဖစးပါတယး၈ အလျယးတကူ သယးယူသျာ့လို႔လညး့
ရပါတယး၈ ၿပီ့ေတာံ သူက ထုတးလုပးလိုကးတဲံ စျမး့အငးကို သူ႔ကိုရြာေဖျရတဲံ အလုပးန႔ဲ ႏႈိငး့ယြဥးလိုကးေတာံ
အငးမတနး ႀကီ့မာ့ပါတယး၈
ဒါေပမယးံ ေရနဵထုတးလုပးမႈဟာ အ်မငးံမာ့ဆဵု့ ေရာကးရြိေနၿပီဆိုတဲံ အခ္ကးကိုေတာံ “ဟိနး့ဘတး”က
လကးမခဵပါဘူ့၈

“ေရနဵေစ့္ႏႈနး့ကေတာံ အၿမဲတမး့ ်မငးံမာ့ေနတာပါပဲ၈ ကမၻာံေရနဵ ထုတးလုပးမႈက ေ်ခာကးႏြစးေလာကး
မ္ဥး့တစးေ်ဖာငးံတညး့

ေ်ပ့ေနပါတယး၈

ေပါကးကဖ
ျဲ ိတးစငးမႈကို

ၾကညးံပါ၈

BP

ကုမၸဏီ

လျနးခဲံတဲံ

မကၑဆီကို

ဆယးႏြစးအတျငး့မြာပဲ

ပငးလယးေကျ႕မြာ

်ဖစးပာျ ့ခဲံတဲံ

ေရနဵေစ့္ႏႈနး့က

တ်ဖညး့်ဖညး့

တကးလာေနတာပါ၈ ေငျေၾက့အရေရာ၇ သဘာဝပတးဝနး့က္ငး အရေရာ အဖို့အခ ႀကီ့မာ့ပါတယး၈”
တစးခ္ိနးတညး့မြာပဲ ကမၻာံေရနဵ ဝယးလိုအာ့ကလညး့ (ှ၆၆၁) နဲ႔ (ဿွွ၃) ၾကာ့ႏြစးစဥး (ဿ%) နီ့ပါ့
တို့တကးလာေနခဲံပါတယး၈ (ဿွွ၄) အေရာကးမြာေတာံ ကမၻာံေရနဵ ဝယးလိုအာ့က တစးေန႔ကို ေရနဵစညး
(၅၂.၃)သနး့

်ဖစးလာပါေတာံတယး၈

ဒါေပမယးံ

(ဿွွ၅)

နဲ႔

(ဿွွ၆)

မြာေတာံ

ေရနဵေစ့္ေတျ

ႀကီ့်မငးံလာတာေၾကာငးံ ဝယးလိုအာ့ (ှ.၅%) က္ဆငး့သျာ့ခဲပ
ံ ါတယး၈
ေရနဵေစ့္ကျကး အနညး့ငယး ေအ့သျာ့ေပမယးံလို႔ စျမး့အငးေအဂ္ငးစီက တျကးခ္ကးထာ့ပဵုအရေတာံ
သကၑရာဇး (ဿွ၀ွ) ေရာကးရငး (ဿွွ၄) ဝယးလိုအာ့ထကး (ဿှ%) ပိုမ္ာ့လာလိမးံမယးလို႔ ေ်ပာပါတယး၈
ပို႔ေဆာငးေရ့လုပးငနး့ေတျ

က္ယး်ပနး႔ႀကီ့မာ့

လာတဲံအတျကး

တစးေန႔ကို

ေရနဵစညး

(ှွ၁)

သနး့

လိုအပးခ္ကးရြိလာမယး လို႔ဆိုလုိပါတယး၈
“စကးမႈကုနးထုတး လုပးငနး့ေတျမြာ အႀကီ့အက္ယး အေ်ပာငး့အလဲေတျ ်မငးေတျ႔ရမြ

်ဖစးပါတယး၈

ေနာကး (ှ၅) လအတျငး့ ေရနဵတစးစညးကို ေဒၐလာ (ှ၂ွ) ်ဖစးပါေတာံမယး၈ ဂ္ာမဏီမြာ ႀကဵဳေတျ႕ေနရသလို
အေမရိကနးမြာ ဓါတးဆီတစးဂါလဵ (ှွ) ေဒၐလာဆိုတာ ကျ္နးေတားတို႔ မေပ့

ေသ့ပါဘူ့၈ အဲဒီေတာံ

ေရနဵတစးစညး ေဒၐလာ (ှ၂ွ) ်ဖစးလာရငး စီ့ဆငး့မႈေတျအာ့လဵု့ ေႏြ့ေကျ့ က္ဆငး့ကုနးပါလိမးံမယး၈”
မလုိအပးပဲ ကာ့ကို ေမာငး့ႏြငးသျာ့လာ်ခငး့မ္ာ့ကို ေရြာငးက္ဥးၾကၿပီ့ ကာ့ရပးနာ့ရာ ေနရာမ္ာ့ ရြာ့ပါ့
ၾကပးတညး့ သျာ့မညး်ဖစးေၾကာငး့ ဟိနး့ဘတး ကေ်ပာပါတယး၈

အေမရိကနး်ပညးေထာငးစု စျမး့အငးေအဂ္ငးစီ၏ သဵု့သပးခ္ကး

အေမရိကနး

စျမး့အငးဆိုငးရာ

သတငး့အခ္ကးအလကးဌာနရဲ႕

လကးရြိကမၻာံေရနဵလိုအပးခ္ကးက တစးေန႔ေရနဵစညး

ထုတး်ပနးခ္ကးအရ

(၅၅)သနး့ ်ဖစးတယးလို႔ ဆိုပါတယး၈ ၎ပမာဏဟာ

အိုလဵပစး ေရကူ့ကနးေပါငး့ (၂,၂ွွ) ေလာကးမြာရြိတဲံ ေရပမာဏနဲ႔တူညီေပသညး၈
(ဿွွ၄) ခုႏြစးတုနး့က စျမး့အငးေအဂ္ငးစီက ထုတးေဝခဲံတဲံ ကမၻာံစမ
ျ း့အငး သဵု့သပးခ္ကး စာတမး့မြာ
“ဂရငး့ဖီ့လး

စီမဵကိနး့ေၾကာငးံ

ေနာကးငါ့ႏြစးအတျငး့

ေရနဵ

ထုတးလုပးမႈမ္ာ့

တို့ပျာ့လာႏိုငးေသားလညး့

ေနာကးထပး တို့တကးလာမယးံ လိုအပးခ္ကးေတျကိုေရာ၇ အခုလကးရြိ က္ဆငး့ေနတဲံ ထုတးလုပးမႈေတျကိုပါ
်ဖညးံဆညး့ေပ့ႏိုငး ေလာကးေအာငး ေလာကးငြပါမညးလာ့ ဆိုသညးမြာ မေသခ္ာေၾကာငး့” ဆိုပါတယး၈
တရုတး၇

အိႏၵယ
ိ ၇

အေမရိကနးတို႔လို

စျမး့အငးသဵု့စျမ
ဲ ႈ

အငးမတနးႀကီ့မာ့တဲံ

ႏိုငးငဵေတျေၾကာငးံ

လကးရြိေရနဵတျငး့ေတျ ထုတးလုပးမႈ က္ဆငး့ေနခ္ိနးမြာ ေနာကးထပး ေရနဵသိုကး ေတျ႕ရြမ
ိ ႈ အသစးေတျဟာလညး့
လိုအပးခ္ကးကို ်ဖညးံဆညး့ေပ့ႏိုငး်ခငး့ မရြိေသ့ပါဘူ့၈
ပို႔ေဆာငးေရ့လုပးငနး့ေတျက ေလာငးစာဆီ အသဵု့်ပဳမႈ အမ္ာ့ဆဵု့ လုပးငနး့ေတျ ်ဖစးပါတယး၈ (ဿွွ၃)
ခုႏြစးမြာဆိုရငး

အေမရိကနးႏိုငးငဵ

ပိ႔ေ
ု ဆာငးေရ့က

အသဵု့်ပဳတဲံ

ေလာငးစာဆီဟာ

တစးႏိုငးငဵလဵု့

အ်ခာ့ေနရာေတျမြာ ေလာငးစာဆီ အသဵု့်ပဳမႈရဲ႕ (၃၅.၆%) ရြိပါတယး၈ တကမၻာလဵု့ အတုိငး့အတာနဲ႔ ဆိုရငး
ေလာငးစာဆီ အသဵု့်ပဳမႈ စုစုေပါငး့ရဲ႕ (၂၂%) ကို သယးယူပို႔ေဆာငးေရ့က သဵု့စျပ
ဲ ါတယးလို႔ အေမရိကနး
စျမး့အငးဌာနကို တငး်ပရတဲံ (ဿွွ၂) ခုႏစ
ြ း အစီရငးခဵစာ်ဖစးတဲံ ကမၻာံေရနဵထုတးလုပးမႈ ်မငးံတကးလာေန်ခငး့
ဆိုတဲံ အစီရငးခဵစာမြာ ေဖၐ်ပထာ့ပါတယး၈

ပါေမာကၒ အနးေထားနီပါ့လး၏ အ်မငး

လကးရြိသယးယူပို႔ေဆာငးေရ့

လုပးငနး့ေတျမြာလညး့

ေလာငးစာေစ့္ႏႈနး့

မငးံမာ့မႈေၾကာငးံ

အႀကီ့အက္ယး ထိခိုကးနစးနာမႈေတျ ရြိေနပါတယး၈ ကေနဒါႏိုငးငဵ ဗနးကူ့ဗာ့ၿမိဳ႕ ဆိုငးမန
ျ းဖေရဆာ တကၑသိုလး
ၿမိဳ႕်ပေလံလာေရ့ အစီအစဥး ဒါရိုကးတာ ပါေမာကၒ အနးေထားနီပါ့လးက “ဘယးအရာမြ ထာဝရ မကုနးမခမး့
ႏိုငးဘူ့ဆိုတာ မရြိပါဘူ့၈” လို႔ေ်ပာပါတယး၈
“ထာဝရေရျ႕လ္ာ့သျာ့လာႏိုငးမယးံ စကးကိရိယာေတျကို ကျ္နးေတားတို႔ တီထျငးၾကတယး၈ ၿပီ့ေတာံ
ပိုေဝ့၇

ပိ်ု မနး၇

အဆဵု့မရြိ

သျာ့လာလႈပးရြာ့ႏိုငးမယးလို႔

ထငး်မငးေနၾကတယး၈

ေလာငးစာအထျဋးအထိပး

ေရာကးခ္ိနးဆိုတဲံ ်ပႆနာက ေရျ႕လ္ာ့သျာ့လာႏိုငးမႈနဲ႔ ပတးသကးၿပီ့ ကျ္နးေတားတို႔ေတျ ်ပနးလညးသဵု့သပးရမယးံ
အခ္ိနး်ဖစးတယး၈ ဘယးေနရာကိုမဆို အလျယးေလ့ သျာ့ႏိုငးတယးဆိုတဲံ အယူအဆေတျ ေ်ပာငး့လဲသျာ့မယး၈
အေႏြ့နဲ႔ အ်မနးဆိုသလိုပဲ လူတစးေယာကးဟာ တစးေနရာရာကို ကာ့မပါပဲနဲ႔ ဘယးလိုသျာ့ လို႔ရပါံမလဲဆိုတာကို
စဥး့စာ့လာရေတာံမယးံ အခ္ိနးေရာကးလာေတာံမယး၈” ဟု သူကေ်ပာပါတယး၈
ပါ့လးသညး “သယးယူပို႔ေဆာငးမႈ ေတားလြနးေရ့- လူႏြငးံ ကုနးစညးမ္ာ့ ေလာငးစာဆီ အသဵု့မ်ပဳပဲ
ပို႔ေဆာငးသျာ့လာ်ခငး့”

ဆိုတဲံ

စာအုပးကို

ေစ့္ႏႈနး့်မငးံမာ့မႈေၾကာငးံ

ေလယာဥးနဲ႔

ပူ့တျေ
ဲ ရ့သာ့ခဲံသူလညး့

ခရီ့သျာ့ဖို႔ဆိုတာ

လူေတျအတျကး

်ဖစးပါတယး၈

ေလာငးစာဆီ

ဦ့စာ့ေပ့မႈ

အနညး့ဆဵု့

သျာ့လာ်ခငး့မ္ဳ့ိ ဖစးလာလိမးံမယးလို႔ ဆိုပါတယး၈
“ကျ္နးေတားေ်ပာမယးဗ္၈

Expedia

လို

အျနးလိုငး့မြာ

လကးမြတးေရာငး့တဲံ

ဝကးဆိုဒးတစးခုကို

ဝငးသျာ့လိုကး၈ ၿပီ့ရငး ခငးဗ္ာ့သျာ့ခ္ငးတဲံေနရာ၇ သျာ့မယးံေန႔ စတာေတျ်ဖညးံၿပီ့ အထကးတနး့FirstClass
ေစ့္ႏႈနး့ကို ၾကညးံလိုကး၈ အဲဒါအနာဂတးမြာ ခငးဗ္ာ့သျာ့ခ္ငးတဲံ ေနရာတစးခုခုရဲ႕ သာမနးေစ့္ႏႈနး့်ဖစးလာမယးံ
ႏႈနး့ထာ့ပဲ၈

ခငးဗ္ာ့သျာ့ပါံဦ့မလာ့၈

ေနာငးတစးခ္ိနးမြာ မ်ဖစးႏိုငးတဲံ ကိစၥပ၈ဲ ”

ေစ့္ႏႈနး့သကးသကးသာသာ

နဲ႔

ေလယာဥးစီ့ၿပီ့

ခရီ့သျာ့ဖို႔ဆိုတာ

သိပၸဵပညာရြငး ဆာေဒ့ဗစးကငး့၏ အစီရငးခဵစာ

မတးလ

(ဿွှွ)တျငး

ထုတးယူသဵု့စျႏ
ဲ ိုငးေသ့ေသာ

ေအာကးစဖိ႔ု

လကးရြိကမၻာံ

တကၑသိုလးမြ

်ပဳစုေသာ

ေရနဵသိုကးပမာဏမြာ

အစီရငးခဵစာတျငး

သဵု့ပဵုတစးပဵုခနး႔

ေနာကးထပး

ေဖါငး့ပျေနေၾကာငး့

တျကးခ္ကးေဖၐ်ပခဲံပါတယး၈
သိပၸဵပညာရြငး ဆာေဒ့ဗစးကငး့ ဦ့ေဆာငး်ပဳစုေသာ အဆိုပါ အစီရငးခဵစာတျငး (ှ၆၅ွ) ခုႏစ
ြ မ
း ္ာ့ဆီက
ကမၻာံေရနဵ တငးပို႔ေရာငး့ခ္ေရ့ အဖျ႔ႀဲ ကီ့ OPEC အဖျ႔က
ဲ ေရနဵေစ့္ကျကးမြာ ေနရာမ္ာ့မ္ာ့ ရႏိုငးဖ႔ို ရညးရျယးခ္ကးနဲ႔

IEA က တရာ့ဝငး အသိအမြတး်ပဳတဲံ ကိနး့ဂဏနး့ အေရအတျကး ်ဖစးလာေစဖို႔ ေရနဵသိုကး ပမာဏကို
တို့် ငးံစာရငး့

ပထာ့ၿပီ့

အဲဒီအတိုငး့ပဲ

ဆကးလကးေဖၐ်ပ

လာခဲံၾကပါတယး၈

ဒီအေၾကာငး့ဟာ

ေပါကးၾကာ့သျာ့တဲံ လြ္ဳိ႕ဝြကးခ္ကးတစးခု ်ဖစးပါတယး လို႔ အစီရငးခဵစာက ေဖၐ်ပထာ့ပါတယး၈

တကယးတမး့ရြိေနတဲံ ေရနဵပမာဏကိုOPECက စညးေပါငး့ (ှ,ှ၂ွ) ဘီလီယဵ ကေန (ှ,၀၂ွ)
ဘီလီယဵရြိတယးလို႔

စာရငး့်ပထာ့ၿပီ့

ေအာကးစဖို႔

သုေတသနအဖျ႔က

(၅၂ွ)

ဘီလီယဵကေန

(၆ွွ)

အထိေလာကးပဲရြိပါတယး လို႔ေ်ပာပါတယး၈ (ဿွှ၁) ခုေရာကးရငး အထျဋးအထိပး အခ္ိနးကို ေရာကးမယးလို႔
တျကးခ္ကးထာ့ပါတယး၈
ေလာငးစာဓါတးဆီနဲ႔ ဓါတးေငျ႕လုပးငနး့ အသိုငး့အဝနး့ ကေတာံ ဒါေတျကို လကးမခဵပါဘူ့၈ ေနာကးထပး
အသစး၇ အသစးေတျ႔ရြိေနတဲံ ေလာငးစာအရငး့အ်မစးေတျက လိုအပးခ္ကးကို ်ဖညးံဆညး့ေပ့ႏိုငးလိမးံမယးလို႔
ေ်ပာၾကပါတယး၈
လကးရြိေလာငးစာအရငး့အ်မစးေတျ ေလ္ာံပါ့လာတဲံ ႏႈနး့ထာ့ကို IEA က အခ္ကးအလကးေတျအေပၐ
အေ်ခခဵၿပီ့တျကး ခ္ကးထာ့တာက ေလ့ႏြစး တစးႀကိမးႏႈနး့နဲ႔ အသစးေတျ႔ရလ
ြိ ာမယးံ ေရနဵသိုကးေတျဟာ ကမၻာမြာ
ေရနဵသိုကးအမ္ာ့ဆဵု့ရြိတဲံ ေဆားဒီအာေရ့ဗ္ႏိုငးငဵက ေရနဵပမာဏနဲ႔ တူညီမြာ်ဖစးတဲံအတျကး လိုအပးခ္ကးေတျကို
်ဖညးံစျမး့ႏိုငးမယးလ႔ို ယူဆၾကပါတယး၈

ပညာရြငး စတိဗးေဆားရဲလး၏ စာတမး့

ၿဗိတိနး

စျမး့အငးသုေတသန

ဌာနက

သုေတသန

စာတမး့ေပါငး့

(၂ွွ)

ေလာကးကို

ေလံလာသဵု့သပးၿပီ့ေတာံ ထုတး်ပနးတဲံ စာတမး့အရ ဆိုရငးေတာံ အခုက စလို႔ (ဿွ၀ွ) ေနာကးဆဵု့ထာ့ၿပီ့
ၾကာ့ထဲမြာ ဘယးအခ္ိနးမဆို အထျဋးအထိပး အခ္ိနးကို ေရာကးသျာ့ႏိုငးတာ ခ္ညး့ပဲလို႔ ေ်ပာ်ပနးပါတယး၈
ဒီစာတမး့ကို

ဦ့ေဆာငး်ပဳစုတဲံ

BP ေရနဵကုမၸဏီက ေတျ႔ရြိခံတ
ဲ ဲံ မကၑဆီကို

စတိဗးေဆားရဲလးက

ပငးလယးေကျ႔ တိုငးဘာေရနဵ လုပးကျကးႀကီ့လို ေရနဵသိုကး အသစးေတျ ေတျ႔ရေ
ိြ နမႈက အထျဋးအထိပး အခ္ိနးကို
ေရာကးဖ႔ို အခ္ိနးအနညး့ငယးမြ္သာ ေနာကးဆုတး သျာ့်ခငး့ ်ဖစးတယးလို႔ ဆိုပါတယး၈
ကမၻာံေရနဵလုပးကျကးေပါငး့ (၄ွ,ွွွ) ရြရ
ိ ာမြာ အႀကီ့စာ့ ႀကီ့ေတျက (ှွွ) ေလာကးပဲရြိၿပီ့ေတာံ
အဲဒီတျငး့ႀကီ့

ေတျကေနထျကးတဲံ

ေရနဵက

ကျ္နးေတားတို႔

သဵု့ေနတာရဲ႕

(၂ွ%)

ေလာကးကို

ထုတးလုပးေပ့ေနတာ ်ဖစးတယး၈ အဲဒီတျငး့ႀကီ့ေတျထဲကမြ အမ္ာ့စုက တျငး့အိုႀကီ့ ေတျ်ဖစးေနၿပီ၈ သူတို႔ရဲ႕
အမ္ာ့ဆဵု့ ေရနဵထျကးရြိတဲံ အခ္ိနးေတျက လျနးခဲံၿပီ၈ ဒီလိုတျငး့ႀကီ့မ္ဳိ့ေတျ ေနာကးထပး အမ္ာ့ႀကီ့ ကျ္နးေတားတို႔
မေတျ႔ႏိုငးေတာံဘူ့ လို႔လညး့ သူကဆကးလကးေ်ပာသျာ့ပါတယး၈

သိပၸဵပညာရြငး သုေတသီ ပါေမာကၒ မိုကးကယးဘျနး့ဖို႔ဒး၏ အ်မငး

ကနးတပးကီ်ပညးနယး
အေမရိကနးမြာ

သီ့ႏြဵေတျ

တကၑသိုလး
စိုကးပ္ဳိ့ခ္ိနးမြာ

သိပၸဵပညာရြငး

သုေတသီ

စျမး့အငးလိုအပးခ္ကးထကး

ပါေမာကၒ

မိုကးကယးဘျနး့ဖို႔ဒးက

သီ့ပျငးံၿပီ့လို႔

ၿခဵေတျကေန

ေရာငး့ထုတးလိုကးတဲံ အခ္ိနးမြာ စျမး့အငးက ပိုလိုတယးလို႔ေ်ပာပါတယး၈
“အစာ့အစာ သယးယူပို႔ေဆာငးေရ့၇ ေရာငး့ခ္ေရ့၇ ်ဖနး႔်ဖဴ့ေရ့ စတဲံလညးပတးမႈေတျ အမ္ာ့ႀကီ့ထဲမြာ
ေလာငးစာေစ့္ ႀကီ့်မငးံလာတာနဲ႔အမြ္ ဒီဒဏးကို စာ့သဵု့သူ ေတျသာ ခဵစာ့ရတာပါ၈ ” အယးလးဂ္ာဇီယာႏြငးံ
ေတျ႔ဆဵုေမ့်မနး့ခနး့တျငး ေ်ပာ်ပခဲသ
ံ ညး၈ အဲဒီအတျကး ခိုငးလဵုတဲံ အေထာကးအထာ့လညး့ ရြိပါတယး၈

ဇျနးလ (ဿ၀) ရကးေန႔က ်ပငးသစးသမၼတ ဆာကိုဇီက အစာ့အေသာကး ေစ့္ႏႈနး့ေတျ ်မငးံတကးမႈ
ကူ့စကး်ပနး႔ႏ႔လ
ြဵ ာတာေတျကို ကမၻာံ

ေခါငး့ေဆာငးေတျ

အေရ့တယူ

ေဆာငးရျကးဖို႔

တိုကးတျနး့ခဲံပါတယး၈

ကမၻာံစာ့ေသာကးကုနး ေစ့္ႏႈနး့ေတျ တစးႏြစးအတျငး့ (၀၄%) ်မငးံ တကးသျာ့တယး၈ ေနာကးထပးလူေပါငး့ (၁၁)
သနး့ေလာကးကို ဆငး့ရဲတျငး့ဆီ တျနး့ပို႔ခဲံတယး၈

အေ်ခအေနမ္ာ့အေပၐ သဵု့သပးခ္ကး

လျနးခဲံတဲံ

(ှဿ)

မို့ေခါငးေရရြာ့မႈေတျေၾကာငးံ
ႏိုငးငဵေတျဟာ

လအတျငး့မြာပဲ
သီ့ႏြဵေတျ

အစာ့အေသာကး

ဂ္ဳဵေစ့္ႏႈနး့ေတျ

ႏြစးဆ်ဖစးသျာ့ခဲံပါတယး၈

ပ္ကးစီ့ခဲံတာေၾကာငးံ

သျငး့ကုနးေတျအတျကး

ယခုႏြစး

ႏိင
ု င
း ်ဵ ခာ့ပို႔ကုနးေတျ
တစးႏြစးတညး့မြာ

ရုရန
ြ ဲ႔

ယူကရိနး့မြာ

ရပးဆိုငး့ခဲံရတယး၈
(ှ.ဿ၆)

ထရီလီယဵ

သဵု့စျခ
ဲ ဲံရတယး၈ တစးႏြစးအတျငး့ သျငး့ကုနးအတျကး အမ္ာ့ဆဵု့ သဵု့စျခ
ဲ ဲံရတဲံ ပမာဏ်ဖစးပါတယး၈ (ဿွှွ)
တစးႏြစးတညး့နဲ႔ သျငး့ကုနးအတျကး သဵု့စျရ
ဲ မႈေငျေၾက့ပမာဏ (ဿှ%) ်မငးံတကးသျာ့ခဲံရတယး လို႔ ကုလသမဂၓက
တျကးခ္ကး ထုတး်ပနးမႈအရ သိရပါတယး၈
ဒါေၾကာငးံ ေလာငးစာဆီ ေစ့္ႏႈနး့ေတျက ကမၻာံစီ့ပျာ့ေရ့ရဲ႕ ဥေသြ္ာငးသဖျယး ်ဖစးေနၿပီလို႔ ပညာရြငး
ဟိနး့ဘတးက ေ်ပာခဲံတာ်ဖစးပါတယး၈ “စီ့ပျာ့ေရ့ ပနးလညး ဦ့ေမာံလာတဲံ အခ္ိနးတိုငး့ ေလာငးစာဆီေစ့္က
တကးတကး သျာ့တယး၈ ဒါနဲ႔ပဲ စီ့ပျာ့ေရ့က တုဵ႔ဆိုငး့ သျာ့်ပနးေရာ၈”
“ကျ္နးေတားတို႔ လုပးလညး့ ဆို့ဝါ့တာပဲ၈ မလုပးပေ
ဲ နလညး့ ဆို့ဝါ့တာပါပဲ၈ ဆီေစ့္ေတျ က္တယးေဟံ
ဆိုရငး ဒါစီ့ပျာ့ေရ့က ေ်မာငး့ထဲေရာကးေနလိ႔ပ
ု ဲ၈ ကမၻာံေရနဵ ရြာ့ပါ့လာေနမႈဟာ စီ့ပျာ့ေရ့ တို့တကးမႈကို
ကနး႔သတးထာ့ပါတယး၈ ကျ္နးေတားတို႔ သိရသေလာကးေတာံ ဥပမာ- အေမရိကနးမြာ စီ့ပျာ့ေရ့တို့တကးမႈ
ဘယးလိုရြိသလဲ ဆိုတာၾကညးံပါ၈”

Whipple အယူအဆ အရဆိုရငး ဓါတးဆီလိုပဲ အ်ခာ့ေလာငးစာေတျ ်ဖစးတဲံ ဓါတးေငျ႕နဲ႔ ေက္ာကးမီ့ေသျ့
ေတျဟာလညး့ ရြာ့ပါ့လာေနၿပီ့ ေစ့္ႏႈနး့ကလညး့ ဓါတးဆီနဲ႔ သိပးမကျာေတာံဘူ့၈

“ႏြစးေလ့ဆယး၇ ငါ့ဆယးအတျငး့မြာ ရုပႂး ကျငး့ေလာငးစာေတျက အဓိကက္တဲံ ေလာငးစာေတျအ်ဖစး
ရြိေနေတာံမြာ မဟုတးဘူ့၈ အေတားႀကီ့ ေလ္ာံပါ့ကုနးဆဵု့သျာ့မြာ ်ဖစးတယးလို႔ ဆိုပါတယး၈” အဲဒီအခ္ိနးမြာ
ေက္ာကးမီ့ေသျ့နဲ႔ ဓါတးေငျ႕ေလာငးစာေတျလညး့ အထျဋးအထိပး အခ္ိနးကို ေရာကးသျာ့မယးလို႔လညး့ သူက
ေ်ပာပါေသ့တယး၈
ဆကးလကးၿပီ့ (ဿွွ၂) ခုႏစ
ြ း ကတညး့ကစၿပီ့ ေရနဵစိမး့ ထုတးလုပးမႈေတျ တို့တကးမႈ မရြိေတာံဘူ့လို႔
Whipple

ကေ်ပာပါတယး၈

“ဒါေၾကာငးံ

ေလာငးစာ

အထျဋးအထိပး

ေရာကးခ္ိနးကို

ကျ္နးေတားတို႔

မေရာကးေသ့ပါဘူ့၈ ထုတးလုပးမႈက မ္ဥး့တစးေ်ဖာငးံတညး့ ေ်ပ့ေနတာပါ၈ ဒါေပမယးံ ဒီမ္ဥး့က ေနာကးထပး
တစးႏြစး၇

ႏြစးႏြစးေတာငး

ခဵမြာမဟုတးေတာံပါဘူ့၈

ၿပီ့ရငးေတာံ

အထျဋးအထိပး

အခ္ိနးဆိုတာကိုေတာံ

အ်ငငး့ပျာ့ဖျယးမရြိ ်မငးေတျ႔ရေတာံမြာ ်ဖစးပါတယး၈” လို႔ဆိုပါတယး၈
အနာဂတးစျမး့အငး

လိုအပးခ္ကး

အေ်ခအေနအေပၐမြာ

မူတညးၿပီ့

ေရနဵ

ထုတးလုပးရရြိေနမႈေတျ

က္ဆငး့မသျာ့ခငး လူသာ့ေတျရဲ႕ စာ့ေသာကးေနထိုငးမႈ ပဵုစဵေတျကို ေ်ပာငး့လဲပစးရမယးလို႔ ပညာရြငဘ
း ျနး့ဖို႔ဒး က
ေမြ္ားလငးံေနပါတယး၈ ဒါဟာလညး့ ပိုၿပီ့ေတာံေတာငး ခကးခဲတဲံ အေနအထာ့ ်ဖစးေပမယးံလညး့ “ရုပးႂကျငး့
ေလာငးစာေတျအေပၐ ကျ္နးေတားတု႔ိ ထာဝရမြီခိုေနလို႔ မရေတာံပါဘူ့၈ ဒီလိုဆိုရငး ဆို့ဆို့ဝါ့ဝါ့ အပိုငး့က
ေတျ့မယးဆိုရငး

ငတးမျတးေခါငး့ပါ့မႈေတျ

်ဖစးလာမြ

ကျ္နးေတားတို႔

အေ်ပာငး့အလဲ

လုပးၾကမြာလာ့၈

မငတးခငးကပဲ အေ်ပာငး့အလဲ လုပးၾကမြာလာ့၈ ဒါကိုေရျ့ခ္ယးဖို႔ပါ ေသခ္ာတာကေတာံ တစးနညး့မဟုတး
တစးနညး့နဲ႔ေတာံ အေ်ပာငး့အလဲက မုခ္်ဖစးလာမြာပါ၈”

မ္ိဳ့ေဇား
ှ.၅.ဿွှှ

မြီ်ငမး့ကို့ကာ့

1. Source: Al Jazeera

2. The Scourge of 'Peak Oil' (By Dahr Jamail)

Related Interests