ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

1

50 ผูนําทางความคิดรุนใหม ที่พรอมจะเปลี่ยนแปลงยุคสมัยของเขา
www.transform.in.th

2

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

3

ISBN 978-616-235-053-5

กานต ยืนยง, อิสริยะ ไพรีพายฤทธิ์
เจริญชัย ไชยไพบูลยวงศ
พิเชฐ ยิ่งเกียรติคุณ
ปาริชาติ โชคเกิด
ศุภรัตน ตั้งศรีวงศ, ชัยพร เซียนพานิช
พิเชฐ ยิ่งเกียรติคุณ
ศุภณัฐ ตุงคะบูรณะ และคณะ
โครงการพัฒนาเครือขายผูนํารุนใหมดวยการสื่อสาร
เพื่อการปฏิรูปประเทศไทย
และ บริษัท สยามอินเทลลิเจนซยูนิต จํากัด
ʹѺʹع¡ÒèѴ¾ÔÁ¾ สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสรางเสริมสุขภาพ (สสส.)
¨íҹǹ¾ÔÁ¾
1,000 เลม
ÃÒ¤Ò
180 บาท

¤Çº¤ØÁ¡ÒüÅÔμ
¼ÙŒ¨Ñ´¡ÒÃâ¤Ã§¡ÒÃ
ºÃóҸԡÒÃ
àŢҹءÒÃ
¡ÒÃà§Ô¹
¾ÔÊÙ¨¹ÍÑ¡ÉÃ
ÈÔÅ»¡ÃÃÁ
਌ҢͧÅÔ¢ÊÔ·¸Ôì

¾ÔÁ¾·Õè

หางหุนสวนจํากัด ภาพพิมพ
296 ซอยอรุณอมรินทร 30 แขวงบางยี่ขัน
เขตบางพลัด กรุงเทพฯ 10700
โทร. 02-433-0026-7 โทรสาร 02-433-8587
www.parbpim.com

4

คํานิยม

“¤¹ÃØ‹¹ãËÁ‹”

พูดถึงคนหนุมสาวครั้งใด ในใจของผมจะนึกถึง “¾‹ Í àÊÁ” ขึ้นมาทันที
หมอเสมหรื อ ศาสตราจารย น ายแพทย เ สม พริ้ ง พวงแก ว ท า นเป น รั ฐ บุ รุ ษ และ
ปูชนียบุคคลของวงการสาธารณสุขไทย ทานเพิ่งถึงแกกรรมเมื่ออายุ 100 ป 37 วัน
ดวยโรคชราเมื่อไมกี่วันมานี้เอง คราวหนึ่งทานพูดกับพวกเราผูเปนทั้งลูกหลานเหลน
และลูกศิษยลูกหาวา “เราตองถามตัวเราเสมอวา ทําอยางไรหนอ นองๆ ของเราจะ
เกงกวาเรา ทําอยางไรหนอลูกหลานของเราจึงจะเกงกวาคนรุนพอรุนแมได” จึงไมนา
แปลกใจหากวางานสงเสริมสนับสนุนผูนําเยาวชนคนรุนใหมจะเปนทั้งทิศทางและ
ยุทธศาสตร ในการทํางานสาธารณะของเครือขายดานสุขภาพและสังคมเสมอมา
เมื่อคราวเกิดสึนามิถลมฝงทะเลอันดามันตอนปลายป 2547 ผมมีโอกาสได
ไปเยี่ยมศูนยชวยเหลือนักทองเที่ยวตางชาติผูรอดชีวิต เขาพากันมาพักชั่วคราวที่
ธรรมศาสตรศูนยรังสิต ไดเห็นการทํางานของนักศึกษาคราวลูกคราวหลานมากมาย
หลายกลุม พวกเขากุลีกุจอชวยกันดูแลดานปฐมพยาบาล เสื้อผา อาหาร และอํานวย
ความสะดวกในการเดินทางกลับประเทศ ทวงทํานองที่ปลอบประโลม และคําพูดจา
ที่ใชสื่อสารอธิบายสะทอนวาพวกเขาก็มีจิตอาสาเพื่อเพื่อนมนุษย สํานึกที่รักษ โลก
รักษสิ่งแวดลอมและความภูมิใจในแผนดินถิ่นเกิดไมแพคนรุนใด ซึ่งทําใหความรูสึก
เชิงลบที่เคยมีตอคนเจนเนอเรชั่นวายของผมเปลี่ยนไปมาก
เรื่องราวความจริงและภูมิหลังของนักกิจกรรมสังคมรุนใหมในหนังสือเลม
นี้ ทําใหนึกถึงงานวิจัยใหญชิ้นหนึ่งของมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-แมดิสัน ซึ่งมีการ
รวบรวมขอมูล 50 ปของอดีตนักเรียนไฮสคูลหมื่นกวาคน โดยติดตามดูความเปนไป
ตั้งแตชีวิตเมื่อเขามหาวิทยาลัย จบไปทํางานทําการ จนกระทั่งเขาสูปจฉิมวัย เขาพบ
วาแบบแผนและประสบการณชีวิตในชวงวัยรุนเปนตัวกําหนดเอกลักษณและชะตา
กรรมของคนเหลานั้นอยางสําคัญ พวกครํ่าเครงตอการเรียนมักสุขภาพไมดีเมื่อเขาสู
วัยกลางคน พวกนักกิจกรรมสังคมโตขึ้นก็ทํางานในแนวเดิม พวกเดนดังแบบวูบวาบ
ฉายฉวยมักไปไมถึงดวงดาว แตพวกที่เพื่อนฝูงไววางใจมากกลับรํ่ารวยกวาคนอื่นโดย

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

5

เฉลี่ ย เมื่ อ เวลาผ า นไป 35 ป และพวกนั ก กี ฬ าฮาเฮมั ก มี สุ ข ภาพแข็ ง แรง เป น
ผูเชี่ยวชาญในวิชาชีพและรายไดสูง
อานหนังสือผูนําแหงการเปลี่ยนแปลงของคุณเจริญชัย ไชยไพบูลยวงศ
แลวรูสึกเหมือนไดนั่งแลกเปลี่ยนสนทนากับนักคิด นักกิจกรรมหนุมสาวดวยตัวเอง
ยิ่งพูดคุยกับมากผูหลายคนก็ยิ่งบังเกิดความหวังและสุขใจ จึงตองขอขอบคุณผูเขียน
ที่ไดทําหนาที่คนหาบุคคลที่นาสนใจ และกลั่นเอาแนวคิดมุมมองที่เปนประโยชนออก
มาเปนตัวอักษรใหไดเสพและประเทืองปญญากัน
นพ.พลเดช ปนประทีป
เลขาธิการสถาบันชุมชนทองถิ่นพัฒนา
ประธานคณะกรรมการนโยบาย Thai PBS
(อดีตรัฐมนตรีชวยวาการกระทรวงการพัฒนาสังคม
และความมั่นคงของมนุษย)

6

คํานิยม

สังคมไทยถูกเขียนขึ้นโดยวิสัยทัศน ความมุงมั่น ความเชื่อ และอุดมการณ
ของคนในแตละยุค ที่เรามีวันนี้ไดก็เพราะคนรุนกอนที่ไมเคยหยุดทําตามความฝน
หรือทําตามภาพทัศนที่คนรุนนั้นมองเห็น
ในวันนี้ คนรุนเราก็กําลังเขียนภาพทัศนที่เราตางเชื่อวา จะเปนสังคมแหง
อนาคตใหแกคนรุนตอไป และคนรุนตอๆ ไปนั้นก็จะชวยกันเขียนภาพอนาคตออกไป
ไมรูจักจบสิ้น.....เพราะสังคมไทยไมเคยสิ้นไร โอกาสใหคนกลาทั้งหลาย ไดมาถักทอ
ความมุงมั่นรวมกัน
นี่คือสิ่งที่ สสส. หรือสํานักงานกองทุนสนับสนุนการสรางเสริมสุขภาพ เชื่อ
มาโดยตลอด เราจึงปรารถนาที่จะเปนผูรวมสงเสริมโอกาสเหลานี้ ดวยการคนหา
บุคคลและกลุมที่จะเปนผูจุดประกายและนํากระแสการเปลี่ยนแปลงในกลุมคนหรือ
รุนของพวกเขาได นาดีใจที่ สสส. ไดรูจักกลุมนักสรางความคิดรุนใหมอยางกลุม
Siam Intelligence Unit ซึ่งไดไปรวบรวมและถายทอดความเชื่อและความใฝฝนของ
คนรุนใหมจํานวนหนึ่ง ใหมารอยเรียงกันไว ในที่เดียว เพื่อที่จะเปนกําลังใจหรือเสนอ
แนะมุมมองใหแกผูเริ่มฝนคนอื่นๆ หรือแมแตเพื่อเปนโอกาสแสวงหาและแลก
เปลี่ยนมุมมองกับคนที่คิดคลายหรือคิดตางกัน ใหเกิดความเชื่อมตอที่หลากหลายขึ้น
หนังสือ “¼ÙŒ¹íÒáË‹§¡ÒÃà»ÅÕè¹á»Å§” เลมนี้ถือเปนงานสื่อสารความคิด
และบมเพาะพลังคนรุนใหม ภายใต “â¤Ã§¡ÒþѲ¹Òà¤Ã×Í¢‹Ò¼ٌ¹íÒÃØ‹¹ãËÁ‹´ŒÇÂ
¡ÒÃÊ×èÍÊÒÃà¾×èÍ¡Òû¯ÔÃÙ»»ÃÐà·Èä·Â” ซึ่งเชื่อวา การปฏิรูปประเทศตองการวิธี
คิดและการลงมือทําจากคนรุนใหม เรื่องราวของผูนําการเปลี่ยนแปลงรุนใหม ใน
หนังสือเลมนี้ บอกเราวา พลังแหงการสรางสรรคไมมีวันตาย เพียงแตอาจจะไมไดมา
ในรูปลักษณและคานิยมแบบที่เราเคยเห็นในยุคกลุมผูนํานักศึกษารุนเกา ไมใชการขับ
เคลื่อนสังคมดวยเครื่องมือแบบคนรุนเกา แตเปาหมายและความใฝฝนนั้น ไมตางกัน
เลย

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

7

สําหรับผูที่เชื่อเชนเราวา จะยังคงมีคนรุนแลวรุนเลามาชวยกันเขียนภาพ
สังคมไทย มาชวยกันสรางประเทศนี้ใหนาอยู ดวยจิตวิญญาณของคนรุนเขา.....เราขอ
แนะนําใหคุณอานความใฝฝนจากคนเหลานี้ และจงอยาสิ้นหวังที่จะฝน เหมือนเชนที่
Martin Luther King ไดประกาศกองไววา “I have a Dream!”
เราฝนวา สังคมไทยจะเปนสังคมอยูสุข ที่ปราศจากความเหลื่อมลํ้า และให
คุณคาแกทุกคน.
รศ.ดร.วิลาสินี อดุลยานนท
สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสรางเสริมสุขภาพ (สสส.)

8

คํานํา

ประเทศไทยเต็มไปดวย “คนเกงและคนดี” หากทวาบุคคลเหลานี้ไมคอย
ไดเปนที่รูจักในสื่อสาธารณะทั่วไป โดยเฉพาะกลุมเยาวชนรุนใหมทั้งหลาย ก็ดูเหมือน
จะเต็มไปดวยนักแสดง นักรอง และพริตตี้ ที่รอวันยกระดับเปน “ซุป”ตา” โดยแทบ
ไมมีที่วางใหกับคนในอาชีพอื่นที่แตกตางหลากหลายเลย จนกระทั่งผู ใหญในบาน
เมืองไทยหลายคนรูสึกสิ้นหวัง เพราะคิดวาคนรุนใหมกําลังอยูในวังวนแหงความ
อับจนปญญา ไมสามารถเติบโตขึ้นมาแบกรับภารกิจของชาติบานเมืองในอนาคตได
เลย
“Change Agents ¼ÙŒ¹íÒáË‹§¡ÒÃà»ÅÕè¹á»Å§” นับเปนหนังสือเลม
หนึ่ง ที่ตองการนําเสนอใหสังคมไทยไดรับรูวา ยังมีคนรุนใหมอีกมากมาย ที่งดงาม
ดวยประกายไฟและพลังขับเคลื่อนในชีวิต เพื่อจะกาวเดินไปในทิศทางซึ่งเปนคุณ
ประโยชนแดประเทศชาติ ตั้งแตระดับกิจกรรมนักศึกษาเพื่อสังคม นักพัฒนาฐาน
ขอมูลเพื่อสิ่งแวดลอม นักประพันธวรรณกรรมเชิงสัจจะ นักพัฒนาชุมชนเมือง นัก
กฎหมายระหว า งประเทศ ไปจนกระทั่ ง ถึ ง นั ก ปรั ช ญาศาสนาเพื่ อ ชี วิ ต ประจํ า วั น
บุคคลเหลานี้มีตัวตนจริง เดินเหินและกินขาวไมตางจากเรา
5 ปที่ผานมาประเทศไทยเต็มไปดวยวิกฤตทั้งทางการเมืองและสังคม หาก
ทวาในวิกฤตก็ยังแฝงไวดวยโอกาสใหมแหงการเปลี่ยนแปลง โอกาสที่คนไทยผูรัก
ประเทศจะรวมตัวกันถักทอองคความรูและทรัพยากรเพื่อการปฏิรูปประเทศไทย โดย
ไมตองรอใหภาครัฐที่เปนอัมพาตและชวยเหลือตนเองไมไดมาเปนผูนําอีกตอไป ทุก
คนสามารถเริ่มตนจากตนเองได
“การเดินทางพันลี้ เริ่มตนจากกาวแรก” จึงหวังเปนอยางยิ่งวาหนังสือเลม
นี้ จะไดทําหนาที่ในการเปนคบไฟ (ignition) ซึ่งกระตุนปลุกเราใหคนที่คิดดีหวังดีตอ
บานเมือง ไดเริ่มลงมือทําอยางจริงจัง โดยไมตองหวาดหวั่นพรั่นพรึงวาจะเดินเพียง
ลําพัง เพราะมีคนรุนใหมหลากหลายอาชีพในหนังสือเลมนี้ ไดเดินนําหนาไปแลว

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

9

หากทวาก็ยังพรอมที่จะเปนเพื่อนและอยูเคียงขางกัน เพื่อจะสรางเปนเครือขาย
ในการฉุดดึงเพื่อนรวมชาติที่ยังหลับใหลอีกมากมาย ใหฟนตื่นขึ้นมาสูดดมอากาศ
สดชื่นของรุงอรุณวันใหมดวยกัน
หากหนังสือเลมนี้จะมีคุณคาความดีประการใดตอสังคมไทย ก็ขออุทิศให
กับสํานักงานกองทุนสนับสนุนการสรางเสริมสุขภาพ (สสส.) ที่ได ใหทุนสนับสนุนใน
การสัมภาษณผูนํารุนใหม จัดงานสัมมนาเพื่อเผยแพรความรูเชื่อมโยงระหวางคนรุน
ใหมและคนรุนปจจุบัน รวมไปถึงการสนับสนุนเงินทุนในการจัดพิมพหนังสือ โดย
ทั้งหมดนี้เปนสวนหนึ่งของ “â¤Ã§¡ÒÃ¾Ñ ² ¹Òà¤Ã× Í ¢‹ Ò Â¼Ù Œ ¹íÒ ÃØ ‹ ¹ ãËÁ‹ ´ Œ Ç Â¡ÒÃ
Ê×èÍÊÒÃà¾×èÍ¡Òû¯ÔÃÙ»»ÃÐà·Èä·Â” ที่หวังเปนอยางยิ่งวาจะไดมีสวนรวมสนับสนุน
การทํางานของสมัชชาปฏิรูปประเทศไทยที่นําโดย ศ.นพ. ประเวศ วะสี ในการเชื่อม
โยงคนไทยจากทุกภาคสวน เพื่อรวมตัวกันเปนพลังยิ่งใหญในการเขยื้อนภูเขาที่แบก
อยูบนบาไหลของประชาชนไทยทุกคน ที่จะนําไปสูเสรีภาพและหวงยามในการดํารง
ชีวิตที่ดี โดยไมตองวิตกกังวลกับโครงสรางอํานาจที่กดทับหนักอึ้งตลอดกาล
เจริญชัย ไชยไพบูลยวงศ
ผูประสานงานโครงการ

ËÁÒÂàËμØ : ผูอานสามารถฟงเทปสัมภาษณ change agents
ไดผานเว็บไซต transform.in.th

10

สารบัญ

12.....สัณหชัย โชติรสเศรณี
16.....สิริวัฑฒก วัฒนกูล
20.....ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์
24.....วิวัฒน เลิศวิวัฒนวงศา
28.....ปราศรัย เจตสันติ์
32.....ซายูตี สาหลํา
36.....พัชร เกิดศิริ
40.....ภัทรา พิบูลธนเกียรติ
44.....วันรัก สุวรรณวัฒนา
48.....ภัทชา ดวงกลัด
52.....นภพัฒนจักษ อัตตนนท
56.....ไกลกอง ไวทยาการ
60.....สีตลา ชาญวิเศษ
64.....พีธากร ศรีบุตรวงษ
68.....นภัสนันท ศรีไพศาล
72.....แบงค งามอรุณโชติ
76.....พลภัทร หิรัญเรือง
80.....ชานนท คูณนนท
84.....สโรชา ราชวงศ
88.....เธียรขวัญ พงศปรีชา
92.....กิตตินันท หิรัญวงษ
96.....วิสาข สอตระกูล
100.....อรฉัตร นิยมสุข
104.....อภิธนะ จีรวงศไกรสร
108.....ชิตพงษ กิตตินราดร

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

11

112.....นวพล ธํารงรัตนฤทธิ์
116.....ภาณุ ตรัยเวช
120.....วรนล จันทรศิริ
124.....พันธดา โชติวนิช
128.....ดร.พันธุอาจ ชัยรัตน
132.....วาวไพลิน ชอวิเชียร
136.....ชัชพล ยังวิริยะกุล
140.....บุญญรัตน กิตติวรวุฒิ
144.....ปยะ เดชะศิริ
148.....จักรพงษ คงมาลัย
152.....พีรณัณทร สุขโข
156.....เบนซ สุดตา
160.....ผศ.ดร.สนติพีร เอมมณี
164.....ภาคภูมิ ทิพคุณ
168.....วิจักขณ พานิช
172.....ฐิติรัตน พิชัยยงควงศดี
176.....ณัฏฐณิชา รักษาวงศ
180.....วรรณสิงห ประเสริฐกุล
184.....ดารัตน หลอนนอย
188.....ชาติชาย เพ็งพวง
192.....วีรพัฒน ปริยวงศ
196.....ภัทรนันท ลิ้มอุดมพร
200.....อาทิตย โกวิทวรางกูร
204.....ชาญ รัตนะพิสิฐ
208.....อภิชาติ มานโสม

สัณหชัย โชติรสเศรณี

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

13

เมื่อชีวิตยังไมไดสั่ง คัท!!

จงอยาหยุดแสดง
ภาพแฟลชแบ็กภาพแรกที่ปรากฏบนจอแหงความทรงจํา คือภาพเด็กที่
เติบโตมาจากบานใกล โรงภาพยนตร ความมหัศจรรยของโลกเซลลูลอยดทําใหกลาย
เปนกิจกรรมประจําครอบครัวเด็กวัย 3 ขวบจากกาญจนบุรี กลายเปนสิ่งที่ทําใหเขา
จําหนาของสรพงศ ชาตรี และ จารุณี สุขสวัสดิ์ ไดกอนการทองสูตรคูณเสียดวยซํ้า!!
“ในโรงหนังทุกๆ อยางมันดูยิ่งใหญมาก ทุกๆ สิ่งเหมือนเวทมนตร ภาพของ
จารุณีเขาคิวบูลางผลาญ นี่คือสิ่งที่เราไมสามารถพบเจอได ในชีวิตที่เปนจริง ไม
เหมือนโทรทัศนที่ทุกอยางถูกจํากัดอยูในกลองสี่เหลี่ยม” มดเอกซ หรือ สัณหชัย
ชายหนุมวัย 30 ตนๆ ยกตัวอยางเปรียบเทียบใหเราเขาใจความแตกตางระหวางจอ
แกวและจอเงิน
อีกหนึ่งสิ่งที่ทําใหภาพยนตรแตกตางจากละครโทรทัศน ก็คือเนื้อหาที่แตก
ตางและสามารถตีความไดหลากหลายกวา “พออายุเริ่มเขาวัยรุนก็จะหันมาดูหนังตาง
ประเทศ เราจะเห็นความหลากหลาย ไมใชวนเวียนเพียงแคบานทรายทอง ดาวพระ
ศุกร การชิงรักหักสวาทกัน สวนภาพยนตร ไทยยุคนั้นก็จะมีบุญชูซึ่งถือวาแปลกใหม
เพราะไมไดถูกสรางมาจากนิยาย”
หลั ง จากโชคชะตาพั ด พาให เ ข า มาศึ ก ษาต อ ยั ง โรงเรี ย นเทพศิ ริ น ทร ใ น
กรุงเทพฯ ทําใหทุกครั้งระหวางนั่งรถทัวรกลับบานสัณหชัยเลือกที่จะอานนิตยสาร
ภาพยนตร เชน สตารพิกส เอ็นเตอรเทน ทําใหคอยๆ ซึมซับไปโดยไมรูตัวและกลาย
เปนประหนึ่งคัมภีรนอกตําราเรียนของเขา “ตอนนั้นเริ่มรูตัวแลววาชอบทางดานนี้ แต
เปนคนเรียนเกงทําใหหลายๆ คนเชียรวานาจะไปลองเรียนในคณะที่มีคะแนนสูง ก็
เลยลองสอบเทียบดูแตพอไปเรียนแลวรูสึกมันไม ใช” มดเอกซ หยุดคิดกอนจะ
เลาตอ “เราก็เลยลาออกเพื่อมาเรียนตามสิ่งที่เราชอบ จึงไดเขามาอยู ในคณะ
วารสารศาสตร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร” ถาหากเปนภาพยนตรฉากนี้คงเสมือนฉาก
ที่พระเอกไดพบกับนางเอกครั้งแรกและเริ่มทําความรูจักกันอยางเปนทางการ
“จุดเปลี่ยน” ในขณะนั้นถือวาคอนขางสําคัญกับชีวิต การเปลี่ยนแปลงใน

14
ครั้งนั้นเปนเสมือนคําตอบวาบางครั้งมนุษยเราก็ควรทําในสิ่งที่ตัวเองรัก “ตอนนั้น
ไมคิดเลยวามีความเสี่ยงอะไร ใจเราอยากจะทําหนัง เราไมไดสนใจวาจบมาแลวจะได
ทําหรือไม สิ่งหนึ่งที่เรามองยอนไปก็คือเด็กไทยสวนใหญ มีความผูกพันกับครอบครัว
มาก ซึ่งในบางครั้งมันก็มีผลเสียที่เราไมกลาตัดสินใจอะไรเอง เรามักจะเลือกทางเดิน
ที่คอนขางปลอดภัยตามสิ่งที่ครอบครัวแนะนํา มันจะมีกรอบความคิดวาคนเรียนเกง
ตองเปนแพทย มันทําใหหลายๆ คนไมกลาทําตามความฝนของตัวเอง”
“เราเชื่อวาความอิสระเกิดจากตัวเรา เพราะเราเปนคนเลือก เราคอนขาง
โชคดีเพราะวาที่บานมีพี่นองสี่คนแตละคนก็เปนในสิ่งที่พอแมอยากใหเปน เราเลยคิด
วาถาลองทําอะไรที่ทาทายแหวกกรอบดูบาง ถาพลาดไปก็คงไมมีอะไรเสียหาย” นั่น
เปนแคกาวแรกของ “พรหมลิขิต” ระหวางเขากับหนัง
แตทุกอยางไมไดเรียบรอยและแฮปปเอนดิ้งเหมือนในหนังไทยสูตรสําเร็จ
“พอเขามาเราก็ไดทําหนังในแบบที่เราอยากทํา แตตอนเรียนจบเราไดเขาไปทํางาน
ในกองถายหนัง จึงคนพบวาจริงๆ แลวเราไมไดเปนคนอยากทําหนัง แตเราชอบดู
หนัง การไปทํางานกองถายทําใหเราไมไดไปดูหนังใหมๆ” บทเรียนครั้งนี้สอนใหเขารู
วาการที่เราจะเลือกชีวิตของตัวเอง สิ่งที่สําคัญก็คือเราตองคนหาใหเจอวาสิ่งใดที่เรา
ชอบและทําไดดีที่สุด สิ่งนั้นคือ “ตนทุนทางสังคม” ที่เราจะเลือกใชประโยชน
สัณหชัยเลาถึงชีวิตหลังจากชวงนั้น “เรามาคนพบวาเราชอบงานเทศกาล
ภาพยนตร เราติดตามขาวทุกเวทีทั้งภายในและตางประเทศ จากการเขาไปฝกงาน
ในชวงป 4 สิ่งที่เปนเสนหของเทศกาลหนังก็คือเราจะไดดูหนังที่หลากหลาย แตงาน
แรกที่ไดทําจริงจังก็คือการรวมจัดเวิรกช็อปนักศึกปริญญาเอกจากตางประเทศที่
มูลนิธิหนังไทย” สิ่งนั้นคือสิ่งที่สัณหชัยแสวงหา เขาเลือกตอยอดโดยการไปศึกษาตอ
ดานภาพยนตรศึกษาที่ตางประเทศกอนที่จะกลับมาเปนอาจารยพิเศษ และเขามา
ทํางานเต็มตัวกับมูลนิธิหนังไทยในที่สุด
บทบาทของมูลนิธิหนังไทยคือการสงเสริมโอกาสใหกับผูสรางภาพยนตร
หนาใหมไดมีโอกาสผลิตผลงานและผูชมก็มีโอกาสไดเขาถึงภาพยนตรที่หลากหลาย
มากขึ้น เชน โครงการประกวดหนังสั้นที่จัดตอเนื่องมาทุกๆ ปและสัณหชัยก็เปนหนึ่ง
ในผูผลักดันมาโดยตลอด
เคล็ดลับของหนังที่ดีในทัศนะของสัณหชัยนั้นก็คือ บทตองมีการพัฒนาตอ
เนื่อง ไมใชแคการพัฒนาดานการสื่ออารมณ “อยางเรื่องจําเลยรัก จะสรางกี่รอบก็ยัง
คงเปนโครงเรื่องเดิม เพียงแตอาจจะมีพัฒนาใหนางเอกกลาขัดขืนพระเอกมากขึ้น
เราตองการเนื้อเรื่องใหมที่กลาพูดประเด็นที่ทันสมัยและกวางมากขึ้น ใหมุมมองใหมๆ
กับผูชม”

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

15

เมื่อถามวาเราจะเปลี่ยนแปลงวงจรของวงการบันเทิงในประเทศไทยได
อยางไร เขาเสนอมุมมองแบบการตอรองเชิงอํานาจที่นาสนใจ “ผมวาคนดูคือตัวแปร
สําคัญ สมมุติถาหนังเรื่องหนึ่งสรางวนไปวนมา เราเลือกที่จะไมดู ก็จะทําใหผูสราง
เริ่มทบทวนและอยากปรับปรุงแกไขวาทําอยางไรใหคนดูสนใจ”
กับคําถามยอดนิยมวาเราจะบริหารระหวางศิลปะกับพาณิชย ไดอยางไร
เขาใหมุมที่นาสนใจวา “กอนอื่นตองเขาใจวาผูสรางเขาก็ตองทํากําไร ผูกํากับก็
ต อ งการให ห นั ง ออกมาดี นั ก แสดงก็ ต  อ งแสดงให ส มบทบาท หากมองแบบ
เศรษฐศาสตรมันก็คือการประสานผลประโยชนรวมกัน”
“สิ่งที่กําลังเปนประเด็นก็คือการพัฒนาเศรษฐกิจสรางสรรค หรือ creative
economy หัวใจมันอยูที่การบริหารจัดการผูมีความสามารถ ไมมีผูกํากับคนไหนลอย
ลงมาจากฟา ยกตัวอยางพี่เจย อภิชาติพงศที่ไดรับรางวัลจากเทศกาลหนังเมืองคานส
มันมาจากองคประกอบที่ดี ชางภาพสามารถถายทอดในสิ่งที่พี่เจยอยากใหเห็น นัก
แสดงสื่ออารมณไดเขาถึงบทบาท นี่คือสิ่งสําคัญ” talent management ที่กําลังเปน
ที่นิยมในวงการ human capital คือสิ่งที่เขาเลือกที่อธิบายของการประสบความ
สําเร็จระดับโลก
ความสําเร็จไมไดเกิดขึ้นเพียงเพราะมีผูสรางเพียงฝายเดียว สิ่งที่สําคัญก็
คื อ ต อ งมี ค นดู “หนั ง เป น อุ ต สาหกรรมที่ แ พง สิ่ ง ที่ เ ราต อ งการก็ คื อ การปลู ก ฝ ง
จิตสํานึกของคนดูที่เปดใจรับความหลากหลาย อยางหนังพี่เจยเขาไมไดมองเพียงแค
คนดูชาวไทย เขาสามารถทําใหคนทั้งโลกอยากชมหนังของเขาได ทั้งสองสิ่งตอง
พึ่งพากัน คนสรางก็ตองสรางหนังแบบไมดูถูกคนดูดวยเนื้อหาวนไปวนมา และขาด
ความละเอียดออน เพราะกอนที่เราจะโกอินเตอรเราก็ตองเปนที่ยอมรับของคนดู
ในประเทศกอน”
ยอนกลับมาที่ปจจุบันสิ่งที่เขาอยากเห็นในสังคมก็คือ “ผมอยากเห็นคนไทย
เปดโอกาสใหกับตัวเองในการเสพศิลปะมากขึ้นและหลากหลายขึ้น โดยภาครัฐรวมถึง
ผูผลิตก็จะตองมีความพรอมในการสงเสริมโอกาสในการเขาถึง อยางตอนนี้พยายาม
จะสงเสริม creative economy ก็อยากใหทําอยางจริงจัง เชน สมมุติถาตองไปดู
บัลเลตที่ศูนยวัฒนธรรมแหงประเทศไทยและการแสดงจบตอนเที่ยงคืนจะกลับบาน
ไดอยางไร มีมาตรการใดรองรับหรือไม สื่อกระแสหลักก็ควรมีสวนในการสงเสริม
ศิลปะทางเลือกเชนการประชาสัมพันธ สิ่งเหลานี้จะเปนองคประกอบสําคัญที่จะทําให
วงการศิลปะประเทศเราแข็งแรง ไมใชเพียงแคฉาบฉวย”
หากชีวิตของสัณหชัยเปนเหมือนบทภาพยนตร คงเปนบทที่เราไดเห็น
ตั้งแต จุดเริ่มตน ปมของตัวละคร การพัฒนาของตัวละคร จุดเปลี่ยนที่สําคัญ ทาง
เลือกของตัวละคร จนสุดทายเมื่อคุณไดอานจนจบถึงบรรทัดนี้ ก็คาดวาบทภาพยนตร
เรื่องนี้จะใหขอคิดและสะทอนมุมมองใหกับ คนที่ไมหยุดฝนและไมหยุดทํา ไมใชเพียง
แคเพื่อตัวเองแตเปนเพื่อวงการศิลปะของประเทศไทยดวย

สิริวัฑฒก วัฒนกูล

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

17

ความฝนและความจริง ตางกันแค

“การลงมือทํา”

“เบ็ม” สิริวัฑฒก วัฒนกูล ประธานกลุมนักศึกษาใสใจไทย
แนะนําพันธกิจของกลุมที่เปนความหวังของคนรุนใหม
“ความหมายของคําวาใส ใจไทยของเรา ไมไดเนนเฉพาะ
การเมือง ถึงแมวาตอนนี้การเมืองจะเปนเรื่องหลักๆ ที่เราขับเคลื่อน
เรายังสนใจประเด็นสังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดลอมดวย”
การซึมซับจากการเรียนรูและการสรางสภาวะแวดลอมที่
เหมาะสมคือหนึ่งในเคล็ดลับการพัฒนาศักยภาพของตนเอง เบ็มเปด
เผยว า “ผมโชคดี ที่ เ กิ ด มาในครอบครั ว ที่ มั ก จะพาเราไปช ว ยงาน
สาธารณะกุศล เราโตมาแบบเด็กตางจังหวัดในนครศรีธรรมราช
เคยทํางานเกษตรจับเสียมจับจอบมาตั้งแตเด็ก มันทําใหเราไมกลัว
อะไรทําอะไรเองเปน พอยายเขามากรุงเทพฯ ตัวคนเดียวมันเหมือน
กับเราตองเรียนรูอะไรใหมๆ ทั้งใหเรามีมุมมองสองโลกทั้งชีวิตแบบ
ในเมืองและชนบท อันนี้ถือวาเปนขอดีของเรา”
เขาสะทอนขอดีของแตละโลกภาพผานแวนสองมิติของเขา
วา “ตางจังหวัดนั้นมีความเอื้อเฟอเผื่อแผ อยางในตางจังหวัดเรา
มีงานอะไรก็ชวยกัน มีงานศพเราก็จะเอาของไปชวยกัน แตพอมาถึง
กรุงเทพฯ สิ่งที่ทําใหเราเปลี่ยนไปก็คือการปรับความคิด พอมาอยูดวย
ตัวเองเราก็ตองมีการวางแผนการใชเงิน มันทําใหเรารูจักคิดและ
วางแผนมากขึ้น และตองเรียนรูที่จะปรับตัวตามสภาพโดยไมสูญเสีย
ความเปนตัวเรา อยางผมเขามาอาจจะมีการอยากไดกระเปานักเรียน
ดีๆ แบบเพื่อน แตเราก็ตองเขาใจขอบเขตของเราดวย ซึ่งตองสราง
ความสมดุลใหได”

18

“เวลาเราอยูตางจังหวัด เราจะเห็นวาเขาประสบปญหาตางๆ
ขาดแคลนความสะดวกสบายแตเขามีนํ้าใจ แตคนในเมืองนั้นมีความ
เจริญทางวัตถุ แตทุนทางใจอาจจะสูตางจังหวัดไมได เราเลยคิดวานา
จะมีทางไหนที่ทําให โลกทั้งสองใบมาบรรจบกัน ก็เลยหันมาทํางานดาน
สังคม” สมดุลของประเทศไทยที่เบ็มอยากจะเห็นก็คือการเลือกขอดี
ในแต ล ะส ว นมารวมกั น เป น จุ ด เปลี่ ย นของเบ็ ม ที่ หั น มา “ใส ใ จ”
ประเด็นสังคม
ในโลกที่ความสุขดูจะเปนเสมือนสินคาขาดแคลน สําหรับเบ็ม
อะไรคือความสุขของเขา? “การวัดผลวาคาของคนเราอยูที่ไหน? มี
ความสุขไหม? มันอยูที่วาในวันนั้นๆ เราไดทําอะไรบาง มีคนเคยเลาให
ฟงวามีคนหนึ่งเปนชาวประมงเขาก็จับปลาของเขา จนตอมาเขาก็
พัฒนาไปเปนธุรกิจแพปลาที่ใหญโต แตสุดทายหลังจากนั้นเขาก็เลือก
ที่จะกลับมาตกปลาอีกครั้ง เพราะวาสิ่งเหลานั้นคือความสุขที่เขาไดทํา
ไมไดอยูที่เงินหรือทอง”
เพราะเหตุ นี้ ทํ า ให ก ารทํ า งานของกลุ  ม นั ก ศึ ก ษาใส ใ จไทย
สามารถเปนที่รูจักในเวลาอันสั้น “การทํางานของเราไมเคยเอาเงินเปน
ตัวตั้งนี่คือวิสัยทัศนรวมกันของเรา หลายๆ ครั้งที่เราไปรวมสัมมนา
แลวก็เห็นขอเรียกรองๆ หลายอยางที่ไมไดรับพิจารณา คําตอบที่ไดก็
คือเขาไมมีเงินที่จะสามารถทําเรื่องนั้นๆ ได ผมวาบางทีการไมมีเงินแต
เรามีความตั้งใจเราก็สามารถทําได หลายๆ ครั้งเราก็อาศัยการยืม
อุปกรณเพื่อนๆ หรือขอแรงกันมาชวยทําซึ่งก็ผานไปไดดวยดีทุกครั้ง”
ผลงานแรกที่ เ บ็ ม เข า ไปมี ส  ว นร ว มกั บ การเปลี่ ย นแปลง
ประเทศไทยก็คือ การทําประชามติรัฐธรรมนูญ 2550 “การเริ่มตน
ทํางานผมเกิดจากเวทีประชามติรัฐธรรมนูญป 2550 ผมไดไปรวมรับ
ฟงปญหาทุกๆ เวทีทําใหเขาใจปญหาสังคมมากขึ้น อยางประเด็นที่
เกี่ยวของกับเรา เราก็อยากใหประชาชนไดเรียนฟรีเพื่อพัฒนาคุณภาพ
ของเยาวชน”

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

19

“เคล็ดลับของพวกเราก็คือ ความเปนเพื่อนกันนี่สําคัญที่สุด
การทํางานตองทําดวยใจ หลายๆ ครั้งเรามีอะไรก็แบงปน ไปนอนคาง
เพื่อประชุมบานเพื่อนจนเชา ผมวาการเรียนรูเกิดขึ้นไดทุกๆ คนที่มา
ทํางานก็ไมไดมีประสบการณดานการเมือง เพียงแตเปนคนชอบ
ทํ า กิ จ กรรมแล ว เรามาเรี ย นรู  ด  ว ยกั น อาจจะลองไปศึ ก ษาโมเดล
ขององคกรที่เคยเกิดขึ้นเพื่อเรียนรูประสบการณจากเขา” ในฐานะ
ฟรอนทแมนขององคกร นี่คือกลยุทธ ในการบริหารในแบบฉบับของ
หนุมใตรางใหญที่ชื่อเบ็ม
เมื่อมีเหตุแหงทุกข (สมุทัย) ก็ยอมมีทางดับทุกข (นิโรธ)
เบ็มสะทอนขอคิดตามสัจธรรมที่นาสนใจเกี่ยวกับการเมืองไทยวา
“การแก ไขปญหาของประเทศนั้นอยูที่วิสัยทัศนของคนที่เปนผูนํา
ลีกวนยูไมมีทางเปลี่ยนแปลงสิงคโปร ไดถาขาดวิสัยทัศนที่ดี สิ่งที่
กลุ  ม กํ า ลั ง ทํ า อยู  ก็ คื อ การจั ด ค า ยสร า งผู  นํ า ทางความคิ ด ที่ อ ยากจะ
เปลี่ยนแปลงสังคม อยางการจัดคายเราเองก็ประสบปญหา เราก็ตอง
มีวิสัยทัศน ในการปรับกิจกรรมใหสอดคลองกับสถานการณ เพราะเรา
ตองการสรางคนรุนใหมมาแทนที่เรา ปญหาของไทยก็คือคนที่เปนผูนํา
หรือผูหลักผู ใหญทางบานเมืองยังคงหวงอํานาจ การเมืองไทยผานไป
20 ปตัวละครก็ยังหนาตาเดิมๆ มันอาจจะถึงยุคที่ตองเปลี่ยนผาน
จริงๆ เสียที”
บางทีคําตอบอาจจะอยูที่คนรุนใหมเพียงแตขอแคอาสากาว
ขึ้ น มาข า งหน า เพื่ อ รั บ ผิ ด ชอบ และคนรุ  น ป จ จุ บั น พร อ มส ง ผ า น
ประเทศไทยใหกับคนรุนตอไปโดยไมยึดติดกับอํานาจ บารมี และเงิน
ตราที่เปนมายา บางทีประเทศไทยอาจจะมีทางออกที่ไมตองเรียนรู
จากการสูญเสียซํ้าแลวซํ้าเลาก็เปนได

ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

21

ผูที่ไมเคยสวามิภักดิ์

ใหกบั อํานาจนอกประชาธิปไตย
“ในฐานะที่เราเปนนิสิตที่ใชเงินภาษีประชาชน สิ่งที่เราควร
จะทําก็คือตอบแทนภาษีประชาชนใหคุมคา” คือคําพูดแรกที่ออกจาก
ปากของ ปองขวั ญ สวั ส ดิ ภั ก ดิ์ นิ สิ ต คณะรั ฐ ศาสตร จุ ฬ าลงกรณ
มหาวิทยาลัย หรือในหลายๆ ครั้งคนทั่วไปรูจักเธอในฐานะของคณะ
ทํางาน สหพันธนิสิตนักศึกษาแหงประเทศไทย (สนนท.)
เธอกลาววาที่ออกมาทํากิจกรรมก็คือการเรียนรูอยางหนึ่ง
ถึงแมจะวาเธอจะศึกษาในภาควิชาความสัมพันธระหวางประเทศ แต
เธอก็สนใจการเมืองภายในประเทศเชนกัน “การที่เราออกมาทํางาน
ตรงนี้มันคือการตอยอดจากบทเรียนที่มีอยูในหอง ในสังคมมันมีอะไร
มากกวาทฤษฎี เราไดประสบการณจริงๆ”
จุดเปลี่ยนของเธอก็คือการปฏิวัติ 19 กันยายน 2549 เธอ
เริ่ ม รู  สึ ก ว า ชี วิ ต เธอต อ งมาเกี่ ย วข อ งกั บ การเมื อ ง และมองว า
ประชาธิปไตยที่เธอถูกสอนใหเชื่อมาโดยตลอดนั้นไดถูกทําใหลมสลาย
ไปแลว จากการไดแลกเปลี่ยนขอมูลจากเพื่อนๆ และพอแม ประกอบ
กับการสอบเขาคณะรัฐศาสตรทําใหเธอสนใจการเมืองอยางเต็มตัว
ปองขวัญใหนิยามของคําวา “การเปลี่ยนแปลง” วา “เรา
ตองมองหาวาการเปลี่ยนแปลงแบบไหนที่จะดีที่สุด ในใจเราก็คงอยาก
ใหเปลี่ยนไปใหเร็วที่สุด แตจะทําอยางไรใหการเปลี่ยนแปลงไมถูกใช
หรือครอบงําจากใครคนใดคนหนึ่ง”
คําวา “พลังนักศึกษาตายไปแลว” โดยเฉพาะหลังจากยุค
พฤษภาทมิฬ แตการเปลี่ยนแปลงของสนนท. ในรอบ 2 ปที่ผานมา
ถือวาเปนจุดเริ่มตนครั้งใหมของพลังนักศึกษา “จากที่ไดเขาไปทํางาน

22

สนนท. มีความเปลี่ยนแปลงมากมาย อํานาจการนําสวนใหญไมไดอยูที่
เลขาธิการสนนท. เหมือนในอดีต เราจัดรูปแบบองคกรที่มีคณะทํางาน
เราปรับยุทธศาสตร ใหภาพลักษณของสนนท. ดูใกลชิดประชาชนมาก
ขึ้น ซึ่งขอดีก็คือเราเปดกวางใหคนเขามามีสวนรวมไดงายขึ้น แต
หลายๆ คนก็ยังวิพากษวิจารณวาทําไมถึงไมเขมแข็ง ดุดันเหมือนกับ
สนนท. ยุคที่ผานมา เพียงแตเราเขาใจวามันเปนธรรมชาติของแตละ
คนที่เขามาทํางานตรงนี้มากกวา”
การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญที่เธอคาดวาจะเกิดขึ้นใน 5 ปหลัง
จากนี้ก็คือ การที่ประเทศเปนประชาธิปไตยมากขึ้น ไมมีอํานาจนอก
ระบบเขามากะเกณฑหรือกําหนดทิศทางการเมือง “สิ่งที่อยากเห็นคือ
ประชาชนตระหนักในอํานาจของตัวเองมากขึ้น เพื่อที่จะกาวไปกําหนด
นโยบายที่ตนเองตองการได” โดยเธอบอกวาในตอนนี้เธอยังคงมี
หลายสิ่งที่ตองเรียนรูจากประชาชนที่ออกมาเคลื่อนไหวอยางยาวนาน
“ขอดีของนักศึกษาก็คือมีความใกลชิดกับประชาชนมากกวา
นั ก วิ ช าการ เราพู ด จาภาษาเดี ย วกั น สามารถแลกเปลี่ ย นความรู 
และประสบการณไดงายกวา โดยเฉพาะเยาวชนที่จะกาวเขามารับชวง
ตอในการขับเคลื่อนประเทศ” ปองขวัญเลาถึงคายเยาวชนที่สนใจ
การเมืองที่สามารถเขามาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพื่อพัฒนาศักยภาพ
แตละบุคคล ซึ่งถือวาเปนสิ่งใหมที่สนนท. ไมเคยทําและเปนเรื่อง
ทาทายอยางยิ่ง เปาหมายเพื่อที่จะสรางพลังคนรุนใหมที่เขามารองรับ
สถานการณที่จะเปลี่ยนผานในอนาคต
ดวยบุคลิกภายนอกดูคอนขางเปนกันเอง จึงไมนาแปลกใจ
กับบทบาทที่ปองขวัญไดรับ คือ กรรมการบริหารสนนท. ฝายประสาน
งานพื้นที่ภาคเหนือ “เวลาเราไดทํางานเหมือนไดประสานความสัมพันธ
ระหวางมวลชนแตละสวนมากขึ้นเพื่อใหเกิดความเขาใจที่ดี”
ภาพหนึ่งที่หลายๆ คนโดยเฉพาะตัวของเธอเองไมมีวันลืมก็
คือ วันที่นายกรัฐมนตรี อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ มาปฏิบัติภารกิจที่คณะ
รัฐศาสตร จุฬาฯ ถาใครจําวันนั้นไดภาพขาวที่มีผูหญิงตัวเล็กๆ วิ่งฝา
วงลอมของทีมรักษาความปลอดภัยนายกรัฐมนตรี เพื่อที่จะเขาไปยื่น

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

23

จดหมายใหกับนายก เธอคือเด็กผูหญิงคนนั้น “วันนั้นคิดวาถึงอยางไร
ก็ตามเราจะตองยื่นจดหมายเพื่อเรียกรองความเปนธรรมใหกับนายกฯ
ใหได” เธอเลาดวยสายตามุงมั่น
สําหรับนักศึกษาหลายๆ คนอาจใชเวลาตลอด 4 ปภายใน
หองสี่เหลี่ยมที่เราเรียกวาหองเรียน เราถามถึงเหตุผลดีๆ สักขอวา
ทําไมนักศึกษาควรหันมาทํากิจกรรมควบคูไปดวย “อยางแรกเลยก็คือ
การทํากิจกรรมสอนใหเราไดเรียนรู ไดทําในสิ่งใหมๆ ที่ไมเคยไดทํา สิ่ง
ที่ตามมาก็คือทําใหเรารูจักคนมากขึ้น มีสายตากวางไกล แตอยางไรก็
แลวแตทุกๆ เรื่องมันมีโอกาสเสี่ยงทั้งนั้น แตถาเราเสี่ยงเพื่อพัฒนา
ศักยภาพตัวเองและสังคม มันก็เปนเรื่องคุมที่นาจะเสี่ยง”
เมื่อพูดถึงการ “พลิกโฉมประเทศไทย” ปองขวัญฝากขอคิด
และคํ า แนะนํ า ไปถึ ง ผู  มี อํ า นาจ “สิ่ ง ที่ อ ยากเห็ น ก็ คื อ อยากเห็ น
ประเทศไทยเปนรัฐสวัสดิการ อยากใหมีการเก็บภาษีที่ดินและภาษี
มรดก เพื่อที่จะลดความเหลื่อมลํ้า อีกเรื่องหนึ่งก็คือในฐานะที่ศึกษา
ดานความสัมพันธระหวางประเทศ เราจะทําอยางไรเมื่อโลกเขาสูยุค
โลกาภิวัตน เราจะทําอยางไรใหประเทศไทยสามารถแขงขันได ในเวที
โลก”
เธอขยายความตอวา “ในหลายๆ ครั้งที่ประเทศไทยไปเจรจา
ระหวางประเทศ มักจะเจรจาแบบเสียเปรียบ ยกตัวอยาง เชน การ
เจรจาเขตเสรีทางการคา FTA ในหลายๆ ครั้งผลประโยชนที่ประเทศ
ชาติควรจะไดกลับไปตกในมือตางชาติและขาราชการที่คอรรัปชั่น เรา
จําเปนตองมีทีมเจรจาที่รูเทาทันและมีความโปรงใส”
“เราสารภาพวานิสิตนักศึกษาชวงนี้กําลังออนแอ แตเราเชื่อ
ว า ในฐานะคนไทยคนหนึ่ ง เราคิ ด ว า เราจะขอเป น ส ว นหนึ่ ง ในการ
เปลี่ยนผานประเทศ เพื่อใหอํานาจประชาธิปไตยสูงสุดกับมาอยูที่
ประชาชน” เธอทิ้งทายในแบบคนที่ไมยอมสวามิภักดิ์ใหกับอํานาจ
นอกระบบ

วิวัฒน เลิศวิวัฒนวงศา

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

25

Anti – metaphysics Theory
(ดูรายละเอียดที่ Filmsick.exteen.com)

ในวงการที่สนใจภาพยนตร ในโลกออนไลน นอยคนนักที่
ไมเคยไดยินชื่อ “Filmsick” หรือ ชาย วิวัฒน เลิศวิวัฒนวงศา หนึ่ง
ในผูผลักดันโครงการ Film Virus ที่ฉายหนังนอกกระแสเพื่อเปด
โอกาสใหกับคอหนังไดเสพความหลากหลายในโลกภาพยนตร
“ที่ผมเปดฉายหนังฟรี เพราะวาหลายๆ ครั้งเราก็อยากใหคน
ดูไดมีโอกาสดูหนังที่หลากหลายเปดโลกทัศน ประกอบกับผมเคยไป
ชวยงานคนที่จัดฉายหนังแบบนี้ จึงอยากจะสืบทอดเจตนารมณตอไป”
ชาย เปดเรื่องดวยการยอนความถึงกิจกรรมของเขา
ในโลกสังคมยุคใหม มนุษยมักถูกตั้งคําถามวาทุกๆ สิ่งที่เรา
เห็น และรับรูนั้นเกิดขึ้นจริงๆ หรือวามีผูคัดสรรใหเราวาควรจะรับรู
อะไร และจะปกปดอะไรไมใหเรารับรู ชายเลาถึงในวงการภาพยนตร
วา “ภาพยนตรฮอลลีวูดมันคือยอดของภูเขานํ้าแข็ง ที่จริงหนังยังคง
มีความหลากหลาย เราไมเคยเห็นหนังจากโปรตุเกส จากบราซิล เรา
เลยรูสึกวาภาพยนตรของฮอลลีวูดคือที่สุด คือความจริงสูงสุด ภาพจะ
ตองแบบนี้ โปรดักชั่นจะตองอลังการแบบนี้ แตสิ่งที่เราไดเห็นจาก
หนังอื่นๆ เราก็เห็นกระบวนการคิดที่หลากหลายมากขึ้น”
เมื่อเขาดูหนังที่หลากหลายมากขึ้นมันไดเปลี่ยนโลกทัศน
ของเขาไปอย า งไรบ า ง? “เมื่ อ เราเห็ น อะไรมากขึ้ น เราก็ จ ะเริ่ ม ตั้ ง
คําถามมากขึ้น คนที่เคยเห็นอะไรแบบเดียวก็จะเขาใจวาโลกนั้นมีแบบ
เดียว อยางผมๆ จะเริ่มตั้งคําถามกับคุณคาที่สังคมๆ หนึ่งไดสรางขึ้น

26

แต สํ า หรั บ ในบางสั ง คมเรื่ อ งนั้ น อาจจะไม ใ ช เ รื่ อ งที่ ดี ง ามและควร
ยกยองคุณคาเลย”
ตลอดเวลาที่ชายฉายหนังมามีเหตุการณอะไรที่เขาประทับใจ
บาง “เราพยายามจะฉายหนังฟรีมาตลอด ตอนนี้ก็ 16 ปแลว สวน
ใหญเราจะฉายประจําที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร ทาพระจันทร เราได
มีโอกาสฉายหนังดีๆ ยกตัวอยาง เชน หนังของผูกํากับชาวฟลิปปนส
ที่ บิ น มาดู ก ารฉายด ว ยตั ว เอง มี ค วามยาว 9 ชั่ ว โมง คนดู ก็ ตั้ ง ใจดู
คนจัดก็ตั้งใจทํา มันเปนบรรยากาศที่สนุกไปอีกแบบ”
มาตรฐานของแตละคนไมมีความเทากัน เปนหนึ่งสิ่งที่เขา
เรียนรูจากการทํางานอยางหนักมาตลอด “ในหนังที่ยาวแบบ 9 ชั่วโมง
ผูกํากับตองการสื่อใหเห็นวาชีวิตชาวนาลําบาก ตองเดินทางไปทํานา
ระยะทางไกลๆ เขาก็ถายทําแบบจริงๆ เลย เวลาเดินทางอยางเดียว
20-30 นาที คนดูบางคนก็บนวายาว บางคนก็เขาใจ คือเราจะเอา
มาตรฐานตัวเองไปวัดกับสิ่งที่มันแตกตางออกไปคอนขางยาก”
ชายเสนอมุมมองที่นาคิดวาทําไมเราถึงตองยอมสละจาก
ความเคยชินจากหนังปรกติที่เราดูทุกๆ วัน วา “เราเหมือนเปนเครื่อง
รับวิทยุ และหนังก็เหมือนเครื่องสงวิทยุ หนังบางเรื่องที่มันจูนกันตรง
กับความชอบของเราโอกาสพวกนี้มาจากการทดลองรับอะไรใหมๆ ทุก
คนตองมีประสบการณดวยตัวเองกอน ไมใชทึกทักเอาเองวาสิ่งนั้นมัน
จะดีหรือไมดีทั้งที่ยังไมไดลอง”
“คือเราแคอยากฉายหนังที่ชอบ และเราอยากใหคนดูเขามา
เสพมันเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ ในบางทีหากคนดูของเราได
เปลี่ยนมุมมองความคิดตอประเด็นทางสังคมตางๆ ใหหลากหลายขึ้นก็
ถือวาประสบความสําเร็จแลวครับ สิ่งที่เราอยากจะสื่อสารไมใชวาสิ่ง
นั้นดีกวาสิ่งนี้ แตเราแคอยากสื่อสารออกไปวามันมีสิ่งอื่นๆ ที่คุณอาจ
จะยังไมเคยเห็นอยูบนโลกนี้” นี่คือเปาหมายสําคัญที่ทําใหชายยังคง
ทําหนาที่คนฉายหนังตอไป

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

27

มองยอนกลับไปที่คนทําหนังบาง บางทีหนังไมไดถูกสรางขึ้น
เพียงเพื่อการคาเทานั้น แตบางทีมันก็อาจจะเปนแคสิ่งที่ผูสรางอยาก
จะบอกบางประเด็นออกไป เหมือนภาษาพูด ภาษากาย แตนี่คือภาษา
หนัง “หนังที่ไมไดหวังผลทางธุรกิจมีอยูเยอะ ผูสรางตองการจะพูด
บางประเด็นใหกับสังคมเขาใจ เรามีหนาที่สนับสนุนใหหนังเหลานี้มัน
เดินทางไปถึงกับกลุมคนที่อยากจะรับฟงประเด็นดังกลาว”
หากเปรี ย บเที ย บหนั ง กั บ ระบบการเมื อ งนั้ น มี ค วาม
คลายคลึงกันอยูหลายประการสิ่งที่เหมือนกันอยางหนึ่งก็คือ “ใจความ
สํ า คั ญ ของเรื่ อ ง” ชายเสนอว า “หนั ง บางเรื่ อ งโปรดั ก ชั่ น ใหญ โ ต
อลังการ คนสวนใหญก็จะคิดวามันดี แตถาเรามองพิจารณาไปถึง
คุณคาหรือแกนสารของมันแลวอาจจะพบวามันเบาโหวงมาก ผมวา
หนังบางเรื่องที่มีประเด็นสดใหมนั้นนาสนใจกวา มันเปนเรื่องของคน
ธรรมดาที่อยากจะเลาเรื่องที่เขามีประสบการณ ใหนาสนใจ พูดสิ่งที่
พวกเขาเชื่อได”

ปราศรัย เจตสันติ์

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

29

“ประชาธิปไตย”

วิชาที่โรงเรียนไมเคยสอน
หากลองคิดถึงภาพ “แมพิมพของชาติ” หลายๆ คนคงจะ
คิดถึงภาพของคุณครูผูเสียสละ อุทิศเวลาและความสะดวกสบายให
กับลูกศิษยเพื่อไดรับคํายกยองเปน “เรือจาง” แตภาพของพอพิมพ
ของชาติไดเปลี่ยนไปทันทีเมื่อเราไดพูดคุยกับ ปราศรัย เจตสันติ์ นิสิต
คณะครุศาสตร จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย ตัวแทนจากกลุมประชาคม
จุฬาฯ เพื่อประชาชน (CCP)
ปราศรั ย พู ด ถึ ง จุ ด กํ า เนิ ด ของกลุ  ม ประชาคมจุ ฬ าฯ เพื่ อ
ประชาชน “กลุมนี้เปนการรวมกลุมจากคนจุฬาฯในเฟซบุกที่ไมเห็น
ดวยกับการลอมปราบประชาชนที่มาชุมนุมชวงพฤษภาคม 2553 ที่
ผานมาจึงนัดพบกันและทํากิจกรรมดวยกัน” ผลงานที่ผานตาก็จะ
เปนการเสวนาและการฉายภาพยนตรเพื่อแลกเปลี่ยนพูดคุยทางการ
เมืองกับผูที่สนใจ ถือวาเปนการสอนและเผยแพร ไมใชในบทบาท
ของ “ครู” แตเปนฐานะ “เพื่อนรวมอุดมการณ”
กิ จ กรรมอื่ น ก็ เ ช น การเคลื่ อ นไหวในวั น สํ า คั ญ ต า งๆ ทาง
ประวัติศาสตรการเมืองไทย ปราศรัยพูดถึงภาพรวมในขณะนี้ซึ่งดู
เหมือนจะเปนความหวังของกิจกรรมนักศึกษาในประเทศไทยวา “ตอน
นี้เรากอตั้งประชาคมที่แข็งแรง ในหลายๆ ครั้งก็ไปรวมกิจกรรม
รวมกับประชาคมธรรมศาสตร ซึ่งตอนนี้ในมหาวิทยาลัยอื่นๆ เชน
มหิดลและรามคําแหงก็กําลังจะมีการรวมตัวกันกอตั้งประชาคม”
กลยุทธการฉายหนังถือวาเปนจุดเดนของกลุมประชาคม
จุฬาฯ ปราศรัยใหความเห็นวา “การเรียนรู ในปจจุบันตองอาศัยสื่อมา

30

ชวยทําความเขาใจใหงายขึ้น เชน เรามีการจัดฉายภาพยนตรเกี่ยวกับ
การเมืองเชน การปฏิวัติฝรั่งเศส สารคดีเกาหลีเหนือ หรือวรรณกรรม
คลาสสิกอยาง 1984 ที่ใหทั้งความสนุกและความรูไปในตัว” กิจกรรม
ดั ง กล า วมี ค นให ค วามสนใจจํ า นวนมากในหลายๆ ครั้ ง มี ผู  เ ข า ร ว ม
กิจกรรมในหลักรอยคนทีเดียว
เมื่อพูดถึงคําวา “ปฏิรูป” ที่ไดยินกันบอยในชวงนี้ ปราศรัย
คิดวามันไมใชเรื่องใหม “กอนที่รัฐบาลจะชูเรื่องปฏิรูปประเทศไทย มัน
ก็ มี ห ลายๆ กลุ  ม ที่ เ คยออกมาเคลื่ อ นไหวตรงนี้ หลายกลุ  ม ก็ ชู เ รื่ อ ง
คอมมิ ว นิ ส ต บางคนชู เ รื่ อ งแรงงาน และอี ก บางกลุ  ม ก็ ชู เ รื่ อ งรั ฐ
สวัสดิการ ซึ่งอาจจะเปนเรื่องที่รัฐตองลองรับฟงดู ในสวนของที่รัฐบาล
ทําผมก็ยังคงตั้งคําถามในเรื่องของการใชคณะปฏิรูปเปนเครื่องมือ
ทางการเมืองหรือเปลา?”
“การจํากัดเสรีภาพในการแสดงออกถือวาเปนเรื่องที่นากลัว
กลุมของเราเคยไปชูปายเพื่อประทวงนายกฯ อภิสิทธิ์เมื่อครั้งมาที่
จุฬาฯ แตก็ถูกริบปายจากคณะรักษาความปลอดภัยของทาน ซึ่งจริงๆ
เราตองการแสดงออกวามันมีประเด็นที่เราตองเรียนรูกอนการปฏิรูป
ซึ่ ง คณะปฏิ รู ป ดั ง กล า วก็ ไ ม ไ ด ม าจากประชาชน การพู ด ความจริ ง
และการเผชิญหนากับความจริงก็เปนสวนสําคัญที่เราตองเรียนรู ไป
ดวยกัน”
สิ่งหนึ่งที่สําคัญในระบอบประชาธิปไตยก็คือการเปนตัวแทน
ของประชาชน ปราศรัยตั้งคําถามกลับไปยังคณะปฏิรูปวา “การที่คน
กลุมใดกลุมหนึ่งไดรับการแตงตั้งจากรัฐบาลใหมาปฏิรูป โดยไมไดมา
จากเสียงประชาชน ตองถามวาเขาจะเปนตัวแทนของประชาชนได
จริงหรือ? ถาคุณแตงตั้งกันเองเพื่อบริหารกันเองแบบนี้แทบจะไมตาง
จากพรรคคอมมิวนิสตของจีนเลยดวยซํ้า”
ดู เ หมื อ นความจริ ง ใจจะกลายเป น สิ่ ง ที่ ห ายากในป จ จุ บั น
“รั ฐ บาลต อ งแสดงความจริ ง ใจ ในสถานการณ วิ ก ฤตแบบนี้ อ าจจะ
ตองแสดงความรับผิดชอบลาออกหรือยุบสภา เพื่อใหประชาชนเปน
ผูตัดสินกอนที่จะมีการปฏิรูปประเทศ” เราถามปราศรัยวาแลวทําไม

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

31

นักศึกษาตองออกมาเคลื่อนไหว เขาสะทอนมุมมองของการเรียนรู ใน
มุมของคนที่จะกาวขึ้นเปนครูในอนาคต” นักศึกษาอาจจะตองออกมา
เปนสวนหนึ่งของการเคลื่อนไหว การเมืองทุกวันนี้เปนเรื่องของคนสูง
อายุ ถาคนเหลานี้จากไปและเราไมไดมีการเตรียมพรอมทางการเมือง
เราเมื่อถึงยุคของเรา เราจะสามารถพัฒนาประเทศตอไปไดอยางไร
การพัฒนามันจะขาดชวงไป”
ปราศรัยพูดถึงบทบาทของการศึกษาในการวางรากฐานของ
ประเทศวา “เราควรสงเสริมใหมีการพัฒนาตั้งแตเด็ก สิ่งเหลานี้อาจ
จะไมใชความรู แตคือทัศนคติที่ดีของเด็กใหเขามีประสบการณและ
เรียนรู อยางเชนประชาธิปไตยนี่เราไมสามารถที่จะใหเขาทองจําได
เขาตองเรียนรู โดยการมีสวนรวม แลวเขาจะเขาใจเองวาประชาธิปไตยแทจริงแลวคืออะไร”
การจูงใจในการที่ทําใหเขาเขามาสนใจในประเด็นสังคมนั้น
ปราศรัยใชวิธีการสรางประสบการณ “การรวมกลุมตางๆ เชนการไป
ทําคายอาสา กลุมทําดนตรี จะทําใหเขามีประสบการณและเขาใจ
ประเด็นทางสังคมมากขึ้น โดยคนที่ทํากิจกรรมอยูตองเปดกวางใหกับ
คนใหมๆ เขามามีสวนรวมได ดานการเมืองก็เชนกันตองเริ่มจากจุด
เล็กๆ อยางกลุมของเราก็ไมไดจํากัดแคเด็กรัฐศาสตรหรือนิติศาสตร
เทานั้นถึงจะสนใจการเมืองได เพราะการเมืองเปนเรื่องของคนทุกคน”

ซายูตี สาหลํา

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

33

Shout for The South
มี ตั ว เลขที่ น  า สนใจตลอด 7 ป ค วามไม ส งบ 3 จั ง หวั ด
ชายแดนภาคใตดังนี้ มีผูเสียชีวิตทั้งสิ้น 4,370 คน ตลอดระยะเวลาที่
ผานมารัฐบาลใชงบไปทั้งสิ้น 1.4 แสนลานบาท มีเหตุรุนแรงเกิดขึ้น
ทั้งสิ้น 11,523 ครั้ง และมีคดีเกี่ยวกับความมั่นคงทั้งหมด 77,865 คดี
(ขอมูลจากหนังสือพิมพกรุงเทพธุรกิจ ฉบับวันที่ 17 มกราคม 2554)
ตัวเลขที่เราฟงสําหรับคนที่ไมเคยเขาไปในพื้นที่อยางหลายๆ
คนคงคิดภาพไมออก และจินตนาการวาทุกอยางชางไมตางกับการยืน
อยูกลางสนามรบในวันที่มีการยกพลขึ้นบกเมื่อครั้งสงครามโลกครั้งที่
2 และนี่เปนครั้งแรกที่เราจะไดยินเสียงสะทอนจากคนในพื้นที่ ซายูตี
สาหลํ า หรื อ “ตี ” นั ก ศึ ก ษาคณะวิ ท ยาการจั ด การ ภาควิ ช ารั ฐ ประศาสนศาสตร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร วิทยาเขตหาดใหญจะ
เปนผูสะทอนเสียงบางเสียงที่เราไมเคยไดยิน
“สิ่งที่ผมสนใจก็คือการสื่อสารเรื่องราวภายในพื้นที่ใหกับคน
ภายนอกไดรับฟง หลังจากที่ผมมีโอกาสไดเขารวมอบรมดานการทํา
สื่อภาคพลเมืองกับ โครงการ Mango Mojo On Campus ทาง
Mango T.V. ในสถานีเครือเนชั่น ผมก็เลยอยากใชความสามารถที่ได
มาเพื่อเปนการบอกเลาเปนปากเปนเสียงใหกับคนในพื้นที่ เพื่อใหคน
ขางนอกไดเขาใจเรามากขึ้น” ตี คือชายหนุมรางใหญ หนาตาคมคาย
ที่มีพื้นเพจากจังหวัดปตตานีที่เปนเหมือนกระบอกเสียงใหกับทองถิ่น
เขาเริ่มอธิบายความแตกตางระหวางความเปนจริงในพื้นที่
สื่อ และความเปนจริงในพื้นที่ “บางสิ่งที่เราเห็นในขาวมันไมไดราย
แรงแบบที่ สื่ อ นํ า เสนอออกไป สามจั ง หวั ด ชายแดนภาคใต มี อ ะไร

34

มากกวานั้น ผมมองวาการนําเสนอของสื่อบางครั้งสรางภาพที่นากลัว
เกินจริง มันมีหายเรื่องราวที่ไมไดถูกถายทอด รวมไปถึงสิ่งดีๆ ที่ยังคง
มีเหลืออยู ผมอยากใหทัศนคติที่คนในพื้นที่อื่นมองเราอยางเขาใจ
มากขึ้น”
เครื่องมือที่ตีเลือกใชก็คือทวิตเตอร ในนามของ @Sumo_
PSUMango” ผมโชคดีที่พี่ๆ สื่อมวลชนติดตามผมในทวิตเตอร ผมก็
มีหนาที่คอยรายงานสถานการณ ในพื้นที่ใหกับเขา โดยการที่พวกพี่เขา
สงขอความของเราตอๆ ออกไป อีกสิ่งหนึ่งที่ผมทําก็คือการทําสกูปขาว
สงตาม social network หรือการเขียนบล็อก โดยผมพยายามจะหา
โอกาสทุกๆ ครั้งเทาที่เปนไปได ในการสื่อสารเรื่องราวตางๆ ออกไป”
ในปจจุบันสื่อภาคพลเมือง หรือนักขาวพลเมืองกําลังเปนที่
แพรหลายในสังคม เมื่อเทคโนโลยีมีการพัฒนาไปอยางกาวไกล ใครๆ
ก็สามารถเปนสื่อได การสื่อสารจากคนในพื้นที่ตางๆ จะใหความถูกตอง
และลึกซึ้งมากกวาสื่อกระแสหลักซึ่งถือวาเปนนวัตกรรมใหมที่เขามา
เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผูผลิตและผูบริโภคขาวสาร
บทบาทที่กลาจะเปลี่ยนในครั้งนี้ ทําใหสิ่งที่เขาไดรับเปน
เสียงตอบรับที่คุมคาแกเขาเปนอยางมาก “ก็ไดรับเสียงตอบรับกลับมา
เปนอยางดี มันเหมือนเปนโลกออนไลนมันเหมือนเปนพื้นที่แหงการ
แบงปน มีคนคอยชวยเหลือเรา มีคนคอยติดตามเราอยางมากมาย”
แตก็ยังคงมีอุปสรรคบางประการในการสื่อสารของตี “ปญหา
หลักๆ มักจะเปนในเชิงเทคนิคเสียมากกวา เชนโลเกชั่นที่เราไปลงพื้น
ที่มีการเปลี่ยนแปลง หรือ อุปกรณของเราเปนดิจิทัลก็จะมีปญหา เชน
แบตเตอรี่โทรศัพทหมด หรือเขาไปในพื้นที่ที่ไมมีสัญญาณโทรศัพทมือ
ถือรองรับ ผมก็เลยพยายามจะเก็บเปนบทเรียนเพื่อแกไขขอผิดพลาด
ในครั้งตอๆ ไป”
“ผมพรอมจะทําหนาที่นักขาวพลเมือง และทําหนาที่เปน
ตัวแทนใหกับพี่นองของผมทุกคน” นี่คือคํามั่นสัญญาของตี ภายใน
บล็อกของตียังคงถายทอดเรื่องราวและความคาดหวังเกี่ยวกับการแก
ปญหาซึ่งจะขอคัดยอบางสวนมาตีพิมพ ในที่นี้

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

35

“เหตุการณที่เกิดขึ้นรายวัน ผมอาจไมอยากพูดถึงมัน เพราะ
นั่นอาจเปนสิ่งหนึ่งที่ติดตาประชาชนชาวไทย วาพื้นที่ใน 3 จังหวัด
ชายแดนภาคใต ไมมีความปลอดภัย แตสิ่งที่เสนอออกไปทางสื่อ
ตางๆ นั้น เปนเพียงแค 1 จุดเล็กๆ ใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต
เพียงเทานั้น ซึ่งความเปนจริงแลวประชาชนในพื้นที่อยูกันอยางปกติ
สุข ทั้งไทยพุทธ ไทยมุสลิม ไทยคริสต และไทยจีน เราอยูรวมกันอยาง
มีความสุข คอยชวยเหลือเกื้อกูลกัน รักและสามัคคีกัน เพื่อปกปอง
แผนดินผืนนี้”
นี่เปนเพียงสวนหนึ่งของเยาวชนที่ตองการเห็นความขัดแยง
คลี่คลาย ดวยการยอมรับความหลากหลายบนความเปนหนึ่งเดียวกัน
ที่ไมมองกันอยางเปนศัตรูและพรอมจะเรียนรูการอยูดวยกัน
เราสามารถติ ด ตามความเคลื่ อ นไหวของเขาได ทั้ ง ใน
facebook.com/sayuti.salam หรือเขาไปอานเรื่องราวของเขาไดที่
www.oknation.net/blog/psumango โดยเขามีความเชื่อวาถาหาก
คนเรามีความเขาใจอันดีตอกัน เรื่องราวความขัดแยงตางๆ ในสังคมก็
จะนอยลง

พัชร เกิดศิริ

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

37

Let the music heal
your soul
www.ipattt.com
@ipatt

“ชนใดไมมีดนตรีกาล ในสันดานเปนคนชอบกลนัก” บทหนึ่ง
ในพระราชนิพนธแปล (จากตนฉบับของ วิลเลี่ยม เช็กสเปยร) ใน
รัชกาลที่ 6 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลาเจาอยูหัว แสดงใหเห็น
คุณูปการของดนตรี พัชร เกิดศิริ ผูเปนซีอีโอบริษัทรับทําเว็บไซตที่ใช
การบริหารการจัดการแบบวงดนตรี!!!
หากเที ย บกั น จริ ง ๆ แล ว พั ช รเปรี ย บดั ง หั ว หน า วง “เรา
ตองคอยควบคุมจังหวะ ใหรูวาจังหวะไหนควรจะสงใครใหมีบทบาท
โดดเดน ควบคุมอยางไรใหมันไหลลื่นไปตามจังหวะมากที่สุด สิ่งที่
สําคัญก็คือเราตองนําเพลง นี้ใหจบไปใหได ใหภาพรวมมันออกมาไดดี
มากกวา มันก็เหมือนกันกับการนําพากิจการของบริษัทเชนเดียวกัน”
“เวลาเราสอนธุรกิจในระดับปริญญาโท หรือ MBA สวน
ใหญเรามักจะศึกษาจากบริษัทขนาดใหญที่ประสบความสําเร็จ แตไมมี
คนสนใจบริษัทขนาดเล็กที่ตองอาศัยสัญชาตญาณในการอยูรอด ทั้งที่
ความเปนจริงคนสวนใหญทํางานในบริษัทขนาดกลางและขนาดเล็ก”
พัชร สะทอนภาพการศึกษาดานบริหารธุรกิจของประเทศไทยไดอยาง
นาคิด
พัชรลองเปรียบเทียบนักธุรกิจโลกกับแนวดนตรีตางๆ วา
“ยกตัวอยางบิล เกตส ก็เหมือนดนตรีคลาสสิกที่มีทวงทํานองที่ชัดเจน
และคอนขางเปนระเบียบที่สูง ซึ่งแตกตางกับสตีฟ จ็อบส เหมือน
ดนตรีแจสสมัยใหม ที่มีทอนที่เปนวันแมนโชวอยู แตก็จะเปดใหลูกทีม
ไดเลนบาง ลูกทีมก็จะคอยๆ เรียนรูสไตลการทํางานและแนวคิดแบบ
จ็อบสไปโดยไมรูตัว”

38

“คนทํางานหรือนักดนตรีที่สําคัญในยุคปจจุบันก็คือคนที่เลน
แลวผลักดันใหคนอื่นประสบความสําเร็จ คนเหลานี้ก็จะมีงานชุกไป
เลนกับใครก็ไดหมด ไมใชยุคของซุปเปอรสตารแลว จริงๆ แลวการทํา
ธุรกิจมันสะทอนสัญชาตญาณในการเอาตัวรอดของคน ซึ่งมันเปน
ศิลปะ” การบริหารสมัยใหมนั้นเนนการทํางานแบบเชื่อมโยงเครือขาย
โดยเปนการทํางานสนับสนุน และอาศัยการปฏิสัมพันธระหวางบุคคล
คอนขางมาก
อะไรคื อ ป จ จั ย สู  ค วามสํ า เร็ จ ของบุ ค คลนั้ น ทั้ ง ในโลกการ
ทํางานและโลกแหงเสียงเพลง? พัชร ไขเคล็ดลับวา “ลองปรับเอา
ความคิดเรื่องดนตรีมาใช ปจจัยสําคัญมันมีอยู 2 สวน เรื่องแรกคือ
ทักษะ ซึ่งเรื่องนี้ฝกฝนกันไดตองอาศัยวินัยในการควบคุมตนเอง เรา
ตองรูจริงในสิ่งที่ทํากอน อีกสวนก็คือเรื่องของพรสวรรค สิ่งนี้จะสราง
ความแตกตางของสไตลแตละคน”
พัชร ตอบคําถามวาทําไมคนถึงควรจะเขาใจและศึกษาดนตรี
กอนที่จะลงมือบริหารหนวยงานหรือองคกร โดยเขามองวา ‘ในดนตรี
ยังมีการเมือง’ วา “ขอดีของดนตรีคือการเขาใจจิตวิญญาณของมนุษย
และมีจังหวะในการนําเสนอที่ดี สามารถแก ไขสถานการณแบบอิมโพรไวซสดๆ ได มีสีสันในชีวิต ทั้งในเรื่องชีวิตการงานและสวนตัว มัน
จะทําใหเราเห็นความงามในชีวิต คนเกงดวยกันมันจะเชื่อมโยงกันเอง
ดึงดูดคนเกงๆ มาอยูดวยกัน ซึ่งเวลาเราไดรวมงานกับคนเกงๆ เราก็
จะมีการพัฒนาตน เหมือนการทํางานเราไมใชตอบสนองความตองการ
ของเราฝายเดียวแตตองตอบสนองความตองการของลูกคาดวย เรา
ตองรักษาสมดุล”
ให ม องภาพที่ ใ หญ ก ว า นั้ น “ผู  บ ริ ห าร” ที่ ดี ค วรเป น คน
อยางไร? โดยเฉพาะหากองคกรนั้นเปนระดับประเทศ หรือตัวแทน
ของรัฐบาล “คนที่เปนคอนดักเตอร นั้นตองมีบารมีและฝมือควบคูกัน
ไป โอกาสที่ ค นคนหนึ่ ง จะไปอยู  จุ ด นั้ น มั น น อ ยมาก มั น เป น เรื่ อ ง
การเมืองมาก คุณจําเปนตองไกลเกลี่ยและนําวงใหทุกๆ คนเลนรวม
กันโดยราบรื่นได”

ผูนํารุนใหมเพื่อการเปลี่ยนแปลง

39

“เทาที่เคยสัมผัสนักการเมืองสวนใหญนี่สวนมากมักจะรอง
เพลงเพราะมาก เพราะมันเปนทักษะในการแสดงออก มันสะทอน
ความคิดอานของเขา เพราะคนเหลานี้ตองอาศัยการพูดเพื่อดึงดูด
จิตใจของผูฟง อยางเวลาคนที่ฟงปราศรัยสวนใหญเรามักจะจดจําลีลา
นํ้าเสียงไดมากกวาเนื้อหาสาระ ซึ่งอาจจะเปนภาพสะทอนของสังคม
ไทยได” พัชร บอกเลาประสบการณที่ไดรวมงานกับนักการเมือง
หลายๆ ทานถึงบุคลิกของผูพูดและผูฟงที่มีสวนเกื้อหนุนกัน ดังนั้นถา
หากประชาชนตองการฟงเนื้อหาสาระมากกวา ก็จําเปนตองสะทอน
ความคิดเห็นไปยังผูนําเสนอที่อยูบนเวที
คําถามที่สําคัญก็คือ ประเทศไทยของเราจะไปไดอยางไร?
หากนักการเมืองแตละคนยังคงเลนผิดคีย “ที่จริงตอนนี้มันกลายเปน
มหกรรมประชันดนตรีแลว แตละคนก็สนใจที่จะเลนแตในแนวทางที่
ตัวเองสนใจ ที่รายกวานั้นก็คือเมื่อเลนแลวก็พยายามจะไปกดใหอีก
แนวนั้นรูสึกดอยกวา แตวาจริงๆ แลวดนตรีไมไดถูกนํามาเอาชนะ
คะคานกัน นักดนตรีที่แทจริงสวนใหญเขาชอบดนตรีและเปดรับฟง
ดนตรีทุกแนว”