You are on page 1of 121

www.updatesofts.

com

Updatesofts

www.updatesofts.com

Vo gi a nh ng nm 50 khi nh ng th h my tnh u tin c a vo ho t ng th c t v i nh ng bng n i n t th chng c kch th c r t c ng k nh v t n nhi u nng l ng. H i vi c nh p d li u vo cc my tnh c thng qua cc t m ba m ng i vi t chng trnh c l s n. M i t m ba tng ng v i m t dng l nh m m i m t c t c a n c ch a t t c cc k t c n thi t m ng i vi t chng trnh ph i c l vo k t mnh l a ch n. Cc t m ba c a vo m t "thi t b " g i l thi t b c ba m qua cc thng tin c a vo my tnh (hay cn g i l trung tm x l) v sau khi tnh ton k t qu s c a ra my in. Nh v y cc thi t b c ba v my in c th hi n nh cc thi t b vo ra (I/O) i v i my tnh. Sau m t th i gian cc th h my m i c a vo ho t ng trong m t my tnh trung tm c th c n i v i nhi u thi t b vo ra (I/O) m qua n c th th c hi n lin t c h t chng trnh ny n chng trnh khc. Cng v i s pht tri n c a nh ng ng d ng trn my tnh cc phng php nng cao kh nng giao ti p v i my tnh trung tm cng c u t nghin c u r t nhi u. Vo gi a nh ng nm 60 m t s nh ch t o my tnh nghin c u thnh cng nh ng thi t b truy c p t xa t i my tnh c a h . M t trong nh ng phng php thm nh p t xa c th c hi n b ng vi c ci t m t thi t b u cu i m t v tr cch xa trung tm tnh ton, thi t b u cu i ny c lin k t v i trung tm b ng vi c s d ng ng dy i n tho i v v i hai thi t b x l tn hi u (th ng g i l Modem) g n hai u v tn hi u c truy n thay v tr c ti p th thng qua dy i n tho i.

Hnh 1.1. M hnh truy n d li u t xa

u tin

Nh ng d ng u tin c a thi t b u cu i bao g m my c ba, my in, thi t b x l tn hi u, cc thi t b c m nh n. Vi c lin k t t xa c th th c hin thng qua nh ng vng khc nhau v l nh ng d ng u tin c a h th ng m ng. Trong lc a ra gi i thi u nh ng thi t b u cu i t xa, cc nh khoa h c tri n khai m t lo t nh ng thi t b i u khi n, nh ng thi t b u cu i c bi t cho php ng i s d ng nng cao c kh nng tng tc v i my tnh. M t trong nh ng s n ph m quan tr ng l h th ng thi t b u cu i 3270 c a IBM. H th ng bao g m cc mn hnh, cc h th ng i u khi n, cc thi t b truy n thng c lin k t v i cc trung tm tnh ton. H th ng 3270 c gi i thi u vo nm 1971 v c s d ng dng m r ng kh nng tnh ton c a trung tm my tnh t i cc vng xa. lm gi m nhi m v truy n thng c a my tnh trung tm v s l ng cc lin k t gi a my tnh trung tm v i cc thi t b u cu i, IBM v cc cng ty my tnh khc s n xu t m t s cc thi t b sau: : c nhi m v nh n cc bit tn hi u t cc knh truy n thng, gom chng l i thnh cc byte d li u v chuy n nhm cc byte t i my tnh trung tm x l, thi t b ny cng th c hi n cng vi c ng c l i chuy n tn hi u tr l i c a my tnh trung tm t i cc tr m xa. Thi t b trn cho
#  " !            

Updatesofts

www.updatesofts.com

php gi m b t c th i gian x l trn my tnh trung tm v xy d ng cc thi t b logic c trng. : cho php cng m t lc ki m sot nhi u thi t b u cu i. My tnh trung tm ch c n lin k t v i m t thi t b nh v y l c th ph c v cho t t c cc thi t b u cu i ang c g n v i thi t b ki m sot trn. i u ny c bi t c ngha khi thi t b ki m sot n m cch xa my tnh v ch c n s d ng m t ng i n tho i l c th ph c v cho nhi u thi t b u cu i.

Hnh 1.2: M hnh trao

i m ng c a h th ng 3270

Vo gi a nh ng nm 1970, cc thi t b u cu i s d ng nh ng phng php lin k t qua ng cp n m trong m t khu v c c ra i. V i nh ng u i m t nng cao t c truy n d li u v qua k t h p c kh nng tnh ton c a cc my tnh l i v i nhau. th c hi n vi c nng cao kh nng tnh ton v i nhi u my tnh cc nh s n xu t b t u xy d ng cc m ng ph c t p. Vo nh ng nm 1980 cc h th ng ng truy n t c cao c thi t l p B c M v Chu u v t cng xu t hi n cc nh cung c p cc d nh v truy n thng v i nh ng ng truy n c t c cao hn nhi u l n so v i ng dy i n tho i. V i nh ng chi ph thu bao ch p nh n c, ng i ta c th s d ng c cc ng truy n ny lin k t my tnh l i v i nhau v b t u hnh thnh cc m ng m t cch r ng kh p. y cc nh cung c p d ch v xy d ng nh ng ng truy n d li u lin k t gi a cc thnh ph v khu v c v i nhau v sau cung c p cc d ch v truy n d li u cho nh ng ng i xy d ng m ng. Ng i xy d ng m ng lc ny s khng c n xy d ng l i ng truy n c a mnh m ch c n s d ng m t ph n cc nng l c truy n thng c a cc nh cung c p. Vo nm 1974 cng ty IBM gi i thi u m t lo t cc thi t b u cu i c ch t o cho lnh v c ngn hng v thng m i, thng qua cc dy cp m ng cc thi t b u cu i c th truy c p cng m t lc vo m t my tnh dng chung. V i vi c lin k t cc my tnh n m trong m t khu v c nh nh m t ta nh hay l m t khu nh th ti n chi ph cho cc thi t b v ph n m m l th p. T vi c nghin c u kh nng s d ng chung mi tr ng truy n thng v cc ti nguyn c a cc my tnh nhanh chng c u t. Vo nm 1977, cng ty Datapoint Corporation b t u bn h i u hnh m ng c a mnh l "Attached Resource Computer Network" (hay g i t t l Arcnet) ra th tr ng. M ng Arcnet cho php lin k t cc my tnh v cc tr m u cu i l i b ng dy cp m ng, qua tr thnh l h i u hnh m ng c c b u tin.

Updatesofts

"

www.updatesofts.com

T n nay c r t nhi u cng ty a ra cc s n ph m c a mnh, c bi t khi cc my tnh c nhn c s d ng m t cnh r ng ri. Khi s l ng my vi tnh trong m t vn phng hay c quan c tng ln nhanh chng th vi c k t n i chng tr nn v cng c n thi t v s mang l i nhi u hi u qu cho ng i s d ng. Ngy nay v i m t l ng l n v thng tin, nhu c u x l thng tin ngy cng cao. M ng my tnh hi n nay tr nn qu quen thu c i v i chng ta, trong m i lnh v c nh khoa h c, qun s , qu c phng, thng m i, d ch v , gio d c... Hi n nay nhi u ni m ng tr thnh m t nhu c u khng th thi u c. Ng i ta th y c vi c k t n i cc my tnh thnh m ng cho chng ta nh ng kh nng m i to l n nh: Nh ng ti nguyn c a m ng (nh thi t b , chng trnh, d li u) khi c tr thnh cc ti nguyn chung th m i thnh vin c a m ng u c th ti p c n c m khng quan tm t i nh ng ti nguyn u. : Ng i ta c th d dng b o tr my mc v lu tr (backup) cc d li u chung v khi c tr c tr c trong h th ng th chng c th c khi ph c nhanh chng. Trong tr ng h p c tr c tr c trn m t tr m lm vi c th ng i ta cng c th s d ng nh ng tr m khc thay th . Khi thng tin c th c s d ng chung th n mang l i cho ng i s d ng kh nng t ch c l i cc cng vi c v i nh ng thay i v ch t nh: p ng nh ng nhu c u c a h th ng ng d ng kinh doanh hi n Cung c p s th ng nh t gi a cc d li u. Tng c ng nng l c x l nh k t h p cc b ph n phn tn. Tng c ng truy nh p t i cc d ch v m ng khc nhau ang c cung c p trn th gi i. V i nhu c u i h i ngy cng cao c a x h i nn v n k thu t trong m ng l m i quan tm hng u c a cc nh tin h c. V d nh lm th no truy xu t thng tin m t cch nhanh chng v t i u nh t, trong khi vi c x l thng tin trn m ng qu nhi u i khi c th lm t c ngh n trn m ng v gy ra m t thng tin m t cch ng ti c. Hi n nay vi c lm sao c c m t h th ng m ng ch y th t t t, th t an ton v i l i ch kinh t cao ang r t c quan tm. M t v n t ra c r t nhi u gi i php v cng ngh , m t gi i php c r t nhi u y u t c u thnh, trong m i y u t c nhi u cch l a ch n. Nh v y a ra m t gi i php hon ch nh, ph h p th ph i tr i qua m t qu trnh ch n l c d a trn nh ng u i m c a t ng y u t , t ng chi ti t r t nh . gi i quy t m t v n ph i d a trn nh ng yu c u t ra v d a trn cng ngh gi i quy t. Nhng cng ngh cao nh t cha ch c l cng ngh t t nh t, m cng ngh t t nh t l cng ngh ph h p nh t.

Updatesofts

i.

www.updatesofts.com

V i s pht tri n c a khoa h c v k thu t, hi n nay cc m ng my tnh pht tri n m t cch nhanh chng v a d ng c v quy m, h i u hnh v ng d ng. Do v y vi c nghin c u chng ngy cng tr nn ph c t p. Tuy nhin cc m ng my tnh cng c cng cc i m chung thng qua chng ta c th nh gi v phn lo i chng.
  !    


M ng my tnh l m t t p h p cc my tnh c n i v i nhau b i ng truy n theo m t c u trc no v thng qua cc my tnh trao i thng tin qua l i cho nhau. ng truy n l h th ng cc thi t b truy n d n c dy hay khng dy dng chuy n cc tn hi u i n t t my tnh ny n my tnh khc. Cc tn hi u i n t bi u th cc gi tr d li u d i d ng cc xung nh phn (on - off). T t c cc tn hi u c truy n gi a cc my tnh u thu c m t d ng sng i n t . Ty theo t n s c a sng i n t c th dng cc ng truy n v t l khc nhau truy n cc tn hi u. y ng truy n c k t n i c th l dy cp ng tr c, cp xo n, cp quang, dy i n tho i, sng v tuy n ... Cc ng truy n d li u t o nn c u trc c a m ng. Hai khi ni m ng truy n v c u trc l nh ng c trng c b n c a m ng my tnh.

V i s trao tnh v i cc h th cc tr m thu th khng quan tm

Updatesofts

Hnh 2.1: M t m hnh lin k t cc my tnh trong m ng

i qua l i gi a my tnh ny v i my tnh khc phn bi t m ng my ng thu pht m t chi u nh truy n hnh, pht thng tin t v tinh xu ng ng... v t i y ch c thng tin m t chi u t ni pht n ni thu m n c bao nhiu ni thu, c thu t t hay khng.

www.updatesofts.com

c trng c b n c a ng truy n v t l l gi i thng. Gi i thng c a m t ng chuy n chnh l o ph m vi t n s m n c th p ng c. T c truy n d li u trn ng truy n cn c g i l thng l ng c a ng truy n - th ng c tnh b ng s l ng bit c truy n i trong m t giy (Bps). Thng l ng cn c o b ng n v khc l Baud (l y t tn nh bc h c - Emile Baudot). Baud bi u th s l ng thay i tn hi u trong m t giy. y Baud v Bps khng ph i bao gi cng ng nh t. V d : n u trn ng dy c 8 m c tn hi u khc nhau th m i m c tn hi u tng ng v i 3 bit hay l 1 Baud tng ng v i 3 bit. Ch khi c 2 m c tn hi u trong m i m c tn hi u tng ng v i 1 bit th 1 Baud m i tng ng v i 1 bit.

Do hi n nay m ng my tnh c pht tri n kh p ni v i nh ng ng d ng ngy cng a d ng cho nn vi c phn lo i m ng my tnh l m t vi c r t ph c t p. Ng i ta c th chia cc m ng my tnh theo kho ng cch a l ra lm hai lo i: M ng di n r ng v M ng c cb . l m ng c thi t l p cc my tnh trong m t khu v c nh trong m t to nh, m t khu nh.

l m ng c thi t l p lin k t cc my tnh c a hai hay nhi u khu v c khc nhau nh gi a cc thnh ph hay cc t nh. S phn bi t trn ch c tnh ch t c l , cc phn bi t trn cng tr nn kh xc nh v i vi c pht tri n c a khoa h c v k thu t cng nh cc phng ti n truy n d n. Tuy nhin v i s phn bi t trn phng di n a l a t i vi c phn bi t trong nhi u c tnh khc nhau c a hai lo i m ng trn, vi c nghin c u cc phn bi t cho ta hi u r hn v cc lo i m ng.

M ng c c b v m ng di n r ng c th c phn bi t b i: a phng ho t ng, t c ng truy n v t l l i trn ng truy n, ch qu n c a m ng, ng i c a thng tin trn m ng, d ng chuy n giao thng tin. a phng ho t ng Lin quan n khu v c a l th m ng c c b s l m ng lin k t cc my tnh n m trong m t khu v c nh . Khu v c c th bao g m m t ta nh hay l m t khu nh... i u h n ch b i kho ng cch ng dy cp c dng lin k t cc my tnh c a m ng c c b (H n ch cn l h n ch c a kh nng k thu t c a ng truy n d li u). Ng c l i m ng di n r ng l m ng c kh nng lin k t cc my tnh trong m t vng r ng l n nh l m t thnh ph , m t mi n, m t t n c, m ng di n r ng c xy d ng n i hai ho c nhi u khu v c a l ring bi t.

T c ng truy n v t l l i trn c c b c xy d ng trong m t khu v c nh thin nhin (nh l s m ch p, nh sng...). i li u v i t c cao m ch ch u m t t l l i


Updatesofts

ng truy n Do cc ng cp c a m ng cho nn n t b nh h ng b i tc ng c a u cho php m ng c c b c th truy n d nh . Ng c l i v i m ng di n r ng do ph i

 










 

  


lin k t

www.updatesofts.com

truy n nh ng kho ng cch kh xa v i nh ng ng truy n d n di c khi ln t i hng ngn km. Do v y m ng di n r ng khng th truy n v i t c qu cao v khi t l l i s tr nn kh ch p nh n c. M ng c c b th ng c t c truy n d li u t 4 n 16 Mbps v t t i 100 Mbps n u dng cp quang. Cn ph n l n cc m ng di n r ng cung c p ng truy n c t c th p hn nhi u nh T1 v i 1.544 Mbps hay E1 v i 2.048 Mbps. ( y bps (Bit Per Second) l m t n v trong truy n thng tng ng v i 1 bit c truy n trong m t giy, v d nh t c ng truy n l 1 Mbps t c l c th truy n t i a 1 Megabit trong 1 giy trn ng truy n ). Thng th ng trong m ng c c b t l l i trong truy n d li u vo kho ng 1/107-108 cn trong m ng di n r ng th t l vo kho ng 1/106 - 107 Ch qu n v i u hnh c a m ng: Do s ph c t p trong vi c xy d ng, qu n l, duy tr cc ng truy n d n nn khi xy d ng m ng di n r ng ng i ta th ng s d ng cc ng truy n c thu t cc cng ty vi n thng hay cc nh cung c p d ch v truy n s li u. Ty theo c u trc c a m ng nh ng ng truy n thu c c quan qu n l khc nhau nh cc nh cung c p ng truy n n i h t, lin t nh, lin qu c gia. Cc ng truy n ph i tun th cc quy nh c a chnh ph cc khu v c c ng dy i qua nh: t c , vi c m ha. Cn i v i m ng c c b th cng vi c n gi n hn nhi u, khi m t c quan ci m ng c c b th ton b m ng s thu c quy n qu n l c a c quan . t

ng i c a thng tin trn m ng: Trong m ng c c b thng tin c i theo con ng xc nh b i c u trc c a m ng. Khi ng i ta xc nh c u trc c a m ng th thng tin s lun lun i theo c u trc xc nh . Cn v i m ng di n r ng d li u c u trc c th ph c t p hn nhi u do vi c s d ng cc d ch v truy n d li u. Trong qu trnh ho t ng cc i m nt c th thay i ng i c a cc thng tin khi pht hi n ra c tr c tr c trn ng truy n hay khi pht hi n c qu nhi u thng tin c n truy n gi a hai i m nt no . Trn m ng di n r ng thng tin c th c cc con ng i khc nhau, i u cho php c th s d ng t i a cc nng l c c a ng truy n hay nng cao i u ki n an ton trong truy n d li u. D ng chuy n giao thng tin: Ph n l n cc m ng di n r ng hi n nay c pht tri n cho vi c truy n ng th i trn ng truy n nhi u d ng thng tin khc nhau nh: video, ti ng ni, d li u... Trong khi cc m ng c c b ch y u pht tri n trong vi c truy n d li u thng th ng. i u ny c th gi i thch do vi c truy n cc d ng thng tin nh video, ti ng ni trong m t khu v c nh t c quan tm hn nh khi truy n qua nh ng kho ng cch l n. Cc h th ng m ng hi n nay ngy cng ph c t p v ch t l ng, a d ng v ch ng lo i v pht tri n r t nhanh v ch t. Trong s pht tri n s l ng nh ng nh s n xu t t ph n m m, ph n c ng my tnh, cc s n ph m vi n thng cng tng nhanh v i nhi u s n ph m a d ng. Chnh v v y vai tr chu n ha cng mang nh ng ngha quan tr ng. T i cc n c cc c quan chu n qu c gia a ra cc nh ng chu n v ph n c ng v cc quy nh

Updatesofts

www.updatesofts.com

v giao ti p nh m gip cho cc nh s n xu t c th lm ra cc s n ph m c th k t n i v i cc s n ph m do hng khc s n xu t.

Updatesofts

www.updatesofts.com

m t m ng my tnh tr m t mi tr ng truy n d li u th n c n ph i c nh ng y u t sau: M i my tnh c n ph i c m t a ch phn bi t trn m ng.

Vi c chuy n d li u t my tnh ny n my tnh khc do m ng th c hi n thng qua nh ng quy nh th ng nh t g i l giao th c c a m ng. Khi cc my tnh trao i d li u v i nhau th m t qu trnh truy n giao d li u c th c hi n hon ch nh. V d nh th c hi n vi c truy n m t file gi a m t my tnh v i m t my tnh khc cng c g n trn m t m ng cc cng vi c sau y ph i c th c hi n: My tnh c n truy n c n bi t My tnh c n truy n ph i xc tin a ch c a my nh n. nh c my tnh nh n san sng nh n thng nh c r ng chng trnh nh n

Chng trnh g i file trn my truy n c n xc file trn my nh n san sng ti p nh n file.

N u c u trc file trn hai my khng gi ng nhau th m t my ph i lm nhi m v chuy n i file t d ng ny sang d ng kia. Khi truy n file my tnh truy n c n thng bo cho m ng bi t cc thng tin c m ng a t i ch. a ch c a my nh n

i u trn cho th y gi a hai my tnh c m t s ph i h p ho t ng m c cao. By gi thay v chng ta xt c qu trnh trn nh l m t qu trnh chung th chng ta s chia qu trnh trn ra thnh m t s cng o n v m i cng o n con ho t ng m t cch c l p v i nhau. y chng trnh truy n nh n file c a m i my tnh c chia thnh ba module l: Module truy n v nh n File, Module truy n thng v Module ti p c n m ng. Hai module tng ng s th c hi n vi c trao i v i nhau trong : Module truy n v nh n file c n c th c hi n t t c cc nhi m v trong cc ng d ng truy n nh n file. V d : truy n nh n thng s v file, truy n nh n cc m u tin c a file, th c hi n chuy n i file sang cc d ng khc nhau n u c n. Module truy n v nh n file khng c n thi t ph i tr c ti p quan tm t i vi c truy n d li u trn m ng nh th no m nhi m v c giao cho Module truy n thng. Module truy n thng quan tm t i vi c cc my tnh ang ho t ng v san sng trao i thng tin v i nhau. N cn ki m sot cc d li u sao cho nh ng d li u
Updatesofts

 " !  

www.updatesofts.com

ny c th trao i m t cch chnh xc v an ton gi a hai my tnh. i u c ngha l ph i truy n file trn nguyn t c m b o an ton cho d li u, tuy nhin y c th c m t vi m c an ton khc nhau c dnh cho t ng ng d ng. y vi c trao i d li u gi a hai my tnh khng ph thu c vo b n ch t c a m ng ang lin k t chng. Nh ng yu c u lin quan n m ng c th c hi n module th ba l module ti p c n m ng v n u m ng thay i th ch c module ti p c n m ng b nh h ng. Module ti p c n m ng c xy d ng lin quan n cc quy cch giao ti p v i m ng v ph thu c vo b n ch t c a m ng. N m b o vi c truy n d li u t my tnh ny n my tnh khc trong m ng. Nh v y thay v xt c qu trnh truy n file v i nhi u yu c u khc nhau nh m t ti n trnh ph c t p th chng ta c th xt qu trnh v i nhi u ti n trnh con phn bi t d a trn vi c trao i gi a cc Module tng ng trong chng trnh truy n file. Cch ny cho php chng ta phn tch k qu trnh file v d dng trong vi c vi t chng trnh. Vi c xt cc module m t cch c l p v i nhau nh v y cho php gi m ph c t p cho vi c thi t k v ci t. Phng php ny c s d ng r ng ri trong vi c xy d ng m ng v cc chng trnh truy n thng v c g i l phng php phn t ng (layer). Nguyn t c c a phng php phn t ng l: M i h th ng thnh ph n trong m ng c xy d ng nh m t c u trc nhi u t ng v u c c u trc gi ng nhau nh: s l ng t ng v ch c nng c a m i t ng. Cc t ng n m ch ng ln nhau, d li u c ch trao nhau t t ng trn xu ng t ng d i v ng c l i. i tr c ti p gi a hai t ng k

Cng v i vi c xc nh ch c nng c a m i t ng chng ta ph i xc nh m i quan h gi a hai t ng k nhau. D li u c truy n i t t ng cao nh t c a h th ng truy n l n l t n t ng th p nh t sau truy n qua ng n i v t l d i d ng cc bit t i t ng th p nh t c a h th ng nh n, sau d li u c truy n ng c ln l n l t n t ng cao nh t c a h th ng nh n. Ch c hai t ng th p nh t c lin k t v t l v i nhau cn cc t ng trn cng th t ch c cc lin k t logic v i nhau. Lin k t logic c a m t t ng c th c hi n thng qua cc t ng d i v ph i tun theo nh ng quy nh ch t ch , cc quy nh c g i giao th c c a t ng.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 3.1: M hnh phn t ng g m N t ng


Ni chung trong truy n thng c s tham gia c a cc thnh ph n: cc chng trnh ng d ng, cc chng trnh truy n thng, cc my tnh v cc m ng. Cc chng trnh ng d ng l cc chng trnh c a ng i s d ng c th c hi n trn my tnh v c th tham gia vo qu trnh trao i thng tin gi a hai my tnh. Trn m t my tnh v i h i u hnh a nhi m (nh Windows, UNIX) th ng c th c hi n ng th i nhi u ng d ng trong c nh ng ng d ng lin quan n m ng v cc ng d ng khc. Cc my tnh c n i v i m ng v cc d li u c trao i thng qua m ng t my tnh ny n my tnh khc. Vi c g i d li u c th c hi n gi a m t ng d ng v i m t ng d ng khc trn hai my tnh khc nhau thng qua m ng c th c hi n nh sau: ng d ng g i chuy n d li u cho chng trnh truy n thng trn my tnh c a n, chng trnh truy n thng s g i chng t i my tnh nh n. Chng trnh truy n thng trn my nh n s ti p nh n d li u, ki m tra n tr c khi chuy n giao cho ng d ng ang ch d li u. V i m hnh truy n thng n gi n ng i ta chia chng trnh truy n thng thnh ba t ng khng ph thu c vo nhau l: t ng ng d ng, t ng chuy n v n v t ng ti p c n m ng. T ng ti p c n m ng lin quan t i vi c trao i d li u gi a my tnh v m ng m n c n i vo. d li u n c ch my tnh g i c n ph i chuy n a ch c a my tnh nh n cho m ng v qua m ng s chuy n cc thng tin t i ch. Ngoi ra my g i c th s d ng m t s ph c v khc nhau m m ng cung c p nh g i u tin, t c cao. Trong t ng ny c th c nhi u ph n m m khc nhau c s d ng ph thu c vo cc lo i c a m ng v d nh m ng chuy n m ch, m ng chuy n m ch gi, m ng c c b . T ng truy n d li u th c hi n qu trnh truy n thng khng lin quan t i m ng v n m trn t ng ti p c n m ng. T ng truy n d li u khng quan tm t i b n ch t cc ng d ng ang trao i d li u m quan tm t i lm sao cho cc d li u c trao i m t cch an ton. T ng truy n d li u m b o cc d li u n c ch v n theo ng th t m chng c x l. Trong t ng truy n d li u ng i ta ph i c nh ng c ch nh m m b o s chnh xc v r rng cc c ch ny khng ph thu c vo b n ch t c a t ng ng d ng v chng s ph c v cho t t c cc ng d ng.

Updatesofts

"

www.updatesofts.com

T ng ng d ng s ch a cc module ph c v cho t t c nh ng ng d ng c a ng i s d ng. V i cc lo i ng d ng khc nhau (nh l truy n file, truy n th m c) c n cc module khc nhau.

Hnh 3.2 M hnh truy n thng 3 t ng

Trong m t m ng v i nhi u my tnh, m i my tnh m t hay nhi u ng d ng th c hi n ng th i (T i y ta xt trn m t my tnh trong m t th i i m c th ch y nhi u ng d ng v cc ng d ng c th th c hi n ng th i vi c truy n d li u qua m ng). M t ng d ng khi c n truy n d li u qua m ng cho m t ng d ng khc c n ph i g i 1 module t ng ng d ng c a chng trnh truy n thng trn my c a mnh, ng th i ng d ng kia cng s g i 1 module t ng ng d ng trn my c a n. Hai module ng d ng s lin k t v i nhau nh m th c hi n cc yu c u c a cc chng trnh ng d ng. Cc ng d ng s trao i v i nhau thng qua m ng, tuy nhin trong 1 th i i m trn m t my c th c nhi u ng d ng cng ho t ng v vi c truy n thng c chnh xc th cc ng d ng trn m t my c n ph i c m t a ch ring bi t. R rng c n c hai l p a ch : M i my tnh trn m ng c n c m t a ch m ng c a mnh, hai my tnh trong cng m t m ng khng th c cng a ch , i u cho php m ng c th truy n thng tin n t ng my tnh m t cch chnh xc. M i m t ng d ng trn m t my tnh c n ph i c a ch phn bi t trong my tnh o. N cho php t ng truy n d li u giao d li u cho ng ng d ng ang c n. a ch c g i l i m ti p c n giao d ch. i u cho th y m i m t ng d ng s ti p c n cc ph c v c a t ng truy n d li u m t cch c l p. Cc module cng m t t ng trn hai my tnh khc nhau s trao i v i nhau m t cch ch t ch theo cc qui t c xc nh tr c c g i l giao th c. M t giao th c c th hi n m t cch chi ti t b i cc ch c nng c n ph i th c hi n nh cc gi tr ki m tra l i, vi c nh d ng cc d li u, cc quy trnh c n ph i th c hi n trao i thng tin.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 3.3 V d m hnh truy n thng n gi n

Chng ta hy xt trong v d (nh hnh v trn): gi s c ng d ng c i m ti p c n giao d ch 1 trn my tnh A mu n g i thng tin cho m t ng d ng khc trn my tnh B c i m ti p c n giao d ch 2. ng d ng trn my tnh A chuy n cc thng tin xu ng t ng truy n d li u c a A v i yu c u g i chng cho i m ti p c n giao d ch 2 trn my tnh B. T ng truy n d li u my A s chuy n cc thng tin xu ng t ng ti p c n m ng my A v i yu c u chuy n chng cho my tnh B (Ch r ng m ng khng c n bi t a ch c a i m ti p c n giao d ch m ch c n bi t a ch c a my tnh B). th c hi n qu trnh ny, cc thng tin ki m sot cng s c truy n cng v i d li u. u tin khi ng d ng 1 trn my A c n g i m t kh i d li u n chuy n kh i cho t ng v n chuy n. T ng v n chuy n c th chia kh i ra thnh nhi u kh i nh ph thu c vo yu c u c a giao th c c a t ng v ng gi chng thnh cc gi tin (packet). M i m t gi tin s c b sung thm cc thng tin ki m sot c a giao th c v c g i l ph n u (Header) c a gi tin. Thng th ng ph n u c a gi tin c n c: a ch c a i m ti p c n giao d ch ni n khi t ng v n chuy n c a my B nh n c gi tin th n bi t c ng d ng no m n c n giao. S th t c a gi tin, khi t ng v n chuy n chia m t kh i d li u ra thnh nhi u gi tin th n c n ph i nh s th t cc gi tin . N u chng i n ch n u sai th t th t ng v n chuy n c a my nh n c th pht hi n v ch nh l i th t . Ngoi ra n u c l i trn ng truy n th t ng v n chuy n c a my nh n s pht hi n ra v yu c u g i l i m t cch chnh xc. M s a l i m b o cc d li u c nh n m t cch chnh xc th trn c s cc d li u c a gi tin t ng v n chuy n s tnh ra m t gi tr theo m t cng th c c
Updatesofts

www.updatesofts.com

sn v g i n i trong ph n u c a gi tin. T ng v n chuy n ni nh n thng qua gi tr xc nh c gi tin c b l i trn ng truy n hay khng. B c ti p theo t ng v n chuy n my A s chuy n t ng gi tin v ( y l B) xu ng t ng ti p c n m ng v i yu c u chuy n chng yu c u ny t ng ti p c n m ng cng t o cc gi tin c a mnh tr T i y giao th c c a t ng ti p c n m ng s thm cc thng tin i c a gi tin m ng. a ch c a my tnh ch i. th c hi n c c khi truy n qua m ng. u khi n vo ph n u

Hnh 3.4: M hnh thi t l p gi tin

Trong ph n u gi tin m ng s bao g m a ch c a my tnh nh n, d a trn a ch ny m ng truy n gi tin t i ch. Ngoi ra c th c nh ng thng s nh l m c u tin. Nh v y thng qua m hnh truy n thng n gi n chng ta cng c th th y c phng th c ho t ng c a cc my tnh trn m ng, c th xy d ng v thay i cc giao th c trong cng m t t ng.

Trong ph n trn chng ta xem xt m t m hnh truy n thng n gi n, trong th c t vi c phn chia cc t ng nh trong m hnh trn th c s cha . Trn th gi i hi n c m t s c quan nh chu n, h a ra hng lo t chu n v m ng tuy cc chu n c tnh ch t khuy n ngh ch khng b t bu c nhng chng r t c cc c quan chu n qu c gia coi tr ng. Hai trong s cc c quan chu n qu c t l: L t ch c tiu chu n qu c t ho t ng d i s b o tr c a Lin h p Qu c v i thnh vin l cc c quan chu n qu c gia v i s l ng kho ng hn 100 thnh vin v i m c ch h tr s pht tri n cc chu n trn ph m vi ton th gi i. M t trong nh ng thnh t u c a ISO trong lnh v c truy n thng l m hnh h th ng m (Open Systems Interconnection - g i t t l OSI).
 


Updatesofts

 




 

 




"

www.updatesofts.com
 

T ch c t v n qu c t v i n tn v i n tho i lm vi c d i s b o tr c a Lin Hi p Qu c c tr s chnh t i Geneva - Th y s . Cc thnh vin ch y u l cc c quan bu chnh vi n thng cc qu c gia. T ch c ny c vai tr pht tri n cc khuy n ngh trong cc lnh v c vi n thng.


M hnh OSI l m t c s dnh cho vi c chu n ho cc h th ng truy n thng, n c nghin c u v xy d ng b i ISO. Vi c nghin c u v m hnh OSI c b t u t i ISO vo nm 1971 v i m c tiu nh m t i vi c n i k t cc s n ph m c a cc hng s n xu t khc nhau v ph i h p cc ho t ng chu n ho trong cc lnh v c vi n thng v h th ng thng tin. Theo m hnh OSI chng trnh truy n thng c chia ra thnh 7 t ng v i nh ng ch c nng phn bi t cho t ng t ng. Hai t ng ng m c khi lin k t v i nhau ph i s d ng m t giao th c chung. Trong m hnh OSI c hai lo i giao th c chnh c p d ng: giao th c c lin k t (connection - oriented) v giao th c khng lin k t (connectionless) Giao th c c lin k t tr c khi truy n d li u hai t ng ng m c c n thi t l p m t lin k t logic v cc gi tin c trao i thng qua lin k t ny, vi c c lin k t logic s nng cao an ton trong truy n d li u. Giao th c khng lin k t tr c khi truy n d li u khng thi t l p lin k t logic v m i gi tin c truy n c l p v i cc gi tin tr c ho c sau n. Nhi m v c a cc t ng trong m hnh OSI: : t ng ng d ng quy nh giao di n gi a ng i s d ng v mi tr ng OSI, n cung c p cc phng ti n cho ng i s d ng truy c p v s d ng cc d ch v c m hnh OSI. : t ng trnh by chuy n i cc thng tin t c php ng i s d ng sang c php truy n d li u, ngoi ra n c th nn d li u truy n v m ha chng tr c khi truy n b o m t. : t ng giao d ch quy nh m t giao di n ng d ng cho t ng v n chuy n s d ng. N xc l p nh xa gi a cc tn t a ch , t o ra cc ti p xc ban u gi a cc my tnh khc nhau trn c s cc giao d ch truy n thng. N t tn nh t qun cho m i thnh ph n mu n i tho i ring v i nhau. : t ng v n chuy n xc nh a ch trn m ng, cch th c chuy n giao gi tin trn c s tr c ti p gi a hai u mt (end-to-end). b o m c vi c truy n n nh trn m ng t ng v n chuy n th ng nh s cc gi tin v m b o chng chuy n theo th t .

Updatesofts

 

 

 

 

  

! ! !
 


  

 

 

 

 

 


 !

 




www.updatesofts.com

Hnh 3.5: M hnh 7 t ng OSI

: t ng m ng c nhi m v xc nh vi c chuy n h ng, v ch ng cc gi tin trong m ng, cc gi tin ny c th ph i i qua nhi u ch ng tr c khi n c ch cu i cng. t ng lin k t d li u c nhi m v xc nh c ch truy nh p thng tin trn m ng, cc d ng th c chung trong cc gi tin, ng cc gi tin... : t ng v t l cung c p phng th c truy c p vo ng truy n v t l truy n cc dng Bit khng c u trc, ngoi ra n cung c p cc chu n v i n, dy cp, u n i, k thu t n i m ch i n, i n p, t c cp truy n d n, giao di n n i k t v cc m c n i k t..

Thng 9/1973, Hng IBM gi i thi u m t ki n trc m ng my tnh SNA (System Network Architecture). n nm 1977 c 300 tr m SNA c ci t. Cu i nm 1978, s l ng tng ln n 1250, r i c theo cho n nay c 20.000 tr m SNA ang c ho t ng. Qua con s ny chng ta c th hnh dung c m c quan tr ng v t m nh h ng c a SNA trn ton th gi i. C n lu r ng SNA khng l m t chu n qu c t chnh th c nh OSI nhng do vai tr to l n c a hng IBM trn th tr ng CNTT nn SNA tr thnh m t lo i chu n th c t v kh ph bi n. SNA l m t c t g m r t nhi u ti li u m t ki n trc c a m ng x l d li u phn tn. N nh ngha cc quy t c v cc giao th c cho s tng tc gi a cc thnh ph n (my tnh, tr m cu i, ph n m m) trong m ng. SNA c t ch c xung quanh khi ni m mi n (domain). M t SNA domain l m t i m i u khi n cc d ch v h th ng (Systems Services control point - SSCP) v n s i u khi n t t c cc ti nguyn , Cc ti nguyn y c th l cc n v v t l, cc n v logic, cc lin k t d li u v cc thi t b . C th v SSCP nh l "tri tim v kh i c" c a SNA. N i u khi n SNA domain b ng cch gi cc l nh t i m t n v v t l, n v v t l ny sau khi nh n c l nh s qu n l t t c cc ti nguyn tr c ti p v i n. n v v t

Updatesofts

www.updatesofts.com

l th c s l m t " i tc" c a SSCP v ch a m t t p con cc kh nng c a SSCP. Cc n v v t l m nhi m vi c qu n l c a m i nt SNA. SNA phn bi t gi a cc nt mi n con (Subarea node) v cc nt ngo i vi (peripheral node). M t nt mi n con c th d n ng cho d li u c a ng i s d ng qua ton b m ng. N dng a ch m ng v m t s hi u ng (router suember) xc nh ng truy n i t i nt k ti p trong m ng. M t nt ngo i vi c tnh c c b hn. N khng d n ng gi a cc nt mi n con. Cc nt c n i v i u khi n theo giao th c SDLC (Synchronous Data Link Control). M i nt ngo i vi ch lin l c c v i nt mi n con m n n i vo. M ng SNA d a trn c ch phn t ng, tr c y th 2 h th ng ngang hng khng c trao i tr c ti p. Sau ny pht tri n thnh SNA m r ng: Lc ny hai t ng ngang hng nhau c th trao i tr c ti p. V i 6 t ng c tn g i v ch c nng t t nh sau: T ng ny th t ra c th chia t ng ny lm hai t ng nh sau: cung c p cc d ch v ng d ng n ng i dng m t m ng SNA. Nh ng d ch v nh : DIA cung c p cc ti li u phn b gia cc h th ng vn phng, SNA DS (vn phng d ch v phn ph i) cho vi c truy n thng b t ng b gi a cc ng d ng phn tn v h th ng vn phng. T ng d ch v giao tc cng cung c p cc d ch v v c u hnh, cc d ch v qu n l i u khi n cc ho t ng m ng. t ng ny th lin quan v i s hi n th cc ng d ng, ng i s d ng u cu i v cc d li u h th ng. T ng ny cng nh ngha cc giao th c cho vi c truy n thng gi a cc chng trnh v i u khi n truy n thng m c h i tho i. t ng ny cung c p cc d ch v i u khi nlu ng lu thng cho cc phin t logic ny n n v logic khc (LU - LU). N th c hi n i u ny b ng cch gn cc s trnh t , cc yu c u v p ng, th c hi n cc giao th c yu c u v p ng giao d ch v h p tc gi a cc giao d ch g i v nh n. Ni chung n y m tr phng th c khai thc hai chi u ng th i (Full duplex). T ng ny cung c p cc i u khi n c b n c a cc ph n ti nguyn truy n trong m ng, b ng cch xc nh s trnh t nh n c, v qu n l vi c theo di m c phin. T ng ny cng h tr cho vi c m ha d li u v cung c p h th ng h tr cho cc nt ngo i vi. T ng ny cung c p cc giao th c tm ng cho m t gi tin qua m ng SNA v k t n i v i cc m ng SNA khc, ng th i n cng ki m sot cc ng truy n ny. T ng ny cung c p cc giao th c cho vi c truy n cc gi tin thng qua ng truy n v t l gi a hai node

Updatesofts

 




 

"

    


 

   

www.updatesofts.com

v cng cung c p cc i u khi n lu thng v ph c h i l i, cc h tr cho t ng ny l cc giao th c SDLC, System/370, X25, IEEE 802.2 v 802.5. T ng ny cung c p m t giao di n v t l cho b t c mi tr ng truy n thng no m g n v i n. T ng no nh ngha cc c trng c a tn hi u c n thi t l p, duy tr v k t thc cc ng n i v t l cho vi c h tr k t n i.

Hnh 3.6: Tng ng cc t ng cc ki n trc SNI v OSI

Updatesofts

www.updatesofts.com

Vi c nghin c u v OSI c b t u t i ISO vo nm 1971 v i cc m c tiu nh m n i k t cc s n ph m c a cc hng s n xu t khc. u i m chnh c a OSI l ch n h a h n gi i php cho v n truy n thng gi a cc my tnh khng gi ng nhau. Hai h th ng, d c khc nhau u c th truy n thng v i nhau m t cc hi u qu n u chng m b o nh ng i u ki n chung sau y: Chng ci t cng m t t p cc ch c nng truy n thng. ng m c

M hnh OSI tch cc m t khc nhau c a m t m ng my tnh thnh b y t ng theo m hnh phn t ng. M hnh OSI l m t khung m cc tiu chu n l p m ng khc nhau c th kh p vo. M hnh OSI nh r cc m t no c a ho t ng c a m ng c th nh m n b i cc tiu chu n m ng khc nhau. V v y, theo m t ngha no , m hnh OSI l m t lo i tiu chu n c a cc chu n.

Sau y l cc nguyn t c m ISO quy

nh dng trong qu trnh xy d ng m hnh OSI vi c xc nh v ghp n i cc t ng khng qu

Khng nh ngha qu nhi u t ng ph c t p.

T o cc ranh gi i cc t ng sao cho vi c gi i thch cc ph c v v s cc tng tc qua l i hai t ng l nh nh t. T o cc t ng ring bi t cho cc ch c nng khc bi t nhau hon ton v k thu t s d ng ho c qu trnh th c hin. Cc ch c nng gi ng nhau c t trong cng m t t ng.

L a ch n ranh gi i cc t ng t i cc i m m nh ng th nghi m trong qu kh thnh cng. Cc ch c nng c xc nh sao cho chng c th d dng xc nghi th c c a chng c th thay i trn m i h ng. T o ranh gi i cc t ng m vi c s d ng s li u. c n c nh ng m c nh l i, v cc

Updatesofts

Cc ch c nng c t ch c thnh cng m t t p cc t ng. cc t ng ph i cung c p cc ch c nng nh nhau. Cc t ng ng m c khi trao i v i nhau s d ng chung m t giao th c

tr u t ng khc nhau trong

www.updatesofts.com

Cho php thay cc t ng khc.

i cc ch c nng ho c giao th c trong t ng khng nh h ng

T o cc ranh gi i gi a m i t ng v i t ng trn v d i n.

Trong m hnh OSI c hai lo i giao th c chnh c p d ng: giao th c c lin k t (connection - oriented) v giao th c khng lin k t (connectionless). Giao th c c lin k t: tr c khi truy n d li u hai t ng ng m c c n thi t l p m t lin k t logic v cc gi tin c trao i thng qua lin k t ny, vi c c lin k t logic s nng cao an ton trong truy n d li u. Giao th c khng lin k t: tr c khi truy n d li u khng thi t l p lin k t logic v m i gi tin c truy n c l p v i cc gi tin tr c ho c sau n. Nh v y v i giao th c c lin k t, qu trnh truy n thng ph i g m 3 giai o n phn bi t: Thi t l p lin k t (logic): hai th c th ng m c hai h th ng thng l ng v i nhau v t p cc tham s s s d ng trong giai o n sau (truy n d li u). Truy n d li u: d li u c truy n v i cc c ch ki m sot v qu n l km theo (nh ki m sot l i, ki m sot lu ng d li u, c t/h p d li u...) tng c ng tin c y v hi u qu c a vi c truy n d li u. H y b lin k t (logic): gi i phng ti nguyn h th ng c c p pht cho lin k t dng cho lin k t khc. i v i giao th c khng lin k t th ch c duy nh t m t giai o n truy n d li u m thi. Gi tin c a giao th c: Gi tin (Packet) c hi u nh l m t n v thng tin dng trong vi c lin l c, chuy n giao d li u trong m ng my tnh. Nh ng thng i p (message) trao i gi a cc my tnh trong m ng, c t o d ng thnh cc gi tin my ngu n. V nh ng gi tin ny khi ch s c k t h p l i thnh thng i p ban u. M t gi tin c th ch a ng cc yu c u ph c v , cc thng tin i u khi n v d li u.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 4.1: Phng th c xc l p cc gi tin trong m hnh OSI

Trn quan i m m hnh m ng phn t ng t ng m i t ng ch th c hi n m t ch c nng l nh n d li u t t ng bn trn chuy n giao xu ng cho t ng bn d i v ng c l i. Ch c nng ny th c ch t l g n thm v g b ph n u (header) i v i cc gi tin tr c khi chuy n n i. Ni cch khc, t ng gi tin bao g m ph n u (header) v ph n d li u. Khi i n m t t ng m i gi tin s c ng thm m t ph n u khc v c xem nh l gi tin c a t ng m i, cng vi c trn ti p di n cho t i khi gi tin c truy n ln ng dy m ng n bn nh n. T i bn nh n cc gi tin c g b ph n u trn t ng t ng t ng ng v y cng l nguyn l c a b t c m hnh phn t ng no. Ch : Trong m hnh OSI ph n ki m l i c a gi tin t ng lin k t d li u t cu i gi tin

T ng v t l (Physical layer) l t ng d i cng c a m hnh OSI l. N m t cc c trng v t l c a m ng: Cc lo i cp c dng n i cc thi t b , cc lo i u n i c dng , cc dy cp c th di bao nhiu v.v... M t khc cc t ng v t l cung c p cc c trng i n c a cc tn hi u c dng khi chuy n d li u trn cp t m t my ny n m t my khc c a m ng, k thu t n i m ch i n, t c cp truy n d n. T ng v t l khng qui nh m t ngha no cho cc tn hi u ngoi cc gi tr nh phn 0 v 1. cc t ng cao hn c a m hnh OSI ngha c a cc bit c truy n t ng v t l s c xc nh. V d : Tiu chu n Ethernet cho cp xo n i 10 baseT nh r cc c trng i n c a cp xo n i, kch th c v d ng c a cc u n i, di t i a c a cp.

Updatesofts

 

!


www.updatesofts.com

Khc v i cc t ng khc, t ng v t l l khng c gi tin ring v do v y khng c ph n u (header) ch a thng tin i u khi n, d li u c truy n i theo dng bit. M t giao th c t ng v t l t n t i gi a cc t ng v t l quy nh v phng th c truy n ( ng b , phi ng b ), t c truy n. Cc giao th c c xy d ng cho t ng v t l c phn chia thnh phn chia thnh hai lo i giao th c s d ng phng th c truy n thng d b (asynchronous) v phng th c truy n thng ng b (synchronous). Phng th c truy n d b : khng c m t tn hi u quy nh cho s ng b gi a cc bit gi a my g i v my nh n, trong qu trnh g i tn hi u my g i s d ng cc bit c bi t START v STOP c dng tch cc xu bit bi u di n cc k t trong dng d li u c n truy n i. N cho php m t k t c truy n i b t k lc no m khng c n quan tm n cc tn hi u ng b tr c . Phng th c truy n ng b : s d ng phng th c truy n c n c ng b gi a my g i v my nh n, n chn cc k t c bi t nh SYN (Synchronization), EOT (End Of Transmission) hay n gi n hn, m t ci "c " (flag) gi a cc d li u c a my g i bo hi u cho my nh n bi t c d li u ang n ho c n.

T ng lin k t d li u (data link layer) l t ng m ngha c gn cho cc bt c truy n trn m ng. T ng lin k t d li u ph i quy nh c cc d ng th c, kch th c, a ch my g i v nh n c a m i gi tin c g i i. N ph i xc nh c ch truy nh p thng tin trn m ng v phng ti n g i m i gi tin sao cho n c a n cho ng i nh n nh. T ng lin k t d li u c hai phng th c lin k t d a trn cch k t n i cc my tnh, l phng th c "m t i m - m t i m" v phng th c "m t i m - nhi u i m". V i phng th c "m t i m - m t i m" cc ng truy n ring bi t c thi t lp n i cc c p my tnh l i v i nhau. Phng th c "m t i m - nhi u i m " t t c cc my phn chia chung m t ng truy n v t l.

Hnh 4.2: Cc ng truy n k t n i ki u "m t i m - m t i m" v "m t i m - nhi u i m".

T ng lin k t d li u cng cung c p cch pht hi n v s a l i c b n m b o cho d li u nh n c gi ng hon ton v i d li u g i i. N u m t gi tin c l i khng s a c, t ng lin k t d li u ph i ch ra c cch thng bo cho ni g i bi t gi tin c l i n g i l i.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Cc giao th c t ng lin k t d li u chia lm 2 lo i chnh l cc giao th c h ng k t v cc giao th c h ng bit. Cc giao th c h ng k t c xy d ng d a trn cc k t c bi t c a m t b m chu n no (nh ASCII hay EBCDIC), trong khi cc giao th c h ng bit l i dng cc c u trc nh phn (xu bit) xy d ng cc ph n t c a giao th c ( n v d li u, cc th t c.) v khi nh n, d li u s c ti p nh n l n l t t ng bit m t.

T ng m ng (network layer) nh m n vi c k t n i cc m ng v i nhau b ng cch tm ng (routing) cho cc gi tin t m t m ng ny n m t m ng khc. N xc nh vi c chuy n h ng, v ch ng cc gi tin trong m ng, cc gi ny c th ph i i qua nhi u ch ng tr c khi n c ch cu i cng. N lun tm cc tuy n truy n thng khng t c ngh n a cc gi tin n ch. T ng m ng cung cc cc phng ti n truy n cc gi tin qua m ng, th m ch qua m t m ng c a m ng (network of network). B i v y n c n ph i p ng v i nhi u ki u m ng v nhi u ki u d ch v cung c p b i cc m ng khc nhau. hai ch c nng ch y u c a t ng m ng l ch n ng (routing) v chuy n ti p (relaying). T ng m ng l quan tr ng nh t khi lin k t hai lo i m ng khc nhau nh m ng Ethernet v i m ng Token Ring khi ph i dng m t b tm ng (quy nh b i t ng m ng) chuy n cc gi tin t m ng ny sang m ng khc v ng c l i. i v i m t m ng chuy n m ch gi (packet - switched network) - g m t p h p cc nt chuy n m ch gi n i v i nhau b i cc lin k t d li u. Cc gi d li u c truy n t m t h th ng m t i m t h th ng m khc trn m ng ph i c chuy n qua m t chu i cc nt. M i nt nh n gi d li u t m t ng vo (incoming link) r i chuy n ti p n t i m t ng ra (outgoing link) h ng n ch c a d li u. Nh v y m i nt trung gian n ph i th c hi n cc ch c nng ch n ng v chuy n ti p. Vi c ch n ng l s l a ch n m t con ng truy n m t n v d li u (m t gi tin ch ng h n) t tr m ngu n t i tr m ch c a n. M t k thu t ch n ng ph i th c hi n hai ch c nng chnh sau y: Quy t nh ch n ng t i u d a trn cc thng tin c v m ng t i th i i m thng qua nh ng tiu chu n t i u nh t nh. C p nh t cc thng tin v m ng, t c l thng tin dng cho vi c ch n ng, trn m ng lun c s thay i th ng xuyn nn vi c c p nh t l vi c c n thi t.

Updatesofts

www.updatesofts.com
Hnh 4. 3: M hnh chuy n v n cc gi tin trong m ng chuy n m ch gi

Ng i ta c hai phng th c p ng cho vi c ch n ng l phng th c x l t p trung v x l t i ch . Phng th c ch n ng x l t p trung c c trng b i s t n t i c a m t (ho c vi) trung tm i u khi n m ng, chng th c hi n vi c l p ra cc b ng ng i t i t ng th i i m cho cc nt v sau g i cc b ng ch n ng t i t ng nt d c theo con ng c ch n . Thng tin t ng th c a m ng c n dng cho vi c ch n ng ch c n c p nh p v c c t gi t i trung tm i u khi n m ng. Phng th c ch n ng x l t i ch c th c hi n t i m i nt c a m ng. Trong t ng th thng tin c a m ng v t xy d ng b ng ch n tin t ng th c a m ng c n dng cho vi c ch n t i m i nt. c trng b i vi c ch n ng c i i m, m i nt ph i duy tr cc ng cho mnh. Nh v y cc thng ng c n c p nh p v c c t gi

Thng th ng cc thng tin c o l ng v s d ng cho vi c ch n ng bao g m: Tr ng thi c a ng truy n. Th i gian tr khi truy n trn m i ng d n. M c lu thng trn m i ng.

Cc ti nguyn kh d ng c a m ng. Khi c s thay i trn m ng (v d thay i v c u trc c a m ng do s c t i m t vi nt, ph c h i c a m t nt m ng, n i thm m t nt m i... ho c thay i v m c lu thng) cc thng tin trn c n c c p nh t vo cc c s d li u v tr ng thi c a m ng. Hi n nay khi nhu c u truy n thng a phng ti n (tch h p d li u vn b n, ho , hnh nh, m thanh) ngy cng pht tri n i h i cc cng ngh truy n d n t c cao nn vi c pht tri n cc h th ng ch n ng t c cao ang r t c quan tm.

T ng v n chuy n cung c p cc ch c nng c n thi t gi a t ng m ng v cc t ng trn. n l t ng cao nh t c lin quan n cc giao th c trao i d li u gi a cc h th ng m . N cng cc t ng d i cung c p cho ng i s d ng cc ph c v v n chuy n. T ng v n chuy n (transport layer) l t ng c s m m t my tnh c a m ng chia s thng tin v i m t my khc. T ng v n chuy n ng nh t m i tr m b ng m t a ch duy nh t v qu n l s k t n i gi a cc tr m. T ng v n chuy n cng chia cc gi tin l n thnh cc gi tin nh hn tr c khi g i i. Thng th ng t ng v n chuy n nh s cc gi tin v m b o chng chuy n theo ng th t . T ng v n chuy n l t ng cu i cng ch u trch nhi m v m c an ton trong truy n d li u nn giao th c t ng v n chuy n ph thu c r t nhi u vo b n ch t c a t ng m ng. Ng i ta chia giao th c t ng m ng thnh cc lo i sau:

Updatesofts

www.updatesofts.com

M ng lo i A: C t su t l i v s c c bo hi u ch p nh n c (t c l ch t l ng ch p nh n c). Cc gi tin c gi thi t l khng b m t. T ng v n chuy n khng c n cung c p cc d ch v ph c h i ho c s p x p th t l i. M ng lo i B: C t su t l i ch p nh n c nhng t su t s c c bo hi u l i khng ch p nh n c. T ng giao v n ph i c kh nng ph c h i l i khi x y ra s c . M ng lo i C: C t su t l i khng ch p nh n c (khng tin c y) hay l giao th c khng lin k t. T ng giao v n ph i c kh nng ph c h i l i khi x y ra l i v s p x p l i th t cc gi tin. Trn c s lo i giao th c t ng m ng chng ta c 5 l p giao th c t ng v n chuy n l: Giao th c l p 0 (Simple Class - l p n gi n): cung c p cc kh nng r t n gi n thi t l p lin k t, truy n d li u v h y b lin k t trn m ng "c lin k t" lo i A. N c kh nng pht hi n v bo hi u cc l i nhng khng c kh nng ph c h i. Giao th c l p 1 (Basic Error Recovery Class - L p ph c h i l i c b n) dng v i cc lo i m ng B, y cc gi tin (TPDU) c nh s . Ngoi ra giao th c cn c kh nng bo nh n cho ni g i v truy n d li u kh n. So v i giao th c l p 0 giao th c l p 1 c thm kh nng ph c h i l i. Giao th c l p 2 (Multiplexing Class - l p d n knh) l m t c i ti n c a l p 0 cho php d n m t s lin k t chuy n v n vo m t lin k t m ng duy nh t, ng th i c th ki m sot lu ng d li u trnh t c ngh n. Giao th c l p 2 khng c kh nng pht hi n v ph c h i l i. Do v y n c n t trn m t t ng m ng lo i A. Giao th c l p 3 (Error Recovery and Multiplexing Class - l p ph c h i l i c b n v d n knh) l s m r ng giao th c l p 2 v i kh nng pht hi n v ph c h i l i, n c n t trn m t t ng m ng lo i B. Giao th c l p 4 (Error Detection and Recovery Class - L p pht hi n v ph c h i l i) l l p c h u h t cc ch c nng c a cc l p tr c v cn b sung thm m t s kh nng khc ki m sot vi c truy n d li u.

T ng giao d ch (session layer) thi t l p "cc giao d ch" gi a cc tr m trn m ng, n t tn nh t qun cho m i thnh ph n mu n i tho i v i nhau v l p nh xa gi a cc tn v i a ch c a chng. M t giao d ch ph i c thi t l p tr c khi d li u c truy n trn m ng, t ng giao d ch m b o cho cc giao d ch c thi t l p v duy tr theo ng qui nh. T ng giao d ch cn cung c p cho ng i s d ng cc ch c nng c n thi t giao d nh ng d ng c a h , c th l: qu n tr cc

i u ph i vi c trao i d li u gi a cc ng d ng b ng cch thi t l p v gi i phng (m t cch lgic) cc phin (hay cn g i l cc h i tho i - dialogues)

Updatesofts

www.updatesofts.com

Cung c p cc i m p

ng b

ki m sot vi c trao

i d li u.

t cc qui t c cho cc tng tc gi a cc ng d ng c a ng i s d ng. i d li u.

Cung c p c ch "l y l t" (n m quy n) trong qu trnh trao

Trong tr ng h p m ng l hai chi u lun phin th n y sinh v n : hai ng i s d ng lun phin ph i "l y l t" truy n d li u. T ng giao d ch duy tr tng tc lun phin b ng cch bo cho m i ng i s d ng khi n l t h c truy n d li u. V n ng b ha trong t ng giao d ch cng c th c hi n nh c ch ki m tra/ph c h i, d ch v ny cho php ng i s d ng xc nh cc i m ng b ha trong dng d li u ang chuy n v n v khi c n thi t c th khi ph c vi c h i tho i b t u t m t trong cc i m m t th i i m ch c m t ng i s d ng quy n c bi t c g i cc d ch v nh t nh c a t ng giao d ch, vi c phn b cc quy n ny thng qua trao i th bi (token). V d : Ai c c token s c quy n truy n d li u, v khi ng i gi token trao token cho ng i khc thi cng c ngha trao quy n truy n d li u cho ng i . T ng giao d ch c cc hm c b n sau: Give Token cho php ng i s d ng chuy n m t token cho m t ng i s d ng khc c a m t lin k t giao d ch. Please Token cho php m t ng i s d ng cha c token c th yu c u token . Give Control dng ng i s d ng khc.

chuy n t t c cc token t m t ng i s d ng sang m t

Trong giao ti p gi a cc ng d ng thng qua m ng v i cng m t d li u c th c nhi u cch bi u di n khc nhau. Thng th ng d ng bi u di n dng b i ng d ng ngu n v d ng bi u di n dng b i ng d ng ch c th khc nhau do cc ng d ng c ch y trn cc h th ng hon ton khc nhau (nh h my Intel v h my Motorola). T ng trnh by (Presentation layer) ph i ch u trch nhi m chuy n i d li u g i i trn m ng t m t lo i bi u di n ny sang m t lo i khc. t c i u n cung c p m t d ng bi u di n chung dng truy n thng v cho php chuy n i t d ng bi u di n c c b sang bi u di n chung v ng c l i. T ng trnh by cng c th c dng k thu t m ha xo tr n cc d li u tr c khi c truy n i v gi i m u n b o m t. Ngoi ra t ng bi u di n cng c th dng cc k thu t nn sao cho ch c n m t t byte d li u th hi n thng tin khi n c truy n trn m ng, u nh n, t ng trnh by bung tr l i c d li u ban u.

T ng ng d ng (Application layer) l t ng cao nh t c a m hnh OSI, n xc nh giao di n gi a ng i s d ng v mi tr ng OSI v gi i quy t cc k thu t m cc chng trnh ng d ng dng giao ti p v i m ng.
Updatesofts







www.updatesofts.com

cung c p phng ti n truy nh p mi tr ng OSI cho cc ti n trnh ng d ng, Ng i ta thi t l p cc th c th ng d ng (AE), cc th c th ng d ng s g i n cc ph n t d ch v ng d ng (Application Service Element - vi t t t l ASE) c a chng. M i th c th ng d ng c th g m m t ho c nhi u cc ph n t d ch v ng d ng. Cc ph n t d ch v ng d ng c ph i h p trong mi tr ng c a th c th ng d ng thng qua cc lin k t (association) g i l i t ng lin k t n (Single Association Object - vi t t t l SAO). SAO i u khi n vi c truy n thng trong su t vng i c a lin k t cho php tu n t ha cc s ki n n t cc ASE thnh t c a n.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Trn th c t m ng c c b l m t h th ng truy n d li u gi a cc my tnh v i m t kho ng cch tng i h p, i u cho php c nh ng l a ch n a d ng v thi t b . Tuy nhin nh ng l a ch n a d ng ny l i b h n ch b i cc c tnh k thu t c a m ng c c b , l t p h p cc quy t c chu n c quy c m t t c cc th c th tham gia truy n thng trn m ng ph i tun theo m b o cho m ng ho t ng t t. Cc c tnh chnh c a m ng c c b m chng ta ni t i sau y l: C u trc c a m ng (hay topology c a m ng m qua th hi n cch n i cc m ng my tnh v i nhau ra sao). Cc nghi th c truy n d li u trn m ng (cc th t c h ng d n tr m lm vi c lm th no v lc no c th thm nh p vo ng dy cp g i cc gi thng tin ). Cc lo i ng truy n v cc chu n c a chng . Cc phng th c tn hi u

Hnh tr ng c a m ng c c b th hi n qua c u trc hay hnh dng hnh h c cu cc ng dy cp m ng dng lin k t cc my tnh thu c m ng v i nhau. Cc m ng c c b th ng ho t ng d a trn c u trc nh san lin k t cc my tnh v cc thi t b c lin quan. Tr c h t chng ta xem xt hai phng th c n i m ng ch y u c s d ng trong vi c lin k t cc my tnh l "m t i m - m t i m" v "m t i m - nhi u i m ". V i phng th c "m t i m - m t i m" cc ng truy n ring bi t c thi t lp n i cc c p my tnh l i v i nhau. M i my tnh c th truy n v nh n tr c ti p d li u ho c c th lm trung gian nh lu tr nh ng d li u m n nh n c r i sau chuy n ti p d li u i cho m t my khc d li u t t i ch. Theo phng th c "m t i m - nhi u i m " t t c cc tr m phn chia chung m t ng truy n v t l. D li u c g i i t m t my tnh s c th c ti p nh n b i t t c cc my tnh cn l i, b i v y c n ch ra i ch ch c a d li u m i my tnh cn c vo ki m tra xem d li u c ph i dnh cho mnh khng n u ng th nh n cn n u khng th b qua.

Hnh 5.1: Cc phng th c lin k t m ng

Updatesofts

www.updatesofts.com

Ty theo c u trc c a m i m ng chng s thu c vo m t trong hai phng th c n i m ng v m i phng th c n i m ng s c nh ng yu c u khc nhau v ph n c ng v ph n m m.

Trong d ng ng th ng cc my tnh u c n i vo m t ng dy truy n chnh (bus). ng truy n chnh ny c gi i h n hai u b i m t lo i u n i c bi t g i l terminator (dng nh n bi t l u cu i k t thc ng truy n t i y). M i tr m c n i vo bus qua m t u n i ch T (T_connector) ho c m t b thu pht (transceiver). Khi m t tr m truy n d li u, tn hi u c truy n trn c hai chi u c a ng truy n theo t ng gi m t, m i gi u ph i mang a ch tr m ch. Cc tr m khi th y d li u i qua nh n l y, ki m tra, n u ng v i a ch c a mnh th n nh n l y cn n u khng ph i th b qua. Sau y l vi thng s k thu t c a topology bus. Theo chu n IEEE 802.3 (cho m ng c c b ) v i cch t tn qui c theo thng s : t c truy n tnh hi u (1,10 ho c 100 Mb/s); BASE (n u l Baseband) ho c BROAD (n u l Broadband). 10BASE5: Dng cp ng tr c ng knh l n (10mm) v i tr khng 50 Ohm, t c 10 Mb/s, ph m vi tn hi u 500m/segment, c t i a 100 tr m, kho ng cch gi a 2 tranceiver t i thi u 2,5m (Phng n ny cn g i l Thick Ethernet hay Thicknet) 10BASE2: tng t nh Thicknet nhng dng cp ng tr c nh (RG 58A), c th ch y v i kho ng cch 185m, s tr m t i a trong 1 segment l 30, kho ng cch gi a hai my t i thi u l 0,5m. D ng k t n i ny c u i m l t t n dy cp, t c truy n d li u cao tuy nhin n u lu l ng truy n tng cao th d gy ch t c v n u c tr c tr c trn hnh lang chnh th kh pht hi n ra. Hi n nay cc m ng s d ng hnh d ng ng th ng l m ng Ethernet v G-net.

Cc my tnh c lin k t v i nhau thnh m t vng trn theo phng th c "m t i m m t i m ", qua m i m t tr m c th nh n v truy n d li u theo vng m t chi u v d li u c truy n theo t ng gi m t. M i gi d li u u c mang a ch tr m ch, m i tr m khi nh n c m t gi d li u n ki m tra n u ng v i a ch c a mnh th n nh n l y cn n u khng ph i th n s pht l i cho tr m k ti p, c nh v y gi d li u i c n ch. V i d ng k t n i ny c u i m l khng t n nhi u dy cp, t c truy n d li u cao, khng gy ch t c tuy nhin cc giao th c truy n d li u ph c t p v n u c tr c tr c trn m t tr m th cng nh h ng n ton m ng. Hi n nay cc m ng s d ng hnh d ng vng trn l m ng Tocken ring c a IBM.

Updatesofts

 


 

   

www.updatesofts.com

d ng hnh sao, t t c cc tr m c n i vo m t thi t b trung tm c nhi m v nh n tn hi u t cc tr m v chuy n tn hi u n tr m ch v i phng th c k t n i l phng th c "m t i m - m t i m ". Thi t b trung tm ho t ng gi ng nh m t t ng i cho php th c hi n vi c nh n v truy n d li u t tr m ny t i cc tr m khc. Ty theo yu c u truy n thng trong m ng , thi t b trung tm c th l m t b chuy n m ch (switch), m t b ch n ng (router) ho c n gi n l m t b phn knh (Hub). C nhi u c ng ra v m i c ng n i v i m t my. Theo chu n IEEE 802.3 m hnh d ng Star th ng dng: 10BASE-T: dng cp UTP, t c tr m t i a l 100m. 10 Mb/s, kho ng cch t thi t b trung tm t i cao hn 100 Mb/s.

100BASE-T tng t nh 10BASE-T nhng t c u v khuy t i m

u i m: V i d ng k t n i ny c u i m l khng ng hay ch t c trn ng truy n, l p t n gi n, d dng c u hnh l i (thm, b t tr m). N u c tr c tr c trn m t tr m th cng khng gy nh h ng n ton m ng qua d dng ki m sot v kh c ph c s c . Nh c i m: di ng truy n n i m t tr m v i thi t b trung tm b h n ch (trong vng 100 m v i cng ngh hi n i) t n ng dy cp nhi u, t c truy n d li u khng cao. Hi n nay cc m ng s d ng hnh d ng hnh sao l m ng STARLAN c a AT&T v S-NET c a Novell.

Hnh 5.2 : Cc lo i c u trc chnh c a m ng c c b .


  

ng d ng

T t cho tr ng h p m ng nh v m ng c giao thng th p v

Updatesofts

T t cho tr ng h p m ng c s tr m t ho t ng v i t c cao,khng cch nhau xa l m ho c m ng c lu l ng d

hin nay m ng sao l cch t t nh t cho tr ng h p ph i tch h p d li u v tn hi uti ng.Cc

www.updatesofts.com

lu l ng d li u th p Tng i khng ph c t p

li u phn b khng

u.

m ng n tho i cng c ng c c u trc ny M ng sao c xem l kh ph c t p . Cc tr m c n i v i thi t b trung tm v l n l t ho t ng nh thi t b trung tm ho c n i c t i cc dy d n truy n t xa T t cho tr ng h p t i v a tuy nhin kch th c v kh nng , suy ra hi u su t c a m ng ph thu c tr c ti p vo s c m nh c a thi t b trung tm. T ng ph r t cao khi lm nhim v c a thi t b trung tm, thi t b trung tm khng c dng vo vi c khc .S l ng dy ring cng nhi u.

ph c t p

i h i thi t b tng i ph c t p .M t khc vi c a thng i p i trn tuy n l n gi n, v ch c 1 con ng, tr m pht ch c n bi t a ch c a tr m nh n , cc thng tin d n ng khc th khng c n thi t C hi u qu trong tr ng h p l ng lu thng cao v kh n nh nh s tng ch m th i gian tr v s xu ng c p so v i cc m ng khc

Hi u su t

R t t t d i t i th p c th gi m hi u su t r t mau khi t i tng

T ng ph

Tng i th p c bi t do nhi u thi t b pht tri n ha ch nh v bn s m ph m th tr ng .S d th a knh truy n c khuy n gi m b t nguy c xu t hi n s c trn m ng M t tr m b h ng khng nh h ng n c m ng. Tuy nhin m ng s c nguy c b t n h i khi s c trn ng dy d n chnh ho c c v n v i tuy n. V n trn r t kh xc nh c l i r t d s a ch a Vi c thm v nh hnh l i m ng ny r t d .Tuy nhin vi c k t n i gi a cc my tnh v thi t b c a cc hng khc nhau kh c th v chng ph i c th nh n cng

Ph i d tr g p i ngu n l c ho c ph i c 1 phng th c thay th khi 1 nt khng ho t ng n u v n mu n m ng ho t ng bnh th ng

Nguy c

Mt tr m b h ng c th nh h ng n c h th ng v cc tr m ph c thu c vo nhau. Tm 1 repeater h ng r t kh ,v l i vi c s a ch a th ng hay dng mu m o xc nh i m h ng trn m ng c a bn rng r t kh

tin c y c a h th ng ph thu c vo thi t b trung tm, .n u b h ng th m ng ngng ho t ng S ngng ho t ng t i thi t b trung tm th ng khng nh hdng n ton b h th ng .

Kh nng m r ng

Tng i d thm v b t cc tr m lm vi c m khng ph i n i k t nhi u cho m i thay i Gi thnh cho vi c thay i tng i th p

Kh nng m r ng h n ch , a s cc thi t b trung tm ch ch u ng n i 1 s nh t nh lin k t. S h n ch v t c truy n d li u v bng t n th ng c i h i m i ng i s d ng. Cc h n ch ny gip cho cc ch c nng x l trung tm khng

Updatesofts

www.updatesofts.com

a ch v d li u

b qu t i b i t c thu n p t i t i c ng truy n v gi thnh m i c ng truy n c a thi t b trung tm th p .

Hnh 6.4 : B ng so snh tnh nng gi a cc c u trc c a m ng LAN




Thng th ng c hai phng th c truy n tn hi u trong m ng c c b l dng bng t n c s (baseband) v bng t n r ng (broadband). S khc nhau ch y u gi a hai phng th c truy n tn hi u ny l bng t ng c s ch ch p nh n m t knh d li u duy nh t trong khi bng r ng c th ch p nh n ng th i hai ho c nhi u knh truy n thng cng phn chia gi i thng c a ng truy n. H u h t cc m ng c c b s d ng phng th c bng t n c s . V i phng th c truy n tn hi u ny ny tn hi u c th c truy n i d i c hai d ng: tng t (analog) ho c s (digital). Phng th c truy n bng t n r ng chia gi i thng (t n s ) c a ng truy n thnh nhi u gi i t n con trong m i d i t n con cung c p m t knh truy n d li u tch bi t nh s d ng m t c p modem c bi t g i l b gi i / i u bi n RF cai qu n vi c bi n i cc tn hi u s thnh tn hi u tng t c t n s v tuy n (RF) b ng k thu t ghp knh.


truy n c d li u trn m ng ng i ta ph i c cc th t c nh m h ng d n cc my tnh c a m ng lm th no v lc no c th thm nh p vo ng dy cp g i cc gi d ki n. V d nh i v i cc d ng bus v ring th ch c m t ng truy n duy nh t n i cc tr m v i nhau, cho nn c n ph i c cc quy t c chung cho t t c cc tr m n i vo m ng m b o r ng ng truy n c truy nh p v s d ng m t cch h p l. C nhi u giao th c khc nhau truy nh p ng truy n v t l nhng phn thnh hai lo i: cc giao th c truy nh p ng u nhin v cc giao th c truy nh p c i u khi n.

Giao th c chuy n m ch l lo i giao th c ho t ng theo cch th c sau: m t my tnh c a m ng khi c n c th pht tn hi u thm nh p vo m ng, n u vo lc ny ng cp khng b n th m ch i u khi n s cho tr m ny thm nh p vo ng cp cn n u ng cp ang b n, ngha l ang c giao lu gi a cc tr m khc, th vi c thm nh p s b t ch i.

Giao th c ng dy a truy c p cho php nhi u tr m thm nh p cng m t lc vo m ng, giao th c ny th ng dng trong s m ng d ng ng th ng. M i tr m u c th c truy nh p vo ng dy chung m t cch ng u nhin v do v y c th d n n xung t (hai ho c nhi u tr m ng th i cng truy n d li u). Cc tr m ph i ki m tra ng truy n gi d li u i qua c ph i c a n hay khng. Khi m t tr m mu n truy n d li u n ph i

Updatesofts

"




"

 




  

 

www.updatesofts.com

ki m tra ng truy n xem c r nh hay khng g i gi d li u c a, n u ng truy n ang b n tr m ph i ch i ch c truy n khi th y ng truy n r nh. N u cng m t lc c hai tr m cng s d ng ng truy n th giao th c ph i pht hi n i u ny v cc tr m ph i ngng thm nh p, ch i l n sau cc th i gian ng u nhin khc nhau. Khi ng cp ang b n tr m ph i ch Tr m t m ch truy n. i theo m t trong ba phng th c sau: u ki m tra ng

i m t th i gian ng u nhin no r i l i b t

Tr m ti p t c ki m tra ng truy n i.

n khi ng truy n r nh th truy n d li u

Tr m ti p t c ki m tra ng truy n n khi ng truy n r nh th truy n d li u i v i xc su t p xc nh tr c (0 < p < 1). T i y phng th c 1 c hi u qu trong vi c trnh xung t v hai tr m c n truy n khi th y ng truy n b n s cng rt lui v ch i trong cc th i gian ng u nhin khc nhau. Ng c l i phng th c 2 c g ng gi m th i gian tr ng c a ng truy n b ng cc cho php tr m c th truy n ngay sau khi m t cu c truy n k t thc song n u lc c thm m t tr m khc ang i th kh nng x y ra xung t l r t cao. Phng th c 3 v i gi tr p ph i l a ch n h p l c th t i thi u ha c kh nng xung t l n th i gian tr ng c a ng truy n. Khi lu l ng cc gi d li u c n di chuy n trn m ng qu cao, th vi c ng c th x y ra v i s l ng l n c gy t c ngh n ng truy n d n n lm ch m t c truy n tin c a h th ng.

y l giao th c truy nh p c i u khi n ch y u dng k thu t chuy n th bi (token) c p pht quy n truy nh p ng truy n t c l quy n c truy n d li u i. Th bi ay l m t n v d li u c bi t, c kch thc v n i dung (g m cc thng tin i u khi n) c quy nh ring cho m i giao th c. Theo giao th c dng th bi vng trong ng cp lin t c c m t th bi ch y quanh trong m ng Th bi l m t n v d li u c bi t trong c m t bit bi u di n tr ng thi s d ng c a n (b n ho c r i). M t tr m mu n truy n d li u th ph i i n khi nh n c m t th bi r nh. Khi tr m s i bit tr ng thi c a th bi thnh b n, np gi d li u c km theo a ch ni nh n vo th bi v truy n i theo chi u c a vng. V th bi ch y vng quang trong m ng kn v ch c m t th nn vi c ng khng th x y ra, do v y hi u su t truy n d li u c a m ng khng thay i. d li u

Trong cc giao th c ny c n gi i quy t hai v n c th d n n ph v h th ng. M t l vi c m t th bi lm cho trn vng khng cn th bi lu chuy n n a. Hai l m t th bi b n lu chuy n khng d ng trn vng.

Updatesofts

 

 

 

 

 

www.updatesofts.com

y l giao th c truy nh p c i u khi n trong c p pht quy n truy nh p ng truy n cho cc tr m ang c nhu c u truy n d li u, m t th bi c lu chuy n trn m t vng logic thi t l p b i cc tr m . Khi m t tr m c th bi th n c quy n s d ng ng truy n trong m t th i gian xc nh tr c. Khi h t d li u ho c h t th i o n cho php, tr m chuy n th bi n tr m ti p theo trong vng logic. Nh v y trong m ng ph i thi t l p c vng logic (hay cn g i l vng o) bao g m cc tr m ang ho t ng n i trong m ng c xc nh v tr theo m t chu i th t m tr m cu i cng c a chu i s ti p li n sau b i tr m u tin. M i tr m c bi t a ch c a cc tr m k tr c v sau n trong th t c a cc tr m trn vng logic c th c l p v i th t v t l. Cng v i vi c thi t l p vng th giao th c ph i lun lun theo di s thay i theo tr ng thi th c t c a m ng.



ng cp truy n m ng l c s h t ng c a m t h th ng m ng, nn n r t quan tr ng v nh h ng r t nhi u n kh nng ho t ng c a m ng. Hi n nay ng i ta th ng dng 3 lo i dy cp l cp xo n c p, cp ng tr c v cp quang.

y l lo i cp g m hai ng dy d n ng c xo n vo nhau nh m lm gi m nhi u i n t gy ra b i mi tr ng xung quanh v gi a chng v i nhau. Hi n nay c hai lo i cp xo n l cp c b c kim lo i ( STP - Shield Twisted Pair) v cp khng b c kim lo i (UTP -Unshield Twisted Pair). Cp c b c kim lo i (STP): L p b c bn ngoi c tc d ng ch ng nhi u i n t , c lo i c m t i giy xo n vo nhau v c lo i c nhi u i giy xo n v i nhau. Cp khng b c kim lo i (UTP): Tnh tng t nh STP nhng km hn v kh nng ch ng nhi u v suy hao v khng c v b c. STP v UTP c cc lo i (Category - Cat) th ng dng: Lo i 1 & 2 (Cat 1 & Cat 2): Th ng dng cho truy n tho i v nh ng ng truy n t c th p (nh hn 4Mb/s). Lo i 3 (Cat 3): t c m ng i n tho i. truy n d li u kho ng 16 Mb/s , n l chu n cho h u h t cc

Lo i 4 (Cat 4): Thch h p cho ng truy n 20Mb/s. Lo i 5 (Cat 5): Thch h p cho ng truy n 100Mb/s. Lo i 6 (Cat 6): Thch h p cho ng truy n 300Mb/s. y l lo i cp r , d ci t tuy nhin n d b nh h ng c a mi tr ng.

Updatesofts

" 




 

www.updatesofts.com

Cp ng tr c c hai ng dy d n v chng c cng m t tr c chung, m t dy d n trung tm (th ng l dy ng c ng) ng dy cn l i t o thnh ng ng bao xung quanh dy d n trung tm (dy d n ny c th l dy b n kim lo i v v n c ch c nng ch ng nhi u nn cn g i l l p b c kim). Gi a hai dy d n trn c m t l p cch ly, v bn ngoi cng l l p v plastic b o v cp.
Cc lo i cp Chi ti t Dy xo n c p B ng ng, c 4 v 25 c p dy (lo i 3, 4, 5) RJ-25 ho c 50-pin telco 100m Cp ng tr c m ng Cp ng tr c dy Cp quang Th y tinh, 2 s i

Lo i k t n i

Chi u di o nt i a S un i t i a trn 1 o n Ch y 10 Mbit/s Ch y 100 Mbit/s Ch ng nhi u B om t tin c y L p t

T t

Trung bnh T t D dng T t

Kh c ph c l i Qu n l Chi ph cho 1 tr m ng d ng t t nh t

D dng R t th p

H th ng Workgroup

Hnh 5.3: Tnh nng k thu t c a m t s lo i cp m ng

Updatesofts

B ng ng, 2 dy, ng knh 5mm

B ng ng, 2 dy, ng knh 10mm

BNC

N-series

ST

185m

500m

1000m

30

100

Khng

Khng

T t

R tt t

Hon ton

Trung bnh Trung bnh Trung bnh D

Trung bnh T t Kh D

Hon ton T t Kh T t

Kh Th p

Kh Trung bnh

Trung bnh Cao

ng backbone

ng backbone trong t m ng

ng backbone di trong t m ng ho c cc ta nh

www.updatesofts.com

Cp ng tr c c suy hao t hn so v i cc lo i cp ng khc (v d nh cp xo n i) do t b nh h ng c a mi tr ng. Cc m ng c c b s d ng cp ng tr c c th c kch th c trong ph m vi vi ngn mt, cp ng tr c c s d ng nhi u trong cc m ng d ng ng th ng. Hai lo i cp th ng c s d ng l cp ng tr c m ng v cp ng tr c dy trong ng knh cp ng tr c m ng l 0,25 inch, cp ng tr c dy l 0,5 inch. C hai lo i cp u lm vi c cng t c nhng cp ng tr c m ng c hao suy tn hi u l n hn Hi n nay c cp ng tr c sau:

RG -58,50 ohm: dng cho m ng Thin Ethernet RG -59,75 ohm: dng cho truy n hnh cp RG -62,93 ohm: dng cho m ng ARCnet Cc m ng c c b th ng s d ng cp ng tr c c d i thng t 2,5 - 10 Mb/s, cp ng tr c c suy hao t hn so v i cc lo i cp ng khc v n c l p v b c bn ngoi, di thng thng c a m t o n cp n i trong m ng l 200m, th ng s d ng cho d ng Bus.



Cp s i quang bao g m m t dy d n trung tm (l m t ho c m t b s i th y tinh c th truy n d n tn hi u quang) c b c m t l p v b c c tc d ng ph n x cc tn hi u tr l i gi m s m t mt tn hi u. Bn ngoi cng l l p v plastic b o v cp. Nh v y cp s i quang khng truy n d n cc tn hi u i n m ch truy n cc tn hi u quang (cc tn hi u d li u ph i c chuy n i thnh cc tn hi u quang v khi nh n chng s l i c chuy n i tr l i thnh tn hi u i n). Cp quang c ng knh t 8.3 - 100 micron, Do ng knh li s i thu tinh c kch th c r t nh nn r t kh khn cho vi c u n i, n c n cng ngh c bi t v i k thu t cao i h i chi ph cao. D i thng c a cp quang c th ln t i hng Gbps v cho php kho ng cch i cp kh xa do suy hao tn hi u trn cp r t th p. Ngoi ra, v cp s i quang khng dng tn hi u i nt truy n d li u nn n hon ton khng b nh h ng c a nhi u i n t v tn hi u truy n khng th b pht hi n v thu tr m b i cc thi t b i n t c a ng i khc. Ch tr nh c i m kh l p t v gi thnh cn cao , nhn chung cp quang thch h p cho m i m ng hi n nay v sau ny.


An ton, th m m : t t c cc dy m ng ph i c bao b c c n th n, cch xa cc ngu n i n, cc my c kh nng pht sng trnh tr ng h p b nhi u. Cc u n i ph i m b o ch t l ng, trnh tnh tr ng h th ng m ng b ch p ch n. ng chu n: h th ng cp ph i th c hi n ng chu n, m b o cho kh nng nng c p sau ny cng nh d dng cho vi c k t n i cc thi t b khc nhau c a cc nh s n xu t khc nhau. Tiu chu n qu c t dng cho cc h th ng m ng hi n nay l EIA/TIA 568B.
Updatesofts

 

 !

 

www.updatesofts.com

Ti t ki m v "linh ho t" (flexible): h th ng cp ph i c thi t k sao cho kinh t nh t, d dng trong vi c di chuy n cc tr m lm vi c v c kh nng m r ng sau ny.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Repeater l lo i thi t b ph n c ng n gi n nh t trong cc thi t b lin k t m ng, n c ho t ng trong t ng v t l c a m hnh h th ng m OSI. Repeater dng n i 2 m ng gi ng nhau ho c cc ph n m t m ng cng c m t nghi th c v m t c u hnh. Khi Repeater nh n c m t tn hi u t m t pha c a m ng th n s pht ti p vo pha kia c a m ng.

Repeater khng c x l tn hi u m n ch lo i b cc tn hi u mo, nhi u, khu ch i tn hi u b suy hao (v c pht v i kho ng cch xa) v khi ph c l i tn hi u ban u. Vi c s d ng Repeater lm tng thm chi u di c a m ng.

Hnh 6.2: Ho t

Hi n nay c hai lo i Repeater ang c s d ng l Repeater i n v Repeater i n quang. Repeater i n n i v i ng dy i n c hai pha c a n, n nh n tn hi u i n t m t pha v pht l i v pha kia. Khi m t m ng s d ng Repeater i n n i cc ph n c a m ng l i th c th lm tng kho ng cch c a m ng, nhng kho ng cch lun b h n ch b i m t kho ng cch t i a do tr c a tn hi u. V d v i

Updatesofts

Hnh 6.1: M hnh lin k t m ng c a Repeater.

ng c a b ti p s c trong m hnh OSI

www.updatesofts.com

m ng s d ng cp ng tr c 50 th kho ng cch t i a l 2.8 km, kho ng cch khng th ko thm cho d s d ng thm Repeater. Repeater i n quang lin k t v i m t u cp quang v m t u l cp i n, n chuy n m t tn hi u i n t cp i n ra tn hi u quang pht trn cp quang v ng c l i. Vi c s d ng Repeater i n quang cng lm tng thm chi u di c a m ng. Vi c s d ng Repeater khng thay i n i dung cc tn hi n i qua nn n ch c dng n i hai m ng c cng giao th c truy n thng (nh hai m ng Ethernet hay hai m ng Token ring) nhng khng th n i hai m ng c giao th c truy n thng khc nhau (nh m t m ng Ethernet v m t m ng Token ring). Thm n a Repeater khng lm thay i kh i l ng chuy n v n trn m ng nn vi c s d ng khng tnh ton n trn m ng l n s h n ch hi u nng c a m ng. Khi la ch n s d ng Repeater c n ch l a ch n lo i c t c chuy n v n ph h p v i t c c a m ng.

Bridge l m t thi t b c x l dng n i hai m ng gi ng nhau ho c khc nhau, n c th c dng v i cc m ng c cc giao th c khc nhau. C u n i ho t ng trn t ng lin k t d li u nn khng nh b ti p s c ph i pht l i t t c nh ng g n nh n c th c u n i c c cc gi tin c a t ng lin k t d li u trong m hnh OSI v x l chng tr c khi quy t nh c chuy n i hay khng. Khi nh n c cc gi tin Bridge ch n l c v ch chuy n nh ng gi tin m n th y c n thi t. i u ny lm cho Bridge tr nn c ch khi n i m t vi m ng v i nhau v cho php n ho t ng m t cch m m d o. th c hi n c i u ny trong Bridge m i u k t n i c m t b ng cc a ch cc tr m c k t n i vo pha , khi ho t ng c u n i xem xt m i gi tin n nh n c b ng cch c a ch c a ni g i v nh n v d a trn b ng a ch pha nh n c gi tin n quy t nh g i gi tin hay khng v b xung b ng a ch .

Updatesofts

Hnh 6.3: Ho t

ng c a Bridge

www.updatesofts.com

Khi c a ch ni g i Bridge ki m tra xem trong b ng a ch c a ph n m ng nh n c gi tin c a ch hay khng, n u khng c th Bridge t ng b xung b ng a ch (c ch c g i l t h c c a c u n i). Khi c a ch ni nh n Bridge ki m tra xem trong b ng a ch c a ph n m ng nh n c gi tin c a ch hay khng, n u c th Bridge s cho r ng l gi tin n i b thu c ph n m ng m gi tin n nn khng chuy n gi tin i, n u ng c l i th Bridge m i chuy n sang pha bn kia. y chng ta th y m t tr m khng c n thi t chuy n thng tin trn ton m ng m ch trn ph n m ng c tr m nh n m thi.

Hnh 6.4: Ho t

ng c a Bridge trong m hnh OSI

nh gi m t Bridge ng i ta a ra hai khi ni m : L c v chuy n v n. Qu trnh x l m i gi tin c g i l qu trnh l c trong t c l c th hi n tr c ti p kh nng ho t ng c a Bridge. T c chuy n v n c th hi n s gi tin/giy trong th hi n kh nng c a Bridge chuy n cc gi tin t m ng ny sang m ng khc. Hi n nay c hai lo i Bridge ang c s d ng l Bridge v n chuy n v Bridge bin d ch. Bridge v n chuy n dng n i hai m ng c c b cng s d ng m t giao th c truy n thng c a t ng lin k t d li u, tuy nhin m i m ng c th s d ng lo i dy n i khc nhau. Bridge v n chuy n khng c kh nng thay i c u trc cc gi tin m n nh n c m ch quan tm t i vi c xem xt v chuy n v n gi tin i. Bridge bin d ch dng n i hai m ng c c b c giao th c khc nhau n c kh nng chuy n m t gi tin thu c m ng ny sang gi tin thu c m ng kia tr c khi chuy n qua V d : Bridge bin d ch n i m t m ng Ethernet v m t m ng Token ring. Khi C u n i th c hi n nh m t nt token ring trn m ng Token ring v m t nt Enthernet trn m ng Ethernet. C u n i c th chuy n m t gi tin theo chu n ang s d ng trn m ng Enthernet sang chu n ang s d ng trn m ng Token ring. Tuy nhin ch y c u n i khng th chia m t gi tin ra lm nhi u gi tin cho nn ph i h n ch kch th c t i a cc gi tin ph h p v i c hai m ng. V d nh kch th c t i a

Updatesofts

www.updatesofts.com

c a gi tin trn m ng Ethernet l 1500 bytes v trn m ng Token ring l 6000 bytes do v y n u m t tr m trn m ng token ring g i m t gi tin cho tr m trn m ng Ethernet v i kch th c l n hn 1500 bytes th khi qua c u n i s l ng byte d s b ch t b .

Hnh 6.5: V d v Bridge bin d ch

Ng i ta s d ng Bridge trong cc tr ng h p sau : M r ng m ng hi n t i khi t t i kho ng cch t i a do Bridge sau khi s l gi tin pht l i gi tin trn ph n m ng cn l i nn tn hi u t t hn b ti p s c. Gi m b t t c ngh n m ng khi c qu nhi u tr m b ng cch s d ng Bridge, khi chng ta chia m ng ra thnh nhi u ph n b ng cc Bridge, cc gi tin trong n i b tng ph n m ng s khng c php qua ph n m ng khc. n i cc m ng c giao th c khc nhau. M t vi Bridge cn c kh nng l a ch n i t ng v n chuy n. N c th ch chuy n v n nh ng gi tin c a nh ng a ch xc nh. V d : cho php gi tin c a my A, B qua Bridge 1, gi tin c a my C, D qua Bridge 2.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 6.6 : Lin k t m ng v i 2 Bridge

M t s Bridge c ch t o thnh m t b ring bi t, ch c n n i dy v b t. Cc Bridge khc ch t o nh card chuyn dng c m vo my tnh, khi trn my tnh s s d ng ph n m m Bridge. Vi c k t h p ph n m m v i ph n c ng cho php uy n chuy n hn trong ho t ng c a Bridge.

Router l m t thi t b ho t ng trn t ng m ng, n c th tm c ng i t t nh t cho cc gi tin qua nhi u k t n i i t tr m g i thu c m ng u n tr m nh n thu c m ng cu i. Router c th c s d ng trong vi c n i nhi u m ng v i nhau v cho php cc gi tin c th i theo nhi u ng khc nhau t i ch.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 6.7: Ho t

ng c a Router.

Khc v i Bridge ho t ng trn t ng lin k t d li u nn Bridge ph i x l m i gi tin trn ng truy n th Router c a ch ring bi t v n ch ti p nh n v x l cc gi tin g i n n m thi. Khi m t tr m mu n g i gi tin qua Router th n ph i g i gi tin v i a ch tr c ti p c a Router (Trong gi tin ph i ch a cc thng tin khc v ch n) v khi gi tin n Router th Router m i x l v g i ti p. Khi x l m t gi tin Router ph i tm c ng i c a gi tin qua m ng. lm c i u Router ph i tm c ng i t t nh t trong m ng d a trn cc thng tin n c v m ng, thng th ng trn m i Router c m t b ng ch ng (Router table). D a trn d li u v Router g n v cc m ng trong lin m ng, Router tnh c b ng ch ng (Router table) t i u d a trn m t thu t ton xc nh tr c. Ng i ta phn chia Router thnh hai lo i l Router c ph thu c giao th c (The protocol dependent routers) v Router khng ph thu c vo giao th c (The protocol independent router) d a vo phng th c x l cc gi tin khi qua Router. Router c ph thu c giao th c: Ch th c hi n vi c tm ng v truy n gi tin t m ng ny sang m ng khc ch khng chuy n i phng cch ng gi c a gi tin cho nn c hai m ng ph i dng chung m t giao th c truy n thng. Router khng ph thu c vo giao th c: c th lin k t cc m ng dng giao th c truy n thng khc nhau v c th chuy n i gi tin c a giao th c ny sang gi tin

Updatesofts

www.updatesofts.com

c a giao th c kia, Router cng ch p nh n kch th c cc gi tin khc nhau (Router c th chia nh m t gi tin l n thnh nhi u gi tin nh tr c truy n trn m ng).

Hnh 6.8: Ho t

ng c a Router trong m hnh OSI

ngn ch n vi c m t mt s li u Router cn nh n bi t c ng no c th chuy n v n v ng ng chuy n v n khi ng b t c. Cc l do s d ng Router : Router c cc ph n m m l c u vi t hn l Bridge do cc gi tin mu n i qua Router c n ph i g i tr c ti p n n nn gi m c s l ng gi tin qua n. Router th ng c s d ng trong khi n i cc m ng thng qua cc ng dy thu bao t ti n do n khng truy n d ln ng truy n. Router c th dng trong m t lin m ng c nhi u vng, m i vng c giao th c ring bi t. Router c th xc nh c ng i an ton v t t nh t trong m ng nn ton c a thng tin c m b o hn. an

Trong m t m ng ph c h p khi cc gi tin lun chuy n cc ng c th gy nn tnh tr ng t c ngh n c a m ng th cc Router c th c ci t cc phng th c nh m trnh c t c ngh n.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 6.9: V d v b ng ch

ng (Routing table) c a Router.


 

l phng th c m m t Router c th n i v i cc Router khc qua chia s thng tin v m ng hi n co. Cc chng trnh ch y trn Router lun xy d ng b ng ch ng qua vi c trao i cc thng tin v i cc Router khc. Phng th c vc t kho ng cch : m i Router lun lun truy n i thng tin v b ng ch ng c a mnh trn m ng, thng qua cc Router khc s c p nh t ln b ng ch ng c a mnh. Phng th c tr ng thi tnh : Router ch truy n cc thng bo khi c pht hi n c s thay i trong m ng vch khi cc Routerkhc c p nh t l i b ng ch ng, thng tin truy n i khi th ng l thng tin v ng truy n.
 

RIP(Routing Information Protocol) c pht tri n b i Xerox Network system v s d ng SPX/IPX v TCP/IP. RIP ho t ng theo phng th c vc t kho ng cch. NLSP (Netware Link Service Protocol) c pht tri n b i Novell dng thay th RIP ho t ng theo phng th c vct kho ng cch, m i Router c bi t c u trc c a m ng v vi c truy n cc b ng ch ng gi m i.. OSPF (Open Shortest Path First) l m t ph n c a TCP/IP v i phng th c tr ng thi tnh, trong c xt t i u tin, gi ng truy n, m t truy n thng... OSPF-IS (Open System Interconnection Intermediate System to Intermediate System) l m t ph n c a TCP/IP v i phng th c tr ng thi tnh, trong c xt t i u tin, gi ng truy n, m t truy n thng...
Updatesofts


 

 

 

 

 

www.updatesofts.com

Gateway dng k t n i cc m ng khng thu n nh t ch ng h n nh cc m ng c c b v cc m ng my tnh l n (Mainframe), do cc m ng hon ton khng thu n nh t nn vi c chuy n i th c hi n trn c 7 t ng c a h th ng m OSI. Th ng c s d ng n i cc m ng LAN vo my tnh l n. Gateway c cc giao th c xc nh tr c th ng l nhi u giao th c, m t Gateway a giao th c th ng c ch t o nh cc Card c ch a cc b x l ring v ci t trn cc my tnh ho c thi t b chuyn bi t.

Hnh 6.10: Ho t

Ho t ng c a Gateway thng th ng ph c t p hn l Router nn thng su t c a n th ng ch m hn v th ng khng dng n i m ng LAN -LAN.

Hub th ng c dng n i m ng, thng qua nh ng v i cc my tnh d i d ng hnh sao. Ng i ta phn bi t cc Hub thnh 3 lo i nh sau sau :

Hub b ng (Passive Hub) : Hub b ng khng ch a cc linh ki n i n t v cng khng x l cc tn hi u d li u, n c ch c nng duy nh t l t h p cc tn hi u t m t s o n cp m ng. Kho ng cch gi a m t my tnh v Hub khng th l n hn m t n a kho ng cch t i a cho php gi a 2 my tnh trn m ng (v d kho ng cch t i a cho php gi a 2 my tnh c a m ng l 200m th kho ng cch t i a gi a m t my tnh v hub l 100m). Cc m ng ARCnet th ng dng Hub b ng. Hub ch ng (Active Hub) : Hub ch ng c cc linh ki n i n t c th khuy ch i v x l cc tn hi u i n t truy n gi a cc thi t b c a m ng. Qa trnh x l tn hi u c g i l ti sinh tn hi u, n lm cho tn hi u tr nn t t hn, t nh y c m v i l i do v y kho ng cch gi a cc thi t b c th tng ln. Tuy nhin nh ng u i m cng ko theo gi thnh c a Hub ch ng cao hn nhi u so v i Hub b ng. Cc m ng Token ring c xu h ng dng Hub ch ng.

Updatesofts

 

ng c a Gateway trong m hnh OSI

u c m c a n ng i ta lin k t

www.updatesofts.com

Hub thng minh (Intelligent Hub): cng l Hub ch ng nhng c thm cc ch c nng m i so v i lo i tr c, n c th c b vi x l c a mnh v b nh m qua n khng ch cho php i u khi n ho t ng thng qua cc chng trnh qu n tr m ng m n c th ho t ng nh b tm ng hay m t c u n i. N c th cho php tm ng cho gi tin r t nhanh trn cc c ng c a n, thay v pht l i gi tin trn m i c ng th n c th chuy n m ch pht trn m t c ng c th n i t i tr m ch.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Giao th c TCP/IP c pht tri n t m ng ARPANET v Internet v c dng nh giao th c m ng v v n chuy n trn m ng Internet. TCP (Transmission Control Protocol) l giao th c thu c t ng v n chuy n v IP (Internet Protocol) l giao th c thu c t ng m ng c a m hnh OSI. H giao th c TCP/IP hi n nay l giao th c c s d ng r ng ri nh t lin k t cc my tnh v cc m ng. Hi n nay cc my tnh c a h u h t cc m ng c th s d ng giao th c TCP/IP lin k t v i nhau thng qua nhi u h th ng m ng v i k thu t khc nhau. Giao th c TCP/IP th c ch t l m t h giao th c cho php cc h th ng m ng cng lm vi c v i nhau thng qua vi c cung c p phng ti n truy n thng lin m ng.

Nhi m v chnh c a giao th c IP l cung c p kh nng k t n i cc m ng con thnh lin k t m ng truy n d li u, vai tr c a IP l vai tr c a giao th c t ng m ng trong m hnh OSI. Giao th c IP l m t giao th c ki u khng lin k t (connectionlees) c ngha l khng c n c giai o n thi t l p lin k t tr c khi truy n d li u. S a ch ha nh danh cc tr m (host) trong lin m ng c g i l a ch IP 32 bits (32 bit IP address). M i giao di n trong 1 my c h tr giao th c IP u ph i c gn 1 a ch IP (m t my tnh c th g n v i nhi u m ng do v y c th c nhi u a ch IP). a ch IP g m 2 ph n: a ch m ng (netid) v a ch my (hostid). M i a ch IP c di 32 bits c tch thnh 4 vng (m i vng 1 byte), c th bi u th d i d ng th p phn, bt phn, th p l c phn hay nh phn. Cch vi t ph bi n nh t l dng k php th p phn c d u ch m (dotted decimal notation) tch cc vng. M c ch c a a ch IP l nh danh duy nh t cho m t my tnh b t k trn lin m ng. Do t ch c v l n c a cc m ng con (subnet) c a lin m ng c th khc nhau, ng i ta chia cc a ch IP thnh 5 l p, k hi u l A, B, C, D v E. Trong l p A, B, C ch a a ch c th gn c. L p D dnh ring cho l p k thu t multicasting. L p E c dnh nh ng ng d ng trong tng lai. Netid trong a ch m ng dng nh n d ng t ng m ng ring bi t. Cc m ng lin k t ph i c a ch m ng (netid) ring cho m i m ng. y cc bit u tin c a byte u tin c dng nh danh l p a ch (0 - l p A, 10 - l p B, 110 - l p C, 1110 - l p D v 11110 l p E). y ta xt c u trc c a cc l p C u trc c a cc a ch IP nh sau: a ch m ng (netid) l 1 Byte v a ch host (hostid) l 3 byte. a ch c th gn c l l p A, l p B, l p C

M ng l p A:

Updatesofts

www.updatesofts.com

M ng l p B: M ng l p C:

a ch m ng (netid) l 2 Byte v a ch m ng (netid) l 3 Byte v

a ch host (hostid) l 2 byte. a ch host (hostid) l 1 byte.

L p A cho php nh danh t i 126 m ng, v i t i a 16 tri u host trn m i m ng. L p ny c dng cho cc m ng c s tr m c c l n. L p B cho php nh danh t i 16384 m ng, v i t i a 65534 host trn m i m ng.

L p C cho php nh danh t i 2 tri u m ng, v i t i a 254 host trn m i m ng. L p ny c dng cho cc m ng c t tr m.

Hnh 7.1: C u trc cc l p

a ch IP

M ts a ch c tnh ch t c bi t: M t a ch c hostid = 0 c dng h ng t i m ng nh danh b i vng netid. Ng c l i, m t a ch c vng hostid g m ton s 1 c dng h ng t i t t c cc host n i vo m ng netid, v n u vng netid cng g m ton s 1 th n h ng t i t t c cc host trong lin m ng

Hnh 7.2: V d c u trc cc l p

a ch IP

C n lu r ng cc a ch IP c dng nh danh cc host v m ng t ng m ng c a m hnh OSI, v chng khng ph i l cc a ch v t l (hay a ch MAC) c a cc tr m trn m t m ng c c b (Ethernet, Token Ring.). Trong nhi u tr ng h p, m t m ng c th c chia thnh nhi u m ng con (subnet), lc c th a thm cc vng subnetid nh danh cc m ng con. Vng subnetid c l y t vng hostid, c th i v i l p A, B, C nh v d sau:

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 7.3: V d

a ch khi b sung vng subnetid

n v d li u dng trong IP c g i l gi tin (datagram), c khun d ng

Hnh 7.4: D ng th c c a gi tin IP

ngha c a thng s nh sau: VER (4 bits): ch version hi n hnh c a giao th c IP hi n c ci t, Vi c c ch s version cho php c cc trao i gi a cc h th ng s d ng version c v h th ng s d ng version m i. IHL (4 bits): ch di ph n u (Internet header Length) c a gi tin datagram, tnh theo n v t ( 32 bits). Tr ng ny b t bu t ph i c v ph n u IP c th c di thay i ty . di t i thi u l 5 t (20 bytes), di t i a l 15 t hay l 60 bytes. Type of service (8 bits): c t cc tham s v d ch v nh m thng bo cho m ng bi t d ch v no m gi tin mu n c s d ng, ch ng h n u tin, th i h n ch m tr , nng su t truy n v tin c y. Hnh sau cho bi t ngh c a tr ng 8 bits ny.

Precedence (3 bit): ch th v quy n u tin g i datagram, n c gi tr t 0 (gi tin bnh th ng) n 7 (gi tin ki m sot m ng). D (Delay) (1 bit): ch D = 0 gi tin c D = 1 gi tin tr yu c u trong tr bnh th ng tr th p

Updatesofts

www.updatesofts.com

T (Throughput) (1 bit): ch thng l ng yu c u s d ng truy n gi tin v i l a ch n truy n trn ng thng su t th p hay ng thng su t cao. T = 0 thng l ng bnh th ng v T = 1 thng l ng cao R (Reliability) (1 bit): ch R=0 R=1 tin c y yu c u

tin c y bnh th ng tin c y cao

Total Length (16 bits): ch di ton b gi tin, k c ph n u tnh theo n v byte v i chi u di t i a l 65535 bytes. Hi n nay gi i h n trn l r t l n nhng trong tng lai v i nh ng m ng Gigabit th cc gi tin c kch th c l n l c n thi t. Identification (16 bits): cng v i cc tham s khc (nh Source Address v Destination Address) tham s ny dng nh danh duy nh t cho m t datagram trong kho ng th i gian n v n cn trn lin m ng. Flags (3 bits): lin quan n s phn o n (fragment) cc datagram, Cc gi tin khi i trn ng i c th b phn thnh nhi u gi tin nh , trong tr ng h p b phn o n th tr ng Flags c dng i u khi n phn o n v ti l p ghp b d li u. Ty theo gi tr c a Flags s c ngha l gi tin s khng phn o n, c th phn o n hay l gi tin phn o n cu i cng. Tr ng Fragment Offset cho bi t v tr d li u thu c phn o n tng ng v i o n b t u c a gi d li u g c. ngha c th c a tr ng Flags l:

bit 0: reserved - cha s d ng, lun l y gi tr 0. bit 1: (DF) = 0 (May Fragment) = 1 (Don't Fragment) bit 2: (MF) = 0 (Last Fragment) = 1 (More Fragments) Fragment Offset (13 bits): ch v tr c a o n (fragment) trong datagram tnh theo n v 8 bytes, c ngha l ph n d li u m i gi tin (tr gi tin cu i cng) ph i ch a m t vng d li u c di l b i s c a 8 bytes. i u ny c ngha l ph i nhn gi tr c a Fragment offset v i 8 tnh ra l ch byte. Time to Live (8 bits): qui nh th i gian t n t i (tnh b ng giy) c a gi tin trong m ng trnh tnh tr ng m t gi tin b qu n trn m ng. Th i gian ny c cho b i tr m g i v c gi m i (th ng qui c l 1 n v ) khi datagram i qua m i router c a lin m ng. Th i l ng ny gi m xu ng t i m i router v i m c ch gi i h n th i gian t n t i c a cc gi tin v k t thc nh ng l n l p l i v h n trn m ng. Sau y l 1 s i u c n lu v tr ng Time To Live:
Updatesofts

www.updatesofts.com

Nt trung gian c a m ng khng c g i 1 gi tin m tr ng ny c gi tr = 0. M t giao th c c th n nh Time To Live nguyn trn m ng trong ph m vi m r ng. M t gi tr c nh t i thi u ph i th c hi n cu c ra tm ti ng t t.

l n cho m ng ho t

Protocol (8 bits): ch giao th c t ng trn k ti p s nh n vng d li u tr m ch c gi tr (hi n t i th ng l TCP ho c UDP c ci t trn IP). V d : tr ng l 6, c gi tr tr ng l 17 Header Checksum (16 bits): M ki m sot l i c a header gi tin IP. Source Address (32 bits): a ch c a my ngu n. a ch c a my ch

Destination Address (32 bits): Options ( di thay t ng chng trnh).

i): khai bo cc l a ch n do ng i g i yu c u (tu theo m, c dng m b o cho ph n header

Padding ( di thay i): Vng lun k t thc m t m c 32 bits.

Data ( di thay i): Trn m t m ng c c b nh v y, hai tr m ch c th lin l c v i nhau n u chng bi t a ch v t l c a nhau. Nh v y v n t ra l ph i th c hi n nh x gi a a ch IP (32 bits) v a ch v t l (48 bits) c a m t tr m.

m ng v i giao th c IP ho t ng c t t ng i ta c n m t s giao th c b sung, cc giao th c ny u khng ph i l b ph n c a giao th c IP v giao th c IP s dng n chng khi c n. Giao th c ARP (Address Resolution Protocol): y c n lu r ng cc a ch IP c dng nh danh cc host v m ng t ng m ng c a m hnh OSI, v chng khng ph i l cc a ch v t l (hay a ch MAC) c a cc tr m trn m t m ng c c b (Ethernet, Token Ring.). Trn m t m ng c c b hai tr m ch c th lin l c v i nhau n u chng bi t a ch v t l c a nhau. Nh v y v n t ra l ph i tm c nh x gi a a ch IP (32 bits) v a ch v t l c a m t tr m. Giao th c ARP c xy d ng tm a ch v t l t a ch IP khi c n thi t. Giao th c RARP (Reverse Address Resolution Protocol): L giao th c ng c v i giao th c ARP. Giao th c RARP c dng tm a ch IP t a ch v t l. Giao th c ICMP (Internet Control Message Protocol): Giao th c ny th c hi n truy n cc thng bo i u khi n (bo co v cc tnh tr ng cc l i trn m ng.) gi a cc gateway ho c m t nt c a lin m ng. Tnh tr ng l i c th l: m t gi tin IP khng th t i ch c a n, ho c m t router khng b nh m lu v chuy n m t gi tin IP, M t thng bo ICMP c t o v chuy n cho IP. IP s "b c"
Updatesofts

www.updatesofts.com

(encapsulate) thng bo v i m t IP header v truy n ch.

n cho router ho c tr m

Khi giao th c IP c kh i ng n tr thnh m t th c th t n t i trong my tnh v b t u th c hi n nh ng ch c nng c a mnh, lc th c th IP l c u thnh c a t ng m ng, nh n yu c u t cc t ng trn n v g i yu c u xu ng cc t ng d i n. i v i th c th IP cc b c sau y: my ngu n, khi nh n c m t yu c u g i t t ng trn, n th c hi n

T o m t IP datagram d a trn tham s nh n c. Tnh checksum v ghp vo header c a gi tin. Ra quy t gateway s nh ch n ng: ho c l tr m ch n m trn cng m ng ho c m t c ch n cho ch ng ti p theo. truy n qua m ng. ng tc sau:

Chuy n gi tin xu ng t ng d i

i v i router, khi nh n c m t gi tin i qua, n th c hi n cc 1) Tnh chesksum, n u sai th lo i b gi tin.

2) Gi m gi tr tham s Time - to Live. n u th i gian h t th lo i b gi tin. 3) Ra quy t nh ch n ng.

4) Phn o n gi tin, n u c n. 5) Ki n t o l i IP header, bao g m gi tr m i c a cc vng Time - to -Live, Fragmentation v Checksum. 6) Chuy n datagram xu ng t ng d i chuy n qua m ng. tr m ch, n s th c hi n b i cc

Cu i cng khi m t datagram nh n b i m t th c th IP cng vi c sau: 1) Tnh checksum. N u sai th lo i b gi tin.

2) T p h p cc o n c a gi tin (n u c phn o n) 3) Chuy n d li u v cc tham s

i u khi n ln t ng trn.

TCP l m t giao th c "c lin k t" (connection - oriented), ngha l c n ph i thi t l p lin k t gi a hai th c th TCP tr c khi chng trao i d li u v i nhau. M t ti n trnh ng

Updatesofts

"

 

 

 "

www.updatesofts.com

d ng trong m t my tnh truy nh p vo cc d ch v c a giao th c TCP thng qua m t c ng (port) c a TCP. S hi u c ng TCP c th hi n b i 2 bytes.

Hnh 7.5: C ng truy nh p d ch v TCP

M t c ng TCP k t h p v i a ch IP t o thnh m t u n i TCP/IP (socket) duy nh t trong lin m ng. D ch v TCP c cung c p nh m t lin k t logic gi a m t c p u n i TCP/IP. M t u n i TCP/IP c th tham gia nhi u lin k t v i cc u n i TCP/IP xa khc nhau. Tr c khi truy n d li u gi a 2 tr m c n ph i thi t l p m t lin k t TCP gi a chng v khi khng cn nhu c u truy n d li u th lin k t s c gi i phng. Cc th c th c a t ng trn s d ng giao th c TCP thng qua cc hm g i (function calls) trong c cc hm yu c u yu c u, tr l i. Trong m i hm cn c cc tham s dnh cho vi c trao i d li u. Cc b c th c hi n thi t l p m t lin k t TCP/IP: Thi t l p m t lin k t m i c th c m theo m t trong 2 phng th c: ch ng (active) ho c b ng (passive). Phng th c b ng, ng i s d ng yu c u TCP ch i m t yu c u lin k t g i n t xa thng qua m t u n i TCP/IP (t i ch ). Ng i s d ng dng hm passive Open c khai bo c ng TCP v cc thng s khc (m c u tin, m c an ton) V i phng th c ch ng, ng i s d ng yu c u TCP m m t lin k t v i m t m t u n i TCP/IP xa. Lin k t s c xc l p n u c m t hm Passive Open tng ng c th c hi n t i u n i TCP/IP xa .


Reserved

Updatesofts

 

www.updatesofts.com

5 7 9 11 13 15 17 20 21 23 25 37 53 102 103 104 111 139 160 - 223

Remote job entry Echo Discard Systat Daytime Nestat Quotd (quote odd day ftp-data ftp (control) Telnet SMTP Time Name Server ISO - TSAP X.400 X.400 Sending Sun RPC Net BIOS Session source Reserved c nh n hai thng s tr l i t TCP.

Khi ng i s d ng g i i m t yu c u m lin k t s

Thng s Open ID c TCP tr l i ngay l p t c gn cho m t lin k t c c b (local connection name) cho lin k t c yu c u. Thng s ny v sau c dng tham chi u t i lin k t . (Trong tr ng h p n u TCP khng th thi t l p c lin k t yu c u th n ph i g i tham s Open Failure thng bo.) Khi TCP thi t l p c lin k t yu c u n g i tham s Open Sucsess c dng thng bo lin k t c thi t l p thnh cng. Thng bo ny d c chuy n n trong c hai tr ng h p b ng v ch ng. Sau khi m t lin k t c m , vi c truy n d li u trn lin k t c th c th c hi n.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Cc b c th c hi n khi truy n v nh n d li u: Sau khi xc l p c lin k t ng i s d ng g i v nh n d li u. Vi c g i v nh n d li u thng qua cc hm Send v receive. Hm Send: D li u c g i xu ng TCP theo cc kh i (block). Khi nh n c m t kh i d li u, TCP s lu tr trong b m (buffer). N u c PUSH c d ng th ton b d li u trong b m c g i, k c kh i d li u m i n s c g i i. Ng c l i c PUSH khng c d ng th d li u c gi l i trong b m v s g i i khi c c h i thch h p (ch ng h n ch thm d li u n a g i i v i hi u qu hn). Hm reveive: tr m ch d li u s c TCP lu trong b mg nv i m i lin k t. N u d li u c nh d u v i m t c PUSH th ton b d li u trong b m (k c cc d li u c lu t tr c) s c chuy n ln cho ng i s d ng. Cn n u d li u n khng c nh d u v i c PUSH th TCP ch t i khi thch h p m i chuy n d li u v i m c tiu tng hi u qu h th ng. Ni chung vi c nh n v giao d li u cho ng i s d ng ch c a TCP ph thu c vo vi c ci t c th . Tr ng h p c n chuy n g p d li u cho ng i s d ng th c th dng c URGENT v nh d u d li u b ng bit URG bo cho ng i s d ng c n ph i s l kh n c p d li u . Cc b c th c hi n khi ng m t lin k t: Vi c ng m t lin k t khi khng c n thi t c th c hin theo m t trong hai cch: dng hm Close ho c dng hm Abort. Hm Close: yu c u ng lin k t m t cch bnh th ng. C ngha l vi c truy n d li u trn lin k t hon t t. Khi nh n c m t hm Close TCP s truy n i t t c d li u cn trong b m thng bo r ng n ng lin k t. Lu r ng khi m t ng i s d ng g i i m t hm Close th n v n ph i ti p t c nh n d li u n trn lin k t cho n khi TCP bo cho pha bn kia bi t v vi c ng lin k t v chuy n giao h t t t c d li u cho ng i s d ng c a mnh. Hm Abort: Ng i s d ng c th ng m t lin k t b t v s khng ch p nh n d li u qua lin k t n a. Do v y d li u c th b m t i khi ang c truy n i. TCP bo cho TCP xa bi t r ng lin k t c h y b v TCP xa s thng bo cho ng i s d ng ca mnh. M t s hm khc c a TCP: Hm Status: cho php ng i s d ng yu c u cho bi t tr ng thi c a m t lin k t c th , khi TCP cung c p thng tin cho ng i s d ng. Hm Error: thng bo cho ng i s d ng TCP v cc yu c u d ch v b t h p l lin quan n m t lin k t c tn cho tr c ho c v cc l i lin quan n mi tr ng.

Updatesofts

www.updatesofts.com

n v d li u s d ng trong TCP c g i l segment ( o n d li u), c cc tham s v i ngha nh sau:

Hnh 7.5: D ng th c c a segment TCP

Source Por (16 bits): S hi u c ng TCP c a tr m ngu n. Destination Port (16 bit): S hi u c ng TCP c a tr m ch. Sequence Number (32 bit): s hi u c a byte u tin c a segment tr khi bit SYN c thi t l p. N y bit SYN c thi t l p th Sequence Number l s hi u tu n t kh i u (ISN) v byte d li u u tin l ISN+1. Acknowledgment Number (32 bit): s hi u c a segment ti p theo m tr m ngu n ang ch nh n. Ng m bo nh n t t (cc) segment m tr m ch g i cho tr m ngu n. Data offset (4 bit): s l ng b i c a 32 bit (32 bit words) trong TCP header (tham s ny ch ra v tr b t u c a ngu n d li u). Reserved (6 bit): dnh dng trong tng lai

Control bit (cc bit i u khi n): URG: Vng con tr kh n (Ucgent Poiter) c hi u l c. ACK: Vng bo nh n (ACK number) c hi u l c. PSH: Ch c nng PUSH. RST: Kh i SYN: ng l i (reset) lin k t.

ng b ha s hi u tu n t (sequence number).

FIN: Khng cn d li u t tr m ngu n.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Window (16 bit): c p pht credit ki m sot ngu n d li u (c ch c a s ). y chnh l s l ng cc byte d li u, b t u t byte c ch ra trong vng ACK number, m tr m ngu n san sng nh n. Checksum (16 bit): m ki m sot l i cho ton b segment (header + data) Urgemt Poiter (16 bit): con tr ny tr t i s hi u tu n t c a byte i theo sau d li u kh n. Vng ny ch c hi u l c khi bit URG c thi t l p. Options ( di thay i): khai bo cc option c a TCP, trong c c a vng TCP data trong m t segment. di t i a

Paddinh ( di thay i): ph n chn thm vo header m b o ph n header lun k t thc m t m c 32 bit. Ph n thm ny g m ton s 0. TCP data ( di thay i): ch a d li u c a t ng trn, c di t i a ng m nh l 536 byte. Gi tr ny c th i u ch nh b ng cch khai bo trong vng options.

UDP (User Datagram Protocol) l giao th c theo phng th c khng lin k t c s d ng thay th cho TCP trn IP theo yu c u c a t ng ng d ng. Khc v i TCP, UDP khng c cc ch c nng thi t l p v k t thc lin k t. Tng t nh IP, n cng khng cung c p c ch bo nh n (acknowledgment), khng s p x p tu n t cc gi tin (datagram) n v c th d n n tnh tr ng m t ho c trng d li u m khng c c ch thng bo l i cho ng i g i. Qua ta th y UDP cung c p cc d ch v v n chuy n khng tin c y nh trong TCP. Khun d ng UDP datagram c m t v i cc vng tham s TCP segment. n gi n hn nhi u so v i

Hnh 7.7: D ng th c c a gi tin UDP

UDP cng cung c p c ch gn v qu n l cc s hi u c ng (port number) nh danh duy nh t cho cc ng d ng ch y trn m t tr m c a m ng. Do t ch c nng ph c t p nn UDP th ng c xu th ho t ng nhanh hn so v i TCP. N th ng c dng cho cc ng khng i h i tin c y cao trong giao v n.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 7.8: M hnh quan h h giao th c TCP/IP

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hi n nay trn th gi i c nhi u d ch v dnh cho vi c chuy n thng tin t khu v c ny sang khu v c khc nh m lin k t cc m ng LAN c a cc khu v c khc nhau l i. c c nh ng lin k t nh v y ng i ta th ng s d ng cc d ch v c a cc m ng di n r ng. Hi n nay trong khi giao th c truy n thng c b n c a LAN l Ethernet, Token Ring th giao th c dng tng n i cc LAN thng th ng d a trn chu n TCP/IP. Ngy nay khi cc d ng k t n i c xu h ng ngy cng a d ng v phn tn cho nn cc m ng WAN ang thin v truy n theo n v t p tin thay v truy n m t l n x l. C nhi u cch phn lo i m ng di n r ng, y n u phn lo i theo phng php truy n thng tin th c th chia thnh 3 lo i m ng nh sau: M ng chuy n m ch (Circuit Swiching Network) M ng thu bao (Leased lines Network) M ng chuy n gi tin (Packet Switching Network)

th c hi n c vi c lin k t gi a hai i m nt, m t ng n i gi a i m nt ny v im nt kia c thi t l p trong m ng th hi n d i d ng cu c g i thng qua cc thi t b chuy n m ch.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 8.1: M hnh m ng chuy n m ch

M t v d c a m ng chuy n m ch l ho t ng c a m ng i n tho i, cc thu bao khi bi t s c a nhau c th g i cho nhau v c m t ng n i v t l t m th i c thi t l p gi a hai thu bao. V i m hnh ny m i ng u c th m t ng b t k khc, thng qua nh ng ng n i v cc thi t b chuyn dng ng i ta c th lin k t m t ng t m th i t ni g i t i ni nh n m t ng n i v t l, ng n i trn duy tr trong su t phin lm vi c v ch gi i phng sau khi phin lm vi c k t thc. th c hi n m t phin lm vi c c n c cc th t c y cho vi c thi t l p lin k t trong c vi c thng bo cho m ng bi t a ch c a nt nh n. Hi n nay c 2 lo i m ng chuy n m ch l chuy n m ch tng t (analog) v chuy n m ch s (digital) Chuy n m ch tng t (Analog): Vi c chuy n d li u qua m ng chuy n m ch tng t c th c hi n qua m ng i n tho i. Cc tr m s d ng m t thi t b c tn l modem, thi t b ny s chuy n cc tn hi u s t my tnh sao tn hi u tu n t c tr truy n i trn m ng i n tho i v ng c l i.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 8.2: M hnh chuy n m ch tng t

Khi s d ng ng truy n i n tho i truy n s li u th cc chu n c a modem v cc tnh ch t c a n s quy t nh t c c a ng truy n. Cng v i cc k thu t chuy n i tn hi u cc tnh nng m i nh nn tn hi u cho php nng t c truy n d li u ln r t cao. Lo i T c (bps) Bell 212A CCITT V22 CCITT V22 bis CCITT V32 CCITT V32 bis 1200 1200 2400 9600 14400 MNP Class 5 MNP Class 5, V42 bis MNP Class 5, V42 bis 2400 - 3600 9600 - 19200 14400 - 33600 Lo i nn T c (bps) th c t

Hnh 8.3: B ng k thu t modem

Cc k thu t nn th ng dng l MNP Class 5 v V42 bis, MNP Class 5 cho php nn v i t l 1.5:1 v V42 bis nn v i t l 2:1. Tuy nhin trn th c t t l nn c th thay i d a vo d ng d li u c truy n. Chuy n m ch s (Digital): ng truy n chuy n m ch s l n u tin c AT&T thi u vo cu i 1980 khi AT&T gi i thi u m ng chuy n m ch s Acnet v i ng truy n 56 kbs. Vi c s d ng ng chuy n m ch s cng i h i s d ng thi t b ph c v truy n d li u s (Data Service Unit - DSU) vo v tr modem trong chuy n m ch tng t . Thi t b ph c v truy n d li u s c nhi m v chuy n cc tn hi u s n chi u (unipolar) t my tnh ra thnh tn hi u s hai chi u (bipolar) truy n trn ng truy n.

Hnh 8.3: M hnh chuy n m ch s

Updatesofts

www.updatesofts.com

M ng chuy n m ch s cho php ng i s d ng nng cao t c truy n ( y do khc bi t gi a k thu t truy n s v k thu t truy n tng t nn hi u nng c a truy n m ch s cao hn nhi u so v i truy n tng t cho d cng t c ), an ton. Vo nm 1991 AT&T gi i thi u m ng chuy n m ch s c t c 384 Kbps. Ng i ta c th dng m ng chuy n m ch s t o cc lin k t gi a cc m ng LAN v lm cc ng truy n d phng.

V i k thu t chuy n m ch gi a cc nt c a m ng (tng t ho c s ) c m t s l ng l n ng dy truy n d li u, v i m i ng dy trong m t th i i m ch c nhi u nh t m t phin giao d ch, khi s l ng cc tr m s d ng tng cao ng i ta nh n th y vi c s d ng m ng chuy n m ch tr nn khng kinh t . gi m b t s l ng cc ng dy k t n i gi a cc nt m ng ng i ta a ra m t k thu t g i l ghp knh.

Hnh 8.4: M hnh ghp knh

M hnh c m t nh sau: t i m t nt ng i ta t p h p cc tn hi u trn c a nhi u ng i s d ng ghp l i truy n trn m t knh n i duy nh t n cc nt khc, t i nt cu i ng i ta phn knh ghp ra thnh cc knh ring bi t v truy n t i cc ng i nh n. C hai phng th c ghp knh chnh l ghp knh theo t n s v ghp knh theo th i gian, hai phng th c ny tng ng v i m ng thu bao tu n t v m ng thu bao k thu t s . trong th i gian hi n nay m ng thu bao k thu t s s d ng k thu t ghp knh theo th i gian v i ng truy n T ang c s d ng ngy m t r ng ri v d n d n thay th m ng thu bao tu n t .

s d ng phng th c ghp knh theo t n s gi a cc nt c a m ng c lin k t b i ng truy n bng t n r ng. Bng t n ny c chia thnh nhi u knh con c phn bi t b i t n s khc nhau. Khi truy n d li u, m i knh truy n t ng i s d ng n nt s c chuy n thnh m t knh con v i t n s xc nh v c truy n thng qua b ghp knh n nt cu i v t i y n c tch ra thnh knh ring bi t truy n t i ng i nh n. Theo cc chu n c a CCITT c cc phng th c ghp knh cho php ghp 12, 60, 300 knh n. Ng i ta c th dng ng thu bao tu n t (Analog) n i gi a my c a ng i s d ng t i nt m ng thu bao g n nh t. Khi my c a ng i s d ng g i d li u th knh d li u c

Updatesofts

 

www.updatesofts.com

ghp v i cc knh khc v truy n trn ng truy n t i nt ch v c phn ra thnh knh ring bi t tr c khi g i t i my c a ng i s d ng. ng n i gi a my tr m c a ng i s d ng t i nt m ng thu bao cng gi ng nh m ng chuy n m ch tu n t s d ng ng dy i n tho i v i cc k thu t chuy n i tn hi u nh V22, V22 bis, V32, V32 bis, cc k thu t nn V42 bis, MNP class 5.

Khc v i phng th c ghp knh theo t n s , phng th c ghp knh theo th i gian chia m t chu k th i gian ho t ng c a ng truy n tr c thnh nhi u kho ng nh v m i knh tuy n d li u c m t kho ng. Sau khi ghp knh l i thnh m t knh chung d li u c truy n i tng t nh phng th c ghp knh theo t n s . Ng i ta dng ng thu bao l ng truy n k thu t s n i gi a my c a ng i s d ng t i nt m ng thu bao g n nh t. Hi n nay ng i ta c cc ng truy n thu bao nh sau : ng T1 v i t c 1.544 Mbps n bao g m 24 knh v p t c i u khi n trong 1 giy.

M ng chuy n m ch gi ho t ng theo nguyn t c sau : Khi m t tr m trn m ng c n g i d li u n c n ph i ng d li u thnh t ng gi tin, cc gi tin c i trn m ng t nt ny t i nt khc t i khi n c ch. Do vi c s d ng k thu t trn nn khi m t tr m khng g i tin th m i ti nguyn c a m ng s dnh cho cc tr m khc, do v y m ng ti t ki m c cc ti nguyn v c th s d ng chng m t cch t t nh t. Ng i ta chia cc phng th c chuy n m ch gi ra lm 2 phng th c: Phng th c chuy n m ch gi theo s r i r c. nh.

Phng th c chuy n m ch gi theo ng i xc

V i phng th c chuy n m ch gi theo s r i r c cc gi tin c chuy n i trn m ng m t cch c l p, m i gi tin u c mang a ch n i g i v ni nh n. M i nt trong m ng khi ti p nh n gi tin s quy t nh xenm ng i c a gi tin ph thu c vo thu t ton tm ng t i nt v nh ng thng tin v m ng m nt c. Vi c truy n theo phng th c ny cho ta s m m d o nh t nh do ng i v i m i gi tin tr nn m m d o tuy nhin i u ny yu c u m t s l ng tnh ton r t l n t i m i nt nn hi n nay ph n l n cc m ng chuy n sang dng phng chuy n m ch gi theo ng i xc nh.

Updatesofts

64 kbps v 8000 bits

www.updatesofts.com

Hnh 8.5: V d phng th c s

r i r c.

Phng th c chuy n m ch gi theo ng i xc

nh:

Tr c khi truy n d li u m t ng i (hay cn g i l ng i o) c thi t l p gi a tr m g i v tr m nh n thng qua cc nt c a m ng. ng i trn mang s hi u phn bi t v i cc ng i khc, sau cc gi tin c g i i theo ng thi t l p t i ch, cc gi tin mang s hi u c ng o c th c nh n bi t khi qua cc nt. i u ny khi n cho vi c tnh ton ng i cho phin lin l c ch c n th c hi n m t l n.

Hnh 8.6: V d phng th c ng i xc

nh

c CCITT cng b l n u tin vo 1970 lc lnh v c vi n thng l n vo th gi i truy n d li u v i cc c tnh:

X25 cung c p quy trnh ki m sot lu ng gi a cc u cu i em l i ch t lng ng truy n cao cho d ch t lng ng dy truy n khng cao. X25 c thi t k cho c truy n thng chuy n m ch l n truy n thng ki u i m n i i m. c quan tm v tham gia nhanh chng trn ton c u.

Updatesofts

u tin tham gia

www.updatesofts.com

Trong X25 c ch c nng d n knh (multiplexing) i v i lin k t logic (virtual circuits) ch lm nhi m v ki m sot l i cho cc frame i qua. i u ny lm tng ph c t p trong vi c ph i h p cc th t c gi a hai t ng k nhau, d n n thng l ng b h n ch do t ng ph x l m i gi tin tng ln. X25 ki m tra l i t i m i nt tr c khi truy n ti p, i u ny lm cho ng truy n ch ch t l ng r t cao g n nh phi l i. Tuy nhin do v y kh i l ng tch ton t i m i nt kh l n, i v i nh ng ng truy n c a nh ng nm 1970 th i u l c n thi t nhng hi n nay khi k thu t truy n d n t c nh ng ti n b r t cao th vi c tr nn lng ph
!

   

M i gi tin trong m ng g i l Frame, do v y m ng g i l Frame relay. c i m khc bi t gi a m ng Frame Relay v m ng X25 m ng Frame Relay l ch ki m tra l i t i hai tr m g i v tr m nh n cn trong qu trnh chuy n v n qua cc nt trung gian gi tin s khng c ki m l i n a. Do v y th i gian x l trn m i nt nhanh hn, tuy nhin khi c l i th gi tin ph i c pht l i t tr m u. V i an ton cao c a ng truy n hi n nay th chi ph vi c pht l i ch chi m m t t l nh n u so v i kh i l ng tnh ton c gi m i t i cc nt nn m ng Frame Relay ti t ki m c ti nguyn c a m ng hn so v i m ng X25. Frame relay khng ch l m t k thu t m cn l th hi n m t phng php t ch c m i. V i nguyn l l truy n m ch gi nhng cc thao tc ki m sot gi a cc u cu i gi m ng k K thu t Frame Relay cho php thng lu ng t i a t t i 2Mbps v hi n nay n ang cung c p cc gi i php tng n i cc m ng c c b LAN trong m t ki n trc xng s ng t o nn mi tr ng cho ng d ng multimedia.
!
 

Hi n nay k thu t Cell Relay d a trn phng th c truy n thng khng ng b (ATM) c th cho php thng lng hng trm Mbps. n v d li u dng trong ATM c g i l t bo (cell). cc t bo trong ATM c di c nh l 53 bytes, trong 5 bytes dnh cho ph n ch a thng tin i u khi n (cell header) v 48 bytes ch a d li u c a t ng trn. Trong k thu t ATM, cc t bo ch a cc ki u d li u khc nhau c ghp knh t i m t ng d n chung c g i l ng d n o (virtual path). Trong ng d n o c th g m nhi u knh o (virtual chanell) khc nhau, m i knh o c s d ng b i m t ng dung no t i m t th i i m. ATM k t h p nh ng c tnh t t nh t c a d ng chuy n m ch lin t c v d ng chuy n m ch gi, n c th k t h p d i thng linh ho t v kh nng chuy n ti p cao t c v c kh nng qu n l ng th i d li u s , ti ng ni, hnh nh v multimedia tng tc. M c tiu c a k thu t ATM l nh m cung c p m t m ng d n knh, v chuy n m ch t c cao, tr nh dp ng cho cc d ng truy n thng a phng ti n (multimecdia) Chuy n m ch cell c n thi t cho vi c cung c p cc k t n i i h i bng thng cao, tnh tr ng t t ngh n th p, h tr cho l p d ch v tch h p lu thng d li u m thanh hnh nh. c tnh t c cao l c tnh n i b t nh t c a ATM.

Updatesofts

 

www.updatesofts.com

ATM s d ng c c u chuy n m ch c bi t: ma tr n nh phn cc thnh t chuy n m ch (a matrix of binary switching elements) v n hnh lu thng. Kh nng v h ng (scalability) l m t c tnh c a c c u chuy n m ch ATM. c tnh ny tng ph n tr c ti p v i nh ng g di n ra khi cc tr m cu i c thm vo m t thi t b lin m ng nh router. Cc router c nng su t t ng c nh c chia cho cc tr m cu i c k t n i v i chng. Khi s l ng tr m cu i gia tng, nng su t c a router tng thch cho tr m cu i thu nh l i. Khi c c u ATM m r ng, m i thi t b thu tr m cu i, b ng con ng c a chnh n i qua b chuy n m ch b ng cch cho m i tr m cu i bng thng ch nh. Bng thng r ng c ch nh c a ATM v i c tnh c th xc nh n khi n n tr thnh m t k thu t tuy t h o dng cho b t k ni no trong m ng c c b c a doanh nghi p. Nh tn g i c a n ch r, k thu t ATM s d ng phng php truy n khng ng b (asynchronouns) cc t bo t ngu n t i ch c a chng. Trong khi , t ng v t l ng i ta c th s d ng cc k thu t truy n thng ng b nh SDH (ho c SONET). Nh n th c c v tr cha th thay th c (t nh t cho n nh ng nm u c a th k 21) c a k thu t ATM, h u h t cc hng kh ng l v my tnh v truy n thng nh IBM, ATT, Digital, Hewlett - Packard, Cisco Systems, Cabletron, Bay Network,... u ang quan tm c bi t n dng s n ph m h ng n ATM c a mnh tung ra th tr ng. C th k ra y m t s s n ph m nh DEC 900 Multiwitch, IBM 8250 hub, Cisco 7000 rounter, Cablectron, ATM module for MMAC hub. Nhn chung th tr ng ATM si ng do nhu c u th c s c a cc ng d ng a phng ti n. S nh p cu c ngy m t ng c a cc hng s n xu t lm gi m ng k gi bn c a cc s n ph m lo i ny, t cng m r ng thm th tr ng. Ngay Vi t Nam, cc d n l n v m ng tin h c u c thi t k v i h t ng ch p nh n c v i cng ngh ATM trong tng lai.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hi n nay trn th gi i c r t nhi u m ng my tnh, chng c s d ng ph c v cho nhi u lnh v c khc nhau nh nghin c u khoa h c, truy n d li u, kinh doanh. V v y nn cc m ng ny cng r t a d ng v ch ng lo i. Trong ph n ny ta xem xt m t s m ng LAN v WAN thng d ng.

c a ra b i hng Novell t nh ng nm 80 v c s d ng nhi u trong cc m ng c c b v i s l ng c tnh hi n nay vo kho ng 50 -60%. H i u hnh m ng Novell NetWare l m t h i u hnh c an ton cao c bi t l v i cc m ng c nhi u ng i s d ng. H i u hnh m ng Netware kh ph c t p l p t v qu n l nhng n l m t h i u hnh m ng ang c dng ph bi n nh t hi n nay. H i u hnh m ng Novell NetWare c thi t k nh m t h th ng m ng client-server trong cc my tnh c chia thnh hai lo i: Nh ng my tnh cung c p ti nguyn cho m ng g i l server hay cn g i l my ch m ng. My s d ng ti nguyn m ng g i l clients hay cn g i l tr m lm vi c. Cc server (File server) c a Netware khng ch y DOS m b n thn Netware l m t h i u hnh cho server i u gi i phng Netware ra kh i nh ng h n ch c a DOS. Server c a Netware dng m t c u trc hi u qu hn DOS t ch c cc t p tin v th m c, v i Netware, chng ta c th chia m i a thnh m t ho c nhi u t p a (volumes), tng t nh cc a logic c a DOS. Cc t p a c a Novell c tn ch khng ph i l ch ci. Tuy nhin, truy c p m t t p a c a Netware t m t tr m lm vi c ch y DOS, m t ch ci c gn cho t p a. V i cc h i u hnh Netware 3.x v 4.x cc server ph i c dnh ring, trong chng ta khng th dng m t file server lm thm vi c ca Workstation, tuy i u t n km hn v ph i mua m t my tnh lm server nhng n c hi u qu hn v my tnh server c th t p trung ph c v m ng. Cn v i Netware 2.x th c th la ch n trong m t file server c th lm vi c nh m t Workstation nh hai ti n trnh Server v Workstation tch t i nhau hon ton. Cc tr m lm vi c trn m t m ng Netware c th l cc my tnh DOS, ch y OS/2 ho c cc my Macintosh. N u m ng v a c my PC v Macintosh th Netware c th l s l a ch n t t. T t c cc phin b n c a Netware u c c trng c g i l tnh ch u ng sai h ng c a h (System Fault Tolerance SFT) c thi t k gi cho m ng v n ch y ngay c khi ph n c ng c sai h ng. NetWare l m t h i u hnh nhng khng ph i l m t h i u hnh a nng m t p trung ch y u cho cc ng d ng truy xu t ti nguyn trn m ng, n c m t t p h p xc nh san

Updatesofts

www.updatesofts.com

cc d ch v dnh cho ng i s d ng. T i y Novell NetWare c m t h th ng cc yu c u v tr l i m Client v Server u hi u, n bao g m: Nhm chng trnh trn my ng i dng: H i u hnh tr m, cc giao di n cho php nh i s d ng chi xu t cc ti nguyn c a m ng nh l cc ti nguyn c a my c c b , chng trnh truy n s li u qua m ng. H i u hnh trn my my ch : Chng trnh th c hin t DOS, Lu cc thng s c a DOS, chuy n CPU c a server qua ch protectied mode, qu n l vi c s d ng ti nguyn c a m ng cho ng i s d ng. Cc ti n ch trn m ng: dnh cho ng i s d ng v ng i qu n tr m ng. Novell NetWare h tr cc giao th c c b n sau: Giao th c truy xu t (Access Protocol) (Ethernet, Token Ring, ARCnet, ProNET10, FDDI) Giao th c trao i gi tin trn m ng (Internet Packet Exchange -IPX)

Giao th c thng tin tm ng (Routing Information Protocol - RIP) Giao th c thng bo d ch v (Sevice Advertising Protocol - SAP) Giao th c nhn NetWare (NetWare Core Protocol - NCP) cho php ng i dng truy xu t vo file server Do nhu c u c n thch nghi v i nhi u ki u m ng v d dng nng c p v qu n l, Novell NetWare cng c chia thnh nhi u t ng giao th c tng t c u trc 7 t ng cu h th ng m OSI.

Updatesofts

www.updatesofts.com
Hnh 9.1: C u trc c a H

i u hnh Novell NetWare

M ng dng h i u hnh c a ra b i hng Microsoft v i phin b n m i nh t hi n nay l Windows NT 5.0, c m t windows NT c hi u l cng ngh m ng trong mi tr ng Windows (Windows Network Technology). Hi n m ng Windows NT ang c nh gi cao v c ua vo s d ng ngy m t nhi u. Windows NT l m t h i u hnh a nhi m, a x l v i a ch 32 bit b nh . Ngoi vi c y m tr cc ng d ng DOS, Windows 3.x, Win32 GUI v cc ng d ng d a trn k t , Windows NT cn bao g m cc thnh ph n m ng, c ch an ton, cc cng c qu n tr c kh nng m ng di n r ng, cc ph n m m truy c p t xa. Windows NT cho php k t n i v i my tnh l n, mini v my Mac. H i u hnh m ng Windows NT c th chay trn my c m t CPU cng nh nhi u CPU. H i u hnh m ng cn c a vo k thu t gng a qua s d ng t t h th ng nhi u a nng cao nng l c ho t ng. H i u hnh m ng Windows NT m b o trnh c nh ng ng i khng c php vo trong h th ng ho c thm nh p vo cc file v chng trnh trn a c ng. H i u hnh m ng Windows NT cung c p cc cng c thi t l p cc l p quy n dnh cho nhi u nhi m v khc nhau lm cho php xy d ng h th ng an ton m t cch m m d o. Windows NT c thi t k dnh cho gi i php nhm (Workgroup) khi b n mu n c ki m sot nhi u hn i v i m ng ngang hng (nh Windows For Workgroup, LANtastic hay Novell lite). Ngoi ra ch c nng m i c a Windows NT server l m hnh vng (Domain) c thi t l p cho cc m ng l n v i kh nng k t n i cc m ng ton x nghi p hay lin k t cc k t n i m ng v i cc m ng khc v nh ng cng c c n thi t i u hnh.

Hnh 9.2: C u trc c a H



 

Vo u nh ng nm 1980, khi cng ty my tnh Apple chu n b gi i thi u my tnh Macintosh, cc k s Apple th y r ng m ng s tr nn r t c n thi t. H mu n r ng m ng MAC cng l m t b c ti n m trong cu c cch m ng v giao di n thn thi n ng i dng do Apple kh i x ng. V i nh nh v y, Apple xy d ng m t giao th c m ng cho

Updatesofts




i u hnh Windows NT

www.updatesofts.com

h my Macintosh, v tch h p giao th c trn vo my tnh Apple xy d ng c g i l Apple Talk.

bn. C u trc m ng m i do

M c d Apple Talk l giao th c m ng c quy n c a Apple, nhng Apple cng n hnh nhi u ti li u v Apple Talk trong c g ng khuy n khch cc nh s n xu t ph n m m khc pht tri n trn Apple Talk. Ngy nay c nhi u s n ph m thng m i trn n n Apple Talk nh c a Novell, Microsoft. Ban u ch ci t trn h th ng cp ring c a hng l LocalTalk v c ph m vi ng d ng r t h n ch . Phin b n u c a Apple Talk c thi t k cho nhm ng i dng c c b hay c g i l Apple Talk phase 1. Sau khi tung ra th tr ng 5 nm, s ng i dng v t qu 1,5 tri u ng i ci t, Apple nh n th y nh ng nhm ng i dng l n v t qu gi i h n c a Apple Talk phase 1, nn h nng c p giao th c. Giao th c c c i ti n c bi t d i ci tn Apple Talk phase 2, c i ti n kh nng tm ng c a Apple Talk v cho php Apple Talk ch y trn nh ng m ng l n hn.

 

Hng Apple thi t k Apple Talk c l p v i t ng lin k t d li u. Apple h tr nhi u lo i ci t c a t ng lin k t d li u, bao g m Ethernet, Token Ring, Fiber Distributed Data Interface (FDDI), v Local Talk. Trn Apple Talk, Apple xem Ethernet nh ethertalk, Token Ring nh tokentalk, v FDDI nh fdditalk.

LLAP (Local Talk Link Access) l giao th c do Apple pht tri n ho t ng v i cp ring c a hng (cng c g i l LocalTalk d trn cp xo n i b c kim

Updatesofts

Hnh 9.3: C u trc c a H

i u hnh Appletalk

www.updatesofts.com

(STP), thch h p v i cc m ng nh , hi u nng th p. T c t i a l 230,4 Kb/s v kho ng cch cc an cp c di gi i h n l 300m, s l ng tr m t i a l 32. ELAP (Ethertalk Link Access) v TLAP (tokentalk Link Access) l cc giao th c cho php s d ng cc m ng v t l tng ng l Ethernet v Token Ring. AARP (AppleTalk Addresss Resolution Protocol) l cc giao th c cho php nh x gi a cc a ch v t l c a Ethernet v Token Ring, l giao di n gi a cc t ng cao c a AppleTalk v i cc t ng v t l c a Ethernet v Token Ring. DDP (Datagram Delivery Protocol) l giao th c t ng M ng cung c p d ch v theo phng th c khng lin k t gi a 2 sockets ( ch 1 a ch d ch v ; m t t h p c a a ch thi t b , a ch m ng v socket s nh danh 1 cch duy nh t cho mi ti n trnh). DDP th c hi n ch c nng ch n ng (routing) d a trn cc b ng ch n ng cho RTMP b o tr. RTMP (Routing Table Maintenance protocol) cung c p cho DDP thng tin ch n ng trn phng php vector kho ng cch tng t nh RIP (Routing Information Protocol) dng trong Netware IPX/SPX. NBP (Naming Binding Protocol): cho php nh danh cc thi t b b i cc tn lgic (ngoi i ch c a chng). Cc tn ny n d u i ch t ng th p i v i ng i s d ng v i v i cc t ng cao hn. ATP (AppleTalk Transaction Protocol) l giao th c th c t ng v n chuy n ho t ng v i phng th c khng lin k t. Dich v v n chuy n ny c cung c p thng qua m t h th ng cc thng bo nh n v truy n l i. tin c y ca ATP d trn cc thao tc (transaction) (m t thao tc bao g m m t c p cc thao tc h i- p). ASP (AppleTalk Section Protocol) l giao th c t ng giao d ch c a AppleTalk, cho php thi t l p, duy tr v h y b cc phin lin l c gi a ng i yu c u d ch v v ng i cung c p d ch v . ADSP (AppleTalk Data Stream Protocol) l m t giao th c ph c t ng v n chuy n v t ng giao d ch, c th thay cho nhm giao th c dng v i ATP. ZIP (Zone Information Protocol) l giao th c c ch c nng t ch c cc thi t b thnh cc vng (zone) lm gi m ph c t p c a 1 m ng b ng cch gi i h n s tng tc c a ng i s d ng vo ng cc thi t b m anh ta c n. PAP (Printer Access protocol) cng l 1 giao th c c a t ng giao d ch tng t nh ASP. N khng ch cung c p cc d ch v in nh tn g i m cn y m tr cc ki u lin k t gi a ng i yu c u v ng i cung c p d ch v . AFP (AppleTalk Filling Protocol) l giao th c cung c p d ch v File v m nh n vi c chuy n i c php d li u, b o v an ton d li u (tng t t ng trnh by trong m hnh OSI).


Updatesofts

www.updatesofts.com

y l m ng c thi t l p t i M vo gi a nh ng nm 60 khi b qu c phng M mu n c m t m ng dng ra l nh v ki m sot m c kh nng s ng cn cao trong tr ng h p c chi n tranh h t nhn. Nh ng m ng s d ng ng i n tho i thng th ng vo lc t ra khng an ton khi m m t ng dy hay m t t ng i b ph h y cng c th d n n m i cu c ni chuy n hay lin l c thng qua n b gin o n, vi c cn i khi d n n c t r i lin l c. lm c i u ny khi b qu c phng M a ra chng trnh ARPA (Advanced Research Projects Agency) v i s tham gia c a nhi u tr ng i h c v cng ty d i s qu n l c a khi b qu c phng M . Vo u nh ng nm 1960 nh ng tu ng ch y u c a chuy n m ch gi c Paul Baran cng b v sau khi tham kh o nhi u chuyn gia th chng trnh ARPA quy t nh m ng tng lai c a khi b qu c phng M s l m ng chuy n m ch gi v n bao g m m t m ng lin k t v cc tr m (host). M ng lin k t bao g m cc my tnh dng lin k t cc ng truy n d li u c g i l cc i m trung chuy n thng tin (IMP - Interface Message Processor). M t IMP s c lin k t v i t nh t l hai IMP khc v i an ton cao, cc thng tin c chuy n trn m ng lin k t d i d ng cc gi d li u tch r i, c ngha l khi c m t s ng v nt b ph h y th cc gi tin t ng c chuy n theo nh ng ng khc. M i nt m t my tnh c a h th ng bao g m m t tr m c c k t n i v i m t IMP trn m ng, n g i thng tin c a mnh n IMP r i sau IMP s phn gi, r i l n l t g i cc gi tin theo nh ng ng m n l a ch n n ch. Thng 10 nm 1968 ARPA quy t nh l a ch n hng BBN m t hng t v n t i Cambridge, Massachsetts lm t ng th u. Lc BBN l a chon my DDP-316 lm IMP, cc IMP c n i v i ng thu bao 56 Kbps t cc cng ty i n tho i. Ph n m m c chia lm hai ph n: ph n lin k t m ng v ph n cho nt, v i ph n m m cho lin k t m ng bao g m ph n m m t i cc IMP u cu i v cc IMP trung gian, cc giao th c lin k t IMP v i kh nng m b o an ton cao. Ph n m m t i nt bao g m ph n m m danh cho vi c lin k t gi a nt v i IMP, cc giao th c gi a cc nt v i nhau trong qu trnh truy n d li u.

Updatesofts

www.updatesofts.com
Hnh 9.4: C u trc ban u c a m ng ARPANET

Vo thng 10 nm 1969 m ng ARPANET b t u c a vo ho t ng th nghi m v i 4 nt l nh ng tr ng i h c v trung tm nghin c u tham gia chnh vo d n, m ng pht tri n r t nhanh n thng 3 nm 1971 c 15 nt v thng 9 nm 1972 c t i 35 nt. Cc c i ti n ti p theo cho php nhi u tr m c th lin k t v i m t IMP do v y s ti t ki m ti nguyn v m t tr m c th lin k t v i nhi u IMP nh m trnh vi c IMP h h ng lm gin o n lin l c. Cng v i vi c pht tri n cc nt ARPA cng dnh ngn kho n cho pht tri n cc m ng truy n d li u dng k thu t v tinh v dng k thu t radio. i u cho php thi t l p cc nt t i nh ng i m cc kho ng cch r t xa. V cc giao th c truy n thng th sau khi th y r ng cc giao th c c a mnh khng ch y c trn nhi u lin k t m ng vo nm 1974 ARPA u t nghin c u h giao th c TCP/IP v d a trn h p ng gi a BBN v Tr ng i h c t ng h p Berkeley - California cc nh nghin c u c a tr ng i h c vi t r t nhi u ph n m m, chng trnh qu n tr trn c h i u hnh UNIX. D a trn cc ph n m m m i v truy n thng trn c s TCP/IP cho php d dnh lin k t cc m ng LAN vo m ng ARPANET. Vo nm 1983 khi m ng ho t ng n ng th ph n qu c phng c a m ng (g m kho ng 160 IMP v i 110 IMP t i n c M v 50 IMP n c ngoi, hng trm nt) c tch ra thnh m ng MILNETv ph n cn l i v n ti p t c ho t ng nh l m t m ng nghin c u. Trong nh ng nm 1980 khi c nhi u m ng LAN c n i vo ARPANET gi m vi c tm ki m a ch trn m ng ng i ta chia vng cc my tnh a tn cc my vo a ch IP v xy d ng h qu n tr c s phn tn cc tn cc tr m c a m ng H c s d li u g i l DNS (Domain Naming System) trong c ch c m i thng tin lin quan n tn cc tr m. Vo nm 1990 v i s pht tri n c a nhi u m ng khc m ARPANET l kh i x ng th ARPANET k t thc ho t ng c a mnh, tuy nhin MILNET v n ho t ng cho n ngy nay.

Vo cu i nh ng nm 1970 khi Qu khoa h c qu c gia Hoa k (NFS - The U.S. National Science Foundation) th y c s thu ht c a ARPANET trong nghin c u khoa h c m qua cc nh khoa h c c th chia s thng tin hay cng nhau nghin c u cc n. Tuy nhin vi c s d ng ARPANET c n thng qua b qu c phng M v i nhi u h n ch v nhi u c s nghin c u khoa h c khng c kh nng . i u khi n NFS thi t l p m t m ng o c tn l CSNET trong s d ng cc my tnh t i cng ty BBN cho php cc nh nghin c u c th k t n i vo ti p t c n i v i m ng ARPANET hay g i th i n t cho nhau. Vo nm 1984 NFS b t u nghin c u t i vi c thi t l p m t m ng t c cao dnh cho cc nhm nghin c u khoa h c nh m thay th m ng ARPANET, b c u NFS quy t nh xy d ng c ng tr c truy n s li u n i 6 my tnh l n (Supercomputer) t i 6 trung tm my tnh. T i m i trung tm my tnh l n t i y c n i v i m t my mini lo i LSI-11 v cc my mini c n i v i nhau b ng ng thu bao 56 Kbps tng t nh k thu t s d ng m ng ARPANET. ng th i NFS cng cung c p ngn kho n cho kho ng 20 m ng vng lin k t v i cc my tnh l n trn v qua t i cc my tnh l n khc. Ton b m ng bao g m m ng tr c v cc m ng vng c g i l NFSNET, m ng NFS c c k t n i v i m ng ARPANET.

Updatesofts

www.updatesofts.com

M ng NFS c pht tri n r t nhanh, sau m t th i gian ho t ng ng tr c chnh c thay th b ng ng cp quang 448 Kbps v cc my IBM RS6000 c s d ng lm cng vi c k t n i. n nm 1990 ng tr c c nng ln n 1.5 Mbps. V i vi c pht tri n r t nhanh v NFS th y r ng chnh quy n khng c kh nng ti p t c ti tr nhng do cc cng ty kinh doanh khng th s d ng m ng NFSNET (do bin c m theo lu t) nn NFS y m tr cc cng ty MERIT, MCI, IBM thnh l p m t cng ty khng sinh l i (nonprofit corporation) c tn l ANS (Advanced Networks and Services) nh m pht tri n vi c kinh doanh ha m ng. ASN ti p nh n m ng NFSNET v b t u n ng c p ng tr c ln t 1.5 Mbps ln 45 Mbps thnh l p m ng ANSNET. Vo nm 1995 khi cc cng ty cung c p d ch v lin k t pht tri n kh p ni th m ng tr c ANSNET khng cn c n thi t n a v ANSNET c bn cho cng ty America Online. Hi n nay cc m ng vng c a NFS mua cc d ch v truy n d li u lin k t v i nhau, m ng NFS ang s d ng d ch v c a 4 m ng truy n d li u l PacBell, Ameritech, MFS, Sprint m qua cc m ng vng NFS c th l a ch n k t n i v i nhau.


Cng v i s pht tri n c a NFSNET v ARPANET nh t l khi giao th c TCP/IP tr thnh giao th c chnh th c duy nh t trn cc m ng trn th s l ng cc m ng, nt mu n tham gia k t n i vo hai m ng trn tng ln r t nhanh. R t nhi u cc m ng vng c k t n i v i nhau v cn lin k t v i cc m ng Canada, chu Au. Vo kho ng gi a nh ng nm 1980 ng i ta b t u th y c s hnh thnh c a m t h th ng lin m ng l n m sau ny c g i l Internet. S pht tri n c a Internet c tnh theo c p s nhn, n u nh nm 1990 c kho ng 200.000 my tnh v i 3.000 m ng con th nm 1992 c kho ng 1.000.000 my tnh c k t n i, n nm 1995 c hng trm m ng c p vng, ch c ngn m ng con v nhi u tri u my tnh. R t nhi u m ng l n ang ho t ng cng c k t n i vo Internet nh cc m ng SPAN, NASA network, HEPNET, BITNET, IBM network, EARN. Vi c lin k t cc m ng c th c hi n thng qua r t nhi u ng n i c t c r t cao. Hi n nay m t my tnh c g i l thnh vin c a Internet n u my tnh c giao th c truy n d li u TCP/IP, c m t a ch IP trn m ng v n c th g i cc gi tin IP n t t c cc my tnh khc trn m ng Internet. Tuy nhin trong nhi u tr ng h p thng qua m t nh cung c p d ch v Internet ng i s d ng k t n i my c a mnh v i my ch c a nh ph c v v c cung c p m t a ch t m th i tr c khi khai thc cc ti nguyn c a Internet. My tnh c a ng i c th g i cc gi tin cho cc my khc b ng a ch t m th i v a ch s tr l i cho nh cung c p khi k t thc lin l c. V my tnh c a ng i s d ng trong th i gian lin k t v i Internet cng c m t a ch IP nn ng i ta v n coi my tnh l thnh vin c a Internet. Vo nm 1992 c ng ng Internet ra i nh m thc i u hnh n. Hi n nay Internet c 5 d ch v chnh:

(Email): y l d ch v c t khi m ng ARPANET m i c thi t l p, n cho php g i v nh n th i n t cho m i thnh vin khc trong m ng.



Updatesofts

y s pht tri n c a Internet v

www.updatesofts.com

(News): Cc vn th i s c chuy n thnh cc di n n cho php m i ng i quan tm c th trao i cc thng tin cho nhau, hi n nay hi n nay c hng nghn di n v m i m t trn Internet. (Remote Login): B ng cc chng trnh nh Telnet, Rlogin ng i s d ng c th t m t tr m c a Internet ng nh p (logon) vo m t tr m khc n u nh ng i c ng k trn my tnh kia. (File transfer): B ng chng trnh FTP ng i s d ng c th chp cc file t m t my tnh trn m ng Internet t i m t my tnh khc. Ng i ta c th chp nhi u ph n m m, c s d li u, bi bo b ng cch trn. (World Wide Web): WWW l m t d ch v c bi t cung c p thng tin t xa trn m ng Internet. Cc t p tin siu vn b n c lu tr trn my ch s cung c p cc thng tin v d n ng trn m ng cho php ng i s d ng d dng Truy c p cc t p tin vn b n, h a, m thanh.

 

Hnh 9.5: V d m t trang Web cho php d dng khai thc cc trang Web khc

Ng i s d ng nh n c thng tin d i d ng cc trang vn b n, m t trang l m t n th n m trong my chu. y l d ch v ang mang l i s c thu ht to l n cho m ng Internet, chng ta c th xy d ng cc trang Web b ng ngn ng HTML (Hypertext Markup Language) v i nhi u d ng phong ph nh vn b n, hnh v , video, ti ng ni v c th c

Updatesofts

www.updatesofts.com

cc k t n i v i cc trang Web khc. Khi cc trang c t trn cc my ch Web th thng qua Internet ng i ta c th xem c s th hi n c a cc trang Web trn v c th xem cc trang web khc m n ch n. Cc ph n m m thng d ng c s d ng hi n nay xy d ng v duy t cc trang Web l Mosaic, Navigator c a Netscape, Internet Explorer c a Microsoft, Web Access c a Novell.

Updatesofts

www.updatesofts.com

V i vi c ghp n i cc my tnh thnh m ng th c n thi t ph i c m t h th ng ph n m m c ch c nng qu n l ti nguyn, tnh ton v x l truy nh p m t cch th ng nh t trn m ng, h nh v y c g i l h i u hnh m ng. M i ti nguyn c a m ng nh t p, a, thi t b ngo i vi c qu n l b i m t ti n trnh nh t nh v h i u hnh m ng i u khi n s tng tc gi a cc ti n trnh v truy c p t i cc ti n trnh . Cn c vo vi c truy nh p ti nguyn trn m ng ng i ta chia cc th c th trong m ng thnh hai lo i ch v khch, trong my khch (Client) truy nh p c vo ti nguyn c a m ng nhng khng chia s ti nguyn c a n v i m ng, cn my ch (Server) l my tnh n m trn m ng v chia s ti nguyn c a n v i cc ng i dng m ng. Hi n nay cc h i u hnh m ng th ng c chia lm hai lo i l h i u hnh m ng ngang hng (Peer-to-peer) v h i u hnh m ng phn bi t (client/server). V i h i u hnh m ng ngang hng m i my tnh trn m ng c th v a ng vai tr ch l n khch t c l chng v a c th s d ng ti nguyn c a m ng l n chia s ti nguyn c a n cho m ng, v d : LANtastic c a Artisoft, NetWare lite c a Novell, Windows (for Workgroup, 95, NT Client) c a Microsoft. V i h i u hnh m ng phn bi t cc my tnh c phn bi t ch v khch, trong my ch m ng (Server) gi vai tr ch v cc my cho ng i s d ng gi vai tr khch (cc tr m). Khi c nhu c u truy nh p ti nguyn trn m ng cc tr m t o ra cc yu c u v g i chng t i my ch sau my ch th c hi n v g i tr l i. V d cc h i u hnh m ng phn bi t: Novell Netware, LAN Manager c a Microsoft, Windows NT Server c a Microsoft, LAN Server c a IBM, Vines c a Banyan System v i server dng h i u hnh Unix.

Windows NT l h i u hnh m ng cao c p c a hng Microsoft. Phin b n u c tn l Windows NT 3.1 pht hnh nm 1993, v phin b n server l Windows NT Advanced Server (tr c l LAN Manager for NT). Nm 1994 phin b n Windows NT Server v Windows NT Workstation version 3.5 c pht hnh. Ti p theo ra i cc b n version 3.51. Cc phin b n workstation c s d ng thnh l p m ng ngang hng; cn cc b n server dnh cho qu n l file t p trung, in n v chia s cc ng d ng. Nm 1995, Windows NT Workstation v Windows NT Server version 4.0 ra i k t h p shell c a ng i anh em Windows 95 n i ti ng pht hnh tr c khng lu (tr c y shell c a Windows NT gi ng shell c a Windows 3.1) k t h p c giao di n quen thu c, d s d ng c a Windows 95 v s m nh m , an ton, b o m t cao c a Windows NT. Windows NT c hai b n m n i i v i hai cch ti p c n m ng khc nhau. Hai b n ny g i l Windows NT Workstation v Windows NT server. V i h i u hnh chu n c a NT ta c th xy d ng m ng ngang hng, my ch m ng v m i cng c qu n tr c n thi t cho
Updatesofts

"

"

www.updatesofts.com

m t my ch m ng ngoi ra cn c th c nhi u gi i php v xy d ng m ng di n r ng. C hai b n Windows NT station v Windows NT server cng c xy d ng trn c s nhn NT chung v cc giao di n v c hai cng c nh ng c trng an ton theo tiu chu n C2. Windows NT Wordstation c s d ng k t n i nh ng nhm ng i s d ng nh , th ng cng lm vi c trong m t vn phng. Tuy nhin v i Windows NT server ta c c m t kh nng ch ng h ng hc cao, nh ng kh nng cung c p d ch v m ng l n v nh ng l a chon k t n i khc nhau, Windows NT Server khng h n ch v s ng i c th thm nh p vo m ng. V i Windows NT ta cng c nh ng cng c qu n tr t xa vo m ng m c th th c hi n c vi c qu n tr t nh ng my tnh xa. N thch h p v i t t c cc s m ng BUS, STAR, RING v h n h p. Windows NT l h i u hnh c s c m nh cng nghi p u tin cho s l ng kh ng l cc my tnh IBM compatible. Windows NT l m t h i u hnh th c s dnh cho ng i s d ng, cc c quan, cc cng ty x nghi p. Windows NT l m t h i u hnh a nhi m, a x l v i a ch 32 bit b nh . N y m tr cc ng d ng DOS, Windows, Win32 GUI v cc ng d ng d a trn k t . Windows NT server l m t h i u hnh m ng hon ch nh, n nhanh chng c th a nh n l m t trong nh ng h i u hnh t t nh t hi n nay v: L h i u hnh m ng p ng t t c cc giao th c truy n thng ph d ng nh t. Ngoi ra n v a cho php giao lu gi a cc my trong m ng, v a cho php truy nh p t xa, cho php truy n file v.v... Windows NT l h i u hnh v a p ng cho m ng c c b (LAN) v a p ng cho m ng di n r ng (WAN) nh Intranet, Internet. Windows NT server hn h n cc h i u hnh khc b i tnh m m d o, a d ng trong qu n l. N v a cho php qu n l m ng theo m hnh m ng phn bi t (Clien/Server), v a cho php qu n l theo m hnh m ng ngang hng (peer to peer). Windows NT server p ng t t nh t cc d ch v vi n thng, m t d ch v d ng r ng ri trong tng lai. cs

Windows NT server ci t n gi n, nh nhng v i u quan tr ng nh t l n tng thch v i h u nh t t c cc h m ng, n khng i h i ng i ta ph i thay i nh ng g c. Cho php dng cc d ch v truy c p t xa (Remote access service - RAS), c kh nng ph p v n 64 c ng truy nh p t xa (trong Lan manager 16 c ng). p ng cho c cc my tr m Macintosh n i v i Windows NT server. Windows NT y m tr m i nghi th c m ng chu n nh NetBUEI, IPX/SPX, TCP/IP v cc nghi th c khc. Windows NT cng tng thch v i nh ng m ng thng d ng hin nay nh Novell NetWare, Banyan VINES, v Microsoft LAN Manager. i v i m ng l n v kh nng thm nh p t xa s n ph m Windows NT Server cng cng c p cc ch c nng b xung nhu kh nng k t n i v i my tnh l n v my MAC.

Updatesofts

"

www.updatesofts.com

Windows NT c thi t k s d ng cch ti p c n theo n th (modular). Cc n th khc nhau (cn c g i l cc b ph n, thnh ph n) c a Windows NT c trnh by trong hnh 1 Cc b ph n c a Windows NT c th ch y d i hai ch : User (ng i s d ng) v Kernel (c t li c a h i u hnh). Khi m t thnh ph n c a h i u hnh ch y d i c t li c a h i u hnh (Kernel), n truy c p y cc ch th my cho b x l v c th truy c p t ng qut ton b ti nguyn trn h th ng my tnh. Trong Windows NT: Executive Services, Kernel v HAL ch y d i ch i u hnh. c t li c a h

H th ng con (Subsystem) Win 32 v cc h th ng con v mi tr ng, ch ng h n nh DOS/Win 16.0S/2 v h th ng con POSIX ch y d i ch user. B ng cch t cc h th ng con ny trong ch user, cc nh thi t k Windows NT c th hi u ch nh chng d dng hn m khng c n thay i cc thnh ph n c thi t k ch y d i ch Kernel.

Hnh 10.1: C u trc Windows NT

L p ph n c ng tr u t ng (Hardware Astraction Layer - HAL): L ph n c ng my tnh m c t li c a h i u hnh (Kernel) c th c ghi vo giao di n ph n c ng o, thay v vo ph n c ng my tnh th c s . Ph n l n c t li c a h i u hnh s d ng HAL truy c p cc ti nguyn my tnh. i u ny c ngha l c t li c a h i u hnh v t t c cc thnh ph n khc ph thu c vo c t li c th d dng xu t (Ported) thng qua Microsoft n cc n n ( Platform ) ph n c ng khc. M t thnh phn nh trong c t li c a h i u hnh, cng nh b qu n l Nh p / Xu t truy c p ph n c ng my tnh tr c ti p m khng c n bao g m HAL.

Updatesofts

"

www.updatesofts.com

L p Kernel c t li c a h i u hnh): Cung c p cc ch c nng h i u hnh c b n c s d ng b i cc thnh ph n th c thi khc. Thnh ph n Kernel tng i nh v cung c p cc thnh ph n c t y u cho nh ng ch c nng c a h i u hnh. Kernel ch y u ch u trch nhi m qu n l lu ng, qu n l ph n c ng v ng b a s l. L cc thnh ph n h i u hnh ch Kernel thi hnh cc d ch v nh : Qu n l i t ng (object manager)

B o m t (security reference monitor) Qu n l ti n trnh (process manager) Qu n l b nh o (virtual memory manager)

Th t c c c b g i ti n ch, v qu n tr nh p/xu t (I/O Manager)

T t c ti nguyn c a h i u hnh c th c thi nh cc i t ng. M t i t ng l m t i di n tr u t ng c a m t ti nguyn. N m t tr ng thi bn trong v cc tham s c a ti nguyn v t p h p cc phng th c (method) c th c s d ng truy c p v i u khi n i t ng. V d m t i t ng t p tin s c m t tn t p tin, thng tin tr ng thi trn file v danh sch cc phng th c, nh t o, m , ng v xa, i t ng m t cc thao tc c th c th c hi n trn i t ng file. B ng cch x l ton b ti nguyn nh i t ng Windows NT c th th c hi n cc phng th c gi ng nhau nh: t o i t ng, b o v i t ng, gim st vi c s d ng t ng (Client object) gim st nh ng ti nguyn c s d ng b i m t i t ng. i

Vi c qu n l i t ng (Object Manager) cung c p m t h th ng t tn phn c p cho t t c cc i t ng trong h th ng. Do , tn i t ng t n t i nh m t ph n c a khng gian tn ton c c v c s d ng theo di vi c t o v s d ng i t ng. Sau y l m t s v d c a lo i i t ng Windows NT :

i t ng Directory (th m c). i t ng File (t p tin). i t ng ki u object. i t ng Process (ti n trnh).

Updatesofts

1. Qu n l

i t ng

 

www.updatesofts.com

i t ng thread (lu ng). i t ng Section and segment (m t b nh ). i t ng Port (c ng). i t ng Semaphore v bi n c . i t ng lin k t Symbolic (k hi u).

c s d ng th c hi n v n an ninh trong h th ng Windows NT. Cc yu c u t o m t i t ng ph i c chuy n qua SRM quy t nh vi c truy c p ti nguyn c cho php hay khng. SRM lm vi c v i h th ng con b o m t trong ch user. H th ng con ny c s d ng xc nh n user login vo h th ng Windows NT. ki m sot vi c truy c p, m i i t ng Windows NT c m t danh sch an ton (Access Control List - ACL). Danh sch an ton c a m i i t ng g m nh ng ph n t ring bi t g i l Access Control Entry (ACE). M i ACE ch a m t SecurityID (SID: s hi u an ton) c a ng i s d ng ho c nhm. M t SID l m t s bn trong s d ng v i my tnh Windows NT m t m t ng i s d ng ho c m t nhm duy nh t gi a cc my tnh Windows NT. Ngoi SID, ACE ch a m t danh sch cc hnh ng (action) c cho php ho c b t ch i c a m t user ho c m t nhm. Khi ng i s d ng ng nh p vo m ng Windows NT, sau khi vi c nh n d ng thnh cng, m t Security Access Token (SAT) c t o cho ng i dng . SAT ch a SID c a ng i dng v SID c a t t c cc nhm ng i dng thu c m ng Windows NT. Sau SAT ho t ng nh m t "passcard" (th chuy n) cho phin lm vi c c a ng i dng v c s d ng ki m tra t t c ho t ng c a ng i dng. Khi ng i dng tham gia m ng truy c p m t i t ng, Security Reference Monitor ki m tra b m t b o m t c a i t ng xem SID li t k trong SAT c ph h p v i gi tr trong ACE khng. N u ph h p, cc quy n v an ninh c li t trong ACE p d ng cho ng i dng .

Hnh 10.2: V d v danh sch an ton (Access Control List).

3. Qu n l nh p / xu t (I/O Manager) :

Updatesofts

2. C ch b o m t

www.updatesofts.com

Ch u trch nhi m cho ton b cc ch c nng nh p / xu t trong h i u hnh Windows NT. I/O Manager lin l c v i trnh i u khi n c a cc thi t b khc nhau. Manager:

s d ng m t ki n trc l p cho cc trnh i u khi n. M i b ph n i u khi n trong l p ny th c hi n m t ch c nng c xc nh r. Phng php ti p c n ny cho php m t thnh ph n i u khi n c thay th d dng m khng nh h ng ph n cn l i c a cc b ph n i u khi n.

C ch b o v d li u c a Windows NT g i l fault tolerance, n cho php h th ng kh nng ti p t c lm vi c v b o ton d li u c a h th ng trong tr ng h p m t ph n c a h th ng c s c h ng hc sai l ch. Trong Windows NT c ch fault tolerance bao g m cc bi n php sau: Ch ng cp i n b t th ng. Cung c p kh nng b o v h th ng a (fault tolerance disk subsystem). Cung c p kh nng sao chp d phng (backup) t bng t . Kh nng b o v h th ng a c a Windows NT l RAID (vi t t t c a Redundant Array of Inexpensiredisk). Th c ch t RAID l m t lo t cc bi n php b o v h th ng a. Cc bi n php trong RIAD c chia thnh 6 m c sau: M c 0 y l m c ng v i bi n php chia nh a (disk striping). Th c ch t n i dung c a bi n php ny l phn chia d li u thnh kh i v sau s p x p cc kh i d li u theo th t trong t t c cc a thnh 1 m ng. M c 1 M c ny ng v i bi n php disk Mirroring, bi n php ny cho php t o ra 2 a gi ng nhau. N u trong qu trnh v n hnh m ng m t a c s c th h th ng s d ng d li u c a a kia. M c 2 M c ny ng v i bi n php phn chia nh a b ng cch phn chia cc file thnh cc byte v s p x p cc byte sang nhi u a. M c ny s d ng m s a sai

Updatesofts

Hnh 10.3:Cc trnh i u khi n thi t b theo l p c a I / O Manager




www.updatesofts.com

(error correcting code) trong qu trnh phn chia a. Ni chung bi n php dng m c ny t t hn bi n php dng trong m c 1. M c 3 M c ny s d ng bi n php gi ng m c 2. Tuy nhin m s a sai (error correction code) ch s d ng cho m t a. Khng p d ng cho nhi u a nh m c 2. Ng i ta th ng dng m c ny truy nh p vo m t s t file c dung tch l n. M c 4 M c ny s d ng bi n php gi ng m c 2 v 3 nhng b ng phng php phn chia a thnh cc kh i l n. Gi ng nh m c 3 t t c cc m s a sai (error correction code) c hgi vo m t a v tch kh i kh i d li u. M c 5 Trong m c ny ng i ta s d ng bi n php phn chia a thnh t ng ph n g i l Striping with party. Bi n php s d ng m c ny tng t nh c 4, s li u c phn nh thnh cc kh i l n v sau ghi vo t t c cc a. Cc thng tin (party Infomation) c coi nh cc d li u dng t m th i (data redundancy).


Bi n php Disk mirroring: Disk mirroring l cch sao t m (redundant) l i a ho c partition. Bi n php ny b o v d li u trnh cc s c b ng cch da ra ch th ng xuyn backup a ho c partition. Hnh d i ch ra cch dng bi n php Mirroring: Disk Duplexing: Bi n php dng a kp (Disk Duplexing) t ng t nh disk mirroring ch khc l chng dng 2 disk controler. Di u ny cho thn h nng b o v khi controler c a m t a c s c . Trong khi bi n php Mirror khng th kh c ph c c tnh hu ng ny. Mirror Set: Cc partition ho c a trong ch Mirror c t o ra b ng cch l p sao l i partition ho c a trn a khc cng m t tn a c gn cho c 2 partition. Ta c th dng establish Mirror trong menu Fault tolerance. N u a ho c partition trong ch Mirror b l i th ch Mirror c n ph i ng t th c hi n ch sao chp d phng vo m t a ri ng. Sau sao backup tr l i.


Khi chng ta kh i ng Windows NT Server h p Begin logon s hi n ra, server ch i chng ta b m Ctrl+Alt +Del c th ti p t c ho t ng. y c i m khc v i cc h i u hnh DOS, Windows 95 l t h p Ctrl+Alt +Del khng ph i l kh i ng l i my. Trong tr ng h p ny Windows NT lo i b m i chng trnh Virus hay khng c php ang ho t ng tr c khi b c vo lm vi c.

Updatesofts

 

 




 

 "



 

www.updatesofts.com
Hnh 10.4: Thng bo gia nh p m ng

Lc ny chng ta s th y h p Logon Information xu t hi n v y u c u chng ta ph i nh ng tn v m t kh u th m i c ng nh p vo Server. N u l ng i dng m i th ph i c ng i qu n tr khai bo tn v m t kh u tr c khi ng nh p..

Hnh 10.5: Mn hnh gia nh p m ng

Cng gi ng nh mn hnh n n c a h i u hnh Windows 95 khi mu n th c hi n cc trnh, g i cc menu h th ng chng ta dng nt Start cu i mn hnh

Hnh 10.6: i m kh i

u c a Windows

Tr c mu n k t thc chng trnh v t t my chng ta ph i b m phm Start r i ch n ShutDown, mn hnh k t thc s hi n ra cho chng ta l a chon cng yu c u v t t hay kh i ng l i.

Hnh 10.7: Mn hnh thot kh i Windows

Updatesofts

www.updatesofts.com

Cc m ng my tnh hi n nay c thi t k r t a d ng v ang th c hi n nh ng ng d ng trn nhi u lnh v c c a i s ng x h i. i u c ngha l cc thng tin lu tr trn m ng v cc thng tin truy n giao trn m ng ngy cng mang nhi u gi tr c ngha s ng cn. Do v y nh ng ng i qu n tr m ng ngy cng ph i quan tm n vi c b o v cc ti nguyn c a mnh. Vi c b o v an ton l qu trnh b o v m ng kh i b xm nh p ho c m t mt, khi thi t k cc h i u hnh m ng ng i ta ph i xy d ng m t h th ng qu n l nhi u t ng v linh ho t gip cho ng i qu n tr m ng c th th c hi n nh ng phng n v qu n l t n gi n m c th p cho n ph c t p m c cao trong nh ng m ng c nhi u ng i tham gia. Thng qua nh ng cng c qu n tr c xy d ng san ng i qu n tr c th xy d ng nh ng c ch v an ton ph h p v i c quan c a mnh. Thng th ng h th ng m ng c nh ng m c qu n l chnh sau: M c qu n l vi c thm nh p m ng (Login/Password) xc nh nh ng ai v lc no c th vo m ng. i v i ng i qu n tr v ng i s d ng m ng, m c an ton ny d ng nh kh n gi n m theo m i ng i s d ng (ng i s d ng) c m t tn login v m t kh u duy nh t. Ki m sot nh ng ti nguyn no m ng i s d ng c php truy c p, s d ng v s d ng nh th no. M c an ton c a file ki m sot nh ng file v th m c no ng i s d ng c dng trn m ng v c s d ng m c no M c an ton trn my ch ki m sot ai c th c th c hi n cc thao tc trn my ch nh b t, t t, ch y cc chng trnh khc. Ng i ta c n c c ch nh m t kh u b o v .

Nh chng ta bi t, m ng LAN cung c p cc d ch v theo hai cch: qua cch chia s ti nguyn theo nguyn t c ngang hng v thng qua nh ng my ch trung tm. D b t c phng php no c s d ng, v n c n ph i gi i quy t l l gip ng i s d ng xc nh c cc ti nguyn c san u c th s d ng. Cc k thu t sau y c s d ng t ch c ti nguyn m ng my tnh:

Qu n l n l t ng my ch (stand-alone services). Qu n l theo d ch v th m c (directory services). Qu n l theo nhm (workgroups).


Updatesofts

"

www.updatesofts.com

Qu n l theo domain (domains).


V i cch qu n l ny trong m ng LAN thng ch c m t vi my ch , m i my ch s qu n l ti nguyn c a mnh, m i ng i s d ng mu n thm nh p nh ng ti nguyn c a my ch no th ph i khai bo v ch u s qu n l c a my ch . M hnh trn ph h p v i nh ng m ng nh v i t my ch v khi c tr c tr c trn m t my ch th ton m ng v n ho t ng. Cng v trong m ng LAN ch c t my ch , do ng i s d ng khng m y kh khn tm cc t p tin, my in v cc ti nguyn khc c a m ng (plotter, CDRom, modem...). Vi c t ch c nh v y khng c n nh ng d ch v qu n l ti nguyn ph c t p. Tuy nhin khi trong m ng c t hai my ch tr ln v n tr nn ph c t p hn v m i my ch ring l gi ring b ng danh sch cc ng i s d ng v ti nguyn c a mnh. Khi m i ng i s d ng ph i t o l p v b o tr ti kho n c a mnh hai my ch khc nhau m i c th ng nh p (logon) v truy xu t n cc my ch ny. Ngoi ra vi c xc nh v tr c a cc ti nguyn trong m ng cng r t kh khn khi m ng c qui m l n.


H th ng cc d ch v th m c cho php lm vi c v i m ng nh l m t h th ng th ng nh t, ti nguyn m ng c nhm l i m t cch logic d tm hn. Gi i php ny c th c dng cho nh ng m ng l n. y thay v ph i ng nh p vo nhi u my ch , ng i s d ng ch c n ng nh p vo m ng v c cc d ch v th m c c p quy n truy c p n ti nguyn m ng, cho d c cung c p b i b t k my ch no. Ng i qu n tr m ng ch c n th c hi n cng vi c c a mnh t i m t tr m trn m ng m c d cc i m nt c a n c th n m trn c th gi i. H i u hnh Netware 4.x cung c p d ch v n i ti ng v y u th c nh tranh ny v i tn g i Netware Directory Services (NDS). Gi i php ny thch h p v i nh ng m ng l n. Cc thng tin c a NDS c t trong m t h th ng c s d li u ng b , r ng kh p c g i l DIB (Data Information Base). C s d li u trn qu n l cc d li u d i d ng cc i t ng phn bi t trn ton m ng. Cc nh ngha i t ng s c t trn cc t p tin ring c a m t s my ch c bi t, m i i t ng c cc tnh ch t v gi tr c a m i tnh ch t. i t ng bao hm t t c nh ng g c tn phn bi t nh Ng i s d ng, File server, Print server, group. M i lo i i t ng c nh ng tnh ch t khc nhau v d nh i t ng Ng i s d ng c tnh ch t v nhm m ng i s d ng thu c, cn nhm c cc tnh ch t v ng i s d ng m nhm ch a. Vi c thi t l p cc d ch v nh v y c n c l p k ho ch, thi t k r t c n th n, lin quan n t t c cc n v phng ban c lin quan. Lo i m ng ny c khuy t i m l vi c thi t k , thi t l p m ng r t ph c t p, m t nhi u th i gian nn khng thch h p cho cc m ng nh .


Cc nhm lm vi c lm vi c theo t ng ng c l i v i cc d ch v th m c. Nhm lm vi c d a trn nguyn t c m ng ngang hng (peer-to-peer network), cc ng i s d ng chia s ti nguyn trn my tnh c a mnh v i nh ng ng i khc, my no cng v a l ch

Updatesofts

 !

! 

 

 

 

www.updatesofts.com

(server) v a l khch (client). Ng i s d ng c th cho php cc ng i s d ng khc s d ng t p tin, my in, modem... c a mnh, v n l t mnh c th s d ng cc ti nguyn c cc ng i s d ng khc chia s trn m ng. M i c nhn ng i s d ng qu n l vi c chia s ti nguyn trn my c a mnh b ng cch xc nh ci g s c chia s v ai s c quy n truy c p. M ng ny ho t ng n gi n: sau khi logon vo, ng i s d ng c th duy t (browse) tm cc ti nguyn c san trn m ng. Workgroup l nhm logic cc my tnh v cc ti nguyn c a chng n i v i nhau trn m ng m cc my tnh trong cng m t nhm c th cung c p ti nguyn cho nhau. M i my tnh trong m t workgroup duy tr chnh sch b o m t v CSDL qu n l ti kho n b o m t SAM (Security Account Manager) ring m i my. Do qu n tr workgroup bao g m vi c qu n tr CSDL ti kho n b o m t trn m i my tnh m t cch ring l , mang tnh c c b , phn tn. i u ny r rng r t phi n ph c v c th khng th lm c i v i m t m ng r t l n. Nhng workgroup cng c i m l n gi n, ti n l i v chia s ti nguyn hi u qu , do thch h p v i cc m ng nh , g m cc nhm ng i s d ng tng t nhau. Tuy nhin Workgroup d a trn c s m ng ngang hng (peer-to-peer), nn c hai tr ng i i v i cc m ng l n nh sau: i v i m ng l n, c qu nhi u ti nguyn c san trn m ng lm cho cc ng i s d ng kh xc nh chng khai thc. Ng i s d ng mu n chia s ti nguyn th ng s d ng m t cch d hn s ti nguyn ch v i m t s h n ch ng i s d ng khc. chia

i n hnh cho lo i m ng ny l Windws for Workgroups, LANtastic, LAN Manager... Window 95, Windows NT Workstation.

Domain m n t ng t th m c v nhm lm vi c. Gi ng nh m t workgroup, domain c th c qu n tr b ng h n h p cc bi n php qu n l t p trung v a phng. Domain l m t t p h p cc my tnh dng chung m t nguyn t c b o m t v CSDL ti kho n ng i dng (ng i s d ng account). Nh ng ti kho n ng i dng v nguyn t c an ton c th c nhn th y khi thu c vo m t CSDL chung v c t p trung. Gi ng nh m t th m c, m t domain t ch c ti nguyn c a m t vi my ch vo m t c c u qu n tr . Ng i s d ng c c p quy n logon vo domain ch khng ph i vo t ng my ch ring l . Ngoi ra, v domain i u khi n ti nguyn c a m t s my ch , nn vi c qu n l cc ti kho n c a ng i s d ng c t p trung v do tr nn d dng hn l ph i qu n l m t m ng v i nhi u my ch c l p. Cc my ch trong m t domain cung c p d ch v cho cc ng i s d ng. M t ng i s d ng khi logon vo domain th c th truy c p n t t c ti nguyn thu c domain m h c c p quy n truy c p. H c th d tm (browse) cc ti nguyn c a domain gi ng nh trong m t workgroup, nhng n an ton, b o m t hn.

Updatesofts

www.updatesofts.com

xy d ng m ng d a trn domain, ta ph i c t nh t m t my Windows NT Server trn m ng. M t my tnh Windows NT c th thu c vo m t workgroup ho c m t domain, nhng khng th ng th i thu c c hai. M hnh domain c thi t l p cho cc m ng l n v i kh nng k t n i cc m ng ton x nghi p hay lin k t cc k t n i m ng v i cc m ng khc v nh ng cng c c n thi t i u hnh. Vi c nhm nh ng ng i s d ng m ng v ti nguyn trn m ng thnh domain c l i ch sau: M s c a ng i s d ng c qu n l t p trung li u c a my ch , do v y qu n l ch t ch hn. Cc ngu n ti nguyn c c b hn. m t ni trong m t c s d

c nhm vo trong m t domain nn d khai thc

Qu n l theo Workgroup v domain l hai m hnh m Windows NT l a ch n. S khc nhau cn b n gi a Workgroup v domain l trong m t domain ph i c t nh t m t my ch (my ch ) v ti nguyn ng i s d ng ph i c qu n l b i my ch .


 

Windows NT cung c p nh ng ch c nng tun theo chu n C2 (chu n v an ton qu c t ) trong Windows NT m b o trnh c nh ng ng i khng c php vo trong h th ng ho c thm nh p vo cc file v chng trnh trn a c ng. Ng i ta khng th thm nh p vo c n u khng c m t kh u ng. v qua b o v c cc file. Windows NT cung c p cng c xy d ng cc l p quy n dnh cho nhi u nhi m v khc nhau nh m xy d ng h th ng an ton m t cch m m d o. Nhi u ng i s d ng c th c quy n vo m t my ch Windows NT. M t ti kho n c a ng i s d ng trn my bao g m tn, m t kh u v nhi u tnh ch t c cho b i ng i qu n tr m ng. Ng i s d ng c th che cc th m c hay file c a mnh t nh ng ng i khc v ci t cc thng s c a File manager, Programe Manager, Control Panel m t cch ph h p. Khi ng i dng thm nh p vo h th ng th t ng kh i ng m i thng s c lu tr t tr c. N u ng i s d ng c quy n cao hn th h c th chia s ho c ng ng cc ti nguyn ang dng chung trn m ng nh my in hay file ho c h c th thay i quy n c a nh ng ng i dng m ng khc khi thm nh p vo m ng.


M i ng i truy c p vo m ng Windows NT t ch c theo m hnh Workgroup c n ph i ng k: Tn vo m ng M t kh u vo m ng D a vo tn v m t kh u cho, Windows NT cung c p cho ng i m t s g i l m s c a ng i s d ng (user account). M s ny c lu d trong c s d li u l h th ng
Updatesofts

 

" 

www.updatesofts.com

qu n tr ti nguyn (SAM - Security Account Manager database). H th ng qu n tr ti nguyn dng m b o an ton v ti nguyn trn m ng. Ng i vo m ng mu n truy nh p vo ti nguyn ph i qua s ki m duy t c a h th ng qu n tr ti nguyn. Trong m hnh Workgroup m i my tr m c m t ngu n ti nguyn tng ng v i m t h th ng qu n tr ti nguyn b o v n. M i ng i khai thc m ng ph i nh nhi u m s , v ng v i m i my tr m c m t h th ng qu n tr ti nguyn ring c a n.

Domain l m t khi ni m r t c b n trong Windows NT server, n l h t nhn cc m ng c quy m l n. M i ng i tham gia trong Domain c n ph i ng k thng tin sau: Tn Domain Tn ng i s d ng M t kh u

Cc thng tin ny c lu my ch d i d ng m t m s , g i l ti kho n ng i s d ng (user account) v cc m s ca ng i s d ng trong m t domain c t ch c thnh m t c s d li u trn my ch . Khi ng i s d ng mu n truy nh p vo m t Domain ng i ph i ch n tn Domain trong h p tho i trn my tr m. My tr m s chuy n cc thng tin v h th ng qu n tr ti nguyn (SAM - Security Account Manager database) c a Domain ki m tra. Khi h th ng qu n tr ti nguyn trn my ch s ki m tra cc thng tin ny, n u k t qu ki m tra l ng, ng i khai thc m i c quy n truy nh p vo ti nguyn c a Domain. M t my Windows NT m khng tham gia vo m t Domain c nh c i m sau: My tr m ch c th cung c p cc m s c t o ra trn n. N u my ny b h h ng th nh ng ng i khai thc m ng khng th truy nh p b ng m s c a h . N u my ny n m trong m t Domain no th cc m s ny cn c lu trong SAM c a m t Domain trn my My ch . Qua my tr m khng tham gia vo Domain, ng i khai thc m ng khng th truy nh p vo ti nguyn c a Domain, m c d m s c a c a ng i ny c trong SAM c a Domain Trong m t Domain th ng c cc lo i my th c hi n nh ng cng vi c sau: Primary domain Controller (PDC), bao gi cng ph i c qu n tr h ng i s d ng v cc ti kho n trong Domain (h th ng ny g i l c s SAM - Security Account Manager c a Domain). SAM trn my ch nh h th ng ki m sot Domain. Trong m t Domain ch c duy nh t m th ng cc d li u c thi t k t PDC.

Updatesofts

t ch c

www.updatesofts.com

Ngoi ra h th ng cn c m t hay nhi u my lm Backup Domain Controller (BDC). Cc BDC c th dng thay th cho my PDC trong tr ng h p c n thi t, ch ng h n my PDC b h Ng i qu n tr Domain ch c n t o ti kho n ng i s d ng (user account) ch m t l n trn my Primary Domain Controller, thng tin c t d ng copy n cc my Backup Domain Controller.

Trong m t m ng c th c nhi u Domain nhng m t my tnh Windows NT l thnh vin c a ch m t domain t i m i th i i m. Tuy nhin, c m t vi tr ng h p i khi chng ta c n truy c p ti nguyn trong nh ng domain khc, l c i u ny h i u hnh Windows NT server cho php gi a cc Domain c th t n t i m t quan h g i l quan h tin c y (trust relationship). Chng ta c th s d ng quan h tin c y gi a cc Domain cho php ng i dng trn m t Domain truy c p ti nguyn trong Domain khc. Hai Domain A, B g i l quan h tin c y (trust relationship) m trong Domain A tin c y Domain B n u gi a chng c m t m i lin k t sao cho ng i khai thc m ng c a Domain B c th truy nh p vo Domain A t m t my tr m trong Domain B. T gc c a ng i qu n tr m ng m c ch c a vi c thi t l p quan h tin c y gi a cc Domain l lm cho vi c qu n l m ng tr ln n gi n hn b ng cch k t h p cc Domain vo m t n v qu n l. Trong quan h tin c y cc Domain c chia ra nh sau: Domain c tin c y (trusted domain) Domain tin c y (trusting domain) M t Domain l lo i ny ho c lo i kia thng th ng ph thu c vo n ch a m s c a ng i s d ng (ng i s d ng account) hay ch ch a ti nguyn (resource) Domain tin c y (trusting domain) l Domain ch a ti nguyn. Domain c tin c y (trusted domain) l Domain ch a m s ng i s d ng. Khi ng i s d ng truy nh p t m t my tr m trong Domain tin c y (trusting domain) vo Domain c tin c y (trusted domain) th qu trnh ki m sot di n ra nh sau: Ng i s d ng ph i cho m s (m s ny ng v i tn, m t kh u, tn domain c n truy nh p) M s c chuy n v my ch c a Domain tin c y.

My ch c a Domain tin c y chuy n m s ny sang Domain c tin c y. K t qu ki m tra c a my ch trong Domain c tin c y di n ra theo qu trnh ng c l i.

Updatesofts

#


!


www.updatesofts.com

Vi c lin k t gi a cc Domain khng c tnh b c c u. Thng qua vi c thi t l p m i quan h tin t ng, chng ta c th s d ng m t ti kho n truy xu t n nhi u ti nguyn c a nhi u Domain. C th qu n tr nhi u Domain t m t v tr t p trung.

Hnh 11.1: M hnh tin c y c a cc Domain trong m ng Windows NT

Trong m ng Windows NT khi ni m nhm (group) l m t trong nh ng khi ni m quan tr ng i v i cng vi c qu n l, i u hnh m ng Windows NT. Nhm lm cho vi c khai thc ti nguyn c d dng thu n l i v n gi n ha vi c qu n tr . M i nhm c ng k b i m t ti kho n (group account) v c cc thnh vin c a n. Cc quy n c gn cho nhm s t ng gn cho cc ng i s d ng l thnh vin c a nhm. Cc ti n l i c a nhm nh sau: Quy n c th c gn cho, ho c h y i trn m i thnh vin c a nhm. ng b m t cc quy n

Khi m t ng i s d ng b lo i ra kh i nhm, th t c c p khi cn trong nhm.

Trong m ng Windows NT ng i ta phn bi t phn bi t hai lo i nhm l nhm ton c c (global group) v nhm c c b (local group).


Nhm ton c c cn c g i l nhm vng (domain group). Thnh vin c a nhm l cc ng i dng c p vng (domain user). H ng c l i v i ng i dng c c b (local user) l ng i c ph m vi gi i h n trong my tnh m h c xc nh. Thnh vin c a nhm ton c c c php chuy n ra ngoi (export) m t Domain khc. Ph m vi c a nhm ton c c l ton b vng trn user d c xc nh, v th y c t b t k my tnh NT no trong vng . Quy n c th c gn cho nhm ton c c cho cc ti nguyn trn m t my NT Server hay NT Workstation trong vng.

Updatesofts

 

 

 


 

www.updatesofts.com

Cc ti kho n nhm ton c c c lu PDC (Primary DomainController) c a Domain, v c sao lu n cc BDC (Backup Domain Controller) trong Domain . Nhm ton c c c nh ng c trng sau:

Thnh vin c a nhm ph i l cc ng i s d ng c a domain (domain user account). Nhm ton c c c th chng c xc nh. c gn quy n cho ti nguyn b t k trong vng m

Nhm ton c c c th c gn quy n n cc ti nguyn trong vng khc v i vng chng c xc nh khi quan h tin c y (trust relationship) gi a cc vng c hi u l c. Cc thnh vin c a nhm ton c c c th s d ng ngu n ti nguyn trong vng b t k m nhm ton c c c quy n. Nhm ton c c ch ch a m s c a ng i s d ng trong Domain c a n. N khng th ch a cc nhm c c b v nhm ton c c khc.


Nhm c c b , tri l i, c gn quy n cho ngu n ti nguyn trn my NT m n c xc nh. N u my NT l m t ph n c a vng, th ti n cho vi c gn quy n, m t nhm c c b c th ch a cc ti kho n ng i dng c p vng (domain user account) v cc nhm ton c c trong Domain , ni my tnh NT l thnh vin, ho c nh ng ng i dng t Domain c tin c y. Cc ng i dng c p vng (domain user) c th c gn quy n truy c p n ti nguyn b t k trong Domain . N u Windows NT computer khng n i v i m ng th cc thnh vin trong local group c th c gn quy n truy xu t n ti nguyn trn my tnh m trong cc thnh vin c t o ra cn n u Windows NT computer n i vo m ng th ti n l i cho vi c phn quy n th ng i qu n tr m ng c th a global group v domain user vo trong local group . C hai lo i nhm c c b : nhm c c b tr m lm vi c (workstation local group) v nhm c c b vng (domain local group). M t m ng lm vi c theo c ch vng bao g m c Windows NT Server v Windows NT Workstation vi c hi u r s khc nhau gi a hai lo i nhm c c b l r t quan tr ng. a. Nhm c c b tr m lm vi c (Workstation local group): Nhm c c b tr m lm vi c hi n di n trn Windows NT Workstation trn chng c t o ra. Chng c ch a trong d li u SAM lu tr trn Windows NT Workstation. M t ng i dng c c b c t o ra b ng cng c User Manager c a Windows NT Workstation (khc v i cng c User Manager for Domains trn Windows NT Server) c th c quan h thnh vin ch trong nhm c c b c a tr m lm vi c . M t nhm c c b trong m t tr m lm vi c ch c th c dng trn my tnh trn nhm c t o ra, v khng th lm vi c rn b t k my Windows NT no khc.
Updatesofts

www.updatesofts.com

Nhm c c b tr m lm vi c c th ch a: Cc ti kho n ng i dng c c b t tr m lm vi c trn n c xc nh.

Cc ti kho n ng i dng c p vng (domain user account) v cc nhm ton c c t vng trong h c xc nh. Cc ti kho n ng i dng c p vng (domain user account) v cc nhm ton c c t cc vng c y quy n. b. Nhm c c b vng (Domain local group): hm c c b vng ho t ng trn Windows NT Server m c vng, v c t o ra b ng User Manager for Domains (trn Windows NT Server). Cc nhm c c b vng ch c th hi n h u trn my Windows NT Server t o ra n. Do , cc nhm c c b vng c th dng truy c p ngu n ti nguyn trn my tnh Windows NT Server trong vng , m khng dng truy c p ngu n ti nguyn trn my tnh Windows NT Workstation trong vng ny. Nhm c c b vng khng th c gn quy n trn b i u khi n khng c c p vng, th m ch c cc my ch .

 

Windows NT my ch cung c p 4 ki u t ch c domain g i t t l cc m hnh domain (domain models). D i y l 4 m hnh t ch c c a n: M hnh domain n (single domain) M hnh domain chnh (master domain) M hnh multiple master domain M hnh complete truts

M hnh domain n l m hnh trong m ng ch c m t domain. M hnh ny thch h p cho m ng t ng i khai thc, c n qu n l t p trung. M hnh n ni chung tng t nh m hnh workgroup, trong m hnh ny ng i s d ng c th xem xt, khai thc ti nguyn theo c m hnh workgroup v m hnh domain. Lo i m hnh ny khng c cc quan h y quy n v ch c m t domain duy nh t, domain ny cng ch a CSDL SAM cho ton b m ng v vi c qu n tr m ng c th th c hi n t m t v tr trung tm. Cc ti kho n ng i dng trong vng (domain user account) v ti kho n nhm trong vng (domain group acconunt) c th c xy d ng v c cc quy n truy c p ti nguyn c gn trn cc nhm v ng i dng ring r v c m t ph m vi bao g m t t c cc my vi tnh trong vng.

Updatesofts




 




 

www.updatesofts.com

Trong m hnh Domain n v n cch t t hn so v i Workgroup.




an ton d li u, qu n l h th ng c xem xt m t

M hnh Domain chnh c th c s d ng cho cc c quan khi h mu n t ch c m ng thnh nhi u Domain ti nguyn (Resource domain) nhng v n c nh ng ti n l i trong vi c qu n l t p trung. B ng cch phn chia ti nguyn m ng vo nhi u Domain, chng ta s ti n t ch c v qu n l m t l ng ti nguyn l n. M t Domain ch (master domain) c s d ng h tr vi c qu n tr t p trung m trong t t c m s c a ng i s d ng v m s cc nhm ton c c (global group) trn m ng c lu gi . c i m c a m hnh domain chnh : M hnh Master Domain l m hnh c nhi u Domain, trong c 1 Domain l Domain chnh (premery domain). M hnh ny thch h p cho m ng c s ng i dng khng qu l n, nhng c n ph i phn chia thnh cc n v nh hn nhng vi c qu n l c ti n hnh t p trung. Trong m hnh ny t t c m s c a ng i khai thc m ng v m s c a cc nhm ton c c (global group) u ch a trn server trn Domain chnh. Trong m hnh ny t t c cc khc Domain u tin c y v i Domain chnh.

Hnh 11.2: M hnh Domain chnh

Trong m hnh ny m s c a ng i s d ng qu n l t p trung v cc nhm ton c c ch c n xc nh m t l n trong Domain chnh. Ti nguyn c nhm logic thnh cc n v nh hn c th qu n l b i t ng Domain. M hnh Domain chnh l m hnh qu n l t p trung v v y chi n l c pht tri n m ng c n d a vo cc nhm c c b v cc nhm ton c c. M hnh ny khng nh ng qu n l t p trung cc m s c a ng i s d ng m cn cung c p cc d ch v nh ci t ph n m m, sao chp backup cho t t c cc my ch trn m ng. Tuy nhin m hnh ny c nh c i m c th gy n t c n u c qu nhi u nhm v nhi u ng i dng v cc nhm c c b c n ph i xc nh trong m i Domain m chng c s d ng.

Updatesofts

 




"

# #

www.updatesofts.com

M hnh (muliple master domain) c th c s d ng cho cc t ch c c nhi u khu v c v m i khu v c c nhi u b ph n. Trong nhi u m ng ki u nh v y, b ph n i u hnh ring bi t cho m i khu v c mu n qu n l t p trung cc ti nguyn m ng trong khu v c. Chng ta xy d ng m t Domain ch (master domain) cho m i khu v c v chia cc ti nguyn trong m i khu v c thnh nhi u Domain ti nguyn (resoure domain) ring bi t. Trn m hnh ny t n t i cc quan h sau: M i Domain chnh quan h tin c y hai chi u v i cc domain chnh khc. i u ny cho php m i Domain chnh c th qu n l cc domain chnh khc. Cc Domain khng ph i l chnh khng c m s c a ng i s d ng m ch cung c p ti nguyn trn m ng. Cc Domain khng ph i l chnh tin c y i v i t t c cc Domain chnh. Nh i u ny m i m s c a ng i s d ng s c s d ng trn t t c cc Domain chnh v c c quy n truy nh p vo ti nguyn trong cc ti nguyn trn cc Domain khc c a m ng. B ng cch phn chia ti nguyn m ng thnh nhi u Domain, chng ta c nhi u thu n l i trong vi c t ch c qu n l m t s l ng l n cc ti nguyn trong cc n v ph h p. M hnh nhi u Domain chnh c u i m i v i m ng nhi u ng i dng trong cc ti nguyn c nhm m t cch logic theo cng vi c. Tuy nhin cc nhm c c b v ton c c ph i xc nh nhi u l n v m s c a ng i s d ng ph i ch a nhi u Domain chnh .


M hnh tin c y hon ton l m hnh m trong m i Domain l quan h tin c y 2 chi u v i cc Domain khc. V i m hnh ny, ng i s d ng c th truy nh p vo b t k Domain no trn m ng t m t my tr m no . M hnh ny c th p d ng v i qui m m ng ty v ph h p cho cc c quan khng c nhm qu n tr t p trung, n cho php khng h n ch s ng i khai thc m ng v s nhm. M i b ph n trong n v c th ki m sot c m s c a ng i s d ng cng nh ti nguyn c a b ph n mnh trong ti nguyn v m s ng i s d ng c nhm thnh m t Domain.
Updatesofts

"

Hnh 11.3: M hnh nhi u Domain chnh

www.updatesofts.com

Hnh 11.4: M hnh nhi u M hnh tin c y hon ton





M hnh vng c m t s k h v c u trc. Nh ng h n ch v domain c th o lu n y nh m m c ch gip b n thi t k m ng chnh xc v hon h o. Domain NT n i u theo ngha l khng c cch no di n t quan h phn c p ho c nhm ti nguyn trong m t vng n. Ng i dng c th s d ng nh ng quy n c y thc th hi n cc quan h gi a nh ng vng, nhng y l quan h s d ng v khng thch h p cho vi c t ch c m ng d a trn ph m vi a l, ti nguyn s h u, logic ho c n n t ng s t ch c. M hnh vng Domain chnh duy nh t theo Microsoft thch h p cho cc m ng t hn 40.000 ng i dng v nhm. Khi s ng i dng v nhm tng ln, s quan h y quy n v chi ph qu n l quan h cng tng. Ni cch khc chi ph qu n l m ng c th tng b t thnh lnh khi kch th c m ng tng. Ng i dng ph i c n tr ng v k h c a quan h y quy n - c bi t quan h y quy n hai chi u. N u khng c n th n trong vi c gn cc quan h y quy n v khng c k ho ch ng n, ng i s d ng c th k t thc b ng m t m hnh y quy n tr n v n, v i t t c nh ng h n ch c a m hnh i km. Ngoi ra c m t nguy c th c s s x y ra l ng i ci t m ng c th ci t m t m ng ho t ng t t trong th i gian ng n cn khi m ng ho t ng di h n ny s n y sinh v n v m t chnh sch l ai y quy n cho ai.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Tr c khi ci t m ng Windows NT th cng gi ng nh ci cc h i u hnh khc chng ta ph i c m card m ng vo my, thi t l p m ng v m b o n c ho t ng t t. Khi ci chng ta c th s d ng ph n m m trn a CD ROM (n u my c a chng ta l PC th chng ta s d ng th m c I386) ho c chng ta chp th m c I386 ln a c ng tr c khi ci t. ci t Windows NT ta v trong th m c I386 v ch y l nh "WINNT" Ch trong tr ng h p ny chng trnh s yu c u chu n b 3 a m m lo i 1.44Mb ci cc chng trnh kh i ng c n thi t v trong qu trnh ci t cc a m m trn s c s d ng. N u ta khng mu n th th c hi n l nh "WINNT /B" v ph i ch ng d n c a chng trnh ngu n nh d:\I386.

Processor

Intel 486, Pentium, Pentium Pro, nh ng h th ng ch y trn RISC (Ex: MIPS R4x00, DEC?s Alpha AXP). Windows NT h tr ln n 4 CPU Mode Symmetriccal Multi-Processing VGA hay nh ng thit b c phn gi i cao hn

Display device Hard disk Floppy disk CD-ROM Network adapter Memory

T i thi u ph i c 110 MB Hard Disk cn tr ng trong su t qu trnh ci t 31/2 inch hay 51/4 inch CD-ROM drive hay a CD-ROM m ta c th truy xu t c thng qua ng m ng M t hay nhi u card m ng, card m ng khng c cng c nhng ch c nng m ng s khng c NT khuy n co t nh t ph i c 16 MB Ram cho c hai h th ng ch y trn Intel v RISC

Updatesofts

"

"

www.updatesofts.com

Trong s cc ti nguyn c a m ng chia s cho ng i s d ng thng tin lu tr trn a c ng c a cc my ch l ti nguyn quan tr ng nh t. Khng ph i ng u nhin m ci tn "File server" tr nn r t quen thu c v i nh ng ng i dng m ng gi ng nh "Network server". Tuy nhin lm sao c th s d ng, qu n l cc ti nguyn m t cch t t nh t Windows NT cung c p cho chng ta m t c ch qu n l v phng th c khai thc. Thng th ng chng ta ph i khai bo cc ti nguyn tr c khi chng c ng i s d ng khai thc. Ngoi ra ng i s d ng cng c cung c p quy n s d ng m t cch ph h p.

Qu trnh truy c p t p tin (File ho c th m c) Khi m t ng i s d ng mu n truy c p m t t p tin th t t c cc thng tin v phng th c ph c h i giao d ch v ph c h i giao d ch khi b l i s c ng k b i Log File Server. N u giao d ch thnh cng, t p tin s truy xu t c, ng c l i giao d ch s c ph c h i. N u c l i trong qu trnh giao d ch, ti n trnh giao d ch s k t thc. Vi c truy xu t t p tin (File ho c th m c) c qu n l thng qua cc quy n truy c p (right), quy n s quy t nh ai c th truy xu t v truy xu t n t p tin v i m c gi i h n no. Nh ng Quy n l Read, Execute, Delete, Write, Set Permission, Take Ownership.

c d li u, cc thu c tnh, ch quy n c a t p tin.

c ch y t p tin. c php ghi hay thay c php xa t p tin. c php thay c

i thu c tnh.

i quy n h n c a t p tin.

t quy n ch s h u c a t p tin.


Permission No Access Read

Updatesofts

www.updatesofts.com

Change Full Control Special Access

X X ?

X X ?

X X ?

X X ? X ? X ?

m b o an ton khi truy xu t n t p tin (File v th m c), chng ta c th gn nhi u m c truy c p (permission) khc nhau n cc t p tin thng qua cc quy n c gn trn t p tin. C 5 m c truy c p c nh ngha tr c lin quan n vi c truy xu t t p tin (File v th m c) l: No Access, Read, Change, FullControl, Special Access. Special Access c t o b i ng i qu n tr cho b t c vi c ch n t s k t h p c a R, X, W, D, P, O. Nh ng ng i c quy n h n Full Control, P, O th h c quy n thay i vi c gn cc quy n h n cho Special Access. Khi m t ng i qu n tr m ng nh d ng m t partition trong Windows NT, h th ng s m c nh c c p cho quy n Full Control t i partition cho nhm Everyone. i u ny c ngha khng h n ch truy xu t c a t t c ng i dng. Ty thu c trn yu c u b o m t cho cc t p ng i qu n l s cn nh c vi c xa b nhm Everyone trong danh sch cc quy n h n sau khi nh d ng hay h n ch nhm Everyone v i quy n Read. N u s h n ch ny l c n thi t, ng i qu n tr nn c p quy n h n Full Control cho nhm Administrators t i partition g c. y quy n truy c p c gn cho ng i s d ng v nhm ng i s d ng do v y quy n truy c p c a m t ng i s d ng c tnh b i quy n h n ng i v cc nhm m ng i l thnh vin. Khi ng i dng truy xu t ti nguyn, cc quy n h n c a ng i dng c tnh theo l i sau: Nh ng quy n h n c a ng dng v cc nhm trng nhau. N u m t trong nh ng quy n l No Access th quy n h n chung l No Access. N u nh ng quy n h n yu c u c li t k khng r rng trong danh sch cc quy n h n, yu c u truy xu t ny l khng ch p nh n. M t ng i s d ng thu c hai nhm, n u m t nhm quy n h n c a ng i dng l No Access, n lun c li t k u tin trong danh sch Access Control List. Ng i t o ra t p tin c th cho cc nhm khc hay ng i dng khc kh nng lm quy n s h u. Administrator lun c kh nng lm quy n s h u c a cc t p tin. N u thnh vin c a nhm Administrator c quy n s h u m t t p tin th nhm nh ng Aministrator tr thnh ch nhn. N u ng i dng khng ph i l thnh vin c a nhm Administrator c quy n s h u th ch ng i dng l ch nhn. Nh ng ch nhn c a t p tin c quy n i u khi n c a t p tin v c th lun lun thay cc quy n h n. Trong File Manager, d i Security Menu, sau khi xu t hi n h p tho i i

Updatesofts

"

www.updatesofts.com

Owner, chng ta l a ch n t p tin, ch nhn hi n th i v nh n nt Take Ownership, cho php l p quy n s h u n u c c p quy n .


C quy n Full Control. C nh ng quy n Special Access bao g m Take Ownership. L thnh vin c a nhm Administrator.

Thu c tnh ny c gn b i h i u hnh ch nh r ng m t File c s a i t khi n c Backup. Cc ph n m m Backup th ng xa thu c tnh lu tr . Thu c tnh lu tr ny c th ch nh cc File c thay i khi th c thi vi c Backup. Ch nh r ng cc File hay cc th m c c nn hay nn c nn. Thng s ny ch c s d ng trn cc partition lo i NTFS. Cc File v cc th m c c thu c tnh ny th ng khng xu t hi n trong cc danh sch th m c. s a

Cc File v cc th m c c thu c tnh ny s khng th b xa hay

i.

Cc File th ng c cho thu c tnh ny b i h i u hnh hay b i chng trnh OS setup. Thu c tnh ny t khi c s a i b i ng i qu n tr m ng hay b i cc User. Ngoi ra cc File h th ng v cc th m c cn c c hai thu c tnh ch

Vi c gn thu c tnh nn cho cc File hay th m c m ta mu n Windows NT nn s x y ra trong ch ng m (background). Vi c nn ny lm gi m vng khng gian i m File chi m ch . C m t vi thao tc ch u vi c x l ch m v cc File nn ph i c gi i nn tr c khi s d ng. Tuy nhin vi c nn File th ng x y ra th ng xuyn nh l cc File d li u qu l n m c nhi u ng i dng chia s .
 

Khng c m t ng i s d ng no c th truy xu t cc File hay th m c trn m ng b ng cch ng nh p vo m ng khi khng c m t th m c no c chia se. Vi c chia s ny s lm vi c v i b ng FAT v NTFS file system. nng cao kh nng an ton cho vi c chia s , chng ta c n ph i gn cc m c truy c p cho File v Th m c. Khi chng ta chia s m t th m c, th chng ta s chia s t t c cc File v cc Th m c con. N u c n thi t ph i h n ch vi c truy xu t t i m t ph n c a cy th m c, chng ta ph i

Updatesofts

"







 




" ! 

c v n.

www.updatesofts.com

s d ng vi c c p cc quy n cho m t user hay m t nhm .

i v i cc Th m c v cc File

chia s m t Th m c, ta ph i Login nh m t thnh vin c a nhm qu n tr m ng hay nhm i u hnh server. T t c cc th t c chia s th m c c th c thi trong Windows NT Explorer.


ln Th m c trong Windows NT Explorer. Hi n ra menu

Updatesofts

N u mu n h n ch vi c truy xu t th click

Thi t l p gi i h n s l ng cc user b ng cch g m t con s vo h p

a m t tn c n chia s vo h p s hi n ra. a dng ghi ch lin quan




Ch n

Ch n

Click

trong Menu. Hi n ra h p

hi n ra h p

i tho i sau:

kch ho t vi c chia s . . M c nhin tn Th m c c ch n n vi c chia s th m c vo h p

 

 

 


i tho i sau:

www.updatesofts.com

Sau khi m t th m c c chia s Icon cho th m c c 1 bn tay ch c chia s .

nh r ng th m c

N u chng ta mu n thm m t chia s m i v i cng m t th m c c chia s (c th v i hai chia s c hai quy n truy c p khc nhau), ta th c hi n cc b c sau: vo th m c c chia s trong Windows NT Explorer.


M i l n t o m t s chia s chng ta ph i a m t tn m i cng nh nh ng l i ch thch vi c chia s s cho ai s d ng.




thi t l p cc quy n truy c p i v i m t th m c c chia s cho m t ng i s d ng hay m t nhm ta th c hi n: ln th m c trong Windows NT Explorer.


Updatesofts

Ch n button

, hi n ra c a s Add User and group

Click button trong Through Share Permissions.


     

Ch n

tab

Click

trong menu rt g n

hi n cc tnh ch t c a th m c . Hi n ra C a s The Access

Click button

"

Click

t o m t s chia s m i, hi n ra h p

i tho i sau

Click

 

trong

rt g n, hi n ra h p

i tho i

www.updatesofts.com

Ch n quy n truy xu t trong h p Type of Access cho cc tn ch n .

l y Khi chng ta t o m t s chia s m i, quy n truy c p m c nhin cho nhm ). Gi s r ng chng ta s gn gi tr m c nhin ny cho quy n truy c p ( c a th m c v File. Khi c n thi t s h n ch vi c truy xu t t i th m c .

Cc ng i s d ng th ng ch c quy n c trong cc th m c ch a cc chng trnh ng d ng v h khng c n ph i s a i cc File. Trong m t vi tr ng h p, cc chng trnh ng d ng i h i cc user chia s m t th m c cho cc File t m th i. N u th m c n m trong cng th m c ch a trnh ng d ng, chng ta c th cho php user t o hay xa cc File trong th m c b ng vi c gn quy n . Thng th ng cc ng i s d ng c n quy n trong b t k th m c no ch a cc Files d li u v ch trong cc th m c c nhn c a ho l c y cc quy n truy c p.

Updatesofts

Click button

Ch n m t tn trong h p Names v click button vo h p Add Names.

K t qu l tn c a

www.updatesofts.com

ln th m c c chia s trong Windows NT Explorer.




Ch n 1 tn trong h p Name Ch n m t quy n khc trong h p Type of Access m ta mu n gn.

Click

Thng qua vi c chia s m t th m c cho m t user hay m t nhm cng gp ph n vo vi c b o m an ton cho m t th m c khng cho user khc hay nhm khc truy xu t th m c .
 

Mu n s d ng cc th m c m ng th tr c h t th m c c cho php chia s , chng ta ph i lin k t th m c m ng v i tn m t ch ci tng ng nh m t tn a m ng (E,F ,G ,H I,...). Sau khi th m c c chia s k t n i v i k t i m ng ng i dng c th truy c p th m c c chia s , cc th m c v file con c a n nh l n ang trn my tnh c a mnh .


Updatesofts

Click p trn

m trnh duy t m ng.

Click button

Click

Click

tab. hi n ra c a s Access Through Share Permissions sau:

" 

 

www.updatesofts.com

Click ph i vo th m c c chia s m chng ta mu n truy c p v ch n trong th c n ta th y h p hi n ra





N u th y c n, ch n Path v g vo tn theo t ng qut UNC (Universal Naming Convention - xem c u trc ph n d i) s a l i ng d n t i ti nguyn c chia s . (Vi c ny ch th c hi n khi s d ng Network Neighborhood.) N u chng ta khng c quy n truy c p vo ti nguyn chia s trn nhng trong cng v ng i dng khc th chng ta c quy n truy c p, trong tr ng h p hy g tn ng i dng vo tr ng . Kch ho t h p ki m tra n u mu n lin k t lu di, l lo i k t n i c ph c h i m i l n ch ta ng nh p vo m ng.

Ch n

lu cc thng tin trn. th c hi n cc cng vi c trn.

L nh NET USE dng Universal Naming Convention (UNC) truy c p cc ti nguyn dng chung. Tn UNC b t u b ng m t d u phn cch t bi t \\, d u ny ch s b t u c a tn UNC (tn UNC c d ng "\\computer_name\share_name[\sub_directory]". NET USE c dng truy c p m t ngu n ti nguyn dng chung. L nh NET USE dng b h ng d n m ng (Network Redirector) trn my tnh NT thi t l p s n i k t dng ngu n ti nguyn chung.

Updatesofts

Ngoi ra ta c th dng l nh

Trong tr ng c a h p tho i mu n lin k t v i th m c chia s .

, ch n

i m ng chng

 

 

Duy t qua

tm ni mu n lin k t.

www.updatesofts.com

Chng ta c th xem ai dng cc file dng chung khi ta ang xem tr ng thi c a m t file dng chung, File Manager s cung c p cho ta cc thng tin b ng dng ch n Properties trong th c n File

Total Opens Total Locks Open By For Locks File ID

T ng s cc user ang lm vi c v i file T ng s cc kha trn file Tn c a ng i dng m file Lo i truy xu t m ng i dng m file M t s kha m ng i dng Con s nh n di n c a file a t trn file

Khi chng ta dng Windows Explorer xem cc ti nguyn chng ta c th cc m ng xu t hi n v cho chng ta khai thc.

Updatesofts

"

www.updatesofts.com

Hi n nay my in trn m ng cng l m t ti nguyn vi c chia s c a m ng cho ng i s d ng. Tuy cc my in ang ngy cng r i nhng v i nhu c u v ch t l ng ang ngy m t cao th vi c chia s cc my in t ti n trn m ng v n ang c n thi t. Windows NT l m t h i u hnh m ng m b t k my tnh Windows NT no cng c th cung c p cc d ch v in n cho ng i s d ng trong m ng. Khi chia s m t my in trn m ng (cho nhi u ng i c th cng s d ng) chng ta c n ph i gi i quy t nh ng v n sau : My in khng lm c 2 vi c m t lc, n u ph i nh n cng m t lc th s c va ch m, do v y m ng ph i c c ch s p x p cng vi c sao cho my in c th th c hi n m t cch l n l t cc cng vi c in. Cc cng vi c in c th c hi n b i nh ng ng i s d ng khc nhau c th c n nh ng m c u tin khc nhau v h th ng quan l in c n c kh nng th c hi n i u ny.

Thng th ng my in m ng c qu n l thng qua m t my ch m trn th c hi n nhi m v qu n l cc cng vi c in, my ch th ng c g i l my ch in (Print server) v ch y chng trnh qu n l in. Windows NT cho php ci t my in t i b t c u trn m ng, m i m t my c ci t Windows NT u c th th c hi n nhi m v my ch in. N c th qu n l my in g n tr c ti p vo n hay m t my in g n vo my khc trn m ng. gi i quy t nh ng v n t ra v i cng vi c in trn m ng Windows NT s d ng k thu t g i l Spooling m ch y u nh sau: Khi ng i s d ng quy t nh th c hi n m t cng vi c in th cng vi c in khng tr c ti p g i ra my in m n c t trong m t file t i my ch in. y vi c th c hi n gi ng nh hng i r p ht, n l m t vng lu tr cc cng vi c in v c nhi m v ngn ch n xung t khi cc user chi xu t ng th i ra my in. My ch in duy tr cc hng i c t gi cc cng vi c in v a chng t i my in ngay khi c th . Trong khi ng i s d ng c th lm ti p cng vi c ngay khi cng vi c in c c t vo hng i. Khi my in r nh my ch in s chuy n l n l t cc cng vi c in ang ng i trong hng t i my in. T i y my ch in ph i c m t kh nng lu tr d li u l n c th lu tr nhi u cng vi c in m t lc v c n ph i c kh nng p ng nh ng yu c u a d ng c a cc cng vi c in. gi i quy t v n n y sinh v i my in trong m ng Windows NT ti n hnh phn bi t gi a my in v t l g i l Printing device v m t th c th logic c a my in g i l logic printer. My in logic c s d ng ki m sot cc tc v sau y :
Updatesofts

www.updatesofts.com

Cng vi c in c g i i u. Cng vi c in n g i i khi no. Th t u tin c a cc tc v in. Ng i s d ng in ra spool thng qua vi c in ra my in logic, h s d ng my in logic nh l my in ang c g n l my c a h nhng th c s cc d li u c in ra my in logic c chuy n cho m ng v qua n my ch in tr c khi c a ra my in m ng.

Hnh 14.1: My ch in v spool

My ch in s lin k t cc my in logic v i my in v t l, n ph i m b o cc cng vi c in ph i c a ng n my in v t l. T i y c 3 tr ng h p c th i v i m i quan h gi a my in logic v my in v t l M t my in logic lin k t v i m t my in v t l. Nhi u my in logic lin k t v i m t my in v t l. M t my in logic lin k t v i nhi u my in v t l.

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 14.2: Lin k t gi a my in Logic v my in v t l

Updatesofts

H p sau h p h i tho i

winzar hi n ra

N u Server cha ci t my in logic, ta ph i ci , ch n in th c t cho Server. Vo menu nh:


 

t my in logic tng ng v i m t my , ch n , ch n

www.updatesofts.com

Ch n My Computer n u my in c a chng ta khng c card m ng v c n i tr c ti p vo Server. Ch n Network printer server n u my in c a chng ta n i tr c ti p vo m ng. Ch n Next, ch n c ng n i v i my in (th ng l LPT1). Ch n tn hng s n xu t v lo i my in ta ang dng, ch n Next, ta ph i tr l i thm vi cu h i ph nh ta c mu n in trang test khng? C mu n t my in ny l ng m nh khng? Sau khi ci t, chng ta s th y xu t hi n thm bi u t ng my in m v a c ci t trong khung my in. Chng ta ph i cho php dng chung my in nyb ng cch l a ch n my in Trong khung Printers

Updatesofts

Ta nh p chu t ph i vo tn my in , ch n

nh hnh sau:

www.updatesofts.com

hi n ra cho chng ta nh p cc thng s nh: tn my in logic Khung (Share namem), cc tnh ch t khc nh v an ton. m chng ta mu n khi ph c v m ng.


Cu i cng ch n , lc ny, ta s th y d i bi u t ng my in c bn tay ch ng t my in ny c php dng chung. N u trn Server ci t nhi u lo i my in v i nhi u ch khc nhau, ta c th ch n my in ng m nh b ng cch nh d u vo m c . my tr m c th in c qua Server, n u cha ci t chng ta ph i ci my in s nh sau: nh p p vo tn Server c n i v i my in, khung hi n ra danh sch cc my in ci trn Server, chng ta ch n tn my in c n n i r ib m .
 

Updatesofts

www.updatesofts.com

Quay tr l i khung mn hnh chng ta nhn th y thng bo my in ny c php s d ng. Thot ra kh i v chng ta c th in qua my in m ng trn b t c m t ph n m m no trn Windows nh Winword, Excel, v.v... . Tuy nhin B t k my tnh Windows NT c th c c u hnh nh l m t ch c nh ng ng i l thnh vin c a nh ng nhm sau y m i c quy n t o ra cc my in: Administrator (NT Worstation and Server). Server Operator (NT Server). Print Operator (NT Server). Power Users (NT Worstation).
!  
 

) ng i s d ng t o ra m t my in chnh l ng i ch s h u my in v c ton quy n trn t t c cc thu c tnh c a my in logic. Ng i ch s h u my in c th gn quy n cho nh ng ng i dng khc qu n l ti li u hay ton quy n i u khi n vi c in n. M t ng i s d ng c ton quy n th h ton quy n s h u my in logic .

quy n qu n l my in bao g m 4

quy n sau: khng c php truy c p.

in qu n l vn b n, c kh nng th c hi n cc thao tc: t ti li u, Ng ng, ph c h i, kh i ng l i,v xa cc ti

i u khi n kh i li u.


ton quy n i u khi n, th c hi n cc quy n qu n l ti li u v cc quy n sau y: Thay


   
 

i tr t t in n ti li u.

Ng ng, t ng h p l i,che d u cc my in logic. Thay i thu c tnh c a my in logic.

H y cc my in logic. Thay i quy n c a my in logic

Updatesofts

"




 

www.updatesofts.com

C th xem ti li u my in logic v qu n l chng theo nhi u cch. Ng i s d ng lun qu n l c t t c cc ti li u m h t o ra. qu n l c cc ti li u c a cc ng i s d ng khc, ph i l ng i ch s h u c a my in logic hay l thnh vin c a cc nhm: Administrator. Server Operator Print operator. B t k m t my in no cng c th lm vi c trong mi tr ng m ng nhng i u quan tr ng l xem xt c a my in. Ngha l ph i xem xt s l ng trang in t i a m my in c th in ra trong m t kho ng th i gian nh t nh. cao. Cc my Cc my in c thi t k cho m ng th ng c in c th g n vo b t c ni u trn m ng. Cng vi c in khng ph thu c vo cc thi t b ph n c ng hay cc thi t b k t n i m do c qu n l b i m t v d li u c chuy n v n trn m ng.



Updatesofts

www.updatesofts.com

Cng nh cc h i u hnh khc Windows NT cng c nh ng u, khuy t i m c a n, tuy nhin Windows NT hi n nay chinh ph c c nhi u ng i dng v i nh ng u i m khng th ch i ci. L h i u hnh m ng cho php t ch c qu n l m t cch ch ng theo nhi u m hnh khc nhau: peer-to-peer, clien/server. N thch h p v i t t c cc ki n trc m ng hi n nay nh: hnh sao (start), ng th ng (bus), vng (ring) v ph c h p. N c m t s c tnh u vi t b o m th c hi n cng lc nhi u chng trnh m khng b l i. B n thn Windows NT p ng c h u h t cc giao th c ph bi n nh t trn m ng v cng h tr c r t nhi u nh ng d ch v truy n thng trn m ng. N v a p ng c cho m ng c c b (LAN) v cho c m ng di n r ng (WAN). Windows NT cho php dng giao th c Windows NT TCP/IP, v n l m t giao th c c s d ng r t ph bi n trn h u h t cc m ng di n r ng v trn Internet. Giao th c TCP/IP dng t t cho nhi u d ch v m ng trn mi tr ng Windows NT.

Internet Information Server l m t ng d ng ch y trn Windows NT, tch h p ch t v i Windows NT, khi ci t IIS, IIS c a thm vo ti n ch mn hnh ki m sot (Performance monitor) m t s m c nh th ng k s l ng truy c p, s trang truy c p. Vi c ki m tra ng i dng truy c p cng d a trn c ch qu n l ng i s d ng c a Windows NT. Sau khi ci t IIS, trong th m c InetSrv s c cc th m c g c tng ng cho t ng d ch v ch n ci t. IIS bao g m 3 d ch v : World Wide Web (WWW), chuy n file (FTP - File Transfer Protocol) v Gopher. C 3 d ch v ny u s d ng k t n i theo giao th c TCP/IP.


Khi ci t h i u hnh Windows NT n ph n m ng Windows NT s h i chng ta xem c ci t d ch v Internet Information Server hay khng v i h p h i tho i

Updatesofts

www.updatesofts.com

Hnh 15.1: Mn hnh ci

t c a IIS

th c hi n vi c ci t chng ta Click vo phm Next v H th ng s b t d ch v Internet Information Server.

u ci

t cc

a. WWW (World Wide Web) : L m t trong nh ng d ch v chnh trn Internet cho php ng i s d ng xem thng tin m t cch d dng, sinh ng. D li u chuy n gi a Web Server v Web Client thng qua nghi th c HTTP (Hypertext Transfer Protocol). Ng i qu n tr c th xem cc thng tin nh cc ng i dng truy c p, cc trang c truy c p, cc yu c u c ch p nh n, cc yu c u b t ch i. thng qua cc file c th c lu d i d ng c s d li u. b. FTP (File Transfer Protocol) S d ng giao th c TCP chuy n file gi a 2 my v cng ho t ng theo m hnh Client/Server, khi nh n c yu c u t client, u tin FTP Server s ki m tra tnh h p l c a ng i dng thng qua tn v m t m. N u h p l , FTP Server s ki m tra quy n ng i dng trn t p tin hay th m c c xc nh trn FTP Server. N u h p l v h th ng file l NTFS th s c thm ki m tra m c th m c, t p tin theo NTFS. Sau khi t t c h p l , ng i dng s c quy n tng ng trn t p tin, th m c .

S d ng Web Browser.

Updatesofts

 "

 

www.updatesofts.com

S d ng Command line. S d ng t <Run> command trong Windows. c. Gopher L m t d ch v s d ng giao di n menu Gopher Client tm v chuy n b t k thng tin no m Gopher Server c c u hnh. Gopher cng s d ng k t n i theo giao th c TCP/IP.

Trong m t m ng my tnh, vi c c p cc a ch IP tnh c nh cho cc host s d n n tnh tr ng lng ph a ch IP, v trong cng m t lc khng ph i cc host ho t ng ng th i v i nhau, do v y s c m t s a ch IP b th a. kh c ph c tnh tr ng , d ch v DHCP a ra c p pht cc a ch IP ng trong m ng. Trong m ng my tnh NT khi m t my pht ra yu c u v cc thng tin c a TCPIP th g i l DHCP client, cn cc my cung c p thng tin c a TCPIP g i l DHCP server. Cc my DHCP server b t bu c ph i l Windows NT server. Cch c p pht a ch IP trong DHCP: M t user khi log on vo m ng, n c n xin c p 1 ch IP, theo 4 b c sau : G i thng bo n t t c cc DHCP server yu c u c c p n cho user . n server c a ch c a ch . a

T t c cc DHCP server g i tr l i User ch n 1 ch n. a ch trong s cc

a ch s c p

a ch , g i thng bo nh

Server c ch n g i thng bo kh ng thu bao

Server qu n tr a ch thng qua th i gian a ch (lease duration). C ba phng php gn a ch IP cho cc Worstation :


Gn th cng. Gn t Gn ng . ng.

Trong phng php gn a ch IP th cng th a ch IP c a DHCP client c gn th cng b i ng i qu n l m ng t i DHCP server v DHCP c s d ng chuy n t i DHCP client gi tr a ch IP m c nh b i ng i qu n tr m ng Trong phng php gn a ch IP t ng DHCP client c gn a ch IP khi l n u tin n n i vo m ng. a ch IP c gn b ng phng php ny s c gn vnh vi n cho DHCP client v a ch ny s khng bao gi u c s d ng b i m t DHCP client khc

Updatesofts

 

 


 




 

 

n user m n c p

a ch .

www.updatesofts.com

Trong phng php gn a ch IP ng th DHCP server gn a ch IP cho DHCP client t m th i. Sau a ch IP ny s c DHCP client s d ng trong m t th i gian c bi t. n khi th i gian ny h t h n th a ch IP ny s b xa m t. Sau n u DHCP client c n n i k t vo m ng th n s c c p m t a ch IP khc Phng php gn a ch IP ng ny c bi t h u hi u i v i nh ng DHCP client ch c n a ch IP t m th i k t n i vo m ng. V d m t tnh hu ng trn m ng c 300 users v s d ng subnet l l p C. i u ny cho php trn m ng c 253 nodes trn m ng. B i v m i computer n i k t vo m ng s d ng TCP/IP c n c m t a ch IP duy nh t do t t c 300 computer khng th ng th i n i k t vo m ng. V v y n u ta s d ng phng php ny ta c th s d ng l i nh ng IP m c gi i phng t cc DHCP client khc. Ci t DHCP ch c th ci trn Windows NT server m khng th ci trn Client. Cc b c th c hi n nh sau: Login vo Server v i tn Administrator .

Hnh 15.2: Mn hnh ci


t c a DHCP

Ta s th y m t lo t cc service c a Windows NT server n m trong h p h i tho i . Ch n t danh sch cc service v th c hi n cc yu c u ti p theo c a c li t k pha d i v nh n Windows NT. c p nh t v khai thc DHCP server chng ta ch n m c DHCP manager trong Netwrok Administrator Tools.

Updatesofts

Ch n tab

v click vo nt

Click hai l n vo icon

. Ta s th y h p h i tho i

www.updatesofts.com

Hi n nay trong m ng Internet s l ng cc nt (host) ln t i hng tri u nn chng ta khng th nh h t a ch IP c, M i host ngoi a ch IP cn c m t ci tn phn bi t, DNS l 1 c s d li u phn tn cung c p nh x t tn host n a ch IP. Khi a ra 1 tn host, DNS server s tr v a ch IP hay 1 s thng tin c a host . i u ny cho php ng i qu n l m ng d dng trong vi c ch n tn cho host c a mnh


Chng ta mu n c 1 tn domain ring trn Interner domain con bn trong n. Chng ta c n 1 d ch v DNS domain c c b c a b n. Chng ta c n m t b c t ng l a h th ng m ng n i b c a mnh

i u khi n c c b nh m tng tnh linh ho t cho b o v khng cho ng i ngoi thm nh p vo

C th qu n l tr c ti p b ng cc trnh so n th o text t o v s a i cc file ho c dng DNS manager t o v qu n l cc i t ng c a DNS nh: Servers, Zone, Cc m u tin, cc Domains, Tch h p v i Win, . Ci t DNS ch c th ci trn Windows NT server m khng th ci trn Client. Cc b c th c hi n nh sau:
  


Updatesofts

c p nh t v khai thc DNS server chng ta ch n m c . H p h i tho i sau y s hi n ra





Click hai l n vo icon tng t nh trn v l a ch n




. Ta s th y h p h i tho i .

Login vo Server v i tn


 




c th t o, tch r i cc

www.updatesofts.com
Hnh 15.3: Mn hnh DNS Manager

Tn Record A (Address) CNAME () MX () NS (name server) PTR (Pointer) SOA (Start of authority)

M t D n ng m t tn host computer hay tn c a m t thi t b m ng khc trn m ng t i m t a ch IP trong DNS zone T o m t tn Alias cho tn m t host computer trn m ng nh ngha m t s trao i mail cho host computer

nh ngha tn server DNS cho DNS domain D n ng m t a ch IP n tn host trong DNS server zone

Hi n th r ng tn server DNS ny th ch a nh ng thng tin t t nh t

Ngoi nh ng lin k t t i ch v i m ng c c b (LAN) cc n i k t t xa vo m ng LAN hi n ang l nh ng yu c u c n thi t c a ng i s d ng. Vi c lin k t cho php m t my t xa nh c a m t ng i s d ng t i nh c th qua ng dy i n tho i thm nh p vo m t m ng LAN v s d ng ti nguyn c a n. Cch thng d ng nh t hi n nay l dng modem c th truy n trn ng dy i n tho i. Windows NT cung c p D ch v Remote access Service cho php cc my tr m c th n i v i ti nguyn c a Windows NT server thng qua ng dy i n tho i. RAS cho php truy n n i v i cc server, i u hnh cc user v cc server, th c hi n cc chng trnh khai thc s li u, thi t l p s an ton trn m ng. . My tr m c th c n i v i server c d ch v RAS thng qua modem ho c pull modem, cable null modem (RS232) ho c X.25 network. Khi ci t d ch v RAS, c n ph i m b o quy n truy nh p t xa cho ng i s d ng b ng ti n ch remote access amind gn quy n ho c c th ng k ng i s d ng remote access server. RAS cng c c ch m b o an ton cho ti nguyn b ng cch ki m sot cc y u t sau: quy n s d ng, ki m tra m s , xc nh n ng i s d ng, ng k s d ng ti nguyn v xc nh n quy n g i l i.

Updatesofts

M i m t t p h p thng tin ch a trong c coi nh l c n thi t s c li t k di y: Nh ng

www.updatesofts.com
Hnh 15.4: M hnh truy c p t xa b ng d ch v RAS

ci t RAS chng ta la ch n yu c u h p Windows NT server setup hi n ra lc ci t h i u hnh Windows NT.

V i RAS t t c cc ng d ng u th c hi n trn my t xa, thay v k t n i v i m ng thng qua card m ng v ng dy m ng th my xa s lin k t qua modem t i m t RAS Server. T t c d li u c n thi t c truy n qua ng i n tho i, m c d t c truy n qua modem ch m hn so v i qua card m ng nhng v i nh ng tc v c a LAN khng ph i bao gi d li u cng truy n nhi u. V i nh ng kh nng to l n c a mnh trong cc d ch v m ng, h i u hnh Windows NT l m t trong nh ng h i u hnh m ng t t nh t hi n nay. H i u hnh Windows NT v a cho php giao lu gi a cc my trong m ng, v a cho php truy nh p t xa, cho php truy n file, v a p ng cho m ng c c b (LAN) v a p ng cho m ng di n r ng (WAN) nh Intranet, Internet. V i nh ng kh nng nh v y hi n nay h i u hnh Windows NT c nh ng v tr v ng ch c trong vi c cung c p cc gi i php m ng trn th gi i.

Updatesofts