CẤP SỐ CỘNG

I. Mục tiêu: 1. Về kiến thức: Giúp cho học sinh: - Nắm được khái niệm cấp số cộng. - Nắm được một số tính chất cơ bản của ba số hạng liên tiếp của cấp số cộng. - Nắm được công thức số hạng tổng quát và công thức tính tổng n số hạng đầu tiên. 2. Về kĩ năng: - Biết dựa vào định nghĩa để nhận biết một cấp số cộng. - Biết cách tìm số hạng tổng quát và tổng n số hạng đầu. - Biết vận dụng cấp số cộng để giải quyết một số bài toán ở các môn khác hoặc trong thực tế. 3. Về thái độ: - Tích cực trong học tập, hứng thú tham gia trả lời câu hỏi. 4. Về tư duy: - Tư duy các vấn đề toán học, thực tế 1 cách logic và hệ thống. II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: - Giáo án, đọc kỹ sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập ở nhà. 2. Học sinh: - Ôn tập kiến thức đã học. - Đọc trước nội dung bài học ở nhà. III. Phương pháp: Gợi mở, nêu vấn đề, giải quyết vấn đề. IV. Tiến trình bài dạy: 1. Bài mới: a. Vào bài mới: Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng - Trong tiết học hôm - Lắng nghe. trước chúng ta đã biết thế nào là dãy số tăng, dãy số giảm. Trong thực tế cũng như trong toán học, có những dãy số tăng hoặc giảm theo 1 quy luật nào đó. Và tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu 1 trong những dãy số đặc biệt đó. b. Bài học:

. 18. + Kể từ số hạng thứ 2.HS suy nghĩ và trả lời: b. 4. 10.HS theo dõi. -4. * Để nhận biết 1 dãy số là cấp số cộng. 11.GV cho 1 ví dụ về cấp số cộng và cho HS xác định công sai. a. 5. ta xét hiệu: H= un+1 . + 2. 9. -10. -15. giới thiệu khái niệm cấp số cộng: . . mỗi số hạng đều bằng tổng của số hạng đứng ngay trước nó và 1 số d không đổi. Vd :-5. Định nghĩa : Cấp số cộng là 1 dãy số (hữu hạn hay vô hạn) mà trong đó kể từ số hạng thứ 2 trở đi. 17. … d= -3 Chú ý : d= 0 : cấp số cộng là 1 dãy số không đổi. . mỗi số hạng đều bằng số hạng đứng trước nó cộng với 3. 5.HS suy nghĩ và trả lời: d= -5 . 7. 23. 14. 5.Giáo viên nhận xét + Ta có thể viết quy luật đó dưới dạng : un+1= un + 3 + Dãy số có tính chất tương tự như ví dụ trên gọi là cấp số cộng.….GV cho 1 số dãy số và cho HS nhận biết dãy số nào là cấp số cộng. 13… d= 2 vd 2 : -1.… b.GV nhận xét. Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng CẤP SỐ CỘNG 1. c là cấp số cộng . 5. 6.HS suy nghĩ và trả lời: + Đó là dãy số tăng.un Nếu H= const => cấp số cộng. 9. 14. (un ) : cấp số cộng : un+1= un + d d : công sai của cấp số cộng. -30.Hoạt động 1: Khái niệm về cấp số cộng: Hoạt động của GV *HĐ 1: Gợi mở vấn đề. *HĐ 2 :Ví dụ áp dụng : . -25. . .HS lắng nghe. 5. 5. 5.HS theo dõi.Giáo viên cho học sinh xét ví dụ: Cho dãy số sau: 2. 20. vd : 3. 8.… c.… . . 7. 8. 13. 14. 11. -10. 1. + Đây là dãy số gì? + Tìm ra quy luật đặc biệt? Viết tiếp 3 số hạng của dãy theo quy luật đó. ghi bài. . 2. -20. -7.GV nêu định nghĩa cấp số cộng và ghi công thức lên bảng. 11. .

HS theo dõi và ghi bài.HS thảo luận và lên bảng trình bày bài giải. HS trao đổi để rút ra kết quả : u1 + 2d = 10 2u1 + 5d = 17 u1 = 16 d = -3 .HS suy nghĩ và trả lời. bài.Với (un) là một cấp số cộng với công sai d thì ta thấy mối liên hệ gì giữa một số hạng( kể từ số hạng thứ 2) đối với hai số hạng liền Hoạt động của HS . Số hạng tổng quát : Nếu 1 cấp số hạng có số hạng đầu là u1 và công sai d thì số hạng tổng quát un là : un = u1 + (n-1)d với n ≥2 vd : Tìm số hạng đầu của cấp số cộng sau biết : u1 – u3 + u5 = 10 u1 + u6 = 17 .Giáo viên nhận xét và . Tính chất các số hạng của cấp số cộng: Định lí 2: (un): cấp số cộng: uk-1 + uk+1 uk = 2 . Hoạt động 3 : Tính chất các số hạng của cấp số cộng : Hoạt động của GV *HĐ 1: Dẫn dắt và phát biểu định lý: .HS theo dõi và ghi bổ sung.GV nêu bài toán và yêu cầu HS thảo luận theo bàn( 2 HS) để tìm ra kết quả bài toán : Tìm số hạng đầu của cấp số cộng : u1 – u3 + u5 = 10 u1 + u6 = 17 Hoạt động của HS . Nội dung ghi bảng III.Hoạt động 2: Số hạng tổng quát: Hoạt động của GV *HĐ 1: Hình thành công thức tính số hạng tổng quát. Nội dung ghi bảng II. Vậy từ đây ta có số hạng tổng quát : un = u1 + (n-1) d *HĐ 2 : Ví dụ áp dụng : . Nếu ta cho 1 cấp số cộng (un) thì ta có : u2= u1 + d u3= u2 + d = u1 + 2d u4= u3 + d = u1 + 3d ….

Ta sẽ có: (uk – d) + (uk + d)= 2uk .HS nghe giảng và ghi bài.5 = 10 u4= u3 + d = 25+10 = 35 . 2 giữa 9 và tổng 6+12. 12. 9.… Ta sẽ có mối liên hệ gì 3+ 9 giữa 6 và tổng 3+9.kề? + Cụ thể: Nếu ta xét 1 cấp số cộng: 3.GV phát biểu định lý và hướng dẫn cách chứng minh. u3= 25. . Hoạt động 4: Công thức tính n số hạng đầu của 1 cấp số cộng. 18. 24. 15. . Hãy tính u2 và u4 ? . 21. số hạng đứng trước uk là: uk – d. số hạng đứng sau uk là uk + d.… 6 = + Tổng quát: Cho cấp số cộng (un) 6 +12 với công sai d.GV cho HS áp dụng định lý để giải quyết bài toán sau: Cho cấp số cộng (un) với u1= 5.GV nhận xét.HS có thể thảo luận với người cùng bàn hoặc tự cá nhân áp dụng định lý vào bài toán: u2 = (u1 + u3)/2 = (5 + 25) /2 = 15 d = u2 – u1 = 15. *HĐ 2 : Áp dụng định lý cho bài toán cụ thể : . với k ≥ 2 . 6.HS lắng nghe. số hạng 9 = 2 thứ uk .

Hoạt động của HS . d=3 Áp dụng công thức của định lý 3.GV cho HS thảo luận để tìm ra lời giải ví dụ trong SGK. suy nghĩ và trả lời.GV cộng vế theo vế.HS trao đổi để rút ra kết quả. bổ sung. Tổng n số hạng đầu của một cấp số cộng: Định lý 3: Giả sử (un) là cấp số cộng Gọi Sn=u1 + u2 +…+ un Ta có : (u1 + un)n Sn = 2 n(n-1) Sn = nu1+ 2 Bài tập : Có bao nhiêu số của 1 cấp số cộng -9.HS theo dõi và thống nhất kết quả: Cấp số cộng đã cho có u1= -9.GV nêu đề bài tập và ghi lên bảng cho HS các nhóm thảo luận để tìm lời giải : Có bao nhiêu số của 1 cấp số cộng -9.HS suy nghĩ và trả lời: n(n-1) Sn = nu1 + d 2 .Hoạt động của GV *HĐ 1: Hình thành công thức tính tổng n số hạng đầu của 1 cấp số cộng .HS chú ý theo dõi. Sn= u1 + u2 +.HS lắng nghe.Cho HS khác bổ sung. -6. *HĐ 2: Phát biểu định lý về tổng n số hạng đầu của 1 cấp số cộng. ta có : 2Sn= n(u1 + un) Vậy từ đây ta có công thức n(u1 + un) Sn = 2 + Bằng cách thay un= u1 +(n-1)d. ta được điều gì ? . -3…để tổng số các số này là 66 ? . . -6. .Gọi HS lên trình bày.. .GV nhận xét. .GV nhận xét.GV nhận xét.. . Nội dung ghi bảng IV.HS thảo luận.HS thảo luận và cử đại diện lên trình bày.+un (1) Sn= un + un-1+…+u1 (2) Cộng (1) và (2) vế theo vế ta được điều gì ? . -3…để tổng số các số này là 66 ? d . . ta tìm số hạng n(-18 + (n-1)3) thứ 2 n . bổ sung. *HĐ 3 : Bài tập áp dụng . .

Làm thêm các bài tập sau : Viết 5 số xen giữa số 1 và 729 để được 1 cấp số nhân có 7 số hạng.Công thức tính tổng n số hạng đầu của cấp số cộng. Rút kinh nghiệm : . V. các tính chất của cấp số cộng. Hoạt động về nhà : . 2.Vận dụng vào giải bài tập.Nắm chắc các công thức và làm hết bài tập trong SGK.Hoạt động 4 : Củng cố . Tính tổng các số hạng đó. số hạng tổng quát. . .Nêu lại định nghĩa cấp số cộng. .