You are on page 1of 121

GI Á O T R Ì N H

M NG MÁY TÍNH

Hà n i 11-2000

Convert to pdf by tech24.vn

Chương 1

Sơ lư c l ch s phát tri n c a m ng máy tính
Vào gi a nh ng năm 50 khi nh ng th h máy tính ñ u tiên ñư c ñưa vào ho t ñ ng th c t v i nh ng bóng ñèn ñi n t thì chúng có kích thư c r t c ng k nh và t n nhi u năng lư ng. H i ñó vi c nh p d li u vào các máy tính ñư c thông qua các t m bìa mà ngư i vi t chương trình ñã ñ c l s n. M i t m bìa tương ñương v i m t dòng l nh mà m i m t c t c a nó có ch a t t c các ký t c n thi t mà ngư i vi t chương trình ph i ñ c l vào ký t mình l a ch n. Các t m bìa ñư c ñưa vào m t "thi t b " g i là thi t b ñ c bìa mà qua ñó các thông tin ñư c ñưa vào máy tính (hay còn g i là trung tâm x lý) và sau khi tính toán k t qu s ñư c ñưa ra máy in. Như v y các thi t b ñ c bìa và máy in ñư c th hi n như các thi t b vào ra (I/O) ñ i v i máy tính. Sau m t th i gian các th h máy m i ñư c ñưa vào ho t ñ ng trong ñó m t máy tính trung tâm có th ñư c n i v i nhi u thi t b vào ra (I/O) mà qua ñó nó có th th c hi n liên t c h t chương trình này ñ n chương trình khác. Cùng v i s phát tri n c a nh ng ng d ng trên máy tính các phương pháp nâng cao kh năng giao ti p v i máy tính trung tâm cũng ñã ñư c ñ u tư nghiên c u r t nhi u. Vào gi a nh ng năm 60 m t s nhà ch t o máy tính ñã nghiên c u thành công nh ng thi t b truy c p t xa t i máy tính c a h . M t trong nh ng phương pháp thâm nh p t xa ñư c th c hi n b ng vi c cài ñ t m t thi t b ñ u cu i m t v trí cách xa trung tâm tính toán, thi t b ñ u cu i này ñư c liên k t v i trung tâm b ng vi c s d ng ñư ng dây ñi n tho i và v i hai thi t b x lý tín hi u (thư ng g i là Modem) g n hai ñ u và tín hi u ñư c truy n thay vì tr c ti p thì thông qua dây ñi n tho i.

Hình 1.1. Mô hình truy n d li u t xa ñ u tiên Nh ng d ng ñ u tiên c a thi t b ñ u cu i bao g m máy ñ c bìa, máy in, thi t b x lý tín hi u, các thi t b c m nh n. Vi c liên k t t xa ñó có th th c hiên thông qua nh ng vùng khác nhau và ñó là nh ng d ng ñ u tiên c a h th ng m ng. Trong lúc ñưa ra gi i thi u nh ng thi t b ñ u cu i t xa, các nhà khoa h c ñã tri n khai m t lo t nh ng thi t b ñi u khi n, nh ng thi t b ñ u cu i ñ c bi t cho phép ngư i s d ng nâng cao ñư c kh năng tương tác v i máy tính. M t trong nh ng s n ph m quan tr ng ñó là h th ng thi t b ñ u cu i 3270 c a IBM. H th ng ñó bao g m các màn hình, các h th ng ñi u khi n, các thi t b truy n thông ñư c liên k t v i các trung tâm tính toán. H th ng 3270 ñư c gi i thi u vào năm 1971 và ñư c s d ng dùng ñ m r ng kh năng tính toán c a trung tâm máy tính t i các vùng xa. Ð làm gi m nhi m v truy n thông c a máy tính trung tâm và s lư ng các liên k t gi a máy tính trung tâm v i các thi t b ñ u cu i, IBM và các công ty máy tính khác ñã s n xu t m t s các thi t b sau: Thi t b ki m soát truy n thông: có nhi m v nh n các bit tín hi u t các kênh truy n thông, gom chúng l i thành các byte d li u và chuy n nhóm các byte ñó t i máy tính trung tâm ñ x lý, thi t b này cũng th c hi n công vi c ngư c l i ñ chuy n tín hi u tr l i c a máy tính trung tâm t i các tr m xa. Thi t b trên cho

Convert to pdf by tech24.vn

phép gi m b t ñư c th i gian x lý trên máy tính trung tâm và xây d ng các thi t b logic ñ c trưng. Thi t b ki m soát nhi u ñ u cu i: cho phép cùng m t lúc ki m soát nhi u thi t b ñ u cu i. Máy tính trung tâm ch c n liên k t v i m t thi t b như v y là có th ph c v cho t t c các thi t b ñ u cu i ñang ñư c g n v i thi t b ki m soát trên. Ði u này ñ c bi t có ý nghĩa khi thi t b ki m soát n m cách xa máy tính vì ch c n s d ng m t ñư ng ñi n tho i là có th ph c v cho nhi u thi t b ñ u cu i.

Hình 1.2: Mô hình trao ñ i m ng c a h th ng 3270 Vào gi a nh ng năm 1970, các thi t b ñ u cu i s d ng nh ng phương pháp liên k t qua ñư ng cáp n m trong m t khu v c ñã ñư c ra ñ i. V i nh ng ưu ñi m t nâng cao t c ñ truy n d li u và qua ñó k t h p ñư c kh năng tính toán c a các máy tính l i v i nhau. Ð th c hi n vi c nâng cao kh năng tính toán v i nhi u máy tính các nhà s n xu t b t ñ u xây d ng các m ng ph c t p. Vào nh ng năm 1980 các h th ng ñư ng truy n t c ñ cao ñã ñư c thi t l p B c M và Châu Âu và t ñó cũng xu t hi n các nhà cung c p các d nh v truy n thông v i nh ng ñư ng truy n có t c ñ cao hơn nhi u l n so v i ñư ng dây ñi n tho i. V i nh ng chi phí thuê bao ch p nh n ñư c, ngư i ta có th s d ng ñư c các ñư ng truy n này ñ liên k t máy tính l i v i nhau và b t ñ u hình thành các m ng m t cách r ng kh p. ñây các nhà cung c p d ch v ñã xây d ng nh ng ñư ng truy n d li u liên k t gi a các thành ph và khu v c v i nhau và sau ñó cung c p các d ch v truy n d li u cho nh ng ngư i xây d ng m ng. Ngư i xây d ng m ng lúc này s không c n xây d ng l i ñư ng truy n c a mình mà ch c n s d ng m t ph n các năng l c truy n thông c a các nhà cung c p. Vào năm 1974 công ty IBM ñã gi i thi u m t lo t các thi t b ñ u cu i ñư c ch t o cho lĩnh v c ngân hàng và thương m i, thông qua các dây cáp m ng các thi t b ñ u cu i có th truy c p cùng m t lúc vào m t máy tính dùng chung. V i vi c liên k t các máy tính n m trong m t khu v c nh như m t tòa nhà hay là m t khu nhà thì ti n chi phí cho các thi t b và ph n m m là th p. T ñó vi c nghiên c u kh năng s d ng chung môi trư ng truy n thông và các tài nguyên c a các máy tính nhanh chóng ñư c ñ u tư. Vào năm 1977, công ty Datapoint Corporation ñã b t ñ u bán h ñi u hành m ng c a mình là "Attached Resource Computer Network" (hay g i t t là Arcnet) ra th trư ng. M ng Arcnet cho phép liên k t các máy tính và các tr m ñ u cu i l i b ng dây cáp m ng, qua ñó ñã tr thành là h ñi u hành m ng c c b ñ u tiên.

Convert to pdf by tech24.vn

qu c phòng.. trong khi vi c x lý thông tin trên m ng quá nhi u ñôi khi có th làm t c ngh n trên m ng và gây ra m t thông tin m t cách ñáng ti c. Tăng cư ng năng l c x lý nh k t h p các b ph n phân tán. Tăng ñ tin c y c a h th ng: Ngư i ta có th d dàng b o trì máy móc và lưu tr (backup) các d li u chung và khi có tr c tr c trong h th ng thì chúng có th ñư c khôi ph c nhanh chóng. d li u) khi ñư c tr thành các tài nguyên chung thì m i thành viên c a m ng ñ u có th ti p c n ñư c mà không quan tâm t i nh ng tài nguyên ñó ñâu. Nâng cao ch t lư ng và hi u qu khai thác thông tin: Khi thông tin có th ñư c s d ng chung thì nó mang l i cho ngư i s d ng kh năng t ch c l i các công vi c v i nh ng thay ñ i v ch t như: Ðáp ng nh ng nhu c u c a h th ng ng d ng kinh doanh hi n ñ i. M t v n ñ ñ t ra có r t nhi u gi i pháp v công ngh . Khi s lư ng máy vi tính trong m t văn phòng hay cơ quan ñư c tăng lên nhanh chóng thì vi c k t n i chúng tr nên vô cùng c n thi t và s mang l i nhi u hi u qu cho ngư i s d ng. Hi n nay nhi u nơi m ng ñã tr thành m t nhu c u không th thi u ñư c. d ch v . Cung c p s th ng nh t gi a các d li u. quân s . ñ c bi t khi các máy tính cá nhân ñư c s d ng m t cánh r ng rãi. phù h p thì ph i tr i qua m t quá trình ch n l c d a trên nh ng ưu ñi m c a t ng y u t . Ð gi i quy t m t v n ñ ph i d a trên nh ng yêu c u ñ t ra và d a trên công ngh ñ gi i quy t. trong m i lĩnh v c như khoa h c.. Convert to pdf by tech24. thương m i. Trong trư ng h p có tr c tr c trên m t tr m làm vi c thì ngư i ta cũng có th s d ng nh ng tr m khác thay th . mà công ngh t t nh t là công ngh phù h p nh t.vn . M ng máy tính hi n nay tr nên quá quen thu c ñ i v i chúng ta. Nhưng công ngh cao nh t chưa ch c là công ngh t t nh t. Ngày nay v i m t lư ng l n v thông tin. th t an toàn v i l i ích kinh t cao ñang r t ñư c quan tâm. giáo d c. Ví d như làm th nào ñ truy xu t thông tin m t cách nhanh chóng và t i ưu nh t. trong m i y u t có nhi u cách l a ch n. Hi n nay vi c làm sao có ñư c m t h th ng m ng ch y th t t t. t ng chi ti t r t nh . Tăng cư ng truy nh p t i các d ch v m ng khác nhau ñang ñư c cung c p trên th gi i.T ñó ñ n nay ñã có r t nhi u công ty ñưa ra các s n ph m c a mình. m t gi i pháp có r t nhi u y u t c u thành. Như v y ñ ñưa ra m t gi i pháp hoàn ch nh. V i nhu c u ñòi h i ngày càng cao c a xã h i nên v n ñ k thu t trong m ng là m i quan tâm hàng ñ u c a các nhà tin h c. Ngư i ta th y ñư c vi c k t n i các máy tính thành m ng cho chúng ta nh ng kh năng m i to l n như: S d ng chung tài nguyên: Nh ng tài nguyên c a m ng (như thi t b . chương trình. nhu c u x lý thông tin ngày càng cao.

Hai khái ni m ñư ng truy n và c u trúc là nh ng ñ c trưng cơ b n c a m ng máy tính. dây ñi n tho i.. ðư ng truy n là h th ng các thi t b truy n d n có dây hay không dây dùng ñ chuy n các tín hi u ñi n t t máy tính này ñ n máy tính khác. ñây ñư ng truy n ñư c k t n i có th là dây cáp ñ ng tr c. có thu t t hay không. cáp quang. Hình 2. cáp xo n. I. Do v y vi c nghiên c u chúng ngày càng tr nên ph c t p. vì t i ñây ch có thông tin m t chi u t nơi phát ñ n nơi thu mà không quan tâm ñ n có bao nhiêu nơi thu. h ñi u hành và ng d ng. Convert to pdf by tech24.. sóng vô tuy n .1: M t mô hình liên k t các máy tính trong m ng V i s trao ñ i qua l i gi a máy tính này v i máy tính khác ñã phân bi t m ng máy tính v i các h th ng thu phát m t chi u như truy n hình.off). T t c các tín hi u ñư c truy n gi a các máy tính ñ u thu c m t d ng sóng ñi n t .vn .Chương 2 Nh ng khái ni m cơ b n c a m ng máy tính V i s phát tri n c a khoa h c và k thu t. Tùy theo t n s c a sóng ñi n t có th dùng các ñư ng truy n v t lý khác nhau ñ truy n các tín hi u. phát thông tin t v tinh xu ng các tr m thu th ñ ng. Các tín hi u ñi n t ñó bi u th các giá tr d li u dư i d ng các xung nh phân (on .. Các ñư ng truy n d li u t o nên c u trúc c a m ng.. hi n nay các m ng máy tính ñã phát tri n m t cách nhanh chóng và ña d ng c v quy mô. Tuy nhiên các m ng máy tính cũng có cùng các ñi m chung thông qua ñó chúng ta có th ñánh giá và phân lo i chúng. ð nh nghĩa m ng máy tính M ng máy tính là m t t p h p các máy tính ñư c n i v i nhau b i ñư ng truy n theo m t c u trúc nào ñó và thông qua ñó các máy tính trao ñ i thông tin qua l i cho nhau.

vn ..WAN) là m ng ñư c thi t l p ñ liên k t các máy tính c a hai hay nhi u khu v c khác nhau như gi a các thành ph hay các t nh.. ði u ñó cho phép m ng c c b có th truy n d li u v i t c ñ cao mà ch ch u m t t l l i nh . Gi i thông c a m t ñư ng chuy n chính là ñ ño ph m vi t n s mà nó có th ñáp ng ñư c. Ngư c l i m ng di n r ng là m ng có kh năng liên k t các máy tính trong m t vùng r ng l n như là m t thành ph .). T c ñ ñư ng truy n và t l l i trên ñư ng truy n: Do các ñư ng cáp c a m ng c c b ñươc xây d ng trong m t khu v c nh cho nên nó ít b nh hư ng b i tác ñ ng c a thiên nhiên (như là s m ch p. M ng c c b (Local Area Networks . M ng di n r ng (Wide Area Networks .Emile Baudot). ñây Baud và Bps không ph i bao gi cũng ñ ng nh t. d ng chuy n giao thông tin.ð c trưng cơ b n c a ñư ng truy n v t lý là gi i thông. Ngư c l i v i m ng di n r ng do ph i Convert to pdf by tech24. m ng di n r ng ñư c xây d ng ñ n i hai ho c nhi u khu v c ñ a lý riêng bi t. m t ñ t nư c. vi c nghiên c u các phân bi t ñó cho ta hi u rõ hơn v các lo i m ng. ch qu n c a m ng. ñư ng ñi c a thông tin trên m ng. Tuy nhiên v i s phân bi t trên phương di n ñ a lý ñã ñưa t i vi c phân bi t trong nhi u ñ c tính khác nhau c a hai lo i m ng trên. m t khu nhà. ði u ñó h n ch b i kho ng cách ñư ng dây cáp ñư c dùng ñ liên k t các máy tính c a m ng c c b (H n ch ñó còn là h n ch c a kh năng k thu t c a ñư ng truy n d li u).LAN) là m ng ñư c thi t l p ñ liên k t các máy tính trong m t khu v c như trong m t toà nhà. Phân lo i m ng máy tính Do hi n nay m ng máy tính ñư c phát tri n kh p nơi v i nh ng ng d ng ngày càng ña d ng cho nên vi c phân lo i m ng máy tính là m t vi c r t ph c t p. T c ñ truy n d li u trên ñư ng truy n còn ñư c g i là thông lư ng c a ñư ng truy n . S phân bi t gi a m ng c c b và m ng di n r ng M ng c c b và m ng di n r ng có th ñư c phân bi t b i: ñ a phương ho t ñ ng.thư ng ñư c tính b ng s lư ng bit ñư c truy n ñi trong m t giây (Bps). Baud bi u th s lư ng thay ñ i tín hi u trong m t giây. m t mi n. Ngư i ta có th chia các m ng máy tính theo kho ng cách ñ a lý ra làm hai lo i: M ng di n r ng và M ng c cb .. t c ñ ñư ng truy n và t l l i trên ñư ng truy n. III. II.. Ch khi có 2 m c tín hi u trong ñó m i m c tín hi u tương ng v i 1 bit thì 1 Baud m i tương ng v i 1 bit. Thông lư ng còn ñư c ño b ng ñơn v khác là Baud (l y t tên nhà bác h c . các phân bi t trên càng tr nên khó xác ñ nh v i vi c phát tri n c a khoa h c và k thu t cũng như các phương ti n truy n d n. ð a phương ho t ñ ng: Liên quan ñ n khu v c ñ a lý thì m ng c c b s là m ng liên k t các máy tính n m trong m t khu v c nh . Khu v c có th bao g m m t tòa nhà hay là m t khu nhà. S phân bi t trên ch có tính ch t ư c l . ánh sáng. Ví d : n u trên ñư ng dây có 8 m c tín hi u khác nhau thì m i m c tín hi u tương ng v i 3 bit hay là 1 Baud tương ng v i 3 bit.

M ng c c b thư ng có t c ñ truy n d li u t 4 ñ n 16 Mbps và ñ t t i 100 Mbps n u dùng cáp quang.vn . duy trì các ñư ng truy n d n nên khi xây d ng m ng di n r ng ngư i ta thư ng s d ng các ñư ng truy n ñư c thuê t các công ty vi n thông hay các nhà cung c p d ch v truy n s li u. ñi u ñó cho phép có th s d ng t i ña các năng l c c a ñư ng truy n hay nâng cao ñi u ki n an toàn trong truy n d li u. khi m t cơ quan cài ñ t m ng c c b thì toàn b m ng s thu c quy n qu n lý c a cơ quan ñó. Chính vì v y vai trò chu n hóa cũng mang nh ng ý nghĩa quan tr ng. Còn ñ i v i m ng c c b thì công vi c ñơn gi n hơn nhi u. Thông thư ng trong m ng c c b t l l i trong truy n d li u vào kho ng 1/107-108 còn trong m ng di n r ng thì t l ñó vào kho ng 1/106 . Trên m ng di n r ng thông tin có th có các con ñư ng ñi khác nhau. ví d như t c ñ ñư ng truy n là 1 Mbps t c là có th truy n t i ña 1 Megabit trong 1 giây trên ñư ng truy n ñó). vi c mã hóa.107 Ch qu n và ñi u hành c a m ng: Do s ph c t p trong vi c xây d ng. Còn ph n l n các m ng di n r ng cung c p ñư ng truy n có t c ñ th p hơn nhi u như T1 v i 1. Các h th ng m ng hi n nay ngày càng ph c t p v ch t lư ng. d li u. Tùy theo c u trúc c a m ng nh ng ñư ng truy n ñó thu c cơ quan qu n lý khác nhau như các nhà cung c p ñư ng truy n n i h t.048 Mbps. Các ñư ng truy n ñó ph i tuân th các quy ñ nh c a chính ph các khu v c có ñư ng dây ñi qua như: t c ñ . qu n lý. ph n c ng máy tính.544 Mbps hay E1 v i 2. ði u này có th gi i thích do vi c truy n các d ng thông tin như video. ña d ng v ch ng lo i và phát tri n r t nhanh v ch t. D ng chuy n giao thông tin: Ph n l n các m ng di n r ng hi n nay ñư c phát tri n cho vi c truy n ñ ng th i trên ñư ng truy n nhi u d ng thông tin khác nhau như: video.. ti ng nói trong m t khu v c nh ít ñư c quan tâm hơn như khi truy n qua nh ng kho ng cách l n.truy n nh ng kho ng cách khá xa v i nh ng ñư ng truy n d n dài có khi lên t i hàng ngàn km. Khi ngư i ta xác ñ nh c u trúc c a m ng thì thông tin s luôn luôn ñi theo c u trúc ñã xác ñ nh ñó. liên qu c gia. Trong khi ñó các m ng c c b ch y u phát tri n trong vi c truy n d li u thông thư ng. Còn v i m ng di n r ng d li u c u trúc có th ph c t p hơn nhi u do vi c s d ng các d ch v truy n d li u. ti ng nói. ( ñây bps (Bit Per Second) là m t ñơn v trong truy n thông tương ñương v i 1 bit ñư c truy n trong m t giây. các s n ph m vi n thông cũng tăng nhanh v i nhi u s n ph m ña d ng. liên t nh. Trong quá trình ho t ñ ng các ñi m nút có th thay ñ i ñư ng ñi c a các thông tin khi phát hi n ra có tr c tr c trên ñư ng truy n hay khi phát hi n có quá nhi u thông tin c n truy n gi a hai ñi m nút nào ñó. Trong s phát tri n ñó s lư ng nh ng nhà s n xu t t ph n m m. T i các nư c các cơ quan chu n qu c gia ñã ñưa ra các nh ng chu n v ph n c ng và các quy ñ nh Convert to pdf by tech24. ðư ng ñi c a thông tin trên m ng: Trong m ng c c b thông tin ñư c ñi theo con ñư ng xác ñ nh b i c u trúc c a m ng. Do v y m ng di n r ng không th truy n v i t c ñ quá cao vì khi ñó t l l i s tr nên khó ch p nh n ñư c..

v giao ti p nh m giúp cho các nhà s n xu t có th làm ra các s n ph m có th k t n i v i các s n ph m do hãng khác s n xu t.vn . Convert to pdf by tech24.

Module truy n thông và Module ti p c n m ng. N u c u trúc file trên hai máy không gi ng nhau thì m t máy ph i làm nhi m v chuy n ñ i file t d ng này sang d ng kia. ñây chương trình truy n nh n file c a m i máy tính ñư c chia thành ba module là: Module truy n và nh n File. Hai module tương ng s th c hi n vi c trao ñ i v i nhau trong ñó: Module truy n và nh n file c n ñư c th c hi n t t c các nhi m v trong các ng d ng truy n nh n file. truy n nh n các m u tin c a file. ði u trên ñó cho th y gi a hai máy tính ñã có m t s ph i h p ho t ñ ng m c ñ cao. Bây gi thay vì chúng ta xét c quá trình trên như là m t quá trình chung thì chúng ta s chia quá trình trên ra thành m t s công ño n và m i công ño n con ho t ñ ng m t cách ñ c l p v i nhau. Ví d : truy n nh n thông s v file. Module truy n thông quan tâm t i vi c các máy tính ñang ho t ñ ng và saün sàng trao ñ i thông tin v i nhau. Nó còn ki m soát các d li u sao cho nh ng d li u Convert to pdf by tech24. Máy tính c n truy n ph i xác ñ nh ñư c máy tính nh n ñã saün sàng nh n thông tin Chương trình g i file trên máy truy n c n xác ñ nh ñư c r ng chương trình nh n file trên máy nh n ñã saün sàng ti p nh n file. th c hi n chuy n ñ i file sang các d ng khác nhau n u c n.Chương 3 Mô hình truy n thông I. S c n thi t ph i có mô hình truy n thông ð m t m ng máy tính tr m t môi trư ng truy n d li u thì nó c n ph i có nh ng y u t sau: M i máy tính c n ph i có m t ñ a ch phân bi t trên m ng.vn . Khi truy n file máy tính truy n c n thông báo cho m ng bi t ñ a ch c a máy nh n ñ các thông tin ñư c m ng ñưa t i ñích. Ví d như ñ th c hi n vi c truy n m t file gi a m t máy tính v i m t máy tính khác cùng ñư c g n trên m t m ng các công vi c sau ñây ph i ñư c th c hi n: Máy tính c n truy n c n bi t ñ a ch c a máy nh n. Module truy n và nh n file không c n thi t ph i tr c ti p quan tâm t i vi c truy n d li u trên m ng như th nào mà nhi m v ñó ñư c giao cho Module truy n thông. Khi các máy tính trao ñ i d li u v i nhau thì m t quá trình truy n giao d li u ñã ñư c th c hi n hoàn ch nh. Vi c chuy n d li u t máy tính này ñ n máy tính khác do m ng th c hi n thông qua nh ng quy ñ nh th ng nh t g i là giao th c c a m ng.

ði u ñó có nghĩa là ph i truy n file trên nguyên t c ñ m b o an toàn cho d li u. Như v y thay vì xét c quá trình truy n file v i nhi u yêu c u khác nhau như m t ti n trình ph c t p thì chúng ta có th xét quá trình ñó v i nhi u ti n trình con phân bi t d a trên vi c trao ñ i gi a các Module tương ng trong chương trình truy n file. Phương pháp này ñư c s d ng r ng rãi trong vi c xây d ng m ng và các chương trình truy n thông và ñư c g i là phương pháp phân t ng (layer). ñây vi c trao ñ i d li u gi a hai máy tính không ph thu c vào b n ch t c a m ng ñang liên k t chúng. Nó ñ m b o vi c truy n d li u t máy tính này ñ n máy tính khác trong m ng. Module ti p c n m ng ñư c xây d ng liên quan ñ n các quy cách giao ti p v i m ng và ph thu c vào b n ch t c a m ng. Cùng v i vi c xác ñ nh ch c năng c a m i t ng chúng ta ph i xác ñ nh m i quan h gi a hai t ng k nhau. Vi c xét các module m t cách ñ c l p v i nhau như v y cho phép gi m ñ ph c t p cho vi c thi t k và cài ñ t.vn . Convert to pdf by tech24. D li u ñư c truy n ñi t t ng cao nh t c a h th ng truy n l n lư t ñ n t ng th p nh t sau ñó truy n qua ñư ng n i v t lý dư i d ng các bit t i t ng th p nh t c a h th ng nh n. Nh ng yêu c u liên quan ñ n m ng ñã ñư c th c hi n module th ba là module ti p c n m ng và n u m ng thay ñ i thì ch có module ti p c n m ng b nh hư ng. Nguyên t c c a phương pháp phân t ng là: M i h th ng thành ph n trong m ng ñư c xây d ng như m t c u trúc nhi u t ng và ñ u có c u trúc gi ng nhau như: s lư ng t ng và ch c năng c a m i t ng.này có th trao ñ i m t cách chính xác và an toàn gi a hai máy tính. sau ñó d li u ñư c truy n ngư c lên l n lư t ñ n t ng cao nh t c a h th ng nh n. Ch có hai t ng th p nh t có liên k t v t lý v i nhau còn các t ng trên cùng th tư ch có các liên k t logic v i nhau. tuy nhiên ñây có th có m t vài m c ñ an toàn khác nhau ñư c dành cho t ng ng d ng. Cách này cho phép chúng ta phân tích k quá trình file và d dàng trong vi c vi t chương trình. Các t ng n m ch ng lên nhau. các quy ñ nh ñó ñư c g i giao th c c a t ng. Liên k t logic c a m t t ng ñư c th c hi n thông qua các t ng dư i và ph i tuân theo nh ng quy ñ nh ch t ch . d li u ñư c ch trao ñ i tr c ti p gi a hai t ng k nhau t t ng trên xu ng t ng dư i và ngư c l i.

T ng truy n d li u th c hi n quá trình truy n thông không liên quan t i m ng và n m trên t ng ti p c n m ng. Vi c g i d li u ñư c th c hi n gi a m t ng d ng v i m t ng d ng khác trên hai máy tính khác nhau thông qua m ng ñư c th c hi n như sau: ng d ng g i chuy n d li u cho chương trình truy n thông trên máy tính c a nó. UNIX) thư ng ñư c th c hi n ñ ng th i nhi u ng d ng trong ñó có nh ng ng d ng liên quan ñ n m ng và các ng d ng khác. Trong t ng truy n d li u ngư i ta ph i có nh ng cơ ch nh m ñ m b o s chính xác ñó và rõ ràng các cơ ch này không ph thu c vào b n ch t c a t ng ng d ng và chúng s ph c v cho t t c các ng d ng.vn . Mô hình truy n thông ñơn gi n 3 t ng Nói chung trong truy n thông có s tham gia c a các thành ph n: các chương trình ng d ng. chương trình truy n thông s g i chúng t i máy tính nh n. Các chương trình ng d ng là các chương trình c a ngư i s d ng ñư c th c hi n trên máy tính và có th tham gia vào quá trình trao ñ i thông tin gi a hai máy tính. Các máy tính ñư c n i v i m ng và các d li u ñư c trao ñ i thông qua m ng t máy tính này ñ n máy tính khác. các máy tính và các m ng. T ng truy n d li u ñ m b o các d li u ñ n ñư c ñích và ñ n theo ñúng th t mà chúng ñư c x lý.1: Mô hình phân t ng g m N t ng II. Trên m t máy tính v i h ñi u hành ña nhi m (như Windows. T ng ti p c n m ng liên quan t i vi c trao ñ i d li u gi a máy tính và m ng mà nó ñư c n i vào. V i mô hình truy n thông ñơn gi n ngư i ta chia chương trình truy n thông thành ba t ng không ph thu c vào nhau là: t ng ng d ng. m ng chuy n m ch gói. ð d li u ñ n ñư c ñích máy tính g i c n ph i chuy n ñ a ch c a máy tính nh n cho m ng và qua ñó m ng s chuy n các thông tin t i ñích. t c ñ cao. m ng c c b . Convert to pdf by tech24.Hình 3. Ngoài ra máy g i có th s d ng m t s ph c v khác nhau mà m ng cung c p như g i ưu tiên. t ng chuy n v n và t ng ti p c n m ng. các chương trình truy n thông. Chương trình truy n thông trên máy nh n s ti p nh n d li u. Trong t ng này có th có nhi u ph n m m khác nhau ñư c s d ng ph thu c vào các lo i c a m ng ví d như m ng chuy n m ch. T ng truy n d li u không quan tâm t i b n ch t các ng d ng ñang trao ñ i d li u mà quan tâm t i làm sao cho các d li u ñư c trao ñ i m t cách an toàn. ki m tra nó trư c khi chuy n giao cho ng d ng ñang ch d li u.

T ng ng d ng s ch a các module ph c v cho t t c nh ng ng d ng c a ngư i s d ng. V i các lo i ng d ng khác nhau (như là truy n file, truy n thư m c) c n các module khác nhau.

Hình 3.2 Mô hình truy n thông 3 t ng

Trong m t m ng v i nhi u máy tính, m i máy tính m t hay nhi u ng d ng th c hi n ñ ng th i (T i ñây ta xét trên m t máy tính trong m t th i ñi m có th ch y nhi u ng d ng và các ng d ng ñó có th th c hi n ñ ng th i vi c truy n d li u qua m ng). M t ng d ng khi c n truy n d li u qua m ng cho m t ng d ng khác c n ph i g i 1 module t ng ng d ng c a chương trình truy n thông trên máy c a mình, ñ ng th i ng d ng kia cũng s g i 1 module t ng ng d ng trên máy c a nó. Hai module ng d ng s liên k t v i nhau nh m th c hi n các yêu c u c a các chương trình ng d ng. Các ng d ng ñó s trao ñ i v i nhau thông qua m ng, tuy nhiên trong 1 th i ñi m trên m t máy có th có nhi u ng d ng cùng ho t ñ ng và ñ vi c truy n thông ñư c chính xác thì các ng d ng trên m t máy c n ph i có m t ñ a ch riêng bi t. Rõ ràng c n có hai l p ñ a ch : M i máy tính trên m ng c n có m t ñ a ch m ng c a mình, hai máy tính trong cùng m t m ng không th có cùng ñ a ch , ñi u ñó cho phép m ng có th truy n thông tin ñ n t ng máy tính m t cách chính xác. M i m t ng d ng trên m t máy tính c n ph i có ñ a ch phân bi t trong máy tính ño. Nó cho phép t ng truy n d li u giao d li u cho ñúng ng d ng ñang c n. ð a ch ñó ñư c g i là ñi m ti p c n giao d ch. ði u ñó cho th y m i m t ng d ng s ti p c n các ph c v c a t ng truy n d li u m t cách ñ c l p. Các module cùng m t t ng trên hai máy tính khác nhau s trao ñ i v i nhau m t cách ch t ch theo các qui t c xác ñ nh trư c ñư c g i là giao th c. M t giao th c ñư c th hi n m t cách chi ti t b i các ch c năng c n ph i th c hi n như các giá tr ki m tra l i, vi c ñ nh d ng các d li u, các quy trình c n ph i th c hi n ñ trao ñ i thông tin.

Convert to pdf by tech24.vn

Hình 3.3 Ví d mô hình truy n thông ñơn gi n

Chúng ta hãy xét trong ví d (như hình v trên): gi s có ng d ng có ñi m ti p c n giao d ch 1 trên máy tính A mu n g i thông tin cho m t ng d ng khác trên máy tính B có ñi m ti p c n giao d ch 2. Úng d ng trên máy tính A chuy n các thông tin xu ng t ng truy n d li u c a A v i yêu c u g i chúng cho ñi m ti p c n giao d ch 2 trên máy tính B. T ng truy n d li u máy A s chuy n các thông tin xu ng t ng ti p c n m ng máy A v i yêu c u chuy n chúng cho máy tính B (Chú ý r ng m ng không c n bi t ñ a ch c a ñi m ti p c n giao d ch mà ch c n bi t ñ a ch c a máy tính B). ð th c hi n quá trình này, các thông tin ki m soát cũng s ñư c truy n cùng v i d li u. ð u tiên khi ng d ng 1 trên máy A c n g i m t kh i d li u nó chuy n kh i ñó cho t ng v n chuy n. T ng v n chuy n có th chia kh i ñó ra thành nhi u kh i nh ph thu c vào yêu c u c a giao th c c a t ng và ñóng gói chúng thành các gói tin (packet). M i m t gói tin s ñư c b sung thêm các thông tin ki m soát c a giao th c và ñư c g i là ph n ñ u (Header) c a gói tin. Thông thư ng ph n ñ u c a gói tin c n có: ð a ch c a ñi m ti p c n giao d ch nơi ñ n ( ñây là 3): khi t ng v n chuy n c a máy B nh n ñư c gói tin thì nó bi t ñư c ng d ng nào mà nó c n giao. S th t c a gói tin, khi t ng v n chuy n chia m t kh i d li u ra thành nhi u gói tin thì nó c n ph i ñánh s th t các gói tin ñó. N u chúng ñi ñ n ñích n u sai th t thì t ng v n chuy n c a máy nh n có th phát hi n và ch nh l i th t . Ngoài ra n u có l i trên ñư ng truy n thì t ng v n chuy n c a máy nh n s phát hi n ra và yêu c u g i l i m t cách chính xác. Mã s a l i: ñ ñ m b o các d li u ñư c nh n m t cách chính xác thì trên cơ s các d li u c a gói tin t ng v n chuy n s tính ra m t giá tr theo m t công th c có
Convert to pdf by tech24.vn

sãn và g i nó ñi trong ph n ñ u c a gói tin. T ng v n chuy n nơi nh n thông qua giá tr ñó xác ñ nh ñư c gói tin ñó có b l i trên ñư ng truy n hay không. Bư c ti p theo t ng v n chuy n máy A s chuy n t ng gói tin và ñ a ch c a máy tính ñích ( ñây là B) xu ng t ng ti p c n m ng v i yêu c u chuy n chúng ñi. ð th c hi n ñư c yêu c u này t ng ti p c n m ng cũng t o các gói tin c a mình trư c khi truy n qua m ng. T i ñây giao th c c a t ng ti p c n m ng s thêm các thông tin ñi u khi n vào ph n ñ u c a gói tin m ng.

Hình 3.4: Mô hình thi t l p gói tin

Trong ph n ñ u gói tin m ng s bao g m ñ a ch c a máy tính nh n, d a trên ñ a ch này m ng truy n gói tin t i ñích. Ngoài ra có th có nh ng thông s như là m c ñ ưu tiên. Như v y thông qua mô hình truy n thông ñơn gi n chúng ta cũng có th th y ñư c phương th c ho t ñ ng c a các máy tính trên m ng, có th xây d ng và thay ñ i các giao th c trong cùng m t t ng. III. Các nhu c u v chu n hóa ñ i v i m ng Trong ph n trên chúng ta ñã xem xét m t mô hình truy n thông ñơn gi n, trong th c t vi c phân chia các t ng như trong mô hình trên th c s chưa ñ . Trên th gi i hi n có m t s cơ quan ñ nh chu n, h ñưa ra hàng lo t chu n v m ng tuy các chu n ñó có tính ch t khuy n ngh ch không b t bu c nhưng chúng r t ñư c các cơ quan chu n qu c gia coi tr ng. Hai trong s các cơ quan chu n qu c t là: ISO (The International Standards Organization) - Là t ch c tiêu chu n qu c t ho t ñ ng dư i s b o tr c a Liên h p Qu c v i thành viên là các cơ quan chu n qu c gia v i s lư ng kho ng hơn 100 thành viên v i m c ñích h tr s phát tri n các chu n trên ph m vi toàn th gi i. M t trong nh ng thành t u c a ISO trong lãnh v c truy n thông là mô hình h th ng m (Open Systems Interconnection - g i t t là OSI).

Convert to pdf by tech24.vn

IV. Trong mô hình OSI có hai lo i giao th c chính ñư c áp d ng: giao th c có liên k t (connection . T ng v n chuy n (Transport layer): t ng v n chuy n xác ñ nh ñ a ch trên m ng. ngoài ra nó có th nén d li u truy n và mã hóa chúng trư c khi truy n ñ b o m t. T ng trình bày (Presentation layer): t ng trình bày chuy n ñ i các thông tin t cú pháp ngư i s d ng sang cú pháp ñ truy n d li u. Hai t ng ñ ng m c khi liên k t v i nhau ph i s d ng m t giao th c chung. Nhi m v c a các t ng trong mô hình OSI: T ng ng d ng (Application layer): t ng ng d ng quy ñ nh giao di n gi a ngư i s d ng và môi trư ng OSI.T ch c tư v n qu c t v ñi n tín và ñi n tho i làm vi c dư i s b o tr c a Liên Hi p Qu c có tr s chính t i Geneva . T ng giao d ch (Session layer): t ng giao d ch quy ñ nh m t giao di n ng d ng cho t ng v n chuy n s d ng. cách th c chuy n giao gói tin trên cơ s tr c ti p gi a hai ñ u mút (end-to-end). nó cung c p các phương ti n cho ngư i s d ng truy c p v s d ng các d ch v c mô hình OSI. M t s mô hình chu n hóa 1. Theo mô hình OSI chương trình truy n thông ñư c chia ra thành 7 t ng v i nh ng ch c năng phân bi t cho t ng t ng. Nó ñ t tên nh t quán cho m i thành ph n mu n ñ i tho i riêng v i nhau. Mô hình OSI (Open Systems Interconnection) Mô hình OSI là m t cơ s dành cho vi c chu n hoá các h th ng truy n thông.Th y s . Nó xác l p ánh xa gi a các tên ñ t ñ a ch . Giao th c không liên k t: trư c khi truy n d li u không thi t l p liên k t logic và m i gói tin ñư c truy n ñ c l p v i các gói tin trư c ho c sau nó. T ch c này có vai trò phát tri n các khuy n ngh trong các lãnh v c vi n thông. vi c có liên k t logic s nâng cao ñ an toàn trong truy n d li u.vn . Convert to pdf by tech24. t o ra các ti p xúc ban ñ u gi a các máy tính khác nhau trên cơ s các giao d ch truy n thông. Các thành viên ch y u là các cơ quan bưu chính vi n thông các qu c gia. nó ñư c nghiên c u và xây d ng b i ISO. ð b o ñ m ñư c vi c truy n n ñ nh trên m ng t ng v n chuy n thư ng ñánh s các gói tin và ñ m b o chúng chuy n theo th t .CCITT (Commité Consultatif International pour le Telegraphe et la Téléphone) .oriented) và giao th c không liên k t (connectionless) Giao th c có liên k t: trư c khi truy n d li u hai t ng ñ ng m c c n thi t l p m t liên k t logic và các gói tin ñư c trao ñ i thông qua liên k t náy. Vi c nghiên c u v mô hình OSI ñư c b t ñ u t i ISO vào năm 1971 v i m c tiêu nh m t i vi c n i k t các s n ph m c a các hãng s n xu t khác nhau và ph i h p các ho t ñ ng chu n hoá trong các lĩnh v c vi n thông và h th ng thông tin.

M t SNA domain là m t ñi m ñi u khi n các d ch v h th ng (Systems Services control point . C n lưu ý r ng SNA không là m t chu n qu c t chính th c như OSI nhưng do vai trò to l n c a hãng IBM trên th trư ng CNTT nên SNA tr thành m t lo i chu n th c t và khá ph bi n. ph n m m) trong m ng. ñơn v v t lý này sau khi nh n ñư c l nh s qu n lý t t c các tài nguyên tr c ti p v i nó. s lư ng ñã tăng lên ñ n 1250. các ñơn v logic.. ñi n áp. Mô hình SNA (Systems Netword Architecture) Tháng 9/1973.. giao di n n i k t và các m c n i k t. Nó ñi u khi n SNA domain b ng cách gói các l nh t i m t ñơn v v t lý.000 tr m SNA ñang ñư c ho t ñ ng. SNA ñư c t ch c xung quanh khái ni m mi n (domain). Qua con s này chúng ta có th hình dung ñư c m c ñ quan tr ng và t m nh hư ng c a SNA trên toàn th gi i. ð n năm 1977 ñã có 300 tr m SNA ñư c cài ñ t. r i c theo ñà ñó cho ñ n nayñã có 20. T ng liên k t d li u (Data link layer): t ng liên k t d li u có nhi m v xác ñ nh cơ ch truy nh p thông tin trên m ng. ñ u n i. Cu i năm 1978.Hình 3.. Có th ví SSCP như là "trái tim và kh i óc" c a SNA.SSCP) và nó s ñi u khi n t t c các tài nguyên ñó. các d ng th c chung trong các gói tin. v ch ñư ng các gói tin trong m ng. tr m cu i. các gói tin này có th ph i ñi qua nhi u ch ng trư c khi ñ n ñư c ñích cu i cùng. các liên k t d li u và các thi t b . T ng v t lý (Phisical layer): t ng v t lý cung c p phương th c truy c p vào ñư ng truy n v t lý ñ truy n các dòng Bit không c u trúc. Hãng IBM gi i thi u m t ki n trúc m ng máy tính SNA (System Network Architecture). ñơn v v t Convert to pdf by tech24. dây cáp. k thu t n i m ch ñi n. SNA là m t ñ c t g m r t nhi u tài li u mô t ki n trúc c a m ng x lý d li u phân tán.vn . Các tài nguyên ñây có th là các ñơn v v t lý. 2.5: Mô hình 7 t ng OSI T ng m ng (Network layer): t ng m ng có nhi m v xác ñ nh vi c chuy n hư ng. ñóng các gói tin. ngoài ra nó cung c p các chu n v ñi n. Nó ñ nh nghĩa các quy t c và các giao th c cho s tương tác gi a các thành ph n (máy tính. t c ñ cáp truy n d n.

T ng ki m soát liên k t d li u (Data Link Control): T ng này cung c p các giao th c cho vi c truy n các gói tin thông qua ñư ng truy n v t lý gi a hai node Convert to pdf by tech24. M t nút mi n con có th d n ñư ng cho d li u c a ngư i s d ng qua toàn b m ng. M t nút ngo i vi có tính c c b hơn. M ng SNA d a trên cơ ch phân t ng.lý th c s là m t "ñ i tác" c a SSCP và ch a m t t p con các kh năng c a SSCP. M i nút ngo i vi ch liên l c ñư c v i nút mi n con mà nó n i vào. T ng ki m soát truy n (Transmission control): T ng này cung c p các ñi u khi n cơ b n c a các ph n tài nguyên truy n trong m ng. Nói chung nó y m tr phương th c khai thác hai chi u ñ ng th i (Full duplex). ñ ng th i nó cũng ki m soát các ñư ng truy n này. T ng d ch v trình di n (Presentation Services): t ng này thì liên quan v i s hi n th các ng d ng. ngư i s d ng ñ u cu i và các d li u h th ng. Sau này phát tri n thành SNA m r ng: Lúc này hai t ng ngang hàng nhau có th trao ñ i tr c ti p. các d ch v qu n lý ñ ñi u khi n các ho t ñ ng m ng. Nh ng d ch v ñó như : DIA cung c p các tài li u phân b giũa các h th ng văn phòng.vn . b ng cách xác ñ nh s trình t nh n ñư c. T ng ki m soát ñư ng d n (Path control): T ng này cung c p các giao th c ñ tìm ñư ng cho m t gói tin qua m ng SNA và ñ k t n i v i các m ng SNA khác.LU). Nó th c hi n ñi u này b ng cách gán các s trình t . Các nút ñư c n i và ñi u khi n theo giao th c SDLC (Synchronous Data Link Control). các yêu c u và ñáp ng. SNA phân bi t gi a các nút mi n con (Subarea node) và các nút ngo i vi (peripheral node). T ng này cũng h tr cho vi c mã hóa d li u và cung c p h th ng h tr cho các nút ngo i vi. T ng ki m soát lu ng d li u (Data flow control) t ng này cung c p các d ch v ñi u khi nlu ng lưu thông cho các phiên t logic này ñ n ñơn v logic khác (LU . th c hi n các giao th c yêu c u v ñáp ng giao d ch và h p tác gi a các giao d ch g i và nh n. T ng này cũng ñ nh nghĩa các giao th c cho vi c truy n thông gi a các chương trình và ñi u khi n truy n thông m c h i tho i. Nó không d n ñư ng gi a các nút mi n con. Các ðơn v v t lý ñ m nhi m vi c qu n lý c a m i nút SNA. V i 6 t ng có tên g i và ch c năng t t như sau: T ng qu n tr ch c năng SNA (SNA Function Manegement) T ng này th t ra có th chia t ng này làm hai t ng như sau: T ng d ch v giao tác (Transaction) cung c p các d ch v ng d ng ñ n ngư i dùng m t m ng SNA. Nó dùng ñ a ch m ng và m t s hi u ñư ng (router suember) ñ xác ñ nh ñư ng truy n ñi t i nút k ti p trong m ng. SNA DS (văn phòng d ch v phân ph i) cho vi c truy n thông b t ñ ng b gi a các ng d ng phân tán và h th ng văn phòng. trư c ñây thì 2 h th ng ngang hàng không ñư c trao ñ i tr c ti p. và qu n lý vi c theo dõi m c phiên. T ng d ch v giao tác cũng cung c p các d ch v và c u hình.

và cũng cung c p các ñi u khi n lưu thông và ph c h i l i.vn .5.2 và 802. các h tr cho t ng này là các giao th c SDLC. IEEE 802. duy trì và k t thúc các ñư ng n i v t lý cho vi c h tr k t n i. T ng ki m soát v t lý (Physical control): T ng này cung c p m t giao di n v t lý cho b t c môi trư ng truy n thông nào mà g n v i nó.6: Tương ng các t ng các ki n trúc SNI và OSI Convert to pdf by tech24. Hình 3. System/370. T ng nào ñ nh nghĩa các ñ c trưng c a tín hi u c n ñ thi t l p. X25.

và các nghi th c c a chúng có th thay ñ i trên m i hư ng. ñó c n có nh ng m c ñ tr u tư ng khác nhau trong Convert to pdf by tech24. T o các t ng riêng bi t cho các ch c năng khác bi t nhau hoàn toàn v k thu t s d ng ho c quá trình th c hiên. Các t ng ñ ng m c khi trao ñ i v i nhau s d ng chung m t giao th c Mô hình OSI tách các m t khác nhau c a m t m ng máy tính thành b y t ng theo mô hình phân t ng. các t ng ñ ng m c ph i cung c p các ch c năng như nhau. Ưu ñi m chính c a OSI là ch nó h a h n gi i pháp cho v n ñ truy n thông gi a các máy tính không gi ng nhau. Các ch c năng ñó ñư c t ch c thành cùng m t t p các t ng. I. Nguyên t c s d ng khi ñ nh nghĩa các t ng h th ng m : Sau ñây là các nguyên t c mà ISO quy ñ nh dùng trong quá trình xây d ng mô hình OSI Không ñ nh nghĩa quá nhi u t ng ñ vi c xác ñ nh và ghép n i các t ng không quá ph c t p. T o các ranh gi i các t ng sao cho vi c gi i thích các ph c v và s các tương tác qua l i hai t ng là nh nh t. Các ch c năng gi ng nhau ñư c ñ t trong cùng m t t ng. theo m t nghĩa nào ñó.Chương 4 Mô hình k t n i các h th ng m Open Systems Interconection Vi c nghiên c u v OSI ñư c b t ñ u t i ISO vào năm 1971 v i các m c tiêu nh m n i k t các s n ph m c a các hãng s n xu t khác. Các ch c năng ñư c xác ñ nh sao cho chúng có th d dàng xác ñ nh l i.vn . Hai h th ng. Mô hình OSI là m t khung mà các tiêu chu n l p m ng khác nhau có th kh p vào. T o ranh gi i các t ng mà vi c s d ng s li u. L a ch n ranh gi i các t ng t i các ñi m mà nh ng th nghi m trong quá kh thành công. Vì v y. dù có khác nhau ñ u có th truy n thông v i nhau m t các hi u qu n u chúng ñ m b o nh ng ñi u ki n chung sau ñây: Chúng cài ñ t cùng m t t p các ch c năng truy n thông. mô hình OSI là m t lo i tiêu chu n c a các chu n. Mô hình OSI ñ nh rõ các m t nào c a ho t ñ ng c a m ng có th nh m ñ n b i các tiêu chu n m ng khác nhau.

Và nh ng gói tin này khi ñích s ñư c k t h p l i thành thông ñi p ban ñ u. H y b liên k t (logic): gi i phóng tài nguyên h th ng ñã ñư c c p phát cho liên k t ñ dùng cho liên k t khác. Gói tin c a giao th c: Gói tin (Packet) ñư c hi u như là m t ñơn v thông tin dùng trong vi c liên l c. ki m soát lu ng d li u. Nh ng thông ñi p (message) trao ñ i gi a các máy tính trong m ng.vn . T o các ranh gi i gi a m i t ng v i t ng trên và dư i nó.) ñ tăng cư ng ñ tin c y và hi u qu c a vi c truy n d li u. ñư c t o d ng thành các gói tin máy ngu n.Cho phép thay ñ i các ch c năng ho c giao th c trong t ng không nh hư ng ñ n các t ng khác. Giao th c có liên k t: trư c khi truy n d li u hai t ng ñ ng m c c n thi t l p m t liên k t logic và các gói tin ñư c trao ñ i thông qua liên k t náy.. c t/h p d li u. quá trình truy n thông ph i g m 3 giai ño n phân bi t: Thi t l p liên k t (logic): hai th c th ñ ng m c hai h th ng thương lư ng v i nhau v t p các tham s s s d ng trong giai ño n sau (truy n d li u). ð i v i giao th c không liên k t thì ch có duy nh t m t giai ño n truy n d li u mà thôi. II. Truy n d li u: d li u ñư c truy n v i các cơ ch ki m soát và qu n lý kèm theo (như ki m soát l i.. vi c có liên k t logic s nâng cao ñ an toàn trong truy n d li u. Convert to pdf by tech24.oriented) và giao th c không liên k t (connectionless). các thông tin ñi u khi n và d li u. Như v y v i giao th c có liên k t. Giao th c không liên k t: trư c khi truy n d li u không thi t l p liên k t logic và m i gói tin ñư c truy n ñ c l p v i các gói tin trư c ho c sau nó. Các giao th c trong mô hình OSI Trong mô hình OSI có hai lo i giao th c chính ñư c áp d ng: giao th c có liên k t (connection . chuy n giao d li u trong m ng máy tính. M t gói tin có th ch a ñ ng các yêu c u ph c v .

T ng v t lý không qui ñ nh m t ý nghĩa nào cho các tín hi u ñó ngoài các giá tr nh phân 0 và 1. Ví d : Tiêu chu n Ethernet cho cáp xo n ñôi 10 baseT ñ nh rõ các ñ c trưng ñi n c a cáp xo n ñôi. các lo i ñ u n i ñư c dùng . Ch c năng này th c ch t là g n thêm và g b ph n ñ u (header) ñ i v i các gói tin trư c khi chuy n nó ñi. Nói cách khác. công vi c trên ti p di n cho t i khi gói tin ñư c truy n lên ñư ng dây m ng ñ ñ n bên nh n. M t khác các t ng v t lý cung c p các ñ c trưng ñi n c a các tín hi u ñư c dùng ñ khi chuy n d li u trên cáp t m t máy này ñ n m t máy khác c a m ng. T i bên nh n các gói tin ñư c g b ph n ñ u trên t ng t ng tư ng ng và ñây cũng là nguyên lý c a b t c mô hình phân t ng nào.v. T ng 1: V t lý (Physical) T ng v t lý (Physical layer) là t ng dư i cùng c a mô hình OSI là. ñ dài t i ña c a cáp. Các ch c năng ch y u c a các t ng c a mô hình OSI. kích thư c và d ng c a các ñ u n i.Hình 4. Convert to pdf by tech24.vn .. Chú ý: Trong mô hình OSI ph n ki m l i c a gói tin t ng liên k t d li u ñ t cu i gói tin III.1: Phương th c xác l p các gói tin trong mô hình OSI Trên quan ñi m mô hình m ng phân t ng t ng m i t ng ch th c hi n m t ch c năng là nh n d li u t t ng bên trên ñ chuy n giao xu ng cho t ng bên dư i và ngư c l i. các dây cáp có th dài bao nhiêu v. Khi ñi ñ n m t t ng m i gói tin s ñư c ñóng thêm m t ph n ñ u ñ khác và ñư c xem như là gói tin c a t ng m i. t c ñ cáp truy n d n.. k thu t n i m ch ñi n. t ng gói tin bao g m ph n ñ u (header) và ph n d li u. các t ng cao hơn c a mô hình OSI ý nghĩa c a các bit ñư c truy n t ng v t lý s ñư c xác ñ nh. Nó mô t các ñ c trưng v t lý c a m ng: Các lo i cáp ñư c dùng ñ n i các thi t b .

Hình 4. d li u ñư c truy n ñi theo dòng bit. M t giao th c t ng v t lý t n t i gi a các t ng v t lý ñ quy ñ nh v phương th c truy n (ñ ng b . t ng v t lý là không có gói tin riêng và do v y không có ph n ñ u (header) ch a thông tin ñi u khi n. Phương th c truy n d b : không có m t tín hi u quy ñ nh cho s ñ ng b gi a các bit gi a máy g i và máy nh n. trong quá trình g i tín hi u máy g i s d ng các bit ñ c bi t START và STOP ñư c dùng ñ tách các xâu bit bi u di n các ký t trong dòng d li u c n truy n ñi. T ng liên k t d li u có hai phương th c liên k t d a trên cách k t n i các máy tính.m t ñi m" và "m t ñi m . Nó cho phép m t ký t ñư c truy n ñi b t kỳ lúc nào mà không c n quan tâm ñ n các tín hi u ñ ng b trư c ñó.nhi u ñi m " t t c các máy phân chia chung m t ñư ng truy n v t lý. nó chèn các ký t ñ c bi t như SYN (Synchronization). kích thư c. t c ñ truy n.nhi u ñi m". T ng liên k t d li u cũng cung c p cách phát hi n và s a l i cơ b n ñ ñ m b o cho d li u nh n ñư c gi ng hoàn toàn v i d li u g i ñi.nhi u ñi m".2: Các ñư ng truy n k t n i ki u "m t ñi m . ñ a ch máy g i và nh n c a m i gói tin ñư c g i ñi.m t ñi m" các ñư ng truy n riêng bi t ñư c thi t lâp ñ n i các c p máy tính l i v i nhau.m t ñi m" và phương th c "m t ñi m . EOT (End Of Transmission) hay ñơn gi n hơn. Nó ph i xác ñ nh cơ ch truy nh p thông tin trên m ng và phương ti n g i m i gói tin sao cho nó ñư c ñưa ñ n cho ngư i nh n ñã ñ nh. Phương th c truy n ñ ng b : s d ng phương th c truy n c n có ñ ng b gi a máy g i và máy nh n.vn . Convert to pdf by tech24. N u m t gói tin có l i không s a ñư c. m t cái "c " (flag) gi a các d li u c a máy g i ñ báo hi u cho máy nh n bi t ñư c d li u ñang ñ n ho c ñã ñ n. phi ñ ng b ). T ng liên k t d li u ph i quy ñ nh ñư c các d ng th c.Khác v i các t ng khác. ñó là phương th c "m t ñi m . Phương th c "m t ñi m . V i phương th c "m t ñi m . t ng liên k t d li u ph i ch ra ñư c cách thông báo cho nơi g i bi t gói tin ñó có l i ñ nó g i l i. Các giao th c ñư c xây d ng cho t ng v t lý ñư c phân chia thành phân chia thành hai lo i giao th c s d ng phương th c truy n thông d b (asynchronous) và phương th c truy n thông ñ ng b (synchronous). T ng 2: Liên k t d li u (Data link) T ng liên k t d li u (data link layer) là t ng mà ñó ý nghĩa ñư c gán cho các bít ñư c truy n trên m ng.

M i nút nh n gói d li u t m t ñư ng vào (incoming link) r i chuy n ti p nó t i m t ñư ng ra (outgoing link) hư ng ñ n ñích c a d li u. C p nh t các thông tin v m ng. ð i v i m t m ng chuy n m ch gói (packet . hai ch c năng ch y u c a t ng m ng là ch n ñư ng (routing) và chuy n ti p (relaying).) và khi nh n. M t k thu t ch n ñư ng ph i th c hi n hai ch c năng chính sau ñây: Quy t ñ nh ch n ñư ng t i ưu d a trên các thông tin ñã có v m ng t i th i ñi m ñó thông qua nh ng tiêu chu n t i ưu nh t ñ nh. Nó xác ñ nh vi c chuy n hư ng. các gói này có th ph i ñi qua nhi u ch ng trư c khi ñ n ñư c ñích cu i cùng.switched network) . Các gói d li u ñư c truy n t m t h th ng m t i m t h th ng m khác trên m ng ph i ñư c chuy n qua m t chu i các nút. T ng m ng cung các các phương ti n ñ truy n các gói tin qua m ng. B i v y nó c n ph i ñáp ng v i nhi u ki u m ng và nhi u ki u d ch v cung c p b i các m ng khác nhau. t c là thông tin dùng cho vi c ch n ñư ng. trong khi ñó các giao th c hư ng bit l i dùng các c u trúc nh phân (xâu bit) ñ xây d ng các ph n t c a giao th c (ñơn v d li u. Các giao th c hư ng ký t ñư c xây d ng d a trên các ký t ñ c bi t c a m t b mã chu n nào ñó (như ASCII hay EBCDIC). các th t c. th m chí qua m t m ng c a m ng (network of network). v ch ñư ng các gói tin trong m ng.Các giao th c t ng liên k t d li u chia làm 2 lo i chính là các giao th c hư ng ký tư và các giao th c hư ng bit.g m t p h p các nút chuy n m ch gói n i v i nhau b i các liên k t d li u. d li u s ñư c ti p nh n l n lư t t ng bit m t. Convert to pdf by tech24. T ng m ng là quan tr ng nh t khi liên k t hai lo i m ng khác nhau như m ng Ethernet v i m ng Token Ring khi ñó ph i dùng m t b tìm ñư ng (quy ñ nh b i t ng m ng) ñ chuy n các gói tin t m ng này sang m ng khác và ngư c l i. T ng 3: M ng (Network) T ng m ng (network layer) nh m ñ n vi c k t n i các m ng v i nhau b ng cách tìm ñư ng (routing) cho các gói tin t m t m ng này ñ n m t m ng khác. Nó luôn tìm các tuy n truy n thông không t c ngh n ñ ñưa các gói tin ñ n ñích.vn . Như v y m i nút trung gian nó ph i th c hi n các ch c năng ch n ñư ng và chuy n ti p. Vi c ch n ñư ng là s l a ch n m t con ñư ng ñ truy n m t ñơn v d li u (m t gói tin ch ng h n) t tr m ngu n t i tr m ñích c a nó. trên m ng luôn có s thay ñ i thư ng xuyên nên vi c c p nh t là vi c c n thi t.

ho c thay ñ i v m c ñ lưu thông) các thông tin trên c n ñư c c p nh t vào các cơ s d li u v tr ng thái c a m ng. T ng v n chuy n cũng chia các gói tin l n thành các gói tin nh hơn trư c khi g i ñi. Như v y các thông tin t ng th c a m ng c n dùng cho vi c ch n ñư ng c n c p nh p và ñư c c t gi t i m i nút. Thông tin t ng th c a m ng c n dùng cho vi c ch n ñư ng ch c n c p nh p và ñư c c t gi t i trung tâm ñi u khi n m ng. Trong t ng th i ñi m. M c ñ lưu thông trên m i ñư ng. m i nút ph i duy trì các thông tin c a m ng và t xây d ng b ng ch n ñư ng cho mình.vn . hình nh. chúng th c hi n vi c l p ra các b ng ñư ng ñi t i t ng th i ñi m cho các nút và sau ñó g i các b ng ch n ñư ng t i t ng nút d c theo con ñư ng ñã ñư c ch n ñó. nó là t ng cao nh t có liên quan ñ n các giao th c trao ñ i d li u gi a các h th ng m . T ng v n chuy n (transport layer) là t ng cơ s mà ñó m t máy tính c a m ng chia s thông tin v i m t máy khác. ñ ho . Thông thư ng t ng v n chuy n ñánh s các gói tin và ñ m b o chúng chuy n theo ñúng th t .Hình 4. n i thêm m t nút m i. Các tài nguyên kh d ng c a m ng. T ng v n chuy n là t ng cu i cùng ch u trách nhi m v m c ñ an toàn trong truy n d li u nên giao th c t ng v n chuy n ph thu c r t nhi u vào b n ch t c a t ng m ng. Phương th c ch n ñư ng x lý t i ch ñư c ñ c trưng b i vi c ch n ñư ng ñư c th c hi n t i m i nút c a m ng. 3: Mô hình chuy n v n các gói tin trong m ng chuy n m ch gói Ngư i ta có hai phương th c ñáp ng cho vi c ch n ñư ng là phương th c x lý t p trung và x lý t i ch .. Thông thư ng các thông tin ñư c ño lư ng và s d ng cho vi c ch n ñư ng bao g m: Tr ng thái c a ñư ng truy n. Ngư i ta chia giao th c t ng m ng thành các lo i sau: Convert to pdf by tech24.. T ng 4: V n chuy n (Transport) T ng v n chuy n cung c p các ch c năng c n thi t gi a t ng m ng và các t ng trên. Th i gian tr khi truy n trên m i ñư ng d n. Khi có s thay ñ i trên m ng (ví d thay ñ i v c u trúc c a m ng do s c t i m t vài nút. ph c h i c a m t nút m ng. Phương th c ch n ñư ng x lý t p trung ñư c ñ c trưng b i s t n t i c a m t (ho c vài) trung tâm ñi u khi n m ng. Hi n nay khi nhu c u truy n thông ña phương ti n (tích h p d li u văn b n. âm thanh) ngày càng phát tri n ñòi h i các công ngh truy n d n t c ñ cao nên vi c phát tri n các h th ng ch n ñư ng t c ñ cao ñang r t ñư c quan tâm. T ng v n chuy n ñ ng nh t m i tr m b ng m t ñ a ch duy nh t và qu n lý s k t n i gi a các tr m. Nó cùng các t ng dư i cung c p cho ngư i s d ng các ph c v v n chuy n.

M ng lo i A: Có t su t l i và s c có báo hi u ch p nh n ñư c (t c là ch t lư ng ch p nh n ñư c). So v i giao th c l p 0 giao th c l p 1 có thêm kh năng ph c h i l i. ñây các gói tin (TPDU) ñư c ñánh s . Ngoài ra giao th c còn có kh năng báo nh n cho nơi g i và truy n d li u kh n. M ng lo i C: Có t su t l i không ch p nh n ñư c (không tin c y) hay là giao th c không liên k t. M ng lo i B: Có t su t l i ch p nh n ñư c nhưng t su t s c có báo hi u l i không ch p nh n ñư c. nó c n ñ t trên m t t ng m ng lo i B. T ng giao v n ph i có kh năng ph c h i l i khi x y ra l i và s p x p l i th t các gói tin. Giao th c l p 2 không có kh năng phát hi n và ph c h i l i. ñ ng th i có th ki m soát lu ng d li u ñ tránh t c ngh n. nó ñ t tên nh t quán cho m i thành ph n mu n ñ i tho i v i nhau và l p ánh xa gi a các tên v i ñ a ch c a chúng.l p ñơn gi n): cung c p các kh năng r t ñơn gi n ñ thi t l p liên k t. T ng v n chuy n không c n cung c p các d ch v ph c h i ho c s p x p th t l i.L p ph c h i l i cơ b n) dùng v i các lo i m ng B. Giao th c l p 4 (Error Detection and Recovery Class . Giao th c l p 2 (Multiplexing Class . c th là: ði u ph i vi c trao ñ i d li u gi a các ng d ng b ng cách thi t l p và gi i phóng (m t cách lôgic) các phiên (hay còn g i là các h i tho i . Do v y nó c n ñ t trên m t t ng m ng lo i A. M t giao d ch ph i ñư c thi t l p trư c khi d li u ñư c truy n trên m ng. Giao th c l p 1 (Basic Error Recovery Class .l p d n kênh) là m t c i ti n c a l p 0 cho phép d n m t s liên k t chuy n v n vào m t liên k t m ng duy nh t.dialogues) Convert to pdf by tech24. Giao th c l p 3 (Error Recovery and Multiplexing Class . t ng giao d ch ñ m b o cho các giao d ch ñư c thi t l p và duy trì theo ñúng qui ñ nh. T ng 5: Giao d ch (Session) T ng giao d ch (session layer) thi t l p "các giao d ch" gi a các tr m trên m ng. truy n d li u và h y b liên k t trên m ng "có liên k t" lo i A. T ng giao v n ph i có kh năng ph c h i l i khi x y ra s c .vn . T ng giao d ch còn cung c p cho ngư i s d ng các ch c năng c n thi t ñ qu n tr các giao d nh ng d ng c a h . Trên cơ s lo i giao th c t ng m ng chúng ta có 5 l p giao th c t ng v n chuy n ñó là: Giao th c l p 0 (Simple Class .L p phát hi n và ph c h i l i) là l p có h u h t các ch c năng c a các l p trư c và còn b sung thêm m t s kh năng khác ñ ki m soát vi c truy n d li u. Nó có kh năng phát hi n và báo hi u các l i nhưng không có kh năng ph c h i.l p ph c h i l i cơ b n và d n kênh) là s m r ng giao th c l p 2 v i kh năng phát hi n và ph c h i l i. Các gói tin ñư c gi thi t là không b m t.

ð ñ t ñư c ñi u ñó nó cung c p m t d ng bi u di n chung dùng ñ truy n thông và cho phép chuy n ñ i t d ng bi u di n c c b sang bi u di n chung và ngư c l i. T ng 7: ng d ng (Application) T ng ng d ng (Application layer) là t ng cao nh t c a mô hình OSI. T ng giao d ch có các hàm cơ b n sau: Give Token cho phép ngư i s d ng chuy n m t token cho m t ngư i s d ng khác c a m t liên k t giao d ch. nó xác ñ nh giao di n gi a ngư i s d ng và môi trư ng OSI và gi i quy t các k thu t mà các chương trình ng d ng dùng ñ giao ti p v i m ng. Please Token cho phép m t ngư i s d ng chưa có token có th yêu c u token ñó. t ng trình bày bung tr l i ñ ñư c d li u ban ñ u. Thông thư ng d ng bi u di n dùng b i ng d ng ngu n và d ng bi u di n dùng b i ng d ng ñích có th khác nhau do các ng d ng ñư c ch y trên các h th ng hoàn toàn khác nhau (như h máy Intel và h máy Motorola). d ch v này cho phép ngư i s d ng xác ñ nh các ñi m ñ ng b hóa trong dòng d li u ñang chuy n v n và khi c n thi t có th khôi ph c vi c h i tho i b t ñ u t m t trong các ñi m ñó m t th i ñi m ch có m t ngư i s d ng ñó quy n ñ c bi t ñư c g i các d ch v nh t ñ nh c a t ng giao d ch.Cung c p các ñi m ñ ng b ñ ki m soát vi c trao ñ i d li u. vi c phân b các quy n này thông qua trao ñ i th bài (token). V n ñ ñ ng b hóa trong t ng giao d ch cũng ñư c th c hi n như cơ ch ki m tra/ph c h i. T ng trình bày cũng có th ñư c dùng kĩ thu t mã hóa ñ xáo tr n các d li u trư c khi ñư c truy n ñi và gi i mã ñ u ñ n ñ b o m t. T ng 6: Trình bày (Presentation) Trong giao ti p gi a các ng d ng thông qua m ng v i cùng m t d li u có th có nhi u cách bi u di n khác nhau. Cung c p cơ ch "l y lư t" (n m quy n) trong quá trình trao ñ i d li u. Áp ñ t các qui t c cho các tương tác gi a các ng d ng c a ngư i s d ng.vn . Ngoài ra t ng bi u di n cũng có th dùng các kĩ thu t nén sao cho ch c n m t ít byte d li u ñ th hi n thông tin khi nó ñư c truy n trên m ng. và khi ngư i gi token trao token cho ngư i khác thi cũng có nghĩa trao quy n truy n d li u cho ngư i ñó. Give Control dùng ñ chuy n t t c các token t m t ngư i s d ng sang m t ngư i s d ng khác. Trong trư ng h p m ng là hai chi u luân phiên thì n y sinh v n ñ : hai ngư i s d ng luân phiên ph i "l y lư t" ñ truy n d li u. Ví d : Ai có ñư c token s có quy n truy n d li u. T ng giao d ch duy trì tương tác luân phiên b ng cách báo cho m i ngư i s d ng khi ñ n lư t h ñư c truy n d li u. ñ u nh n. Convert to pdf by tech24. T ng trình bày (Presentation layer) ph i ch u trách nhi m chuy n ñ i d li u g i ñi trên m ng t m t lo i bi u di n này sang m t lo i khác.

M i th c th ng d ng có th g m m t ho c nhi u các ph n t d ch v ng d ng.vi t t t là SAO).vi t t t là ASE) c a chúng.vn . Convert to pdf by tech24. các th c th ng d ng s g i ñ n các ph n t d ch v ng d ng (Application Service Element . Ngư i ta thi t l p các th c th ng d ng (AE). SAO ñi u khi n vi c truy n thông trong su t vòng ñ i c a liên k t ñó cho phép tu n t hóa các s ki n ñ n t các ASE thành t c a nó. Các ph n t d ch v ng d ng ñư c ph i h p trong môi trư ng c a th c th ng d ng thông qua các liên k t (association) g i là ñ i tư ng liên k t ñơn (Single Association Object .ð cung c p phương ti n truy nh p môi trư ng OSI cho các ti n trình ng d ng.

Hình 5.vn . Các ñ c tính chính c a m ng c c b mà chúng ta nói t i sau ñây là: C u trúc c a m ng (hay topology c a m ng mà qua ñó th hi n cách n i các m ng máy tính v i nhau ra sao). Các phương th c tín hi u I.nhi u ñi m ". b i v y c n ch ra ñi ch ñích c a d li u ñ m i máy tính căn c vào ñó ki m tra xem d li u có ph i dành cho mình không n u ñúng thì nh n còn n u không thì b qua. V i phương th c "m t ñi m . M i máy tính có th truy n và nh n tr c ti p d li u ho c có th làm trung gian như lưu tr nh ng d li u mà nó nh n ñư c r i sau ñó chuy n ti p d li u ñi cho m t máy khác ñ d li u ñó ñ t t i ñích. C u trúc c a m ng (Topology) Hình tr ng c a m ng c c b th hi n qua c u trúc hay hình dáng hình h c cu các ñư ng dây cáp m ng dùng ñ liên k t các máy tính thu c m ng v i nhau. Trư c h t chúng ta xem xét hai phương th c n i m ng ch y u ñư c s d ng trong vi c liên k t các máy tính là "m t ñi m . D li u ñư c g i ñi t m t máy tính s có th ñư c ti p nh n b i t t c các máy tính còn l i. Theo phương th c "m t ñi m . ñó làø t p h p các quy t c chu n ñã ñư c quy ư c mà t t c các th c th tham gia truy n thông trên m ng ph i tuân theo ñ ñ m b o cho m ng ho t ñ ng t t. Tuy nhiên nh ng l a ch n ña d ng này l i b h n ch b i các ñ c tính k thu t c a m ng c c b .nhi u ñi m " t t c các tr m phân chia chung m t ñư ng truy n v t lý. ñi u ñó cho phép có nh ng l a ch n ña d ng v thi t b .1: Các phương th c liên k t m ng Convert to pdf by tech24.m t ñi m" các ñư ng truy n riêng bi t ñư c thi t lâp ñ n i các c p máy tính l i v i nhau. Các nghi th c truy n d li u trên m ng (các th t c hư ng d n tr m làm vi c làm th nào và lúc nào có th thâm nh p vào ñư ng dây cáp ñ g i các gói thông tin ).m t ñi m" và "m t ñi m .Chương 5 Các ñ c tính k thu t c a m ng c c b Trên th c t m ng c c b là m t h th ng truy n d li u gi a các máy tính v i m t kho ng cách tương ñ i h p. Các m ng c c b thư ng ho t ñ ng d a trên c u trúc ñã ñ nh saün liên k t các máy tính và các thi t b có liên quan. Các lo i ñư ng truy n và các chu n c a chúng .

t c ñ 10 Mb/s. không gây ách t c tuy nhiên các giao th c ñ truy n d li u ph c t p và n u có tr c tr c trên m t tr m thì cũng nh hư ng ñ n toàn m ng. n u ñúng v i ñ a ch c a mình thì nó nh n l y còn n u không ph i thì b qua. kho ng cách gi a 2 tranceiver t i thi u 2. Theo chu n IEEE 802. ki m tra. có t i ña 100 tr m. D ng ñư ng th ng (Bus) Trong d ng ñư ng th ng các máy tính ñ u ñư c n i vào m t ñư ng dây truy n chính (bus). Hi n nay các m ng s d ng hình d ng ñư ng th ng là m ng Ethernet và G-net. D ng hình sao (Star) Convert to pdf by tech24. 3. D ng k t n i này có ưu ñi m là ít t n dây cáp. ph m vi tín hi u 500m/segment. V i d ng k t n i này có ưu ñi m là không t n nhi u dây cáp. II. t c ñ truy n d li u cao tuy nhiên n u lưu lư ng truy n tăng cao thì d gây ách t c và n u có tr c tr c trên hành lang chính thì khó phát hi n ra.5m. Khi m t tr m truy n d li u. M i tr m ñư c n i vào bus qua m t ñ u n i ch T (T_connector) ho c m t b thu phát (transceiver).5m (Phương án này còn g i là Thick Ethernet hay Thicknet) 10BASE2: tương t như Thicknet nhưng dùng cáp ñ ng tr c nh (RG 58A). Sau ñây là vài thông s k thu t c a topology bus.vn . Hi n nay các m ng s d ng hình d ng vòng tròn là m ng Tocken ring c a IBM. qua ñó m i m t tr m có th nh n và truy n d li u theo vòng m t chi u và d li u ñư c truy n theo t ng gói m t. s tr m t i ña trong 1 segment là 30.Tùy theo c u trúc c a m i m ng chúng s thu c vào m t trong hai phương th c n i m ng và m i phương th c n i m ng s có nh ng yêu c u khác nhau v ph n c ng và ph n m m. t c ñ truy n d li u cao. c như v y gói d li u ñi ñư c ñ n ñích. BASE (n u là Baseband) ho c BROAD (n u là Broadband).10 ho c 100 Mb/s). 10BASE5: Dùng cáp ñ ng tr c ñư ng kính l n (10mm) v i tr kháng 50 Ohm. 2. có th ch y v i kho ng cách 185m. Nh ng c u trúc chính c a m ng c c b 1. M i gói d li u ñ u có mang ñ a ch tr m ñích. tín hi u ñư c truy n trên c hai chi u c a ñư ng truy n theo t ng gói m t. D ng vòng tròn (Ring) Các máy tính ñư c liên k t v i nhau thành m t vòng tròn theo phương th c "m t ñi m m t ñi m ". Các tr m khi th y d li u ñi qua nh n l y. ðư ng truy n chính này ñư c gi i h n hai ñ u b i m t lo i ñ u n i ñ c bi t g i là terminator (dùng ñ nh n bi t là ñ u cu i ñ k t thúc ñư ng truy n t i ñây).3 (cho m ng c c b ) v i cách ñ t tên qui ư c theo thông s : t c ñ truy n tính hi u (1. m i gói ñ u ph i mang ñ a ch tr m ñích. m i tr m khi nh n ñư c m t gói d li u nó ki m tra n u ñúng v i ñ a ch c a mình thì nó nh n l y còn n u không ph i thì nó s phát l i cho tr m k ti p. kho ng cách gi a hai máy t i thi u là 0.

Hi n nay các m ng s d ng hình d ng hình sao là m ng STARLAN c a AT&T và S-NET c a Novell.3 mô hình d ng Star thư ng dùng: 10BASE-T: dùng cáp UTP. Như c ñi m: ð dài ñư ng truy n n i m t tr m v i thi t b trung tâm b h n ch (trong vòng 100 m v i công ngh hi n ñ i) t n ñư ng dây cáp nhi u. t t c các tr m ñư c n i vào m t thi t b trung tâm có nhi m v nh n tín hi u t các tr m và chuy n tín hi u ñ n tr m ñích v i phương th c k t n i là phương th c "m t ñi m .m t ñi m ". b t tr m). 100BASE-T tương t như 10BASE-T nhưng t c ñ cao hơn 100 Mb/s. Thi t b trung tâm ho t ñ ng gi ng như m t t ng ñài cho phép th c hi n vi c nh n và truy n d li u t tr m này t i các tr m khác. kho ng cách t thi t b trung tâm t i tr m t i ña là 100m. ðư ng th ng ng d ng T t cho trư ng h p m ng nh và m ng có giao thông th p và Vòng Tròn T t cho trư ng h p m ng có s tr m ít ho t ñ ng v i t c ñ cao. Có nhi u c ng ra và m i c ng n i v i m t máy.không cách nhau xa l m ho c m ng có lưu lư ng d Hình sao hiên nay m ng sao là cách t t nh t cho trư ng h p ph i tích h p d li u và tín hi uti ng. m t b ch n ñư ng (router) ho c ñơn gi n là m t b phân kênh (Hub). t c ñ truy n d li u không cao.vn .2 : Các lo i c u trúc chính c a m ng c c b .d ng hình sao. N u có tr c tr c trên m t tr m thì cũng không gây nh hư ng ñ n toàn m ng qua ñó d dàng ki m soát và kh c ph c s c . d dàng c u hình l i (thêm. l p ñ t ñơn gi n. Ưu và khuy t ñi m Ưu ñi m: V i d ng k t n i này có ưu ñi m là không ñ ng ñ hay ách t c trên ñư ng truy n. Hình 5. Tùy theo yêu c u truy n thông trong m ng . thi t b trung tâm có th là m t b chuy n m ch (switch).Các Convert to pdf by tech24. t c ñ 10 Mb/s. Theo chu n IEEE 802.

S h n ch v t c ñ truy n d li u và băng t n thư ng ñư c ñòi h i m i ngư i s d ng.Tuy nhiên vi c k t n i gi a các máy tính và thi t b c a các hãng khác nhau khó có th vì chúng ph i có th nh n cùng Ph i d trù g p ñôi ngu n l c ho c ph i có 1 phương th c thay th khi 1 nút không ho t ñ ng n u v n mu n m ng ho t ñ ng bình thư ng Nguy cơ Mơt tr m b h ng có th nh hư ng ñ n c h th ng vì các tr m ph c thu c vào nhau. T ng phí r t cao khi làm nhiêm v c a thi t b trung tâm.lưu lư ng d li u th p ð ph c t p Tương ñ i không ph c t p li u phân b không ñ u. tr m phát ch c n bi t ñ a ch c a tr m nh n . vì ch có 1 con ñư ng. thi t b trung tâm ï không ñư c dùng vào vi c khác .M t khác vi c ñưa thông ñi p ñi trên tuy n là ñơn gi n.n u b h ng thì m ng ngưng ho t ñ ng S ngưng ho t ñ ng t i thi t b trung tâm thư ng không nh hươdng ñ n toàn b h th ng .vn . V n ñ trên r t khó xác ñ nh ñư c l i r t d s a ch a Vi c thêm và ñ nh hình l i m ng này r t d . ña s các thi t b trung tâm ch ch u ñ ng n i 1 s nh t ñ nh liên k t. Tuy nhiên m ng s có nguy cơ b t n h i khi s c trên ñư ng dây d n chính ho c có v n ñ v i tuy n. suy ra hi u su t c a m ng ph thu c tr c ti p vào s c m nh c a thi t b trung tâm. các thông tin ñ d n ñư ng khác thì không c n thi t Có hi u qu trong trư ng h p lư ng lưu thông cao và khá n ñ nh nh s tăng ch m th i gian tr và s xu ng c p so v i các m ng khác Hi u su t R t t t dư i t i th p có th gi m hi u su t r t mau khi t i tăng T ng phí Tương ñ i th p ñ c bi t do nhi u thi t b ñã phát tri n hòa ch nh và bán s m ph m th trư ng . m ng ñ n tho i công c ng có c u trúc này M ng sao ñư c xem là khá ph c t p .S dư th a kênh truy n ñư c khuy n ñ gi m b t nguy cơ xu t hi n s c trên m ng M t tr m b h ng không nh hư ng ñ n c m ng. . Các h n ch này giúp cho các ch c năng x lý trung tâm không Convert to pdf by tech24. Các tr m ñư c n i v i thi t b trung tâm và l n lư t ho t ñ ng như thi t b trung tâm ho c n i ñư c t i các dây d n truy n t xa T t cho trư ng h p t i v a tuy nhiên kích thư c và kh năng . Kh năng m r ng Tương ñ i d thêm và b t các tr m làm vi c mà không ph i n i k t nhi u cho m i thay ñ i Giá thành cho vi c thay ñ i tương ñ i th p Kh năng m r âng h n ch .S lư ng dây riêng cũng nhi u. Tìm 1 repeater h ng r t khó .v l i vi c s a ch a th ng hay dùng mưu m o xác ñ nh ñi m h ng trên m ng có ñ a bàn rôäng r t khó ð tin c y c a h th ng ph thu c vào thi t b trung tâm. ðòi h i thi t b tương ñ i ph c t p .

4 : B ng so sánh tính năng gi a các c u trúc c a m ng LAN III. H u h t các m ng c c b s d ng phương th c băng t n cơ s . IV. Phương th c truy n băng t n r ng chia gi i thông (t n s ) c a ñư ng truy n thành nhi u gi i t n con trong ñó m i d i t n con ñó cung c p m t kênh truy n d li u tách bi t nh s d ng m t c p modem ñ c bi t g i là b gi i / ði u bi n RF cai qu n vi c bi n ñ i các tín hi u s thành tín hi u tương t có t n s vô tuy n (RF) b ng k thu t ghép kênh. Giao th c ñư ng dây ña truy c p v i c m nh n va ch m (Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection hay CSMA/CD ) Giao th c ñư ng dây ña truy c p cho phép nhi u tr m thâm nh p cùng m t lúc vào m ng. nghĩa là ñang có giao lưu gi a các tr m khác. giao th c này thư ng dùng trong sơ ñ m ng d ng ñư ng th ng. Ví d như ñ i v i các d ng bus và ring thì ch có m t ñư ng truy n duy nh t n i các tr m v i nhau.vn . n u vào lúc này ñư ng cáp không b n thì m ch ñi u khi n s cho tr m này thâm nh p vào ñư ng cáp còn n u ñư ng cáp ñang b n. M i tr m ñ u có th ñư c truy nh p vào ñư ng dây chung m t cách ng u nhiên và do v y có th d n ñ n xung ñ t (hai ho c nhi u tr m ñ ng th i cùng truy n d li u). S khác nhau ch y u gi a hai phương th c truy n tín hi u này là băng t ng cơ s ch ch p nh n m t kênh d li u duy nh t trong khi băng r ng có th ch p nh n ñ ng th i hai ho c nhi u kênh truy n thông cùng phân chia gi i thông c a ñư ng truy n. Các giao th c truy c p ñư ng truy n trên m ng LAN ð truy n ñư c d li u trên m ng ngư i ta ph i có các th t c nh m hư ng d n các máy tính c a m ng làm th nào và lúc nào có th thâm nh p vào ñư ng dây cáp ñ g i các gói d ki n.ñ a ch và d li u b quá t i b i t c ñ thu n p t i t i c ng truy n và giá thành m i c ng truy n c a thi t b trung tâm th p . Phương th c truy n tín hi u Thông thư ng có hai phương th c truy n tín hi u trong m ng c c b là dùng băng t n cơ s (baseband) và băng t n r ng (broadband). 2. Các tr m ph i ki m tra ñư ng truy n gói d li u ñi qua có ph i c a nó hay không. V i phương th c truy n tín hi u này này tín hi u có th ñư c truy n ñi dư i c hai d ng: tương t (analog) ho c s (digital). Hình 6. Khi m t tr m mu n truy n d li u nó ph i Convert to pdf by tech24. Giao th c chuy n m ch (yêu c u và ch p nh n) Giao th c chuy n m ch là lo i giao th c ho t ñ ng theo cách th c sau: m t máy tính c a m ng khi c n có th phát tín hi u thâm nh p vào m ng. 1. cho nên c n ph i có các quy t c chung cho t t c các tr m n i vào m ng ñ ñ m b o r ng ñư ng truy n ñư c truy nh p và s d ng m t cách h p lý. Có nhi u giao th c khác nhau ñ truy nh p ñư ng truy n v t lý nhưng phân thành hai lo i: các giao th c truy nh p ng u nhiên và các giao th c truy nh p có ñi u khi n. thì vi c thâm nh p s b t ch i.

ki m tra ñư ng truy n xem có r nh hay không ñ g i gói d li u c a. 3. Tr m ti p t c ki m tra ñư ng truy n ñ n khi ñư ng truy n r nh thì truy n d li u ñi. 4. do v y hi u su t truy n d li u c a m ng không thay ñ i. Vì th bài ch y vòng quang trong m ng kín và ch có m t th nên vi c ñ ng ñ d li u không th x y ra. Khi ñư ng cáp ñang b n tr m ph i ch ñ i theo m t trong ba phương th c sau: Tr m t m ch ñ i m t th i gian ng u nhiên nào ñó r i l i b t ñ u ki m tra ñư ng truy n. Hai là m t th bài b n lưu chuy n không d ng trên vòng. N u cùng m t lúc có hai tr m cùng s d ng ñư ng truy n thì giao th c ph i phát hi n ñi u này và các tr m ph i ngưng thâm nh p. Ngư c l i phương th c 2 c g ng gi m th i gian tr ng c a ñư ng truy n b ng các cho phép tr m có th truy n ngay sau khi m t cu c truy n k t thúc song n u lúc ñó có thêm m t tr m khác ñang ñ i thì kh năng x y ra xung ñ t là r t cao. thì vi c ñ ng ñ có th x y ra v i s lư ng l n có gây t c ngh n ñư ng truy n d n ñ n làm ch m t c ñ truy n tin c a h th ng. M t tr m mu n truy n d li u thì ph i ñ i ñ n khi nh n ñư c m t th bài r nh. Th bài ñay là m t ñơn v d li u ñ c bi t. Phương th c 3 v i giá tr p ph i l a ch n h p lý có th t i thi u hóa ñư c kh năng xung ñ t l n th i gian tr ng c a ñư ng truy n. Trong các giao th c này c n gi i quy t hai v n ñ có th d n ñ n phá v h th ng. Tr m ti p t c ki m tra ñư ng truy nñ n khi ñư ng truy n r nh thì truy n d li u ñi v i xác su t p xác ñ nh trư c (0 < p < 1). Khi lưu lư ng các gói d li u c n di chuy n trên m ng quá cao. nép gói d li u có kèm theo ñ a ch nơi nh n vào th bài và truy n ñi theo chi u c a vòng. n u ñư ng truy n ñang b n tr m ph i ch ñ i ch ñư c truy n khi th y ñư ng truy n r nh. T i ñây phương th c 1 có hi u qu trong vi c tránh xung ñ t vì hai tr m c n truy n khi th y ñư ng truy n b n s cùng rút lui và ch ñ i trong các th i gian ng u nhiên khác nhau. Giao th c dùng th bài vòng (Token ring) ðây là giao th c truy nh p có ñi u khi n ch y u dùng k thu t chuy n th bài (token) ñ c p phát quy n truy nh p ñư ng truy n t c là quy n ñư c truy n d li u ñi. Khi ñó tr m s ñ i bit tr ng thái c a th bài thành b n. có kích thưóc và n i dung (g m các thông tin ñi u khi n) ñư c quy ñ nh riêng cho m i giao th c. M t là vi c m t th bài làm cho trên vòng không còn th bài lưu chuy n n a. Giao th c dung th bài cho d ng ñư ng th ng (Token bus) Convert to pdf by tech24.vn . ch ñ i l n sau các th i gian ng u nhiên khác nhau. Theo giao th c dùng th bài vòng trong ñư ng cáp liên t c có m t th bài ch y quanh trong m ng Th bài là m t ñơn v d li u ñ c bi t trong ñó có m t bit bi u di n tr ng thái s d ng c a nó (b n ho c r i).

Shield Twisted Pair) và cáp không b c kim lo i (UTP -Unshield Twisted Pair). V. STP và UTP có các lo i (Category . tr m chuy n th bài ñ n tr m ti p theo trong vòng logic. Hi n nay có hai lo i cáp xo n là cáp có b c kim lo i ( STP . Khi m t tr m có th bài thì nó có quy n s d ng ñư ng truy n trong m t th i gian xác ñ nh trư c. m t th bài ñư c lưu chuy n trên m t vòng logic thi t l p b i các tr m ñó. Lo i 6 (Cat 6): Thích h p cho ñư ng truy n 300Mb/s. Lo i 3 (Cat 3): t c ñ truy n d li u kho ng 16 Mb/s .Cat) thư ng dùng: Lo i 1 & 2 (Cat 1 & Cat 2): Thư ng dùng cho truy n tho i và nh ng ñư ng truy n t c ñ th p (nh hơn 4Mb/s). ðây là lo i cáp r . 1. M i tr m ñư c bi t ñ a ch c a các tr m k trư c và sau nó trong ñó th t c a các tr m trên vòng logic có th ñ c l p v i th t v t lý. Cáp không b c kim lo i (UTP): Tính tương t như STP nhưng kém hơn v kh năng ch ng nhi u và suy hao vì không có v b c. Như v y trong m ng ph i thi t l p ñư c vòng logic (hay còn g i là vòng o) bao g m các tr m ñang ho t ñ ng n i trong m ng ñư c xác ñ nh v trí theo m t chu i th t mà tr m cu i cùng c a chu i s ti p li n sau b i tr m ñ u tiên. Hi n nay ngư i ta thư ng dùng 3 lo i dây cáp là cáp xo n c p. Cùng v i vi c thi t l p vòng thì giao th c ph i luôn luôn theo dõi s thay ñ i theo tr ng thái th c t c a m ng. có lo i có m t ñôi giây xo n vào nhau và có lo i có nhi u ñôi giây xo n v i nhau. nó là chu n cho h u h t các m ng ñi n tho i. Convert to pdf by tech24. nên nó r t quan tr ng và nh hư ng r t nhi u ñ n kh năng ho t ñ ng c a m ng. ðư ng cáp truy n m ng ðư ng cáp truy n m ng là cơ s h t ng c a m t h th ng m ng.vn . Lo i 5 (Cat 5): Thích h p cho ñư ng truy n 100Mb/s. d cài ñ t tuy nhiên nó d b nh hư ng c a môi trư ng. cáp ñ ng tr c và cáp quang. Cáp xo n c p ðây là lo i cáp g m hai ñư ng dây d n ñ ng ñư c xo n vào nhau nh m làm gi m nhi u ñi n t gây ra b i môi trư ng xung quanh và gi a chúng v i nhau. Cáp có b c kim lo i (STP): L p b c bên ngoài có tác d ng ch ng nhi u ñi n t . Khi ñã h t d li u ho c h t th i ño n cho phép. Lo i 4 (Cat 4): Thích h p cho ñư ng truy n 20Mb/s.ðây là giao th c truy nh p có ñi u khi n trong ñ c p phát quy n truy nh p ñư ng truy n cho các tr m ñang có nhu c u truy n d li u.

3: Tính năng k thu t c a m t s lo i cáp m ng Convert to pdf by tech24. Cáp ñ ng tr c Cáp ñ ng tr c có hai ñư ng dây d n và chúng có cùng m t tr c chung. 2 dây. và bên ngoài cùng là l p v plastic ñ b o v cáp. 2 dây.2.vn . m t dây d n trung tâm (thư ng là dây ñ ng c ng) ñư ng dây còn l i t o thành ñư ng ng bao xung quanh dây d n trung tâm (dây d n này có th là dây b n kim lo i và vì nó có ch c năng ch ng nhi u nên còn g i là l p b c kim). ñư ng kính 10mm Cáp quang Th y tinh. Các lo i cáp Chi ti t Dây xo n c p B ng ñ ng. có 4 và 25 c p dây (lo i 3. 2 s i Lo i k t n i BNC N-series ST Chi u dài ño n t i ña S ñ un i t i ña trên 1 ño n Ch y 10 Mbit/s Ch y 100 Mbit/s Ch ng nhi u B om t ð tin c y L pñ t Kh c ph c l i Qu n lý Chi phí cho 1 tr m Ưùng d ng t t nh t 185m 500m 1000m 2 30 100 2 ðư c ðư c ðư c ðư c ðư c Không Không ðư c T t T t R tt t Hoàn toàn Trung bình T t D dàng T t Trung bình Trung bình Trung bình D Trung bình T t Khó D Hoàn toàn T t Khó T t D dàng R t th p Khó Th p Khó Trung bình Trung bình Cao H th ng Workgroup ðư ng backbone ðư ng backbone trong t m ng ðư ng backbone dài trong t m ng ho c các tòa nhà Hình 5. 4. Gi a hai dây d n trên có m t l p cách ly. 5) RJ-25 ho c 50-pin telco 100m Cáp ñ ng tr c m ng B ng ñ ng. ñư ng kính 5mm Cáp ñ ng tr c dày B ng ñ ng.

Bên ngoài cùng là l p v plastic ñ b o v cáp. nó c n công ngh ñ c bi t v i k thu t cao ñòi h i chi phí cao. cáp ñ ng tr c dày là 0.5 inch. Ngoài ra. vì cáp s i quang không dùng tín hi u ñi n t ñ truy n d li u nên nó hoàn toàn không b nh hư ng c a nhi u ñi n t và tín hi u truy n không th b phát hi n và thu tr m b i các thi t b ñi n t c a ngư i khác. Do ñư ng kính lõi s i thu tinh có kích thư c r t nh nên r t khó khăn cho vi c ñ u n i. cách xa các ngu n ñi n. Các m ng c c b s d ng cáp ñ ng tr c có th có kích thư c trong ph m vi vài ngàn mét. D i thông c a cáp quang có th lên t i hàng Gbps và cho phép kho ng cách ñi cáp khá xa do ñ suy hao tín hi u trên cáp r t th p. th m m : t t c các dây m ng ph i ñư c bao b c c n th n. Các ñ u n i ph i ñ m b o ch t lư ng.vn . Các yêu c u cho m t h th ng cáp An toàn.Cáp ñ ng tr c có ñ suy hao ít hơn so v i các lo i cáp ñ ng khác (ví d như cáp xo n ñôi) do ít b nh hư ng c a môi trư ng. 3.100 micron. nhìn chung cáp quang thích h p cho m i m ng hi n nay và sau này. cáp ñ ng tr c có ñ suy hao ít hơn so v i các lo i cáp ñ ng khác vì nó có l p v b c bên ngoài.50 ohm: dùng cho m ng Thin Ethernet RG -59. các máy có kh năng phát sóng ñ tránh trư ng h p b nhi u. tránh tình tr ng h th ng m ng b ch p ch n.93 ohm: dùng cho m ng ARCnet Các m ng c c b thư ng s d ng cáp ñ ng tr c có d i thông t 2. ðúng chu n: h th ng cáp ph i th c hi n ñúng chu n. Cáp s i quang (Fiber . Ch tr như c ñi m khó l p ñ t và giá thành còn cao . Như v y cáp s i quang không truy n d n các tín hi u ñi n mà ch truy n các tín hi u quang (các tín hi u d li u ph i ñư c chuy n ñ i thành các tín hi u quang và khi nh n chúng s l i ñư c chuy n ñ i tr l i thành tín hi u ñi n).75 ohm: dùng cho truy n hình cáp RG -62. C hai lo i cáp ñ u làm vi c cùng t c ñ nhưng cáp ñ ng tr c m ng có ñ hao suy tín hi u l n hơn Hi n nay có cáp ñ ng tr c sau: RG -58.25 inch.5 . Hai lo i cáp thư ng ñư c s d ng là cáp ñ ng tr c m ng và cáp ñ ng tr c dày trong ñư ng kính cáp ñ ng tr c m ng là 0.3 .Optic Cable) Cáp s i quang bao g m m t dây d n trung tâm (là m t ho c m t bó s i th y tinh có th truy n d n tín hi u quang) ñư c b c m t l p v b c có tác d ng ph n x các tín hi u tr l i ñ gi m s m t mát tín hi u. ñ dài thông thưòng c a m t ño n cáp n i trong m ng là 200m. cáp ñ ng tr c ñư c s d ng nhi u trong các m ng d ng ñư ng th ng. Convert to pdf by tech24. 4. thư ng s d ng cho d ng Bus. ñ m b o cho kh năng nâng c p sau này cũng như d dàng cho vi c k t n i các thi t b khác nhau c a các nhà s n xu t khác nhau.10 Mb/s. Tiêu chu n qu c t dùng cho các h th ng m ng hi n nay là EIA/TIA 568B. Cáp quang có ñư ng kính t 8.

d dàng trong vi c di chuy n các tr m làm vi c và có kh năng m r ng sau này.vn . Convert to pdf by tech24.Ti t ki m và "linh ho t" (flexible): h th ng cáp ph i ñư c thi t k sao cho kinh t nh t.

Repeater ñi n n i v i ñư ng dây ñi n c hai phía c a nó. Ví d v i Convert to pdf by tech24.1: Mô hình liên k t m ng c a Repeater. Repeater dùng ñ n i 2 m ng gi ng nhau ho c các ph n m t m ng cùng có m t nghi th c và m t c u hình. nó nh n tín hi u ñi n t m t phía và phát l i v phía kia. Hình 6. nó ñư c ho t ñ ng trong t ng v t lý c a mô hình h th ng m OSI.vn . Khi m t m ng s d ng Repeater ñi n ñ n i các ph n c a m ng l i thì có th làm tăng kho ng cách c a m ng. Hình 6. Repeater không có x lý tín hi u mà nó ch lo i b các tín hi u méo. nhi u.2: Ho t ñ ng c a b ti p s c trong mô hình OSI Hi n nay có hai lo i Repeater ñang ñư c s d ng là Repeater ñi n và Repeater ñi n quang. Khi Repeater nh n ñư c m t tín hi u t m t phía c a m ng thì nó s phát ti p vào phía kia c a m ng. Vi c s d ng Repeater ñã làm tăng thêm chi u dài c a m ng. Repeater (B ti p s c) Repeater là lo i thi t b ph n c ng ñơn gi n nh t trong các thi t b liên k t m ng.Chương 6 Các thi t b liên k t m ng I. nhưng kho ng cách ñó luôn b h n ch b i m t kho ng cách t i ña do ñ tr c a tín hi u. khu ch ñ i tín hi u ñã b suy hao (vì ñã ñư c phát v i kho ng cách xa) và khôi ph c l i tín hi u ban ñ u.

nó có th ñư c dùng v i các m ng có các giao th c khác nhau. Khi nh n ñư c các gói tin Bridge ch n l c và ch chuy n nh ng gói tin mà nó th y c n thi t.8 km. Hình 6. kho ng cách ñó không th kéo thêm cho dù s d ng thêm Repeater.3: Ho t ñ ng c a Bridge Convert to pdf by tech24. C u n i ho t ñ ng trên t ng liên k t d li u nên không như b ti p s c ph i phát l i t t c nh ng gì nó nh n ñư c thì c u n i ñ c ñư c các gói tin c a t ng liên k t d li u trong mô hình OSI và x lý chúng trư c khi quy t ñ nh có chuy n ñi hay không. Thêm n a Repeater không làm thay ñ i kh i lư ng chuy n v n trên m ng nên vi c s d ng không tính toán nó trên m ng l n s h n ch hi u năng c a m ng. ði u này làm cho Bridge tr nên có ích khi n i m t vài m ng v i nhau và cho phép nó ho t ñ ng m t cách m m d o. Khi lưa ch n s d ng Repeater c n chú ý l a ch n lo i có t c ñ chuy n v n phù h p v i t c ñ c a m ng. ð th c hi n ñư c ñi u này trong Bridge m i ñ u k t n i có m t b ng các ñ a ch các tr m ñư c k t n i vào phía ñó. nó chuy n m t tín hi u ñi n t cáp ñi n ra tín hi u quang ñ phát trên cáp quang và ngư c l i.m ng s d ng cáp ñ ng tr c 50 thì kho ng cách t i ña là 2. Vi c s d ng Repeater ñi n quang cũng làm tăng thêm chi u dài c a m ng. II. khi ho t ñ ng c u n i xem xét m i gói tin nó nh n ñư c b ng cách ñ c ñ a ch c a nơi g i và nh n và d a trên b ng ñ a ch phía nh n ñư c gói tin nó quy t ñ nh g i gói tin hay không và b xung b ng ñ a ch . Bridge (C u n i) Bridge là m t thi t b có x lý dùng ñ n i hai m ng gi ng nhau ho c khác nhau.vn . Vi c s d ng Repeater không thay ñ i n i dung các tín hi n ñi qua nên nó ch ñư c dùng ñ n i hai m ng có cùng giao th c truy n thông (như hai m ng Ethernet hay hai m ng Token ring) nhưng không th n i hai m ng có giao th c truy n thông khác nhau (như m t m ng Ethernet và m t m ng Token ring). Repeater ñi n quang liên k t v i m t ñ u cáp quang và m t ñ u là cáp ñi n.

Khi ñ c ñ a ch nơi g i Bridge ki m tra xem trong b ng ñ a ch c a ph n m ng nh n ñư c gói tin có ñ a ch ñó hay không.4: Ho t ñ ng c a Bridge trong mô hình OSI ð ñánh giá m t Bridge ngư i ta ñưa ra hai khái ni m : L c và chuy n v n. T c ñ chuy n v n ñư c th hi n s gói tin/giây trong ñó th hi n kh năng c a Bridge chuy n các gói tin t m ng này sang m ng khác. Hi n nay có hai lo i Bridge ñang ñư c s d ng là Bridge v n chuy n và Bridge biên d ch. Quá trình x lý m i gói tin ñư c g i là quá trình l c trong ñó t c ñ l c th hi n tr c ti p kh năng ho t ñ ng c a Bridge. Hình 6.vn . C u n i có th chuy n m t gói tin theo chu n ñang s d ng trên m ng Enthernet sang chu n ñang s d ng trên m ng Token ring. Khi ñ c ñ a ch nơi nh n Bridge ki m tra xem trong b ng ñ a ch c a ph n m ng nh n ñư c gói tin có ñ a ch ñó hay không. n u có thì Bridge s cho r ng ñó là gói tin n i b thu c ph n m ng mà gói tin ñ n nên không chuy n gói tin ñó ñi. Bridge v n chuy n không có kh năng thay ñ i c u trúc các gói tin mà nó nh n ñư c mà ch quan tâm t i vi c xem xét và chuy n v n gói tin ñó ñi. Bridge v n chuy n dùng ñ n i hai m ng c c b cùng s d ng m t giao th c truy n thông c a t ng liên k t d li u. tuy nhiên m i m ng có th s d ng lo i dây n i khác nhau. Khi ñó C u n i th c hi n như m t nút token ring trên m ng Token ring và m t nút Enthernet trên m ng Ethernet. Bridge biên d ch dùng ñ n i hai m ng c c b có giao th c khác nhau nó có kh năng chuy n m t gói tin thu c m ng này sang gói tin thu c m ng kia trư c khi chuy n qua Ví d : Bridge biên d ch n i m t m ng Ethernet và m t m ng Token ring. Tuy nhiên chú ý ñây c u n i không th chia m t gói tin ra làm nhi u gói tin cho nên ph i h n ch kích thư c t i ña các gói tin phù h p v i c hai m ng. ñây chúng ta th y m t tr m không c n thi t chuy n thông tin trên toàn m ng mà ch trên ph n m ng có tr m nh n mà thôi. n u ngư c l i thì Bridge m i chuy n sang phía bên kia. Ví d như kích thư c t i ña Convert to pdf by tech24. n u không có thì Bridge t ñ ng b xung b ng ñ a ch (cơ ch ñó ñư c g i là t h c c a c u n i).

ð n i các m ng có giao th c khác nhau. M t vài Bridge còn có kh năng l a ch n ñ i tư ng v n chuy n. các gói tin trong n i b tùng ph n m ng s không ñư c phép qua ph n m ng khác. Nó có th ch chuy n v n nh ng gói tin c a nh ng ñ a ch xác ñ nh. gói tin c a máy C.5: Ví d v Bridge biên d ch Ngư i ta s d ng Bridge trong các trư ng h p sau : M r ng m ng hi n t i khi ñã ñ t t i kho ng cách t i ña do Bridge sau khi s lý gói tin ñã phát l i gói tin trên ph n m ng còn l i nên tín hi u t t hơn b ti p s c. D qua Bridge 2. Gi m b t t c ngh n m ng khi có quá nhi u tr m b ng cách s d ng Bridge.c a gói tin trên m ng Ethernet là 1500 bytes và trên m ng Token ring là 6000 bytes do v y n u m t tr m trên m ng token ring g i m t gói tin cho tr m trên m ng Ethernet v i kích thư c l n hơn 1500 bytes thì khi qua c u n i s lư ng byte dư s b ch t b .vn . Convert to pdf by tech24. B qua Bridge 1. Ví d : cho phép gói tin c a máy A. Hình 6. khi ñó chúng ta chia m ng ra thành nhi u ph n b ng các Bridge.

nó có th tìm ñư c ñư ng ñi t t nh t cho các gói tin qua nhi u k t n i ñ ñi t tr m g i thu c m ng ñ u ñ n tr m nh n thu c m ng cu i. Convert to pdf by tech24. III. khi ñó trên máy tính s s d ng ph n m m Bridge.Hình 6.vn .6 : Liên k t m ng v i 2 Bridge M t s Bridge ñư c ch t o thành m t b riêng bi t. ch c n n i dây và b t. Các Bridge khác ch t o như card chuyên dùng c ïm vào máy tính. Router (B tìm ñư ng) Router là m t thi t b ho t ñ ng trên t ng m ng. Router có th ñư c s d ng trong vi c n i nhi u m ng v i nhau và cho phép các gói tin có th ñi theo nhi u ñư ng khác nhau ñ t i ñích. Vi c k t h p ph n m m v i ph n c ng cho phép uy n chuy n hơn trong ho t ñ ng c a Bridge.

Khi x lý m t gói tin Router ph i tìm ñư c ñư ng ñi c a gói tin qua m ng. Ngư i ta phân chia Router thành hai lo i là Router có ph thu c giao th c (The protocol dependent routers) và Router không ph thu c vào giao th c (The protocol independent router) d a vào phương th c x lý các gói tin khi qua Router. Khác v i Bridge ho t ñ ng trên t ng liên k t d li u nên Bridge ph i x lý m i gói tin trên ñư ng truy n thì Router có ñ a ch riêng bi t và nó ch ti p nh n và x lý các gói tin g i ñ n nó mà thôi. Router tính ñư c b ng ch ñư ng (Router table) t i ưu d a trên m t thu t toán xác ñ nh trư c. Router không ph thu c vào giao th c: có th liên k t các m ng dùng giao th c truy n thông khác nhau và có th chuy n ñôiø gói tin c a giao th c này sang gói tin Convert to pdf by tech24. D a trên d li u v Router g n ñó và các m ng trong liên m ng.Hình 6. ð làm ñư c ñi u ñó Router ph i tìm ñư c ñư ng ñi t t nh t trong m ng d a trên các thông tin nó có v m ng.vn . Router có ph thu c giao th c: Ch th c hi n vi c tìm ñư ng và truy n gói tin t m ng này sang m ng khác ch không chuy n ñ i phương cách ñóng gói c a gói tin cho nên c hai m ng ph i dùng chung m t giao th c truy n thông.7: Ho t ñ ng c a Router. Khi m t tr m mu n g i gói tin qua Router thì nó ph i g i gói tin v i ñ a ch tr c ti p c a Router (Trong gói tin ñó ph i ch a các thông tin khác v ñích ñ n) và khi gói tin ñ n Router thì Router m i x lý và g i ti p. thông thư ng trên m i Router có m t b ng ch ñư ng (Router table).

Router có th dùng trong m t liên m ng có nhi u vùng. m i vùng có giao th c riêng bi t. Router có th xác ñ nh ñư c ñư ng ñi an toàn và t t nh t trong m ng nên ñ an toàn c a thông tin ñư c ñ m b o hơn. Router thư ng ñư c s d ng trong khi n i các m ng thông qua các ñư ng dây thuê bao ñ t ti n do nó không truy n dư lên ñư ng truy n. Convert to pdf by tech24.vn .c a giao th c kia. Hình 6. Các lý do s d ng Router : Router có các ph n m m l c ưu vi t hơn là Bridge do các gói tin mu n ñi qua Router c n ph i g i tr c ti p ñ n nó nên gi m ñư c s lư ng gói tin qua nó. Router cũng ù ch p nh n kích th c các gói tin khác nhau (Router có th chia nh m t gói tin l n thành nhi u gói tin nh trư c truy n trên m ng). Trong m t m ng ph c h p khi các gói tin luân chuy n các ñư ng có th gây nên tình tr ng t c ngh n c a m ng thì các Router có th ñư c cài ñ t các phương th c nh m tránh ñư c t c ngh n.8: Ho t ñ ng c a Router trong mô hình OSI ð ngăn ch n vi c m t mát s li u Router còn nh n bi t ñư c ñư ng nào có th chuy n v n và ng ng chuy n v n khi ñư ng b t c.

Các phương th c ho t ñ ng c a Router ðó là phương th c mà m t Router có th n i v i các Router khác ñ qua ñó chia s thông tin v m ng hi n co.. OSPF (Open Shortest Path First) là m t ph n c a TCP/IP v i phương th c tr ng thái tĩnh. RIP ho t ñ ng theo phương th c véc tơ kho ng cách. M t s giao th c ho t ñ ng chính c a Router RIP(Routing Information Protocol) ñư c phát tri n b i Xerox Network system và s d ng SPX/IPX và TCP/IP. Convert to pdf by tech24. m i Router ñư c bi t c u trúc c a m ng và vi c truy n các b ng ch ñư ng gi m ñi. OSPF-IS (Open System Interconnection Intermediate System to Intermediate System) là m t ph n c a TCP/IP v i phương th c tr ng thái tĩnh. Phương th c véc tơ kho ng cách : m i Router luôn luôn truy n ñi thông tin v b ng ch ñư ng c a mình trên m ng..vn . trong ñó có xét t i ưu tiên. Phương th c tr ng thái tĩnh : Router ch truy n các thông báo khi có phát hi n có s thay ñ i trong m ng vàch khi ñó các Routerkhác ù c p nh t l i b ng ch ñư ng....Hình 6. thông tin truy n ñi khi ñó thư ng là thông tin v ñư ng truy n. NLSP (Netware Link Service Protocol) ñư c phát tri n b i Novell dùng ñ thay th RIP ho t ñ ng theo phương th c véctơ kho ng cách. thông qua ñó các Router khác s c p nh t lên b ng ch ñư ng c a mình. giá ñư ng truy n. trong ñó có xét t i ưu tiên. giá ñư ng truy n. m t ñ truy n thông. Các chương trình ch y trên Router luôn xây d ng b ng ch ñư ng qua vi c trao ñ i các thông tin v i các Router khác.9: Ví d v b ng ch ñư ng (Routing table) c a Router. m t ñ truy n thông.

Ngư i ta phân bi t các Hub thành 3 lo i như sau sau : Hub b ñ ng (Passive Hub) : Hub b ñ ng không ch a các linh ki n ñi n t và cũng không x lý các tín hi u d li u. Hình 6. Tuy nhiên nh ng ưu ñi m ñó cũng kéo theo giá thành c a Hub ch ñ ng cao hơn nhi u so v i Hub b ñ ng. Gateway (c ng n i) Gateway dùng ñ k t n i các m ng không thu n nh t ch ng h n như các m ng c c b và các m ng máy tính l n (Mainframe). ít nh y c m v i l i do v y kho ng cách gi a các thi t b có th tăng lên. nó có ch c năng duy nh t là t h p các tín hi u t m t s ño n cáp m ng. Hub (B t p trung) Hub thư ng ñư c dùng ñ n i m ng.vn . Kho ng cách gi a m t máy tính và Hub không th l n hơn m t n a kho ng cách t i ña cho phép gi a 2 máy tính trên m ng (ví d kho ng cách t i ña cho phép gi a 2 máy tính c a m ng là 200m thì kho ng cách t i ña gi a m t máy tính và hub là 100m). thông qua nh ng ñ u c m c a nó ngư i ta liên k t v i các máy tính dư i d ng hình sao. nó làm cho tín hi u tr nên t t hơn. do các m ng hoàn toàn không thu n nh t nên vi c chuy n ñ i th c hi n trên c 7 t ng c a h th ng m OSI. V. Các m ng ARCnet thư ng dùng Hub b ñ ng. Thư ng ñư c s d ng n i các m ng LAN vào máy tính l n. Các m ng Token ring có xu hư ng dùng Hub ch ñ ng. m t Gateway ña giao th c thư ng ñư c ch t o như các Card có ch a các b x lý riêng và cài ñ t trên các máy tính ho c thi t b chuyên bi t. Convert to pdf by tech24.IV. Qúa trình x lý tín hi u ñư c g i là tái sinh tín hi u. Hub ch ñ ng (Active Hub) : Hub ch ñ ng có các linh ki n ñi n t có th khuy ch ñ i và x lý các tín hi u ñi n t truy n gi a các thi t b c a m ng. Gateway có các giao th c xác ñ nh trư c thư ng là nhi u giao th c.10: Ho t ñ ng c a Gateway trong mô hình OSI Ho t ñ ng c a Gateway thông thư ng ph c t p hơn là Router nên thông su t c a nó thư ng ch m hơn và thư ng không dùng n i m ng LAN -LAN.

Hub thông minh (Intelligent Hub): cũng là Hub ch ñ ng nhưng có thêm các ch c năng m i so v i lo i trư c.vn . nó có th có b vi x lý c a mình và b nh mà qua ñó nó không ch cho phép ñi u khi n ho t ñ ng thông qua các chương trình qu n tr m ng mà nó có th ho t ñ ng như b tìm ñư ng hay m t c u n i. Nó có th cho phép tìm ñư ng cho gói tin r t nhanh trên các c ng c a nó. thay vì phát l i gói tin trên m i c ng thì nó có th chuy n m ch ñ phát trên m t c ng có th n i t i tr m ñích. Convert to pdf by tech24.

Do t ch c và ñ l n c a các m ng con (subnet) c a liên m ng có th khác nhau. M i giao di n trong 1 máy có h tr giao th c IP ñ u ph i ñư c gán 1 ñ a ch IP (m t máy tính có th g n v i nhi u m ng do v y có th có nhi u ñ a ch IP). vai trò c a IP là vai trò c a giao th c t ng m ng trong mô hình OSI. Giao th c IP 1. B. D và E. Giao th c TCP/IP th c ch t là m t h giao th c cho phép các h th ng m ng cùng làm vi c v i nhau thông qua vi c cung c p phương ti n truy n thông liên m ng. ngư i ta chia các ñ a ch IP thành 5 l p.l p B. Hi n nay các máy tính c a h u h t các m ng có th s d ng giao th c TCP/IP ñ liên k t v i nhau thông qua nhi u h th ng m ng v i k thu t khác nhau. Giao th c IP là m t giao th c ki u không liên k t (connectionlees) có nghĩa là không c n có giai ño n thi t l p liên k t trư c khi truy n d li u. B. L p E ñư c dành nh ng ng d ng trong tương lai. H giao th c TCP/IP hi n nay là giao th c ñư c s d ng r ng rãi nh t ñ liên k t các máy tính và các m ng.vn . Cách vi t ph bi n nh t là dùng ký pháp th p phân có d u ch m (dotted decimal notation) ñ tách các vùng. Sơ ñ ñ a ch hóa ñ ñ nh danh các tr m (host) trong liên m ng ñư c g i là ñ a ch IP 32 bits (32 bit IP address). th p l c phân hay nh phân. C ch a ñ a ch có th gán ñư c. Các m ng liên k t ph i có ñ a ch m ng (netid) riêng cho m i m ng. TCP (Transmission Control Protocol) là giao th c thu c t ng v n chuy n và IP (Internet Protocol) là giao th c thu c t ng m ng c a mô hình OSI. ð a ch IP g m 2 ph n: ñ a ch m ng (netid) và ñ a ch máy (hostid).l p A. Trong l p A. I. M c ñích c a ñ a ch IP là ñ ñ nh danh duy nh t cho m t máy tính b t kỳ trên liên m ng. C. ký hi u là A.l p D và 11110 l p E). 10 . ñây các bit ñ u tiên c a byte ñ u tiên ñư c dùng ñ ñ nh danh l p ñ a ch (0 .l p C. bát phân. M i ñ a ch IP có ñ dài 32 bits ñư c tách thành 4 vùng (m i vùng 1 byte). 110 . Netid trong ñ a ch m ng dùng ñ nh n d ng t ng m ng riêng bi t.Chương 7 Giao th c TCP/IP Giao th c TCP/IP ñư c phát tri n t m ng ARPANET và Internet và ñư c dùng như giao th c m ng và v n chuy n trên m ng Internet. có th bi u th dư i d ng th p phân. Ơû ñây ta xét c u trúc c a các l p ñ a ch có th gán ñư c là l p A. L p D dành riêng cho l p k thu t multicasting. Convert to pdf by tech24. l p C C u trúc c a các ñ a ch IP như sau: M ng l p A: ñ a ch m ng (netid) là 1 Byte và ñ a ch host (hostid) là 3 byte. 1110 . l p B. T ng quát Nhi m v chính c a giao th c IP là cung c p kh năng k t n i các m ng con thành liên k t m ng ñ truy n d li u.

vn . m t m ng có th ñư c chia thành nhi u m ng con (subnet).M ng l p B: ñ a ch m ng (netid) là 2 Byte và ñ a ch host (hostid) là 2 byte. m t ñ a ch có vùng hostid g m toàn s 1 ñư c dùng ñ hư ng t i t t c các host n i vào m ng netid. Token Ring. B. và chúng không ph i là các ñ a ch v t lý (hay ñ a ch MAC) c a các tr m trên ñó m t m ng c c b (Ethernet. v i t i ña 254 host trên m i m ng. L p B cho phép ñ nh danh t i 16384 m ng. L p này ñư c dùng cho các m ng có ít tr m. Trong nhi u trư ng h p.1: C u trúc các l p ñ a ch IP M t s ñ a ch có tính ch t ñ c bi t: M t ñ a ch có hostid = 0 ñư c dùng ñ hư ng t i m ng ñ nh danh b i vùng netid.2: Ví d c u trúc các l p ñ a ch IP C n lưu ý r ng các ñ a ch IP ñư c dùng ñ ñ nh danh các host và m ng t ng m ng c a mô hình OSI. v i t i ña 16 tri u host trên m i m ng. Ngư c l i. Hình 7. L p này ñư c dùng cho các m ng có s tr m c c l n. M ng l p C: ñ a ch m ng (netid) là 3 Byte và ñ a ch host (hostid) là 1 byte. c th ñ i v i l p A. Vùng subnetid ñư c l y t vùng hostid. và n u vùng netid cũng g m toàn s 1 thì nó hư ng t i t t c các host trong liên m ng Hình 7. lúc ñó có th ñưa thêm các vùng subnetid ñ ñ nh danh các m ng con. L p A cho phép ñ nh danh t i 126 m ng. v i t i ña 65534 host trên m i m ng. C như ví d sau: Convert to pdf by tech24. L p C cho phép ñ nh danh t i 2 tri u m ng.).

năng su t truy n và ñ tin c y. Hình sau cho bi t ý nghĩ c a trư ng 8 bits này. tính theo ñơn v t ( 32 bits).Hình 7.3: Ví d ñ a ch khi b sung vùng subnetid ðơn v d li u dùng trong IP ñư c g i là gói tin (datagram). Trư ng này b t bu t ph i có vì ph n ñ u IP có th có ñ dài thay ñ i tùy ý. IHL (4 bits): ch ñ dài ph n ñ u (Internet header Length) c a gói tin datagram. Precedence (3 bit): ch th v quy n ưu tiên g i datagram. ch ng h n ưu tiên. có khuôn d ng Hình 7. ð dài t i thi u là 5 t (20 bytes).vn . Type of service (8 bits): ñ c t các tham s v d ch v nh m thông báo cho m ng bi t d ch v nào mà gói tin mu n ñư c s d ng. ñ dài t i ña là 15 t hay là 60 bytes. th i h n ch m tr . nó có giá tr t 0 (gói tin bình thư ng) ñ n 7 (gói tin ki m soát m ng). D (Delay) (1 bit): ch ñ tr yêu c u trong ñó D = 0 gói tin có ñ tr bình thư ng D = 1 gói tin ñ tr th p Convert to pdf by tech24. Vi c có ch s version cho phép có các trao ñ i gi a các h th ng s d ng version cũ và h th ng s d ng version m i.4: D ng th c c a gói tin IP Ý nghĩa c a thông s như sau: VER (4 bits): ch version hi n hành c a giao th c IP hi n ñư c cài ñ t.

Các gói tin khi ñi trên ñư ng ñi có th b phân thành nhi u gói tin nh . Tùy theo giá tr c a Flags s có ý nghĩa là gói tin s không phân ño n. trong trư ng h p b phân ño n thì trư ng Flags ñư c dùng ñi u khi n phân ño n và tái l p ghép bó d li u.vn . Flags (3 bits): liên quan ñ n s phân ño n (fragment) các datagram. Th i gian này ñư c cho b i tr m g i và ñư c gi m ñi (thư ng qui ư c là 1 ñơn v ) khi datagram ñi qua m i router c a liên m ng. Identification (16 bits): cùng v i các tham s khác (như Source Address và Destination Address) tham s này dùng ñ ñ nh danh duy nh t cho m t datagram trong kho ng th i gian nó v n còn trên liên m ng. luôn l y giá tr 0.chưa s d ng.T (Throughput) (1 bit): ch ñ thông lư ng yêu c u s d ng ñ truy n gói tin v i l a ch n truy n trên ñư ng thông su t th p hay ñư ng thông su t cao. Trư ng Fragment Offset cho bi t v trí d li u thu c phân ño n tương ng v i ño n b t ñ u c a gói d li u g c. Sau ñây là 1 s ñi u c n lưu ý v trư ng Time To Live: Convert to pdf by tech24. có nghĩa là ph n d li u m i gói tin (tr gói tin cu i cùng) ph i ch a m t vùng d li u có ñ dài là b i s c a 8 bytes. Th i lư ng này gi m xu ng t i m i router v i m c ñích gi i h n th i gian t n t i c a các gói tin và k t thúc nh ng l n l p l i vô h n trên m ng. Hi n nay gi i h n trên là r t l n nhưng trong tương lai v i nh ng m ng Gigabit thì các gói tin có kích thư c l n là c n thi t. bit 1: (DF) = 0 (May Fragment) = 1 (Don't Fragment) bit 2: (MF) = 0 (Last Fragment) = 1 (More Fragments) Fragment Offset (13 bits): ch v trí c a ño n (fragment) trong datagram tính theo ñơn v 8 bytes. Time to Live (8 bits): qui ñ nh th i gian t n t i (tính b ng giây) c a gói tin trong m ng ñ tránh tình tr ng m t gói tin b qu n trên m ng. ði u này có ý nghĩa là ph i nhân giá tr c a Fragment offset v i 8 ñ tính ra ñ l ch byte. T = 0 thông lư ng bình thư ng và T = 1 thông lư ng cao R (Reliability) (1 bit): ch ñ tin c y yêu c u R = 0 ñ tin c y bình thư ng R = 1 ñ tin c y cao Total Length (16 bits): ch ñ dài toàn b gói tin. Ý nghĩa c th c a trư ng Flags là: bit 0: reserved . có th phân ño n hay là gói tin phân ño n cu i cùng. k c ph n ñ u tính theo ñơn v byte v i chi u dài t i ña là 65535 bytes.

các giao th c này ñ u không ph i là b ph n c a giao th c IP và giao th c IP s dùng ñ n chúng khi c n. M t giá tr c ñ nh t i thi u ph i ñ l n cho m ng ho t ñ ng t t. Ví d : TCP có giá tr trư ng Protocol là 6. Source Address (32 bits): ð a ch c a máy ngu n. ho c m t router không ñ b nh ñ m ñ lưu và chuy n m t gói tin IP. Giao th c RARP ñư c dùng ñ tìm ñ a ch IP t ñ a ch v t lý. Giao th c ARP ñã ñư c xây d ng ñ tìm ñ a ch v t lý t ñ a ch IP khi c n thi t. Như v y v n ñ ñ t ra là ph i tìm ñư c ánh x gi a ñ a ch IP (32 bits) và ñ a ch v t lý c a m t tr m. Token Ring. Destination Address (32 bits): ñ a ch c a máy ñích Options (ñ dài thay ñ i): khai báo các l a ch n do ngư i g i yêu c u (tuỳ theo t ng chương trình). Trên m t m ng c c b hai tr m ch có th liên l c v i nhau n u chúng bi t ñ a ch v t lý c a nhau.vn . Padding (ñ dài thay ñ i): Vùng ñ m. Tình tr ng l i có th là: m t gói tin IP không th t i ñích c a nó.). Data (ñ dài thay ñ i): Trên m t m ng c c b như v y. M t giao th c có th n ñ nh Time To Live ñ th c hi n cu c ra tìm tài nguyên trên m ng trong ph m vi m r ng. Các giao th c trong m ng IP ð m ng v i giao th c IP ho t ñ ng ñư c t t ngư i ta c n m t s giao th c b sung. Giao th c ICMP (Internet Control Message Protocol): Giao th c này th c hi n truy n các thông báo ñi u khi n (báo cáo v các tình tr ng các l i trên m ng. Giao th c ARP (Address Resolution Protocol): ñây c n lưu ý r ng các ñ a ch IP ñư c dùng ñ ñ nh danh các host và m ng t ng m ng c a mô hình OSI. M t thông báo ICMP ñư c t o và chuy n cho IP. hai tr m ch có th liên l c v i nhau n u chúng bi t ñ a ch v t lý c a nhau. và chúng không ph i là các ñ a ch v t lý (hay ñ a ch MAC) c a các tr m trên ñó m t m ng c c b (Ethernet. IP s "b c" Convert to pdf by tech24. Như v y v n ñ ñ t ra là ph i th c hi n ánh x gi a ñ a ch IP (32 bits) và ñ a ch v t lý (48 bits) c a m t tr m. Protocol (8 bits): ch giao th c t ng trên k ti p s nh n vùng d li u tr m ñích (hi n t i thư ng là TCP ho c UDP ñư c cài ñ t trên IP).Nút trung gian c a m ng không ñư c g i 1 gói tin mà trư ng này có giá tr = 0.) gi a các gateway ho c m t nút c a liên m ng. Giao th c RARP (Reverse Address Resolution Protocol): Là giao th c ngư c v i giao th c ARP. ñư c dùng ñ ñ m b o cho ph n header luôn k t thúc m t m c 32 bits. 2. UDP có giá tr trư ng Protocol là 17 Header Checksum (16 bits): Mã ki m soát l i c a header gói tin IP.

(encapsulate) thông báo ñó v i m t IP header và truy n ñ n cho router ho c tr m ñích. ð i v i th c th IP các bư c sau ñây: máy ngu n. M t ti n trình ng tr m ñích.to Live. Chuy n gói tin xu ng t ng dư i ñ truy n qua m ng. II. nó th c hi n các ñ ng tác sau: 1) Tính chesksum. 2) T p h p các ño n c a gói tin (n u có phân ño n) 3) Chuy n d li u và các tham s ñi u khi n lên t ng trên. n u c n. nh n yêu c u t các t ng trên nó và g i yêu c u xu ng các t ng dư i nó. bao g m giá tr m i c a các vùng Time . 5) Ki n t o l i IP header. khi nh n ñư c m t yêu c u g i t t ng trên. Fragmentation và Checksum. 2) Gi m giá tr tham s Time . ð i v i router. Cu i cùng khi m t datagram nh n b i m t th c th IP công vi c sau: 1) Tính checksum. N u sai thì lo i b gói tin. 3) Ra quy t ñ nh ch n ñư ng. n u sai thì lo i b gói tin. Giao th c ñi u khi n truy n d li u TCP TCP là m t giao th c "có liên k t" (connection .to -Live.oriented). Ra quy t ñ nh ch n ñư ng: ho c là tr m ñích n m trên cùng m ng ho c m t gateway s ñư c ch n cho ch ng ti p theo. 6) Chuy n datagram xu ng t ng dư i ñ chuy n qua m ng. lúc ñó th c th IP là c u thành c a t ng m ng. khi nh n ñư c m t gói tin ñi qua. Tính checksum và ghép vào header c a gói tin. nó s th c hi n b i các Convert to pdf by tech24. 4) Phân ño n gói tin. nó th c hi n T o m t IP datagram d a trên tham s nh n ñư c. nghĩa là c n ph i thi t l p liên k t gi a hai th c th TCP trư c khi chúng trao ñ i d li u v i nhau. Các bư c ho t ñ ng c a giao th c IP Khi giao th c IP ñư c kh i ñ ng nó tr thành m t th c th t n t i trong máy tính và b t ñ u th c hi n nh ng ch c năng c a mình. n u th i gian ñã h t thì lo i b gói tin.vn . 3.

Hình 7. ñ tr l i.5: C ng truy nh p d ch v TCP M t c ng TCP k t h p v i ñ a ch IP t o thành m t ñ u n i TCP/IP (socket) duy nh t trong liên m ng. Các bư c th c hi n ñ thi t l p m t liên k t TCP/IP: Thi t l p m t liên k t m i có th ñư c m theo m t trong 2 phương th c: ch ñ ng (active) ho c b ñ ng (passive). Trư c khi truy n d li u gi a 2 tr m c n ph i thi t l p m t liên k t TCP gi a chúng và khi không còn nhu c u truy n d li u thì liên k t ñó s ñư c gi i phóng. D ch v TCP ñư c cung c p nh m t liên k t logic gi a m t c p ñ u n i TCP/IP.vn . Ngư i s d ng dùng hàm passive Open có khai báo c ng TCP và các thông s khác (m c ưu tiên. Trong m i hàm còn có các tham s dành cho vi c trao ñ i d li u. B ng li t kê m t vài c ng TCP ph bi n. ngư i s d ng yêu c u TCP m m t liên k t v i m t m t ñ u n i TCP/IP xa. M t ñ u n i TCP/IP có th tham gia nhi u liên k t v i các ñ u n i TCP/IP xa khác nhau. m c an toàn) V i phương th c ch ñ ng. S hi u c ng TCP ñư c th hi n b i 2 bytes. Phương th c b ñ ng.d ng trong m t máy tính truy nh p vào các d ch v c a giao th c TCP thông qua m t c ng (port) c a TCP. ngư i s d ng yêu c u TCP ch ñ i m t yêu c u liên k t g i ñ n t xa thông qua m t ñ u n i TCP/IP (t i ch ). Liên k t s ñư c xác l p n u có m t hàm Passive Open tương ng ñã ñư c th c hi n t i ñ u n i TCP/IP xa ñó. S hi u c ng 0 Mô t Reserved Convert to pdf by tech24. Các th c th c a t ng trên s d ng giao th c TCP thông qua các hàm g i (function calls) trong ñó có các hàm yêu c u ñ yêu c u.

Thông s Open ID ñư c TCP tr l i ngay l p t c ñ gán cho m t liên k t c c b (local connection name) cho liên k t ñư c yêu c u. Thông s này v sau ñư c dùng ñ tham chi u t i liên k t ñó. Convert to pdf by tech24.400 X. Thông báo này dư c chuy n ñ n trong c hai trư ng h p b ñ ng và ch ñ ng. Sau khi m t liên k t ñư c m .5 7 9 11 13 15 17 20 21 23 25 37 53 102 103 104 111 139 160 .223 Remote job entry Echo Discard Systat Daytime Nestat Quotd (quote odd day ftp-data ftp (control) Telnet SMTP Time Name Server ISO .) Khi TCP thi t l p ñư c liên k t yêu c u nó g i tham s Open Sucsess ñư c dùng ñ thông báo liên k t ñã ñư c thi t l p thành công.vn .TSAP X. (Trong trư ng h p n u TCP không th thi t l p ñư c liên k t yêu c u thì nó ph i g i tham s Open Failure ñ thông báo. vi c truy n d li u trên liên k t có th ñư c th c hi n.400 Sending Sun RPC Net BIOS Session source Reserved Khi ngư i s d ng g i ñi m t yêu c u m liên k t s ñư c nh n hai thông s tr l i t TCP.

TCP báo cho TCP xa bi t r ng liên k t ñã ñư c h y b và TCP xa s thông báo cho ngư i s d ng cũa mình. Hàm Close: yêu c u ñóng liên k t m t cách bình thư ng. Các bư c th c hi n khi ñóng m t liên k t: Vi c ñóng m t liên k t khi không c n thi t ñư c th c hiên theo m t trong hai cách: dùng hàm Close ho c dùng hàm Abort. k c kh i d li u m i ñ n s ñư c g i ñi. Do v y d li u có th b m t ñi khi ñang ñư c truy n ñi. Hàm Send: D li u ñư c g i xu ng TCP theo các kh i (block). N u d li u ñư c ñánh d u v i m t c PUSH thì toàn b d li u trong b ñ m (k c các d li u ñư c lưu t trư c) s ñư c chuy n lên cho ngư i s d ng. Hàm Abort: Ngư i s d ng có th ñóng m t liên k t b t và s không ch p nh n d li u qua liên k t ñó n a.Các bư c th c hi n khi truy n và nh n d li u: Sau khi xác l p ñư c liên k t ngư i s d ng g i và nh n d li u.vn . M t s hàm khác c a TCP: Hàm Status: cho phép ngư i s d ng yêu c u cho bi t tr ng thái c a m t liên k t c th . Còn n u d li u ñ n không ñư c ñánh d u v i c PUSH thì TCP ch t i khi thích h p m i chuy n d li u v i m c tiêu tăng hi u qu h th ng. Lưu ý r ng khi m t ngư i s d ng ñã g i ñi m t hàm Close thì nó v n ph i ti p t c nh n d li u ñ n trên liên k t ñó cho ñ n khi TCP ñã báo cho phía bên kia bi t v vi c ñóng liên k t và chuy n giao h t t t c d li u cho ngư i s d ng c a mình. Hàm Error: thông báo cho ngư i s d ng TCP v các yêu c u d ch v b t h p l liên quan ñ n m t liên k t có tên cho trư c ho c v các l i liên quan ñ n môi trư ng. Khi nh n ñư c m t kh i d li u. Trư ng h p c n chuy n g p d li u cho ngư i s d ng thì có th dùng c URGENT và ñánh d u d li u b ng bit URG ñ báo cho ngư i s d ng c n ph i s lý kh n c p d li u ñó. Vi c g i và nh n d li u thông qua các hàm Send và receive. TCP s lưu tr trong b ñ m (buffer). Có nghĩa là vi c truy n d li u trên liên k t ñó ñã hoàn t t. Khi nh n ñư c m t hàm Close TCP s truy n ñi t t c d li u còn trong b ñ m thông báo r ng nó ñóng liên k t. N u c PUSH ñư c d ng thì toàn b d li u trong b ñ m ñư c g i. Nói chung vi c nh n và giao d li u cho ngư i s d ng ñích c a TCP ph thu c vào vi c cài ñ t c th . khi ñó TCP cung c p thông tin cho ngư i s d ng. Ngư c l i c PUSH không ñư c d ng thì d li u ñư c gi l i trong b ñ m và s g i ñi khi có cơ h i thích h p (ch ng h n ch thêm d li u n a ñ g i ñi v i hi u qu hơn). Convert to pdf by tech24. Hàm reveive: tr m ñích d li u s ñư c TCP lưu trong b ñ m g n v i m i liên k t.

Acknowledgment Number (32 bit): s hi u c a segment ti p theo mà tr m ngu n ñang ch ñ nh n. SYN: ð ng b hóa s hi u tu n t (sequence number). Reserved (6 bit): dành ñ dùng trong tương lai Control bit (các bit ñi u khi n): URG: Vùng con tr kh n (Ucgent Poiter) có hi u l c.vn . ACK: Vùng báo nh n (ACK number) có hi u l c.ðơn v d li u s d ng trong TCP ñư c g i là segment (ño n d li u). Ng m ý báo nh n t t (các) segment mà tr m ñích ñã g i cho tr m ngu n. N y bit SYN ñư c thi t l p thì Sequence Number là s hi u tu n t kh i ñ u (ISN) và byte d li u ñ u tiên là ISN+1. Destination Port (16 bit): S hi u c ng TCP c a tr m ñích. RST: Kh i ñ ng l i (reset) liên k t. có các tham s v i ý nghĩa như sau: Hình 7. Data offset (4 bit): s lư ng b i c a 32 bit (32 bit words) trong TCP header (tham s này ch ra v trí b t ñ u c a ngu n d li u). PSH: Ch c năng PUSH. Convert to pdf by tech24. Sequence Number (32 bit): s hi u c a byte ñ u tiên c a segment tr khi bit SYN ñư c thi t l p.5: D ng th c c a segment TCP Source Por (16 bits): S hi u c ng TCP c a tr m ngu n. FIN: Không còn d li u t tr m ngu n.

Nó thư ng ñư c dùng cho các ng không ñòi h i ñ tin c y cao trong giao v n.7: D ng th c c a gói tin UDP UDP cũng cung c p cơ ch gán và qu n lý các s hi u c ng (port number) ñ ñ nh danh duy nh t cho các ng d ng ch y trên m t tr m c a m ng. mà tr m ngu n ñã saün sàng ñ nh n. Options (ñ dài thay ñ i): khai báo các option c a TCP. không s p x p tu n t các gói tin (datagram) ñ n và có th d n ñ n tình tr ng m t ho c trùng d li u mà không có cơ ch thông báo l i cho ngư i g i. Do ít ch c năng ph c t p nên UDP thư ng có xu th ho t ñ ng nhanh hơn so v i TCP. nó cũng không cung c p cơ ch báo nh n (acknowledgment). Vùng này ch có hi u l c khi bit URG ñư c thi t l p.Window (16 bit): c p phát credit ñ ki m soát ngu n d li u (cơ ch c a s ).vn . Checksum (16 bit): mã ki m soát l i cho toàn b segment (header + data) Urgemt Poiter (16 bit): con tr này tr t i s hi u tu n t c a byte ñi theo sau d li u kh n. Qua ñó ta th y UDP cung c p các d ch v v n chuy n không tin c y như trong TCP. Hình 7. Giá tr này có th ñi u ch nh b ng cách khai báo trong vùng options. trong ñó có ñ dài t i ña c a vùng TCP data trong m t segment. ðây chính là s lư ng các byte d li u. Khuôn d ng UDP datagram ñư c mô t v i các vùng tham s ñơn gi n hơn nhi u so v i TCP segment. Convert to pdf by tech24. có ñ dài t i ña ng m ñ nh là 536 byte. UDP không có các ch c năng thi t l p và k t thúc liên k t. III. Khác v i TCP. Paddinh (ñ dài thay ñ i): ph n chèn thêm vào header ñ ñ m b o ph n header luôn k t thúc m t m c 32 bit. Ph n thêm này g m toàn s 0. TCP data (ñ dài thay ñ i): ch a d li u c a t ng trên. Giao th c UDP (User Datagram Protocol) UDP (User Datagram Protocol) là giao th c theo phương th c không liên k t ñư c s d ng thay th cho TCP trên IP theo yêu c u c a t ng ng d ng. b t ñ u t byte ñư c ch ra trong vùng ACK number. Tương t như IP.

vn .8: Mô hình quan h h giao th c TCP/IP Convert to pdf by tech24.Hình 7.

Có nhi u cách phân lo i m ng di n r ng. Convert to pdf by tech24. Hi n nay trong khi giao th c truy n thông cơ b n c a LAN là Ethernet. Token Ring thì giao th c dùng ñ tương n i các LAN thông thư ng d a trên chu n TCP/IP. ð có ñư c nh ng liên k t như v y ngư i ta thư ng s d ng các d ch v c a các m ng di n r ng. M ng chuy n m ch (Circuit Swiching Network) ð th c hi n ñư c vi c liên k t gi a hai ñi m nút.Chương 8 Các d ch v c a m ng di n r ng (WAN) Hi n nay trên th gi i có nhi u d ch v dành cho vi c chuy n thông tin t khu v c này sang khu v c khác nh m liên k t các m ng LAN c a các khu v c khác nhau l i.vn . m t ñư ng n i gi a ñi m nút này và ñiêm nút kia ñư c thi t l p trong m ng th hi n dư i d ng cu c g i thông qua các thi t b chuy n m ch. Ngày nay khi các d ng k t n i có xu hư ng ngày càng ña d ng và phân tán cho nên các m ng WAN ñang thiên v truy n theo ñơn v t p tin thay vì truy n m t l n x lý. ñây n u phân lo i theo phương pháp truy n thông tin thì có th chia thành 3 lo i m ng như sau: M ng chuy n m ch (Circuit Swiching Network) M ng thuê bao (Leased lines Network) M ng chuy n gói tin (Packet Switching Network) I.

Hình 8.1: Mô hình m ng chuy n m ch M t ví d c a m ng chuy n m ch là ho t ñ ng c a m ng ñi n tho i. Hi n nay có 2 lo i m ng chuy n m ch là chuy n m ch tương t (analog) và chuy n m ch s (digital) Chuy n m ch tương t (Analog): Vi c chuy n d li u qua m ng chuy n m ch tương t ñư c th c hi n qua m ng ñi n tho i.vn . ð th c hi n m t phiên làm vi c c n có các th t c ñ y ñ cho vi c thi t l p liên k t trong ñó có vi c thông báo cho m ng bi t ñ a ch c a nút nh n. thông qua nh ng ñư ng n i và các thi t b chuyên dùng ngư i ta có th liên k t m t ñư ng t m th i t nơi g i t i nơi nh n m t ñư ng n i v t lý. ñư ng n i trên duy trì trong su t phiên làm vi c và ch gi i phóng sau khi phiên làm vi c k t thúc. Convert to pdf by tech24. V i mô hình này m i ñư ng ñ u có th m t ñư ng b t kỳ khác. các thuê bao khi bi t s c a nhau có th g i cho nhau và có m t ñư ng n i v t lý t m th i ñư c thi t l p gi a hai thuê bao. thi t b này s chuy n các tín hi u s t máy tính sao tín hi u tu n t có tr truy n ñi trên m ng ñi n tho i và ngư c l i. Các tr m s d ng m t thi t b có tên là modem.

V42 bis 2400 . Chuy n m ch s (Digital): ðư ng truy n chuy n m ch s l n ñ u tiên ñư c AT&T thi u vào cu i 1980 khi AT&T gi i thi u m ng chuy n m ch s Acnet v i ñư ng truy n 56 kbs. Lo i T cñ (bps)ä Bell 212A CCITT V22 CCITT V22 bis CCITT V32 CCITT V32 bis 1200 1200 2400 9600 14400 MNP Class 5 MNP Class 5. MNP Class 5 cho phép nén v i t l 1.5:1 và V42 bis nén v i t l 2:1.DSU) vào v trí modem trong chuy n m ch tương t . Thi t b ph c v truy n d li u s có nhi m v chuy n các tín hi u s ñơn chi u (unipolar) t máy tính ra thành tín hi u s hai chi u (bipolar) ñ truy n trên ñư ng truy n. Cùng v i các k thu t chuy n ñ i tín hi u các tính năng m i như nén tín hi u cho phép nâng t c ñ truy n d li u lên r t cao.33600 Lo i nén T c ñ th c t (bps) Hình 8.19200 14400 . V42 bis MNP Class 5. Vi c s d ng ñư ng chuy n m ch s cũng ñòi h i s d ng thi t b ph c v truy n d li u s (Data Service Unit .3: Mô hình chuy n m ch s Convert to pdf by tech24.Hình 8.2: Mô hình chuy n m ch tương t Khi s d ng ñư ng truy n ñi n tho i ñ truy n s li u thì các chu n c a modem và các tính ch t c a nó s quy t ñ nh t c ñ c a ñư ng truy n. Tuy nhiên trên th c t t l nén có th thay ñ i d a vào d ng d li u ñư c truy n.vn .3: B ng k thu t modem Các k thu t nén thư ng dùng là MNP Class 5 và V42 bis.3600 9600 . Hình 8.

M ng thuê bao (Leased line Network) V i k thu t chuy n m ch gi a các nút c a m ng (tương t ho c s ) có m t s lư ng l n ñư ng dây truy n d li u. m i kênh truy n t ngư i s d ng ñ n nút s ñư c chuy n thành m t kênh con v i t n s xác ñ nh và ñư c truy n thông qua b ghép kênh ñ n nút cu i và t i ñây nó ñư c tách ra thành kênh riêng bi t ñ truy n t i ngư i nh n. trong th i gian hi n nay m ng thuê bao k thu t s s d ng k thu t ghép kênh theo th i gian v i ñư ng truy n T ñang ñư c s d ng ngày m t r ng rãi và d n d n thay th m ng thuê bao tu n t . 300 kênh ñơn. v i m i ñư ng dây trong m t th i ñi m ch có nhi u nh t m t phiên giao d ch. Có hai phương th c ghép kênh chính là ghép kênh theo t n s và ghép kênh theo th i gian. hai phương th c này tương ng v i m ng thuê bao tu n t và m ng thuê bao k thu t s . II. Ngư i ta có th dùng m ng chuy n m ch s ñ t o các liên k t gi a các m ng LAN và làm các ñư ng truy n d phòng. Phương th c ghép kênh theo t n s ð s d ng phương th c ghép kênh theo t n s gi a các nút c a m ng ñư c liên k t b i ñư ng truy n băng t n r ng. 60. t i nút cu i ngư i ta phân kênh ghép ra thành các kênh riêng bi t và truy n t i các ngư i nh n. Hình 8. ð gi m b t s lư ng các ñư ng dây k t n i gi a các nút m ng ngư i ta ñưa ra m t k thu t g i là ghép kênh. Băng t n này ñư c chia thành nhi u kênh con ñư c phân bi t b i t n s khác nhau. Vào năm 1991 AT&T gi i thi u m ng chuy n m ch s có t c ñ 384 Kbps. Khi máy c a ngư i s d ng g i d li u thì kênh d li u ñư c Convert to pdf by tech24. Theo các chu n c a CCITT có các phương th c ghép kênh cho phép ghép 12. ñ an toàn. Ngư i ta có th dùng ñư ng thuê bao tu n t (Analog) n i gi a máy c a ngư i s d ng t i nút m ng thuê bao g n nh t. Khi truy n d li u.M ng chuy n m ch s cho phép ngư i s d ng nâng cao t c ñ truy n ( ñây do khác bi t gi a k thu t truy n s và k thu t truy n tương t nên hi u năng c a truy n m ch s cao hơn nhi u so v i truy n tương t cho dù cùng t c ñ ).4: Mô hình ghép kênh Mô hình ñó ñư c mô t như sau: t i m t nút ngư i ta t p h p các tín hi u trên c a nhi u ngư i s d ng ghép l i ñ truy n trên m t kênh n i duy nh t ñ n các nút khác. khi s lư ng các tr m s d ng tăng cao ngư i ta nh n th y vi c s d ng m ng chuy n m ch tr nên không kinh t .vn . 1.

Do vi c s d ng k thu t trên nên khi m t tr m không g i tin thì m i tài nguyên c a m ng s dành cho các tr m khác. Phương th c chuy n m ch gói theo ñư ng ñi xác ñ nh. 2.Phương th c ghép kênh theo th i gian: Khác v i phương th c ghép kênh theo t n s . M i nút trong m ng khi ti p nh n gói tin s quy t ñ nh xenm ñư ng ñi c a gói tin ph thu c vào thu t toán tìm ñư ng t i nút và nh ng thông tin v m ng mà nút ñó có. V22 bis. V32. các k thu t nén V42 bis. III. Convert to pdf by tech24. Hi n nay ngư i ta có các ñư ng truy n thuê bao như sau : ðư ng T1 v i t c ñ 1. M ng chuy n gói tin (Packet Switching NetWork) M ng chuy n m ch gói ho t ñ ng theo nguyên t c sau : Khi m t tr m trên m ng c n g i d li u nó c n ph i ñóng d li u thành t ng gói tin. Ngư i ta dùng ñư ng thuê bao là ñư ng truy n k thu t s n i gi a máy c a ngư i s d ng t i nút m ng thuê bao g n nh t. Sau khi ghép kênh l i thành m t kênh chung d li u ñư c truy n ñi tương t như phương th c ghép kênh theo t n s . phương th c ghép kênh theo th i gian chia m t chu kỳ th i gian ho t ñ ng c a ñư ng truy n tr c thành nhi u kho ng nh và m i kênh tuy n d li u ñư c m t kho ng.ghép v i các kênh khác và truy n trên ñưòng truy n t i nút ñích và ñư c phân ra thành kênh riêng bi t trư c khi g i t i máy c a ngư i s d ng. V i phương th c chuy n m ch gói theo sơ ñ r i r c các gói tin ñư c chuy n ñi trên m ng m t cách ñ c l p. ðư ng n i gi a máy tr m c a ngư i s d ng t i nút m ng thuê bao cũng gi ng như m ng chuy n m ch tu n t s d ng ñư ng dây ñi n tho i v i các k thu t chuy n ñ i tín hi u như V22.544 Mbps nó bao g m 24 kênh v p t c ñ 64 kbps và 8000 bits ñi u khi n trong 1 giây. Ngư i ta chia các phương th c chuy n m ch gói ra làm 2 phương th c: Phương th c chuy n m ch gói theo sơ ñ r i r c. do v y m ng ti t ki m ñư c các tài nguyên và có th s d ng chúng m t cách t t nh t. V32 bis. MNP class 5.vn . các gói tin ñó ñư c ñi trên m ng t nút này t i nút khác t i khi ñ n ñư c ñích. m i gói tin ñ u có mang ñ a ch nơ i g i và nơi nh n. Vi c truy n theo phương th c này cho ta s m m d o nh t ñ nh do ñư ng ñi v i m i gói tin tr nên m m d o tuy nhiên ñi u này yêu c u m t s lư ng tính toán r t l n t i m i nút nên hi n nay ph n l n các m ng chuy n sang dùng phương chuy n m ch gói theo ñư ng ñi xác ñ nh.

Convert to pdf by tech24. M ng X25 ðư c CCITT công b l n ñ u tiên vào 1970 lúc lĩnh v c vi n thông l n ñ u tiên tham gia vào th gi i truy n d li u v i các ñ c tính: X25 cung c p quy trình ki m soát lu ng gi a các ñ u cu i ñem l i ch t lương ñư ng truy n cao cho dù ch t lương ñương dây truy n không cao. ðư c quan tâm và tham gia nhanh chóng trên toàn c u.Hình 8.vn .6: Ví d phương th c ñư ng ñi xác ñ nh 1.5: Ví d phương th c sơ ñ r i r c. Hình 8. X25 ñư c thi t k cho c truy n thông chuy n m ch l n truy n thông ki u ñi m n i ñi m. ði u này khi n cho vi c tính toán ñư ng ñi cho phiên liên l c ch c n th c hi n m t l n. Phương th c chuy n m ch gói theo ñư ng ñi xác ñ nh: Trư c khi truy n d li u m t ñưòng ñi (hay còn g i là ñư ng ñi o) ñư c thi t l p gi a tr m g i và tr m nh n thông qua các nút c a m ng. ðư ng ñi trên mang s hi u phân bi t v i các ñư ng ñi khác. các gói tin mang s hi u c ñư ng o ñ có th ñư c nh n bi t khi qua các nút. sau ñó các gói tin ñư c g i ñi theo ñư ng ñã thi t l p ñ t i ñích.

Frame relay không ch là m t k thu t mà còn là th hi n m t phương pháp t ch c m i. các t bào ch a các ki u d li u khác nhau ñư c ghép kênh t i m t ñư ng d n chung ñư c g i là ñư ng d n o (virtual path). V i ñ an toàn cao c a ñư ng truy n hi n nay thì chi phí vi c phát l i ñó ch chi m m t t l nh n u so v i kh i lư ng tính toán ñư c gi m ñi t i các nút nên m ng Frame Relay ti t ki m ñư c tài nguyên c a m ng hơn so v i m ng X25. ðơn v d li u dùng trong ATM ñư c g i là t bào (cell). ð c tính t c ñ cao là ñ c tính n i b t nh t c a ATM. h tr cho l p d ch v tích h p lưu thông d li u âm thanh hình nh. Tuy nhiên do v y kh i lư ng tích toán t i m i nút khá l n. M ng ATM (Cell relay) Hi n nay k thu t Cell Relay d a trên phương th c truy n thông không ñ ng b (ATM) có th cho phép thông lương hàng trăm Mbps. ñ tr nh dáp ng cho các d ng truy n thông ña phương ti n (multimecdia) Chuy n m ch cell c n thi t cho vi c cung c p các k t n i ñòi h i băng thông cao. Convert to pdf by tech24. ði u này làm tăng ñ ph c t p trong vi c ph i h p các th t c gi a hai t ng k nhau. Trong k thu t ATM. M c tiêu c a k thu t ATM là nh m cung c p m t m ng d n kênh. tình tr ng t t ngh n th p. ñ i v i nh ng ñư ng truy n c a nh ng năm 1970 thì ñi u ñó là c n thi t nhưng hi n nay khi k thu t truy n d n ñã ñ t ñư c nh ng ti n b r t cao thì vi c ñó tr nên lãng phí 2. M ng Frame Relay M i gói tin trong m ng g i là Frame. ñi u này làm cho ñư ng truy n chó ch t lư ng r t cao g n như phi l i. X25 ki m tra l i t i m i nút trư c khi truy n ti p. hình ành và multimedia tương tác. do v y m ng g i là Frame relay.vn . m i kênh o ñư c s d ng b i m t ng dung nào ñó t i m t th i ñi m. nó có th k t h p d i thông linh ho t và kh năng chuy n ti p cao t c và có kh năng qu n lý ñ ng th i d li u s . Do v y th i gian x lý trên m i nút nhanh hơn. V i nguyên lý là truy n m ch gói nhưng các thao tác ki m soát gi a các ñ u cu i gi m ñáng k K thu t Frame Relay cho phép thông lu ng t i ña ñ t t i 2Mbps và hi n nay nó ñang cung c p các gi i pháp ñ tương n i các m ng c c b LAN trong m t ki n trúc xương s ng t o nên môi trư ng cho ng d ng multimedia.Trong X25 có ch c năng d n kênh (multiplexing) ñ i v i liên k t logic (virtual circuits) ch làm nhi m v ki m soát l i cho các frame ñi qua. Trong ñư ng d n o ñó có th g m nhi u kênh o (virtual chanell) khác nhau. các t bào trong ATM có ñ dài c ñ nh là 53 bytes. tuy nhiên khi có l i thì gói tin ph i ñư c phát l i t tr m ñ u. trong ñó 5 bytes dành cho ph n ch a thông tin ñi u khi n (cell header) và 48 bytes ch a d li u c a t ng trên. ti ng nói. ATM ñã k t h p nh ng ñ c tính t t nh t c a d ng chuy n m ch liên t c và d ng chuy n m ch gói. ð c ñi m khác bi t gi a m ng Frame Relay và m ng X25 m ng Frame Relay là ch ki m tra l i t i hai tr m g i và tr m nh n còn trong quá trình chuy n v n qua các nút trung gian gói tin s không ñư c ki m l i n a. d n ñ n thông lư ng b h n ch do t ng phí x lý m i gói tin tăng lên. và chuy n m ch t c ñ cao. 3.

vn . Băng thông r ng ñư c ch ñ nh c a ATM v i ñ c tính có th xác nh n khi n nó tr thành m t k thu t tuy t h o dùng cho b t kỳ nơi nào trong m ng c c b c a doanh nghi p. Có th k ra ñây m t s s n ph m ñó như DEC 900 Multiwitch.Packard. Nh n th c ñư c v trí chưa th thay th ñư c (ít nh t cho ñ n nh ng năm ñ u c a th k 21) c a k thu t ATM. t ñó càng m r ng thêm th trư ng.. các d án l n v m ng tin h c ñ u ñã ñư c thi t k v i h t ng ch p nh n ñư c v i công ngh ATM trong tương lai. t ng v t lý ngư i ta có th s d ng các k thu t truy n thông ñ ng b như SDH (ho c SONET). b ng con ñư ng c a chính nó ñi qua b chuy n m ch b ng cách cho m i tr m cu i băng thông ch ñ nh. Các router có năng su t t ng c ñ nh ñư c chia cho các tr m cu i có k t n i v i chúng. Khi s lư ng tr m cu i gia tăng. ATT. Khi cơ c u ATM m r ng. Cablectron. ñ u ñang quan tâm ñ c bi t ñ n dòng s n ph m hư ng ñ n ATM c a mình ñ tung ra th trư ng. năng su t c a router tương thích cho tr m cu i thu nh l i. Như tên g i c a nó ch rõ. h u h t các hãng kh ng l v máy tính và truy n thông như IBM. Bay Network. Nhìn chung th trư ng ATM sôi ñ ng do nhu c u th c s c a các ng d ng ña phương ti n. Cisco 7000 rounter. S nh p cu c ngày m t ñông c a các hãng s n xu t ñã làm gi m ñáng k giá bán c a các s n ph m lo i này. m i thi t b thu tr m cu i.. Trong khi ñó. Hewlett . k thu t ATM s d ng phương pháp truy n không ñ ng b (asynchronouns) các t bào t ngu n t i ñích c a chúng. ð c tính này tương ph n tr c ti p v i nh ng gì di n ra khi các tr m cu i ñư c thêm vào m t thi t b liên m ng như router. IBM 8250 hub.ATM s d ng cơ c u chuy n m ch ñ c bi t: ma tr n nh phân các thành t chuy n m ch (a matrix of binary switching elements) ñ v n hành lưu thông. Digital. Ngay Vi t Nam. Cabletron. ATM module for MMAC hub. Cisco Systems. Convert to pdf by tech24.. Kh năng vô hư ng (scalability) là m t ñ c tính c a cơ c u chuy n m ch ATM.

trong ñó chúng ta không th dùng m t file server làm thêm vi c cùa Workstation. chúng ñư c s d ng ñ ph c v cho nhi u lĩnh v c khác nhau như nghiên c u khoa h c. V i các h ñi u hành Netware 3. Server c a Netware dùng m t c u trúc hi u qu hơn DOS ñ t ch c các t p tin và thư m c. NetWare là m t h ñi u hành nhưng không ph i là m t h ñi u hành ña năng mà t p trung ch y u cho các ng d ng truy xu t tài nguyên trên m ng. ñ truy c p m t t p ñĩa c a Netware t m t tr m làm vi c ch y DOS.x và 4. T t c các phiên b n c a Netware ñ u có ñ c trưng ñư c g i là tính ch u ñ ng sai h ng c a h (System Fault Tolerance SFT) ñư c thi t k ñ gi cho m ng v n ch y ngay c khi ph n c ng có sai h ng. Máy s d ng tài nguyên m ng g i là clients hay còn g i là tr m làm vi c.x thì có th lưa ch n trong ñó m t file server có th làm vi c như m t Workstation như hai ti n trình Server và Workstation tách t i nhau hoàn toàn. kinh doanh. Các t p ñĩa c a Novell có tên ch không ph i là ch cái. chúng ta có th chia m i ñĩa thành m t ho c nhi u t p ñĩa (volumes). Tuy nhiên. Các tr m làm vi c trên m t m ng Netware có th là các máy tính DOS. H ñi u hành m ng Novell NetWare ñư c thi t k như m t h th ng m ng client-server trong ñó các máy tính ñư c chia thành hai lo i: Nh ng máy têêính cung c p tài nguyên cho m ng g i là server hay còn g i là máy ch m ng. H ñi u hành m ng Netware khá ph c t p ñ l p ñ t và qu n lý nhưng nó là m t h ñi u hành m ng ñang ñư c dùng ph bi n nh t hi n nay. M ng Novell NetWare ðư c ñưa ra b i hãng Novell t nh ng năm 80 và ñã ñư c s d ng nhi u trong các m ng c c b v i s lư ng ư c tính hi n nay vào kho ng 50 -60%. truy n d li u. Còn v i Netware 2. nó có m t t p h p xác ñ nh saün Convert to pdf by tech24. tuy ñi u ñó t n kém hơn vì ph i mua m t máy tính ñ làm server nhưng nó có hi u qu hơn vì máy tính server có th t p trung ñ ph c v m ng. tương t như các ñĩa logic c a DOS. m t ch cái ñư c gán cho t p ñĩa.x các server ph i ñư c dành riêng. Trong ph n này ta xem xét m t s m ng LAN và WAN thông d ng. ch y OS/2 ho c các máy Macintosh.vn . I. Vì v y nên các m ng này cũng r t ña d ng v ch ng lo i.Chương 9 Ví d m t s m ng LAN và WAN Hi n nay trên th gi i có r t nhi u m ng máy tính. N u m ng v a có máy PC và Macintosh thì Netware có th là s l a ch n t t. v i Netware. Các server (File server) c a Netware không ch y DOS mà b n thân Netware là m t h ñi u hành cho server ñi u ñó ñã gi i phóng Netware ra kh i nh ng h n ch c a DOS. H ñi u hành m ng Novell NetWare là m t h ñi u hành có ñ an toàn cao ñ c bi t là v i các m ng có nhi u ngư i s d ng.

Các ti n ích trên m ng: dành cho ngư i s d ng và ngư i qu n tr m ng.vn . các giao di n cho phép như i s d ng chi xu t các tài nguyên c a m ng như là các tài nguyên c a máy c c b . Novell NetWare cũng ñư c chia thành nhi u t ng giao th c tương t c u trúc 7 t ng cu h th ng m OSI. qu n lý vi c s d ng tài nguyên c a m ng cho ngư i s d ng.các d ch v dành cho ngư i s d ng. FDDI) Giao th c trao ñ i gói tin trên m ng (Internet Packet Exchange -IPX) Giao th c thông tin tìm ñư ng (Routing Information Protocol . T i ñây Novell NetWare có m t h th ng các yêu c u và tr l i mà Client và Server ñ u hi u. ProNET10.SAP) Giao th c nhân NetWare (NetWare Core Protocol . chuy n CPU c a server qua ch ñ protectied mode. Convert to pdf by tech24.RIP) Giao th c thông báo d ch v (Sevice Advertising Protocol . H ñi u hành trên máy máy ch : Chương trình th c hiên t DOS. Token Ring. Novell NetWare h tr các giao th c cơ b n sau: Giao th c truy xu t (Access Protocol) (Ethernet.NCP) cho phép ngư i dùng truy xu t vào file server Do nhu c u c n thích nghi v i nhi u ki u m ng và ñ d dàng nâng c p và qu n lý. Lưu các thông s c a DOS. nó bao g m: Nhóm chương trình trên máy ngư i dùng: H ñi u hành tr m. chương trình truy n s li u qua m ng. ARCnet.

Hình 9.1: C u trúc c a H ñi u hành Novell NetWare

II. M ng Windows NT M ng dùng h ñi u hành Windows NT ñư c ñưa ra b i hãng Microsoft v i phiên b n m i nh t hi n nay là Windows NT 5.0, c m t windows NT ñư c hi u là công ngh m ng trong môi trư ng Windows (Windows Network Technology). Hi n m ng Windows NT ñang ñư c ñánh giá cao và ñư c ñua vào s d ng ngày m t nhi u. Windows NT là m t h ñi u hành ña nhi m, ña x lý v i ñ a ch 32 bit b nh . Ngoài vi c y m trơ các ng d ng DOS, Windows 3.x, Win32 GUI và các ng d ng d a trên ký t , Windows NT còn bao g m các thành ph n m ng, cơ ch an toàn, các công c qu n tr có kh năng m ng di n r ng, các ph n m m truy c p t xa. Windows NT cho phép k t n i v i máy tính l n, mini và máy Mac. H ñi u hành m ng Windows NT có th chay trên máy có m t CPU cũng như nhi u CPU. H ñi u hành m ng còn có ñưa vào k thu t gương ñĩa qua ñó s d ng t t h th ng nhi u ñĩa nâng cao năng l c ho t ñ ng. H ñi u hành m ng Windows NT ñ m b o tránh ñư c nh ng ngư i không ñư c phép vào trong h th ng ho c thâm nh p vào các file và chương trình trên ñĩa c ng. H ñi u hành m ng Windows NT cung c p các công c ñ thi t l p các l p quy n dành cho nhi u nhi m v khác nhau làm cho phép xây d ng h th ng an toàn m t cách m m d o. Windows NT ñư c thi t k dành cho gi i pháp nhóm (Workgroup) khi b n mu n có ki m soát nhi u hơn ñ i v i m ng ngang hàng (như Windows For Workgroup, LANtastic hay Novell lite). Ngoài ra ch c năng m i c a Windows NT server là mô hình vùng (Domain) ñư c thi t l p cho các m ng l n v i kh năng k t n i các m ng toàn xí nghi p hay liên k t các k t n i m ng v i các m ng khác và nh ng công c c n thi t ñ ñi u hành.

Hình 9.2: C u trúc c a H ñi u hành Windows NT

III. M ng Apple talk Vào ñ u nh ng năm 1980, khi công ty máy tính Apple chu n b gi i thi u máy tính Macintosh, các k sư Apple ñã th y r ng m ng s tr nên r t c n thi t. H mu n r ng m ng MAC cũng là m t bư c ti n mơí trong cu c cách m ng v giao di n thân thi n ngư i dùng do Apple kh i xư ng. V i ý ñ nh như v y, Apple xây d ng m t giao th c m ng cho

Convert to pdf by tech24.vn

h máy Macintosh, và tích h p giao th c trên vào máy tính ñ bàn. C u trúc m ng m i do Apple xây d ng ñư c g i là Apple Talk. M c dù Apple Talk là giao th c m ng ñ c quy n c a Apple, nhưng Apple cũng ñã n hành nhi u tài li u v Apple Talk trong c g ng khuy n khích các nhà s n xu t ph n m m khác phát tri n trên Apple Talk. Ngày nay ñã có nhi u s n ph m thương m i trên n n Apple Talk như c a Novell, Microsoft. Ban ñ u AppleTalk ch cài ñ t trên h th ng cáp riêng c a hãng là LocalTalk và có ph m vi ng d ng r t h n ch . Phiên b n ñ u c a Apple Talk ñư c thi t k cho nhóm ngư i dùng c c b hay ñư c g i là Apple Talk phase 1. Sau khi tung ra th trư ng 5 năm, s ngư i dùng ñã vư t quá 1,5 tri u ngư i cài ñ t, Apple nh n th y nh ng nhóm ngư i dùng l n ñã vư t quá gi i h n c a Apple Talk phase 1, nên h ñã nâng c p giao th c. Giao th c ñã ñư c c i ti n ñư c bi t dư i cái tên Apple Talk phase 2, c i ti n kh năng tìm ñư ng c a Apple Talk và cho phép Apple Talk ch y trên nh ng m ng l n hơn.

Hình 9.3: C u trúc c a H ñi u hành Appletalk

Hãng Apple thi t k Apple Talk ñ c l p v i t ng liên k t d li u. Apple h tr nhi u lo i cài ñ t c a t ng liên k t d li u, bao g m Ethernet, Token Ring, Fiber Distributed Data Interface (FDDI), và Local Talk. Trên Apple Talk, Apple xem Ethernet như ethertalk, Token Ring như tokentalk, và FDDI như fdditalk. Các giao th c chính c a m ng AppleTalk: LLAP (Local Talk Link Access) là giao th c do Apple phát tri n ñ ho t ñ ng v i cáp riêng c a hãng (cũng ñư c g i là LocalTalk) dư trên cáp xo n ñôi b c kim

Convert to pdf by tech24.vn

(STP), thích h p v i các m ng nh , hi u năng th p. T c ñ t i ña là 230,4 Kb/s và kho ng cách các ñ an cáp có ñ dài gi i h n là 300m, s lư ng tr m t i ña là 32. ELAP (Ethertalk Link Access) và TLAP (tokentalk Link Access) là các giao th c cho phép s d ng các m ng v t lý tương ng là Ethernet và Token Ring. AARP (AppleTalk Addresss Resolution Protocol) là các giao th c cho phép ánh x gi a các ñ a ch v t lý c a Ethernet và Token Ring, là giao di n gi a các t ng cao c a AppleTalk v i các t ng v t lý c a Ethernet và Token Ring. DDP (Datagram Delivery Protocol) là giao th c t ng M ng cung c p d ch v theo phương th c không liên k t gi a 2 sockets (ñ ch 1 ñ a ch d ch v ; m t t h p c a ñ a ch thi t b , ñ a ch m ng và socket s ñ nh danh 1 cách duy nh t cho môãi ti n trình). DDP th c hi n ch c năng ch n ñư ng (routing) d a trên các b ng ch n ñư ng cho RTMP b o trì. RTMP (Routing Table Maintenance protocol) cung c p cho DDP thông tin ch n ñư ng trên phương pháp vector kho ng cách tương t như RIP (Routing Information Protocol) dùng trong Netware IPX/SPX. NBP (Naming Binding Protocol): cho phép ñ nh danh các thi t b b i các tên lôgic (ngoài ñi ch c a chúng). Các tên này n d u ñi ch t ng th p ñ i v i ngư i s d ng và ñ i v i các t ng cao hơn. ATP (AppleTalk Transaction Protocol) là giao th c th c t ng v n chuy n ho t ñ ng v i phương th c không liên k t. Dich v v n chuy n này ñư c cung c p thông qua m t h th ng các thông báo nh n và truy n l i. ð tin c y cũa ATP dư trên các thao tác (transaction) (m t thao tác bao g m m t c p các thao tác h i-ñáp). ASP (AppleTalk Section Protocol) là giao th c t ng giao d ch c a AppleTalk, cho phép thi t l p, duy trì và h y b các phiên liên l c gi a ngư i yêu c u d ch v và ngư i cung c p d ch v . ADSP (AppleTalk Data Stream Protocol) là m t giao th c ph c t ng v n chuy n và t ng giao d ch, có th thay cho nhóm giao th c dùng v i ATP. ZIP (Zone Information Protocol) là giao th c có ch c năng t ch c các thi t b thành các vùng (zone) ñ làm gi m ñ ph c t p c a 1 m ng b ng cách gi i h n s tương tác c a ngư i s d ng vào ñúng các thi t b mà anh ta c n. PAP (Printer Access protocol) cũng là 1 giao th c c a t ng giao d ch tương t như ASP. Nó không ch cung c p các d ch v in như tên g i mà còn y m tr các ki u liên k t gi a ngư i yêu c u và ngư i cung c p d ch v . AFP (AppleTalk Filling Protocol) là giao th c cung c p d ch v File và ñ m nh n vi c chuy n ñ i cú pháp d li u, b o v an toàn d li u (tương t t ng trình bày trong mô hình OSI). IV. M ng Arpanet

Convert to pdf by tech24.vn

Vào ñ u nh ng năm 1960 nh ng ý tu ng ch y u c a chuy n m ch gói ñã ñư c Paul Baran công b và sau khi tham kh o nhi u chuyên gia thì chương trình ARPA quy t ñ nh m ng tương lai c a khi b qu c phòng M s là m ng chuy n m ch gói và nó bao g m m t m ng liên k t và các tr m (host). Convert to pdf by tech24. Ph n m m ñư c chia làm hai ph n: ph n liên k t m ng và ph n cho nút. các thông tin ñư c chuy n trên m ng liên k t dư i d ng các gói d li u tách r i. Tháng 10 năm 1968 ARPA quy t ñ nh l a ch n hãng BBN m t hãng tư v n t i Cambridge. Lúc ñó BBN ñã l a chon máy DDP-316 làm IMP. ð làm ñư c ñi u này khi b qu c phòng M ñưa ra chương trình ARPA (Advanced Research Projects Agency) v i s tham gia c a nhi u trư ng ñ i h c và công ty dư i s qu n lý c a khi b qu c phòng M .ðây là m ng ñư c thi t l p t i M vào gi a nh ng năm 60 khi b qu c phòng M mu n có m t m ng dùng ñ ra l nh và ki m soát mà có kh năng s ng còn cao trong trư ng h p có chi n tranh h t nhân. M t IMP s ñư c liên k t v i ít nh t là hai IMP khác v i ñ an toàn cao. Massachsetts làm t ng th u. M ng liên k t bao g m các máy tính dùng ñ liên k t các ñư ng truy n d li u ñư c g i là các ñi m trung chuy n thôâng tin (IMP . v i ph n m m cho liên k t m ng bao g m ph n m m t i các IMP ñ u cu i và các IMP trung gian. các giao th c liên k t IMP v i kh năng ñ m b o an toàn cao. nó g i thông tin c a mình ñ n IMP ñ r i sau ñó IMP s phân gói. các IMP ñư c n i v i ñư ng thuê bao 56 Kbps t các công ty ñi n tho i. M i nút m t máy tính c a h th ng bao g m m t tr m có ñư c k t n i v i m t IMP trên m ng. vi c ñó còn ñôi khi d n ñ n c t r i liên l c. các giao th c gi a các nút v i nhau trong quá trình truy n d li u. r i l n lư t g i các gói tin theo nh ng ñư ng mà nó l a ch n ñ ñ n ñích. có nghĩa là khi có m t s ñư ng và nút b phá h y thì các gói tin t ñ ng ñư c chuy n theo nh ng ñư ng khác.vn .Interface Message Processor). Ph n m m t i nút bao g m ph n m m danh cho vi c liên k t gi a nút v i IMP. Nh ng m ng s d ng ñư ng ñi n tho i thông thư ng vào lúc ñó t ra không ñ an toàn khi mà m t ñư ng dây hay m t t ng ñài b phá h y cũng có th d n ñ n m i cu c nói chuy n hay liên l c thông qua nó b gián ño n.

bư c ñ u NFS quy t ñ nh xây d ng ñư c ñư ng tr c truy n s li u n i 6 máy tính l n (Supercomputer) t i 6 trung tâm máy tính. chương trình qu n tr trên cơ h ñi u hành UNIX. m ng phát tri n r t nhanh ñ n tháng 3 năm 1971 ñã có 15 nút và tháng 9 năm 1972 ñã có t i 35 nút. D a trên các ph n m m m i v truy n thông trên cơ s TCP/IP ñã cho phép d dành liên k t các m ng LAN vào m ng ARPANET. Toàn b m ng bao g m m ng tr c và các m ng vùng ñư c g i là NFSNET. V.S. T i m i trung tâm máy tính l n t i ñây ñư c n i v i m t máy mini lo i LSI-11 và các máy mini ñư c n i v i nhau b ng ñư ng thuê bao 56 Kbps tương t như k thu t ñã s d ng m ng ARPANET.vn .California các nhà nghiên c u c a trư ng ñ i h c ñã vi t r t nhi u ph n m m. Vào năm 1983 khi m ng ñã ho t ñ ng n ñ ng thì ph n qu c phòng c a m ng (g m kho ng 160 IMP v i 110 IMP t i nư c M và 50 IMP nư c ngoài. Các c i ti n ti p theo cho phép nhi u tr m có th liên k t v i m t IMP do v y s ti t ki m tài nguyên và m t tr m có th liên k t v i nhi u IMP nh m tránh vi c IMP hư h ng làm gián ño n liên l c. Cùng v i vi c phát tri n các nút ARPA cũng dành ngân kho n cho phát tri n các m ng truy n d li u dùng k thu t v tinh và dùng k thu t radio. V các giao th c truy n thông thì sau khi th y r ng các giao th c c a mình không ch y ñư c trên nhi u liên k t m ng vào năm 1974 ARPA ñã ñ u tư nghiên c u h giao th c TCP/IP và d a trên h p ñ ng gi a BBN và Trư ng ñ i h c t ng h p Berkeley . M ng NFSNET Vào cu i nh ng năm 1970 khi Qu khoa h c qu c gia Hoa kỳ (NFS . Vào năm 1984 NFS b t ñ u nghiên c u t i vi c thi t l p m t m ng t c ñ cao dành cho các nhóm nghiên c u khoa h c nh m thay th m ng ARPANET.Hình 9. m ng NFS có ñư c k t n i v i m ng ARPANET. ð ng th i NFS cũng cung c p ngân kho n cho kho ng 20 m ng vùng ñ liên k t v i các máy tính l n trên và qua ñó t i các máy tính l n khác. ði u ñó cho phép thi t l p các nút t i nh ng ñi m các kho ng cách r t xa. Trong nh ng năm 1980 khi có nhi u m ng LAN ñư c n i vào ARPANET ñ gi m vi c tìm ki m ñ a ch trên m ng ngư i ta chia vùng các máy tính ñưa tên các máy vào ñ a ch IP và xây d ng h qu n tr cơ s phân tán các tên các tr m c a m ng H cơ s d li u ñó g i là DNS (Domain Naming System) trong ñó có ch c m i thông tin liên quan ñ n tên các tr m. Vào năm 1990 v i s phát tri n c a nhi u m ng khác mà ARPANET là kh i xư ng thì ARPANET ñã k t thúc ho t ñ ng c a mình. Tuy nhiên vi c s d ng ARPANET c n thông qua b qu c phòng M v i nhi u h n ch và nhi u cơ s nghiên c u khoa h c không có kh năng ñó.The U. hàng trăm nút) ñư c tách ra thành m ng MILNETvà ph n còn l i v n ti p t c ho t ñ ng như là m t m ng nghiên c u. tuy nhiên MILNET v n ho t ñ ng cho ñ n ngày nay. ði u ñó khi n NFS thi t l p m t m ng o có tên là CSNET trong ñó s d ng các máy tính t i công ty BBN cho phép các nhà nghiên c u có th k t n i vào ñ ti p t c n i v i m ng ARPANET hay g i thư ñi n t cho nhau. National Science Foundation) th y ñư c s thu hút c a ARPANET trong nghiên c u khoa h c mà qua ñó các nhà khoa h c có th chia s thông tin hay cùng nhau nghiên c u các ñ án.4: C u trúc ban ñ u c a m ng ARPANET Vào tháng 10 năm 1969 m ng ARPANET b t ñ u ñư c ñưa vào ho t ñ ng th nghi m v i 4 nút là nh ng trư ng ñ i h c và trung tâm nghiên c u tham gia chính vào d án. Convert to pdf by tech24.

Tuy nhiên trong nhi u trư ng h p thông qua m t nhà cung c p d ch v Internet ngư i s d ng k t n i máy c a mình v i máy ch c a nhà ph c v và ñư c cung c p m t ñ a ch t m th i trư c khi khai thác các tài nguyên c a Internet. EARN. BITNET.000 máy tính ñư c k t n i.M ng NFS ñư c phát tri n r t nhanh. MCI. IBM network. n u như năm 1990 có kho ng 200. Convert to pdf by tech24.000. V i vi c phát tri n r t nhanh và NFS th y r ng chính quy n không có kh năng ti p t c tài tr nhưng do các công ty kinh doanh không th s d ng m ng NFSNET (do bin c m theo lu t) nên NFS y m tr các công ty MERIT. nó cho phép g i và nh n thư ñi n t cho m i thành viên khác trong m ng. ASN ti p nh n m ng NFSNET và b t ñ u n ng c p ñư ng tr c lên t 1. nút mu n tham gia k t n i vào hai m ng trên ñã tăng lên r t nhanh. Vi c liên k t các m ng ñư c th c hi n thông qua r t nhi u ñư ng n i có t c ñ r t cao.000 m ng con thì năm 1992 ñã có kho ng 1. VI. Ameritech. Hi n nay các m ng vùng c a NFS mua các d ch v truy n d li u ñ liên k t v i nhau. Máy tính c a ngư i ñó có th g i các gói tin cho các máy khác b ng ñ a ch t m th i ñó và ñ a ch ñó s tr l i cho nhà cung c p khi k t thúc liên l c. Hi n nay m t máy tính ñư c g i là thành viên c a Internet n u máy tính ñó có giao th c truy n d li u TCP/IP. ch c ngàn m ng con và nhi u tri u máy tính. MFS. Vào năm 1995 khi các công ty cung c p d ch v liên k t phát tri n kh p nơi thì m ng tr c ANSNET không còn c n thi t n a và ANSNET ñư c bán cho công ty America Online. m ng NFS ñang s d ng d ch v c a 4 m ng truy n d li u là PacBell.000 máy tính v i 3. R t nhi u các m ng vùng ñư c k t n i v i nhau và còn liên k t v i các m ng Canada. HEPNET. Vì máy tính c a ngư i ñó s d ng trong th i gian liên k t v i Internet cũng có m t ñ a ch IP nên ngư i ta v n coi máy tính ñó là thành viên c a Internet. châu Aâu. Sprint mà qua ñó các m ng vùng NFS có th l a ch n ñ k t n i v i nhau. ñ n năm 1995 ñã có hàng trăm m ng c p vùng.vn . ð n năm 1990 ñư ng tr c ñã ñư c nâng lên ñ n 1. Vào năm 1992 c ng ñ ng Internet ñã ra ñ i nh m thúc ñ y s phát tri n c a Internet và ñi u hành nó. S phát tri n c a Internet ñư c tính theo c p s nhân. IBM thành l p m t công ty không sinh l i (nonprofit corporation) có tên là ANS (Advanced Networks and Services) nh m phát tri n vi c kinh doanh hóa m ng. M ng Internet Cùng v i s phát tri n c a NFSNET và ARPANET nh t là khi giao th c TCP/IP ñã tr thành giao th c chính thư c duy nh t trên các m ng trên thì s lư ng các m ng. có m t ñ a ch IP trên m ng và nó có th g i các gói tin IP ñ n t t c các máy tính khác trên m ng Internet. NASA network.5 Mbps. R t nhi u m ng l n ñang ho t ñ ng cũng ñã ñư c k t n i vào Internet như các m ng SPAN. Vào kho ng gi a nh ng năm 1980 ngư i ta b t ñ u th y ñư c s hình thành c a m t h th ng liên m ng l n mà sau này ñư c g i là Internet. sau m t th i gian ho t ñ ng ñư ng tr c chính ñư c thay th b ng ñư ng cáp quang 448 Kbps và các máy IBM RS6000 ñư c s d ng làm công vi c k t n i. Hi n nay Internet có 5 d ch v chính: Thư ñi n t (Email): ñây là d ch v ñã có t khi m ng ARPANET m i ñư c thi t l p.5 Mbps lên 45 Mbps ñ thành l p m ng ANSNET.

D ch v WWW (World Wide Web): WWW là m t d ch v ñ c bi t cung c p thông tin t xa trên m ng Internet. âm thanh. Ngư i ta có th chép nhi u ph n m m. Các t p tin siêu văn b n ñư c lưu tr trên máy ch s cung c p các thông tin và d n ñư ng trên m ng cho phép ngư i s d ng d dàng Truy c p các t p tin văn b n. Chuy n file (File transfer): B ng chương trình FTP ngư i s d ng có th chép các file t m t máy tính trên m ng Internet t i m t máy tính khác. ðăng nh p t xa (Remote Login): B ng các chương trình như Telnet.5: Ví d m t trang Web cho phép d dàng khai thác các trang Web khác Ngư i s d ng nh n ñư c thông tin dư i d ng các trang văn b n. ñ h a.vn . Rlogin ngư i s d ng có th t m t tr m c a Internet ñăng nh p (logon) vào m t tr m khác n u như ngư i ñó ñư c ñăng ký trên máy tính kia. hi n nay hi n nay có hàng nghìn di ñàn v m i m t trên Internet. chúng ta có th xây d ng các trang Web b ng ngôn ng HTML (Hypertext Markup Language) v i nhi u d ng phong phú như văn b n. ðây là d ch v ñang mang l i s c thu hút to l n cho m ng Internet. ti ng nói và có th có Convert to pdf by tech24. bài báo b ng cách trên. cơ s d li u. Hình 9. m t trang là m t ñơn th n m trong máy chu. video.Thông tin m i (News): Các vân ñ th i s ñư c chuy n thành các di n ñàn cho phép m i ngư i quan tâm có th trao ñ i các thông tin cho nhau. hình v .

Internet Explorer c a Microsoft. Convert to pdf by tech24.các k t n i v i các trang Web khác. Khi các trang ñó ñư c ñ t trên các máy ch Web thì thông qua Internet ngư i ta có th xem ñư c s th hi n c a các trang Web trên và có th xem các trang web khác mà nó ch ñ n. Web Access c a Novell. Navigator c a Netscape.vn . Các ph n m m thông d ng ñư c s d ng hi n nay ñ xây d ng và duy t các trang Web là Mosaic.

Năm 1994 phiên b n Windows NT Server và Windows NT Workstation version 3. d s d ng c a Windows 95 và s m nh m . Căn c vào vi c truy nh p tài nguyên trên m ng ngư i ta chia các th c th trong m ng thành hai lo i ch và khách.1 phát hành năm 1993. Vines c a Banyan System v i server dùng h ñi u hành Unix. máy ch m ng và m i công c qu n tr c n thi t cho Convert to pdf by tech24. h như v y ñư c g i là h ñi u hành m ng. Ti p theo ñó ra ñ i các b n version 3. trong ñó máy ch m ng (Server) gi vai trò ch và các máy cho ngư i s d ng gi vai trò khách (các tr m). thi t b ngo i vi ñư c qu n lý b i m t ti n trình nh t ñ nh và h ñi u hành m ng ñi u khi n s tương tác gi a các ti n trình và truy c p t i các ti n trình ñó. Windows NT có hai b n mà nó ñi ñôi v i hai cách ti p c n m ng khác nhau.0 ra ñ i ñã k t h p shell c a ngư i anh em Windows 95 n i ti ng phát hành trư c ñó không lâu (trư c ñây shell c a Windows NT gi ng shell c a Windows 3. NetWare lite c a Novell. ñĩa. Hai b n này g i là Windows NT Workstation và Windows NT server.51. NT Client) c a Microsoft. Th nào là m t h ñi u hành m ng V i vi c ghép n i các máy tính thành m ng thì c n thi t ph i có m t h th ng ph n m m có ch c năng qu n lý tài nguyên. Năm 1995. V i h ñi u hành m ng phân bi t các máy tính ñư c phân bi t ch và khách. LAN Manager c a Microsoft. an toàn. còn máy ch (Server) là máy tính n m trên m ng và chia s tài nguyên c a nó v i các ngư i dùng m ng. Windows NT Server c a Microsoft.5 ñư c phát hành. V i h ñi u hành chu n c a NT ta có th xây d ng m ng ngang hàng.vn . Ví d các h ñi u hành m ng phân bi t: Novell Netware.1) ñã k t h p ñư c giao di n quen thu c. b o m t cao c a Windows NT. M i tài nguyên c a m ng như t p. Các phiên b n workstation có s d ng ñ thành l p m ng ngang hàng. Phiên b n ñ u có tên là Windows NT 3. 95. in n và chia s các ng d ng. còn các b n server dành cho qu n lý file t p trung. V i h ñi u hành m ng ngang hàng m i máy tính trên m ng có th v a ñóng vai trò ch l n khách t c là chúng v a có th s d ng tài nguyên c a m ng l n chia s tài nguyên c a nó cho m ng. LAN Server c a IBM. H ñi u hành m ng Windows NT Windows NT là h ñi u hành m ng cao c p c a hãng Microsoft. Khi có nhu c u truy nh p tài nguyên trên m ng các tr m t o ra các yêu c u và g i chúng t i máy ch sau ñó máy ch th c hi n và g i tr l i. và phiên b n server là Windows NT Advanced Server (trư c ñó là LAN Manager for NT).Chương 10 : Gi i thi u v h ñi u hành m ng Windows NT I. trong ñó máy khách (Client) truy nh p ñư c vào tài nguyên c a m ng nhưng không chia s tài nguyên c a nó v i m ng. Windows (for Workgroup. Hi n nay các h ñi u hành m ng thư ng ñư c chia làm hai lo i là h ñi u hành m ng ngang hàng (Peer-to-peer) và h ñi u hành m ng phân bi t (client/server). Windows NT Workstation và Windows NT Server version 4. II. tính toán và x lý truy nh p m t cách th ng nh t trên m ng. ví d : LANtastic c a Artisoft.

ð i v i m ng l n và kh năng thâm nh p t xa s n ph m Windows NT Server cũng cũng c p các ch c năng b xung nhu kh năng k t n i v i máy tính l n và máy MAC. III. Windows NT là h ñi u hành v a ñáp ng cho m ng c c b (LAN) v a ñáp ng cho m ng di n r ng (WAN) như Intranet. Windows NT cũng tương thích v i nh ng m ng thông d ng hiên nay như Novell NetWare. v a cho phép qu n lý theo mô hình m ng ngang hàng (peer to peer). Windows NT server cài ñ t ñơn gi n. ña d ng trong qu n lý. Windows NT là m t h ñi u hành th c s dành cho ngư i s d ng. ðáp ng cho c các máy tr m Macintosh n i v i Windows NT server. Windows NT Server không h n ch v s ngư i có th thâm nh p vào m ng. Banyan VINES. V i Windows NT ta cũng có nh ng công c qu n tr t xa vào m ng mà có th th c hi n ñư c vi c qu n tr t nh ng máy tính xa. Windows. thư ng cùng làm vi c trong m t văn phòng. Windows NT server ñáp ng t t nh t các d ch v vi n thông.m t máy ch m ng ngoài ra còn có th có nhi u gi i pháp v xây d ng m ng di n r ng. và Microsoft LAN Manager. TCP/IP và các nghi th c khác. Nó v a cho phép qu n lý m ng theo mô hình m ng phân bi t (Clien/Server).. C u trúc c a h ñi u hành Windows NT Convert to pdf by tech24.RAS). Internet. nh nhàng và ñi u quan tr ng nh t là nó tương thích v i h u như t t c các h m ng.v. C hai b n Windows NT station và Windows NT server cùng ñư c xây d ng trên cơ s nhân NT chung và các giao di n và c hai cùng có nh ng ñ c trưng an toàn theo tiêu chu n C2. Windows NT là h ñi u hành có s c m nh công nghi p ñ u tiên cho s lư ng kh ng l các máy tính IBM compatible. Win32 GUI và các ng d ng d a trên ký t . ña x lý v i ñ a ch 32 bit b nh .. m t d ch v ñư c s d ng r ng rãi trong tương lai. STAR. cho phép truy n file v. Windows NT server hơn h n các h ñi u hành khác b i tính m m d o. nh ng kh năng cung c p d ch v m ng l n và nh ng l a chon k t n i khác nhau. nó nhanh chóng ñư c th a nh n là m t trong nh ng h ñi u hành t t nh t hi n nay vì: Là h ñi u hành m ng ñáp ng t t c các giao th c truy n thông ph d ng nh t. nó không ñòi h i ngư i ta ph i thay ñ i nh ng gì ñã có. Windows NT là m t h ñi u hành ña nhi m.vn . các công ty xí nghi p. Cho phép dùng các d ch v truy c p t xa (Remote access service . có kh năng ph p v ñ n 64 c ng truy nh p t xa (trong ñó Lan manager 16 c ng). v a cho phép truy nh p t xa. Windows NT Wordstation ñư c s d ng ñ k t n i nh ng nhóm ngư i s d ng nh . Nó thích h p v i t t c các sơ ñ m ng BUS. Tuy nhiên v i Windows NT server ta có ñư c m t kh năng ch ng h ng hóc cao. RING và h n h p. Windows NT server là m t h ñi u hành m ng hoàn ch nh. IPX/SPX. Windows NT y m tr m i nghi th c m ng chu n như NetBUEI. Nó y m tr các ng d ng DOS. Ngoài ra nó v a cho phép giao lưu gi a các máy trong m ng. các cơ quan.

HAL): Là ph n c ng máy tính mà c t lõi c a h ñi u hành (Kernel) có th ñươc ghi vào giao di n ph n c ng o.1: C u trúc Windows NT Các l p chính c a h ñi u hành WINDOWS NT SERVER g m: L p ph n c ng tr u tư ng (Hardware Astraction Layer . Các ñơn th khác nhau (còn ñư c g i là các b ph n. thay vì vào ph n c ng máy tính th c s . cũng như b qu n lý Nh p / Xu t truy c p ph n c ng máy tính tr c ti p mà không c n bao g m HAL. ði u này có nghĩa là c t lõi c a h ñi u hành và t t c các thành ph n khác ph thu c vào c t lõi có th d dàng xu t (Ported) thông qua Microsoft ñ n các n n ( Platform ) ph n c ng khác. Trong Windows NT: Executive Services. Convert to pdf by tech24. nó truy c p ñ y ñ các ch th máy cho b x lý ñó và có th truy c p t ng quát toàn b tài nguyên trên h th ng máy tính.0S/2 và h th ng con POSIX ch y dư i ch ñ user. M t thành phân nh trong c t lõi c a h ñi u hành. Khi m t thành ph n c a h ñi u hành ch y dư i c t lõi c a h ñi u hành (Kernel). H th ng con (Subsystem) Win 32 và các h th ng con v môi trư ng. các nhà thi t k Windows NT có th hi u ch nh chúng d dàng hơn mà không c n thay ñ i các thành ph n ñư c thi t k ñ ch y dư i ch ñ Kernel. B ng cách ñ t các h th ng con này trong ch ñ user. Hình 10. ch ng h n như DOS/Win 16. Ph n l n c t lõi c a h ñi u hành s d ng HAL ñ truy c p các tài nguyên máy tính.vn . thành ph n) c a Windows NT ñư c trình bày trong hình 1 Các b ph n c a Windows NT có th ch y dư i hai ch ñ : User (ngư i s d ng) và Kernel (c t lõi c a h ñi u hành). Kernel và HAL ch y dư i ch ñ c t lõi c a h ñi u hành.Windows NT ñư c thi t k s d ng cách ti p c n theo ñơn th (modular).

ñóng và xóa. ð i tư ng File (t p tin). tên ñ i tư ng t n t i như m t ph n c a không gian tên toàn c c và ñư c s d ng ñ theo dõi vi c t o và s d ng ñ i tư ng. Ví d m t ñ i tư ng t p tin s có m t tên t p tin. b o v ñ i tư ng.L p Kernel c t lõi c a h ñi u hành): Cung c p các ch c năng h ñi u hành cơ b n ñư c s d ng b i các thành ph n th c thi khác. ð i tư ng ki u object. như t o.Cơ ch qu n lý c a Windows NT 1. qu n lý ph n c ng và ñ ng b ña s lý. ð i tư ng Process (ti n trình). B ng cách x lý toàn b tài nguyên như ñ i tư ng Windows NT có th th c hi n các phương th c gi ng nhau như: t o ñ i tư ng. Thành ph n Kernel tương ñ i nh và cung c p các thành ph n c t y u cho nh ng ch c năng c a h ñi u hành. thông tin tr ng thái trên file và danh sách các phương th c. m . Sau ñây là m t s ví d c a lo i ñ i tư ng Windows NT : ð i tư ng Directory (thư m c). Nó mô t tr ng thái bên trong và các tham s c a tài nguyên và t p h p các phương th c (method) có th ñư c s d ng ñ truy c p và ñi u khi n ñ i tư ng. Qu n lý ñ i tư ng (Object Manager): T t c tài nguyên c a h ñi u hành ñư c th c thi như các ñ i tư ng. Các thành ph n Executive: Là các thành ph n h ñi u hành hành các d ch v như : Qu n lý ñ i tư ng (object manager) B o m t (security reference monitor) Qu n lý ti n trình (process manager) Qu n lý b nh o (virtual memory manager) ch ñ Kernel thi Th t c c c b g i ti n ích. Do ñó. Kernel ch y u ch u trách nhi m qu n lý lu ng. và qu n tr nh p/xu t (I/O Manager) IV. giám sát vi c s d ng ñ i tư ng (Client object) giám sát nh ng tài nguyên ñư c s d ng b i m t ñ i tư ng. Vi c qu n lý ñ i tư ng (Object Manager) cung c p m t h th ng ñ t tên phân c p cho t t c các ñ i tư ng trong h th ng. Convert to pdf by tech24.vn . ñ i tư ng mô t các thao tác có th ñư c th c hi n trên ñ i tư ng file. M t ñ i tư ng là m t ñ i di n tr u tư ng c a m t tài nguyên.

3. Sau ñó SAT ho t ñ ng như m t "passcard" (th chuy n) cho phiên làm vi c c a ngư i dùng ñó và ñư c s d ng ñ ki m tra t t c ho t ñ ng c a ngư i dùng. 2.2: Ví d v danh sách an toàn (Access Control List). Danh sách an toàn c a m i ñ i tư ng g m nh ng ph n t riêng bi t g i là Access Control Entry (ACE). ACE ch a m t danh sách các hành ñ ng (action) ñư c cho phép ho c b t ch i c a m t user ho c m t nhóm. Cơ ch b o m t (SRM . m i ñ i tư ng Windows NT có m t danh sách an toàn (Access Control List . M t SID là m t s bên trong s d ng v i máy tính Windows NT mô t m t ngư i s d ng ho c m t nhóm duy nh t gi a các máy tính Windows NT. các quy n v an ninh ñư c li t trong ACE áp d ng cho ngư i dùng ñó. SAT ch a SID c a ngư i dùng và SID c a t t c các nhóm ngư i dùng thu c m ng Windows NT. M i ACE ch a m t SecurityID (SID: s hi u an toàn) c a ngư i s d ng ho c nhóm. Các yêu c u t o m t ñ i tư ng ph i ñư c chuy n qua SRM ñ quy t ñ nh vi c truy c p tài nguyên ñư c cho phép hay không. ð i tư ng Port (c ng). ð i tư ng Section and segment (mô t b nh ). N u phù h p.ACL).ð i tư ng thread (lu ng). m t Security Access Token (SAT) ñư c t o cho ngư i dùng ñó. sau khi vi c nh n d ng thành công.Security Reference Monitor): Ðư c s d ng ñ th c hi n v n ñ an ninh trong h th ng Windows NT. Khi ngư i dùng tham gia m ng truy c p m t ñ i tư ng. Security Reference Monitor ki m tra b mô t b o m t c a ñ i tư ng xem SID li t kê trong SAT có phù h p v i giá tr trong ACE không.vn . Khi ngư i s d ng ñăng nh p vào m ng Windows NT. SRM làm vi c v i h th ng con b o m t trong ch ñ user. H th ng con này ñư c s d ng ñ xác nh n user login vào h th ng Windows NT. Hình 10. ð i tư ng liên k t Symbolic (ký hi u). Qu n lý nh p / xu t (I/O Manager) : Convert to pdf by tech24. Ngoài SID. ð ki m soát vi c truy c p. ð i tư ng Semaphore và bi n c .

vn . Th c ch t RAID là m t lo t các bi n pháp ñ b o v h th ng ñĩa. M c 1: M c này ng v i bi n pháp disk Mirroring. Hình 10. nó cho phép h th ng kh năng ti p t c làm vi c và b o toàn d li u c a h th ng trong trư ng h p m t ph n c a h th ng có s c h ng hóc sai l ch. M c 2: M c này ng v i bi n pháp phân chia nh ñĩa b ng cách phân chia các file thành các byte và s p x p các byte sang nhi u ñĩa. Trong Windows NT cơ ch fault tolerance bao g m các bi n pháp sau: Ch ng cúp ñi n b t thư ng.Ch u trách nhi m cho toàn b các ch c năng nh p / xu t trong h ñi u hành Windows NT. Kh năng b o v h th ng ñĩa c a Windows NT là RAID ø (vi t t t c a Redundant Array of Inexpensiredisk). M i b ph n ñi u khi n trong l p này th c hi n m t ch c năng ñư c xác ñ nh rõ. I/O Manager: Ss d ng m t ki n trúc l p cho các trình ñi u khi n. Các bi n pháp trong RIAD ñư c chia thành 6 m c sau: M c 0: ðây là m c ng v i bi n pháp chia nh ñĩa (disk striping).3:Các trình ñi u khi n thi t b theo l p c a I / O Manager V. Th c ch t n i dung c a bi n pháp này là phân chia d li u thành kh i và sau ñó s p x p các kh i d li u theo th t trong t t c các ñĩa thành 1 m ng. Cung c p kh năng b o v h th ng ñĩa (fault tolerance disk subsystem). N u trong quá trình v n hành m ng m t ñĩa có s c thì h th ng s d ng d li u c a ñĩa kia. Cung c p kh năng sao chép d phòng (backup) t băng t . bi n pháp này cho phép t o ra 2 ñĩa gi ng nhau. M c này s d ng mã s a sai Convert to pdf by tech24. I/O Manager liên l c v i trình ñi u khi n c a các thi t b khác nhau. Các cơ ch b o v d li u trong Windows NT Cơ ch b o v d li u c a Windows NT g i là fault tolerance. Phương pháp ti p c n này cho phép m t thành ph n ñi u khi n ñư c thay th d dàng mà không nh hư ng ph n còn l i c a các b ph n ñi u khi n. 4.

Gi ng như m c 3 t t c các mã s a sai (error correction code) ñư c hgi vào m t ñĩa và tách kh i kh i d li u. ñ y có ñi m khác v i các h ñi u hành DOS. M c 5: Trong m c này ngư i ta s d ng bi n pháp phân chia ñĩa thành t ng ph n g i là Striping with party. Trong trư ng h p này Windows NT lo i b m i chương trình Virus hay không có phép ñang ho t ñ ng trư c khi bư c vào làm vi c. Mirror Set: Các partition ho c ñĩa trong ch ñ Mirror ñư c t o ra b ng cách l p sao l i partition ho c ñĩa trên ñĩa khác cùng m t tên ñĩa ñư c gán cho c 2 partition. Bi n pháp này b o v d li u tránh các s c b ng cách dưa ra ch ñ thư ng xuyên backup ñĩa ho c partition. VI. Ngư i ta thư ng dùng m c này ñ truy nh p vào m t s ít file có dung tích l n. Hình dư i ch ra cách dùng bi n pháp Mirroring: Disk Duplexing: Bi n pháp dùng ñĩa kép (Disk Duplexing) tư ng t như disk mirroring ch khác là chúng dùng 2 disk controler. Gi i thi u v ho t ñ ng c a Windows NT Server Khi chúng ta kh i ñ ng Windows NT Server h p Begin logon s hi n ra. Nói chung bi n pháp dùng m c này t t hơn bi n pháp dùng trong m c 1. Ngoài ra chúng ta còn có th áp d ng các bi n pháp b o v d li u trong Windows NT: Bi n pháp Disk mirroring: Disk mirroring là cách sao t m (redundant) l i ñĩa ho c partition. Ta có th dùng establish Mirror trong menu Fault tolerance. s li u ñư c phân nh thành các kh i l n và sau ñó ghi vào t t c các ñĩa. Tuy nhiên mã s a sai (error correction code) ch s d ng cho m t ñĩa. server ch ñ i ñ chúng ta b m Ctrl+Alt +Del ñ có th ti p t c ho t ñ ng. Không áp d ng cho nhi u ñĩa như m c 2. M c 4: M c này s d ng bi n pháp gi ng m c 2 và 3 nhưng b ng phương pháp phân chia ñĩa thành các kh i l n.vn . Bi n pháp s d ng m c này tương t như c 4. Di u này cho thên h năng b o v khi controler c a m t ñĩa có s c .(error correcting code) trong quá trình phân chia ñĩa. Các thông tin (party Infomation) ñư c coi như các d li u dùng t m th i (data redundancy). Sau ñó sao backup tr l i. M c 3: M c này s d ng bi n pháp gi ng m c 2. Convert to pdf by tech24. Windows 95 là t h p Ctrl+Alt +Del không ph i là kh i ñ ng l i máy. Trong khi ñó bi n pháp Mirror không th kh c ph c ñư c tình hu ng này. N u ñĩa ho c partition trong ch ñ Mirror b l i thì ch ñ Mirror c n ph i ng t ñ th c hi n ch ñ sao chép d phòng vào m t ñĩa ri ng.

Hình 10.4: Thông báo gia nh p m ng Lúc này chúng ta s th y h p Logon Information xu t hi n và y u c u chúng ta ph i ñánh ñúng tên và m t kh u thì m i ñư c ñăng nh p vào Server. Hình 10. N u là ngư i dùng m i thì ph i ñư c ngư i qu n tr khai báo tên và m t kh u trư c khi ñăng nh p..5: Màn hình gia nh p m ng Cũng gi ng như màn hình n n c a h ñi u hành Windows 95 khi mu n th c hi n các trình. màn hình k t thúc s hi n ra cho chúng ta l a chon công yêu c u v t t hay kh i ñ ng l i.7: Màn hình thoát kh i Windows Convert to pdf by tech24.vn . g i các menu h th ng chúng ta dùng nút Start cu i màn hình Hình 10.Hình 10.6: ði m kh i ñ u c a Windows Trư c mu n k t thúc chương trình và t t máy chúng ta ph i b m phím Start r i ch n ShutDown.

M c qu n lý v i thư m c và file: M c an toàn c a file ki m soát nh ng file và thư m c nào ngư i s d ng ñư c dùng trên m ng và ñư c s d ng m c ñ nào M c qu n lý vi c ñi u khi n File Server: M c an toàn trên máy ch ki m soát ai có th ñư c th c hi n các thao tác trên máy ch như b t. Qu n lý theo nhóm (workgroups). Các k thu t sau ñây ñã ñư c s d ng ñ t ch c tài nguyên m ng máy tính: Qu n lý ñơn l t ng máy ch (stand-alone services). Convert to pdf by tech24. Ngư i ta c n có cơ ch như m t kh u ñ b o v . ð i v i ngư i qu n tr và ngư i s d ng m ng. Do v y nh ng ngư i qu n tr m ng ngày càng ph i quan tâm ñ n vi c b o v các tài nguyên c a mình.Chương 11 H th ng qu n lý c a m ng Windows NT Các m ng máy tính hi n nay ñư c thi t k r t ña d ng và ñang th c hi n nh ng ng d ng trên nhi u lĩnh v c c a ñ i s ng xã h i. Thông qua nh ng công c qu n tr ñã ñư c xây d ng saün ngư i qu n tr có th xây d ng nh ng cơ ch v an toàn phù h p v i cơ quan c a mình.vn . I. s d ng và s d ng như th nào. m c an toàn này dư ng như khá ñơn gi n mà theo ñó m i ngư i s d ng (ngư i s d ng) có m t tên login và m t kh u duy nh t. ði u ñó có nghĩa là các thông tin lưu tr trên m ng và các thông tin truy n giao trên m ng ngày càng mang nhi u giá tr có ý nghĩa s ng còn. v n ñ c n ph i gi i quy t là là giúp ngư i s d ng xác ñ nh ñư c các tài nguyên có saün ñâu ñ có th s d ng. Thông thư ng h th ng m ng có nh ng m c qu n lý chính sau: M c qu n lý vi c thâm nh p m ng (Login/Password): M c qu n lý vi c thâm nh p m ng (Login/Password) xác ñ nh nh ng ai và lúc nào có th vào m ng. Qu n lý theo d ch v thư m c (directory services). Vi c b o v an toàn là quá trình b o v m ng kh i b xâm nh p ho c m t mát. M c qu n lý trong vi c qu n lý s d ng các tài nguyên c a m ng: Ki m soát nh ng tài nguyên nào mà ngư i s d ng ñư c phép truy c p. t t. m ng LAN cung c p các d ch v theo hai cách: qua cách chia s tài nguyên theo nguyên t c ngang hàng và thông qua nh ng máy ch trung tâm. Dù b t c phương pháp nào ñư c s d ng. khi thi t k các h ñi u hành m ng ngư i ta ph i xây d ng m t h th ng qu n lý nhi u t ng và linh ho t giúp cho ngư i qu n tr m ng có th th c hi n nh ng phương án v qu n lý t ñơn gi n m c ñ th p cho ñ n ph c t p m c ñ cao trong nh ng m ng có nhi u ngư i tham gia. ch y các chương trình khác. Qu n lý các tài nguyên trong m ng Như chúng ta ñã bi t.

Qu n lý theo nhóm (Workgroup) Các nhóm làm vi c làm vi c theo ý tư ng ngư c l i v i các d ch v thư m c. Qu n lý theo d ch v thư m c (Directory Services) H th ng các d ch v thư m c cho phép làm vi c v i m ng như là m t h th ng th ng nh t. CDRom. các ngư i s d ng chia s tài nguyên trên máy tính c a mình v i nh ng ngư i khác. thi t l p m ng r t ph c t p. M i lo i ñ i tư ng có nh ng tính ch t khác nhau ví d như ñ i tư ng Ngư i s d ng có tính ch t v nhóm mà ngư i s d ng ñó thu c. còn nhóm có các tính ch t v ngư i s d ng mà nhóm ñó ch a.. Tuy nhiên khi trong m ng có t hai máy ch tr lên v n ñ tr nên ph c t p hơn vì m i máy ch riêng l gi riêng b ng danh sách các ngư i s d ng và tài nguyên c a mình. m i ngư i s d ng mu n thâm nh p nh ng tài nguyên c a máy ch nào thì ph i khai báo và ch u s qu n lý c a máy ch ñó.. liên quan ñ n t t c các ñơn v phòng ban có liên quan. r ng kh p ñư c g i là DIB (Data Information Base).Qu n lý theo domain (domains). thi t k r t c n th n. Lo i m ng này có khuy t ñi m là vi c thi t k . máy in và các tài nguyên khác c a m ng (plotter. group. cho dù ñư c cung c p b i b t k máy ch nào. m t nhi u th i gian nên không thích h p cho các m ng nh . ð i tư ng bao hàm t t c nh ng gì có tên phân bi t như Ngư i s d ng. Vi c thi t l p các d ch v như v y c n ñư c l p k ho ch. Ngoài ra vi c xác ñ nh v trí c a các tài nguyên trong m ng cũng r t khó khăn khi m ng có qui mô l n. File server. Các thông tin c a NDS ñư c ñ t trong m t h th ng cơ s d li u ñ ng b . ñây thay vì ph i ñăng nh p vào nhi u máy ch . tài nguyên m ng ñư c nhóm l i m t cách logic ñ d tìm hơn. Khi ñó m i ngư i s d ng ph i t o l p và b o trì tài kho n c a mình hai máy ch khác nhau m i có th ñăng nh p (logon) và truy xu t ñ n các máy ch này. do ñó ngư i s d ng không m y khó khăn ñ tìm các t p tin. Các ñ nh nghĩa ñ i tư ng s ñư c ñ t trên các t p tin riêng c a m t s máy ch ñ c bi t.). Cơ s d li u trên qu n lý các d li u dư i d ng các ñ i tư ng phân bi t trên toàn m ng. Vi c t ch c như v y không c n nh ng d ch v qu n lý tài nguyên ph c t p.vn . Mô hình trên phù h p v i nh ng m ng nh v i ít máy ch và khi có tr c tr c trên m t máy ch thì toàn m ng v n ho t ñ ng. H ñi u hành Netware 4. m i ñ i tư ng có các tính ch t và giá tr c a m i tính ch t. Gi i pháp này thích h p v i nh ng m ng l n.x cung c p d ch v n i ti ngï và ñ y ưu th c nh tranh này v i tên g i Netware Directory Services (NDS). 3. ngư i s d ng ch c n ñăng nh p vào m ng và ñư c các d ch v thư m c c p quy n truy c p ñ n tài nguyên m ng. máy nào cũng v a là ch Convert to pdf by tech24. Ngư i qu n tr m ng ch c n th c hi n công vi c c a mình t i m t tr m trên m ng m c dù các ñi m nút c a nó có th n m trên c th gi i. Print server. Cũng vì trong m ng LAN ch có ít máy ch . Qu n lý ñơn l t ng máy ch (Stand-alone Services) V i cách qu n lý này trong m ng LAN thưòng ch có m t vài máy ch . modem. Gi i pháp này có th ñư c dùng cho nh ng m ng l n. 1. 2. m i máy ch s qu n lý tài nguyên c a mình. Nhóm làm vi c d a trên nguyên t c m ng ngang hàng (peer-to-peer network).

vì domain ñi u khi n tài nguyên c a m t s máy ch .. Gi ng như m t workgroup. domain có th ñư c qu n tr b ng h n h p các bi n pháp qu n lý t p trung và ñ a phương. Nhưng workgroup cũng có ñi m là ñơn gi n. máy in. ði n hình cho lo i m ng này là Windws for Workgroups. Ngư i s d ngï có th cho phép các ngư i s d ng khác s d ng t p tin. Nh ng tài kho n ngư i dùng và nguyên t c an toàn có th ñư c nhìn th y khi thu c vào m t CSDL chung và ñư c t p trung. nhưng nó an toàn. Workgroup là nhóm logic các máy tính và các tài nguyên c a chúng n i v i nhau trên m ng mà các máy tính trong cùng m t nhóm có th cung c p tài nguyên cho nhau.. M i cá nhân ngư i s d ng qu n lý vi c chia s tài nguyên trên máy c a mình b ng cách xác ñ nh cái gì s ñư c chia s và ai s có quy n truy c p. Ngư i s d ng mu n chia s tài nguyên thư ng s d ng m t cách d hơn ñ chia s tài nguyên ch v i m t s h n ch ngư i s d ng khác. Qu n lý theo vùng (Domain) Domain mư n ý tư ng t thư m c và nhóm làm vi c. g m các nhóm ngư i s d ng tương t nhau. do ñó thích h p v i các m ng nh . nên có hai tr ng i ñ i v i các m ng l n như sau: ð i v i m ng l n.(server) v a là khách (client). phân tán. Ngoài ra. c a mình. Windows NT Workstation. Domain là m t t p h p các máy tính dùng chung m t nguyên t c b o m t và CSDL tài kho n ngư i dùng (ngư i s d ng account).. H có th dò tìm (browse) các tài nguyên c a domain gi ng như trong m t workgroup. M ng này ho t ñ ng ñơn gi n: sau khi logon vào.vn . Tuy nhiên Workgroup d a trên cơ s m ng ngang hàng (peer-to-peer). ði u này rõ ràng r t phi n ph c và có th không th làm ñư c ñ i v i m t m ng r t l n.. 4. b o m t hơn. mang tính c c b . và ñ n lư t mình có th s d ng các tài nguyên ñư c các ngư i s d ng khác chia s trên m ng. Các máy ch trong m t domain cung c p d ch v cho các ngư i s d ng. ti n l i và chia s tài nguyên hi u qu . modem. ngư i s d ng có th duy t (browse) ñ tìm các tài nguyên có saün trên m ng. có quá nhi u tài nguyên có saün trên m ng làm cho các ngư i s d ng khó xác ñ nh chúng ñ khai thác. Gi ng như m t thư m c. Convert to pdf by tech24. M t ngư i s d ng khi logon vào domain thì có th truy c p ñ n t t c tài nguyên thu c domain mà h ñư c c p quy n truy c p. M i máy tính trong m t workgroup duy trì chính sách b o m t và CSDL qu n lý tài kho n b o m t SAM (Security Account Manager) riêng m i máy. Do ñó qu n tr workgroup bao g m vi c qu n tr CSDL tài kho n b o m t trên m i máy tính m t cách riêng l . LANtastic. Ngư i s d ng ñư c c p quy n logon vào domain ch không ph i vào t ng máy ch riêng l . LAN Manager. Window 95. m t domain t ch c tài nguyên c a m t vài máy ch vào m t cơ c u qu n tr . nên vi c qu n lý các tài kho n c a ngư i s d ng ñư c t p trung và do ñó tr nên d dàng hơn là ph i qu n lý m t m ng v i nhi u máy ch ñ c l p.

ð xây d ng m ng d a trên domain, ta ph i có ít nh t m t máy Windows NT Server trên m ng. M t máy tính Windows NT có th thu c vào m t workgroup ho c m t domain, nhưng không th ñ ng th i thu c c hai. Mô hình domain ñư c thi t l p cho các m ng l n v i kh năng k t n i các m ng toàn xí nghi p hay liên k t các k t n i m ng v i các m ng khác và nh ng công c c n thi t ñ ñi u hành. Vi c nhóm nh ng ngư i s d ng m ng và tài nguyên trên m ng thành domain có l i ích sau: Mã s c a ngư i s d ng ñư c qu n lý t p trung li u c a máy ch , do v y qu n lý ch t ch hơn. m t nơi trong m t cơ s d

Các ngu n tài nguyên c c b ñư c nhóm vào trong m t domain nên d khai thác hơn. Qu n lý theo Workgroup và domain là hai mô hình mà Windows NT l a ch n. S khác nhau căn b n gi a Workgroup và domain là trong m t domain ph i có ít nh t m t máy ch (máy ch ) và tài nguyên ngư i s d ng ph i ñư c qu n lý b i máy ch ñó. II. H th ng qu n lý trên H ñi u hành m ng Windows NT Server Windows NT cung c p nh ng ch c năng tuân theo chu n C2 (chu n v an toàn qu c t ) trong ñó Windows NT ñ m b o tránh ñư c nh ng ngư i không ñư c phép vào trong h th ng ho c thâm nh p vào các file và chương trình trên ñĩa c ng. Ngư i ta không th thâm nh p vào ñư c n u không có m t kh u ñúng. và qua ñó ñã b o v ñư c các file. Windows NT cung c p công c ñ xây d ng các l p quy n dành cho nhi u nhi m v khác nhau nh m xây d ng h th ng an toàn m t cách m m d o. Nhi u ngư i s d ng có th có quy n vào m t máy ch Windows NT. M t tài kho n c a ngư i s d ng trên máy bao g m tên, m t kh u và nhi u tính ch t ñư c cho b i ngư i qu n tr m ng. Ngư i s d ng có th che các thư m c hay file c a mình t nh ng ngư i khác và cài ñ t các thông s c a File manager, Programe Manager, Control Panel m t cách phù h p. Khi ngư i dùng thâm nh p vào h th ng thì t ñ ng kh i ñ ng m i thông s ñã ñư c lưu tr t trư c. N u ngư i s d ng có quy n cao hơn thì h có th chia s ho c ng ng các tài nguyên ñang dùng chung trên m ng như máy in hay file ho c h có th thay ñ i quy n c a nh ng ngư i dùng m ng khác khi thâm nh p vào m ng. 1. Mô hình Workgroup (nhóm) c a m ng Windows NT M i ngư i truy c p vào m ng Windows NT t ch c theo mô hình Workgroup c n ph i ñăng ký: Tên vào m ng M t kh u vào m ng D a vào tên và m t kh u ñã cho, Windows NT cung c p cho ngư i m t s g i là mã s c a ngư i s d ng (user account). Mã s này ñư c lưu d trong cơ s d li u là h th ng
Convert to pdf by tech24.vn

qu n tr tài nguyên (SAM - Security Account Manager database). H th ng qu n tr tài nguyên dùng ñ ñ m b o an toàn v tài nguyên trên m ng. Ngư i vào m ng mu n truy nh p vào tài nguyên ph i qua s ki m duy t c a h th ng qu n tr tài nguyên. Trong mô hình Workgroup m i máy tr m có m t ngu n tài nguyên tương ng v i m t h th ng qu n tr tài nguyên b o v nó. Chú ý: M i ngư i khai thác m ng ph i nh nhi u mã s , vì ng v i m i máy tr m có m t h th ng qu n tr tài nguyên riêng c a nó. 2. Mô hình vùng (Domain) Domain là m t khái ni m r t cơ b n trong Windows NT server, nó là h t nhân ñ t ch c các m ng có quy mô l n. M i ngư i tham gia trong Domain c n ph i ñăng ký thông tin sau: Tên Domain Tên ngư i s d ng M t kh u Các thông tin này ñư c lưu máy ch dư i d ng m t mã s , g i là tài kho n ngư i s d ng (user account) và các mã s cũa ngư i s d ng trong m t domain ñư c t ch c thành m t cơ s d li u trên máy ch . Khi ngư i s d ng mu n truy nh p vào m t Domain ngư i ñó ph i ch n tên Domain trong h p tho i trên máy tr m. Máy tr m s chuy n các thông tin v h th ng qu n tr tài nguyên (SAM - Security Account Manager database) c a Domain ñ ki m tra. Khi ñó h th ng qu n tr tài nguyên trên máy ch s ki m tra các thông tin này, n u k t qu ki m tra là ñúng, ngư i khai thác m i ñư c quy n truy nh p vào tài nguyên c a Domain. M t máy Windows NT mà không tham gia vào m t Domain có như c ñi m sau: Máy tr m ch có th cung c p các mã s ñư c t o ra trên nó. N u máy này b hư h ng thì nh ng ngư i khai thác m ng không th truy nh p b ng mã s c a h . N u máy này n m trong m t Domain nào ñó thì các mã s này còn ñư c lưu trong SAM c a m t Domain trên máy Máy ch . Qua máy tr m không tham gia vào Domain, ngư i khai thác m ng không th truy nh p vào tài nguyên c a Domain, m c dù mã s c a c a ngư i này có trong SAM c a Domain Trong m t Domain thư ng có các lo i máy th c hi n nh ng công vi c sau: Primary domain Controller (PDC), bao gi cũng ph i có ñ qu n tr h ngư i s d ng và các tài kho n trong Domain (h th ng này g i là cơ s SAM - Security Account Manager c a Domain). SAM trên máy ch ñư như h th ng ki m soát Domain. Trong m t Domain ch có duy nh t m th ng các d li u c thi t k t PDC.

Convert to pdf by tech24.vn

Ngoài ra h th ng còn có m t hay nhi u máy làm Backup Domain Controller (BDC). Các BDC có th dùng thay th cho máy PDC trong trư ng h p c n thi t, ch ng h n máy PDC b hư Ngư i qu n tr Domain ch c n t o tài kho n ngư i s d ng (user account) ch m t l n trên máy Primary Domain Controller, thông tin ñư c t d ng copy ñ n các máy Backup Domain Controller. 3. Mô hình quan h gi a các Domain trong m ng Windows NT Trong m t m ng có th có nhi u Domain nhưng m t máy tính Windows NT là thành viên c a ch m t domain t i m i th i ñi m. Tuy nhiên, có m t vài trư ng h p ñôi khi chúng ta c n truy c p tài nguyên trong nh ng domain khác, ñ là ñư c ñi u này h ñi u hành Windows NT server cho phép gi a các Domain có th t n t i m t quan h g i là quan h tin c y (trust relationship). Chúng ta có th s d ng quan h tin c y gi a các Domain cho phép ngư i dùng trên m t Domain truy c p tài nguyên trong Domain khác. Hai Domain A, B g i là quan h tin c y (trust relationship) mà trong ñó Domain A tin c y Domain B n u gi a chúng có m t m i liên k t sao cho ngư i khai thác m ng c a Domain B có th truy nh p vào Domain A t m t máy tr m trong Domain B. T góc ñ c a ngư i qu n tr m ng m c ñích c a vi c thi t l p quan h tin c y gi a các Domain là làm cho vi c qu n lý m ng tr lên ñơn gi n hơn b ng cách k t h p các Domain vào m t ñơn v qu n lý. Trong quan h tin c y các Domain ñư c chia ra như sau: Domain ñư c tin c y (trusted domain) Domain tin c y (trusting domain) M t Domain là lo i này ho c lo i kia thông thư ng ph thu c vào nó ch a mã s c a ngư i s d ng (ngư i s d ng account) hay ch ch a tài nguyên (resource) Domain tin c y (trusting domain) là Domain ch a tài nguyên. Domain ñư c tin c y (trusted domain) là Domain ch a mã s ngư i s d ng. Khi ngư i s d ng truy nh p t m t máy tr m trong Domain tin c y (trusting domain) vào Domain ñư c tin c y (trusted domain) thì quá trình ki m soát di n ra như sau: Ngư i s d ng ph i cho mã s (mã s này ng v i tên, m t kh u, tên domain c n truy nh p) Mã s ñư c chuy n v máy ch c a Domain tin c y. Máy ch c a Domain tin c y chuy n mã s này sang Domain ñư c tin c y. K t qu ki m tra c a máy ch trong Domain ñư c tin c y di n ra theo quá trình ngư c l i. ñây chúng ta chú ý:
Convert to pdf by tech24.vn

5. Quy n có th ñư c gán cho nhóm toàn c c cho các tài nguyên trên m t máy NT Server hay NT Workstation trong vùng. Có th qu n tr nhi u Domain t m t v trí t p trung. Khi m t ngư i s d ng b lo i ra kh i nhóm. thì t ñ ng b m t các quy n ñã ñư c c p khi còn trong nhóm. ho c h y ñi trên m i thành viên c a nhóm. Các ti n l i c a nhóm như sau: Quy n có th ñư c gán cho. ñi u hành m ng Windows NT. chúng ta có th s d ng m t tài kho n ñ truy xu t ñ n nhi u tài nguyên c a nhi u Domain. Thông qua vi c thi t l p m i quan h tin tư ng. Nhóm (group) trong Windows NT Trong m ng Windows NT khái ni m nhóm (group) là m t trong nh ng khái ni m quan tr ng ñ i v i công vi c qu n lý.Vi c liên k t gi a các Domain không có tính b c c u. Ph m vi c a nhóm toàn c c là toàn b vùng trên ñó user dư c xác ñ nh. và th y ñư c t b t kỳ máy tính NT nào trong vùng ñó. Convert to pdf by tech24. Các quy n ñã ñư c gán cho nhóm s t ñ ng gán cho các ngư i s d ng là thành viên c a nhóm. Trong m ng Windows NT ngư i ta phân bi t phân bi t hai lo i nhóm là nhóm toàn c c (global group) và nhóm c c b (local group). H ngư c l i v i ngư i dùng c c b (local user) là ngư i có ph m vi gi i h n trong máy tính mà h ñư c xác ñ nh. M i nhóm ñư c ñăng ký b i m t tài kho n (group account) và có các thành viên c a nó. Nhóm làm cho vi c khai thác tài nguyên ñư c d dàng thu n l i và ñơn gi n hóa vi c qu n tr . Thành viên c a nhóm là các ngư i dùng c p vùng (domain user).1: Mô hình tin c y c a các Domain trong m ng Windows NT 4. Hình 11. Thành viên c a nhóm toàn c c ñư c phép chuy n ra ngoài (export) m t Domain khác.vn . Nhóm toàn c c (global group) Nhóm toàn c c còn ñư c g i là nhóm vùng (domain group).

a. Nhóm c c b (local group) Nhóm c c b . ho c nh ng ngư i dùng t Domain ñư c tin c y. m t nhóm c c b có th ch a các tài kho n ngư i dùng c p vùng (domain user account) và các nhóm toàn c c trong Domain ñó. Nhóm toàn c c có nh ng ñ c trưng sau: Thành viên c a nhóm ph i là các ngư i s d ng c a domain (domain user account). trái l i. và không th làm vi c rên b t kỳ máy Windows NT nào khác. và ñư c sao lưu ñ n các BDC (Backup Domain Controller) trong Domain ñó. Nó không th ch a các nhóm c c b và nhóm toàn c c khác. N u Windows NT computer không n i v i m ng thì các thành viên trong local group có th ñư c gán quy n ñ truy xu t ñ n tài nguyên trên máy tính mà trong ñó các thành viên ñư c t o ra còn n u Windows NT computer n i vào m ng thì ñ ti n l i cho vi c phân quy n thì ngư i qu n tr m ng có th ñưa global group và domain user vào trong local group .vn . ñư c gán quy n cho ngu n tài nguyên trên máy NT mà nó ñư c xác ñ nh. Các thành viên c a nhóm toàn c c có th s d ng ngu n tài nguyên trong vùng b t kỳ mà nhóm toàn c c có quy n.Các tài kho n nhóm toàn c c ñư c lưu PDC (Primary DomainController) c a Domain. nơi máy tính NT là thành viên. Nhóm toàn c c ch ch a mã s c a ngư i s d ng trong Domain c a nó. Nhóm toàn c c có th ñư c gán quy n ñ n các tài nguyên trong vùng khác v i vùng chúng ñư c xác ñ nh khi quan h tin c y (trust relationship) gi a các vùng có hi u l c. Convert to pdf by tech24. thì ñ ti n cho vi c gán quy n. Nhóm toàn c c có th ñư c gán quy n cho tài nguyên b t kỳ trong vùng mà chúng ñư c xác ñ nh. N u máy NT là m t ph n c a vùng. Các ngư i dùng c p vùng (domain user) có th ñư c gán quy n truy c p ñ n tài nguyên b t kỳ trong Domain ñó. M t nhóm c c b trong m t tr m làm vi c ch có th ñư c dùng trên máy tính trên ñó nhóm ñư c t o ra. 6. Nhóm c c b tr m làm vi c (Workstation local group): Nhóm c c b tr m làm vi c hi n di n trên Windows NT Workstation trên ñó chúng ñư c t o ra. M t ngư i dùng c c b ñư c t o ra b ng công c User Manager c a Windows NT Workstation (khác v i công c User Manager for Domains trên Windows NT Server) có th có quan h thành viên ch trong nhóm c c b c a tr m làm vi c ñó. Chúng ñư c ch a trong d li u SAM lưu tr trên Windows NT Workstation. Có hai lo i nhóm c c b : nhóm c c b tr m làm vi c (workstation local group) và nhóm c c b vùng (domain local group). M t m ng làm vi c theo cơ ch vùng bao g m c Windows NT Server và Windows NT Workstation vi c hi u rõ s khác nhau gi a hai lo i nhóm c c b là r t quan tr ng.

th m chí c các máy ch . Các tài kho n ngư i dùng trong vùng (domain user account) và tài kho n nhóm trong vùng (domain group acconunt) có th ñư c xây d ng và có các quy n truy c p tài nguyên ñư c gán trên các nhóm và ngư i dùng riêng r và có m t ph m vi bao g m t t c các máy vi tính trong vùng. khai thác tài nguyên theo c mô hình workgroup và mô hình domain. Các tái kho n ngư i dùng c p vùng (domain user account) và các nhóm toàn c c t vùng trong ñó h ñư c xác ñ nh. Mô hình ñơn nói chung tương t như mô hình workgroup. Nhóm c c b vùng (Domain local group): Nhóm c c b vùng ho t ñ ng trên Windows NT Server m c vùng. mà không dùng ñ truy c p ngu n tài nguyên trên máy tính Windows NT Workstation trong vùng này. Lo i mô hình này không có các quan h y quy n vì ch có m t domain duy nh t. Dư i ñây là 4 mô hình t ch c c a nó: Mô hình domain ñơn (single domain) Mô hình domain chính (master domain) Mô hình multiple master domain Mô hình complete truts 1. và ñư c t o ra b ng User Manager for Domains (trên Windows NT Server). Mô hình Domain ñơn (single domain) Mô hình domain ñơn là mô hình trong m ng ch có m t domain. Mô hình này thích h p cho m ng ít ngư i khai thác.Nhóm c c b tr m làm vi c có th ch a: Các tài kho n ngư i dùng c c b t tr m làm vi c trên ñó nó ñư c xác ñ nh. các nhóm c c b vùng có th dùng ñ truy c p ngu n tài nguyên trên máy tính Windows NT Server trong vùng ñó.vn . Do ñó. Các tái kho n ngư i dùng c p vùng (domain user account) và các nhóm toàn c c t các vùngï ñư c y quy n. domain này cũng ch a CSDL SAM cho toàn b m ng và vi c qu n tr m ng có th th c hi n t m t v trí trung tâm. Nhóm c c b vùng không th ñư c gán quy n trên b ñi u khi n không có c p vùng. c n qu n lý t p trung. b. Các nhóm c c b vùng ch có th hi n h u trên máy Windows NT Server t o ra nó. III. Convert to pdf by tech24. Các mô hình Domain trong m ng Windows NT Windows NT máy ch cung c p 4 ki u t ch c domain g i t t là các mô hình domain (domain models). trong mô hình này ngư i s d ng có th xem xét.

Mô hình Domain chính (Master domain) Mô hình Domain chính có th ñư c s d ng cho các cơ quan khi h mu n t ch c m ng thành nhi u Domain tài nguyên (Resource domain) nhưng v n có nh ng ti n l i trong vi c qu n lý t p trung. M t Domain ch (master domain) ñư c s d ng ñ h tr vi c qu n tr t p trung mà trong ñó t t c mã s c a ngư i s d ng và mã s các nhóm toàn c c (global group) trên m ng ñư c lưu gi . Hình 11. Mô hình này thích h p cho m ng có s ngư i dùng không quá l n. trong ñó có 1 Domain là Domain chính (premery domain). 2. Trong mô hình này t t c các khác Domain ñ u tin c y v i Domain chính. chúng ta s ti n t ch c và qu n lý m t lư ng tài nguyên l n. 3.vn . Mô hình nhi u Domain chính (muliple master domain) Convert to pdf by tech24.Trong mô hình Domain ñơn v n ñ an toàn d li u. Mô hình Domain chính là mô hình qu n lý t p trung vì v y chi n lư c phát tri n m ng c n d a vào các nhóm c c b và các nhóm toàn c c. ð c ñi m c a mô hình domain chính : Mô hình Master Domain là mô hình có nhi u Domain. nhưng c n ph i phân chia thành các ñơn v nh hơn nhưng vi c qu n lý ñư c ti n hành t p trung. Mô hình này không nh ng qu n lý t p trung các mã s c a ngư i s d ng mà còn cung c p các d ch v như cài ñ t ph n m m.2: Mô hình Domain chính Trong mô hình này mã s c a ngư i s d ng qu n lý t p trung và các nhóm toàn c c ch c n xác ñ nh m t l n trong Domain chính. Trong mô hình này t t c mã s c a ngư i khai thác m ng và mã s c a các nhóm toàn c c (global group) ñ u ch a trên server trên Domain chính. B ng cách phân chia tài nguyên m ng vào nhi u Domain. Tuy nhiên mô hình này có như c ñi m có th gây ùn t c n u có quá nhi u nhóm và nhi u ngư i dùng và các nhóm c c b c n ph i xác ñ nh trong m i Domain mà chúng ñư c s d ng. sao chép backup cho t t c các máy ch trên m ng. Tài nguyên ñư c nhóm logic thành các ñơn v nh hơn ñ có th qu n lý b i t ng Domain. qu n lý h th ng ñư c xem xét m t cách t t hơn so v i Workgroup.

ngư i s d ng có th truy nh p vào b t kỳ Domain nào trên m ng t m t máy tr m nào ñó. Tuy nhiên các nhóm c c b và toàn c c ph i xác ñ nh nhi u l n và mã s c a ngư i s d ng ph i ch a nhi u Domain chính .vn .Mô hình nhi u Domain chính (muliple master domain) có th ñư c s d ng cho các t ch c có nhi u khu v c và m i khu v c có nhi u b ph n. ði u này cho phép m i Domain chính có th qu n lý các domain chính khác. chúng ta có nhi u thu n l i trong vi c t ch c qu n lý m t s lư ng l n các tài nguyên trong các ñơn v phù h p. Các Domain không ph i là chính không có mã s c a ngư i s d ng mà ch cung c p tài nguyên trên m ng. Trên mô hình này t n t i các quan h sau: M i Domain chính quan h tin c y hai chi u v i các domain chính khác. Convert to pdf by tech24. Chúng ta xây d ng m t Domain ch (master domain) cho m i khu v c và chia các tài nguyên trong m i khu v c thành nhi u Domain tài nguyên (resoure domain) riêng bi t. Mô hình tin c y hoàn toàn (complete trust) Mô hình tin c y hoàn toàn là mô hình mà trong ñó m i Domain là quan h tin c y 2 chi u v i các Domain khác. M i b ph n trong ñơn v có th ki m soát ñư c mã s c a ngư i s d ng cũng như tài nguyên c a b ph n mình trong ñó tài nguyên và mã s ngư i s d ng ñư c nhóm thành m t Domain. B ng cách phân chia tài nguyên m ng thành nhi u Domain. Nh ñi u này m i mã s c a ngư i s d ng s ñư c s d ng trên t t c các Domain chính và có ñư c quy n truy nh p vào tài nguyên trong các tài nguyên trên các Domain khác c a m ng. Mô hình này có th áp d ng v i qui mô m ng tùy ý và phù h p cho các cơ quan không có nhóm qu n tr t p trung. Trong nhi u m ng ki u như v y.3: Mô hình nhi u Domain chính 4. V i mô hình này. Mô hình nhi u Domain chính có ưu ñi m ñ i v i m ng nhi u ngư i dùng trong ñó các tài nguyên ñư c nhóm m t cách logic theo công vi c. nó cho phép không h n ch s ngư i khai thác m ng và s nhóm. b ph n ñi u hành riêng bi t cho m i khu v c mu n qu n lý t p trung các tài nguyên m ng trong khu v c. Hình 11. Các Domain không ph i là chính tin c y ñ i v i t t c các Domain chính.

Convert to pdf by tech24.ñ c bi t quan h y quy n hai chi u. Nói cách khác chi phí qu n lý m ng có th tăng b t thình lình khi kích thư c m ng tăng. s quan h y quy n và chi phí qu n lý quan h cũng tăng. Mô hình vùng Domain chính duy nh t theo Microsoft thích h p cho các m ng ít hơn 40. Ngư i dùng ph i c n tr ng v k h c a quan h y quy n . N u không c n th n trong vi c gán các quan h y quy n và không có k ho ch ñúng ñ n.000 ngư i dùng và nhóm.Hình 11.4: Mô hình nhi u Mô hình tin c y hoàn toàn IV. Domain NT ñơn ñi u theo nghĩa là không có cách nào di n t quan h phân c p ho c nhóm tài nguyên trong m t vùng ñơn. logic ho c n n t ng sơ ñ t ch c. tài nguyên s h u. ngư i s d ng có th k t thúc b ng m t mô hình y quy n tr n v n. nhưng ñây là quan h s d ng và không thích h p cho vi c t ch c m ng d a trên ph m vi ñ a lý.vn . Các m t h n ch c a nh ng mô hình Domain Mô hình vùng có m t s k h v c u trúc. v i t t c nh ng h n ch c a mô hình ñi kèm. Ngoài ra có m t nguy cơ th c s s x y ra là ngư i cài ñ t m ng có th cài ñ t m t m ng ho t ñ ng t t trong th i gian ng n còn khi m ng ho t ñ ng dài h n này s ù n y sinh v n ñ v m t chính sách là ai y quy n cho ai. Nh ng h n ch v domain ñư c th o lu n ñây nh m m c ñích giúp b n thi t k m ng chính xác và hoàn h o. Khi s ngư i dùng và nhóm tăng lên. Ngư i dùng có th s d ng nh ng quy n ñư c y thác th hi n các quan h gi a nh ng vùng.

s d ng m ng Windows NT I. thi t l p m ng và ñ m b o nó ñư c ho t ñ ng t t. DEC?s Alpha AXP). Yêu c u v ph n c ng cho vi c cài ñ t windows NT Thi t b ph n c ng Processor Yêu c u Intel 486. Pentium Pro.Chương 12 Cài ñ t. nh ng h th ng ch y trên RISC (Ex: MIPS R4x00.vn .44Mb ñ cài các chương trình kh i ñ ng c n thi t và trong quá trình cài ñ t các ñĩa m m trên s ñư c s d ng. Khi cài chúng ta có th s d ng ph n m m trên ñĩa CD ROM (n u máy c a chúng ta là PC thì chúng ta s d ng thư m c I386) ho c chúng ta chép thư m c I386 lên ñĩa c ng trư c khi cài ñ t. Windows NT h tr lên ñ n 4 CPU Mode Symmetriccal Multi-Processing VGA hay nh ng thiêt b có ñ phân gi i cao hơn T i thi u ph i có 110 MB Hard Disk còn tr ng trong su t quá trình cài ñ t 31/2 inch hay 51/4 inch CD-ROM drive hay ñĩa CD-ROM mà ta có th truy xu t ñư c thông qua ñư ng m ng M t hay nhi u card m ng. Cài ñ t h ñi u hành m ng Windows NT server Trư c khi cài ñ t m ng Windows NT thì cũng gi ng như cài các h ñi u hành khác chúng ta ph i c m card m ng vào máy. N u ta không mu n thì th c hi n l nh "WINNT /B" và ph i ch ñư ng d n c a chương trình ngu n như d:\I386. card m ng không có cũng ñư c nhưng ch c năng m ng s không có NT khuy n cáo ít nh t ph i có 16 MB Ram cho c hai h th ng ch y trên Intel và RISC Display device Hard disk Floppy disk CD-ROM Network adapter Memory Convert to pdf by tech24. qu n tr . ð cài ñ t Windows NT ta và trong thư m c I386 và ch y l nh "WINNT" Chú ý trong trư ng h p này chương trình s yêu c u chu n b 3 ñĩa m m lo i 1. Pentium.

Vi c truy xu t t p tin (File ho c thư m c) ñư c qu n lý thông qua các quy n truy c p (right). N u giao d ch thành công. ngư c l i giao d ch s ñư c ph c h i. Thông thư ng chúng ta ph i khai báo các tài nguyên trư c khi chúng ñư c ngư i s d ng khai thác. t p tin ñó s truy xu t ñư c. qu n lý các tài nguyên ñó m t cách t t nh t Windows NT cung c p cho chúng ta m t cơ ch qu n lý và phương th c khai thác. Cơ ch an toàn c a File và thư m c trong Windows NT Quá trình truy c p t p tin (File ho c thư m c) trong Windows NT: Khi m t ngư i s d ng mu n truy c p m t t p tin thì t t c các thông tin v phương th c ph c h i giao d ch và ph c h i giao d ch khi b l i s ñư c ñăng ký b i Log File Server. Set Permission (P): ðư c phép thay ñ i quy n h n c a t p tin. ti n trình giao d ch s k t thúc. Execute (X): ðư c ch y t p tin. N u có l i trong quá trình giao d ch.vn . Delete.Chương 13 : Qu n lý và khai thác File. Write (W): ðư c phép ghi hay thay ñ i thu c tính. Trong ñó: Read (R): ðư c ñ c d li u. Delete (D): ðư c phép xóa t p tin. Không ph i ng u nhiên mà cái tên "File server" tr nên r t quen thu c v i nh ng ngư i dùng m ng gi ng như "Network server". Set Permission. Take Ownership. Nh ng Quy n ñó là Read. Write. Ngoài ra ngư i s d ng cũng ñư c cung c p quy n s d ng m t cách phù h p. I. thư m c trong m ng Windows NT Trong s các tài nguyên c a m ng chia s cho ngư i s d ng thông tin lưu tr trên ñĩa c ng c a các máy ch là tài nguyên quan tr ng nh t. các thu c tính. B ng tóm t t các m c cho phép Permission No Access Read X X R X W D P O Convert to pdf by tech24. Execute. quy n ñó s quy t ñ nh ai có th truy xu t và truy xu t ñ n t p tin ñó v i m c ñ gi i h n nào. Take Ownership (O): ðư c ñ t quy n ch s h u c a t p tin. ch quy n c a t p tin. Tuy nhiên ñ làm sao có th s d ng.

Khi m t ngư i qu n tr m ng ñ nh d ng m t partition trong Windows NT. P. Special Access ñư c t o b i ngư i qu n tr cho b t c vi c ch n ñ t s k t h p c a R. FullControl. Nh ng ngư i có quy n h n Full Control. ngư i qu n tr nên c p quy n h n Full Control cho nhóm Administrators t i partition g c. P. ñây quy n truy c p ñư c gán cho ngư i s d ng và nhóm ngư i s d ng do v y quy n truy c p c a m t ngư i s d ng ñư c tính b i quy n h n ngư i ñó và các nhóm mà ngư i ñó là thành viên. Tùy thu c trên yêu c u b o m t cho các t p ngư i qu n lý s cân nh c vi c xóa b nhóm Everyone trong danh sách các quy n h n sau khi ñ nh d ng hay h n ch nhóm Everyone v i quy n Read. Có 5 m c truy c p ñư c ñ nh nghĩa trư c liên quan ñ n vi c truy xu t t p tin (File và thư m c) là: No Access. n u m t nhóm quy n h n c a ngư i dùng là No Access. Khi ngư i dùng ñó truy xu t tài nguyên. D. Change.Change Full Control Special Access X X ? X X ? X X ? X X ? X ? X ? ð ñ m b o an toàn khi truy xu t ñ n t p tin (File và thư m c)ä. N u nh ng quy n h n ñã yêu c u ñư c li t kê không rõ ràng trong danh sách các quy n h n. Quy n s h u c a các t p tin: Ngư i t o ra t p tin ñó có th cho các nhóm khác hay ngư i dùng khác kh năng làm quy n s h u. Nh ng ch nhân c a t p tin có quy n ñi u khi n c a t p tin ñó và có th luôn luôn thay ñ i các quy n h n. ði u này có nghĩa không h n ch truy xu t c a t t c ngư i dùng. N u m t trong nh ng quy n là No Access thì quy n h n chung là No Access.vn . Special Access. O thì h có quy n thay ñ i vi c gán các quy n h n cho Special Access. M t ngư i s d ng thu c hai nhóm. h th ng s m c ñ nh có c p cho quy n Full Control t i partition ñó cho nhóm Everyone. Read. N u thành viên c a nhóm Administrator có quy n s h u m t t p tin thì nhóm nh ng Aministrator tr thành ch nhân. yêu c u truy xu t này là không ch p nh n. Trong File Manager. Administrator luôn có kh năng làm quy n s h u c a các t p tin. sau khi xu t hi n h p tho i Convert to pdf by tech24. các quy n h n c a ngư i dùng ñư c tính theo l i sau: Nh ng quy n h n c a ngươì dùng và các nhóm trùng nhau. nó luôn ñư c li t kê ñ u tiên trong danh sách Access Control List. O. N u s h n ch này là c n thi t. chúng ta có th gán nhi u m c truy c p (permission) khác nhau ñ n các t p tin thông qua các quy n ñư c gán trên t p tin. N u ngư i dùng không ph i là thành viên c a nhóm Administrator có quy n s h u thì ch ngư i dùng ñó là ch nhân. W. X. dư i Security Menu.

ð có quy n s h u m t t p tin chúng ta c n m t trong nh ng ñi u ki n sau: Có quy n Full Control. Chia s Thư m c trên m ng Không có m t ngư i s d ng nào có th truy xu t các File hay thư m c trên m ng b ng cách ñăng nh p vào m ng khi không có m t thư m c nào ñư c chia se. ð nâng cao kh năng an toàn cho vi c chia s . Hidden: Các File và các thư m c có thu c tính này thư ng không xu t hi n trong các danh sách thư m c.Owner. Thông s này ch ñư c s d ng trên các partition lo i NTFS. Compress: Ch ñ nh r ng các File hay các thư m c ñã ñư c nén hay nên ñư c nén. thì chúng ta s chia s t t c các File và các Thư m c con. II. Lưu ý: Vi c gán thu c tính nén cho các File hay thư m c mà ta mu n Windows NT nén s x y ra trong ch ñ ng m (background).vn . III. chúng ta l a ch n t p tin. cho phép l p quy n s h u n u ñư c c p quy n ñó. Tuy nhiên vi c nén File thư ng x y ra thư ng xuyên như là các File d li u quá l n mà có nhi u ngư i dùng chia s . Thu c tính này ít khi ñư c s a ñ i b i ngư i qu n tr m ng hay b i các User. Vi c nén này làm gi m vùng không gian ñiã mà File chi m ch . Vi c chia s này s làm vi c v i b ng FAT và NTFS file system. Read Only: Các File và các thư m c có thu c tính này s không th b xóa hay s a ñ i. Có m t vài thao tác ch u vi c x lý ch m vì các File nén ph i ñư c gi i nén trư c khi s d ng. Khi chúng ta chia s m t thư m c. chúng ta c n ph i gán các m c truy c p cho File và Thư m c. Các thu c tính c a File và thư m c Archive: Thu c tính này ñư c gán b i h ñi u hành ch ñ nh r ng m t File ñã ñư c s a ñ i t khi nó ñư c Backup. System: Các File thư ng ñư c cho thu c tính này b i h ñi u hành hay b i chương trình OS setup. Thu c tính lưu tr này có th ch ñ nh các File ñã ñư c thay ñ i khi th c thi vi c Backup. Có nh ng quy n Special Access bao g m Take Ownership. Các ph n m m Backup thư ng xóa thu c tính lưu tr ñó. N u c n thi t ph i h n ch vi c truy xu t t i m t ph n c a cây thư m c. Là thành viên c a nhóm Administrator. ch nhân hi n th i và nh n nút Take Ownership. Ngoài ra các File h th ng và các thư m c còn có c hai thu c tính ch ñ c và n. chúng ta ph i Convert to pdf by tech24.

ð chia s m t thư m c ta ph i th c hi n các bư c sau: Right-click lên Thư m c ñó trong Windows NT Explorer.s d ng vi c c p các quy n cho m t user hay m t nhóm ñ i v i các Thư m c và các File ñó. Click OK. Convert to pdf by tech24.vn . ðưa dòng ghi chú liên quan ñ n vi c chia s thư m c ñó vào h p Comment Thi t l p gi i h n s lư ng các user b ng cách g m t con s vào h p Allow N u mu n h n ch vi c truy xu t thì click Permissions button. ð chia s m t Thư m c. Hi n ra menu Click Properties trong Menu. ðưa m t tên c n chia s vào h p Share name. T t c các th t c chia s thư m c ñư c th c thi trong Windows NT Explorer. ta ph i Login như m t thành viên c a nhóm qu n tr m ng hay nhóm ñi u hành server. M c nhiên tên Thư m c ñư c ch n s hi n ra. Hi n ra h p ñ i tho i sau: Ch n Sharing tab hi n ra h p ñ i tho i sau: Ch n Shared As ñ kích ho t vi c chia s .

Convert to pdf by tech24. Hi n ra C a s The Access Through Share Permissions.Sau khi m t thư m c ñư c chia s Icon cho thư m c ñó có 1 bàn tay ch ñ nh r ng thư m c ñó ñã ñư c chia s . ta th c hi n các bư c sau: Right-click vào thư m c ñã ñư c chia s trong Windows NT Explorer. N u chúng ta mu n thêm m t chia s m i v i cùng m t thư m c ñã ñư c chia s (có th v i hai chia s có hai quy n truy c p khác nhau). Click button New Share ñ t o m t s chia s m i. Ch n button Add. Ch n Sharing tab ñ hi n các tính ch t c a thư m c ñó Click button Permissions trong sharing tab . hi n ra h p ñ i tho i sau M i l n t o m t s chia s chúng ta ph i ñưa m t tên m i cũng như nh ng l i chú thích vi c chia s ñó s cho ai s d ng.vn . hi n ra h p ñ i tho i Properties Click Sharing tab. Click Properties trong Menu rút g n. Click Properties trong menu rút g n. hi n ra c a s Add User and group. Thi t l p quy n truy c p cho m t ngư i s d ng hay m t nhóm ð thi t l p các quy n truy c p ñ i v i m t thư m c ñã ñư c chia s cho m t ngư i s d ng hay m t nhóm ta th c hi n: Right-click lên thư m c ñó trong Windows NT Explorer. IV.

N u thư m c ñó n m trong cùng thư m c ch a trình ng d ng. Trong m t vài trư ng h p. Khi c n thi t s h n ch vi c truy xu t t i thư m c ñó. Ch n quy n truy xu t trong h p Type of Access cho các tên ñã ch n . Convert to pdf by tech24.Ch n m t tên trong h p Names và click button Add. Click button OK. Khi chúng ta t o m t s chia s m i. ñây có m t vài chú ý: Các ngư i s d ng thư ng ch cóù quy n ñ c trong các thư m c ch a các chương trình ng d ng vì h không c n ph i s a ñ i các File. Thông thư ng các ngư i s d ng c n quy n Change trong b t kỳ thư m c nào ch a các Files d li u và ch trong các thư m c cá nhân c a ho là có ñ y ñ các quy n truy c pï. Gi s r ng chúng ta s gán giá tr m c nhiên này cho quy n truy c p c a thư m c và File. các chương trình ng d ng ñòi h i các user chia s m t thư m c cho các File t m th i. quy n truy c p m c nhiên cho nhóm Everyone là ñ y ñ (Full Control). K t qu là tên ñó ñư c ñưa vào h p Add Names. chúng ta có th cho phép user t o hay xóa các File trong thư m c ñó b ng vi c gán quy n Change.vn .

Click Properties Click Sharing tab.).F .. Convert to pdf by tech24. S d ng các thư m c m ng Mu n s d ng các thư m c m ng thì trư c h t thư m c ñó ñư c cho phép chia s .G . V.. Click button Permissions hi n ra c a s Access Through Share Permissions sau: Ch n 1 tên trong h p Name Ch n m t quy n khác trong h p Type of Access mà ta mu n gán.vn . Sau khi thư m c ñư c chia s ñã k t n i v i ký t ñiã m ng ngư i dùng có th truy c p thư m c ñư c chia s .H I.. các thư m c và file con c a nó như là nó ñang trên máy tính c a mình . Có th dùng Network Neighborhood ñ th c hi n công vi c trên như sau : Click ñúp trên Network Neighborhood ñ m trình duy t m ng. Thông qua vi c chia s m t thư m c cho m t user hay m t nhóm cũng góp ph n vào vi c b o ñ m an toàn cho m t thư m c không cho user khác hay nhóm khác truy xu t thư m c ñó.Ð s a ñ i các quy n truy c p ñ i v i m t thư m c ñã ñư c chia s ta th c hi n: Right-click lên thư m c ñư c chia s trong Windows NT Explorer. Click OK. chúng ta ph i liên k t thư m c m ng ñó v i tên m t ch cái tương ng như m t tên ñĩa m ng (E.

ñó là lo i k t n i ñư c ph c h i m i l n chú ta ñăng nh p vào m ng. ñiã m ng chúng N u th y c n. trong trư ng h p ñó hãy gõ tên ngư i dùng ñó vào trư ng Connect As.Duy t qua Network Neighborhood ñ tìm nơi mu n liên k t. d u này ch s b t ñ u c a tên UNC (tên UNC có d ng "\\computer_name\share_name[\sub_directory]". L nh NET USE dùng Universal Naming Convention (UNC) ñ truy c p các tài nguyên dùng chung. Kích ho t h p ki m tra Reconnect at Logon n u mu n liên k t lâu dài. L nh NET USE dùng b hư ng d n m ng (Network Redirector) trên máy tính NT ñ thi t l p s n i k t dùng ngu n tài nguyên chung. Ngoài ra ta có th dùng l nh NET USE ñ th c hi n các công vi c trên. ch n mu n liên k t v i thư m c chia s .xem c u trúc ph n dư i) ñ s a l i ñư ng d n t i tài nguyên ñư c chia s . Tên UNC b t ñ u b ng m t d u phân cách ñ t bi t \\. Convert to pdf by tech24. (Vi c này ch th c hi n khi s d ng Network Neighborhood.vn .) N u chúng ta không ñư c quy n ñ truy c p vào tài nguyên chia s trên nhưng trong cương v ngư i dùng khác thì chúng ta ñư c quy n truy c p. Click ph i vào thư m c ñã ñư c chia s mà chúng ta mu n truy c p và ch n Map Network Drive trong th c ñơn Options ta th y h p Map Network Drive hi n ra Trong trư ng Drive c a h p tho i Map Network Drive. ch n Path và gõ vào tên theo t ng quát UNC (Universal Naming Convention . Ch n OK ñ lưu các thông tin trên. NET USE ñư c dùng ñ û truy c p m t ngu n tài nguyên dùng chung.

Chúng ta có th xem ai dùng các file dùng chung khi ta ñang xem tr ng thái c a m t file dùng chung. File Manager s cung c p cho ta các thông tin b ng dùng ch n Properties trong th c ñơn File ð m c Total Opens Total Locks Open By For Locks File ID N i dung T ng s các user ñang làm vi c v i file ñó T ng s các khóa trên file Tên c a ngư i dùng ñã m file Lo i truy xu t mà ngư i dùng ñã m file M t s khóa mà ngư i dùng ñ t trên file Con s nh n di n c a file ñĩa Khi chúng ta dùng Windows Explorer ñ xem các tài nguyên chúng ta có thì các m ng xu t hi n và cho chúng ta khai thác.vn . Convert to pdf by tech24.

vn . nó là m t vùng lưu tr các công vi c in và có nhi m v ngăn ch n xung ñ t khi các user chi xu t ñ ng th i ra máy in. Các công vi c in ñư c th c hi n b i nh ng ngư i s d ng khác nhau có th c n nh ng m c ñ ưu tiên khác nhau và h th ng quan lý in c n có kh năng th c hi n ñi u này. Windows NT cho phép cài ñ t máy in t i b t c ñâu trên m ng. ð gi i quy t v n ñ n y sinh v i máy in trong m ng Windows NT ti n hành phân bi t gi a máy in v t lý g i là Printing device và m t th c th logic c a máy in g i là logic printer.Chương 14 : S d ng máy in trong m ng Windows NT Hi n nay máy in trên m ng cũng là m t tài nguyên vi c chia s c a m ng cho ngư i s d ng. Máy in logic ñư c s d ng ñ ki m soát các tác v sau ñây : Convert to pdf by tech24. Khi máy in r nh máy ch in s chuy n l n lư t các công vi c in ñang ñ ng ñ i trong hàng t i máy in. T i ñây máy ch in ph i có m t kh năng lưu tr d li u l n ñ có th lưu tr nhi u công vi c in m t lúc và c n ph i có kh năng ñáp ng nh ng yêu c u ña d ng c a các công vi c in. Cơ ch in trong m ng Windows NT Thông thư ng máy in m ng ñư c qu n lý thông qua m t máy ch mà trên ñó th c hi n nhi m v qu n lý các công vi c in. do v y m ng ph i có cơ ch s p x p công vi c sao cho máy in có th th c hi n m t cách l n lư t các công vi c in. ð gi i quy t nh ng v n ñ ñ t ra v i công vi c in trên m ng Windows NT s d ng k thu t g i là Spooling mà ch y u như sau: Khi ngư i s d ng quy t ñ nh th c hi n m t công vi c in thì công vi c in ñó không tr c ti p g i ra máy in mà nó ñư c ñ t trong m t file t i máy ch in. ñây vi c th c hi n gi ng như hàng ñ i r p hát. m i m t máy có cài ñ t Windows NT ñ u có th th c hi n nhi m v máy ch in. Tuy các máy in ñang ngày càng r ñi nhưng v i nhu c u v ch t lư ng ñang ngày m t cao thì vi c chia s các máy in ñ t ti n trên m ng v n ñang c n thi t. máy ch ñó thư ng ñư c g i là máy ch in (Print server) và ch y chương trình qu n lý in. I. Khi chia s m t máy in trên m ng (cho nhi u ngư i có th cùng s d ng) chúng ta c n ph i gi i quy t nh ng v n ñ sau : Máy in không làm ñư c 2 vi c m t lúc. Máy ch in duy trì các hàng ñ i ñ c t gi các công vi c in và ñưa chúng t i máy in ngay khi có th . Trong khi ñó ngư i s d ng có th làm ti p công vi c ngay khi công vi c in ñư c c t vào hàng ñ i. Nó có th qu n lý máy in g n tr c ti p vào nó hay m t máy in g n vào máy khác trên m ng. n u ph i nh n cùng m t lúc thì s có va ch m. Windows NT là m t h ñi u hành m ng mà b t kỳ máy tính Windows NT nào cũng có th cung c p các d ch v in n cho ngư i s d ng trong m ng.

T i ñây có 3 trư ng h p có th ñ i v i m i quan h gi a máy in logic và máy in v t lý M t máy in logic liên k t v i m t máy in v t lý.vn . Convert to pdf by tech24. Ngư i s d ng in ra spool thông qua vi c in ra máy in logic.1: Máy ch in và spool Máy ch in s liên k t các máy in logic v i máy in v t lý. h s d ng máy in logic như là máy in ñang ñư c g n là máy c a h nhưng th c s các d li u ñư c in ra máy in logic ñư c chuy n cho m ng và qua ñó ñ n máy ch in trư c khi ñư c ñưa ra máy in m ng. M t máy in logic liên k t v i nhi u máy in v t lý. Th t ưu tiên c a các tác v in. nó ph i ñ m b o các công vi c in ph i ñư c ñưa ñúng ñ n máy in v t lý.Công vi c in ñư c g i ñi ñâu. Nhi u máy in logic liên k t v i m t máy in v t lý. Hình 14. Công vi c in n g i ñi khi nào.

Vào menu Start. ta ph i cài ñ t máy in logic tương ng v i m t máy in th c t cho Server.Hình 14.vn .2: Liên k t gi a máy in Logic và máy in v t lý N u Server chưa cài ñ t máy in logic. ch n Printers. ch n Add Printer như: H p sau ñó h p h i tho i Add printer winzar hi n ra Convert to pdf by tech24. ch n Settings.

Ch n tên hãng s n xu t và lo i máy in ta ñang dùng.Ch n My Computer n u máy in c a chúng ta không có card m ng và ñư c n i tr c ti p vào Server. ch n c ng n i v i máy in (thư ng là LPT1). ch n Next. chúng ta s th y xu t hi n thêm bi u tư ng máy in mà v a ñư c cài ñ t trong khung máy in.vn . Ch n Next. Chúng ta ph i cho phép dùng chung máy in nàyb ng cách l a ch n máy in ñó Trong khung Printers Ta nh p chu t ph i vào tên máy in ñó. ta ph i tr l i thêm vài câu h i ph như ta có mu n in trang test không? Có mu n ñ t máy in này là ng m ñ nh không? Sau khi cài ñ t. ch n Sharing như hình sau: Convert to pdf by tech24. Ch n Network printer server n u máy in c a chúng ta n i tr c ti p vào m ng.

Khung Printer properties hi n ra cho chúng ta nh p các thông s như: tên máy in logic (Share namem).vn . ð máy tr m có th in ñư c qua Server. N u trên Server cài ñ t nhi u lo i máy in v i nhi u ch ñ khác nhau. ta s th y dư i bi u tư ng máy in có bàn tay ñ ch ng t máy in này ñã ñư c phép dùng chung. ta có th ch n máy in ng m ñ nh b ng cách ñánh d u vào m c Set As Default. lúc này. khung Shared Printers s hi n ra danh sách các máy in ñã cài trên Server. chúng ta ch n tên máy in c n n i r i b m OK. Convert to pdf by tech24. Cu i cùng ch n OK. mà chúng ta mu n khi ph c v m ng. các tính ch t khác như v an toàn. n u chưa cài ñ t chúng ta ph i cài máy in như sau: nh p ñúp vào tên Server có n i v i máy in.

Power Users (NT Worstation). Full control: toàn quy n ñi u khi n. ph c h i. II. Qu n lý thu c tính máy in (Permissions): quy n qu n lý máy in bao g m 4 quy n sau: No access: không ñư c phép truy c p. Thoát ra kh i Print Manager và chúng ta có th in qua máy in m ng trên b t c m t ph n m m nào trên Windows như Winword. B o m t c a máy in Windows NT có các m c ñ b o m t trong in n như sau: Quy n s h u máy in (Ownership) : ngư i s d ng t o ra m t máy in chính là ngư i ch s h u máy in ñó và có toàn quy n trên t t c các thu c tính c a máy in logic. t ng h p l i. Server Operator (NT Server). Thay ñ i thu c tính c a máy in logic. Print: in Manage document: qu n lý văn b n.che d u các máy in logic. Excel. M t ngư i s d ng có toàn quy n thì h toàn quy n s h u máy in logic ñó. B t kỳ máy tính Windows NT có th ñư c c u hình như là m t print server.vn .Quay tr l i khung màn hình Print Manager chúng ta nhìn th y thông báo máy in này ñã ñư c phép s d ng. Print Operator (NT Server).. Thay ñ i quy n c a máy in logic Convert to pdf by tech24. kh i ñ ng l i.và xóa các tài li u. có kh năng th c hi n các thao tác: ði u khi n kh i ñ t tài li u. Tuy nhiên ch có nh ng ngư i là thành viên c a nh ng nhóm sau ñây m i có quy n t o ra các máy in: Administrator (NT Worstation and Server). Ng ng. Ng ng. v.. H y các máy in logic. Ngư i ch s h u máy in có th gán quy n cho nh ng ngư i dùng khác qu n lý tài li u hay toàn quy n ñi u khi n vi c in n.v. th c hi n các quy n qu n lý tài li u và các quy n sau ñây: Thay ñ i tr t t in n tài li u.

Ngư i s d ng luôn qu n lý ñư c t t c các tài li u mà h t o ra. ph i là ngư i ch s h u c a máy in logic hay là thành viên c a các nhóm: Administrator. Convert to pdf by tech24.Có th xem tài li u máy in logic và qu n lý chúng theo nhi u cách. Các máy in có th g n vào b t c nơi ñâu trên m ng.vn . Nghĩa là ph i xem xét s lư ng trang in t i ña mà máy in có th in ra trong m t kho ng th i gian nh t ñ nh. Công vi c in không phù thu c vào các thi t b ph n c ng hay các thi t b k t n i mà do ñư c qu n lý b i m t print server và d li u ñư c chuy n v n trên m ng. Server Operator Print operator. B t kỳ m t máy in nào cũng có th làm vi c trong môi trư ng m ng nhưng ñi u quan tr ng là xem xét chu kỳ làm vi c (duty cycle) c a máy in. ð qu n lý ñư c các tài li u c a các ngư i s d ng khác. Các máy in ñư c thi t k cho m ng thư ng có chu kỳ làm vi c (duty cycle) cao.

tuy nhiên Windows NT hi n nay chinh ph c ñư c nhi u ngư i dùng v i nh ng ưu ñi m không th ch i cãi. I. tích h p ch t v i Windows NT.File Transfer Protocol) và Gopher. C 3 d ch v này ñ u s d ng k t n i theo giao th c TCP/IP. v n là m t giao th c ñư c s d ng r t ph bi n trên h u h t các m ng di n r ng và trên Internet. trong thư m c InetSrv s có các thư m c g c tương ng cho t ng d ch v ch n cài ñ t. Vi c ki m tra ngư i dùng truy c p cũng d a trên cơ ch qu n lý ngư i s d ng c a Windows NT. Windows NT cho phép dùng giao th c Windows NT TCP/IP. Nó có m t s ñ c tính ưu vi t b o ñ m th c hi n cùng lúc nhi u chương trình mà không b l i. khi cài ñ t IIS.Chương 15 : Các d ch v m ng c a Windows NT Server Cũng như các h ñi u hành khác Windows NT cũng có nh ng ưu. Giao th c TCP/IP dùng t t cho nhi u d ch v m ng trên môi trư ng Windows NT. IIS bao g m 3 d ch v : World Wide Web (WWW). vòng (ring) và ph c h p. clien/server. B n thân Windows NT ñáp ng ñư c h u h t các giao th c ph bi n nh t trên m ng và cũng h tr ñư c r t nhi u nh ng d ch v truy n thông trên m ng. Cài ñ t d ch v Internet Information Server Khi cài ñ t h ñi u hành Windows NT ñ n ph n m ng Windows NT s h i chúng ta xem có cài ñ t d ch v Internet Information Server hay không v i h p h i tho i Convert to pdf by tech24. ñư ng th ng (bus). Sau khi cài ñ t IIS. khuy t ñi m c a nó. Internet Information Server (IIS) Internet Information Server là m t ng d ng ch y trên Windows NT. Nó thích h p v i t t c các ki n trúc m ng hi n nay như: hình sao (start). IIS có ñưa thêm vào ti n ích màn hình ki m soát (Performance monitor) m t s m c như th ng kê s lư ng truy c p. 1. chuy n file (FTP . Là h ñi u hành m ng cho phép t ch c qu n lý m t cách ch ñ ng theo nhi u mô hình khác nhau: peer-to-peer. Nó v a ñáp ng ñư c cho m ng c c b (LAN) và cho c m ng di n r ng (WAN). s trang truy c p.vn .

2. ngư i dùng s ñư c quy n tương ng trên t p tin.vn . Ngư i qu n tr có th xem các thông tin như các ngư i dùng ñã truy c p. ñ u tiên FTP Server s ki m tra tính h p l c a ngư i dùng thông qua tên và m t mã. thư m c ñó. sinh ñ ng. ð s d ng FTP có nhi u cách: S d ng Web Browser. FTP Server s ki m tra quy n ngư i dùng trên t p tin hay thư m c ñư c xác ñ nh trên FTP Server. WWW (World Wide Web) : Là m t trong nh ng d ch v chính trên Internet cho phép ngư i s d ng xem thông tin m t cách d dàng. b. t p tin theo NTFS. thông qua các file có th ñư c lưu dư i d ng cơ s d li u. các yêu c u ñư c ch p nh n. Convert to pdf by tech24. FTP (File Transfer Protocol) S d ng giao th c TCP ñ chuy n file gi a 2 máy và cũng ho t ñ ng theo mô hình Client/Server.Hình 15. N u h p l và h th ng file là NTFS thì s có thêm ki m tra m c thư m c. các yêu c u b t ch i. N u h p l . Sau khi t t c h p l .1: Màn hình cài ñ t c a IIS ð th c hi n vi c cài ñ t chúng ta Click vào phím Next và H th ng s b t ñ u cài ñ t các d ch v Internet Information Server. D li u chuy n gi a Web Server và Web Client thông qua nghi th c HTTP (Hypertext Transfer Protocol). Các d ch v trong IIS a. các trang ñư c truy c p. khi nh n ñư c yêu c u t client.

Gopher cũng s d ng k t n i theo giao th c TCP/IP. do v y s có m t s ñ a ch IP b th a. Server ñư c ch n g i thông báo kh ng ñ nh ñ n user mà nó c p ñ a ch . T t c các DHCP server g i tr l i ñ a ch s c p ñ n cho user ñó. Gán ñ ng . còn các máy cung c p thông tin c a TCPIP g i là DHCP server. ð kh c ph c tình tr ng ñó.vn . g i thông báo ñ n server có ñ a ch ñư c ch n. theo 4 bư c sau : G i thông báo ñ n t t c các DHCP server ñ yêu c u ñư c c p ñ a ch . User ch n 1 ñ a ch trong s các ñ a ch . vi c c p các ñ a ch IP tĩnh c ñ nh cho các host s d n ñ n tình tr ng lãng phí ñ a ch IP. Trong m ng máy tính NT khi m t máy phát ra yêu c u v các thông tin c a TCPIP thì g i là DHCP client. Có ba phương pháp gán ñ a ch IP cho các Worstation : Gán th công. ð a ch IP ñư c gán b ng phương pháp này s ñư c gán vĩnh vi n cho DHCP client và ñ a ch này s không bao gi ñu c s d ng b i m t DHCP client khác Convert to pdf by tech24.S d ng Command line. S d ng t <Run> command trong Windows. Gopher Là m t d ch v s d ng giao di n menu ñ Gopher Client tìm và chuy n b t kỳ thông tin nào mà Gopher Server ñã ñư c c u hình. Qu n tr các ñ a ch IP c a DHCP server: Server qu n tr ñ a ch thông qua th i gian thuê bao ñ a ch (lease duration). Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) : Trong m t m ng máy tính. c. vì trong cùng m t lúc không ph i các host ho t ñ ng ñ ng th i v i nhau. Các máy DHCP server b t bu c ph i là Windows NT server. nó c n xin c p 1 ñ a ch IP. d ch v DHCP ñưa ra ñ c p phát các ñ a ch IP ñ ng trong m ng. Cách c p phát ñ a ch IP trong DHCP: M t user khi log on vào m ng. Trong phương pháp gán ñ a ch IP th công thì ñ a ch IP c a DHCP client ñư c gán th công b i ngư i qu n lý m ng t i DHCP server và DHCP ñư c s d ng ñ chuy n t i DHCP client giá tr ñ a ch IP mà ñư c ñ nh b i ngư i qu n tr m ng Trong phương pháp gán ñ a ch IP t ñ ng DHCP client ñư c gán ñ a ch IP khi l n ñ u tiên nó n i vào m ng. II. Gán t ñ ng.

2: Màn hình cài ñ t c a DHCP Ch n tab service và click vào nút Add . Ví d m t tình hu ng trên m ng có 300 users và s d ng subnet là l p C. Sau ñó n u DHCP client c n n i k t vào m ng thì nó s ñư c c p m t ñ a ch IP khác Phương pháp gán ñ a ch IP ñ ng này ñ c bi t h u hi u ñ i v i nh ng DHCP client ch c n ñ a ch IP t m th i ñ k t n i vào m ng. Sau ñó ñ a ch IP này s ñư c DHCP client s d ng trong m t th i gian ñ c bi t. D ch v Domain Name Service (DNS) Convert to pdf by tech24. Các bư c th c hi n như sau: Login vào Server v i tên Administrator . Ch n Microsoft DHCP server t danh sách các service ñư c li t kê phía dư i và nh n OK và th c hi n các yêu c u ti p theo c a Windows NT. ð n khi th i gian này h t h n thì ñ a ch IP này s b xóa m t. Click hai l n vào icon Network . III. ð c p nh t và khai thác DHCP server chúng ta ch n m c DHCP manager trong Netwrok Administrator Tools. Cài ñ t DHCP ch có th cài trên Windows NT server mà không th cài trên Client. Ta s th y h p h i tho i Network dialog box Hình 15. ði u này cho phép trên m ng có 253 nodes trên m ng.vn . Vì v y n u ta s d ng phương pháp này ta có th s d ng l i nh ng IP mà ñã ñư c gi i phóng t các DHCP client khác.Trong phương pháp gán ñ a ch IP ñ ng thì DHCP server gán ñ a ch IP cho DHCP client t m th i. Ta s th y m t lo t các service c a Windows NT server n m trong h p h i tho i Select Network Service. B i vì m i computer n i k t vào m ng s d ng TCP/IP c n có m t ñ a ch IP duy nh t do ñó t t c 300 computer không th ñ ng th i n i k t vào m ng.

Chúng ta c n m t b c tư ng l a ñ b o v không cho ngư i ngoài thâm nh p vào h th ng m ng n i b c a mình Có th qu n lý tr c ti p b ng các trình so n th o text ñ t o và s a ñ i các file ho c dùng DNS manager ñ t o và qu n lý các ñ i tư ng c a DNS như: Servers.vn . H p h i tho i sau ñây s hi n ra Convert to pdf by tech24. ð c p nh t và khai thác DNS server chúng ta ch n m c DNS manager trong Netwrok Administrator Tools. Ta s th y h p h i tho i Network dialog box tương t như trên và l a ch n Microsoft DNS Server. Cài ñ t DNS ch có th cài trên Windows NT server mà không th cài trên Client. M i host ngoài ñ a ch IP còn có m t cái tên phân bi t. DNS server s tr v ñ a ch IP hay 1 s thông tin c a host ñó. tách r i các domain con bên trong nó. Khi ñưa ra 1 tên host. Chúng ta c n 1 d ch v DNS ñ ñi u khi n c c b nh m tăng tính linh ho t cho domain c c b c a b n. . Click hai l n vào icon Network.Hi n nay trong m ng Internet s lư ng các nút (host) lên t i hàng tri u nên chúng ta không th nh h t ñ a ch IP ñư c. Các bư c th c hi n như sau: Login vào Server v i tên Administrator. ði u này cho phép ngư i qu n lý m ng d dàng trong vi c ch n tên cho host c a mình DNS server ñư c dùng trong các trư ng h p sau : Chúng ta mu n có 1 tên domain riêng trên Interner ñ có th t o. Các m u tin. DNS là 1 cơ s d li u phân tán cung c p ánh x t tên host ñ ùn ñ a ch IP. Tích h p v i Win. Zone. các Domains.

c n ph i ñ m b o quy n truy nh p t xa cho ngư i s d ng b ng ti n ích remote access amind ñ gán quy n ho c có th ñăng ký ngư i s d ng remote access server. Windows NT cung c p D ch v Remote access Service cho phép các máy tr m có th n i v i tài nguyên c a Windows NT server thông qua ñư ng dây ñi n tho i. ñi u hành các user và các server. RAS cũng có cơ ch ñ m b o an toàn cho tài nguyên b ng cách ki m soát các y u t sau: quy n s d ng. cable null modem (RS232) ho c X. . ki m tra mã s .Hình 15.3: Màn hình DNS Manager M i m t t p h p thông tin ch a trong DNS database ñư c coi như là Resourse record. thi t l p s an toàn trên m ng. Máy tr m có th ñư c n i v i server có d ch v RAS thông qua modem ho c pull modem.vn . RAS cho phép truy n n i v i các server. th c hi n các chương trình khai thác s li u. xác nh n ngư i s d ng. Nh ng Resourse record c n thi t s ñư c li t kê dươi ñây: Tên Record A (Address) CNAME () MX () NS (name server) PTR (Pointer) SOA (Start of authority) Mô t D n ñư ng m t tên host computer hay tên c a m t thi t b m ng khác trên m ng t i m t ñ a ch IP trong DNS zone T o m t tên Alias cho tên m t host computer trên m ng ð nh nghĩa m t s trao ñ i mail cho host computer ñó ð nh nghĩa tên server DNS cho DNS domain D n ñư ng m t ñ a ch IP ñ n tên host trong DNS server zone Hi n th r ng tên server DNS này thì ch a nh ng thông tin t t nh t IV. Cách thông d ng nh t hi n nay là dùng modem ñ có th truy n trên ñư ng dây ñi n tho i.25 network. Remote Access Service (RAS) Ngoài nh ng liên k t t i ch v i m ng c c b (LAN) các n i k t t xa vào m ng LAN hi n ñang là nh ng yêu c u c n thi t c a ngư i s d ng. Convert to pdf by tech24. ñăng ký s d ng tài nguyên và xác nh n quy n g i l i. Khi ñã cài ñ t d ch v RAS. Vi c liên k t ñó cho phép m t máy t xa như c a m t ngư i s d ng t i nhà có th qua ñư ng dây ñi n tho i thâm nh p vào m t m ng LAN và s d ng tài nguyên c a nó.

T t c d li u c n thi t ñư c truy n qua ñư ng ñi n tho i. V i nh ng kh năng to l n c a mình trong các d ch v m ng. h ñi u hành Windows NT là m t trong nh ng h ñi u hành m ng t t nh t hi n nay. V i nh ng kh năng như v y hi n nay h ñi u hành Windows NT ñã có nh ng v trí v ng ch c trong vi c cung c p các gi i pháp m ng trên th gi i. Internet. thay vì k t n i v i m ng thông qua card m ng và ñư ng dây m ng thì máy xa s liên k t qua modem t i m t RAS Server. v a cho phép truy nh p t xa. cho phép truy n file.Hình 15.4: Mô hình truy c p t xa b ng d ch v RAS ð cài ñ t RAS chúng ta lưa ch n yêu c u h p Windows NT server setup hi n ra lúc cài ñ t h ñi u hành Windows NT. H ñi u hành Windows NT v a cho phép giao lưu gi a các máy trong m ng. v a ñáp ng cho m ng c c b (LAN) v a ñáp ng cho m ng di n r ng (WAN) như Intranet.vn . Convert to pdf by tech24. V i RAS t t c các ng d ng ñ u th c hi n trên máy t xa. m c dù t c ñ truy n qua modem ch m hơn so v i qua card m ng nhưng v i nh ng tác v c a LAN không ph i bao gi d li u cũng truy n nhi u.