HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

KHOA VIỄN THÔNG I

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

---------------o0o--------------

--------------o0o--------------

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Họ và tên Lớp Khóa Ngành

: : : :

Bùi Quốc Nam D2002VT 2002 – 2006 Điện tử - Viễn thông

Tên đồ án: Nội dung đồ án:
 Chương I

NGN VÀ ỨNG DỤNG

: Tổng quan về mạng NGN

 Chương II : Mạng truyền tải NGN  Chương III : Giao thức định tuyến OSPF  Chương IV : Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT

Ngày giao đồ án Ngày nộp đồ án

: 23/05/2006 : 23/10/2006 Ngày 23 tháng 10 năm 2006 Giáo viên hướng dẫn

ThS. Dương Văn Thành

NHẬN XÉT CỦA NGƯỜI HƯỚNG DẪN

Điểm :

(Bằng chữ :

) Ngày tháng năm 2006

Giáo viên hướng dẫn

ThS. Dương Văn Thành

.

NHẬN XÉT CỦA NGƯỜI PHẢN BIỆN Điểm : (Bằng chữ : ) Ngày tháng năm 2006 Giáo viên phản biện .

.......................................1 Cổng phương tiện (MG – Media Gateway)................4.............................................18 2......................................................................15 1..................4.........................6..................19 2........3 Kiến trúc NGN .....................................................................2 Khái niệm và đặc điểm của NGN.......................................... ................................................ ................................................6....4 1..1...........2 Các giao thức về định tuyến và thiết bị kết nối mạng...2 TỔNG QUAN VỀ MẠNG NGN.................................1 Giải pháp mạng của Siemens...............................................4 Lớp truy cập mạng..........4..............14 1.........................9 1.........1............... ........................................ ...........................................................................................................9 1.................2 Cấu trúc vật lý.........26 2.......6.............2 1.......... ........................................5 1............22 .................1 Khái niệm....................... .......... ....................................1. ...5 Server ứng dụng/server đặc tính (AS/FS)............21 2........ .......3...............4 Các phần tử trong mạng NGN........2...........................................iv LỜI NÓI ĐẦU..Đồ án tốt nghiệp đại học Mục lục MỤC LỤC DANH MỤC HÌNH VẼ...........1..............................2...................3 Lớp liên mạng.i DANH MỤC BẢNG BIỂU....1 Bộ giao thức TCP/IP và IPv6............................................1 Kiến trúc chức năng của NGN..............................................19 2...4 Mô hình và giải pháp mạng của Ericsion...................2.iii THUẬT NGỮ VIẾT TẮT............................................. ....................................26 Bùi Quốc Nam....................10 1....................9 1.........................4...... 2...........3 1........................................1 Sự ra đời của mạng NGN........3 Mô hình và giải pháp mạng của Nortel.6 Một số giải pháp NGN.................................................................................................. ..........................................18 MẠNG TRUYỂN TẢI NGN...4 Server phương tiện (MS – Media Server).......................1 CHƯƠNG I...........................2 Giải pháp NGN của Alcatel....................7 1............... .........................................................................3 1..........1.......................................... Lớp giao vận............................................................................................................................................................... .............3..................2 Bộ điều khiển cổng phương tiện (MGC)........................1 Lớp ứng dụng ............................3 Cổng báo hiệu (SG – Signaling Gateway)........2...........................................................................................................................................22 2...........18 2..................................... D2002VT ........................12 1......4 1...............................................4....... 3 1.......5IPv6....................................8 1.......................6.......................................................................................................2 Các đặc điểm của NGN.................................................. ................. ....16 CHƯƠNG II........1 Cơ bản về định tuyến.....12 1....................................................................................6 1.....................................................................................................................................5 Các giao thức báo hiệu và điều khiển trong mạng NGN.............................................................................. .............2 1.......................................

..............................................66 3..........................51 3...........................65 3........................................1 Giải pháp SURPASS của SIEMENS.......................................................................2.................................71 4.............................. .......................1 Vùng có thể phân chia..68 3...................2 Số trình tự............................6........1 Giới thiệu chung............................................................ ..............................................67 3.............50 3..............73 4.............................................................4......... .............. ......................Đồ án tốt nghiệp đại học Mục lục 2.............................................................72 4.....................1.............................................................................................................................................................................................................................................................................Thiết bị đấu nối mạng....................................................3 Khuôn dạng gói tin OSPF..................9 Vùng....2 Các giao thức định tuyến cơ bản.....47 3....................................1 Cấu trúc dữ liệu hàng xóm........................................ ..............39 CHƯƠNG III.............11 Bảng định tuyến....................................... ..........................2 Vùng cụt (Stub Area) ........................................................ 35 2.........46 3..5 Thiết lập kết nối lân cận...........................59 3..................59 3................ ........3 Vùng cụt hoàn toàn (Totally Stubby Area)..................33 2............. và tuổi..............2.......3 Truyền tải thế hệ sau........................................................................................................................ .........6..........54 3..........4.......3 Phân loại mạng..............28 2.....................3 Router .....................1 Các công nghệ lớp 2.......4 DR và BDR.......2................... 70 CHƯƠNG IV...........68 3................. .....................................................................4 Hàng xóm OSPF........................................3 Các công nghệ lớp 2 và giao thức MPLS...71 4.....2 Truy nhập thế hệ sau........................... .2 Công nghệ chuyển mạch nhãn đa giao thức MPLS.73 4.............2 Các trạng thái hàng xóm......1 Chuyển mạch thế hệ sau.......9.......................................................................2 Một số khái niệm sử dụng trong OSPF............. ...............................................................7 Phân loại Router OSPF.................. ............................................................................................................9................... D2002VT .....................................................................12 Khả năng ứng dụng của OSPF trong mạng NGN của VNPT...........................73 Bùi Quốc Nam...............................................1 Gói Hello............................45 GIAO THỨC ĐỊNH TUYẾN OSPF........60 3..........................................3.........1.....2..........................50 3.........61 3............. ......45 3.........1......9....................2....46 3...............6 Tràn lụt ..........................................................................69 3.........................................................10 Phân loại đường............................................................... tổng kiểm tra...8 Phân loại LSA ..............................................47 3...................1 Xác nhận tuyệt đối và xác nhận rõ ràng..............1.................................49 3................................ ..3....................35 2.45 3..............................................................................57 3........................................ ...................71 TRIỂN KHAI ỨNG DỤNG MẠNG NGN CỦA VNPT.......................4 Mạng quản lý thế hệ sau.............

..................2.....82 KẾT LUẬN.....................................2..................... ..........................80 4........................................ ..................................................................... ...................................................................3 Thiết bị ERX1400 của Juniper..................................................Đồ án tốt nghiệp đại học Mục lục 4...........................2 Cấu trúc các thiết bị của Surpass.......86 TÀI LIỆU THAM KHẢO..............2 MG-hiG1000...............................1 MGC hiQ9200...................................... D2002VT ..... ..........................74 4...........................................4 Tình hình triển khai mạng NGN của VNPT...........77 4.......................74 4..................87 Bùi Quốc Nam................................

.9: Kết hợp mạng ATM/IP với mạng hiện thời... ..................Đồ án tốt nghiệp đại học Danh mục hình vẽ DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1...... ..........2: Mô hình phân lớp chức năng của bộ giao thức TCP/IP............10: Các kiểu node trong mạng MPLS......................... ...................... ........... ......11: Khuôn dạng tiêu đề nhãn...............14 Hình 1.........................31 Hình 2..........1: Quá trình tràn lụt LSA.........................5: Ví dụ một quá trình đồng bộ cơ sở dữ liệu.....37 Hình 2......1: Cấu trúc phân lớp của mạng NGN.19 Hình 2......................................................8: Mạng Frame Relay trên phương diện truyền dẫn ổn định........... .......9: Truyền thông qua ATM................................ . ............................................................. .......................................................5: Vai trò của MGC trong NGN......61 Hình 3....57 Hình 3.............. ......................7: Nguồn cấu hình Router...............43 Hình 3................. ................................................. .....59 Hình 3.........................4 Hình 1........................................................................49 Hình 3. .......5: Các khu vực trong một hệ thống tự trị................................................................. ........... D2002VT .....................42 Hình 2........... .......... .58 Hình 3....................................8: Mô hình NGN của Alcatel.......9: Gói quảng bá trạng thái liên kết router...........................................................................34 Hình 2.....................1: Mô hình OSI và TCP/IP.... .................. .............................................8 Hình 1........................... ...........10: Cấu trúc mạng thế hệ sau của Ericsson...................48 Hình 3..................... ...........................................6: Quá trình truyền các gói cập nhật trạng thái liên kết... .............................. ..... .... ............ ...18 Hình 2.....................................................7: Mô hình NGN của Siemens..................................8: Phân bố các Router trong mạng...............................................2: Quá trình bầu cử DR..10: Gói quảng bá trạng thái liên kết mạng.................................. ............13 Hình 1.................16 Hình 2....................4: Quá trình chuyển đổi trạng thái từ hủy sang hoàn thiện........6: Ví dụ mô hình cây đường đi ngắn nhất....42 Hình 2.............63 i Bùi Quốc Nam...............................3: Kiến trúc tổng thể của mạng NGN...................................................2: Cấu trúc vật lý của NGN........2: Các lớp địa chỉ IPv4......................3: Cấu trúc địa chỉ IPv6........................... ..............................................................................28 Hình 2...52 Hình 3............. .............48 Hình 3.. .............................................................7: Tràn lụt gói trong mạng quảng bá.......12: FR tại lớp liên kết dữ liệu......... .............................4: Định tuyến trong mạng sử dụng RIP...........................................23 Hình 2......15 Hình 1...................................................................................32 Hình 2...........................6 Hình 1.....................40 Hình 2.....................6 Hình 1..........................................38 Hình 2.7 Hình 1............................62 Hình 3..13: ATM tại lớp liên kết dữ liệu................................................................................................3: Quá trình đóng gói OSPF.................23 Hình 2......4: Cấu trúc của MG...................... ...........

.................................71 Hình 4.......13: Hoạt động gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài hệ thống tự trị.7: Mô hình NGN của VNPT.......................................17: Định tuyến theo từng loại đường..........6: Vị trí của hệ thống thiết bị ERX trong mạng NGN..................... ............................4: Giao diện báo hiệu của Surpass hiQ 9200........65 Hình 3.......................... ...................... ....... ........ .....................................66 Hình 3.............................................15: Quá trình phân chia mạng đường trục......................................................68 Hình 4...................................................2: Các họ sản phẩm SURPASS của Siemens.....................76 Hình 4....1: Giải pháp Surpass của Siemens.........................81 Hình 4...................................Đồ án tốt nghiệp đại học Danh mục hình vẽ Hình 3........................................... ...........................64 Hình 3................................78 Hình 4.......84 Bùi Quốc Nam.. D2002VT ii ...... .11: Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài mạng........................72 Hình 4...16: Cấu hình vùng 2 là một vùng cụt...............67 Hinh 3.. .... ................................14: Quá trình phân chia vùng .3: Cấu trúc chức năng của hiQ 9200..........................5: Mô hình chức năng của hiG1000......................67 Hình 3...75 Hình 4.

......52 Bảng 6: Các quyết định của hàng xóm................................................. .............................................. ......................................... ..........33 Bảng 5: Các biến cố của hàng xóm........ ........................................ ..............................Đồ án tốt nghiệp đại học Danh mục bảng biểu DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1: So sánh 2 giao thức chủ/tớ và ngang hàng...61 Bùi Quốc Nam.....................29 Bảng 3: Bảng định tuyến trạng thái liên kết của Router A................................................32 Bảng 4: Ví dụ về bảng định tuyến vectơ đường đi.... .............. D2002VT iii ...........................................................54 Bảng 7: Phân loại LSA.................11 Bảng 2: Bảng định tuyến vectơ khoảng cách.............................. ......................................

Đồ án tốt nghiệp đại học Thuật ngữ viết tắt THUẬT NGỮ VIẾT TẮT Viết tắt AG API ASBR ARP AS AS-F AT ATM BICC DR ETSI FS GK GW HTML HTTP ID IETF IN INAP IP ISDN ISP ISUP ITU LAN LDP LSA LSR M2UA MG MGC Tiếng Anh Access Gateway Application Programming Interface Autonomous System Boudary Router Address Resolution Protocol Application Server AS-Function Access Tandem Asynchronous Transfer Mode Bearer Independent Call Control Designated Router European Telecommunications Standard Institute Feature Server Gatekeeper Gateway Hyper Text Markup Language HyperText Transfer Protocol Identifier Internet Engineering Task Force Intelligent Network Intelligent Network Application Part Internet Protocol Integrated Services Digital Network Internet Service Provider ISDN User Part International Telecommunications Union Local Area Network Label Distribute Protocol Link State Advertisement Label Switch Router MTP level 2 User Adaptaion Media Gateway Media Gateway Controller Tiếng Việt Cổng truy nhập Giao diện chương trình ứng dụng Router biên giới độc lập Giao thức phân giải địa chỉ Máy chủ ứng dụng Chức năng máy chủ ứng dụng Tổng đài truy nhập Phương thức truyền không đồng bộ Giao thức điều khiển cuộc gọi độc lập kênh mang Router được đề cử. Gói quảng cáo trạng thái liên kết. Router chuyển mạch nhãn. Viện chuẩn hoá viễn thông châu Âu Máy chủ đặc tính Bộ giữ cổng Cổng Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản Giao thức truyền tải siêu văn bản Nhận dạng Nhóm kỹ thuật Internet Mạng thông minh Phần ứng dụng của mạng thông minh Giao thức Internet Mạng số đa dịch vụ tích hợp Nhà cung cấp dịch vụ internet Phần người dùng ISDN Hiệp hội viễn thông quốc tế Mạng cục bộ Giao thức phân bổ nhãn. Tương thích với người dùng mức 2 Cổng phương tiện Thiết bị điều khiển cổng phương Bùi Quốc Nam. D2002VT iv .

Function Chức năng định tuyến Request For Common Các chuẩn của IETF Request For Comment Khuyến nghị Routing Information Protocol Giao thức thông tin định tuyến Routing Information Protocol version Giao thức thông tin định tuyến 2 phiên bản 2 Release Complete Hoàn thành giải phóng cuộc gọi Real Time Transport Control Giao thức điều khiển truyền tải Protocol thời gian thực Giao thức truyền tải thời gian Real Time Transport Protocol thực Service Control Function Chức năng điều khiển dịch vụ Giao thức truyền tải điều khiển Stream Control Transport Protocol dòng Synchronous Digital Herachea Phân cấp số đồng bộ Session Discription Protocol Giao thức mô tả phiên Giao thức điều khiển cổng đơn Simple Gateway Control Protocol giản Signalling Gateway Gateway báo hiệu Session Intiation Protocol Giao thức khởi tạo phiên Bùi Quốc Nam. Private Branchthay đổi Tổng đài nhánh nội hạt Plain Old Telephone System Hệ thống điện thoại truyền thống Point-to-Point Protocol Giao thức điểm tới điểm Mạng thoại chuyển mạch công Public Switched Telephone Network cộng Quality of Service Chất lượng dịch vụ Radio Access Network Mạng truy nhập vô tuyến Reverse Address Resolution Protocol Giao thức phân giải địa chỉ ngược Routing. D2002VT v .Đồ án tốt nghiệp đại học Thuật ngữ viết tắt MGC-F MGCP MG-F MPLS MS NAT NBMA NGN OSI OSPF PBX POTS PPP PSTN QoS RAN RARP R-F RFC RFC RIP RIP-2 RLC RTCP RTP SCF SCTP SDH SDP SGCP SGW SIP tiện MGC.Function Chức năng MGC Giao thức điều khiển cổng Media Gateway Controller Protocol phương tiện MG-Function Chức năng MG Multi Protocol Lable Switch Chuyển mạch nhãn đa giao thức Media Server Máy chủ phương tiện Network Address Translation Biên dịch địa chỉ mạng Non Broadcast Multiaccess Đa truy nhập không quảng bá Next Generation Network Mạng thế hệ sau Open Systems Interconnection Mô hình liên kết hệ thống đấu nối mở Open Shortest Path First Giao thức ưu tiên đường đi ngắn nhất.

D2002VT vi .Đồ án tốt nghiệp đại học Thuật ngữ viết tắt SIP-T SNMP SPF SS7 SSF STP TCAP TCP TDM TGW UDP VLSM WDM Session Intiation Protocol for Telephony Simple Network Management Protocol Shortest Path First Signalling System number 7 Service Switching Function Signalling Transfer Point Transaction Capabilities Application Part Transfer Control Protocol Time Division Multiplex Trunk Gateway User Datagram Protocol Variable Length Subnet Mask Wave Division Multiplex Phần mở rộng giao thức SIP dành cho thoại Giao thức quản lý mạng đơn giản Thuật toán ưu tiên đường đi ngắn nhất. Hệ thống báo hiệu số 7 Chức năng chuyển mạch dịch vụ Điểm chuyển tiếp báo hiệu Phần ứng dụng khả năng phiên Giao thức điều khiển truyền tải Ghép kênh phân chia theo thời gian Gateway trung kế Giao thức gói tin gnười dùng Mặt nạ mạng con có chiều dài thay đổi Ghép kênh phân chia theo bước sóng Bùi Quốc Nam.

Đồ án tốt nghiệp đại học đầu

Lời nói

LỜI NÓI ĐẦU

Cùng với sự phát triển của đất nước, những năm gần đây, các ngành công nghiệp đều phát triển mạnh mẽ và ngành công nghiệp viễn thông cũng không là ngoại lệ. Ngày càng có nhiều các dịch vụ mới và chất lượng dịch vụ cũng được yêu cầu cao hơn: Internet nhanh chóng được phổ biến, những đòi hỏi về dịch vụ IP (IP VPN...), xu thế tích hợp IP/ATM/MPLS cho mạng thông tin trục... đã dẫn đến sự cần thiết phải thay đổi công nghệ mạng. Đứng trước xu hướng đó, việc phát triển theo cấu trúc mạng thế hệ sau (NGN) với các công nghệ phù hợp là bước đi tất yếu của viễn thông thế giới và mạng viễn thông Việt nam. NGN không phải là một mạng có cơ sở hạ tầng được xây dựng hoàn toàn mới mà nó được hình thành và phát triển trên nền tảng của các mạng thế hệ trước đó kết hợp với kỹ thuật chuyển mạch gói theo giao thức IP. Với xu hướng chuyển dần sang NGN như vậy, việc tìm hiểu các vấn đề về mạng NGN trở nên quan trọng đối với sinh viên. Nhận thức được điều đó, đồ án tốt nghiệp “Mạng NGN và ứng dụng” sẽ giới thiệu về tổng quan về công nghệ mạng NGN, tìm hiểu các vấn đề kỹ thuật truyền tải trong NGN, giao thức định tuyến OSPF và tình hình triển khai mạng của Tập đoàn bưu chính viễn thông Việt Nam. Bố cục của đồ án gồm chương.
 Chương I : Tổng quan về mạng NGN  Chương II : Mạng truyền tải NGN

 Chương III : Giao thức định tuyến OSPF
 Chương IV : Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT

NGN là công nghệ tuy không còn mới mẻ, song việc tìm hiểu về các vấn đề của công nghệ NGN là cần thiết, đòi hỏi phải có kiển thức sâu rộng, và lâu dài. Do vậy đồ án không tránh khỏi những sai sót. Rất mong nhận được sự phê bình, góp ý của các thầy cô giáo và các bạn. Xin gửi lời cảm ơn chân thành tới ThS. Dương Văn Thành, người đã tận tình hướng dẫn em trong suốt quá trình làm đồ án này. Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Viễn thông đã giúp đỡ em trong thời gian qua. Xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè và người thân - những người đã giúp đỡ động viên tôi trong quá trình học tập.

Bùi Quốc Nam, D2002VT

1

Đồ án tốt nghiệp đại học NGN

Chương I: Tổng quan về mạng

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ MẠNG NGN

1.1 Sự ra đời của mạng NGN
Mạng PSTN của VNPT đã được xây dựng và phát triển khá toàn diện, cung cấp dịch vụ thoại truyền thống chất lượng tốt tới khách hàng. Tuy nhiên, sau nhiều năm hoạt động, PSTN đã bộc lộ một số hạn chế hầu như không thể khắc phục được. Chuyển mạch dựa trên công nghệ TDM cứng nhắc trong việc phân bổ băng thông (Nx64kb/s) và gặp nhiều khó khăn khi đưa ra các dịch vụ mới, nhất là khi triển khai mạng NGN. Mạng PSTN cần sự đầu tư lớn, giá thành thiết bị cao và chi phí vận hành mạng lớn. Hơn nữa, mạng PSTN có nhiều cấp khác nhau (Gateway quốc tế, Toll, tandem, Host) nên rất phức tạp trong việc phối hợp hệ thống báo hiệu, đồng bộ và triển khai dịch vụ mới. Trong khi đó, nhu cầu về các dịch vụ dữ liệu phát triển mạnh: Internet ngày càng phổ biến, những đòi hỏi về dịch vụ IP, xu thế tích hợp IP/ATM/MPLS cho mạng đường trục...cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin và viễn thông thế giới đã dẫn đến sự cần thiết phải thay đổi công nghệ mạng. Mạng mới ra đời phải có băng tần rộng, hiệu suất cao, hỗ trợ nhiều loại hình dịch vụ, đơn giản về cấu trúc và quản lý, dễ dàng phát triển dịch vụ và nhanh chóng cung cấp cho khách hàng. Như vậy, để dáp ứng các yêu cầu đặt ra, các nhà quản trị mạng có 2 sự lựa chọn, hoặc là xây dựng một cơ sở hạ tầng hoàn toàn mới hoặc là xây dựng một mạng có khả năng cung cấp các dịch vụ IP bằng cách nâng cấp trên hạ tầng mạng PSTN hiện có. Hạ tầng mạng của thế kỷ 20 không thể được thay thế chỉ trong một sớm, một chiều và vì thế phương án thứ hai là sự lựa chọn đúng đắn – đó là mạng thế hệ sau (NGN – Next Generation Network). Do vậy, mạng NGN đã được hình thành và phát triển. Sự hội tụ của các mạng là yêu cầu cần thiết, mang lại nhiều lợi ích cho nhà khai thác dịch vụ. Đối với định hướng NGN mang lại nhiều tính năng có thể đáp ứng được nhiều yêu cầu của khách hàng nhất là các dịch vụ băng rộng như:
-

Tăng thêm tính mềm dẻo; Tập trung khả năng điều khiển cuộc gọi thông qua chuyển mạch mềm (Softswitches); Tiết kiệm băng thông; Cung cấp dịch vụ multi-media.

Bùi Quốc Nam, D2002VT

2

Đồ án tốt nghiệp đại học NGN

Chương I: Tổng quan về mạng

1.2 Khái niệm và đặc điểm của NGN
1.2.1 Khái niệm Cho tới hiện nay, mặc dù các tổ chức viễn thông quốc tế và các nhà cung cấp thiết bị viễn thông trên thế giới đều rất quan tâm và nghiên cứu về chiến lược phát triển NGN. Song vẫn chưa có một định nghĩa cụ thể nào chính xác cho NGN. Do đó, định nghĩa NGN nêu ra ở đây không thể bao hàm hết ý nghĩa của mạng thế hệ mới nhưng là khái niệm chung nhất khi đề cập đến NGN. Bắt nguồn từ sự phát triển của công nghệ thông tin, công nghệ chuyển mạch gói và công nghệ truyền dẫn băng rộng, NGN ra đời là mạng có cơ sở hạ tầng thông tin dựa trên công nghệ chuyển mạch gói, triển khai dịch vụ một cách đa dạng và nhanh chóng, đáp ứng sự hội tụ giữa thoại và số liệu, cố định và di động. Như vậy, có thể xem NGN là sự tích hợp mạng PSTN dựa trên kỹ thuật TDM và mạng chuyển mạch gói dựa trên kỹ thuật IP/ATM. Nó có thể truyền tải tất cả các dịch vụ vốn có của PSTN, đồng thời có thể cung cấp cho mạng IP lưu lượng dữ liệu lớn, nhờ đó giảm tải cho mạng PSTN. Tuy nhiên, NGN không chỉ đơn thuần là sự hội tụ giữa thoại và dữ liệu mà còn là sự hội tụ giữa truyền dẫn quang và công nghệ gói, giữa mạng cố định và di động. Vấn đề cốt lõi ở đây là làm sao có thể tận dụng hết lợi thế đem đến từ quá trình hội tụ này. Một vấn đề quan trọng khác là sự bùng nổ nhu cầu của người sử dụng cho một khối lượng lớn dịch vụ và ứng dụng phức tạp bao gồm cả đa phương tiện, phần lớn trong số đó không được dự tính khi xây dựng các hệ thống mạng truyền thống. 1.2.2 Các đặc điểm của NGN NGN có bốn đặc điểm chính
-

Nền tảng là hệ thống mở; Dịch vụ thực hiện độc lập với mạng lưới; NGN là mạng dựa trên nền chuyển mạch gói, sử dụng các giao thức thống nhất; Là mạng có dung lượng ngày càng tăng, có tính thích ứng cao, có đủ dung lượng để đáp ứng nhu cầu.

Trước hết, do áp dụng cơ cấu mở mà: Các khối chức năng của tổng đài truyền thống chia thành các phần tử mạng độc lập, các phần tử được phân theo chức năng tương ứng và phát triển một cách độc lập. Giao diện và giao thức giữa các bộ phận phải dựa trên các tiêu chuẩn tương ứng. Việc phân tách chức năng làm cho mạng viễn thông truyền thống dần dần đi
Bùi Quốc Nam, D2002VT 3

3 Kiến trúc NGN 1. Giao thức IP thực tế đã trở thành giao thức ứng dụng vạn năng và bắt đầu được sử dụng làm cơ sở cho các mạng đa dịch vụ. đều không thể lấy một trong các mạng đó làm nền tảng để xây dựng cơ sở hạ tầng thông tin. Tiếp đến. mà nó được tạo điều kiện bởi sự phát triển của các tiêu chuẩn mở sẽ sớm khắc phục những thiếu sót này. không quan tâm đến mạng truyền tải dịch vụ và loại hình đầu cuối. Tuy nhiên. Thứ ba. con người lần đầu tiên có được giao thức thống nhất mà ba mạng lớn đều có thể chấp nhận được.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN Chương I: Tổng quan về mạng theo hướng mới. D2002VT 4 .1: Cấu trúc phân lớp của mạng NGN Bùi Quốc Nam. Điều đó làm cho việc cung cấp dịch vụ và ứng dụng có tính linh hoạt cao hơn. mạng máy tính hay mạng truyền hình cáp. chính tốc độ đổi mới nhanh chóng trong thế giới Internet. đặt cơ sở vững chắc về mặt kỹ thuật cho hạ tầng cơ sở thông tin quốc gia. Nhưng mấy năm gần đây. NGN dựa trên cơ sở mạng chuyển mạch gói và các giao thức thống nhất. Mạng thông tin hiện nay.1): Lớp ứng dụng Lớp điều khiển L pq ả lý ớ un Lớp truyền thông Lớp truyền dẫn và truy nhập Hình 1. người ta mới nhận thấy rõ ràng là mạng viễn thông. 1. nhà kinh doanh có thể căn cứ vào nhu cầu dịch vụ để tự tổ hợp các phần tử khi tổ chức mạng lưới. việc tách dịch vụ độc lập với mạng nhằm thực hiện một cách linh hoạt và có hiệu quả việc cung cấp dịch vụ. có thể đưa ra mô hình cấu trúc NGN gồm 4 lớp chức năng như sau (xem hình 1. mạng máy tính và mạng truyền hình cáp cuối cùng rồi cũng tích hợp trong một mạng IP thống nhất. đó là xu thế lớn mà người ta thường gọi là “dung hợp ba mạng”. Giao thức IP làm cho các dịch vụ lấy IP làm cơ sở đều có thể thực hiện liên kết các mạng khác nhau. Thuê bao có thể tự bố trí và xác định đặc trưng dịch vụ của mình.1 Kiến trúc chức năng của NGN Từ mô hình cấu trúc NGN và giải pháp của các hãng khác nhau trên thị trường hiện nay. Việc tiêu chuẩn hóa giao thức giữa các phần tử có thể thực hiện liên kết giữa các mạng có cấu hình khác nhau. cùng với sự phát triển của công nghệ IP.3. mặc dù hiện tại vẫn còn nhiều khuyết điểm về khả năng hỗ trợ lưu lượng thoại và cung cấp chất lượng dịch vụ đảm bảo cho số liệu. dù là mạng viễn thông.

với nhiều giao thức.2 Cấu trúc vật lý NGN được hiểu là mạng thế hệ sau hay mạng thế hệ kế tiếp mà không phải là mạng hoàn toàn mới. với yêu cầu tương thích với tất cả các loại giao thức và báo hiệu. NGN còn có thêm lớp ứng dụng ngay phía trên lớp điều khiển.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN - Chương I: Tổng quan về mạng Lớp truy nhập và truyền dẫn. bao gồm các nút (server) cung cấp các dịch vụ khác nhau.3. Thiết bị chính trong lớp điều khiển là Softswitch (chuyển mạch mềm) làm nhiệm vụ báo hiệu và điều khiển cuộc gọi. dịch vụ và các nhà khai thác khác nhau. người ta chú ý đến vấn đề kết nối NGN với mạng truyền thống và tận dụng các thiết bị viễn thông hiện có trên mạng nhằm đạt được hiệu quả khai thác tối đa. D2002VT 5 . Thống nhất sử dụng công nghệ IP. Lớp điều khiển Lớp điều khiển có nhiệm vụ điều khiển kết nối giữa các đầu cuối. Lớp quản lý phải đảm bảo hoạt động được trong môi trường mở. Lớp điều khiển có thể được tổ chức theo kiểu module. Lớp truyền thông Thiết bị chính trong lớp truyền thông là các cổng (Gateway) làm nhiệm vụ kết nối giữa các phần của mạng và giữa các mạng khác nhau. Lớp ứng dụng liên kết với lớp điều khiển thông qua giao diện mở API. Lớp quản lý. Lớp quản lý Lớp quản lý là một lớp tác động trực tiếp lên tất cả các lớp còn lại. Lớp điều khiển. theo đó các bộ điều khiển độc lập sẽ thực hiện các chức năng điều khiển khác nhau. nên khi xây dựng và phát triển mạng theo xu hướng NGN. 1. Lớp truyền dẫn và truy nhập Phần truyền dẫn: Áp dụng kỹ thuật ghép kênh phân chia theo mật độ bước sóng DWDM ở lớp vật lý nhằm đảm bảo cung cấp chất lượng dịch vụ (QoS) theo yêu cầu của ứng dụng. Các mạng được kết nối tới mạng lõi IP thông qua các cổng (hình 1. Lớp truyền thông. làm nhiệm vụ giám sát các hoạt động của mạng. Xét trên góc độ dịch vụ.2) Bùi Quốc Nam. Phần truy nhập: Hướng tới sử dụng công nghệ quang cho thông tin hữu tuyến và CDMA cho thông tin vô tuyến.

MAN Nguời sử dụng thường trú/ nhà kinh doanh Hình 1.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN ISP Chương I: Tổng quan về mạng SS7 Người sử dụng di động GPRS UMTS DNS Server thư mục Server đặc tính/ứng dụng Cổng báo hiệu MGC Chuyển mạch mêm Cổng không dây PSTN Người sử dụng điện thoại Mạng IP (WDM/SDH/ATM) MPLS.3: Kiến trúc tổng thể của mạng NGN Bùi Quốc Nam.2: Cấu trúc vật lý của NGN 1. IP Sec Cổng trung kế Mạng không dây PC Cổng thường trú xDSL Truyền hình kĩ thuật số Tính cước Mạng quản lí GE.4 Các phần tử trong mạng NGN Xét cấu trúc tổng thể cho mạng NGN theo MSF: Cổng báo hiệu Quản lý IP Cổng báo hiệu SS7 C7/IP SIGTRAN SNMP. D2002VT 6 .x/TR8/GR3 03 xDSL ATM FR LL/CES Truy nhập POTS ISDN-BA ISDN-PRA V5.248 MEGACO MGCP/H.248 MEGACO PSTN Cổng phương tiện Mạng IP (hoặc ATM. Multicast Nhà kinh doanh Cổng truy nhập LAN RSVP. Mobile IP. API C7/IP SIGTRAN SS7 MGC BICC SIGTRAN MGCP/H. hoặc MPLS) PSTN POTS ISDN-BA ISDN-PRA V5.x/TR8/GR3 03 xDSL ATM FR LL/CES Hình 1.

QSIG và ISDN qua T1. cards. mẫu thoại cần được nén lại và đóng gói. D2002VT 7 .1 Cổng phương tiện (MG – Media Gateway) MG cung cấp phương tiện để truyền tải thông tin thoại. ground – start. dữ liệu. Có phần mềm MG dự phòng. Trong mạng PSTN. Cung cấp khả năng thay nóng các card T1 hay DSP.… MG có các chức năng sau: - Truyền dữ liệu thoại sử dụng giao thức thời gian thực (RTP – Real Time Protocol). truyền các tín hiệu DTMF.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN Chương I: Tổng quan về mạng 1. Cho phép khả năng mở rộng MG về: cổng (port). fax và video giữa mạng gói IP và các mạng khác. Đồng thời quản lý tài nguyên DSP cho dịch vụ này. mà không làm thay đổi các thành phần khác. dữ liệu thoại được mang trên kênh DS0. bỏ khoảng lặng. triệt tiếng dội. Luồng lên (miền chuyển mạch gói) Thành phần cổng phương tiện API API Hội tụ mạng HOST CPU API API API API Hội tụ DSP Hội tụ DSP API API Sắp xếp DSP Sắp xếp DSP Chuyển đổi PSTN Chuyển đổi PSTN Luồng xuống (miền PSTN) Hình 1. Hỗ trợ các giao thức đã có như loop – start. Đặc biệt ở đây người ta sử dụng bộ xử lý tín hiệu số DSP (Digital Signal Processor) thực hiện các chức năng: chuyển đổi AD (Analog to Digital). tái tạo tín hiệu thoại. Để truyền dữ liệu này vào mạng gói.4: Cấu trúc của MG Bùi Quốc Nam. E&M. mã hóa. nén mã thoại/ audio. CAS. Quản lý tài nguyên và kết nối T1.4. các nút. Cung cấp khe thời gian T1 hay tài nguyên xử lý tín hiệu số (DSP) dưới sự điều khiển của MGC.

SS7. AS/FS MS MGC MGC MGC SG MG SS7 Mạng không IP PSTN TDM/ATM Mạng IP Hình 1. Điều khiển và hỗ trợ hoạt động của MG. Ngoài ra còn giao tiếp với hệ thống OSS và BSS. D2002VT 8 . MGC điều khiển xử lý cuộc gọi. MGC thực hiện điều khiển MG. Thực hiện định tuyến cuộc gọi (bao gồm bảng định tuyến và biên dịch).Call Detail Record). Xử lý bản tin báo hiệu SS7 (khi sử dụng SIGTRAN). SG tạo thành cấu hình tối thiểu cho chuyển mạch mềm.2 Bộ điều khiển cổng phương tiện (MGC) MGC là đơn vị chức năng cơ bản của chuyển mạch mềm. mạng IP. Xử lý các bản tin liên quan QoS như RTCP. SG.4.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN Chương I: Tổng quan về mạng 1. Điều khiển quản lý băng thông. Một MGC kết hợp với MG. Trao đổi các bản tin cơ bản giữa 2 MG-F. còn MG và SG sẽ thực hiện truyền thông.5: Vai trò của MGC trong NGN Các chức năng của MGC - Điều khiển cuộc gọi. Các giao thức MGC có thể sử dụng Bùi Quốc Nam. và cũng thường được gọi là tác nhân cuộc gọi (Call Agent) hay Bộ điều khiển cổng (Gateway Controller). Ghi lại các thông tin chi tiết của cuộc gọi để tính cước (CDR. Nó chịu trách nhiệm quản lý lưu lượng thoại và dữ liệu qua các mạng khác nhau. hay chuyển mạch mềm. MGC chính là chiếc cầu nối giữa các mạng có đặc tính khác nhau như PSTN. duy trì trạng thái của mỗi cuộc gọi trên một MG.

Khả năng nhận dạng tiếng nói nếu có.323. SG làm cho chuyển mạch mềm giống như một nút SS7 trong mạng báo hiệu SS7. được sử dụng để xử lý các thông tin đặc biệt. MEGACO/H. Những ứng dụng này giao tiếp với Call Agent thông qua các giao thức như SIP. - 1. Vì hầu hết các Server này tự quản lý các dịch vụ và truyền thông qua mạng IP nên chúng không rằng buộc nhiều với Softswitch về việc phân chia hay nhóm các thành phần ứng dụng. Chính vì vậy mà nó còn được gọi là Server ứng dụng thương mại. Giao thức điều khiển MG: MGCP. Bùi Quốc Nam. - 1. SIP. Khả năng hội nghị truyền hình (Video conference).3 Cổng báo hiệu (SG – Signaling Gateway) SG thực hiện chức năng cầu nối giữa mạng báo hiệu SS7 và các nút được quản lý bởi chuyển mạch mềm trong mạng IP. SG có các chức năng sau: - Cung cấp một kết nối vật lý đến mạng báo hiệu. D2002VT 9 .4. Khả năng chuyển đổi thoại sang văn bản (Speech -to.248. Giao thức truyền thông tin: RTP. hoặc cũng có thể thực hiện một các độc lập.text).4. RCTP. Thiết lập đường truyền dẫn cho thoại và các dạng dữ liệu khác. Một Media Server phải hỗ trợ phần cứng với hiệu suất cao nhất. 1.4. Các dịch vụ giá trị gia tăng có thể trực thuộc Call Agent. Các chức năng của MS - Chức năng voice-mail cơ bản . Hộp thư fax tích hợp hay các thông báo có thể sử dụng e-mail hay các bản tin ghi âm trước (Pre-recorded Message) . H323…Chúng thường độc lập với phần cứng nhưng lại yêu cầu truy nhập cơ sở dữ liệu đặc trưng. Truyền thông tin báo hiệu giữa MGC và SG thông qua mạng IP.4 Server phương tiện (MS – Media Server) MS là thành phần lựa chọn của Softswitch.5 Server ứng dụng/server đặc tính (AS/FS) Server đặc tính là một server ở mức ứng dụng chứa một loại các dịch vụ của doanh nghiệp. Giao thức điều khiển SG: SIGTRAN (SS7).Đồ án tốt nghiệp đại học NGN - Chương I: Tổng quan về mạng Giao thức thiết lập cuộc gọi: H.

• Bảo mật các mã thoại được truyền dẫn. 1.5 Các giao thức báo hiệu và điều khiển trong mạng NGN Kiến trúc của NGN là kiến trúc phân tán vì thế mà các chức năng báo hiệu và xử lý báo hiệu. Nhiều tính năng riêng theo chuẩn. SIP. các thiết bị này phải trao đổi các thông tin báo hiệu và diều khiển với nhau. Bùi Quốc Nam. thời điểm trong ngày… Dịch vụ này cho phép khách hàng truy cập vào bản tin tính cước của họ thông qua cuộc gọi thoại hay truy cập Web yêu cầu VPN-Dịch vụ này sẽ thiết lập mạng riêng ảo cho khách hàng với các đặc tính sau: • • • - Băng thông xác định (Thông qua mạng thuê riêng tốc độ cao).…được thực hiện bởi các thiết bị nằm phân tán trong cấu hình mạng. SIGTRAN. Cách thức trao đổi các thông tin báo hiệu và điều khiển đó được quy định trong các giao thức báo hiệu và điều khiển được sử dụng trong mạng. MGCP. Để thấy rõ hơn ta xét một vài ví dụ về dịch vụ đặc tính: - Hệ thống tính cước sử dụng các bộ CDR (Call Detail Record – bản ghi chi tiết cuộc gọi). điều khiển cuộc gọi. BICC. Đảm bảo QoS.323. D2002VT 10 . Để có thể tạo ra các kết nối giữa các đầu cuối nhằm cung cấp dịch vụ. Trong mạng NGN có các giao thức báo hiệu và điều khiển cơ bản sau: - H. chẳng hạn khả năng ứng dụng tốc độ dựa trên loại đường truyền. • Kế hoạch quay số riêng. MEGACO/H. • …….248.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN Chương I: Tổng quan về mạng Chức năng của FS Chức năng cơ bản của Feature Server là xác định tính hợp lệ và hỗ trợ các thông số dịch vụ thông thường cho hệ thống đa chuyển mạch. Chương trình CDR có rất nhiều đặc tính. chuyển mạch.

Thời gian triển khai dịch vụ trên mạng ngắn. Chỉ nâng cấp các Server điều khiển. triển khai dịch vụ.248.248.323. SIP MS Hệ thống mở API Tác nhân cuộc gọi/ MGC MGCP.323. Ứng dụng được đặt tại các Server. BICC) và các giao thức chủ tớ (MGCP. SIP Báo hiệu SIP/SIP-T. Q.323. MEGACO/H. Megaco. Megaco) RTP/ RTCP Phương tiện SIGTRAN M3UA. Thời gian triển khai trên mạng lớn. MGCP. Khai thác - Triển khai dịch vụ - Bùi Quốc Nam. D2002VT 11 . Một giải pháp tổng thể sử dụng ưu điểm của cả hai cách tiếp cận nên được xem xét. V5UA MGCP Megaco MGCP Megaco SG Báo hiệu PSTN/IN SS7/BICC ISUP.6: Các giao thức báo hiệu và điều khiển trong mạng NGN Các giao thức này có thể phân thành 2 loại: các giao thức ngang hàng (H. Sự lựa chọn cách nào là phụ thuộc vào chi phí hệ thống. Sự khác nhau cơ bản giữa hai cách tiếp cận này là ở chỗ “khả năng thông minh” được phân bổ như thế nào giữa các thiết bị biên của mạng và các server. IUA. Phải nâng cấp tất cả thiết bị mạng khi triển khai một dịch vụ mới trên toàn bộ mạng. H. Triển khai trên từng thiết bị.6. Thiết bị cổng phức tạp. H. Chỉ triển khai dịch vụ tại các server. H. Sự so sánh giữa hai cách tiếp cận này được trình bày trong bảng 1.248) như trong hình 1. SIP Điện thoại hoặc đầu cuối IPl (SIP.BICC Tác nhân cuộc gọi/ MGC MGC Chương I: Tổng quan về mạng AS SIGTRAN (M3UA/SCTP) Báo hiệu H. INAP Phương tiện Hữu tuyến AG RTP/ RTCP MGC IN SCP SS7/BICC IP Network PSTN/IN TDM/ATM Mạng truy nhập Vô tuyến Hình 1. MGCP.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN MGCP. H. độ khả thi. SIP. Bảng 1: So sánh 2 giao thức chủ/tớ và ngang hàng Chủ/tớ - Ngang hàng - Thiết bị cổng đơn giản. Tương tác ngang hàng.323.

kèm theo các giải pháp mạng và sản phẩm mới khác nhau do họ cung cấp. - Ví dụ về các giao thức - MEGACO/H. H.… Với sự tham gia của nhiều hãng và một số nhà khai thác.323. 1. 20 hay SURPASS hiQ 9100. Theo thời gian. đây có thể coi là hệ thống chủ tập trung (Centrallized Sever) cho lớp điều khiển của mạng với chức năng như một hệ thống cửa ngõ (Gateway) mạnh để điều khiển các tính năng thoại. Tùy theo chức năng và dung lượng. Các hệ thống đưa ra vẫn dựa trên kiến trúc phát triển của hệ thống chuyển mạch mềm nổi tiếng của Siemens là EWSD. 9400. SIP. D2002VT 12 . Ví dụ: SURPASS của Siemens. 9200. SURPASS hiQ được chia thành các loại SURPASS hiQ 10. ENGINE của Ericsson. xóa đi khoảng cách giữa mạng PSTN và mạng số liệu. Phần chính của SURPASS là hệ thống SURPASS hiQ. kết hợp khả năng báo hiệu mạnh để kết nối với nhiều mạng khác nhau.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN Chương I: Tổng quan về mạng Chủ/tớ - Ngang hàng Quản lí các dịch vụ linh hoạt trên toàn mạng. 1000 MM E10 của Alcatel (hay Alcatel 1000 softswitch). Bùi Quốc Nam.6. Thiết bị cổng được tối ưu về chi phí dẫn tới tổng chi phí giảm. MGCP. - 1.6 Một số giải pháp NGN Các hãng cung cấp thiết bị viễn thông giới thiệu nhiều mô hình kiến trúc NGN khác nhau. đầu tư hiệu quả. Sau đây là mô hình và giải pháp NGN của một số hãng nổi tiếng.1 Giải pháp mạng của Siemens Giải pháp NGN của Siemens dựa trên kiến trúc phân tán. Vòng đời sản phẩm của các thiết bị cổng dài hơn.248. đáp ứng nhu cầu phát triển phong phú đa dạng các dịch vụ. thiết bị cổng có thể phải thường xuyên nâng cấp. Trên hệ thống này có khối chuyển đổi báo hiệu báo hiệu số 7 của mạng PSTN/ISDN sang giao thức điều khiển cổng phương tiện MGCP. - Chi phí Thiết bị mạng có giá thành cao làm cho chi phí tổng thể lớn. Siemens giới thiệu giải pháp NGN có tên là SURPASS. mạng thế hệ mới đã thu hút sự quan tâm của nhiều tổ chức viễn thông nhằm hướng tới một mô hình kiến trúc mạng mới trên nền tảng công nghệ hiện đại.

.7: Mô hình NGN của Siemens SURPASS hiG được phân chia thành nhiều loại theo chức năng và dung lượng từ SURPASS hiG 500. Cửa ngõ VoIP: Nhận lưu lượng thoại PSTN. D2002VT 13 Lớp truyền tải V« tuyÕn Lớp truy nhập PSTN / .ISDN IP. tạo gói và chuyển thành các tế bào ATM. cũng như cùng với SURPASS hiQ tạo nên mạng thế hệ mới. . Quản lý kết nối Lớp điều khiển POTS. tạo gói và chuyển lên mạng IP và ngược lại. nén.FR. SURPASS hiA có thể kết hợp với các tổng đài EWSD hiện có qua giao diện V5. Họ này có chức năng: - Cửa ngõ quản lý truy cập từ xa (RAS): Chuyển đổi số liệu từ modem hay ISDN thành số liệu IP và ngược lại. CABLE Khai báo và quản lý dịch vụ Quản lý mạng ISDN Mạng truy nhập đa dịch vụ Cổng DN TruyÒn dÉn quang Các mạng hiện có Định tuyến/ chuyển mạch Định tuyến/ chuyển mạch Hình 1. Cửa ngõ cho VoATM: Nhận lưu lượng thoại PSTN. xDSL và các dịch vụ số liệu trên một nền mạng duy nhất. truy nhập băng rộng. 700. 5000. Để cung cấp các giải pháp truy nhập. xDSL.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN Chương I: Tổng quan về mạng SURPASS hiG là họ các hệ thống MG từ các mạng dịch vụ cấp dưới lên SURPASS hiQ. chịu sự quản lý của SURPASS hiQ. hệ thống nằm ở biên mạng đường trục. 1000 đến SURPASS hiG 2000. leased-line. SURPASS hiA được phân chia thành nhiều loại theo các giao diện hỗ trợ (hỗ trợ thoại. nén.ATM. phục vụ cho truy nhập thoại. chuyển lên mạng ATM và ngược lại SURPASS hiA là hệ thống truy nhập đa dịch vụ (Multi-Service Acces) nằm ở lớp truy nhập của NGN. Bùi Quốc Nam.2.

lớp điều khiển và lớp dịch vụ mạng. quản lý kết nối băng thông… lên máy chủ (Server) chạy trên UNIX. Năng lực xử lí của hệ thống rất lớn so với các hệ thống E10 trước đây. Hệ thống quản lý này sử dụng giao thức quản lý mạng SNMP và chạy trên nền JAVA/CORBA. lên tới 8 triệu BHCA. 7300. Để quản lý tất cả hệ thống của SURPASS. Hệ thống này gồm gateway cho thoại qua ATM và thoại qua IP Bùi Quốc Nam. đa phương tiện 1000MME10 và Alcatel 1000 Softswitch cho giải pháp xây dựng NGN. Hệ thống có thể giải quyết những vấn đề sau: Gateway trung kế: Hỗ trợ kết nối giữa các mạng thoại dùng TDM và mạng chuyển mạch gói. D2002VT 14 . điểm điều khiển dịch vụ nội hạt. Trong đó họ sản phẩm 1000MME10 là các hệ thống cơ sở để xây dựng mạng viễn thông thế hệ mới từ mạng hiện có. lớp trung gian. có giao thức HTTP để có thể quản lý qua WEB.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN Chương I: Tổng quan về mạng kết nối Internet trực tiếp. tốc độ chuyển mạch ATM có thể đạt tới 80Gb/s. Kết hợp chức năng cửa ngõ trung gian tích hợp. 1.6. định tuyến. 7500. Đặc điểm lớn nhất của hệ thống này là luôn chuyển một số chức năng liên quan đến điều khiển cuộc gọi như chương trình kết nối ATM bán cố định. Siemens đưa ra hệ thống quản lí NetManage. chương trình xử lí số liệu cho việc lập kế hoạch đánh số.2 Giải pháp NGN của Alcatel Alcatel đưa ra mô hình NGN với các lớp: lớp truy nhập và truyền tải. gồm cả VoIP/VoATM) thành các loại SURPASS hiA 7100. Dịch vụ/báo hiệu mạng hiện có Thiết bị mạng Hiện có Các dịch vụ mạng độc lập Lớp dịch vụ mạng Lớp điều khiển Lớp truyền thông Lớp truy nhập và truyền tải Khách hàng Truy nhập từ xa Người sử dụng Hình 1.8: Mô hình NGN của Alcatel Alcatel giới thiệu các chuyển mạch đa dịch vụ.

Passport cho hệ thống chuyển mạch và Access Multi-service.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN - Chương I: Tổng quan về mạng Gateway truy nhập: Hệ thống này thực hiện kết nối đến thuê bao. ISDN. thống kê và các kết cuối băng hẹp. Họ sản phẩm của OP Tera Packet cho lớp điều khiển. Hệ thống chuyển mạch Passport trên cơ sở ghép ATM và IP/MPLS có khả năng cung cấp đa dịch vụ cho thuê bao với dung lượng 40 Gb/s và có khả năng mở rộng lên tới vài Terabit/s.IP và chuyển đến mạng chuyển mạch gói. băng rộng. ADSL. D2002VT 15 . tập trung các loại lưu lượng POST.6. Nortel đưa ra mô hình kết hợp mạng ATM/IP với mạng hiện tại như trên hình 1.9. ATM bằng cách đưa ra khối lõi IP/MPLS bao gồm lõi IP router và chuyển mạch MPLS có dung lượng lớn (19.5Gb/s (có khả năng mở rộng dến 10Gb/s).2 Tb/s) và có giao diện quang 2.3 Mô hình và giải pháp mạng của Nortel Nortel giới thiệu các sản phẩm tương ứng với họ sản phẩm OP Tera Packet và Passport 15000. OP Tera Packet Core cho lớp truyền tải đường trục . Tổng đài chuyển mạch gói: Có chức năng hỗn hợp chuyển mạch/định truyến nằm ở phần lõi hay biên của mạng chuyển mạch gói. cho phép kết nối. Thiết bị này truyền tải thông tin giữa gateway trung kế và gateway truy nhập. Server Cổng thoại gói  Mạng ATM Thoại trên ATM/IP Cổng thoại gói E1.9: Kết hợp mạng ATM/IP với mạng hiện thời Bùi Quốc Nam. Mục tiêu chính của Nortel là hoàn thiện mạngu lõi đảm bảo hợp nhất mạng thoại và số liệu để có thể cung cấp các dịch vụ IP. DS3 TDM E1. DS3 TDM   Chuyển mạch TDM Chuyển mạch TDM Mạng báo hiệu số 7 PSTN Mạng băng hẹp TDM  Chuyển mạch TDM Chuyển mạch TDM Hình 1.ATM. Hệ thống cũng cung cấp các chức năng xác nhận. - 1.

323 Ứng dụng HLR SCP Q U Ả N L Ý Máy chủ PLMN Máy chủ PSTN/ ISDN Điều khiển Mạng đường trục MG W MG W Mạng truy nhập hữu tuyến MGW Mạng đa dịch vụ khác MG W PBX/LAN Intranet MG W Các mạng điện thoại khác Mạng truy nhập vô tuyến Hình 1.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN Chương I: Tổng quan về mạng Họ sản phẩm Passport được giới thiệu gồm Passport 7000. Hệ thống mạng lõi Passport 15000 được xây dựng trên các chuẩn PNNI. 1. 15000. tích hợp IP trên ATM cũng như MPLS với ATM để có thể cung cấp các dịch vụ một cách toàn diện. ngoài ra có khả năng hợp nhất điều khiển phục vụ cho ứng dụng Packet/Optical. Máy chủ ứng dụng IP Server H. IISP và DPRS. IP và ATM đảm bảo chất lượng dịch vụ QoS. 15000-VSS và 15000 BSN được sử dụng như phần lõi của mạng chuyển mạch hoặc như loại MG của lớp kết nối trong mạng NGN. D2002VT . Các ứng dụng gồm có phần Client 16 Bùi Quốc Nam.6. cấu trúc này dựa trên các liên hệ Client/Server và Gateway/Server. Nó bao gồm toàn bộ các sản phẩm mạng đa dịch vụ của Ericsson đó là một tập hợp các giải pháp và sản phẩm.10: Cấu trúc mạng thế hệ sau của Ericsson Cấu trúc mạng thế hệ sau ENGINE hướng tới các ứng dụng.4 Mô hình và giải pháp mạng của Ericsion Ericsson giới thiệu giải pháp cho mạng thế hệ sau có tên là ENGINE. Đặc biệt đối với khả năng MPLS phối hợp định tuyến. ENGINE tạo ra một mạng lõi cung cấp nhiều dịch vụ trên cơ sở một hạ tầng mạng duy nhất. đấu chéo các lưu lượng dữ liệu cho các dịch vụ FR.

Đôi với cấu hình truy nhập băng hẹp. việc chuyển mạch sẽ do chuyển mạch nội hạt thực hiện. D2002VT 17 . di động và các mạng truy nhập khác. - - Bùi Quốc Nam. tích hợp ATM…). mạng vô tuyến cố định và mạng di động Lớp truy nhập đảm bảo khả năng truy nhập của thuê bao từ các mạng cố định. Để cung cấp các dịch vụ ATM. - Lớp dịch vụ/điều khiển bao gồm các server có chức năng điều khiển các cuộc gọi PSTN/ISDN và số liệu. Multimedia thời gian thực trên cơ sở hệ thống xử lý AXE của Ericsson. ENGINE access ramp sẽ phối hợp với mạng ATM công cộng. chuyển mạch và định tuyến lưu lượng hay còn gọi là lớp vận chuyển với phần lõi chuyển mạch chính là ATM AXD 301 có dung lượng từ 10 đến 160 Gb/s và có khả năng mở rộng đến 2500 Gb/s trong tương lai. chuyển mạch đơn. vô tuyến cố định. Đồng thời hệ thống chuyển mạch ATM AXD 301 có thể được sử dụng như một giao diện giữa mạng lõi và mạng truy nhập khác: mạng cố định. Ericsson giới thiệu sản phẩm ENGINE access ramp gồm các dòng sản phẩm đáp ứng yêu cầu của giải pháp mạng cần triển khai (truy nhập băng hẹp. cung cấp dịch vụ mạng thông minh IN. Lớp truyền tải xử lý các thông tin người sử dụng.Đồ án tốt nghiệp đại học NGN Chương I: Tổng quan về mạng trên máy đầu cuối. các server trong mạng giao tiếp với nhau qua các giao diện mở và hướng tới mạng độc lập với dịch vụ .

thảo luận bộ giao thức TCP/IP và IPv6 là kiến trúc nền tảng của mạng Internet ngày nay và cũng là nền tảng của NGN. TV theo yêu cầu.1: Mô hình OSI và TCP/IP TCP/IP được phát triển trước mô hình OSI. Do đó trong cấu trúc NGN có sự phân chia rõ ràng giữa các chức năng của dịch vụ và các chức năng truyền tải. 2. cho phép chúng có thể phát triển độc lập. Bùi Quốc Nam. Do đó. BGP. Chồng giao thức TCP/IP biểu diễn trên hình 2. các tầng trong TCP/IP không tương ứng hoàn toàn với các tầng trong mô hình OSI. hội nghị truyền hình… Điều này đòi hỏi mạng truyền tải NGN phải đảm bảo độ tin cậy và hiệu năng hoạt động cao. trong đó tập trung vào công nghệ chuyển mạch nhãn đa giao thức MPLS – công nghệ truyền tải chủ yếu có trong các giải pháp hiện nay của NGN. Chương này sẽ tìm hiểu về các công nghệ truyền tải NGN. Lưu lượng NGN là tuỳ biến theo nhu cầu của khách hàng với các dịch vụ được cung cấp ngày càng chiếm băng thông rất lớn như các dịch vụ đa phương tiện. Phần cuối cùng của chương. Tiếp đến là các giao thức định tuyến cơ bản trong mạng IP như RIP.1 Bộ giao thức TCP/IP và IPv6 M« h× OSI nh øng dông t r × h d iÔn n Ph iª n Giao vËn M¹ n g Liª n k Õt d ÷ l iÖu Tr u y c ẬP m¹ n g VËt l ý Giao vËn Liª n M¹ n g øng dông M« h× TCP /IP nh Hình 2. liên mạng (internet). OSPF.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN CHƯƠNG II MẠNG TRUYỂN TẢI NGN Một trong các đặc tính chính của NGN là tách riêng các dịch vụ với mạng.1 được chia thành bốn lớp: truy cập mạng mạng (network interface). Đầu tiên. Game trực tuyến. Các giao thức này đóng vai trò rất quan trọng trong sự hình thành nên mạng NGN. giao vận (transport) và ứng dụng (application). sẽ giới thiệu về các công nghệ lớp 2 – Các công nghệ truyền tải lớp liên kết dữ liệu. D2002VT 18 .

1. trình diễn trong mô hình OSI. TFTP… Hiện nay có hàng trăm hoặc thậm chí hàng nghìn các giao thức thuộc lớp này. Nó sử dụng gói xác nhận. Lớp giao vận Lớp giao vận chịu trách nhiệm chuyển phát toàn bộ thông báo từ tiến trình-tớitiến trình. Các chương trình ứng dụng giao tiếp với các giao thức ở lớp giao vận để truyền và nhận dữ liệu. Một chức năng khác của giao thức lớp giao vận là tạo một cơ chế điều khiển luồng và điều khiển lỗi ở mức giao vận. Mỗi giao thức cung cấp một loại dịch vụ giao vận: hướng kết nối và phi kết nối.. Nó tương ứng với các lớp ứng dụng.2: Mô hình phân lớp chức năng của bộ giao thức TCP/IP 2. Để thực hiện điều này.. TCP sử dụng cổng.2.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Tầng ứng dụng Ping SMTP FTP Telnet NNTP etc. Giao thức TCP Một giao thức lớp giao vận thường có nhiều chức năng.1.1 Lớp ứng dụng Lớp ứng dụng điều khiển chi tiết từng ứng dụng cụ thể. điều khiển hội thoại… Các dịch vụ ứng dụng như SMTP. FTP. thời gian chờ và truyền lại để thực hiện điều khiển lỗi. Tầng giao vận TCP UDP OSPF ICMP IGMP BGP RIP Tầng liên mạng ARP IP RARP Tầng truy nhập mạng Data link Media (physical) Hình 2. 2. Chương trình ứng dụng truyền dữ liệu ở dạng yêu cầu đến lớp vận chuyển để xử lý trước khi chuyển xuống lớp Internet để tìm đường đi.. Tại lớp này có hai giao thức là TCP và UDP. Bùi Quốc Nam. D2002VT 19 . Một trong số đó là tạo một truyền thông tiến trình-tới-tiến trình. TCP sử dụng giao thức cửa sổ trượt để thực hiện điều khiển luồng. NFS RPC DNS TFTP BOOTP etc. a. mã hóa.. Lớp ứng dụng bao gồm các giao thức mức cao.

Nhưng nếu làm như vậy. giao thức lớp giao vận có thể gửi một byte dữ liệu và đợi xác nhận trước khi gửi byte tiếp theo. đánh số chúng và sau đó gửi chúng lần lượt.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN TCP là một giao thức hướng kết nối. TCP còn điều khiển lỗi. chia luồng dữ liệu thành các đơn vị có thể vận chuyển. đặt cửa sổ này lên bộ đệm gửi và chỉ gửi lượng dữ liệu bằng kích thước cửa sổ. TCP nguồn đặt một bộ định thời cho mỗi phân đoạn được gửi đi. Nếu phân đoạn lỗi. được dùng thay thế cho TCP ở trên mạng IP theo yêu cầu của ứng dụng. nhưng không cung cấp các cơ chế giám sát và quản lý. Điều khiển lỗi gồm các cơ chế phát hiện phân đoạn bị hỏng. Trong trường hợp đặc biệt. b. quá trình gửi sẽ diễn ra rất chậm. nếu một phần dữ liệu bị mất. Nó có trách nhiệm thiết lập một kết nối với phía nhận. UDP có trách nhiệm truyền các thông báo từ tiến trình-tới-tiến trình. Bộ định thời được kiểm tra định kỳ. Điều khiển luồng Điều khiển luồng định nghĩa lượng dữ liệu mà nguồn có thể gửi trước khi nhận một xác nhận từ đích. Nếu một phân đoạn không được xác nhận trước khi hết hạn thì nó được xem như bị hỏng hoặc bị mất trên đường đi. bị mất. Cơ chế sửa lỗi trong TCP cũng rất đơn giản. D2002VT 20 . xác nhận và THỜI GIAN CHỜ(time-out). Làm như vậy sẽ tăng tốc độ truyền. bị nhân đôi. Giao thức UDP UDP (User Datagram protocol) là một giao thức truyền thông phi kết nối và không tin cậy. phân đoạn tương ứng được xem như bị hỏng hoặc bị mất và nó sẽ được truyền lại. Bên cạnh đó. sai thứ tự hoặc nhân đôi. Ngoài điều khiển luồng. Điều khiển lỗi TCP là một giao thức giao vận tin cậy. Bùi Quốc Nam. Không có xác nhận phủ định (xác nhận gói hỏng) trong TCP. sai thứ tự hoặc bị hỏng thì trạm nguồn sẽ không biết. Phát hiện lỗi trong TCP được thực hiện thông qua việc sử dụng ba công cụ đơn giản: tổng kiểm tra. Khi nó tắt. Mỗi phân đoạn có chứa một trường tổng kiểm tra để phát hiện phân đoạn lỗi. Nó định nghĩa một cửa sổ. Trong trường hợp đặc biệt khác. TCP sử dụng một giải pháp cho cả hai trường hợp đặc biệt này. nhưng có thể làm tràn ngập trạm đích (trạm đích không xử lý kịp). TCP sử dụng phương pháp xác nhận để thông báo sự nhận các gói đã tới đích mà không hỏng. nó sẽ bị máy thu bỏ đi. Nó cũng gồm cơ chế sửa lỗi sau khi chúng được phát hiện. Nếu dữ liệu phải đi qua đoạn đường dài thì nguồn sẽ ở trạng thái rỗi trong khi đợi xác nhận. giao thức lớp giao vận có thể gửi tất cả dữ liệu nó có mà không quan tâm tới xác nhận.

Giao thức IP IP là một giao thức phi kết nối và không tin cậy. Chức năng chính của tầng mạng là đánh địa chỉ lôgic và định tuyến gói tới đích. Giao thức thông báo điều khiển liên mạng (ICMP – Internet Control Message Protocol) được thiết kế để bù đắp hai khuyết điểm trên. mỗi gói có thể đi tới đích trên một đường đi khác nhau. Khuôn dạng của UDP datagram có các vùng tham số đơn giản hơn nhiều so với gói tin TCP. IP là giao thức chuyển gói phi kết nối và không tin cậy. Nó thường được dùng cho các ứng dụng không đòi hỏi độ tin cậy cao trong giao vận. Ngoài ra còn có một số giao thức khác như giao thức thông điệp điều khiển Internet (ICMP).1. độc lập với phần cứng và đưa ra các dịch vụ cần thiết cho việc phân phối dữ liệu trên một mạng định tuyến phức tạp. Chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu các giao thức này. Giao thức đáng chú ý nhất ở lớp liên mạng chính là giao thức liên mạng (IP – Internet Protocol). chẳng hạn TCP. IP dựa vào một giao thức tầng cao hơn để xử lý những vấn đề này. Mỗi datagram được xử lý độc lập. Nếu độ tin cậy là yếu tố quan trọng. IP được thiết kế cho mạng chuyển mạch gói. D2002VT 21 . IP phải hoạt động với một giao thức tin cậy tầng trên. Giao thức ICMP Như đã trình bày ở trên. Tuy nhiên nó có hai khuyết điểm: thiếu điều khiển lỗi và thiếu các cơ chế hỗ trợ. Bùi Quốc Nam. giao thức phân giải địa chỉ (ARP) và giao thức phân giải địa chỉ ngược (RARP). bị hỏng trong khi truyền. Nó được đi kèm với giao thức IP. Mỗi bộ thiết bị mạng trên mạng TCP/IP có một địa chỉ IP duy nhất. chúng có thể đến sai thứ tự.3 Lớp liên mạng Lớp liên mạng trong chồng giao thức TCP/IP tương ứng với lớp mạng trong mô hình OSI. Giao thức IP cung cấp một hệ thống đánh địa chỉ có phân cấp. Nó cung cấp dịch vụ chuyển gói nỗ lực tối đa. Các địa chỉ IP trên mạng được tổ chức sao cho có thể chỉ ra được vị trí của host hay mạng con nơi host cư trú . IP cung cấp dịch vụ chuyển gói nỗ lực tối đa. Nỗ lực tối đa ở đây có nghĩa IP không cung cấp chức năng theo dõi và kiểm tra lỗi. 2. Do ít chức năng phức tạp nên UDP có xu thế hoạt động nhanh hơn so với TCP. Nó chỉ cố gắng chuyển gói tới đích chứ không có sự đảm bảo. Nó được thiết kế nhằm mục đích sử dụng có hiệu quả tài nguyên mạng.bằng cách nhìn vào địa chỉ. Một số datagram có thể bị mất.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN UDP cũng cung cấp cơ chế gán và quản lý các số cổng để định danh duy nhất cho các ứng dụng chạy trên một trạm của mạng.

B. Cung cấp cơ chế kiểm soát lỗi dữ liệu phân bố trên mạng vật lý.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Giao thức ARP và RARP Để chuyển phát gói tới một trạm hoặc một router.5 IPv6 a. wireless. Cấu trúc của các lớp được chỉ ra trong hình 2. FDDI. Địa chỉ IPv4 được chia làm 5 lớp.2. Chiều dài phần địa chỉ mạng và phần địa chỉ trạm của các lớp là khác nhau. Thông thường lớp này bao gồm các phần mềm điều khiển thiết bị trong hệ thống vận hành và các card giao diện mạng tương ứng trong đầu cuối. D và E. Lớp A 0 Địa chỉ mạng (7 bit) Địa chỉ trạm (24 bit) Lớp B 1 0 Địa chỉ mạng (14 bit) Địa chỉ trạm (16 bit) Lớp C 1 1 0 Địa chỉ mạng (21 bit) Địa chỉ trạm (8 bit) Bùi Quốc Nam. C. cần có hai mức đánh địa chỉ: lôgic và vật lý. Lớp này không định nghĩa một giao thức riêng nào cả. Các phần này có chiều dài khác nhau tuỳ thuộc vào lớp địa chỉ. định nghĩa hai phần: địa chỉ mạng (NetID) và địa chỉ trạm (HotID).1. D2002VT 22 .1. ATM. ký hiệu là A. Giao thức phân giải địa chỉ ngược (RARP – Reverse Address Resolution Protocol) chuyển đổi địa chỉ vật lý thành địa chỉ lôgic. Các bít đầu tiên trong phần địa chỉ mạng xác định lớp của địa chỉ IP. Async. IPv4 Mỗi địa chỉ IPv4 gồm 4 byte (32 bít). SNA… 2. Lớp này thực hiện nhiệm vụ điều khiển tất cả các chi tiết phần cứng hoặc thực hiện giao tiếp vật lý với các phương tiện (hoặc với bất kỳ môi trường nào được sử dụng).4 Lớp truy cập mạng Cung cấp giao tiếp với mạng vật lý. 2. nó hỗ trợ tất cả các giao thức chuẩn và độc quyền. chúng ta cần có thể ánh xạ giữa hai địa chỉ này. Tocken Ring. Ví dụ: Ethernet.25. Do vậy. Giao thức phân giải địa chỉ (ARP – Address Resolution Protocol) chuyển đổi địa chỉ lôgic thành địa chỉ vật lý. X.

IPv6 có một số ưu điểm so với IPv4: - Khoảng địa chỉ lớn hơn. IPv4 cung cấp truyền thông trạm-tới-trạm giữa các hệ thống trên Internet. IPv6 Địa chỉ IPv6 dài 128 bít và được biểu diễn dưới dạng hexa hai chấm. Địa chỉ IPv6 dài 128 bít. 1110 . mỗi phần dài 2 byte. RARP và IGMP không còn. như RIP và OSPF.. 110 . b. Các giao thức liên quan như ICMP cũng được thay đổi. Do đó. Giao thức lớp liên mạng trong bộ giao thức TCP/IP hiện nay là IPv4.lớp E).3: Cấu trúc địa chỉ IPv6 Trong IPv6.Lớp D và 1111 . Hai byte được biểu diễn bằng 4 số hexa. Trong cách biểu diễn này.lớp B. 128 bít được chia thành 8 phần. nghĩa là gấp bốn lần chiều dài địa chỉ IPv4. Chức năng của chúng được đưa vào giao thức ICMP. Các giao thức định tuyến. Cho dù IPv4 được thiết kế tốt. địa chỉ IPv6 gồm 32 số hexa. Các giao thức khác ở lớp liên mạng như ARP.lớp C. giao thức IP được thay đổi để điều tiết sự thay đổi không thể đoán trước của Internet.lớp A. 1111111111111111 FDEC BA98 7654 1234 ABCD 13AC FDEC FFFF Hình 2. cũng có chút sửa đổi để thích ứng những thay đổi này. cứ 4 số hexa có một dấu hai chấm để phân tách. nhưng nó vẫn có một số hạn chế mà trở nên không phù hợp với sự phát triển nhanh của Internet. 23 Bùi Quốc Nam. 128 bit =16 byte =32 sè hexa 11111101111101100 ………………………………………………….Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Lớp D 1 1 1 0 Địa chỉ multicast (28 bit) Lớp E 1 1 1 1 Chưa sử dụng (28 bit) Hình 2. 10 .2: Các lớp địa chỉ IPv4 Các bit đầu tiên của byte đầu tiên của địa chỉ IP được dùng để định danh lớp địa chỉ (0 . Định dạng và chiều dài của địa chỉ IP được thay đổi cùng với định dạng gói. D2002VT .

Gói IPv6 được đóng gói trong gói IPv4 khi nó đi vào khu vực. IPv6 sử dụng định dạng tiêu đề mới. Chiến lược chuyển đổi từ IPv4 sang IPv6 Do số lượng nút trên Internet là một con số khổng lồ. Bảo mật hơn.Đồ án tốt nghiệp đại học - Chương II: Mạng truyền tải NGN Định dạng tiêu đề tốt hơn. phải có một chồng giao thức kép. IPv6 có một số tùy chọn mới cho phép các chức năng bổ sung. Dường như gói IPv6 đi vào đường hầm ở một đầu và ló ra ở đầu kia. Dịch tiêu đề Chiến lược dịch tiêu đề cần thiết khi phần lớn Internet đã chuyển sang IPv6 và chỉ còn một phần nhỏ sử dụng IPv4. Các tùy chọn mới. Đường hầm Đường hầm là chiến lược được sử dụng khi hai đầu cuối IPv6 muốn truyền thông với nhau. Phải mất một khoảng thời gian đáng kể để các hệ thống trên Internet có thể chuyển từ IPv4 sang IPv6. Ba chiến lược đã được IETF phát triển để sự chuyển dịch trôi chảy hơn. nhưng gói phải đi qua một khu vực sử dụng IPv4. D2002VT 24 . nên việc chuyển dịch từ IPv4 sang IPv6 không thể xảy ra đột ngột. Do vậy. Đường hầm không hoạt động trong trường hợp này vì gói phải ở Bùi Quốc Nam. gói phải có một địa chỉ IPv4. trong đó các tùy chọn được tách khỏi phần tiêu đề cơ sở và nếu cần. Trong IPv6. Cho phép mở rộng. nhưng một cơ chế (được gọi là nhãn luồng) được thêm vào để cho phép nguồn yêu cầu xử lý gói đặc biệt. Hỗ trợ cấp phát tài nguyên. Để qua khu vực này. một trạm phải chạy IPv4 và IPv6 đồng thời cho đến khi toàn bộ Internet đều sử dụng IPv6. nhưng trạm nhận không hiểu IPv6. Cơ chế này có thể được sử dụng để hỗ trợ lưu lượng video hoặc âm thanh thời gian thực. và được mở gói khi nó rời khỏi khu vực. Máy gửi muốn sử dụng IPv6. làm đơn giản và tăng tốc độ xử lý định tuyến vì hầu hết các tùy chọn đều không cần được router kiểm tra. IPv6 được thiết kế để cho phép mở rộng khi có yêu cầu. đường hầm và dịch tiêu đề. Nói cách khác. Việc chuyển dịch phải trôi chảy để không có vấn đề gì giữa hệ thống IPv4 và IPv6. Tùy chọn mật mã và chứng thực trong IPv6 cung cấp tính toàn vẹn và tính bảo mật của gói. được thêm vào giữa phần tiêu đề cơ sở và dữ liệu. - - a. gồm: chồng giao thức kép. Chồng giao thức kép Chiến lược này khuyến nghị rằng mọi trạm trước khi di trú hoàn toàn sang IPv6. trường loại dịch vụ được bỏ đi.

Các tình huống có thể xảy ra trong quá trình chuyển đổi gồm: - Khi thiết lập một mạng mới với toàn các node triển khai IPv6 thì không cần thiết lập định tuyến IPv4 trong mạng đó. b.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN định dạng IPv4 để trạm nhận có thể hiểu được. Các node IPv6 có thể triển khai cả hai stack IPv4 và IPv6 nhưng không thể có để gán thường chú cho các node đó. Tuy nhiên có thể có một vài node IPv6 cần liên lạc với các node IPv4 trong mạng Internet hiện tại. Kĩ thuật SIIT là kỹ thuật được sử dụng trong quá trình biên dịch giữa IPv4 và IPv6. Các địa chỉ IPv4 được dùng trong kỹ thuật NAT-PT là địa chỉ toàn cầu. Chúng biên dịch giữa các header IPv4 và IPv6 bao gồm cả header ICMP. Các node IPv6 có thể là các node có khả năng IPv4 (nghĩa là các node có thể triển khai IPv4 nhưng chưa chắc đã được gán địa chỉ IPv4) hoặc không có khả năng đó. Chúng ta cần có một mạng IPv4 và thêm vào đó nhiều node IPv6. Bùi Quốc Nam. - NAT-PT Kỹ thuật chuyển đổi địa chỉ (Network Address Translation – Protocol Translation NAT-PT) là một kỹ thuật rất tốt tại biên giới của mạng IPv6 chỉ có một đường ra khi nó liên kết với mạng IPv4 hay mạng kết hợp IPv4 và IPv6. NAT-PT chỉ nên sử dụng trong sự chuyển đổi qua lại giữa IPv4 thuần nhất và IPv6 thuần nhất. Các kĩ thuật biên dịch Kỹ thuật biên dịch không trạng thái IP/ICMP (SIIT – Stateless IP/ICMP Translation) Trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển giao IPv4-IPv6. định dạng tiêu đề phải được thay đổi toàn bộ thông qua quá trình dịch tiêu đề. chúng ta cần có các cơ chế cho sự liên lạc giữa các node IPv4 và IPv6. Khi đó để liên lạc giữa các node thì kĩ thuật SIIT được sử dụng. NAT-PT cho phép các host thuần và các ứng dụng IPv6 có thể liên lạc với các host thuần và các ứng dụng IPv4 và ngược lại. Tiều đề IPv6 được chuyển đổi thành tiêu đề IPv4. Trong trường hợp này. Bộ biên dịch SIIT được cài đặt và cấu hình trong các bộ định tuyến dual stack. Cơ chế này không cần đòi hỏi phải nâng cấp ở các node đầu cuối và nó cung cấp một sự định tuyến trong suốt đối với các node đầu cuối. NAT-PT sử dụng một tập hợp địa chỉ IPv4 để gán cho các node IPv6 dựa trên cơ chế cấp phát động để tạo thành phiên giao dịch qua biên giới IPv4-IPv6. Chúng ta không nên dùng NAT-PT cùng với bất kỳ kỹ thuật IPv6 trên IPv4 thông qua đường ống. D2002VT 25 . khi đó kĩ thuật SIIT được sử dụng tại biên giới mạng. chúng nhằm cho việc liên lạc giữa các node IPv4 thuần nhất và các node IPv6 thuần nhất. NAT-PT sẽ ánh xạ địa chỉ IPv4 sang địa chỉ IPv6 và ngược lại để cung cấp một cơ chế định tuyến trong suốt đối với các gói tin liên lạc giữa chúng.

bước nhảy tiếp theo gắn với đường đi này cho router biết phải gửi gói đi đâu để nó có thể đến đích theo đường đi tối ưu đó. định tuyến sử dụng các thông tin tôpô mạng. router thường chuyển tiếp gói từ một liên kết dữ liệu (mạng) này đến một liên kết dữ liệu khác.2 Các giao thức về định tuyến và thiết bị kết nối mạng 2. D2002VT 26 . sử dụng hai chức năng cơ bản: Xác định đường đi (path determination) Chuyển mạch (switching) Chức năng xác định đường đi chọn ra một đường đi tối ưu đến đích theo một tiêu chí nào đó (chẳng hạn chiều dài đường đi). các giải thuật định tuyến khởi tạo và duy trì bảng định tuyến. bảng này chứa thông tin về các tuyến tới đích. Để trợ giúp cho quá trình xác định đường đi. Chức năng này cho phép router đánh giá các đường đi sẵn có tới đích. ánh xạ địa chỉ và biên dịch. Nó là một chức năng được thực hiện ở tầng mạng. Kỹ thuật này cho phép các ứng dụng trong một host có thể liên lạc với tất cả các host IPv4 và IPv6.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN BIS Kỹ thuật BIS (Bump-In-the-Stack) là kỹ thuật cho phép các ứng dụng không có khả năng IPv6 chạy trên các host IPv4 có khả năng liên lạc với các host IPv6 bằng cách thêm vào stack IPv4 3 thủ tục nhỏ giữa tầng ứng dụng và tầng mạng là thủ tục phân giải tên mở rộng. Ý tưởng cơ bản ở đây là khi ứng dụng IPv4 cần liên lạc với host IPv6 thì địa chỉ IPv6 của host đó được ánh xạ sang địa chỉ IPv4 nằm ngoài khoảng địa chỉ nội bộ cho các host dual-stack. Kỹ thuật này chỉ có thể dùng cho địa chỉ unicast mà không thể dùng cho địa chỉ multicast. Điều này là có lợi cho người sử dụng. Các thông tin này có thể do người quản trị thiết lập hoặc được thu lượm thông qua các giao thức định tuyến. Kỹ thuật này thật sự có lợi trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi IPv4 và IPv6 ở những nơi mà một vài ứng dụng chưa thay đổi sang IPv6.2. Quá trình định tuyến Khi định tuyến dữ liệu từ nguồn đến đích. Để đánh giá đường đi. 2. từ nguồn đến đích. Và mặc dù nó cho phép các host có thể liên lạc với các host IPv4 thông qua các ứng dụng IPv4 nhưng điều này không thể áp dụng cho các ứng dụng sử dụng lựa chọn IPv4 vì ta không thể chuyển đổi mọi lựa chọn IPv4 sang IPv6.1 Cơ bản về định tuyến Định tuyến là hành động di chuyển thông tin trong liên mạng. Bùi Quốc Nam. Khi đường đi tối ưu được xác định.

phần địa chỉ mạng được sử dụng để xác định đường đi. Tham số khoảng cách này chính là số chặng phải qua (bước nhảy count). Bản chất của định tuyến vector khoảng cách là một Router không cần biết tất cả các đường đi đến các phân đoạn mạng. Router cũng không thể tiết kiệm năng lực của mình khi đã biết nhiều về cấu trúc mạng. Định tuyến vector khoảng cách sẽ không còn phù hợp đối với một mạng lớn gồm rất nhiều Router. nó chỉ cần biết phải truyền một datagram được gán địa chỉ đến một phân đoạn mạng đi theo hướng nào. và các mục này chỉ đơn thuần chứa các giá trị vector và bước nhảy count. D2002VT 27 . Vector khoảng cách được thiết kế để giảm tối đa sự liên lạc giữa các Router cũng như lượng dữ liệu trong bảng định tuyến. Sau khi người quản trị nhập các lệnh cấu hình để khởi tạo định tuyến động. toàn bộ bảng giá trị khoảng cách và bước nhảy count phải được truyền giữa các Router cho dù hầu hết các thông tin này không thực sự cần thiết trao đổi giữa các Router. Giải thuật trạng thái liên kết (Link State). còn phần địa chỉ trạm được router cuối cùng trên đường đi (router nối trực tiếp tới mạng đích) sử dụng để chuyển gói tới đúng trạm đích. Giải thuật lai. Các thay đổi về tôpô mạng được trao đổi giữa các router. Khi đó mỗi Router phải duy trì một mục trong bảng định tuyến cho mỗi đích. Định tuyến tĩnh và định tuyến động Các tuyến tĩnh được người quản trị cập nhật và quản lý nhân công.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Chức năng chuyển mạch cho phép router chuyển gói từ cổng vào tới cổng ra tương ứng với đường đi tối ưu đã chọn. người quản trị phải cập nhật lại các tuyến tĩnh một cách thủ công. Phân loại giao thức định tuyến Hầu hết các giải thuật định tuyến đều thuộc một trong 3 loại sau: - Giải thuật vectơ khoảng cách (distance vector). Khoảng cách giữa các phân đoạn mạng được tính bằng số lượng Router mà datagram phải đi qua khi được truyền từ phân đoạn mạng này đến phân đoạn mạng khác. Trong quá trình định tuyến. Router sử dụng thuật toán vector khoảng cách để tối ưu hoá đường đi bằng cách giảm tối đa số lượng Router mà datagram đi qua. Định tuyến động hoạt động khác với định tuyến tĩnh. Hơn nữa. Trong trường hợp tôpô mạng thay đổi. Bùi Quốc Nam. thông tin về tuyến sẽ được cập nhật tự động mỗi khi nhận được một thông tin mới từ liên mạng.

Khi được sử dụng trong những mạng cùng loại nhỏ. nó so sánh thông tin hiện tại của nó với những thông tin được chứa trong thông tin cập nhật. Các Router sử dụng bản tin trạng thái nhận được từ các Router khác để xây dựng sơ đồ mạng. nó sẽ chọn đường đi đến đích tốt nhất dựa trên những điều kiện hiện tại. Router cũng dễ dàng theo dõi lỗi trên mạng vì bản tin trạng thái từ một Router không thay đổi khi lan truyền trên mạng (ngược lại. mỗi Router cũng gửi ra mạng những thông điệp trạng thái. Khi một Router chuyển tiếp dữ liệu. Các phần tiếp theo trình bày về các thủ tục và những vấn đề gặp phải của mỗi loại giải thuật và những kỹ thuật hiện được sử dụng để tối thiểu hóa những vấn đề đó. D2002VT 28 . giá trị bước nhảy count tăng lên mỗi khi thông tin định tuyến đi qua một Router khác). Đây là một giao thức rất đơn giản dựa trên định tuyến vectơ khoảng cách. Định kỳ. đối với phương pháp vector khoảng cách. RIP duy trì tất cả bảng định tuyến trong một mạng được cập nhật bởi truyền những bản tin cập nhật bảng định tuyến sau mỗi 30s. Giải thuật lai kết hợp các khía cạnh của giải thuật vectơ khoảng cách và trạng thái liên kết. Hơn nữa. Giao thức trạng thái liên kết đòi hỏi nhiều thời gian xử lí trên mỗi Router. 2.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Định tuyến trạng thái liên kết ra đời là đã khắc phục được các nhược điểm của định tuyến vector khoảng cách. nhưng giảm được sự tiêu thụ băng thông bởi vì mỗi Router không cần gửi toàn bộ bảng định tuyến của mình. RIP là một giao thức hiệu quả và sự vận hành của nó là khá đơn giản. Sau một thiết bị RIP nhận một cập nhật. sử dụng giải thuật BellmanFord để tính toán bảng định tuyến. Bảng định tuyến RIP R3 R2 R1 N3 N2 N1 N4 R5 R4 N5 N6 Hình 2. Những thông điệp này liệt kê những Router khác trên mạng kết nối trực tiếp với Router đang xét và trạng thái của liên kết.2. Giao thức định tuyến RIP RIP (Router Information Protocol – Giao thức thông tin định tuyến) là một giao thức định tuyến miền trong được sử dụng bên trong hệ thống tự trị. Bản chất của định tuyến trạng thái liên kết là mỗi Router xây dựng bên trong nó một sơ đồ cấu trúc mạng.4: Định tuyến trong mạng sử dụng RIP Bùi Quốc Nam.2 Các giao thức định tuyến cơ bản a.

Thay thế mục trong bảng bằng mục được quảng cáo 2. Bước nhảy tiếp theo là nơi cần giửi gói dữ liệu đến để có thể tới được đích cuối cùng. Dưới đây chỉ ra giải thuật cập nhật định tuyến được RIP sử dụng.2.2. Cộng 1 vào số bước nhảy tiếp theo cho mỗi đích được quảng cáo 2. Lặp lại các bước tiếp theo cho mỗi đích được quảng cáo: 2.2. Nhận một thông báo RIP trả lời 1. D2002VT 29 . Mục này gồm địa chỉ IP của mạng đích.2.2 Trái lại 2.2 Trái lại Bùi Quốc Nam.1 Nếu bước nhảy tiếp theo giống nhau . Số bước nhảy là số mạng mà một gói dữ liệu phải đi qua để tới được mạng đích. khoảng cách ngắn nhất để tới đích (tính theo số bước nhảy) và bước nhảy tiếp theo (router tiếp theo).1 Nếu số bước nhảy được quảng cáo nhỏ hơn số bước nhảy trong bảng .Thêm thông tin được quảng cáo vào bảng định tuyến 2. Bảng 2: Bảng định tuyến vectơ khoảng cách Bảng của R2 Đích Node sau Hop N1 N2 N3 N4 N5 N6 R1 Trực tiếp Trực tiếp R3 R3 R3 2 1 1 2 3 4 Đích N1 N2 N3 N4 N5 N6 Bảng của R3 Node sau Hop R2 R2 Trực tiếp Trực tiếp R4 R4 3 2 1 1 2 3 Đích N1 N2 N3 N4 N5 N6 Bảng của R4 Node sau R3 R3 R3 Trực tiếp Trực tiếp R5 Hop 4 3 2 1 1 2 Giải thuật cập nhật RIP Bảng định tuyến RIP được cập nhật khi router nhận được các thông báo RIP.2 Trái lại 2.1 Nếu đích không có trong bảng định tuyến .2.Thay thế mục trong bảng bằng mục được quảng cáo 2.2.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Mỗi router có một bảng định tuyến trong đó chứa các mục tương ứng cho mỗi mạng đích mà router biết.

Tuy nhiên những hạn chế của RIP-1 như giới hạn về số bước nhảy hay khả năng hội tụ chậm vẫn còn tồn tại trong RIP-2. Điều này hạn chế những thay đổi có ảnh hưởng xấu đối với bảng định tuyến. Lưu lượng cần thiết cho việc trao đổi thông tin định tuyến lớn. RIP-2 có những cải tiến sau so với RIP-1: Hỗ trợ CIDR và VLSM: RIP-2 hỗ trợ siêu mạng và mặt nạ mạng con có chiều dài thay đổi. những mạng có kích thước lớn hơn 15 bước nhảy phải dùng thuật toán khác. Giao thức định tuyến OSPF Bùi Quốc Nam. Kết thúc Hạn chế của RIP Không làm gì cả Giới hạn độ dài tuyến đường: Trong RIP. Không hỗ trợ mặt nạ mạng con có độ dài thay đổi (VLSM): Khi trao đổi thông tin về các tuyến đường. tuỳ chọn này sẽ được cấu hình cho từng giao diện mạng. - - - Những hạn chế của RIP-2 RIP-2 đã được phát triển để khắc phục những hạn chế trong RIP-1. Tức là. Do đó. b. - Tốc độ hội tụ khá chậm. RIP không cho phép một tuyến đường có giá lớn hơn 15. Để tương thích với RIP-1. Hỗ trợ nhận thực: RIP-2 hỗ trợ nhận thực cho tất cả các node phát thông tin định tuyến. mạng sử dụng RIP không thể hỗ trợ mặt nạ mạng con có độ dài thay đổi. giá có giá trị lớn nhất được đặt là 16. Điều này làm giảm tải cho các trạm không chờ đợi các bản tin RIP-2. Cải tiến này làm cho RIP-2 phù hợp với các cách thức địa chỉ hoá phức tạp không có trong RIP-1. RIP không kèm theo thông tin gì về mặt nạ mạng con. Do đó.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN 3. Hỗ trợ chuyển gói đa điểm: Đây là cải tiến để RIP có thể thực hiện kiểu chuyển gói đa điểm chứ không đơn thuần chỉ có kiểu quảng bá như trước. Hỗ trợ RIP-1: RIP-2 tương thích hoàn toàn với RIP-1. Giao thức RIP phiên bản 2 (RIP-2) Tổ chức IETF đưa ra hai phiên bản RIP-2 để khắc phục những hạn chế của RIP1. Đây là một trong những lý do cơ bản để thiết kế chuẩn mới này. D2002VT 30 .

Nó cũng giúp kết hợp các thông báo về định tuyến. Phân chia mạng một cách logic: điều này làm giảm bớt các thông tin phát ra trong những điều kiện bất lợi. - - - OSPF là một giao thức dựa theo trạng thái liên kết. Thuật toán tạo ra một cây đường đi ngắn nhất mô tả cụ thể các tuyến đường nên chọn dẫn tới mạng đích. Thời gian hội tụ nhanh hơn: OSPF cho phép truyền các thông tin về thay đổi tuyến một cách tức thì. Các router đặc biệt được gọi là router biên AS có trách nhiệm ngăn thông tin về các AS khác vào trong hệ thống hiện tại.5: Các khu vực trong một hệ thống tự trị Sau đây sẽ liệt kê các tính năng đã tạo nên thành công của giao thức này: - Cân bằng tải giữa các tuyến cùng giá: Việc sử dụng cùng lúc nhiều tuyến cho phép tận dụng có hiệu quả tài nguyên mạng. hạn chế việc phát đi những thông tin không cần thiết về mạng. Hỗ trợ CIDR và VLSM: Điều này cho phép nhà quản trị mạng có thể phân phối nguồn địa chỉ IP một cách có hiệu quả hơn. Giống như các giao thức trạng thái liên kết khác. Để định tuyến hiệu quả. Hỗ trợ nhận thực: OSPF hỗ trợ nhận thực cho tất cả các node phát thông tin quảng cáo định tuyến.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Giao thức ưu tiên đường đi ngắn nhất (OSPF – Open Shortest Path First) là một giao thức định tuyến cổng trong khác đang được sử dụng rất rộng rãi. Khu vực 1 Khu vực 2 Router biên khu vực Khu vực 0 (đường trục) Hệ thống tự trị AS Tới AS khác Router đường trục Router đường trục Router biên AS Hình 2. D2002VT . Điều này hạn chế được nguy cơ thay đổi bảng định tuyến với mục đích xấu. Phạm vi hoạt động của nó cũng là một hệ thống tự trị (AS). 31 Bùi Quốc Nam. mỗi bộ định tuyến OSPF đều thực hiện thuật toán SPF để xử lý các thông tin chứa trong cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết. Điều đó giúp rút ngắn thời gian hội tụ cần thiết để cập nhật thông tin cấu hình mạng. OSPF chia hệ thống tự trị thành nhiều vùng nhỏ.

Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Bảng định tuyến Mỗi router sử dụng cây đường đi ngắn nhất để xây dựng bảng định tuyến của mình. D2002VT 32 Giá 5 7 10 11 15 Router tiếp theo Thông tin khác C D B D .6: Ví dụ mô hình cây đường đi ngắn nhất Bảng 3 mô tả bảng định tuyến của Router A ở hình trên. Nó dựa trên phương pháp định tuyến có tên định tuyến vectơ đường đi. Giao thức BGP Giao thức cổng biên (BGP – Border Gateway Protocol) là một giao thức định tuyến miền ngoài. liên kết tóm tắt tới router biên AS và liên kết ngoài. Định tuyến vectơ đường đi Bùi Quốc Nam. Bảng định tuyến chỉ ra giá để tới mỗi mạng trong khu vực. Router A 5 Router C 1 Router D 2 Router B 3 N1 1 N1 3 3 Router E 2 N5 N3 3 N4 Hình 2. Để tìm giá tới mạng bên ngoài khu vực. Bảng 3: Bảng định tuyến trạng thái liên kết của Router A Mạng N1 N2 N3 N4 N5 c. thực hiện định tuyến giữa các AS. các router sử dụng các quảng cáo liên kết tóm tắt tới mạng.

AS67 AS22. Phân loại router Router lõi (Core Router) – Router lõi lưu trữ thông tin đầy đủ về những router lõi khác. AS89. Bảng 4 chỉ ra một ví dụ về bảng định tuyến vectơ đường đi.3 Router . Nó duy trì những thông tin định tuyến của nó và những mạng tự trị lân cận nhưng không có một sơ đồ về một mạng liên kết hoàn chỉnh. và đường đi tới đích.2. Bảng 4: Ví dụ về bảng định tuyến vectơ đường đi Mạng N01 N02 N03 N04 Router tiếp theo R01 R05 R06 R12 Đường đi AS 14. nhưng những giao thức định tuyến mới được sử dụng trong các router ngoại vẫn thường dựa trên EGP. Mỗi mục trong bảng định tuyến chứa địa chỉ mạng đích. Những router ngoại thường sử dụng giao thức định tuyến EGP (Exterior Gateway Protocol). Những router lõi không xử lý những thông tin chi tiết của các router bên trong hệ thống tự trị. Một router ngoại cũng phải tham gia vào hệ thống tự trị của nó như một router nội thông thường. AS89 AS67. router tiếp theo. AS67. bảng định tuyến của nó là sơ đồ vị trí các hệ thống tự trị kết nối vào mạng lõi. Đường đi thường được định nghĩa là một danh sách có thứ tự các AS mà gói phải qua để tới đích. Về cơ bản. Nó có thể sử dụng các giao thức định tuyến như Gateway-toGateway Protocol (GGP) hay gần đây nhất là giao thức định tuyến SPREAD. AS23.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Định tuyến vectơ đường đi khác với cả định tuyến vectơ khoảng cách và định tuyến trạng thái liên kết. Một phiên bản giao thức EGP đang sử dụng hiện là BGP (Border Gateway Protocol). AS34 AS62. Điển hình cho lớp giao thức này là giao thức RIP và giao thức OSPF. AS09 2. Router nội (Interior Router) . AS05.Những router nằm bên trong hệ thống tự trị cùng chia sẻ thông tin định tuyến được gọi là những router nội. AS09. Hiện nay. Những người quản trị mạng Bùi Quốc Nam. Những router này sử dụng một lớp các giao thức định tuyến gọi là IGP (Interior Gateway Protocol).Thiết bị đấu nối mạng Chức năng của router là chuyển tiếp datagram dựa trên địa chỉ IP. D2002VT 33 . Router ngoại (Exterior Router) – Router ngoại không phải là những router lõi thực hiện sự trao đổi thông tin định tuyến của nó và những mạng tự trị. AS02. Mỗi loại router sử dụng một giao thức và thuật toán định tuyến khác nhau để xây dựng bảng định tuyến. giao thức EGP nguyên bản đã lỗi thời.

Thông qua modem sử dụng cổng AUX. bao gồm: Từ đầu cuối điều khiển (một đầu cuối kết nối trực tiếp với router thông qua cổng console). Các nhà quản lý của hệ thống tự trị này có toàn quyền thiết kế một cấu hình router làm việc trên mạng này và tuỳ ý chọn các giao thức định tuyến.7: Nguồn cấu hình Router Các chế độ lệnh Bùi Quốc Nam. Từ một máy chủ TFTP trên mạng.7. bạn có thể cấu hình một router từ nhiều nguồn bên ngoài. Hình 2. Từ các đầu cuối ảo. sau khi router đã được cài đặt trên mạng.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN tự trị sẽ thiết kế cấu hình các router trong mạng và lựa chọn giao thức định tuyến thích hợp. Các thành phần của Router Phần này trình bày về các thành phần đóng vai trò chính trong tiến trình cấu hình router. D2002VT 34 . Một điều quan trọng cần chú ý là các router bên trong một trong các mạng tự trị cũng có thể có một cấu hình phân cấp. Biết được thành phần nào liên quan đến tiến trình cấu hình cho phép bạn hiểu tốt hơn về cách router lưu trữ và sử dụng các lệnh cấu hình của bạn. Như thấy ở hình 2. Biết các bước xảy ra trong quá trình khởi tạo router giúp bạn xác định vị trí xuất hiện sự cố khi bạn khởi động router. Một hệ thống tự trị lớn có thể bao gồm nhiều nhóm router nội và các router ngoại chuyển thông tin định tuyến giữa các nhóm nội này.

Chế độ cấu hình đường dây: Chế độ này cho phép thiết lập cấu hình tham số cho các đường kết cuối.v. Router làm việc ở các chế độ lệnh sau: Chế độ thực thi người sử dụng: Đây là chế độ tham khảo. ISDN . và ở các chế độ khác nhau các lệnh sẵn có sẽ khác nhau. trong đó tập trung vào công nghệ MPLS là công nghệ truyền tải cho mạng NGN. FDDI (cho mạng LAN) và X. người sử dụng phải nhập mật khẩu. Chế độ cấu hình toàn cục: Chế độ này cho phép cấu hình các tham số áp dụng cho toàn bộ hệ thống của router.1 Các công nghệ lớp 2 a. ATM. OSPF. Người sử dụng chế độ này chỉ có quyền tham khảo cấu hình của router. FrameRelay. Do đó. giao diện mạng – Mô hình TCP). IGRP.v. IEEE 802. Mặc định sau khi bật Router sẽ ở chế độ này. Sau đây chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu các công nghệ này. Ethernet Ethernet là giải pháp kết nối các đầu cuối được phát triển bởi Xerox và DEC.3. tên Router . Để vào được chế độ này. Nếu không đặt mật khẩu Console thì mọi người dùng đều có thể vào chế độ này. D2002VT 35 . Token Ring. Vì thế. Trong phần này. các giao thức mạng LAN chia lớp liên kết dữ liệu thành 2 lớp con chứa giao thức điều khiển liên kết logic (LLC) và điều khiển truy nhập phương tiện (MAC). Ethernet hoạt động ở lớp liên kết dữ liệu không hoàn toàn tương thích với các yêu cầu trong mạng LAN.25. BGP . Chế độ thực thi đặc quyền: Chế độ này cho phép cấu hình các tham số hoạt động của router.). 2. sẽ giới thiệu về các công nghệ lớp 2 .v. các giao thức định tuyến. MPLS (cho mạng WAN). Các công nghệ lớp 2 hiện nay là Ethernet. Bùi Quốc Nam. chẳng hạn như mật khẩu.v.2. Chế độ cấu hình giao diện: Chế độ này cho phép cấu hình tham số cho các giao diện LAN và WAN của router (Ethernet.3 CSMA/CD. để dễ dàng cho việc cấu hình router cần biết và phân biệt các chế độ lệnh của router cũng như tác dụng của từng chế độ lệnh.3 Các công nghệ lớp 2 và giao thức MPLS Chúng ta vừa tìm hiểu bộ giao thức TCP/IP. Serial.v. 2. Chế độ cấu hình router: Chế độ này cho phép cấu hình giao thức định tuyến IP như RIP.Lớp liên kết dữ liệu (Datalink – Mô hình OSI. các chuẩn Ethernet hiện nay là: IEEE 802.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Cấu hình của router được thiết lập thông qua các lệnh. Chức năng chính của lớp 2 là đảm bảo truyền dữ liệu qua lớp vật lý một cách chính xác và không lỗi.v.

Chọn X. FDDI sử dụng một token định thời cho phép nút chiếm token truyền trong một khoảng thời gian định trước và sau đó phải trao quyền điều khiển cho nút khác. Một số cơ chế ưu tiên được áp dụng để xác định nút nào sẽ được nhận token. Phương thức truy cập này được gọi là chuyển Token.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Trên các mạng Ethernet.25 ra đời vào những năm 1970. Các đầu cuối sẽ dừng lại. các đầu cuối trên LAN được kết nối với nhau sao cho dữ liệu được truyền vòng quanh mạng trong một vòng Ring. FDDI sử dụng cấu hình mạng vòng kép cho phép dữ liệu truyền theo hai hướng. điều này có nghĩa là nhiều nút có thể truyền đồng thời trên mạng nếu như chúng nhận được token. Điều khiển token ring thuờng thông qua một trạm giám sát. Mục đích ban đầu là kết nối các máy chủ lớn với các thiết bị ở xa. Ethernet sử dụng một phương thức truy cập gọi là “Đa truy nhập cảm nhận sóng mang” với “Dò tìm đụng độ” – CSMA/CD để quyểt định khi nào một đầu cuối có thể truyền dữ liệu trên một đường truy cập. FDDI sử dụng chức năng quản lý mạch vòng phân tán. Với phương thức truy cập chuyển token. và có thể đặt tại một nút bất kỳ trong mạch vòng. tất cả đầu cuối quan sát môi trường truyền thông và chờ đến khi tuyến truyền thông sẵn sàng thì mới truyền.25 nếu phải sử dụng đường dây tương tự hay chất lượng đường dây không cao. nó sẽ truyền liên tục và không giải phóng token. D2002VT 36 . c. cho phép một nút bất kỳ khởi tạo lại vòng. Nếu hai đầu cuối cố gắng truyền cùng một lúc thì sẽ xảy ra đụng độ. và thử truyền lại. cơ chế này hoàn toàn tự động và thoả hiệp giữa các nút trong mạch vòng. mỗi nút chịu trách nhiệm liên lạc với nút kế bên. Ưu điểm của X. cách ly lỗi và phục hồi các lỗi trong mạch vòng. FDDI FDDI tương tự như token ring vì nó cũng sử dụng một token để xác định mạng rỗi và chống tranh chấp. các thông tin trạng thái được trao đổi liên tục với nút kế bên. Trong FDDI token được giải phóng ngay sau khi truyền dữ liệu. Sử dụng CSMA/CD. FDDI khác với Token Ring ở cách xử lý token. b. Công nghệ X. tất cả các đầu cuối chia sẻ một đường truyền thông chung. d. Các bộ định thời sẽ ngăn chặn khả năng một nút nào đó liên tục chiếm giữ token. chờ một khoảng thời gian ngẫu nhiên. trong quá trình truyền nếu xuất hiện lỗi thì nút đích sẽ không sao chép khung dữ liệu vào bộ nhớ và yêu cầu truyền lại. dữ liệu sẽ chuyển theo đường ngược lại hình thành nên một mạch vòng đơn. Bùi Quốc Nam.25 X. nút phát không phải đợi khung dữ liệu đi hết một vòng và quay về. nếu một liên kết vòng bị gẫy. Token Ring Kỹ thuật Token Ring sử dụng một khái niêm hoàn toàn khác với Ethernet trong quy trình truy nhập môi trường.25 so với các giải pháp mạng WAN khác là nó có cơ chế kiểm tra lỗi tích hợp sẵn.

giao thức X. Tốc độ truyền dữ liệu có thể lên tới 1. Frame Relay là một chuẩn cho truyền thông trong mạng WAN chuyển mạch gói qua các đường dây số chất lượng cao.25 là một bộ các qui tắc xác định cách thức thiết lập và duy trì kết nối giữa các DTE và DCE trong mạng dữ liệu công cộng (PDN – public data network). chỉ phải trả phí thuê đường dây tới node gần nhất trên mạng Frame Relay.25.25 sử dụng đường dây tương tự để tạo nên một mạng chuyển mạch gói. Cho phép nhiều kích thước gói tin khác nhau. Hiện nay.25 là chuẩn của ITU-T cho truyền thông qua mạng WAN sử dụng kỹ thuật chuyển mạch gói qua mạng điện thoại.25.25 cũng còn được sử dụng cho những giao thức thuộc lớp vật lý và lớp liên kết dữ liệu để tạo ra mạng X. Frame Relay nhanh hơn so với X. Theo thiết kế ban đầu.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN X.25. Nó qui định các thiết bị DTE/DCE và tổng đài chuyển mạch gói (PSE – Packet swiching exchange) sẽ truyền dữ liệu như thế nào. Dữ liệu qua đường dây của người gửi và mạng Frame Relay sẽ định tuyến nó tới node gần nhất với nơi nhận và chuyển dữ liệu xuống đường dây của người nhận.54 Mbit/s. Thuật ngữ X. Mạng Frame Relay có các đặc trưng sau: ` ` Hình 2.25 và đang dần dần thay thế chuẩn này. X. Khi sử dụng Frame Relay. Công nghệ chuyển tiếp khung Frame Relay Frame Relay hiệu quả hơn so với X. e. mặc dù mạng X. Có cơ chế kiểm tra lỗi nhưng không có cơ chế khắc phục lỗi. D2002VT 37 .8: Mạng Frame Relay trên phương diện truyền dẫn ổn định - Có nhiều điểm tương tự như khi triển khai mạng X.25 cũng có thể được xây dựng trên cơ sở một mạng số. Bùi Quốc Nam.

Khi lưu lượng trên mạng cao. khi lưu lượng trên mạng thấp. Đây là một trong những phương pháp kết nối mạng WAN tốc độ lớn. f. Khi đăng ký sử dụng dịch vụ Frame Relay. có kích thước cố định (53 byte). theo lý thuyết nó có thể hỗ trợ tốc độ cao hơn khả năng hiện thời của các phương tiện truyền dẫn hiện nay. Công nghệ ATM ATM (Asynchronous Transfer Mode – Chế độ truyền không đồng bộ) là hệ thống chuyển mạch gói tiên tiến.Đồ án tốt nghiệp đại học - Chương II: Mạng truyền tải NGN Có thể kết nối như một kết nối đường trục tới mạng LAN. Tuy nhiên. âm thanh và hình ảnh số hoá trên cả mạng LAN và mạng WAN. tốc độ đạt từ 155 Mbit/s đến 622 Mbit/s. 38 Bùi Quốc Nam. Tuy nhiên. CIR là tốc độ truyền dữ liệu tối đa được cam kết bạn nhận được trên một mạng Frame Relay. theo lý thuyết có thể đạt 1.25 và Frame Relay. tốc độ cao có nghĩa là chi phí cũng cao hơn.2 Gbit/s. Trên thực tế. dễ xử lý hơn so với các gói dữ liệu có kích thước thay đổi trong X. D2002VT . Hình 2. ưu tiên sẽ dành cho những khách hàng có mức CIR cao. E1. Hoạt động tại lớp vật lý và lớp liên kết dữ liệu trong mô hình OSI. bạn được cam kết về tốc độ truyền dữ liệu CIR (Committed Information Rate). Có thể triển khai qua nhiều loại đường kết nối khác nhau (56K. bạn có thể gửi dữ liệu ở tốc độ nhanh hơn CIR.9: Truyền thông qua ATM Các đặc trưng của ATM bao gồm: - Sử dụng gói dữ liệu (cell) nhỏ.E3). Tốc độ truyền dữ liệu cao. có thể truyền đồng thời dữ liệu.

và thủ tục gán nhãn để chuyển thông tin định tuyến Bùi Quốc Nam. Phần chức năng điều khiển của MPLS bao gồm các giao thức định tuyến lớp mạng với nhiệm vụ phân phối thông tin định tuyến giữa các LSR. Có thể sử dụng với nhiều phương tiện truyền dẫn vật lý khác nhau (cáp đồng trục. cáp dây xoắn. Có thể truyền đồng thời nhiều loại dữ liệu. D2002VT 39 . Fram Relay… chứ không chỉ riêng ATM. Phần chức năng chuyển gói tin sử dụng cơ chế hoán đổi nhãn. cáp sợi quang). và chỉ duy trì một không gian cấu hình mạng và một không gian địa chỉ. không chỉ riêng IP. được chuẩn hoá bởi IETF. Tên gọi của nó bắt nguồn từ thực tế đó là hoán đổi nhãn được sử dụng như là kỹ thuật chuyển tiếp nằm ở bên dưới. sau đó thay thế giá trị nhãn của gói rồi chuyển ra cổng ra của bộ định tuyến. Tăng tính mềm dẻo trong quá trình đưa vào ứng dụng và phát triển các loại hình dịch vụ mới. Cải thiện tính mềm dẻo của định tuyến trên các mô hình xếp chồng truyền thống. MPLS dựa trên mô hình ngang cấp. MPLS chia bộ định tuyến làm hai phần riêng biệt: chức năng chuyển gói tin và chức năng điều khiển.2 Công nghệ chuyển mạch nhãn đa giao thức MPLS a. Ngoài ra các nhà cung cấp mạng có thể cấu hình và chạy MPLS trên các công nghệ lớp 2 khác nhau như PPP.Đồ án tốt nghiệp đại học - Chương II: Mạng truyền tải NGN Chất lượng cao gần như không cần đến việc kiểm tra lỗi. Về mặt kiến trúc điều này là đúng. trao đổi thông tin định tuyến với các thiết bị lân cận. vì vậy mỗi một thiết bị MPLS chạy một giao thức định tuyến IP. Các bộ định tuyến sử dụng thiết bị này gọi là bộ định tuyến chuyển mạch nhãn (LSR – Label Switch Router). Việc này đơn giản hơn nhiều so với việc xử lý gói tin thông thường và do vậy tăng cường khả năng của thiết bị. Giới thiệu chung Chuyển mạch nhãn đa giao thức (MPLS) là kết quả của quá trình phát triển nhiều giải pháp chuyển mạch IP. Kỹ thuật hoán đổi nhãn về bản chất là việc tìm chặng kế tiếp của gói tin trong một bảng chuyển tiếp nhãn. Sự sử dụng từ “đa giao thức” trong tên của nó có nghĩa là nó có thể hỗ trợ nhiều giao thức lớp mạng.3. Mạng MPLS có khả năng chuyển các gói tin tại lớp 3 bằng việc xử lý từng gói và chuyển tiếp gói tin tại lớp 2 sử dụng cơ chế hoán đổi nhãn. 2. MPLS là giải pháp nhằm liên kết định tuyến lớp mạng và cơ chế hoán đổi nhãn thành một giải pháp đơn nhất để đạt được các mục tiêu sau: - Cải thiện hiệu năng định tuyến. nhưng trong thực tế MPLS thường tập trung vào việc vận chuyển các dịch vụ IP trên ATM.

Khi các gói vào mạng. b. Khi LDP hoàn thành nhiệm vụ của nó. D2002VT 40 . một đường dẫn chuyển mạch nhãn LSP được xây dựng từ lối vào tới lối ra. LSR lối vào kiểm tra nhiều trường trong tiêu đề gói để xác định xem gói thuộc về FEC nào. Các loại thiết bị trong mạng MPLS Các thiết bị tham gia trong một mạng MPLS có thể được phân loại thành các bộ định tuyến biên nhãn (LER) và các bộ định tuyến chuyển mạch nhãn (LSR). Sau đó. Hiệu năng đạt được ở đây là nhờ việc đưa quá trình xử lý lớp 3 tới biên của mạng và chỉ thực hiện 1 lần tại đó thay cho việc xử lý tại từng node trung gian như của IP. Nếu đã có một ràng buộc nhãn/FEC thì LSR lối vào gắn nhãn cho gói và định hướng nó tới giao diện đầu ra tương ứng. Một giao thức phân bổ nhãn LDP được xác định và chức năng của nó là để ấn định và phân bổ các ràng buộc FEC/nhãn cho các bộ định tuyến chuyển mạch nhãn LSR. các nhãn được ánh xạ vào trong các FEC. Tại các node trung gian việc xử lý chỉ là tìm sự phù hợp giữa nhãn trong gói và thực thể tương ứng trong bảng kết nối LSR và sau đó hoán đổi nhãn. MPLS có thể hoạt động được với các giao thức định tuyến Internet như OSPF và BGP hay PNNI của ATM. ATM-LSR IP IP 10 IP 12 IP 15 IP LSR ingress ATM-LSR ATM-LSR LSR egress Hình 2. song chúng không phải là các lợi ích duy nhất mà MPLS cung cấp. Đối với những nhà cung cấp các mạng lớn. Mặc dù hiệu năng và hiệu quả là quan trọng.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN thành bảng định tuyến chuyển mạch nhãn. các bộ định tuyến chuyển mạch nhãn không thực hiện chuyển tiếp theo từng gói mà thực hiện phân loại gói tin vào trong các lớp tương đương chuyển tiếp FEC. thì khả năng để thực hiện kỹ thuật lưu lượng tiên tiến mà không phải trả giá về hiệu năng của MPLS được quan tâm đặc biệt. Sau đó gói được hoán đổi nhãn qua mạng cho đến khi nó đến LSR lối ra.10: Các kiểu node trong mạng MPLS LSR là thiết bị định tuyến tốc độ cao trong lõi của mạng MPLS. Khi một gói tin vào mạng MPLS.quá trình này thực hiện bằng phần cứng. lúc đó nhãn bị loại bỏ và gói được xử lý tại lớp 3. nó tham gia trong việc thiết lập các đường dẫn chuyển mạch nhãn (LSP – Label Switch Path) bằng Bùi Quốc Nam.

chỉ các nhãn bên ngoài được kiểm tra.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN việc sử dụng giao thức báo hiệu nhãn thích ứng và thực hiện chuyển mạch lưu lượng dữ liệu tốc độ cao dựa trên các đường dẫn được thiết lập. RFC 3031. Như vậy các tổng đài chuyển mạch ATM truyền thống có thể nâng cấp phần mềm MPLS để thực hiện chức năng của LSR. Sau đó. và ATM-LSR biên hoạt động ở biên mạng hay còn gọi là ATM-LER. nhãn là một giá trị được bổ sung cho một gói. LSR sử dụng nhãn để chuyển tiếp Bùi Quốc Nam. Các thiết bị biên khác với các thiết bị lõi ở chỗ là: ngoài việc phải chuyển tiếp lưu lượng nó còn phải thực hiện việc giao tiếp với các mạng khác đó là chỉ định hay loại bỏ nhãn. D2002VT 41 . Tương ứng chúng ta có 2 loại thiết bị là ATM-LSR hoạt động trong lõi. và lúc đó các chuyển mạch ATM được gọi là các ATM-LSR. tại lối vào nó thực hiện việc chuyển tiếp lưu lượng vào mạng MPLS sau khi đã thiết lập LSP nhờ các giao thức báo hiệu nhãn và phân bổ lưu lượng trở lại mạng truy nhập tại lối ra. khi lưu lượng vào trong hay đi ra khỏi mạng MPLS. Các ATM-LSR thực hiện chức năng định tuyến gói IP và gán nhãn trong mặt bằng điều khiển và chuyển tiếp số liệu theo cơ chế chuyển mạch tế bào ATM trong mặt phẳng chuyển tiếp. định nghĩa nhãn như “là một thực thể vật lý có chiều dài cố định. Ngoài ra khi MPLS được xếp chồng trên ATM. được mang trong ngăn xếp nhãn. ATM và Ethernet ). nó cho mạng biết nơi nào gói đi qua. c. được sử dụng để nhận dạng 1 FEC. Trong chế độ này một tiêu đề nhãn được bổ sung vào giữa gói tin lớp 3 và tiêu đề lớp 2. Tại mỗi chặng trong mạng. nghĩa là có 220 giá trị nhãn có thể. ATM-LSR là các chuyển mạch ATM có thể thực hiện chức năng như LSR. LER là thiết bị hoạt động tại biên của mạng truy nhập và mạng lõi MPLS. Các chế độ hoạt động của MPLS MPLS có thể hoạt động trong 2 chế độ đó là: Chế độ khung Chế độ tế bào Chế độ khung Chế độ khung là thuật ngữ được sử dụng khi chúng ta chuyển tiếp một gói với một nhãn được đính vào gói trước tiêu đề lớp 3 (chẳng hạn tiêu đề IP). các chuyển mạch ATM được điều khiển bởi mặt bằng điều khiển MPLS. LER đóng vai trò quan trọng trong việc chỉ định và huỷ bỏ nhãn. Một gói có thể có nhiều nhãn. “Kiến trúc MPLS”. Các LER hỗ trợ đa cổng được kết nối tới các mạng không giống nhau (chẳng hạn FR. Nói một cách đơn giản. Nhãn có độ dài 20bit. thường chỉ có ý nghĩa cục bộ”.

. có thể sử dụng các bit Exp như cách sử dụng các bit chỉ thị độ ưu tiên IP. 12 bit còn lại có ý nghĩa như sau: - Exp (Experimental): Các bit Exp được dự trữ về mặt kỹ thuật cho sử dụng thực tế.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN các gói trong mặt phẳng dữ liệu.11. TTL (Time To Live): Thông thường các bit TTL là một bản sao trực tiếp của các bit TTL trong tiêu đề gói IP.12: FR tại lớp liên kết dữ liệu 42 Bùi Quốc Nam.. Các nhãn khác có giá trị bit BS bằng 0. Bit này dùng để chỉ thị cho nhãn ở cuối ngăn xếp nhãn. Chẳng hạn Cisco sử dụng những bit này để giữ bộ chỉ thị QoS thường là một bản sao trực tiếp của các bit chỉ thị độ ưu tiên trong gói IP. BS (Bottom of stack): Có thể có hơn 1 nhãn với 1 gói.11: Khuôn dạng tiêu đề nhãn Ngoài 20 bit giá trị nhãn như đã biết. Nhãn ở đáy của ngăn xếp nhãn có giá trị BS bằng 1. TTL cũng có thể được sử dụng khi các nhà điều hành mạng muốn dấu cấu hình mạng nằm bên dưới. Khuôn dạng tiêu đề nhãn có dạng như hình 2. Khi các gói MPLS bị xếp hàng. Chúng giảm giá trị đi 1 đơn vị khi gói đi qua mỗi chặng để tránh lặp vòng vô hạn. các nhãn này trước đó được chỉ định và phân bổ trong mặt phẳng điều khiển. Gói IP Tiêu đề IP Dữ liệu Tạo nhãn Tiêu đề Shim Tiêu đề IP Dữ liệu Các khung FR DLCI Dữ liệu . Tiêu đề lớp liên kết MPLS SHIM Tiêu đề lớp mạng Dữ liệu và tiêu đề các lớp khác 32 bit Nhãn Exp BS TTL 20 bit 3 bit 1 bit 8 bit Hình 2. D2002VT . DLCI Dữ liệu Hình 2. - - Chế độ tế bào Chế độ tế bào là thuật ngữ được sử dụng khi chúng ta có 1 mạng các chuyển mạch ATM hay mạng FR sử dụng MPLS trong mặt phẳng điều khiển để hoán đổi thông tin VCI/VPI thay cho việc sử dụng báo hiệu ATM hay báo hiệu FR.

Explicit Routing): Định tuyến hiện tương tự với định tuyến nguồn. D2002VT 43 . router lối ra tổng hợp các tế bào trở lại thành gói.. Bùi Quốc Nam. Định tuyến trong mạng MPLS Trong mạng MPLS các LSP thường được thiết lập bằng một trong 3 cách sau: Định tuyến từng chặng: Phương pháp này là tương đương với phương pháp được sử dụng hiện nay trong các mạng IP truyền thống.. Trong phương pháp này mỗi LSR lựa chọn một cách độc lập tuyến kế tiếp với một FEC cho trước. Các chặng định tuyến hiện chỉ ra đường đi nào được dùng. dán nhãn cho chúng và thực hiện truyền. Đường dẫn đã được xác định có thể là không tối ưu. sẽ xác định danh sách các node mà ER-LSP đi qua. Các yêu cầu QoS chỉ ra các tuyến và các cơ chế xếp hàng hay lập lịch nào được sử dụng cho luồng lưu lượng. Dọc đường dẫn các tài nguyên có thể được đặt trước để đảm bảo QoS cho lưu lượng dữ liệu. Định tuyến cưỡng bức (CR .Constrained Routing): CR tính cả các tham số chẳng hạn như các đặc tính tuyến (băng tần. router lối vào phân chia các gói vào trong các tế bào ATM. VPI/VCI Dữ liệu Hình 2. BGP hay PNNI được sử dụng để thăm dò địa chỉ IP. Thay vào đó một LSR được lựa chọn trước. Cuối cùng. …).Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Trong chế độ tế bào. mỗi node sẽ thông báo 1 ràng buộc (chứa 1 địa chỉ mạng và 1 nhãn) tới các node lân cận. Sau khi quá trình trao đổi thông tin nhãn được thực hiện. nhãn dược mã hoá trong các trường VPI/VCI hay DLCI (xem hình 2. trong đó các ràng buộc có thể là các chặng định tuyến hiện hay các yêu cầu QoS. thường là LSR lối vào hay LSR lối ra. trễ. Trong phương pháp này không một node nào được cho phép lựa chọn chặng kế tiếp. Định tuyến hiện (ER .13). Mỗi node MPLS xác định nội dung của LIB bằng việc tham chiếu tới bảng định tuyến IP của nó. số chặng và QoS. Các LSP được thiết lập có thể là các CR-LSP. Gói IP Tiêu đề IP Dữ liệu Tạo nhãn Tiêu đề Shim Tiêu đề IP Dữ liệu Tế bào ATM VPI/VCI Dữ liệu . d.13: ATM tại lớp liên kết dữ liệu Chế độ tế bào còn được gọi là ATM được điều khiển nhãn (LC-ATM). Các ATM LSR trung gian xử lý các gói như một chuyển mạch ATM thông thường – chúng chuyển tiếp tế bào dựa trên giá trị VPI/VCI và thông tin cổng vào. Các giao thức định tuyến truyền thống chẳng hạn như OSPF.12 và hình 2. Với mỗi lối vào trong bảng định tuyến.

Bùi Quốc Nam. có thể một đường đi có giá tổng cộng lớn hơn nhưng chịu tải ít hơn sẽ được lựa chọn. IETF đã định nghĩa thành phần CR-LDP để làm cho việc thiết lập đường đi dựa trên các ràng buộc trở nên thuận tiện hơn. Tuy nhiên.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương II: Mạng truyền tải NGN Khi sử dụng CR. D2002VT 44 . CR có thể được sử dụng cùng với MPLS để thiết lập các LSP. thì nó cũng cũng bổ sung thêm độ phức tạp trong việc tính toán định tuyến vì đường dẫn được lựa chọn phải thoả mãn các yêu cầu QoS của LSP. trong khi CR gia tăng hiệu năng mạng.

chúng sẽ trở thành các hàng xóm của nhau. .Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến CHƯƠNG III GIAO THỨC ĐỊNH TUYẾN OSPF 3. .điểm.Mọi Router sử dụng sơ đồ cấu trúc mạng của riêng nó để chọn đường.Sử dụng giá làm thông số định tuyến để chọn đường đi trong mạng. được hình thành giữa các hàng xóm. OSPF là giao thức định tuyến trạng thái liên kết sử dụng thuật toán ưu tiên đường đi ngắn nhất (SPF .Link State Advertisement) qua các kết nối lân cận. . Liên kết lân cận có thể coi như các liên kết ảo điểm . Bùi Quốc Nam. Nếu hai Router chia sẻ một liên kết dữ liệu. mỗi Router gửi các gói quảng bá trạng thái liên kết (LSA . D2002VT 45 . Sau khi các liên kết lân cận được hình thành. cùng chấp nhận các tham số được chỉ ra trong gói Hello. Việc hình thành một liên kết lân cận phụ thuộc vào các yếu tố như loại Router trao đổi các gói Hello và loại mạng sử dụng để các gói Hello truyền trên đó. Hoạt động của OSPF được mô tả một cách tổng quát như sau: 1. Các LSA mô tả tất cả các liên kết của Router và trạng thái của các liên kết. Các Router OSPF gửi các gói Hello chào tất cả các giao diện chạy OSPF. 3.Variable length subnetmask). Ưu điểm chính của OSPF so với các giao thức vector khoảng cách là khả năng đáp ứng nhanh theo sự thay đổi của hệ thống mạng. 2. Một số đặc điểm khác của OSPF là: .Hỗ trợ định tuyến liên miền không phân lớp (CIDR-Classless Interdomain Routing) và mặt nạ mạng con có chiều dài thay đổi (VLSM .Thực hiện cập nhật khi có mạng có sự thay đổi. không có tính độc quyền. hoạt động tốt trong các mạng cỡ lớn và ít bị ảnh hưởng đối với các thông tin định tuyến saia.1 Giới thiệu chung OSPF được phát triển bởi IETF (Internet Engineering Task Force – nhóm đặc trách kĩ thuật Internet).Shortest Path First) của Dijkstra và là một giao thức mở nghĩa là nó hoàn toàn mở.

1 Gói Hello Gói Hello thực hiện các chức năng sau: .Dùng để bầu cử DR và BDR trong mạng quảng bá và đa truy nhập không quảng bá (NBMA – Nonbroadcast Multiacces). Nếu tất cả phù hợp. nó sẽ khai báo hàng xóm này bị hủy.2 Một số khái niệm sử dụng trong OSPF 3. 7. gói Hello được khai báo là hợp lệ. 5. Bùi Quốc Nam. Khi một Router nhận một gói Hello từ một hàng xóm.Đảm bảo thông tin hai chiều giữa các hàng xóm. tất cả các Router sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết của mình giống với các Router khác. Khi một Router gửi một gói Hello.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến 4.2. Nếu không phù hợp. Chu kỳ gửi được gọi là nhận thực và được cấu hình trong cơ sở dữ liệu giao diện. . Router này sẽ biết rằng thông tin hai chiều đã được thiết lập. nhận thực. Các Router OSPF gửi các gói Hello định kỳ ra các giao diện OSPF. . Mỗi Router nhận một LSA từ một hàng xóm. nó ghi định danh Router này vào bảng hàng xóm. . Khi cơ sở dữ liệu hoàn chỉnh. Nếu không. nó sẽ kiểm tra xem các trường định danh vùng. Sơ đồ này gọi là cây SPF. gói Hello sẽ chứa định danh router của tất cả các hàng xóm cần thiết trong liên kết mà gói truyền đi. chu kì ngắt router được thiết lập lại. Nếu một Router không nhận được gói Hello từ hàng xóm trong một khoảng thời gian gọi là chu kì ngắt router.. mặt nạ mạng. 3. Mỗi Router xây dựng bảng định tuyến từ cây SPF của nó. mỗi Router sử dụng giải thuật SPF để tính toán đường đi ngắn nhất (đường đi có giá thấp nhất) tới tất cả các đích đã biết. 6. Bằng cách trao đổi các LSA trong một vùng.Dùng để khám phá các hàng xóm. Nếu định danh router của Router gốc đã có trong bảng hàng xóm của giao diện nhận.Dùng để quảng cáo các tham số mà hai Router phải chấp nhận trước khi chúng trở thành các hàng xóm của nhau. chu kì ngắt router và Option trong gói Hello có phù hợp với các giá trị đã được cấu hình ở giao diện đang nhận hay không. D2002VT 46 . ghi LSA vào cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết của nó và gửi bản copy tới tất cả các hàng xóm khác của nó. gói sẽ bị huỷ và kết nối lân cận không được thiết lập. Nếu một Router nhận được một gói Hello hợp lệ có chứa định danh router của nó.

Frame relay.điểm: là mạng nối hai Router với nhau. 3. 3.2. Các liên kết ảo.0.điểm luôn thiết lập kết nối lân cận.3 Phân loại mạng OSPF định nghĩa năm loại mạng: 1.0.điểm. Nó có thể coi là một tập hợp các kết nối điểm .0. Thông tin của một kết nối lân cận giữa các Router sẽ tạo ra nhiều LSA không cần thiết.0.điểm. Tức là một gói gửi bởi một Router trong mạng không được nhận bởi tất cả các Router khác của mạng.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến 3. Mạng quảng bá: Ví dụ như Ethernet. Là mạng có khả năng kết nối nhiều hơn hai thiết bị và các thiết bị này đều có thể nhận các gói gửi từ một thiết bị bất kì trong mạng. D2002VT 47 .2. 5. Các gói OSPF được truyền theo kiểu unicast.5. Mạng điểm – đa điểm.điểm không đánh số. Các Router OSPF trong mạng quảng bá sẽ bầu cử DR và BDR. 4. Các hàng xóm hợp lệ trong mạng điểm . Các Router trong mạng không phải bầu cử DR và BDR.4 DR và BDR Các mạng đa truy nhập tồn tại hai vấn đề sau liên quan đến quá trình tràn lụt LSA như sau: 1. Các gói Hello được phát multicast với địa chỉ đích là 224. Token Ring. Mạng quảng bá.6.0. Các Router trong NBMA bầu cử DR và BDR. Nếu một mạng đa truy nhập có n Router thì có thể có n(n1)/2 kết nối lân cận (Hình 3. Mạng đa truy nhập không quảng bá. Là mạng có khả năng kết nối nhiều hơn hai Router nhưng không có khả năng quảng bá. Mạng điểm – đa điểm: là trường hợp đặc biệt của NBMA.1). Địa chỉ đích của các gói OSPF trong mạng này luôn là địa chỉ lớp D 224. Các gói OSPF được phát unicast trên các liên kết ảo.5. Các gói OSPF được truyền theo kiểu multicast. Các liên kết ảo: là một cấu trúc đặc biệt được Router hiểu như là các mạng điểm . Các Router khác sẽ phát multicast các gói cập nhật và xác nhận trạng thái liên kết với địa chỉ lớp D là: 224. ATM. Mạng đa truy nhập không quảng bá NBMA: ví dụ như X25.0. Mạng điểm . Mỗi Router sẽ tràn lụt n-1 LSA cho các hàng Bùi Quốc Nam. 2. Mạng điểm . Ngoài ra các gói xuất phát từ DR và BDR cũng được phát multicast với địa chỉ này. FDDI.

Bùi Quốc Nam. DR được bầu ra trong mạng đa truy nhập. Các hàng xóm này lại gửi bản copy của LSA nhận được tới các hàng xóm của mình dẫn đến tạo ra nhiều bản copy của LSA trong mạng. D2002VT 48 . DR có các nhiệm vụ sau: • Mô tả mạng đa truy nhập và các Router gắn vào mạng cho phần còn lại của liên mạng. Hình 3.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến xóm của nó cộng với một LSA cho mạng dẫn đến có n(n-1) + 1 = n2 LSA được tạo ra trong mạng. A B C D C E D B A (DR) Hình 3. • Quản lý quá trình tràn lụt trong mạng đa truy nhập.1: Quá trình tràn lụt LSA Quá trình tràn lụt có thể gây xung đột. Một Router gửi một LSA tới tất cả các hàng xóm của nó.2: Quá trình bầu cử DR Để tránh các vấn đề trên.

một DR mới phải được bầu ra. trường dữ liệu gồm nhiều LSA. Nói cách khác DR chỉ là một đặc tính của giao diện của Router. các Router phải đồng bộ cơ sở dữ liệu của chúng với DR mới. Chỉ có DR gửi các LSA tới phần còn lại của liên mạng. Nếu có một Router có độ ưu tiên cao hơn các DR và BDR đã được kích hoạt. Trong trường dữ liệu gồm một trường thông tin nhận dạng loại gói và trường dữ liệu. Trường dữ liệu trong gói Hello là một danh sách các hàng xóm.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Mỗi Router trong mạng thiết lập kết nối lân cận với DR (hình 3. Trong khi các quá trình này diễn ra. Mỗi góí OSPF gồm tiêu đề theo sau là trường dữ liệu tương ứng với loại gói. Trong gói yêu cầu trạng thái liên kết. Chú ý: Độ ưu tiên có thể ảnh hưởng đến quá trình bầu cử DR và BDR nhưng không ảnh hưởng đến các DR và BDR đã được bầu cử. Để tránh vấn đề này. BDR được bầu cử. D2002VT 49 .3 Khuôn dạng gói tin OSPF Tiêu đề IP Gói OSPF Tiêu đề gói OSPF Dữ liệu gói OSPF Dữ liệu nhận dạng gói OSPF LSA LSA LSA LSA Tiêu đề LSA Dữ liệu LSA Hình 3. Một Router có thể là DR đối với mạng này nhưng không là DR đối với mạng khác. mạng sẽ không khả dụng để truyền gói. BDR sẽ trở thành DR mới. Các LSA này cũng gồm hai phần là tiêu đề LSA và dữ liệu LSA.3: Quá trình đóng gói OSPF Thông tin chứa trong tiêu đề IP chỉ ra một trong năm loại gói OSPF.2). Tất cả các Router thiết lập kết nối lân cận với cả DR và BDR. Các kết nối lân cận mới phải được thiết lập. nó cũng không thể thay thế các DR và BDR này. Các gói mô tả trạng thái liên kết và xác nhận trạng thái liên kết chứa danh sách các tiêu đề LSA. DR và BDR cũng có thể thiết lập kết nối lân cận với nhau. Nếu DR bị hỏng. 3. Nếu DR hỏng. Bùi Quốc Nam. không phải toàn bộ Router.

Gói mô tả cơ sở dữ liệu nhận được cuối cùng: Các bít khởi đầu. Chủ/tớ: Quan hệ chủ-tớ (được thoả thuận trong trạng thái Exstart) thiết lập hàng xóm nào sẽ điều khiển việc đồng bộ cơ sở dữ liệu.4. Số thứ tự DD: là số trình tự của gói mô tả cơ sở dữ liệu (DD . định danh vùng trong gói Hello nhận được phải phù hợp với định danh vùng của giao diện nhận.1 Cấu trúc dữ liệu hàng xóm Các thành phần của cấu trúc dữ liệu hàng xóm là: Định danh hàng xóm: là định danh Router của hàng xóm. do vậy gói Hello sẽ được gửi tới các hàng xóm sau mỗi khoảng thời gian nhất định. hàng xóm sẽ được khai báo là hủy. các thành phần và số thứ tự của gói DD nhận được cuối cùng được ghi trong cơ sở dữ liệu hàng xóm. Độ ưu tiên của hàng xóm : là độ ưu tiên Router của hàng xóm được chỉ ra trong gói Hello. 50 Bùi Quốc Nam. Router chỉ định: Địa chỉ này chứa trong trường DR của gói Hello. Vì các hàng xóm không thể được tự động khám phá trong mạng NBMA nếu các hàng xóm này ở trạng thái hủy. Chu kì thăm dò: Giá trị này chỉ sử dụng đối với các hàng xóm trong mạng NBMA. Khi một gói OSPF được truyền unicast tới hàng xóm. Các tuỳ chọn này được trình bày ở phần sau.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến 3. Trạng thái: là trạng thái chức năng của hàng xóm sẽ được trình bày ở phần sau. Việc định thời được thiết lập lại khi nhận được gói Hello từ hàng xóm. Nếu việc định thời ngưng hoạt động hết hiệu lực mà chưa nhận được gói Hello. Địa chỉ IP của hàng xóm: là địa chỉ IP của giao diện nối tới mạng của hàng xóm. Giao diện: là giao diện gắn vào mạng chứa hàng xóm. Khoảng thời gian này gọi là chu kì thăm dò. D2002VT . Định danh vùng: Để hai Router trở thành các hàng xóm của nhau. Router chỉ định dự phòng: Địa chỉ này chứa trong trường BDR của gói Hello. địa chỉ này sẽ là địa chỉ đích. chủ. Thông tin này dùng để xác định xem gói DD tiếp theo có phải là bản sao của gói trước. Thành phần hàng xóm: là các khả năng OSPF tuỳ chọn được hỗ trợ bởi hàng xóm.4 Hàng xóm OSPF 3. Định thời ngưng hoạt động: là chu kỳ định thời hay chu kì ngắt router.Database Description) đang được gửi tới hàng xóm.

kết nối 2 chiều. và hoàn thiện. Một Router (đủ khả năng để trở thành DR) sẽ chuyển một hàng xóm sang trạng thái thử khi giao diện nối tới hàng xóm được kích hoạt đầu tiên hoặc khi Router là DR hoặc BDR. Thử: Trạng thái này chỉ ứng dụng cho các hàng xóm trong mạng NBMA. mô tả cơ sở dữ liệu. Các gói yêu cầu trạng thái liên kết được gửi tới hàng xóm yêu cầu các bản sao của các LSA này.4.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Danh sách truyền lại trạng thái liên kết: là danh sách các LSA đã được tràn lụt trên kết nối lân cận nhưng chưa được công nhận. Router và các hàng xóm của nó thiết lập quan hệ chủ/tớ và xác định số trình tự DD đầu tiên để chuẩn bị cho việc trao đổi các gói DD. Exstart. 3. hàng xóm có địa chỉ giao diện cao nhất sẽ là chủ. Hủy: là trạng thái đầu tiên của hàng xóm khi cuộc hội thoại (giữa Router và hàng xóm) chỉ ra rằng không có gói Hello nào được gửi từ hàng xóm trong chu kì ngắt router cuối cùng. D2002VT 51 . danh sách yêu cầu trạng thái liên kết sẽ được rút dần cho đến hết. và yêu cầu trạng thái liên kết bị xoá bỏ. Các trạng thái đó bao gồm: hủy. Các LSA tạo nên cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết khi Router chuyển sang trạng thái chuyển đổi. Danh sách đồng bộ cơ sở dữ liệu: Là danh sách các LSA được gửi tới hàng xóm trong gói DD trong quá trình đồng bộ cơ sở dữ liệu. Router sẽ chứa định danh Router của tất cả các hàng xóm ở trạng thái này hoặc trạng thái cao hơn trong trường hàng xóm của gói Hello. Khởi tạo: Trạng thái này chỉ ra rằng đã nhận được gói Hello từ hàng xóm trong chu kì ngắt router cuối cùng nhưng kết nối hai chiều chưa được thiết lập. Bùi Quốc Nam. Một Router sẽ gửi các gói tới một hàng xóm ở trạng thái thử theo chu kỳ gửi gói Hello thay vì chu kì thăm dò.2 Các trạng thái hàng xóm Một Router sẽ chuyển hàng xóm qua một số trạng thái trước khi hàng xóm được coi là kết nối lân cận hoàn thiện. Khi nhận được các LSA yêu cầu trong các gói cập nhật trạng thái liên kết. Danh sách yêu cầu trạng thái liên kết: Là danh sách các LSA trong cá gói DD của hàng xóm “mới” hơn các LSA trong cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết. các gói Hello được gửi theo chu kỳ chu kì thăm dò. tải về. Trong trường hợp này. ExStart: Ở trạng thái này. Nếu hàng xóm chuyển xuống trạng thái hủy từ trạng thái cao hơn thì danh sách truyền lại trạng thái liên kết. Các LSA sẽ được truyền lại sau khoảng thời gian RxmtInterval cho đến khi chúng được công nhận hoặc kết nối lân cận bị phá vỡ. xchange. Các gói Hello không được gửi tới hàng xóm bị hủy trừ trường hợp các hàng xóm này thuộc mạng NBMA. ở đây các hàng xóm được cấu hình bằng tay. khởi tạo. thử.

hàng xóm phải ở trạng thái này hoặc cao hơn để có thể được chọn là DR hoặc BDR.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Thay đổi: Router gửi các gói DD mô tả toàn bộ cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết của nó tới các hàng xóm đang ở trạng thái thay đổi. Kết nối 2 chiều (2-Way): Trạng thái này chỉ ra rằng Router đã “nhìn thấy“ định danh router của nó trong trường hàng xóm của gói Hello mà hàng xóm gửi tới.4: Quá trình chuyển đổi trạng thái từ hủy sang hoàn thiện Tải về: Router sẽ gửi các gói yêu cầu trạng thái liên kết tới các hàng xóm ở trạng thái này để yêu cầu gửi các LSA mới hơn đã được chỉ ra ở trạng thái thay đổi nhưng chưa nhận được. Việc nhận một gói DD từ một hàng xóm ở trạng thái khởi tạo sẽ chuyển hàng xóm này sang trạng thái kết nối 2 chiều. Bảng 5: Các biến cố của hàng xóm Biến cố vào Bùi Quốc Nam. Điều này có nghĩa là kết nối hai chiều đã được thiết lập. Trong mạng đa truy nhập. Hủy 1 IE Thử IE2 Khởi tạo IE2 IE4 IE4 IE2 DP1 IE 5 Tải về IE2 Exstart IE2 IE8 Thay đổi IE9 DP1 IE 10 IE 11 IE 7 2-Way IE2 IE IE12 6 Hoàn thiện IE2 Hình 3. Hoàn thiện: hàng xóm ở trạng thái này là liên kết lân cận hoàn toàn và các kết nối lân cận sẽ xuất hiện trong các gói quảng bá trạng thái liên kết router và mạng. Router cũng gửi các gói yêu cầu trạng thái liên kết tới các hàng xóm ở trạng thái này để yêu cầu gửi các LSA mới nhất. D2002VT Ý nghĩa 52 .

Nhận được gói DD khác ngoài gói đầu tiên có bit khởi tạo được lập. IE12 xảy ra bởi một trong các điều kiện sau: 1. Giao diện nối tới mạng NBMA được kích hoạt đầu tiên. Nhận được gói yêu cầu một LSA không có trong cơ sở dữ liệu. Router là DR hoặc BDR. Trạng thái giao diện thay đổi. IE13 IE14 Bùi Quốc Nam. và hàng xóm không đủ điều kiện tham gia bầu cử để trở thành DR. Kết nối lân cận sẽ được phá vỡ và được reset lại. Việc trao đổi các gói DD được hoàn thành. Hàng xóm không thể thiết lập kết nối lân cận. Quan hệ chủ tớ được thiết lập và số trình tự DD được trao đổi. IE7 IE8 IE9 IE10 IE11 IE12 Kết nối lân cận sẽ được hình thành với hàng xóm này. 2. Trạng thái hàng xóm chuyển trước tiên sang trạng thái 2-way. IE2 IE3 IE4 IE5 IE6 Một gói Hello hợp lệ được nhận từ hàng xóm. 4. 3. Router nhận nhìn thấy định danh router của nó đầu tiên trong gói Gói Hello của hàng xóm hoặc nhận được gói DD từ hàng xóm. 2. Xảy ra bởi một trong các điều kiện sau: 1. Nhận được gói DD có trường Option khác với trường Option của gói DD cuối cùng.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến IE1 Chỉ xảy ra đối với các hàng xóm kết nối với mạng NBMA. D2002VT 53 Nhận được một gói Hello từ hàng xóm trong đó định danh router của Router nhận không có trong trường hàng xóm xảy ra khi trạng thái . Danh sách yêu cầu trạng thái liên kết rỗng. Nhận được gói DD có số trình tự DD không đúng. hàng xóm không thể liên lạc được nữa. và hàng xóm đủ điều kiện tham gia bầu cử DR. Các khoản mục còn tồn tại trong danh sách yêu cầu trạng thái liên kết. 2. IE1 xảy ra bởi một trong các điều kiện sau: 1.

3. 7. Gói yêu cầu trạng thái liên kết.5 Thiết lập kết nối lân cận Các hàng xóm trong các mạng điểm . Router là BDR trong mạng của hàng xóm.đa điểm. Loại mạng là điểm . Loại mạng là liên kết ảo. DP2 Danh sách yêu cầu trạng thái liên kết đối với hàng xóm này có rỗng không? Kết nối lân cận với hàng xóm có tiếp tục tồn tại hay không? DP3 3. Gói mô tả cơ sở dữ liệu DD. Kết nối lân cận với hàng xóm này sẽ không tiếp tục tồn tại hay không tiếp tục hình thành.đa điểm. Router là DR trong mạng của hàng xóm. hàng xóm là DR. Bảng 6: Các quyết định của hàng xóm Quyết định DP1 Ý nghĩa Một kết nối lân cận sẽ được thiết lập với hàng xóm hay không? Một kết nối lân cận sẽ được hình thành nếu một trong các điều kiện sau xảy ra: 1. hàng xóm là BDR. 5. 6.điểm. Quá trình xây dựng kết nối lân cận sử dụng ba loại gói OSPF sau: 1. 4. Bùi Quốc Nam. điểm . và liên kết ảo luôn thiết lập kết nối lân cận với nhau trừ khi các tham số trong các gói Hello của chúng không phù hợp. 2. Kết nối lân cận với hàng xóm này sẽ tiếp tục tồn tại hay tiếp tục hình thành. D2002VT 54 . Trong các mạng quảng bá và NBMA. 2.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến IE15 IE16 giao diện thay đổi.điểm. Loại mạng là điểm . DR và BDR sẽ thiết lập kết nối lân cận với tất cả các hàng xóm còn các DRother sẽ không thiết lập kết nối lân cận với các DRother khác.

- Bùi Quốc Nam. Chương III: Giao thức định tuyến Gói DD đặc biệt quan trọng trong quá trình xây dựng kết nối lân cận. 3. LSA có thể được xác nhận theo hai cách: - Xác nhận rõ ràng: Khi nhận được gói xác nhận trạng thái liên kết chứa tiêu đề LSA. nó sẽ được xoá khỏi danh sách này. Các gói DD sẽ chứa tiêu đề của các LSA trong cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết của Router gốc. Khi cuộc đàm phán chủ/tớ bắt đầu ở trạng thái Exstart. Sau đó nó gửi gói yêu cầu trạng thái liên kết để yêu cầu bản sao của LSA này. (Cả hai LSA đều mới hơn các LSA khác). Ba cờ đó là: 1. các hàng xóm sẽ tiến hành đồng bộ cơ sở dữ liệu của chúng. Khi nhận được các LSA yêu cầu. hàng xóm sẽ chuyển sang trạng thái thay đổi. Các gói cập nhật trạng thái liên kết vận chuyển các LSA được yêu cầu. Bit chủ/tớ (MS): MS = 1 chỉ ra rằng gói DD được gửi từ Router là Master. Do vậy. Bit khác (M): M = 1 chỉ ra rằng đây không phải gói DD cuối cùng được gửi. Khi cuộc đàm phán chủ/tớ hoàn thành. Ngoài ra gói DD còn chứa ba cờ được sử dụng để quản lí quá trình xây dựng kết nối lân cận. Các gói DD chứa danh sách các tiêu đề của các LSA được gửi tới hàng xóm. cả hai hàng xóm sẽ cùng yêu cầu trở thành chủ bằng cách gửi một gói DD rỗng với bit MS = 1. Gói DD này sẽ là gói DD đầu tiên chứa các bản tóm tắt LSA. Xác nhận ngầm: Khi nhận được gói cập nhật trạng thái liên kết chứa phiên bản LSA giống với phiên bản đã gửi. nó đặt LSA này vào danh sách yêu cầu trạng thái liên kết. Tất cả các LSA gửi đi trong gói cập nhật trạng thái liên kết phải được xác nhận. Gói cập nhật trạng thái liên kết. Bit khởi tạo (I): I = 1 chỉ ra rằng gói DD đầu tiên gửi.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF 3. Khi một LSA được xác nhận. Router nhận sẽ nhận các gói DD và kiểm tra các tiêu đề này để quyết định xem liệu nó đã có bản copy mới nhất của LSA trong cơ sở dữ liệu của nó. Router sẽ xoá tiêu đề của các LSA nhận được khỏi danh sách yêu cầu trạng thái liên kết. hàng xóm có định danh router thấp hơn sẽ là tớ và truyền trở lại gói DD có MS = 0 và số trình tự DD được lập theo số trình tự của chủ. hoặc hàng xóm có bản copy của một LSA (đã biết) mới hơn. Nếu một Router thấy rằng hàng xóm của nó có một LSA không có trong cơ sở dữ liệu của nó. Ở trạng thái thay đổi. 2. các LSA đã được truyền được ghi vào danh sách truyền lại trạng thái liên kết. Danh sách tóm tắt cơ sở dữ liệu được ghi cùng với các tiêu đề của tất cả các LSA trong cơ sở dữ liệu của Router. D2002VT 55 .

Router chủ biết rằng quá trình đồng bộ đã hoàn tất khi nó gửi tất cả các gói DD cần thiết để diễn tả đầy đủ cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết của nó tới router tớ và nhận được gói DD với bit M = 0. nó sẽ gửi gói DD có cùng số trình tự với gói này. Hình 3. Nếu gói DD nhận được có số trình tự mới.5 chỉ ra ví dụ về một quá trình đồng bộ cơ sở dữ liệu cùng với sự chuyển đổi trạng thái hàng xóm. Khi router tớ nhận một gói DD từ router chủ. gói xác nhận được truyền lại. Router sẽ chuyển hàng xóm sang trạng thái hoàn thiện. Router tớ gửi các gói DD chỉ để đáp lại các gói DD mà nó nhận từ Router chủ. Bùi Quốc Nam. Khi quá trình đồng bộ hoàn tất. nó sẽ gửi tiếp bản sao của gói đó đến router tớ. Nếu danh sách yêu cầu trạng thái là rỗng. Router sẽ chuyển hàng xóm sang trạng thái tải về. Router tớ biết rằng quá trình đồng bộ đã hoàn tất khi nó nhận được gói DD có bit M = 0 và gửi một gói DD xác nhận có bit M = 0.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Router chủ điều khiển quá trình đồng bộ và đảm bảo chỉ có gói DD được truyền đi vào thời điểm đó. Nếu router chủ không nhận được xác nhận của gói này trong khoảng thời gian RxmtInterval. Nếu số trình tự của gói nhận được giống với gói xác nhận trước đó. nó sẽ xác nhận việc này bằng cách gửi một gói DD có cùng số trình tự tới router chủ. D2002VT 56 . một trong hai sự chuyển đổi trạng thái sau sẽ xảy ra: - Nếu vẫn còn các mục trong danh sách yêu cầu trạng thái liên kết.

Neighbors Seen = RT1) Huỷ Khởi tạo Exstart DD (Seq = x. I = 0. M = 1.5: Ví dụ một quá trình đồng bộ cơ sở dữ liệu 3. I = 0. M = 0. M = 0. D2002VT 57 . MS = 0) DD (Seq = y + 1. M = 1. MS = 1) Exstart Thay đổi DD (Seq = y. M = 1. I = 0. M = 1. Tràn lụt là quá trình các gói LSA (mới và cả LSA đã thay đổi) được gửi qua mạng để đảm bảo cơ sở dữ liệu của mỗi node được cập nhật và duy trì sự đồng nhất với các node khác. I = 1. MS = 1) DD (Seq = y.0. I = 1. Cơ sở dữ liệu cấu hình thường được gọi là cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết. Quá trình tràn lụt sử dụng hai loại gói OSPF sau: - Gói cập nhật trạng thái liên kết. MS = 1) Tải về DD (Seq = y + n. I = 0.6 Tràn lụt Toàn bộ cấu hình mạng OSPF có thể được mô tả như là một nhóm các Router liên kết với nhau bởi các kết nối lân cận logic. Nó bao gồm tất cả các LSA mà Router nhận được.0. M = 0. I = 0.0. Gói xác nhận trạng thái liên kết. Sự thay đổi trong cấu hình mạng sẽ được diễn tả như là sự thay đổi trong một hay nhiều LSA. Để định tuyến qua cấu hình logic này. MS = 1) DD (Seq = y + 1. MS = 0) Thay đổi DD (Seq = y + n. mỗi node phải có một “bản đồ nhận dạng” cấu hình. Bùi Quốc Nam. Bản đồ này gọi là cơ sở dữ liệu cấu hình.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF RT1 Chương III: Giao thức định tuyến RT2 Hủy Hello (DR = 0. Neighbors Seen = 0) Hello (DR = RT2. MS = 0) LS Request LS Update LS Request LS Update Hoàn thiện Hoàn thiện Hình 3.

nhưng các gói cập nhật và xác nhận chỉ được truyền giữa hai node thông qua kết nối lân cận.đa điểm và liên kết ảo: Các gói cập nhật được truyền Unicast tới địa chỉ giao diện của các hàng xóm kế cận.6) Drother (224.0.0.6) Drother (224.5) Cập nhật Drother (224. Các LSA được tràn lụt qua liên mạng.0.6).6) Hình 3.0.0.6) Drother (224.5) DR (224.0.0.5) Cập nhật BDR (224.0.5) (b) BDR (224.0.0.0.5) Cập nhật Cập nhật Cập nhật DR (224. Do đó các gói cập nhật được gửi tới địa chỉ AllDRoter (224.5). D2002VT 58 .0.5) (a) Drother (224.0.0.0.0.6: Quá trình truyền các gói cập nhật trạng thái liên kết Trong mạng điểm .0. Trong mạng quảng bá: Các DRother chỉ tạo kết nối lân cận với DR và BDR. Sau đó DR sẽ phát Multicast các gói cập nhật tới tất cả các Router kế cận trong mạng sử dụng địa chỉ AllSPFRouter và các Router nay đến lượt mình sẽ gửi LSA ra tất cả các giao diện khác chạy OSPF của nó.0. Drother (224.0.0. Trong mạng điểm .Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Mỗi gói cập nhật và xác nhận trạng thái liên kết có thể mang nhiều LSA. Bùi Quốc Nam.0.0.0.0.điểm: Các gói cập nhật được gửi tới địa chỉ multicast AllSPFRouters (224.

Nếu số trình tự hiện tại là số trình tự lớn nhất và phải có một phiên bản mới của LSA được tạo ra thì trước tiên Router đặt tuổi của LSA cũ đang tồn tại trong cơ sở dữ liệu của các hàng xóm bằng MaxAge và tràn lụt nó trên tất cả các kết nối lân cận.0.5) DR (224. và tuổi Mỗi LSA chứa ba giá trị là: số trình tự.0. Số trình tự: Sử dụng 32 bit có giá trị từ số trình tự đầu tiên (0x80000001) đến số trình tự lớn nhất (0x7fffffff). LSA được truyền lại theo chu kì cho đến khi nhận được xác nhận hoặc khi kết nối lân cận bị huỷ bỏ. 3.6.0. một phiên bản của LSA được lưu trong danh sách truyền lại trạng thái liên kết. Khi tất cả các hàng xóm kế cận biết được tuổi của LSA này là MaxAge thì phiên bản mới của LSA này với số trình tự là số trình tự đầu tiên đã có thể được tràn lụt.5) (c) Cập nhật Hình 3. Bùi Quốc Nam.7: Tràn lụt gói trong mạng quảng bá 3. tổng kiểm tra.0. Xác nhận rõ ràng: Bằng cách gửi gói xác nhận trạng thái liên kết có chứa các LSA Header đủ để nhận dạng các LSA.0. số trình tự lại tăng lên một đơn vị.0. Xác nhận tuyệt đối sử dụng hiệu quả trong trường hợp hàng xóm đang có ý định gửi cập nhật về node gốc. tổng kiểm tra.2 Số trình tự.1 Xác nhận tuyệt đối và xác nhận rõ ràng Mỗi LSA được truyền đi phải được xác nhận. Các gói cập nhật trạng thái liên kết chứa các LSA truyền lại luôn phát theo kiểu unicast đối với mọi kiểu mạng. D2002VT 59 . Mỗi lần Router tạo ra một phiên bản của LSA. Xác nhận tuyệt đối: Xác nhận tuyệt đối việc đã nhận một LSA bằng cách gửi một gói cập nhật chứa một LSA giống hệt trở lại node nguồn. nó lập số trình tự của LSA đó bằng số trình tự đầu tiên.6) Cập nhật Drother (224.0.0. Khi LSA được gửi. và tuổi.0.6.6) Cập nhật Drother (224.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Cập nhật Drother (224. Khi Router tạo ra một LSA.0. Có hai kiểu xác nhận là: Xác nhận tuyệt đối và xác nhận rõ ràng.5) Cập nhật BDR (224.

nó được coi là gần mới nhất. ABR có nhiệm vụ thu thập thông tin Bùi Quốc Nam. Router biên vùng. LSA có tuổi thấp hơn được chọn. Tổng kiểm tra được tính toán dựa trên toàn bộ LSA ngoại trừ trường tuổi (Trường này thay đổi khi LSA chuyển từ node tới node do đó phải yêu cầu tính lại tổng kiểm tra tại mỗi node). 3. Vì vậy.MaxAge). ABR thường có bộ nhớ lớn hơn và bộ vi xử lí mạnh hơn so với Router nội. Chỉ có Router tạo ra LSA mới có thể làm được điều này. Router nội (Internal Router): là Router mà tất cả các giao diện của nó thuộc về cùng một vùng. Khi nhận được nhiều phiên bản LSA giống nhau. nó lập tuổi của LSA bằng 0. Router biên vùng ABR (Area Border Router): Kết nối một hay nhiều vùng tới mạng đường trục và hoạt động như một cổng đối với lưu lượng liên vùng.7 Phân loại Router OSPF Có bốn loại Router OSPF là : Router nội. nó sẽ đặt tuổi của LSA bằng tuổi cực đại và tràn lụt lại LSA này. Router mạng đường trục. Router sẽ xác định LSA mới nhất dựa trên giải thuật sau: - So sánh số trình tự: LSA có số trình tự cao hơn là LSA mới hơn.14). Các Router này có cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết đơn. Mỗi khi LSA được chuyển tiếp qua một Router. và phải duy trì cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết tách biệt cho mỗi vùng liên kết với nó. Nếu tổng kiểm tra bằng nhau thì so sánh tuổi. Khi Router tạo ra một LSA. thì so sánh các tổng kiểm tra. Nếu số trình tự bằng nhau. D2002VT 60 . Nếu chỉ có một LSA có tuổi là cực đại. Khi LSA đạt đến tuổi cực đại. LSA có tổng kiểm tra cao nhất là LSA mới nhất. ABR luôn có ít nhất một giao diện thuộc về mạng đường trục. hai LSA được coi là giống hệt nhau. Ngược lại: Nếu tuổi của LSA khác nhau hơn mười năm phút.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Tổng kiểm tra: Là một số nguyên 16 bit được tính toán dựa trên thuật toán Fletcher. Tuổi cũng được tăng lên khi LSA cư trú trong cơ sở dữ liệu. và Router biên hệ thống tự trị (hình 3. tuổi của nó sẽ tăng lên một số giây. LSA sẽ được tràn lụt lại sau đó bị xoá khỏi cơ sở dữ liệu. Nếu không có điều kiện nào như trên xảy ra. Tuổi: Là một số nguyên 16 bit không dấu để chỉ ra tuổi của LSA tính theo giây. Tổng kiểm tra của mỗi LSA cũng được tính lại năm phút một lần khi chúng cư trú trong cơ sở dữ liệu để đảm bảo LSA không bị thay đổi khi ở trong cơ sở dữ liệu. Do vậy khi Router cần xoá bỏ một LSA khỏi tất cả cơ sở dữ liệu. Phạm vi của tuổi là từ 0 đến 3600 s (gọi là tuổi cực đại .

16 Hình 3. BG P Backbone Router ASBR Area 0 ABR P EIG Area 1 Internal Router Area 10.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến cấu hình của các vùng gắn với nó cho mạng đường trục. Router biên hệ thống tự trị ASBR (Autonomous System Boundary Router): hoạt động như là một cổng đối với lưu lượng ngoài.5. Như vậy Router mạng đường trục có thể là một ABR hoặc một Router nào đó thuộc mạng đường trục (vùng 0).53. Router mạng đường trục: là Router có ít nhất một giao diện gắn vào mạng đường trục. D2002VT .8 Phân loại LSA Bảng 7: Phân loại LSA TT 1 2 3 4 5 6 Mô tả Gói quảng bá trạng thái liên kết router Gói quảng bá trạng thái liên kết mạng Gói quảng trạng thái liên kết bên ngoài mạng Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài ASBR Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài AS Gói quảng bá trạng thái liên kết của hội viên nhóm 61 Bùi Quốc Nam. sau đó mạng đường trục sẽ phổ biến lại cho các vùng khác.8: Phân bố các Router trong mạng 3.

k in L 3 Bùi Quốc Nam.10 Số link = 3 Mô tả link 1 Mô tả link 2 Mô tả link 3 Hình 3.168. Các LSA này được tràn lụt trong vùng tạo ra nó.30. Network LSA chứa danh sách tất cả các Router gắn với DR và cả DR.30.168. Gói quảng bá trạng thái liên kết mạng: được tạo ra bởi DR trong các mạng đa truy nhập.168. Các LSA này chỉ được tràn lụt trong vùng tạo ra nó.10 Số link = 3 Mô tả link 1 Mô tả link 2 Mô tả link 3 Router ID = 192.10 Số link = 3 Mô tả link 1 Mô tả link 2 Mô tả link 3 Link 1 Link 2 Loại = 1 Router ID = 192.30.9: Gói quảng bá trạng thái liên kết router Gói quảng bá trạng thái liên kết router: được tạo ra bởi mọi Router. LSA này chứa danh sách tất cả các liên kết của Router cùng với trạng thái và chi phí (giá) đầu ra của mỗi liên kết. D2002VT 62 .Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến TT 7 8 9 10 11 LSA bên ngoài NSSA LSA thuộc tính ngoài Mô tả LSA mờ (liên kết phạm vi nội hạt) LSA mờ (phạm vi nội vùng) LSA mờ (phạm vi AS) Loại = 1 Loại = 1 Router ID = 192.

30.30.255.168.168.30. nếu ABR biết được nhiều đường tới một đích nào đó trong vùng gắn với nó. nó sẽ tạo một gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài mạng có giá thấp nhất trong các đường nó biết để gửi vào mạng đường trục.30 DR Router ID = 192. LSA gồm giá từ ABR tới đích.168.20 Attached Router = 192.30.248 Attached Router = 192. nếu một ABR nhận được nhiều Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài mạng từ các ABR khác thông qua mạng đường trục. nó sẽ chọn LSA có giá thấp nhất và quảng cáo nó vào trong vùng (không phải là mạng đường trục) gắn với nó. Đúng hơn. Kiểu định tuyến này (sử dụng Router trung gian thay vì xác định đường đi đầy đủ tới đích) gọi là định tuyến theo kiểu vector khoảng cách.255. Mỗi đích chỉ được quảng cáo bởi một LSA cho dù ABR biết được nhiều đường tới đích đó.18 Subnet Mask = 255.30. Khi một Router khác nhận được một gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài mạng từ một ABR.168.17.10: Gói quảng bá trạng thái liên kết mạng Gói quảng trạng thái liên kết bên ngoài mạng: Được tạo ra bởi các ABR.20 Type = 2 192.168.30.255.30.248 Attached Router = 192. D2002VT 63 .168. các LSA này như một phương tiện mà ABR dùng để nói cho các Router bên trong vùng biết các đích bên ngoài mà ABR có thể tiếp cận được.168. Tuyến tới đích được quảng cáo bởi ABR được lưu trong bảng định tuyến cùng với giá đã được tính toán. Tương tự như vậy.10 Định danh Router = 192. nó cộng giá của tuyến tới ABR và giá chứa trong LSA.20 Attached Router = 192.30.255. Chúng được gửi vào vùng để quảng cáo cho các đích bên ngoài vùng đó.10 Attached Router = 192.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Type = 2 192.30 Định danh Router = 192.18 Subnet Mask = 255. nó không chạy giải thuật SPF.30 Hình 3.168. Do vậy.168. ABR cũng quảng cáo các đích bên trong vùng gắn với nó cho các Router bên trong mạng đường trục bằng các LSA này.17.18/29 192.168. Thực tế.10 Attached Router = 192.30.17.168.168. Bùi Quốc Nam.

Type = 3 192.121.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Như vậy.12 Mask = 0.0 Metric = 64 ASBR Router ID = 192. Bùi Quốc Nam.0 Metric = 120 172. Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài hệ thống tự trị là LSA duy nhất trong cơ sở dữ liệu không liên kết với một vùng nào.168. D2002VT 64 .168.12 Area 0 Hình 3. Các LSA này dùng để quảng cáo cho các đích bên ngoài hệ thống độc lập OSPF hoặc các tuyến mặc định bên ngoài vào hệ thống độc lập OSPF.16 Mask = 255.16.30.16.0.13. OSPF là giao thức trạng thái liên kết trong một vùng nhưng lại sử dụng giải thuật vector khoảng cách để định tuyến liên vùng.255. Nó được tràn lụt thông qua hệ thống độc lập OSPF.11: Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài mạng Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài ASBR: được tạo ra bởi ABR.255.168.0. Type = 4 Router ID = 192.255.0/24 192.121.255.0 Hình 3.168.0 Mask = 255.168.240 Metric = 120 Type = 3 192. Nó giống hệt gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài mạng ngoại trừ việc nó dùng để quảng cáo cho các đích đến là ASBR.13.12: Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài ASBR Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài hệ thống tự trị: Được tạo ra bởi các ASBR.30.17.16/28 Area 0 Area 192..

LSA mờ: gồm phần Header tiêu chuẩn và trường thông tin. Trường thông tin có thể sử dụng cho OSPF hoặc bởi các ứng dụng khác để phân phối thông tin qua miền OSPF. Tuy nhiên. Các Router trong một vùng sẽ không biết chi tiết cấu hình bên ngoài vùng của nó. 3.254 ASBR Router ID = 192.30.13: Hoạt động gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài hệ thống tự trị Gói quảng bá trạng thái liên kết của hội viên nhóm: Sử dụng trong Multicast OSPF (MOSPF). Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài NSSA hầu như giống hệt với ngoại trừ việc gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài NSSA được tràn lụt chỉ trong NSSA tạo ra nó.0/24 10.57.255. MOSPF định tuyến các gói từ một nguồn tới nhiều đích hay một nhóm thành viên chia sẻ địa chỉ multicast lớp D.20. LSA này cũng chưa được triển khai.0 Metric = 10 172.255.0 Mask = 255.83. Do vậy: Bùi Quốc Nam. nó chưa được triển khai.10.10. Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài NSSA: được tạo ra bởi các ASBR trong các not – so – stubby area (NSSAs). OSPF định nghĩa vùng là một nhóm logic các Router và các liên kết giúp phân chia hiệu quả một miền OSPF thành các miền con.9 Vùng Lợi ích của việc sử dụng vùng: OSPF sử dụng các vùng để giảm các ảnh hưởng bất lợi trên.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Type = 5 10.60 Hệ thống tự trị OSPF Hình 3.254 Địa chỉ đang tới = 172. D2002VT 65 .168. Khuôn dạng chi tiết của các LSA được trình bày ở phần phụ lục. LSA thuộc tính ngoài: được đề xuất để chạy internal BGP (iBGP) hợp lệ để truyền tải thông tin BGP qua miền OSPF.83.20.57.

hoặc 16 và 0.1 Vùng có thể phân chia Area 0 Area 3 Area 3 Area 0 Hình 3.0. định danh vùng có thể được viết dưới dạng số thập phân hoặc số thập phân được ngăn cách bởi các dấu chấm (ví dụ như 0 và 0.15 là tương đương). Các quá trình tràn lụt gói được giới hạn trong vùng.0.9. - Định danh vùng: vùng được nhận dạng bởi 32 bit định danh vùng.1. Nếu một vùng (không phải là mạng đường trục) bị phân chia.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF - Chương III: Giao thức định tuyến Một Router sẽ chỉ phải chia sẻ cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết với các Router khác trong vùng của nó. Cơ sở dữ liệu nhỏ hơn dẫn đến các LSA phải xử lí ít hơn và làm giảm sự va chạm trong CPU của Router. 3. 271 và 0.16.0 là tương đương.0. Mạng đường trục là mạng chịu trách nhiệm thông báo các thông tin về cấu hình tổng quát của mỗi vùng cho các vùng khác. và tất cả các Router ở hai bên phân chia vẫn có thể nhìn thấy ABR (hình 3. D2002VT 66 . Việc giảm kích thước của cơ sở dữ liệu sẽ làm giảm sự va chạm trong bộ nhớ của Router.0.15) thì sẽ không có sự phá vỡ nào xảy ra. Mạng đường trục: định danh vùng 0 được sử dụng cho mạng đường trục. mạng sẽ xem các vùng phân chia như là hai vùng tách biệt.14: Quá trình phân chia vùng Vùng có thể phân chia là vùng trong đó một lỗi liên kết sẽ phân chia vùng thành hai phần tách biệt nhau.0. Bùi Quốc Nam.

15: Quá trình phân chia mạng đường trục 3. Bùi Quốc Nam. Vì lí do này vùng 2 được cấu hình như một vùng cụt.15).2 Vùng cụt (Stub Area) ASBR quảng cáo cho các đích bên ngoài bằng cách tràn lụt các LSA ngoại qua hệ thống độc lập OSPF.9. không phải mọi Router đều cần biết tất cả các đích bên ngoài.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Khi mạng đường trục được phân chia. Area 2 Area 0 Area 3 Area 0 Area 2 Area 0 Area 3 Hình 3. Các Router trong vùng 2 đều phải gửi các gói đến ABR để biết về ASBR bất kể đích bên ngoài là gì. ASBR Area 2 Area 0 Hình 3. Các LSA này chiếm tỉ lệ lớn trong cơ sở dữ liệu của mỗi Router. nó sẽ tạo ra các vùng tách biệt và tạo ra hai miền OSPF tách biệt nhau (hình 3. D2002VT 67 .16: Cấu hình vùng 2 là một vùng cụt Ở hình vẽ trên.

2. Các ABR gắn với vùng cụt sẽ sử dụng các LSA sơ lược mạng để quảng cáo một tuyến mặc định vào vùng cụt. Hoạt động của các Router trong vùng cụt có thể được cải thiện và bảo tồn được bộ nhớ nhờ giảm được kích thước cơ sở dữ liệu của chúng. Đường liên vùng: là đường nối tới các đích trong các vùng khác nhưng vẫn nằm trong hệ thống độc lập OSPF. Vì tuyến mặc định được quảng cáo bởi Gói quảng bá trạng thái liên kết bên ngoài mạng nên nó sẽ không được quảng cáo ngoài vùng.10 Phân loại đường Có bốn loại đường là: đường nội vùng. Các Router bên trong vùng sẽ sử dụng tuyến mặc định nếu như nó không tìm thấy tuyến nào phù hợp trong bảng định tuyến.3 Vùng cụt hoàn toàn (Totally Stubby Area) Vùng cụt hoàn toàn sử dụng các tuyến mặc định để định tuyến các đích bên ngoài đến không chỉ hệ thống độc lập mà còn đến vùng. đường ngoài loại 1.17: Định tuyến theo từng loại đường Đường nội vùng: là đường nối tới các đích trong các vùng gắn với Router. Đường liên vùng luôn đi qua ít nhất một ABR. ABR của vùng cụt hoàn toàn sẽ ngăn chặn không chỉ các LSA bên ngoài AS mà còn ngăn chặn tất cả các Summary LSA ngoại trừ các LSA loại 3 dùng để quảng cáo tuyến mặc định.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Vùng cụt là vùng mà trong đó các gói LSA bên ngoài và LSA sơ lược không được tràn lụt vào. và đường ngoài loại 2. nó phải Bùi Quốc Nam. 3. D2002VT 68 . Đường ngoài loại 1(E1): là đường tới các đích bên ngoài hệ thống độc lập OSPF.0 D Hinh 3. 3.9. Khi một tuyến bên ngoài được quảng các vào một hệ thống độc lập. 20 5 B 10 A 30 10 C OSPF External 10. đường liên vùng.1.

Bỏ bớt các thực thể đã chọn bằng cách loại bỏ các loại đường dẫn không phù hợp.21. Giải thuật SPF được chạy lần thứ nhất để xây dựng các cành của cây SPF.0/18. 2. 4 là mức ưu tiên thấp nhất). Khi một Router OSPF kiểm tra địa chỉ đích của gói. 172.16.0/24. Chọn tuyến phù hợp nhất với địa chỉ đích.0. Nhưng nếu đích được quảng cáo theo kiểu đường E2. Các loại đường dẫn được phân quyền ưu tiên theo thứ tự sau: (1 là mức ưu tiên cao nhất.2. thì đường A-C-D có giá là 20 (10+10) sẽ được chọn so với đường A-B-D có giá là 30 (20+10). 4.64. D2002VT 69 . 2. Đường ngoài loại 1.1. Đường dẫn nội vùng. 3. Giải thuật chạy lần thứ hai để thêm lá vào cây. đường A-B-D có giá là 35 (5+20+10) sẽ được chọn so với đường A-C-D có giá là 50 (30+10+10). Các đường ngoài loại 1 có giá bằng tổng của giá bên ngoài này cộng với giá của đường dẫn tới ASBR. Đường dẫn liên vùng. Đường ngoài loại 2. nó sẽ thực hiện các bước sau để lựa chọn đường đi ngắn nhất: 1. Nếu đích được quảng cáo theo kiểu đường E1. Đường ngoài loại 2 (E2): cũng là đường tới các đích bên ngoài hệ thông độc lập OSPF nhưng nó không tính phần giá của đường tới ASBR. RFC 2328 không chỉ rõ giá trị cho giá.64. Ở hình 3. Trong OSPF.16.11 Bảng định tuyến Giải thuật SPF của Dijkstra được sử dụng để tính toán cây đường đi ngắn nhất từ các LSA trong cơ sở dữ liệu trạng thái liên kết.16. Bùi Quốc Nam. Ví dụ nếu có các thực thể định tuyến ứng với địa chỉ 172. một bản tin ICMP sẽ được gửi về địa chỉ nguồn và gói sẽ bị huỷ bỏ. ASBR chịu trách nhiệm gán giá cho các tuyến bên ngoài mà nó quảng cáo. Các lá chính là các mạng cụt gắn với mỗi Router.16.Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến được gán một metric có ý nghĩa đối với giao thức định tuyến của hệ thống độc lập.192/27 và địa chỉ đích là 172. Thực thể được chọn luôn là thực thể phù hợp dài nhất (tuyến với mặt nạ địa chỉ dài nhất). OSPF xác định đường đi ngắn nhất dựa trên một độ đo (metric) tuỳ ý gọi là giá gắn với mỗi giao diện. 3.64.205 thì thực thể cuối cùng sẽ được chọn. Giá của một tuyến là tổng các giá của tất cả các giao diện đầu ra tới đích. Nếu không tìm được tuyến phù hợp. và 172. Router A có hai đường tới đích bên ngoài 10.64. 1.

Đồ án tốt nghiệp đại học OSPF Chương III: Giao thức định tuyến Nếu có nhiều tuyến có cùng giá. khả năng hội tụ nhanh. Công nghệ chuyển mạch nhãn MPLS hoạt động dựa trên giao thức LDP có tác dụng ánh xạ các địa chỉ IP đích thành các nhãn tương ứng để các LSR gán các nhãn này cho các gói tin IP khi chúng đi vào miền MPLS.12 Khả năng ứng dụng của OSPF trong mạng NGN của VNPT Mạng NGN của VNPT là một mạng IP cỡ lớn có cấu trúc phân lớp. OSPF sẽ sử dụng tất cả các đường dẫn này. Các Router M160 sử dụng công nghệ chuyển mạch nhãn đa giao thức MPLS và sử dụng giao thức định tuyến OSPF. D2002VT 70 . Lưu lượng được truyền trên các đường dẫn này theo phương pháp cân bằng tải. Bùi Quốc Nam. Tuy nhiên ở đây ta chỉ quan tâm tới lớp truyền tải của mạng. giao thức định tuyến OSPF đang và sẽ hoạt động hiệu quả trong mạng NGN của VNPT... Tại lớp truyền tải. cùng loại đường dẫn tồn tại trong tập cuối cùng. tiết kiệm băng thông trong quá trình trao đổi thông tin định tuyến. Giao thức LDP lại thực hiện điều này dựa trên bảng định tuyến mà giao thức OSPF đã xây dựng. các Router M160 được nối với nhau để thực hiện việc truyền tải lưu lượng với tốc độ rất cao. Có thể nói với những đặc tính như hoạt động tốt trên các mạng cỡ lớn. 3.

Đồ án tốt nghiệp đại học

Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT

CHƯƠNG IV TRIỂN KHAI ỨNG DỤNG MẠNG NGN CỦA VNPT

Sự phát triển mạng NGN tại Việt Nam là một xu thế tất yếu, phù hợp với quá trình phát triển NGN trên thế giới. Không nằm ngoài xu hướng chung đó, Việt Nam cũng đang có những bước phát triển mạng NGN của riêng mình. Hiện nay có 6 doanh nghiệp được phép của Bộ bưu chính, viễn thông cho phép cung cấp các dịch vụ viễn thông là Tập đoàn bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT), Công ty viễn thông quân đội (Viettel), Công ty Thông tin viễn thông điện lực (VP Telecom), Công ty cổ phần dịch vụ Bưu chính Viễn thông Sài Gòn (SPT), Hà Nội Telecom, Công ty viễn thông Hàng hải. Trong đó ngoại trừ Công ty viễn thông Hàng hải, các công ty khác đều đang cung cấp dịch vụ gọi VoIP đường dài trong nước và quốc tế. Phần này sẽ giới thiệu một cách cụ thể tình hình triển khai mạng NGN của Tập đoàn bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT).

4.1 Giải pháp SURPASS của SIEMENS
Giải pháp cho mạng NGN của Siemens được gọi là Surpass. Cấu trúc mạng Surpass được chỉ ra trong hình 4.1.
Cổng báo hiệu Quản lý IP Cổng báo hiệu

SS7

C7/IP SIGTRAN

SNMP, API

C7/IP SIGTRAN

SS7

MGC

BICC SIGTRAN

MGCP/H.248 MEGACO

MGCP/H.248 MEGACO

PSTN
Cổng phương tiện

Mạng IP (hoặc ATM, hoặc MPLS)

PSTN

POTS ISDN-BA ISDN-PRA V5.x/TR8/GR3 03 xDSL ATM FR LL/CES

Truy nhập

POTS ISDN-BA ISDN-PRA V5.x/TR8/GR3 03 xDSL ATM FR LL/CES

Hình 4.1: Giải pháp Surpass của Siemens

Bùi Quốc Nam, D2002VT

71

Đồ án tốt nghiệp đại học

Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT

Trong đó, các thiết bị có các chức năng sau:

Hình 4.2: Các họ sản phẩm SURPASS của Siemens Giải pháp SURPASS của Siemens bao gồm 4 vấn đề:

- Chuyển mạch thế hệ sau. - Truy nhập thế hệ sau. - Truyền tải thế hệ sau. - Mạng quản lý thế hệ sau.
4.1.1 Chuyển mạch thế hệ sau Cấu trúc chuyển mạch trong SURPASS dựa trên mô hình do MSF (Multiservice Switching Forum – Diễn đàn chuyển mạch đa dịch vụ) đưa ra. Đối với thoại VoIP đang triển khai của VNPT thì vấn đề cần quan tâm nhất trong chuyển mạch thế hệ sau hiện nay là trung kế ảo. Trung kế ảo (VT – Virtual Trunking) là khái niệm để chỉ đường trung kế được thiết lập một cách logic trong softswitch để quản lý đường trung kế tương ứng nối với cổng phương tiện. Trung kế ảo cho phép tích hợp các dạng dữ liệu khác nhau trên cùng một mạng và cung cấp khả năng mở rộng mạng một cách linh hoạt.

Bùi Quốc Nam, D2002VT

72

Đồ án tốt nghiệp đại học

Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT

Sử dụng trung kế ảo cho phép tính toán các thông số mạng, bao gồm: Số kết nối tối đa, đặc tính của từng thuê bao, băng thông cung cấp cho từng dịch vụ, các báo hiệu, khả năng xử lý và QoS tối ưu theo yêu cầu. Về báo hiệu, giải pháp SURPASS của Siemens sử dụng báo hiệu SS7. 4.1.2 Truy nhập thế hệ sau SIEMENS đưa ra giải pháp SURPASS Next Generation Access bao gồm các thành phần:

- SURPASS Evolving Voice Access: Cho phép kết nối tất cả các loại giao diện
của các thuê bao hiện tại tới mạng lõi NGN, hỗ trợ các dịch vụ chuyển mạch lớp 5 một cách đầy đủ thông qua các giao diện mở và các giao diện này có thể giao tiếp với mạng hiện tại TDM hay mạng IP. Quan trọng nhất là giải pháp này cho phép việc tiến lên mạng thế hệ sau có thể thực hiện nhanh chóng tại bất kỳ thời điểm nào.

- Truy nhập băn rộng SURPASS DSL: Cho phép sử dụng truy nhập băng rộng
(ở đây là công nghệ DSL).

- Truy nhập đa dịch vụ SURPASS: cho phép truy nhập tất cả các dịch vụ băng
hẹp cũng như băng rộng trên cùng một platform. SIEMENS cũng đưa ra một giải pháp cho quá trình phát triển quá độ. Các mạng PSTN, ATM/ IP cùng tồn tại và mạng ATM/ IP chưa xử lý ứng dụng thoại. Các sản phẩm tương ứng cho giải pháp này là hiA (hiA7100, hiA7300). 4.1.3 Truyền tải thế hệ sau Truyền tải thế hệ sau sử dụng công nghệ truyền dẫn quang (SDH, DWDM) và truyền dẫn viba. 4.1.4 Mạng quản lý thế hệ sau Giải pháp mạng quản lý cho mạng thế hệ sau của SURPASS là Next Generation Network Management. Nó giúp giảm thiểu lỗi, tối ưu cấu hình cũng như sự hoạt động, quản lý bảo mật cho các thành phần tạo thành NGN trong SURPASS. Nguyên lý của giải pháp này là dựa trên quản lý phần tử, quản lý miền và các ứng dụng. Phần quản lý mạng hỗ trợ các chức năng vận hành, quản lý, bảo dưỡng OAM, phát hiện và xử lý lỗi, định dạng cấu hình, tính cước và quản lý hoạt động cũng như sự bảo mật của mạng. Hệ thống quản lý mạng viễn thông TNMS quản lý từ các phần tử đến các miền hoạt động sử dụng công nghệ quang. Các miền hoạt động có thể là PDH, SDH, DWDM,....
Bùi Quốc Nam, D2002VT 73

Các thành phần chức năng của Surpass hiQ 9200 Như đã giới thiệu ban đầu hiQ 9200 là hệ thống chủ quản lý tập trung các thiết bị trong cấu trúc mạng NGN. thiết lập cuộc gọi và Bùi Quốc Nam. 4. SURPASS có thể được chia thành các họ con: Surpass hiQ: Có chức năng là các máy chủ.Signal Gateway) Tác nhân vận hành. Trong phần này tôi chỉ đề cập tới cấu trúc của một số thiết bị sử dụng trong mạng NGN của VNPT. CFS có chức năng xử lý báo hiệu gọi. bảo dưỡng.2. trong mỗi họ lại được chia thành các loại khác nhau tùy theo dung lượng và chức năng. Surpass hiX: Là các bộ truy nhập đa dịch vụ.v. Surpass hiT: Là các hệ thống truyền dẫn quang. Surpass hiR: Là các máy chủ chứa tài nguyên quản lý mạng.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT Bộ tích hợp truy nhập quản lý truy nhập thế hệ sau. Cấu trúc của hiQ 9200 bao gồm 5 phần chính: - Server đặc tính cuộc gọi (CFS .Call Feature Server) Mạng liên lạc bên trong ( ICN .Packet Manager) Cổng báo hiệu (SG . kinh tế.v. Surpass hiG: Đóng vai trò là các cổng phương tiện. D2002VT 74 . Surpass hiS: Đóng vai trò là cổng cho mạng báo hiệu đa giao thức. thực hiện điều khiển gọi.v. quản lí (OAM &P Agent) CFS: Thực hiện điều khiển cuộc gọi đến người sử dụng mạng.v. 4. Hệ thống chuyển mạch mềm của hiG hỗ trợ cho mạng NGN.1 MGC hiQ9200 a. có cấu trúc mở theo mô hình client/ server. cung cấp nền tảng hệ thống dịch vụ mở ngoài ra có thể có chức năng chuyển mạch.. hiQ 9200 phải có cấu trúc phù hợp với từng chức năng của chúng. độ tin cậy cao. Được thiết kế nhỏ gọn. báo hiệu . có tính module và linh hoạt. báo hiệu. Để đảm bảo chức năng điều khiển. điều khiển. được điều khiển theo chuẩn của giao thức điều khiển cổng phương tiện MGCP. dịch vụ thoại.2 Cấu trúc các thiết bị của Surpass Họ sản phẩm SURPASS có thể chia ra làm nhiều loại khác nhau tùy thuộc vào chức năng của chúng trong cấu trúc mạng.Internal Communcation Network) Phần quản lý gói (PM ..

SURPASS hiG có khả năng hỗ trợ liên kết tín hiệu băng hẹp (56Kbps..Level Data Link Controller).Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT định tuyến cuộc gọi. thông tin này được tập hợp tại Surpass hiQ 9200 Softswitch và được xử lý tại đó. PC PC U U H.5 Mbps hoặc 2Mbps).3: Cấu trúc chức năng của hiQ 9200 OAM & P Agent: Surpass hiQ 9200 Softswitchs cung cấp giao diện OAM & P Agent để gửi thông tin tới nhà cung cấp mạng như NetManager. SG: Được thiết kế để kết cuối tới hệ thống báo hiệu số 7 phân phối trên IP thông qua giao thức truyền tải điều khiển dòng SCTP (Stream Control Transmission Protocol) hoặc trên công nghệ chuyển mạch kênh TDM.323/SIP/ H. b. PM: Thực hiện kết nối cho thoại hoặc kết nối đa phương tiện. 64 Kbps) tốt như các tín hiệu băng rộng (1.248/MGC P .248/MGC P Giao diện với mạng quản lí Giao diện với mạng gói Hình 4.248. OAM&P Agent và PM.. D2002VT 75 . Trong hiQ 9200 khối này được xây dựng tiếp cận với bộ điều khiển liên kết dữ liệu tốc độ cao HDLC (Hight . Phần điều khiển này nằm trong phần tử chuyển mạch của hệ thống chuyển mạch.) thông qua MGCP hoặc giao thức MEGACO/H. Call Feature Server CFS Internal Communication Network ICN Giao diện với hiQ4000 Packet Manager Agent OAM&P Agent OAM&P Signaling Gateway SG Giao diện với mạng SS7 PC PC U U H. Câu lệnh của PM đảm bảo thuộc tính liên mạng giữa SNC và mạng cơ bản IP bằng cách quản lý tài nguyên mạng ở MG (như cổng VoIP. ICN: Trong bất kỳ hệ thống chuyển mạch/điều khiển nào đều có nhiều bản tin phụ được truyền giữa các hệ thống phụ trợ cho nhau. CFS truyền thông cùng với nhiều hệ thống khác nhau như SG. PM . Thêm vào đó giao diện này được hiQ 9200 Softswitch dùng để thu những câu lệnh để quản lý hiQ 9200 Softswitch như cập nhật dữ liệu hay cấu hình các khối của nó.323/SIP/ H. Codecs. Chức năng của Surpass hiQ 9200 Bùi Quốc Nam.

4: Giao diện báo hiệu của Surpass hiQ 9200 Chức năng điều khiển trung tâm: Với cấu trúc thành từng phần.323. điều khiển tất cả MG bằng các giao thức điều khiển MGCP thông qua MGC. Các chức năng của hiQ 9220 có thể kể đến là: - Là thiết bị trung tâm thực hiện toàn bộ chức năng giám sát. Surpass hiQ 9200 có khả năng thực hiện nhiều chức năng của mạng cùng một lúc ví dụ như Điều khiển PSTN/ISDN và hội tụ các dịch vụ thông qua CFS.248…. D2002VT 76 . liên kết giữa các hệ thống báo hiệu (SS7 over IP hay SS7 qua mạng chuyển mạch kênh) thông qua SG. điều khiển. Bùi Quốc Nam. MEGACO/H. - Hình 4. đây là hệ thống chủ tập trung điều khiển gần như xuyên suốt các thiết bị trong mạng NGN. thao tác các tín hiệu điều khiển gọi trên IP (như H.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT Như đã giới thiệu về Surpass hiQ 9200. Với cấu trúc chức năng đã trình bày ở phần trước chúng ta thấy vai trò của hiQ 9200 là trung tâm điều khiển của hệ thống. SIP…) thông qua các PM. ghi cước của tất cả cuộc gọi trong mạng NGN Với giao diện mở có thể mở rộng và liên kết với các thành phần mạng rất dễ dàng Hỗ trợ các giao thức chuẩn MGCP.

. hiG1000 đóng vai trò như một cổng cho VoIP. Nhằm mục đích dự phòng.2. MEGACO/H.248: Với các giao diện hỗ trợ này cung cấp cho hiQ 9200 khả năng liên kết báo hiệu tốc độ cao. trong đó quan trọng nhất là giao diện báo hiệu và điều khiển.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT Giao diện mở dễ dàng giao tiếp và mở rộng: Với giao diện mở Surpass hiQ 9200 có khả năng giao tiếp với tất cả các thành phần trong mạng. trong hiG 1000 thường trang bị 2 card ESA. Surpass hiG có cấu trúc module được chia thành các khối chức năng như sau: - Card tích hợp modem (MoPC . Các bộ xử lý tín hiệu số trong MoPC thực hiện việc xử lý tín hiệu như triệt tiếng vọng. được gộp thành một liên kết Ethernet Gigabit hoặc dùng ba liên kết Ethernet 100Base T đưa đến mạng số liệu). Trong trường hợp cặp Phub/ESA hoạt động bị hỏng. ESA thực hiện các chức năng như tập hợp các lưu lượng số liệu (nghĩa là lưu lượng VoIP từ MoPC gửi đến qua các giao diện Ethernet 100Base T. Hỗ trợ các giao thức chuẩn MGCP. D2002VT 77 . các Card Phub và ESA. phân bố và tập hợp thông tin quản lý và điều khiển cuộc gọi Bùi Quốc Nam. Mỗi card ESA được nối tới tất cả MoPC qua giao tiếp Ethernet 100Base T. ngoài ra các giao diện với mạng quản lý và mạng dữ liệu gói cũng rất quan trọng trong việc quản lý mạng của các nhà khai thác mạng. Trong hiG 1000 các card Phub và ESA có thể được sử dụng trong cấu hình dự phòng tạo thành hai cặp làm việc song song. 4. …vv Phub: Đảm bảo chức năng giao tiếp với hiQ 9200 và Netmanager. Nhưng card Phub chỉ kết nối được với một ESA. Cấu trúc thiết bị SURPASS hiG1000 Thiết bị cổng hiG1000 là họ sản phẩm của SURPASS. thì cặp dự phòng sẽ chuyển sang chế độ làm việc một cách tự động ESA: Thực hiện chức năng kết nối hiG với mạng đường trục IP.Modem Pool Card) Tập trung gói (Phub – Packet Hub) Chuyển mạch Ethernet loại A(ESA) Card SDH tích hợp (ISDH) - MoPC: Thực hiện việc xử lý tín hiệu số dùng cho VoIP và là giao tiếp mạng giữa TDM. Hình vẽ dưới đây mô tả chi tiết các giao thức báo hiệu trong cấu trúc mạng NGN của Siemens. Surpass hiG1000 có khả năng mở rộng và sử dụng cấu trúc dự phòng để đáp ứng độ tin cậy cao. nhận dạng tiếng nói. hiG là phần tử nằm ở mạng biên có độ tin cậy cao nằm giữa mạng TDM và mạng IP. giám sát quản lý báo hiệu nhằm tối ưu hóa tài nguyên mạng.2 MG-hiG1000 a.

Các tốc độ mà G. Chức năng của Surpass hiG 1000 Các chức năng của hiG 1000 có thể chia làm 3 nhóm chính: Chức năng truyền dẫn Chức năng cung cấp chất lượng dịch vụ Chức năng mạng Hình 4.. ISDH hỗ trợ giao thức chuyển mạch tự bảo vệ tự động (APS) khi có sự cố trên luồng SDH b. modem và dữ liệu ISDN qua IP.711 (Luật A/µ). D2002VT 78 . ISDH sử dụng cấu hình dự phòng. riêng đối với các dịch vụ thoại sử dụng giao thức thời gian thực (RTP) thì chỉ sử dụng tốc độ là 64Kbps. hiG cung cấp các chức năng: Mã hóa/Giải mã: hiG1000 hỗ trợ các cách mã hóa và giải mã G. và phân bố các luồng E1 tới các MoPC qua các kết nối bên trong. Triệt tiếng vọng: hiG 1000 hỗ trợ triệt tiếng vọng theo khuyến nghị G. Nó cung cấp kết nối đến mạng PSTN qua STM-1.168 của ITU. G. G.297 A và B.5: Mô hình chức năng của hiG1000 Chức năng truyền dẫn Đối việc truyền dẫn thoại. fax. Chức năng triệt tiếng vọng có thể được cung cấp cho từng cổng của hiG 1000 tùy theo từng cuộc gọi.Trong cấu trúc dự phòng. ngoài ra còn có một cấu hình tùy chọn khác không áp dụng sự phòng dùng cho các ứng dụng nhỏ hơn. hiG 1000 xác định có thực hiện triệt tiếng vọng hay không khi Bùi Quốc Nam.1.723.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT ISDH: Là giao tiếp dùng cho SDH của hiG 1000.711 hỗ trợ là 56 và 64 Kbps.

modem và dữ liệu ISDN qua IP: Surpass hiG 1000 hỗ trợ việc truyền thoại. Việc sử dụng các đánh gói này trong VoIP có thể được sử dụng ở các router biên để thực hiện quyền ưu tiên cho gói tin IP so với dữ liệu gói tin IP thông thường.Nhiễu giả được tạo ra như các bản tin ở cổng đầu vào và thông báo với cổng đầu ra để lọai bỏ nhiễu này (Nhiễu giả được phát ra với một mức nhất định ). thuê bao chỉ biết được sự mất gói khi có nhiều gói liên tiếp bị mất. fax. giải mã. Truyền dẫn thoại. hiG 1000 có thể thiết lập các bit kiểu dịch vụ ToS (Type of Service) của các gói VoIP với một giá trị bất kỳ được nhà khai thác ấn định. Số thứ tự (SN - Bùi Quốc Nam. fax. hiQ 9200 sẽ gửi tín hiệu điều khiển cho hiG 1000 thực hiện các chức năng truyền dẫn như đã mô tả ở trên. hiG 1000 nhận dạng và nén các khoảng lặng.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT trong quá trình thiết lập cuộc gọi. D2002VT 79 . truyền dẫn trong mạng…) Mất gói Jitter Trễ đầu cuối tới đầu cuối: hiG 1000 chỉ gây nhiễu theo một chiều mà không xem xét tới mạng PSTN hay IP đường trục. Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng cuộc gọi là: Trễ (do quá trình mã hóa. Triệt khoảng lặng và chèn nhiễu giả: Trong quá trình truyền tín hiệu thoại. Do mạng IP không được thiết kế để hỗ trợ cho các ứng dụng thời gian thực nên phải thực hiện các biện pháp đặc biệt để đảm bảo chất lượng dịch vụ của các cuộc gọi. Bằng cách này có thể giảm lưu lượng tải trong mạng IP.Với chức năng này.Khi hiG 1000 nhận dạng được các âm fax hay modem sẽ gửi tín hiệu tới hiQ 9200 qua giao thức MGCP. dữ liệu qua việc nhận dạng âm.Chức năng này không hỗ trợ cho việc truyền tín hiệu modem và truyền dữ liệu ISDN.Với cơ chế chèn nhiễu giả người sử dụng không biết được không có thông tin truyền đi trong suốt khoảng lặng. hiG 1000 bù lại các gói đã mất băng cách mô phỏng các gói mất một cách càng chính xác càng tốt. Truyền tín hiệu âm tần kép: Việc truyền DTMF được thực hiện theo hai cách tùy thuộc vào cấu hình từng loại CODEC mà âm có thể truyền trong băng hay ngoài băng Chức năng cung cấp chất lượng dịch vụ Chất lượng dịch vụ là phần rất quan trọng trong mạng VoIP. Mất gói dữ liệu: Trong trường hợp mất gói. Vì vậy mộ điều quan trọng là mạng IP giữa các gateway được thiết kế để tạo ra độ trễ có thể chấp nhận được.Để giảm nhiễu trong mạng VoIP.

Nhưng các cổng phương tiện không có chức năng điều khiển cuộc gọi. do đó tín hiệu điều khiển phải chuyển đến hiQ 9200 qua mạng IP. Khi tình trạng quá tải được thông báo thì một số phần trăm của tất cả các yêu cầu mới về cuộc gọi sẽ bị từ chối.3 Thiết bị ERX1400 của Juniper Thiết bị ERX 700/1400 là thiết bị chuyển mạch và định tuyến trong mạng NGN của giải pháp Siemens. Trong hiG 1000 có nhiều phương pháp khác nhau được thực hiện để bù trễ thay đổi này. Sau đó hiQ 9200 kết cuối báo hiệu SS7 và thực hiện chức năng điều khiển cuộc gọi. Điều này có nghĩa là báo hiệu SS7 được xử lý trong hiQ 9200. Phương pháp đơn giản nhất là thêm một thời gian trễ nhất định trong bộ đệm Jitter của bộ thu. Báo hiệu quay về (Back haud): Báo hiệu số 7 có thể truyền báo hiệu kết hợp trên cùng kết nối E1 như tín hiệu thoại. Điều khiển quá tải bao gồm quá trình thông báo tình trạng quá tải và biện pháp giảm quá tải. nghĩa là mỗi hiQ 9200 sẽ điều khiển một nửa số cổng của hiG 1000. Bên trong hiG 1000 ứng dụng một cơ chế điều khiển quá tải bên trong để đảm bảo sự ổn định khi xảy ra quá tải. Sự thay đổi số lần đến của các gói tin dược gọi là sự thay đổi trễ hay Jitter. điều này cho phép một kết nối dễ dàng đến PSTN ngay cả khi không có mạng báo hiệu SS7 Điều khiển quá tải: Hiện tượng quá tải xảy ra khi các yêu cầu của hiQ 9200 đối với hiG 1000 vượt quá khả năng xử lý của nó.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT Sequence Number) trong tiêu đề của giao thức RTP được sử dụng để nhận biết việc mất gói và các gói không nằm trong chuỗi gói Jitter: Các gói được phát qua mạng IP đến tại bên thu với thời gian khác nhau bởi các gói có thể được truyền qua các tuyến khác nhau hay do tải trọng mạng thay đổi. Trong mạng NGN điều khiển cuộc gọi được tách ra khỏi phần điều khiển thông tin. hiG 1000 được điều khiển bởi 2 hiQ 9200: Trong một số trường hợp ít xảy ra nhất đó là chuyển mạch mềm hiQ 9200 không thể điều khiển hiG 1000 được (ví dụ trong trường hợp nâng cấp phần mềm) mỗi hiG 1000 được điều khiển bởi 2 hiQ 9200 theo kiểu phân tải. Một phương pháp khác là Surpass hiG 1000 có thể điều chỉnh động kích cỡ của bộ đệm Jitter theo yêu cầu của mạng. Trong kiểu kết hợp. kết hợp hay gần kết hợp qua mạng SS7. 4. như vậy khi một hiQ 9200 không hoạt động một nửa số cổng của hiG 1000 vẫn hoạt động đưới sự điều khiển của hiQ 9200 còn lại. báo hiệu là một khe thời gian của một luồng kết nối E1 tại hiG 1000. thiết bị này sau đó sẽ gửi các lệnh đến hiG1000. Chức năng mạng hiG 1000 cung cấp thêm các tính năng cho phép tích hợp một cách dễ dàng và tin cậy vào mạng TDM hiện nay. D2002VT 80 . Hệ thống ERX được xây dựng trên module xử lý định tuyến Bùi Quốc Nam.

hệ thống ERX hỗ trợ rất nhiều giao thức cho các vùng truy nhập khác nhau chủ yếu dựa trên các giao thức của IP. Ngoài ra hệ thống còn cho phép kết nối với các đầu cuối IP và truy nhập máy chủ từ xa băng thông rộng nhằm kiến tạo các dịch vụ mới trong IP và hỗ trợ VPN. MBGP). Hỗ trợ các kiểu kết nối qua cáp đồng và cáp quang. Hỗ trợ MPLS (RSVP. PIM. 81 Bùi Quốc Nam. RIP2. Các chức năng điều khiển chính sách cho IP và ATM được tích hợp đầy đủ với các kiểu đóng gói khác nhau. IS-IS. Nền tảng hệ thống cho phép các nhà cung cấp dịch vụ triển khai nhanh các ứng dụng với tốc độ truy nhập cao. Giao thức kết nối điểm . OSPF.40 Gb/s.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT chuyển mạch hiệu năng cao với trường chuyển mạch tốc độ 10. D2002VT . Hình 4. Là thiết bị biên mạng. Hỗ trợ mạng riêng ảo VPN. IGMP. RIP và OSPF. Các module đường dây và vào ra được xử lý trên cấu hình phân tán. Phần mềm hệ thống hỗ trợ đầy đủ các giao thức định tuyến BGP-4. Các giao thức đa điểm (DVMRP. hỗ trợ mô hình phân biệt dịch vụ và nâng cao hiệu năng cho người sử dụng bằng các phương pháp quản lý chất lượng dịch vụ.6: Vị trí của hệ thống thiết bị ERX trong mạng NGN Hệ thống ERX 700 và 1400 là các thiết bị chuyển mạch định tuyến vùng biên mạng. tối ưu các kết cuối đường tốc độ cao và các kết nối logic IP.điểm PPP qua FR và ATM. - Giao thức định tuyến : BGP-4. CR-LDP).

000 cổng xDSL. CHAP. đã đi vào vận hành thành công. PAP. sử dụng giải pháp SURPASS của Siemens. Với ưu thế cấu trúc phân lớp theo chức năng và sử dụng rộng rãi các giao diện ở API để kiến tạo dịch vụ mà không phụ thuộc nhiều vào các nhà cung cáp thiết bị và khai thác mạng. VNPT quyết định đầu tư xây dựng tiếp pha 2. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng và 11 nút vùng đặt tại các tỉnh/thành phố trọng điểm khác với băng thông các tuyến trục và vùng là (STM-1) 155Mb/s dựa trên truyền dẫn SDH. 4. Mạng có 4 lớp là: lớp truy nhập. SHDSL. ứng dụng những tiến bộ của công nghệ thông tin và công nghệ truyền dẫn quang băng thông rộng nên tích hợp được dịch vụ thoại và dịch vụ truyền số liệu. Quản lý theo chính sách. sử dụng công nghệ xDSL. đầu tư hiệu quả và tạo được nguồn doanh thu mới. Hiện tại băng thông tuyến trục đã nâng cấp lên STM-16 (2. VNPT (Công ty Viễn thông Liên tỉnh VTN) đã lắp đặt xong giai đoạn 1 mạng NGN. Ước tính đến cuối năm 2005. cả nước đã có khoảng 180. Các đặc tính truy nhậptừ xa băng rộng :PPP. Bùi Quốc Nam. D2002VT 82 . và đến ngày 15/08/2004 đã hoàn thành và đưa vào sử dụng. Hiện trạng mạng NGN của Tổng công ty bưu chính viễn thông Việt Nam Sau gần 3 năm định hướng và lựa chọn. công nghệ NGN đã đáp ứng được yêu cầu kinh doanh trong tình hình mới là dịch vụ đa dạng.Đồ án tốt nghiệp đại học - Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT Các bộ định tuyến ảo. Quản trị và chẩn đoán mạng. Lớp truyền tải: gồm 3 nút trục quốc gia đặt tại Hà Nội. DHCP. lớp truyền tải. Đà Nẵng có khả năng chuyển mạch là 160Gb/s. Đây là mạng sử dụng công nghệ chuyển gói với đặc tính linh hoạt. có thể hỗ trợ các kết nối ADSL. TP.4 Tình hình triển khai mạng NGN của VNPT a. giá thành thấp. lớp điều khiển và lớp ứng dụng. Lớp truy nhập: được triển khai gồm một Media Gateway kết nối với mạng PSTN phục vụ cho dịch vụ VoIP và bộ BRAS kết nối trực tiếp với thiết bị DSLAM-HUB với khả năng chuyển mạch 10Gb/s. VNPT đã cung cấp các dịch vụ truy nhập Internet băng rộng Mega VNN tại nhiều tỉnh/thành phố trên cả nước. RADIUS. Đây là mạng có hạ tầng thông tin duy nhất dựa trên công nghệ chuyển mạch gói được VNPT lựa chọn để thay thế cho mạng chuyển mạch kênh truyền thống. HCM. Để nâng cao hơn nữa năng lực của mạng lưới. đến tháng 12/2003.5 Gb/s) dựa trên Ring 20Gb/s/WDM mới triển khai. Với hạ tầng mạng xDSL này. Ba Router lõi M160 Juniper đặt tại Hà Nội.

Lớp dịch vụ/ứng dụng: VNPT cung cấp một loạt các dịch vụ như: dịch vụ thẻ trả trớc 1719. và nhiều dịch vụ gia tăng khác.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT Lớp điều khiển: gồm hai Softswitch HiQ9200 đặt ở Hà Nội và Hồ Chí Minh. Bên cạnh đó hệ thống quản lý mạng tập trung và hệ thống tính cước tập trung góp phần quan trọng trong quản lý. D2002VT 83 . Một số khó khăn của VNPT khi phát triển mạng NGN Khó khăn trước tiên mà một nhà cung cấp dịch vụ truyền thống như VNPT gặp phải trong quá trình triển khai mạng NGN là việc mạng của họ chỉ tập trung cung cấp dịch vụ thuê kênh riêng hay thoại. những nhà khai thác mới khi xây dựng NGN ngay từ đầu có thể tiết kiệm được chi phí. cung cấp các giao diện mở để dễ dàng cho việc phát triển các ứng dụng dịch vụ. Megaco/H. mạng NGN sẽ làm thay đổi cách thức tổ chức con người và mô hình kinh doanh. việc tích hợp những bộ phận của mạng lưới này trong mạng NGN gặp nhiều khó khăn. Điều này bắt buộc VNPT phải chuyển đổi mô hình kinh doanh để phù hợp với tính năng của mạng NGN.. Bên cạnh đó.. hỗ trợ nhiều loại giao thức điều khiển khác nhau như MGCP. c.323. H. đồng thời có thể đến đích trước VNPT. Vì vậy. . Hệ thống các Server ứng dụng (tuỳ theo từng loại hình dịch vụ Server ứng dụng có thể đặt tập trung hoặc phân tán). vận hành và điều hành mạng. Hệ thống Softswitch bao gồm các chức năng về điều khiển hệ thống mạng. Hướng phát triển mở rộng mạng NGN của VNPT Bùi Quốc Nam.248. SIP. b. dịch vụ 1800. 1900. Ngoài ra.

các dịch vụ ở lớp ứng dụng và đặc biệt là mở rộng hạ tầng xDSL cho tất cả các tỉnh còn lại với phạm vi vươn tới mọi huyện thị. router lõi với router vùng sẽ được tăng tới STM-4 và STM-16. Mạng NGN nội hạt không chỉ kết nối liên mạng với NGN toàn quốc mà còn khai thác chung hạ tầng IP/MPLS với mạng Metro Internet cũng sẽ được xây dựng đồng thời. Trong giai đoạn Bùi Quốc Nam. Ngoài ra. trong chiến lược hình thành tập đoàn với các Tổng công ty vùng. Thực hiện thử nghiệm và thay thế các tổng đài lớp 5 bởi các Gateway của NGN. các đường truyền nối router lõi với nhau.Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT Hình 4.7: Mô hình NGN của VNPT Mở rộng mạng NGN 61 tỉnh và thành phố. - d. tăng cường năng lực các hệ thống ở lớp điều khiển. VNPT sẽ triển khai các mạng NGN nội hạt tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP. D2002VT 84 . Cung cấp nhiều dịch vụ hơn như IP Centrex. tăng cường năng lực mạng trục. hội nghị Web .. Hồ Chí Minh.. Đối với các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông khác Hiện nay Công ty Thông tin Viễn thông Điện lực EVN Telecom cũng đang tiến hành xây dựng mạng NGN theo giải pháp SURPASS của Siemens.

Đồ án tốt nghiệp đại học Chương IV: Triển khai ứng dụng mạng NGN của VNPT một VPTelecom sẽ lắp đặt 14 PoP tại các tỉnh và thành phố. Theo dự đoán của nhiều chuyên gia. D2002VT 85 . cùng với sự thu hẹp của thị trường tổng đài điện tử dung lượng lớn là sự bùng nổ của thị trường softswitch. Trong giai đoạn đầu đa số lưu lượng của mạng NGN là kết nối với mạng PSTN thông qua các Media Gateway. Bùi Quốc Nam. dịch vụ mạng riêng ảo VPN dành cho các doanh nghiệp. Đối với các công ty khác như Viettel... SPT cũng đang có các định hướng xây dựng mạng NGN của họ. Với những ưu thế vượt trội như chi phí đầu tư mạng NGN thấp hơn nhiều so với mạng tổng đài chuyển mạch kênh. hoàn thiện hạ tầng mạng và cung cấp các dịch vụ cho khách hàng. Đối với thị trường Việt Nam. Điều này làm cho sự cạnh tranh ở thị trường viễn thông Việt Nam ngày càng sôi động.. sau khi hoàn thành pha 2 đã có 25 PoP. cung cấp cho khác hàng nhiều các dịch vụ mới với giá cả hợp lý. truy nhập Internet băng rộng thông qua các Access Gateway.. cũng có khả năng cung cấp mọi dịch vụ mà VNPT có thể cung cấp. mạng dữ liệu truyền thống. phát triển mạnh. đồng thời khi triển khai mạng chuyển mạch mềm sẽ tạo cơ hội cạnh tranh về mặt cung cấp đa dịch vụ so với mạng PSTN. Xu hướng phát triển tất cả các dịch vụ viễn thông trên nền mạng NGN là mục tiêu mà các nhà khai thác đang theo đuổi. nhưng trong thời gian sắp tới NGN sẽ có rất nhiều các thuê bao sử dụng các dịch vụ thoại. Về mô hình mạng tương tự VNPT. các nhà cung cấp dịch viễn thông đang từng bước xây dựng.

có tính đến sự tương thích và phối hợp với nền tảng mạng hiện tại. cần phải nghiên cứu sâu hơn về các thách thức này và hướng giải quyết của nhà cung cấp. Tóm tắt những vấn đề cơ bản nhất về các công nghệ truyền tải trong mạng NGN hiện nay. Nhưng với yêu cầu tích hợp đa dịch vụ. chuẩn hoá bởi các tổ chức viễn thông lớn trên thế giới nhằm đáp ứng nhu cầu càng tăng về tính mở. Trên cơ sở các kết quả đạt được của đồ án. Mô tả giao thức định tuyến OSPF – một giao thức đang được sử dụng hiệu quả trong Router M160 của mạng NGN tại Việt Nam. Bùi Quốc Nam. Quá trình xây dựng và phát triển mạng NGN phải được tiến hành từng bước. Trên cơ sở phân tích đó đồ án đã tiến hành được các nội dung sau: Giới thiệu tổng quan về mạng NGN và mô hình của một số tổ chức viễn thông lớn. đồng thời cung cấp được nhiều dịch vụ mới với chất lượng và độ tin cậy lớn hơn. Vì vậy. khai thác mạng. đa phương tiện với các tính năng ngày càng mở rộng. có thể nhận thấy còn một số vấn đề cần được nghiên cứu tiếp như: Ban đầu mạng NGN mà VNPT triển khai đơn thuần chỉ là hệ thống VoIP.Đồ án tốt nghiệp đại học luận Kết KẾT LUẬN Mạng thế hệ sau NGN đang được nghiên cứu. Tại Việt Nam. sự tương thích và linh hoạt để cung cấp đa dịch vụ. đa phương tiện vào trong mạng sẽ nảy sinh một số khó khăn. thách thức. mạng viễn thông đang ngày càng phát triển để đáp ứng các nhu cầu mới trong nền kinh tế hội nhập thế giới và việc chuyển hoàn toàn sang công nghệ mạng NGN là việc làm bức thiết nhằm đáp ứng các nhu cầu này. Giải quyết được các vấn đề này sẽ có rất ý nghĩa trong việc thực hiện những bước tiếp theo của quá trình đi lên xây dựng mạng NGN từ mạng PSTN hiên tại. Tình hình triển khai mạng NGN của VNPT. D2002VT 86 .

Next Generation Networks. [12] Nguyễn Xuân Khánh. 2003. [9] Đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng kiến trúc NGN trong phát triển mạng lưới đa dịch vụ”. VietNam 6th. TS Nguyền Quý Minh Hiền.vtn. Công ty Viễn thông Quân đội. 2002. Cisco System. [14] Các tài liệu về NGN Việt Nam do VTN cung cấp.com. D2002VT 87 . [13] Tình hình phát triển mạng NGN tại Việt Nam.vn [17] http://www. SN2050EU01SN_0012. [10] VNPT training session. [2] The International Engineering Consortium. England.Vũ Văn San. Next Generation Network "Complementing The Internet For Converged Service". 30/06/2006. Siemens AG. Viện khoa học kỹ thuật bưu điện.iec. 2003. Next Generetion Network Services. [7] Siemens AG.siemens. [6] Sameer Padhye. [3] Jeff Doyle. Cisco Press. [4] SURPASS Solution and Product Introduction. [11] Công nghệ truyền tải trong mạng NGN G/v Nguyễn Minh Phương. [15] http://www. “Routing TCP/IP volume I”.vn Bùi Quốc Nam.vnpt.com/surpass [16] http://www. [5] Mạng viễn thông thế hệ sau. [8] Đề tài: Phương án nâng cấp mạng đường trục quốc gia tiến tới cấu trúc mạng thế hệ sau của tổng công ty . 2003. Web ProForum Tutorials: http://www.Đồ án tốt nghiệp đại học Tài liệu tham khảo TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Neill Wilkinson. Mã số: 31-03-KHKT-RD.8th September 2004.org.com. John Wiley & Sons Ltd. “TCP/IP căn bản”.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful