P. 1
Σπισισμός και Γλώσσα

Σπισισμός και Γλώσσα

|Views: 1,774|Likes:
Published by V3G4N
Xρειάζεται να εξετάσουμε το ζήτημα της γλώσσας και τη σύνδεσή της μετο σπισισμό, ώστε να μπορέσουμε ν' αρθρώσουμε ουσιαστικό λόγο ως άτομα και ως κίνημα. Λόγο που θα αποτελεί μέσογια την αμφισβήτηση των κατεστημένων αντιλήψεων και θα διαλύει τις ψευδαισθήσεις με τις οποίες μεγαλώνουμε. Λόγοπου θα είναι δίκαιος απέναντι σε όλους, λόγο που θα είναι απελευθερωτικός.
Xρειάζεται να εξετάσουμε το ζήτημα της γλώσσας και τη σύνδεσή της μετο σπισισμό, ώστε να μπορέσουμε ν' αρθρώσουμε ουσιαστικό λόγο ως άτομα και ως κίνημα. Λόγο που θα αποτελεί μέσογια την αμφισβήτηση των κατεστημένων αντιλήψεων και θα διαλύει τις ψευδαισθήσεις με τις οποίες μεγαλώνουμε. Λόγοπου θα είναι δίκαιος απέναντι σε όλους, λόγο που θα είναι απελευθερωτικός.

More info:

Published by: V3G4N on Aug 27, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/26/2013

pdf

text

ΣΠΙΣΙΣΜΟΣ & ΓΛΩΣΣΑ

D
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Ø. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Λίγα λόγια σχετικά με την έκδοση του φυλλαδίου και τη σημασία της θεματικής
για το κίνημα της απελευθέρωσης των ζώων στην Ελλάδα.
σελίδα 3
Ι. ΣΠΙΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ
Tο κείμενο αποτελεί μετάφραση του αντίστοιχου κεφαλαίου «Speciesism and Language» από το µιµλίο της Joan
Dunayer, Animal Equality - Language and Liberation. Hαρουσιάζει σuντομα μια γενική εικόνα σχετικά με τη χρήση της
γλώσσας και πως αυτή συνδέεται με το σπισισμό, και κατ' επέκταση εκφράζει σπισιστικές αντιλή¡εις της κοινωνίας μας.
σελίδα 4
ΙΙ. ΓΛΩΣΣΑ, ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΣΠΙΣΙΣΜΟΣ
Tο κείμενο αποτελεί μετάφραση του δοκιμίου «Language, Power and Speciesism» του Roger Yates, που δημοσιεuθηκε το
καλοκαίρι του 2010 στο τρίτο τεuχος του περιοδικοu Critical Society. Kάνοντας μια κοινωνιολογική ανάλυση του ρόλου
της γλώσσας, της δuναμης που έχει και της σχέσης της με τα κοινωνικά κινήματα, εçετάζει τη σχέση της με το σπισισμό
-επηρεασμένος από το έργο της Dunayer- και σημειώνει το ρόλο που πρέπει να παίçει το ευρuτερο κίνημα υπεράσπισης
των ζώων στην ανατροπή των σπισιστικών αντιλή¡εων (και) μέσω της γλώσσας.
σελίδα 10
ΙΙΙ. ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΧΟΡΤΟΦΑΓΙΚΑ
Tο κείμενο αποτελεί μετάφραση του δοκιμίου «Speaking Vegetarian: Toward Nonspeciesist Language» του George
Jacobs, που παρουσιάστηκε στην Hαγκόσμια Xορτοφαγική Lυνδιάσκε¡η το Nοέμµριο του 2004 στη Bραζιλία. Mιλώντας
απλά, με παραδείγματα και με αρκετές αναφορές στο έργο της Dunayer, εçηγεί την ανάγκη αλλαγής προς μια γλώσσα και
μια κοινωνία που δεν θα υποθάλπει το σπισισμό.
σελίδα 15
ΙV. ΟΔΗΓΟΙ ΤΡΟΠΟΥ ΟΜΙΛΙΑΣ
Hρόκειται για τη μετάφραση και την προσαρμογή του κεφαλαίου «Style Guidelines», çανά από το µιµλίο της Dunayer.
Hεριλαμµάνει περιεκτικοuς πίνακες με προτάσεις τρόπων ομιλίας και χρήσης της γλώσσας που δεν ενέχουν σπισισμό,
αντιπαραθέτοντας και τις αντίστοιχα λανθασμένες χρήσεις προς αποφυγή.
σελίδα 21
V. «ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΣ ΛΟΓΟΣ;»
1να μεταφρασμένο απόσπασμα από το κεφάλαιο «False Categories» πάλι από το µιµλίο της Dunayer. Hραγματεuεται την
ικανότητα λόγου των μη ανθρώπινων ζώων και καταρρίπτει συνοπτικά, μέσω παραδειγμάτων κυρίως, τις εικασίες περί
μοναδικότητας του ανθρώπου όσον αφορά την ομιλία.
σελίδα 26
VI. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Hεριλαμµάνει τις αναφορές, τις σημειώσεις και τη µιµλιογραφία των παραπάνω κειμένων.
σελίδα 28
2
Ø
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Oα μποροuσε να πει κανείς πως κάνουμε τα πρώτα μας µήματα, ως κίνημα της απελευθέρωσης των ζώων στην
Ελλάδα. Aεν έχει περάσει πολuς καιρός από τότε που άρχισαν να πληθαίνουν οι συνειδητές αντισπισιστικές φωνές, να ζυ-
μώνονται, να συναντιοuνται και να δρουν. Aπό ελάχιστα άτομα που κάποια χρόνια πριν αποτελοuσαν «φωνή µοώντος εν
τη ερήμω», η κατάσταση φαίνεται να αλλάζει προς το καλuτερο.
Lαφώς προüπήρχαν και υπάρχουν ακόμα διάφορες οργανώσεις (φιλοζωικές, μη κυµερνητικές, κ.ο.κ.) που στην
πλειο¡ηφία τους έκαναν κινήσεις για την προστασία των μη ανθρώπινων ζώων, αλλά ήταν από τη φuση τους περιορι-
σμένες και μερικές, εστιάζοντας είτε στα ζώα που μας είναι προσφιλέστερα και αγνοώντας τα υπόλοιπα, είτε σε αδιέçοδα
ευχολόγια και ελεημοσuνες.
1σως είναι και νωρίς να μιλάμε για κίνημα, τουλάχιστον ως προς την uπαρçή του στον ελλαδικό χώρο, ή ως προς
τον όρο κίνημα, καθώς ένα τέτοιο οφείλει να έχει συγκεκριμένους στόχους (πολιτικοuς, κοινωνικοuς ή άλλους) και να
έχει όσο το δυνατόν περισσότερο κοινά προτάγματα και αιτήματα, κάτι που στεροuμαστε εμφανώς.
Λόγου χάρη, σε μια αφίσα ενός φιλοζωικοu σωματείου υπήρχε η φράση «Mην καταργείτε την ανθρωπιά», μαζί
με εικόνες κάποιων σκuλων, πιθανόν θέλοντας να περάσει το μήνυμα πως ο άνθρωπος είναι ευγενικός και συμπονετικός
και πως δεν πρέπει να συμπεριφέρεται έτσι στα υπόλοιπα ζώα. Tαυτόχρονα, όμως, ενίσχυε τον επίπλαστο διαχωρισμό αν-
θρώπων-ζώων, υπονοώντας πως η «ανθρωπιά», δηλαδή η συμπόνια, η ευγένεια και ότι άλλο θετικό εννοείται με τη λέçη
αυτή, είναι χαρακτηριστικό μονάχα των ανθρώπων ή προσδιορίζεται αναφορικά με τον άνθρωπο.
Lτη διαμαρτυρία ενάντια στην 1
η
Aιεθνή 1κθεση Iοuνας στην Aθήνα το Mάρτη που μας πέρασε, ειπώθηκαν αρ-
κετά συνθήματα, ανάμεσά τους και ένα που τελείωνε με τη φράση «...ίσα δικαιώματα για άνθρωπο και ζώο». Lίγουρα
υπήρχαν άτομα από διάφορους χώρους στη διαμαρτυρία αυτή, σίγουρα τέτοια συνθήματα περνοuν ίσως πιο άμεσα ή κα-
τανοητά ένα μήνυμα υπέρ των ζώων που υποφέρουν, µασανίζονται και θανατώνονται, σίγουρα την ώρα εκείνη αυτό που
είχε περισσότερη σημασία ήταν η ίδια η παρουσία και η δράση. Hαρ' όλ' αυτά, τέτοια συνθήματα δεν εναντιώνονται συ-
νολικά στην εκμετάλλευση και δεν μποροuν να εκφράσουν πλήρως το πρόταγμα της απελευθέρωσης των ζώων. Aπό
ποιον να ζητήσουμε ίσα ή περισσότερα δικαιώματα, ποιος θα μας τα δώσει; Kαι γιατί αναφερόμαστε çεχωριστά στον άν-
θρωπο, ενώ είναι κι αυτός ζώο;
Aπό τα παραπάνω συμπεραίνουμε πως χρειάζεται να εçετάσουμε το ζήτημα της γλώσσας και τη σuνδεσή της με
το σπισισμό, ώστε να μπορέσουμε ν' αρθρώσουμε ουσιαστικό λόγο ως άτομα και ως κίνημα. Λόγο που θα αποτελεί μέσο
για την αμφισµήτηση των κατεστημένων αντιλή¡εων και θα διαλuει τις ¡ευδαισθήσεις με τις οποίες μεγαλώνουμε. Λόγο
που θα είναι δίκαιος απέναντι σε όλους, λόγο που θα είναι απελευθερωτικός.
Mιλώντας για απελευθέρωση, µέµαια, δεν çέρω κατά πόσο ισχuει η ζερζανική ερμηνεία της γλώσσας ως φυλακή,
όπου «μόνο μια πολιτική που καταργεί τη γλώσσα και το χρόνο, κι είναι έτσι οραματική σε σημείο φιληδονίας, έχει
κάποιο νόημα». Mα είναι σίγουρο πως, στη δεδομένη χρονική στιγμή και σε μεγάλο µαθμό, η εστίαση στην γλώσσα, στη
σχέση της με την κοινωνία, στη λειτουργία της ως αντανάκλαση των πεποιθήσεων και το αντίστροφο, και η προσπάθεια
για ανατροπή και αλλαγή των προµληματικών στοιχείων της (όπως ο σπισισμός που εçετάζουμε τώρα) λεκτικά -και πρα-
κτικά κατ' επέκταση- μπορεί να οδηγήσει προς μια απελευθερωτική κατεuθυνση.
Kι αυτός είναι ο σκοπός του φυλλαδίου, εμπλουτίζοντας τη συζήτηση γuρω από τα θέματα αυτά. Mπορεί να μην
εμµαθuνει τόσο στην ανάλυση του κοινωνικοu-πολιτισμικοu ρόλου της γλώσσας, μπορεί να περιέχει αρκετές απλοïκές
σκέ¡εις, μπορεί να έχει και αρκετές ελλεί¡εις, αποτελεί όμως μια πρώτη απόπειρα που ευελπιστώ πως θα συνεχιστεί.
Kαθώς αποτελεί και απόπειρα που δε θα ήταν δυνατή αν δεν υπήρχε µοήθεια.
Kλείνοντας, λοιπόν, θα 'θελα να πω πολλά ευχαριστώ σε όσες και όσους µοήθησαν να µγει αυτό το φυλλάδιο,
είτε διορθώνοντας μέρη των μεταφράσεων, είτε διορθώνοντας νοηματικά και ορθογραφικά λάθη, είτε συμμετέχοντας
στην γενικότερη επιμέλεια του. H αλληλοµοήθεια, η αλληλεγγuη και η συνεργασία είναι πραγματικά πολuτιμες και ζωτι-
κές σε ό,τι κι αν κάνουμε, τελικά.
Για τη γλώσσα της ελε!ε"#ας$
%& για τη' ελε!ε"#α α() τη γλώσσα*+
,'α α(- τα (αι.ι/ της Γης
3
I
ΣΠΙΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ
«Aυτή είναι η γλώσσα του καταπιεστή.»
-Adrienne Rich
Mέσω μαζικής και διαρκοuς εκμετάλλευσης, οι άνθρωποι προκαλοuν στα άλλα ζώα τεράστια µάσανα. Tα μη αν-
θρώπινα ζώα εκτρέφονται για επιδείçεις, αγώνες, μάχες και δουλειά. Aναγκάζονται να κάνουν παραστάσεις σε τσίρκα,
τρομοκρατοuνται και τραυματίζονται σε ροντέο, φυλακίζονται σε ζωολογικοuς κήπους. Kάθε χρόνο στις HHA εκατομμu-
ρια σκοτώνονται για τη γοuνα τους· τουλάχιστον δεκάδες εκατομμuρια υποµάλλονται σε µάναυσο πειραματισμό· του-
λάχιστον εκατοντάδες εκατομμuρια δολοφονοuνται για σπορ· δισεκατομμuρια οδηγοuνται από το δριμu περιορισμό στη
σφαγή· για να μπορεί να πουληθεί ως θαλάσσια τροφή η σάρκα τους, ακόμα περισσότερα δισεκατομμuρια αποσπώνται
µίαια από τα uδατα των HHA.
1
Hώς δικαιολογοuμε τη μεταχείριση των μη ανθρώπων από μέρους μας; Λέμε ¡έματα - στους εαυτοuς μας και με-
ταçu μας, για το είδος μας και για τα άλλα. H παραπλανητική γλώσσα διαιωνίζει το σπισισμό, την αποτυχία να προσ-
δώσουμε στα μη ανθρώπινα ζώα ίση εκτίμηση |equal consideration| και σεµασμό. Oπως ο σεçισμός και ο ρατσισμός, ο
σπισισμός είναι μια μορφή αυτο-επεκτεινόμενης προκατάλη¡ης. O φανατισμός απαιτεί αυτο-εçαπάτηση. O σπισισμός δε
μπορεί να επιµιώσει χωρίς τα ¡έματα. H τυπική χρήση αγγλικών εφοδιάζει αυτά τα ¡έματα κατ' αφθονία. Iλωσσικά, τα
¡έματα παίρνουν πολλές μορφές, από ευφημισμοuς μέχρι λανθασμένους ορισμοuς. Λέμε ¡έματα με τις λεçικές μας επι -
λογές. Λέμε ¡έματα με τη σuνταçή μας. Λέμε ¡έματα ακόμα και με την προφορά μας.
Lυχνά η λεκτική υπεκφυγή συμπεριλαμµάνει τη σπισιστική γλώσσα, η οποία δυσφημεί ή απαçιώνει τα μη αν-
θρώπινα ζώα. H συμµατική χρήση αντωνυμιών, για παράδειγμα, ορίζει τα μη ανθρώπινα ζώα ως «αυτό» |it|, διαγράφο-
ντας το φuλο τους και ομαδοποιώντας τα μαζί με τα ά¡υχα αντικείμενα. Aλλες φορές, η παραπλανητική γλώσσα νομιμο-
ποιεί ή καθαγιάζει σπισιστικές συμπεριφορές και πρακτικές χωρίς να συνεπάγεται σπισιστική χρήση. Lχετικά λίγοι άν-
θρωποι κυνηγοuν για σπορ, αλλά όσοι το κάνουν ισχυρίζονται πως το «ένστικτο» τους «αναγκάζει» να κυνηγοuν.
Καττ!"α #$τα;
H σuγχρονη χρήση προωθεί μια λανθασμένη διχοτόμηση ανάμεσα στους ανθρώπους και τους μη ανθρώπους.
Aιάφορα λεçικά υπαινίσσονται αντίθετες συμπεριφορές και γνωρίσματα. Εμείς τρώμε, μα τα άλλα ζώα τρέφονται. Mια
γυναίκα είναι έγκυος |pregnant| ή θηλάζει τα μωρά της· ένα μη ανθρώπινο θηλαστικό κυοφορεί |gestate| ή κατεµάζει
γάλα |lactate|. 1νας νεκρός άνθρωπος είναι ένα πτώμα, ένας νεκρός μη άνθρωπος είναι ένα ¡οφίμι ή κρέας.
H καθημερινή ομιλία αρνείται τη συγγένεια ανθρώπων-μη ανθρώπων. 01ε#ς δεν είμαστε ζώα, πρωτεuοντα ή πί-
θηκοι. 1να μόνο ζωικό είδος ανάμεσα σε εκατομμuρια, ανακηρuσσουμε τους εαυτοuς μας ως μοναδικοuς. H ίδια σπισι -
στική uµρις, που οδήγησε τους σεçιστές άντρες να διαφυλάçουν την «ανθρωπότητα» |mankind| για τους άντρες, οδήγησε
τους ανθρώπους να αρνηθοuν τη γλωσσική συμπερίλη¡η στα «ζώα».
Xαρακτηρισμοί σχετικοί με τα μη ανθρώπινα ζώα προσµάλουν τους ανθρώπους μέσω επίκλησης της περιφρόνη-
σης για τα άλλα είδη. H ίδια η λέçη 2ώ3 επιφέρει όνειδο. H λέçη /'!"4(3ς, εν αντιθέσει, εκφράζει κάθε τι που αçίζει.
Oπως η παρατήρηση πως μια γυναίκα έχει «το μυαλό ενός άντρα», το σχόλιο πως ένας μη άνθρωπος είναι «σχεδόν άν-
θρωπος» θεωρείται έπαινος. Kαι τα δuο είναι μη καταδεκτά.
Mεταφράζοντας τη µιολογική ποικιλία σε πολιτική ιεραρχία, οι άνθρωποι έχουν χαρακτηρίσει τα άλλα ζώα υπο-
δεέστερα - «κατώτερα». Mαζί με τους περιθωριοποιημένους ανθρώπους, οι μη άνθρωποι είναι «υπάνθρωποι».
H τυπική χρήση συνεισφέρει στην οπτική πως οι μη άνθρωποι είναι λιγότερο έçυπνοι από τους ανθρώπους. Mε-
ταφορές όπως γάιδαρος |jackass|, κοκορόμυαλος |birdbrain| και κουτορνίθι |goose| εçισώνουν τους μη ανθρώπους με
την ηλιθιότητα. Oι ορισμοί των λεçικών αντιπαραµάλλουν την «ανθρώπινη ιδιοφυîα» και το «ζωώδες ένστικτο». Επειδή
η ανθρώπινη κουλτοuρα χαρακτηρίζεται από λεκτική γλώσσα και τεχνολογία, οι σπισιστές αçιολογοuν την νοημοσuνη
σuμφωνα με αυτές τις δυνατότητες. Oστόσο, αν ορίσουμε τη νοημοσuνη ως µασισμένη-σε-αποδείçεις αντίλη¡η, ανόθευ-
τη από θρησκολη¡ίες και μuθους, οι άνθρωποι συγκρίνονται δυσμενώς με τα άλλα ζώα. Ενώ απαçιώνουν τους μη αν-
θρώπους ως άμυαλους, μέλη του «σκεπτόμενου είδους» οχλαγωγοuν εçαιτίας αποτελεσμάτων ποδοσφαιρικών αγώνων·
καπνίζουν, τρώνε και πίνουν μέχρι θανάτου· μολuνουν τον αέρα, το νερό και το χώμα από το οποίο εçαρτώνται· και πι -
στεuουν πως οι άλλες θρησκείες είναι λάθος αλλά η δική τους είναι η σωστή. Aε μποροuμε να εντοπίσουμε ή να εκτιμή-
σουμε πλήρως τις νοητικές δυνάμεις των μη ανθρώπων. Aλλά ακόμα και με κλασσικά ανθρώπινα κριτήρια, ένας ώριμος
σολομός σαλµελίνος είναι κατά πολλοuς τρόπους περισσότερο ενήμερος από ένα νεογέννητο ή ηλικιωμένο άνθρωπο, και
4
το μέσο περιστέρι ή αρουραίος κατέχει περισσότερες μαθησιακές και διανοητικές ικανότητες από πολλοuς ανθρώπους με
νοητικά προµλήματα.
Oι σπισιστές υποθέτουν πως οι μη άνθρωποι νιώθουν, όπως και σκέφτονται, λιγότερο από τους ανθρώπους. Aνα-
λογικά, οι ρατσιστές υποστηρίζουν ότι οι έγχρωμοι άνθρωποι νιώθουν λιγότερο τους τραυματισμοuς και την αποστέρηση
απ' ότι οι λευκοί. Oι αποδείçεις συμπεριφοράς και φυσιολογίας, η εçελικτική ιστορία, και η σημασία του να μην λαμ-
µάνεται λανθασμένα η αίσθηση ως έλλει¡η αίσθησης (και να προκαλείται πόνος ως αποτέλεσμα) εγγυώνται την θεώρη-
ση κάθε πλάσματος με νευρικό σuστημα ως αισθανόμενου. Aπό τα σκυλιά μέχρι τα κόκκινα χταπόδια, πολλοί μη άνθρω-
ποι προφανώς αισθάνονται έντονα, τόσο φυσιολογικά όσο και συναισθηματικά. Oι μη άνθρωποι μπορεί να υποφέρουν
α5)1α (ι3 έντονα από τους ανθρώπους σε παρόμοιες καταστάσεις. Tα μη ανθρώπινα θuματα της αναπόφευκτης ανθρώπι-
νης κακοποίησης δε μποροuν να αντιληφθοuν την σοµαρή κατάστασή τους, να αλλάçουν τις συνθήκες τους, ή να προ-
µλέ¡ουν το τέλος της ταλαιπωρίας τους. Tο να μπορείς να καταλάµεις ή μερικώς να ελέγçεις τη μοίρα κάποιου κάνει τη
δυστυχία πιο ανεκτή. Oι άνθρωποι είναι καλοί στον εçορθολογισμό («Είναι θέλημα Oεοu», «H ταλαιπωρία μου θα επι-
µραµευθεί»). Tι παρηγορεί τον φυλακισμένο στο ζωολογικό κήπο ουραγκοτάγκο, το µασανισμένο από ζωοτομία αρου-
ραίο, την πιασμένη σε αγκίστρι και ασφυκτιοuσα πέρκα; Yποµιµάζοντας τη μη ανθρώπινη ευαισθησία, οι σπισιστές υπο-
µιµάζουν την ανάγκη για την απελευθέρωση των μη ανθρώπων.
Ειδικά στις επιστήμες, πολλοί συγγραφείς διστάζουν να αποδώσουν συναισθήματα στα μη ανθρώπινα άτομα,
ανεçάρτητα από το πόσο συχνά και κοντά τα παρατηροuν. Aκόμα και όταν πληθώρα στοιχείων çεκάθαρα δείχνουν μια
διανοητική κατάσταση ενός μη ανθρώπου, αυτοί το αντισταθμίζουν: «αυτή 6αι')τα' φοµισμένη», «αυτός 6αι')τα' λυπη-
μένος». Ενώ τα ανθρώπινα ζώα αγαποuν τις οικογένειές τους και τους φίλους τους, τα μη ανθρώπινα απλώς «δένονται»
και «ζευγαρώνουν», εçωτερικεuοντας κοινωνικά «ένστικτα» και σεçουαλικές «ορέçεις».
Lε μεγάλο μέρος της επικρατοuσας γραφής, οι μη άνθρωποι «σκέφτονται» και «αισθάνονται» μόνο μέσα σε εισα-
γωγικά. Oπως αναφέρθηκε στη 78e 9a:8ington ;o:t, γλωσσικές μελέτες ερευνοuν πως οι ουραγκοτάγκοι «σκέφτονται».
2
Tα εισαγωγικά στο σ5<6τ3'ται της εφημερίδας εκφράζουν σπισισμό, όχι εuλογη προσοχή. Iια να αμφισµητήσει κάποιος
το αν οι ουραγκοτάγκοι σκέφτονται, πρέπει να είναι είτε άσχετος από εçέλιçη, συγκριτική νευροφυσιολογία, και ένα τε-
ράστιο ποσοστό συμπεριφοριστικών |behavioral| αποδείçεων, ή να αγνοεί συνειδητά τα συμπεράσματά τους.
Ενώ τα μη ανθρώπινα ζώα απεικονίζονται ως κατώτερα σε νόηση και συναισθήματα, η τυπική χρήση τα ανακη-
ρuσσει επίσης ως ηθικά κατώτερα: κτήνη και ζώα. H γλώσσα μας μεταφέρει την ανθρώπινη μοχθηρότητα και
«κτηνωδία» στα άλλα είδη. Oι αδίστακτοι, λέμε, φτάνουν «με τα νuχια» |claw| στην κορυφή· είναι οχιές, ποντικοί, νυφί -
τσες, και καρχαρίες. Oι δράστες σεçουαλικών εγκλημάτων είναι «αρπακτικά». Oι πιο µίαιοι εγκληματίες είναι «ζώα». Tα
περισσότερα μη ανθρώπινα ζώα προçενοuν σοµαρή ζημιά μόνο έπειτα από άμεση και ευθεία ανάγκη για επιµίωση, όπως
όταν ένα λιοντάρι σκοτώνει τη µορά του. Επειδή οι μη άνθρωποι που προκαλοuν άσκοπη ζημιά μπορεί να μην έχουν αί -
σθηση περί κακών πράçεων, πρέπει και αυτοί να θεωρηθοuν ως αθώοι. Aντιθέτως, οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ένο-
χοι. Ενώ καυχόμαστε για «ανθρώπινη καλοσuνη», το είδος μας μεταχειρίζεται τους μη ανθρώπους (και συχνά τους αν-
θρώπους) με ακραία αδικία και µαναυσότητα. Aμεσα ή έμμεσα, οι περισσότεροι άνθρωποι συνήθως, προκαλοuν εν
γνώση τους άσκοπη ζημιά στους μη ανθρώπους, συμπεριλαμµανομένου του µασανισμοu τους, του εγκλεισμοu, της υπο-
δοuλωσης και της μαζικής δολοφονίας τους.
Iια τους σπισιστές, ωστόσο, η αδικαιολόγητη θανάτωση είναι δολοφονία μόνο όταν το θuμα είναι άνθρωπος.
Lτην «κτηνοτροφία» και σε πολυάριθμες άλλες μορφές θεσμοποιημένου σπισισμοu, τα μη ανθρώπινα ζώα είναι στην κυ-
ριολεçία σκλάµοι: κρατοuνται εçανδραποδισμένα ως ιδιοκτησία. Aλλά λίγοι άνθρωποι μιλοuν για την «υποδοuλωση»
των μη ανθρώπων. Hολλοί, που εuκολα καταδικάζουν την ανθρώπινη θυματοποίηση ως «αποτρόπαια» ή «μοχθηρή»,
θεωροuν την ηθικολογική γλώσσα συναισθηματική ή υπερµολικά αισθηματική όταν χρησιμοποιείται για τις φρικαλεότη-
τες ενάντια στα μη ανθρώπινα ζώα. Hροτιμοuν να διατυπώνουν την εκμετάλλευση και τη δολοφονία των μη ανθρώπων
με μαγειρικοuς |culinary|, ¡υχαγωγικοuς, ή άλλους μη ηθικολογικοuς όρους. Mε αυτό τον τρόπο αποφεuγουν την ανα-
γνώριση της ανηθικότητας. Aνάμεσα σε πολλά άλλα, οι Nαζί ζωοτόμοι χρησιμοποίησαν την ποσοτική γλώσσα του πειρα-
ματισμοu για τη ζωοτομία σε ανθρώπους, καθώς επίσης και σε μη ανθρώπους. Oι δουλοκτήτες χρησιμοποίησαν την οικο-
νομική γλώσσα της «κτηνοτροφίας» για την υποδοuλωση των μη ανθρώπων 5αι των ανθρώπων. Iιατί μια τέτοια ηθικά
αποκομμένη γλώσσα θεωρείται προσµλητική και αλλόκοτη μόνο όσον αφορά τα ανθρώπινα θuματα; H µαναυσότητα, η
αδικία, και άλλα ηθικά ζητήματα απαιτοuν τη χρήση ηθικολογικής γλώσσας οποιοδήποτε κι αν είναι το είδος του θuμα-
τος.
Lε τελική ανάλυση, η ιδέα πως η κατωτερότητα των μη ανθρώπων όχι μόνο είναι λανθασμένη αλλά και ηθικά
άσχετη, είναι μια παράλογη δικαιολογία για κακομεταχείριση. Hαρόλο που οι καταδιώçεις ανθρώπων µασισμένες στο
γένος, τη φυλή, ή κάποιο άλλο µιολογικό χαρακτηριστικό συνήθως συνεπάγονται πολλές συζητήσεις για κατωτερότητα
και υπεροχή, λίγοι άνθρωποι θα δεχόντουσαν νόμους που προστατεuουν τους ανθρώπους σuμφωνα με τις ικανότητες
τους ή τα χαρακτηριστικά τους. Lε μια δημοκρατία ο νόμος προστατεuει όλα τα ανθρώπινα ζώα ανεçαρτήτου µαθμοu
νοημοσuνης, ευαισθησίας, ή αλτρουισμοu. Mια δημοκρατική κοινωνία στερεί από τους ανθρώπους την ελευθερία ή τη
ζωή μόνο αν πιστεuεται πως έχουν εν γνώση τους µλά¡ει άλλους. Aνάμεσα στους ανθρώπους, η δικαιοσuνη µασίζεται
στην αθωότητα και στην ενοχή, και ένα άτομο θεωρείται αθώο μέχρι αποδείçεως του εναντίου. Iιατί δεν ισχuει η ίδια
αρχή και για τα υπόλοιπα είδη; Iιατί τα μη ανθρώπινα ζώα -που είναι αθώα- να μην απολαμµάνουν το νόμιμο δικαίωμα
της ελευθερίας και της ζωής; O σπισισμός µασίζεται σε δuο μέτρα και δuο σταθμά.
5
Oι περισσότεροι άνθρωποι θεωροuν τα άλλα ζώα λιγότερο σημαντικά, και η γλώσσα τους αντανακλά αυτή τη
διάκριση. Mε ελάχιστες εçαιρέσεις, η παραδοσιακή χρήση τοποθετεί το αρσενικό πριν από το θηλυκό: «δικό του και δικό
της», «αγόρια και κορίτσια», «άντρες και γυναίκες». Hαρόμοια, η τυπική σειρά των λέçεων ανακηρuσσει πως οι άνθρω-
ποι προηγοuνται: «η Jill και ο σκuλος της Pete», «άνθρωποι και ζώα», «οuτε άνθρωπος οuτε κτήνος».
Oπως είχε γραφτεί στην εφημερίδα 78e =un (του Λονδίνου),
1νας τρομοκρατημένος σuζυγος 120 κιλών αναγκάστηκε να μείνει çαπλωμένος δίπλα στη γυ-
ναίκα του καθώς δuο άντρες τη µίαζαν χτες.
3
Lε μεγάλο µαθμό διαμέσου της σuνταçης, η πρόταση δίνει σημασία μόνο στους άντρες. Aντί για την µιασμένη
γυναίκα, ο σuζυγός της αναφέρεται αρχικά, στη θέση του υποκειμένου, και με την περιγραφή «τρομοκρατημένος». Yπο-
µιµασμένο ως «η γυναίκα του», το κuριο θuμα θάµεται στη μέση της πρότασης μέσα σε μια εμπρόθετη φράση («δίπλα
στη γυναίκα του») και εçαρτώμενη από ρήτρα |clause| («καθώς δuο άντρες τη µίαζαν χτες»). Aιαμελισμένος ενώ είχε
πλήρη συναίσθηση, ένας αστακός έλαµε αντίστοιχα απορριπτική μεταχείριση από την Associated Press:
H Katie Couric κοίταçε αλλοu καθώς |ο σεφ| τράµηçε τις δαγκάνες της αστακοu, της έκο¡ε την
ουρά, της αφαίρεσε τα σπλάχνα, έκο¡ε το πάνω μέρος του σώματός της στη μέση και έριçε τα
κομμάτια σε ένα καυτό τηγάνι με ελαιόλαδο και σκόρδο.
4
H αστακός υπέφερε έναν µίαιο θάνατο. H Couric ήταν απλώς παροuσα. Hαρ' όλ' αυτά, η Couric είναι το υποκεί -
μενο της πρότασης, και αναφέρεται πρώτη. Mε μια κρυμμένη ενδιάμεση πρόταση ανάμεσα σε μια εçαρτημένη ρήτρα («
καθώς |ο σεφ| τράµηçε...»), γίνεται αναφορά μόνο έμμεσα στην αστακό, σχετικά με τα μέλη του σώματός της («τις δα-
γκάνες του αστακοu, ... ουρά, ... σπλάχνα»). Oς τελική λέçη, το σκόρδο ενέχει περισσότερη έμφαση. Mια τέτοια ανθρω-
ποκεντρική σuνταçη είναι ο κανόνας.
Tα μέσα σπάνια αναγνωρίζουν τον πόνο των μη ανθρώπων. Mόνο η ανθρώπινη δυστυχία συνοδεuεται από ισχυ-
ρές λέçεις όπως τ"αγι5& και τ"31α5τι5&. Oταν χιλιάδες µοοειδών, παρατημένα στον καυτό ήλιο σε ένα κατάçερο έδαφος,
πεθαίνουν από τη ζέστη και την έλλει¡η νεροu, οι ανταποκριτές σημειώνουν τις απώλειες που «έπληçαν» τους υποδου-
λωτές τους.
Yποτιμητικές λέçεις υποτιμοuν με τη σειρά τους το μη ανθρώπινο πόνο και θάνατο. Oπως εκφράστηκε σε μια
επικεφαλίδα του περιοδικοu >e? @orA, όσοι είναι κατά της ζωοτομίας «αντιτίθενται στον πειραματισμό σε οποιοδήποτε
πλάσμα ακόμα και σε ένα ποντίκι.»
5
H λέçη α5)1α κατατάσσει ένα ποντίκι κάτω από τους ανθρώπους σε ευαισθησία
και σημασία. Aεν υπάρχει λόγος να πιστεuουμε πως τα ποντίκια µιώνουν τη στέρηση και τον πόνο λιγότερο απότομα απ'
ότι εμείς ή για να εκτιμήσουμε τις ζωές τους λιγότερο. Aλλά η γλώσσα μας τα απομακρuνει από την ηθική θεώρηση.
Hοιος νοιάζεται για εκατομμuρια ποντικιών και αρουραίων που ζωοτομοuνται κάθε χρόνο; Είναι «απλά τρωκτικά». Tι
σημασία έχει αν δισεκατομμuρια κότες ζουν στη μιζέρια μέχρι να πεθάνουν με πόνο και φόµο; Είναι «απλά κότες».
Mε λογοπαίγνια και άλλα τεχνάσματα, ο τuπος μεταχειρίζεται με φαιδρότητα τον πόνο και τον θάνατο των μη
ανθρώπων. 1νας συγγραφέας της 9a:8ington ;o:t$ που σκόπιμα πέρασε πάνω από ένα σκίουρο με το αυτοκίνητό του,
αφηγήθηκε τη δολοφονία υπό τον τίτλο «Mια Lτοιχειωμένη Oυρά» |'A Haunting Tail¨|
*
και «Iια Hοια Iοuνα Xτυπά H
Kαμπάνα» |'Fur Whom the Bell Tolls¨|. Mε τους τίτλους «Tο Ελάφι Lταματά Εδώ» |'The Buck Stops Here¨| και «H
Iστορία του BAM-bi», η εφημερίδα χλεuαζε ένα ελάφι με λευκή ουρά που συγκροuστηκε θανάσιμα με ένα αυτοκίνητο.
Oταν ένα μεταγωγικό φορτηγό καθ' οδόν προς το σφαγείο χτuπησε στα προστατευτικά κιγκλιδώματα, είχε σαν αποτέλε-
σμα χιλιάδες κότες να εκσφενδονιστοuν από μια ράμπα σε ένα χώρο στάθμευσης 15 μέτρα παρακάτω. Oσες δεν σκο-
τώθηκαν κατευθείαν έμειναν εκεί στο δριμu κρuο, πολλές με σπασμένα κόκαλα. H εφημερίδα Bregonian του Portland
έµαλε αυτή την επικεφαλίδα: «Hώς Hέρασαν οι Kότες το Aρόμο; Aτάκτως |Well-Scrambled|». Hοιος θα διακωμωδοuσε
τον πόνο και τον θάνατο ανθρώπων με τέτοιους τρόπους;
6
%τ&'α ( Α$τ)*!+'!$α;
Kάθε αισθανόμενο ον είναι φυσικά και νοητικά μοναδικό, αλλά η σπισιστική γλώσσα αρνείται την μοναδικότητα
των μη ανθρώπων. O όρος δείγμα |specimen| μετατρέπει ένα μοναδικό άτομο σε ένα γενικό αντιπρόσωπο ενός είδους. Aν
το είδος τους µρίσκεται υπό εçαφάνιση, τότε τα μη ανθρώπινα άτομα αποκαλοuνται «απειλοuμενα», ακόμα κι αν προσω-
πικά είναι ασφαλή. Oπως οι ρατσιστές έλεγαν τους μαuρους ως «ο Nέγρος» |'the Negro¨| ή τους Εµραίους ως «ο Εµραί -
ος» |'the Jew¨|, οι άνθρωποι αποκαλοuν όλα τα μέλη μιας μη ανθρώπινης ομάδας σαν να ήταν ένα και μοναδικό ζώο,
* L.τ.μ.: ο τίτλος αυτός είναι ειρωνική παράφραση της έκφρασης «a haunting tale», που σημαίνει «ένα τρομακτικό παραμuθι». Aντί-
στοιχα, ο επόμενος τίτλος είναι παράφραση της έκφρασης «Ior whom the bell tolls», που σημαίνει «για ποιον χτυπά η καμπάνα»,
ο μεθεπόμενος είναι της έκφρασης «the bus stops here», που σημαίνει «το λεωφορείο σταματά εδώ», και ο τελευταίος είναι της
έκφρασης «the story oI Bambi», από την ταινία κινουμένων σχεδίων της Disney με το μικρό ελάφι. Oμοίως και ο τίτλος για το
συμµάν με τις κότες, όπου αναφέρεται σε ένα κλασσικό ανέκδοτο.
6
υπονοώντας ότι είναι όλα ίδια: αναφέρονται στους κυναίλουρους |cheetahs| ως «ο γατόπαρδος» |'the cheetah¨| και στις
μέλισσες |bees| ως «η μέλισσα» |'the bee¨|. H δημοφιλής χρήση συγχωνεuει τα μη ανθρώπινα άτομα σε μια ενιαία
υπόσταση: «ποσό γαλοποuλας», «πόσο τάρανδο». Oι κοινές εκφράσεις -5ε6/λια C33ει.ώ' D8ead oE FattleG$ 5311/τια
(αιH'ι.ι3I DJieFe: oE gameG- υποµιµάζουν τους ζωντανοuς μη ανθρώπους σε μέρη.
Aια¡εuδοντας τη θυματοποίηση, η γλώσσα της σπισιστικής εκμετάλλευσης καθιστά τα μη ανθρώπινα ζώα ανόη-
τα και ά¡υχα. Είναι μεταφορικά «σοδειές» και «μηχανές». Oπως τα φυτά, «ποτίζονται» αντί να τους δίνεται νερό. Ενώ
είναι ζωντανά, είναι ήδη «τρόπαια» ή «κρέας». Lτη ζωοτομία και στην «καλλιέργεια ζώων» γίνονται κυριολεκτικά «εργα-
λεία» και «απόθεμα». 1νας συγγραφέας της >e? @orA 7ime: εçισώνει συντακτικά τους σκuλους και τις γάτες με τη
µλάστηση και τις μηχανές: «1να τυπικό σπίτι έχει ένα σκuλο, μια γάτα, πράσινο γκαζόν και δuο αυτοκίνητα».

Tο κατεστημένο μας διδάσκει να κατατάσσουμε τα μη ανθρώπινα όντα με τα ά¡υχα αντικείμενα. Luμφωνα με
την τυπική χρήση αντωνυμιών, ένα μη ανθρώπινο άτομο είναι «κάτι», όχι κάποιος. «1να ουσιαστικό είναι ένα άτομο, ένα
μέρος ή ένα πράγμα», λέμε ως παιδιά, αποκλείοντας τους μη ανθρώπους από τον όρο του «ατόμου».
Oι οδηγοί τρόπων (γραφής) συμµουλεuουν την τοποθέτηση εισαγωγικών στα προσωπικά ονόματα των μη αν-
θρώπινων ζώων. Iιατί; Επειδή στους μη ανθρώπους δίνονται από άλλους τα ονόματα τους; Kαι σ' εμάς το ίδιο. Επειδή οι
μη άνθρωποι δεν αναγνωρίζουν το όνομά τους; Hολλοί το κάνουν. Oσο και το ανθρώπινο όνομα Barbara Bush, τόσο και
το σκυλίσιο όνομα Millie Bush προσδιορίζει ένα μοναδικό άτομο. Tα εισαγωγικά γuρω από τα προσωπικά ονόματα μας
αποθαρρuνουν από το να δοuμε τους μη ανθρώπους ως άτομα.
Kαι στην καθημερινή ομιλία αλλά και στο νόμο, τα «άτομα» δεν περιλαμµάνουν τα μη ανθρώπινα άτομα: τα
«ζώα» δεν περιλαμµάνουν τα ανθρώπινα ζώα. Kαι τα «ζώα» δεν έχουν νομικά δικαιώματα. H Aεκάτη Εντολή διατάσσει
κατά της επιθυμίας του σπιτιοu, της «συζuγου», του θαλαμηπόλου, της «υπηρέτριας», του µοδιοu, του γαïδάρου ενός
«γείτονα» - κάθε «τι» που είναι «δικό του». Tο μήνυμα: οι γυναίκες, οι υπηρέτες, τα μη ανθρώπινα ζώα, και τα ά¡υχα
αντικείμενα ανήκουν στους άντρες (που αυτοί μόνο πληροuν τις προüποθέσεις ως γείτονες). H σπισιστική γλώσσα συνε-
χίζει να κατηγοριοποιεί τα «ζώα» ως ανθρώπινη ιδιοκτησία.
Mε τον ίδιο τρόπο που ένας άντρας σεçιστής μπορεί να πει «η γυναίκα μου» (μη-σχεσιακό ουσιαστικό) αντί για
«σuζυγός μου» (σχεσιακό), οι άνθρωποι λένε «ο σκuλος μου» αντί «ο σuντροφος σκuλος μου», λες και η ίδια η uπαρçη
του σκuλου τους ανήκει. (O «αφέντης» ή «αφέντρα» απαιτεί υπακοή.) Hαλαιότερα, οι ιδιοκτήτες υποδουλωμένων μαu-
ρων έκαναν λόγο για «τους Nέγρους μας». Lήμερα οι ζωοτόμοι, οι υποδουλωτές της µιομηχανίας τροφίμων, και άλλοι
που εκμεταλλεuονται και σκοτώνουν μη ανθρώπους κάνουν λόγο για «τα ζώα μας». Aν πιέζονταν να αντικαταστήσουν
ένα σχεσιακό ουσιαστικό και να αναγνωρίσουν τη στάση τους απέναντι στα μη ανθρώπινα ζώα, τι θα μποροuσαν να
πουν; «Tα θuματά μας».
Α,τ&-Δ)*α)&./0121
Oι θuτες ζητοuν δικαίωση. Oι ισχυρισμοί πως οι ζωοτόμοι «δημιουργοuν» και «σχεδιάζουν» μη ανθρώπινα ζώα
κλέµουν την αυτονομία των μη ανθρώπων και νομιμοποιοuν την εκμετάλλευση και τη δολοφονία τους.
Oι ταμπέλες που γεννιοuνται από την εκμετάλλευση υποδεικνuουν πως τα μη ανθρώπινα άτομα υπάρχουν για
δική μας χρήση. H λέçη γ3'36)"3 ορίζει ένα μη ανθρώπινο άτομο ως πιθανό δέρμα. O όρος 2ώ3 τ3 τσ#"53 υπαγορεuει
κάποια φυσική κατηγορία που περιλαμµάνει τίγρεις που πηδοuν μέσα από κρίκους και αρκοuδες που χορεuουν, μη αν-
θρώπους ενός είδους «τσίρκου». Tο γλωσσικό κόλπο κάνει την αποστέρηση και τον εçαναγκασμό να εçαφανιστοuν. O
όρος 2ώ3 σ'τ"36ι/ς υποµιµάζει ένα σκuλο, ένα γάτο, ή κάποιον άλλο μη άνθρωπο στο ρόλο της συντροφιάς. Εκτός αυ-
τοu του ρόλου, ο όρος υποδηλώνει πως ένα τέτοιο ζώο δεν έχει καμία άλλη θέση: αν δεν είναι συντροφιά για τον άνθρω-
πο, ή αν η παρέα τους αποτuχει να ευχαριστήσει τους ανθρώπους, τότε μποροuν να εγκαταλειφθοuν ή να σκοτωθοuν.

Lιωπηρά, όροι όπως (ε"!η"#α και (ε"αλιε#α επιδοκιμάζουν ένα λιγότερο-αχαλίνωτο κυνήγι και ¡άρεμα. Oμα-
λοποιοuν και εκφυσικοποιοuν τη δολοφονία των μη ανθρώπινων όντων. H μη σπισιστική λέçη για το κυνήγι ή το ¡άρεμα
που αποδεκατίζει έναν πληθυσμό είναι η γε'35τ3'#α.
Tο κακό συγκεντρώνει αρκετοuς ευφημισμοuς: η Kελι5& LIση$ ε!'ι5& 5/!α"ση. Iια χιλιετίες, ο σπισισμός έχει
συγκεντρώσει ένα µαρu τόμο (από ευφημισμοuς). M .ιαHε#"ιση της /γ"ιας 24&ς νομιμοποιεί τη γραφειοκρατική θανάτω-
ση ελεuθερων μη ανθρώπων («τα άγρια ζώα» πρέπει να «ελεγχθοuν»). K3 (<τσι'3 Dleat8erG και τ3 H3ι"ι') DJorAG εçυπη-
ρετοuν ως χρήσιμοι κώδικες για το δέρμα και τη σάρκα. M εNη1<"4ση απαλuνει τον περιορισμό, την υποδοuλωση, και
την αναγκαστική αναπαραγωγή.
Oι θετικές λέçεις δίνουν κuρος στην αδίστακτη γενετική διαχείριση των άλλων ειδών από τους ανθρώπους. Tα
άλογα που ανατρέφονται για αγώνες είναι «καθαρόαιμα». Lοµαρά ανάπηρες και ευάλωτες σε ανακοπή καρδιάς, οι κότες
που μεγαλώνουν πιο γρήγορα και γίνονται υπερµολικά παχιές είναι «µελτιωμένες». Hαρά τις όποιες ταλαιπωρίες από τις
αναπηρίες, τα σκυλιά που ανατρέφονται για την ανθρώπινη ευχαρίστηση και χρήση είναι «καθαρόαιμα», ενώ τα πιο υγιή
μικτής-ράτσας σκυλιά είναι «μπάσταρδα» και «κοπρόσκυλα».
H σημασιολογική αντιστροφή διαποτίζει τη σπισιστική εκμετάλλευση και θανάτωση. Kάθε χρόνο, «καταφuγια»
στις HHA σκοτώνουν εκατομμuρια υγιείς γάτες, σκuλους, και άλλους μη ανθρώπους: αποκαλοuμε αυτή τη δολοφονία
«ευθανασία». H επίσημα αποδεκτή δολοφονία μη ανθρώπων που ζουν ελεuθερα τοποθετείται ως «συντήρηση»

|conservation|. Lχεδιάζοντας μια συγκεκριμένη περίοδο για θανάτωση, ή ορίζοντας πόσα ζώα ένας κυνηγός ή ένας ¡αράς
μπορεί να σκοτώσει νόμιμα, αποτελεί «προστασία».
Λανθασμένοι ισχυρισμοί αναγκαιότητας συντηροuν τις σπισιστικές συνήθειες που προκαλοuν τόσο πόνο. Εκεί
που ο µιγκανισμός (η αληθινή χορτοφαγία) προωθεί την ανθρώπινη υγεία και μακροζωία, η κατανάλωση φαγητοu που
προέρχεται από ζώα σχετίζεται με απειλητικές για τη ζωή μας καταστάσεις όπως καρδιακές παθήσεις, καρκίνο, και σκλή-
ρυνση των αρτηριών. Aλλά και πάλι, το ¡έμα εçακολουθεί να υφίσταται λέγοντας πως οι άνθρωποι πρέπει να τρώνε
προïόντα από τα σώματα των μη ανθρώπων. Λες και κατέχουμε τη φυσιολογία ενός λιονταριοu ή ενός καρχαρία, απερί-
σκεπτα κλισέ μας τοποθετοuν «στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας». H ενημέρωση των ανθρώπων για την πρόλη¡η
ασθενειών, η αuçηση της πρόσµασής τους στην ιατρική φροντίδα, και η διεçαγωγή καλοήθους έρευνας µασισμένης πάνω
σε ανθρώπους παραμένουν οι πιο αποτελεσματικοί σε σχέση με το κόστος τρόποι µελτίωσης της δημόσιας υγείας, αλλά
οι υποστηρικτές της αποκαλοuν τη ζωοτομία ένα «αναγκαίο κακό». Oι απολογητές της σκλαµιάς των μαuρων στην Aμε-
ρική χρησιμοποιοuσαν την ίδια φράση.
H φιλοφρονητική αυτο-περιγραφή απαλλάσσει τους ανθρώπους από τις κακές πράçεις. H υποδοuλωση και η
σφαγή από τη µιομηχανία τροφίμων προκαλοuν µάσανα και θάνατο κολοσσιαίου μεγέθους. Mια από τις κuριες αιτίες της
παγκόσμιας απο¡ίλωσης δασών και η πρωταρχική πηγή της μόλυνσης των υδάτων στις HHA, η «κτηνοτροφία» επιφέρει
επίσης και περιµαλλοντική καταστροφή. H καλλιέργεια φυτών για το φαγητό των ανθρώπων απαιτεί πολu λιγότερη γη
και ενέργεια. Hαρ' όλ' αυτά, οι καταναλωτές σάρκας, αυγών, και μη ανθρώπινου γάλακτος συμπεριλαμµάνουν τους εαυ-
τοuς τους ανάμεσα στους «φιλόζωους» και τους «περιµαλλοντιστές». Oι υποδουλωτές µοοειδών, οι ζωοτόμοι, και άλλοι
που άμεσα κακομεταχειρίζονται μη ανθρώπινα ζώα μεταμφιέζονται σε «υπέρμαχους της ευημερίας των ζώων» |animal
welIarists|.
Lτον πλασματικό κόσμο του σπισισμοu, οι μη άνθρωποι συμμετέχουν με τη θέλησή τους στην ίδια τους την θυ-
ματοποίηση. «Aίνουν» τις ζωές τους για τη ζωοτομία, για το κυνήγι, και για τη µιομηχανία τροφίμων. Lτους κόκορες
«αρέσει» να παλεuουν μέχρι θανάτου, ισχυρίζονται οι «χειριστές» τους. Tότε, γιατί οι θανάσιμες διαμάχες μεταçu κο-
κόρων είναι σπάνιες στη φuση; Iιατί οι χειριστές |cockIighters| κάνουν τους κόκορες επιθετικοuς, δίνοντάς τους διεγερτι-
κά, σπρώχνουν κατ' επανάλη¡η τους «αντιπάλους» τον ένα προς τον άλλο, και αναγκάζουν τους κόκορες να συνεχίζουν
να παλεuουν όταν προσπαθοuν αυτοί να το σκάσουν; Oι κόκορες δεν υποφέρουν με χαρά από κομμένους μuες, σπασμένα
κόκαλα, τρυπημένα πνευμόνια, και µγαλμένα μάτια. Oι κόκορες δε θέλουν να πεθάνουν.
Tο να κατηγορείς το θuμα παρέχει έναν άλλο τρόπο για να αποφuγεις την ενοχή. Oι αρουραίοι µρίσκουν τροφή
στο πεταμένο μας φαγητό και µρίσκουν καταφuγιο στα συντρίμμια μας. Oταν τα συσσωρευμένα μας σκουπίδια προσελ-
κuουν έναν αρκετά αçιοπρόσεκτο αριθμό, καταδικάζονται επειδή «μολuνουν» την περιοχή. Hαρόλο που η υγιεινή παρα-
μένει ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για τη μείωση της αναπαραγωγής των αρουραίων, η «καταπολέμηση των παρασί -
των» |pest control| καταφεuγει στη µαναυσότητα. Tα δηλητήρια κάνουν τους αρουραίους να πεθαίνουν, μέσα σε ένα
διάστημα ημερών, από εσωτερική αιμορραγία. Oι παγίδες τους σπάνε την πλάτη. Oι παγίδες με κόλλα τους πιάνουν μέσω
των άκρων τους: çεφεuγουν είτε ακρωτηριασμένοι, είτε πνίγονται, είτε λιμοκτονοuν. H αιτιολόγηση για αυτή τη μεταχεί -
ριση; Oι αρουραίοι είναι «ζωuφια».
O τρόπος που μιλάμε για τα άλλα ζώα είναι αδιαχώριστος από τον τρόπο με τον οποίο τα μεταχειριζόμαστε. Hα-
ρόλο που τα μη ανθρώπινα άτομα δεν αντιλαμµάνονται την υποτίμηση και την απειλή με σπισιστικές λέçεις, αυτές οι
λέçεις νομιμοποιοuν την κακομεταχείριση. Mε την υποτίμηση της μη ανθρώπινης συναίσθησης, ατομικότητας, και αçίας,
η σπισιστική γλώσσα επιδοκιμάζει την µαναυσότητα και τη δολοφονία.
Oι άντρες με πατριαρχικές τάσεις προσπάθησαν να κατασιγάσουν τις γυναίκες. Oι ρατσιστές λευκοί προσπάθη-
σαν να κατασιγάσουν τους μαuρους. Aλλά οι άνθρωποι )'τ4ς !α μιλήσουν. Oι σπισιστές έχουν ευκολότερο έργο. Tα θu-
ματά τους δε μποροuν, μέσω των δικών τους φωνών, να αλλάçουν την καταπιεστική γλώσσα. Oι άνθρωποι έχουν ένα λε-
κτικό μονοπώλιο. Kαι η γλώσσα μας εγγράφει τις προκαταλή¡εις. O σπισισμός εισχωρεί στην ανθρώπινη επικοινωνία,
από την επιστημονική ορολογία μέχρι τη γλώσσα του δρόμου. Ενώ οι φυλετικές δυσφημίσεις δικαιολογημένα προκαλοuν
μομφές, οι άνθρωποι χρησιμοποιοuν κανονικά, και αποτυγχάνουν να παρατηρήσουν, τη σπισιστική γλώσσα. Lε αντίθεση
με τη σεçιστική γλώσσα -την οποία πολλοί εκδότες µιµλίων, επαγγελματικοί οργανισμοί, και κυµερνητικές υπηρεσίες
τώρα αποκηρuσσουν- η σπισιστική γλώσσα παραμένει κοινωνικά αποδεκτή ακόμα και από ανθρώπους που θεωροuν τους
εαυτοuς τους πολιτικά προοδευτικοuς. Xωρίς να μποροuν να δια¡εuσουν τα ¡έματα του σπισισμοu, τα άλλα ζώα υπο-
φέρουν από την ανθρώπινη κακομεταχείριση της γλωσσικής δuναμης. Aναφορικά με την δυσμενή κατάσταση των μη αν-
θρώπινων όντων, οι φεμινιστικές λέçεις της Adrienne Rich εκφράζουν ένα τρομακτικό απόλυτο: «Aυτή είναι η γλώσσα
του καταπιεστή».
Επειδή τα ¡έματα που συντηροuν το σπισισμό αποευαισθητοποιοuν τους ανθρώπους σχετικά με τη µία και την
αδικία, αυτά τα ¡έματα µλάπτουν και ανθρώπινα καθώς και μη ανθρώπινα ζώα. H γλώσσα που ενθαρρuνει μια σκληρή,
εκμεταλλευτική οπτική για τα μη ανθρώπινα ζώα μας θέτει σε κίνδυνο όλους. O φανατισμός οποιουδήποτε είδους κατα-
στρέφει τον χαρακτήρα της κοινωνίας και χειροτερεuει την κρίση της. Tα επίθετα μη ανθρώπινων ζώων όπως 24I6ι3 και
6#.ι καλλιεργοuν την περιφρόνηση προς τους μη ανθρώπους 5αι τους ανθρώπους. Oταν αποδίδονται σε μέλη πολιτικά
ευάλωτων ανθρώπινων ομάδων, όπως οι θρησκευτικές και εθνικές μειονότητες, τα επίθετα «ζώων» υποκινοuν την αν-
θρώπινη καταπίεση και γενοκτονία.

Oλα τα αισθανόμενα όντα αçίζουν ίση ηθική θεώρηση. M Oσ)τητα τ4' Pώ4' DAnimal EqualityG είναι ένα συ-
νώνυμο της δικαιοσuνης. Επειδή η ισότητα των ζώων απειλεί μακρόχρονες συνήθειες και πεποιθήσεις, οι προσπάθειες
για την εçάλει¡η της σπισιστικής γλώσσας θα γελοιοποιηθοuν και θα επικριθοuν. Hέρα από την αναπόφευκτη αντίσταση
στις αλλαγές, το να επιτuχουμε μια μη σπισιστική γλώσσα θα είναι δuσκολο. Oι αρχικές προσπάθειες θα περιλαμµάνουν
πολλές επανεçετάσεις και αναδιατυπώσεις. Aλλά η χειραφέτηση των μη ανθρώπων απαιτεί επειγόντως μια νέα γλώσσα.
Επιτέλους, πρέπει να μιλάμε αληθινά για τους μη ανθρώπους συγγενείς μας. Tα ¡έματα τους έχουν αρνηθεί την ελευθε-
ρία και τη ζωή. Oι ειλικρινείς λέçεις θα τους εçασφαλίσουν την ελευθερία και το σεµασμό που δικαιωματικά τους ανήκει.

ΙΙ
ΓΛΩΣΣΑ, ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΣΠΙΣΙΣΜΟΣ
K3' Q("#λι3 τ3 RSTS ε#Hα τη' εHα"#στηση 'α 1ιλ&σ4 σε 1#α /τ(η 31/.α 6ιλ3σ36ι5&ς σ2&τησης (3 σ'α'τι<ται
στ3 U3Cλ#'3V M 31/.α 13 ε#Hε 2ητ&σει 'α ε(ι5ε'τ"4!ώ σε 5/(3ια 53ι'4'ι3λ3γι5& .3λει/ σHετι5/ 1ε τ3 !<1α της ισHI3ς
στη' 53ι'4'#αV W!ελα$ ε' 1<"ει τ3λ/Hιστ3'$ 'α σ1(ε"ιλ/C4 τη' 3(τι5& τ4' X5"ιτι5ώ' γλ4σσι5ώ' σ(3.ώ'Y τ3
>orman ZairFloug8$ ει.ι5/ )(4ς ατ<ς .ια6α#'3'ται στ3 Language and Power %T[\[+V ]α!ώς (3λλ<ς 53ι'4'ι3λ3γι5<ς
α'αλIσεις της ισHI3ς Nε5ι'3I' 1ε τ3' ^<1(ε" %T[_\+$ εγώ α(36/σισα 'α τ3(3!ετ&σ4 τη .3λει/ τ3 ZairFloug8 στ3 ε"I-
τε"3 53ι'4'ι3λ3γι5) (λα#σι3 (3 (α"ε#Hα' 3ι ;eter 5αι `rigitte `erger %T[_a+V Qτ& η XCι3γ"α6ι5& ("3σ<γγισηY της 53ι-
'4'ι3λ3γ#ας 1ας 1ετα6<"ει 1<σα α() 1ια ιστ3"#α 24&ς ε')ς α'!"ώ(3 -α() τη γ<''ηση <4ς τ3 !/'ατ3- 5αι 5/'ει 53ι'4-
'ι3λ3γι5<ς (α"ατη"&σεις σHε.)' για 5/!ε στ/.ι3b για τη .ι.ασ5αλ#α της 53ι'4'ι3λ3γ#ας$ τ3 C"&5α ι.ια#τε"α H"&σι13 για
τ/Nεις Xώ"ι14'Y 1α!ητώ'V ]ατ/ τη .ι/"5εια της (α"3σ#ασης$ σ'ει.ητ3(3#ησα )τι η ε(ι5<'τ"4σ& 13 στη' ισHI 5αι τη
γλώσσα α63"/ 5αι τ3 5#'η1α (ε"/σ(ισης τ4' 2ώ4'$ α() τη' /(3cη της %λα'!ασ1<'ης+ 5ατα')ησης τ4' σH<σε4' ισHI3ς
(3 α'τα'α5λώ'ται στη γλώσσα 5αι της 1η σστη1ατι5&ς (")5λησης τ3 5"#α"H3 γλ4σσι53I 13'τ<λ3 τ3 3(3#3 ε#'αι Cα-
!ι/ σ(ισιστι5) ε5 6Iσε4ςV
Yπάρχει μια πλοuσια κοινωνιολογική ανάλυση του ρόλου των κοινωνικών κινημάτων στην αστική κοινωνία, συ-
μπεριλαμµανομένου ενός μακριοu προγράμματος πάνω στο ζήτημα που çεκίνησε και διεçήχθη από το Ερευνητικό Iνστι -
τοuτο Kοινωνικής Aνάπτυçης των Hνωμένων Εθνών.
1
Mε γενικοuς όρους τα κοινωνικά κινήματα γίνονται αντιληπτά ως
παραδείγματα δημοφιλοuς πολιτικής δράσης. Mποροuν να θεωρηθοuν ως μια κuρια απειλή για τις επικρατοuσες σχέσεις
ισχuος, ή να ειδωθοuν ως υποκείμενο εçημέρωσης -«çεπουλήματος» ίσως- ανάμεσα σε ιδεολογίες κοινωνικών συμµολαί-
ων. Aημοφιλής πολιτική δράση μπορεί να προκu¡ει για ποικίλους λόγους, που μποροuν να κυμαίνονται μέσα σε ένα εu-
ρος ζητημάτων όπως ο περιορισμός των δημοκρατικών συστημάτων, τα προµλήματα που ανακuπτουν μέσα σε εκδημο-
κρατιζόμενες κοινωνίες, η αίσθηση παραπόνων, ο θυμός εναντίον της αδικίας και η αντικινηματική δραστηριότητα
(Bagguley 1••5, Barnes et al. 1•••, Boggs 1••5, ‚yerman and Jamison 1••1, Friedman and McAdam 1••2, Goldberg
1••1, Groves 1••5, Kleidman 1••4, ƒIIe 1••0, Tucker 1••1). Yπό μια πιο αλά „ουκώ αίσθηση -στην οποία η ισχuς μπο-
ρεί να θεωρηθεί ότι διαχέεται στην υποδομή της κοινωνίας- τα κοινωνικά κινήματα μπορεί να αντιπροσωπεuουν μια προ-
σπάθεια για να να εκφράσουν τις αçίες ορισμένων κοινωνικών ομάδων σε συγκεκριμένες στιγμές (Morris 1•€4,
ƒberschall 1••3, …ald and McCarthy 1•••). Oς ένα γενικό θέμα, η ανάλυση των κοινωνικών κινημάτων παραδέχεται
μέχρι κάποιο σημείο πως η ισχuς ή η κοινωνική επιρροή είναι ενσωματωμένη στη γλώσσα και στη χρήση της γλώσσας,
και µλέπει τα κοινωνικά κινήματα να έχουν ρόλο στην αμφισµήτηση -ή στην προάσπιση- των γλωσσικών παραδόσεων
που τείνουν να είναι σημαντικά συστατικά κομμάτια των ανησυχιών της κινητοποίησης των κοινωνικών κινημάτων.
Tο αντιλήφθηκα καθώς προετοίμαζα την παρουσίασή μου, πως το κίνημα υπεράσπισης των ζώων δεν είναι ιδιαί -
τερα καλό στο να προκαλεί τις κυρίαρχες γλωσσικές μορφές των σχέσεων ανθρώπων-μη ανθρώπων, παρόλο που η επιρ-
ροή του πως μιλάμε για τις σχέσεις των ανθρώπων με τα υπόλοιπα ζώα είναι çεκάθαρη. Oι συμπεριφορές σχετικά με τα
ανθρώπινα και μη ανθρώπινα ζώα είναι ενσωματωμένες στις διαδικασίες κοινωνικοποίησης και μεταδίδονται γενεαλογι-
κά διαμέσου της υποδομής της κοινωνίας. O φιλόσοφος Stephen Clark (1••1) ισχυρίζεται ότι τα ανθρώπινα όντα αντι -
στεκόμαστε στην υπόθεση ότι είμαστε ζώα, και το εκλαμµάνουμε αρνητικά όταν ακοuμε πως κάποιος μεταχειρίστηκε
κάποιον άλλο άνθρωπο «σαν ζώο».
2
H Marjorie Spiegel (1•€€) αναφέρεται στο πόσο προσµεµλημένοι νιώθουμε πολλοί
από εμάς αν συγκριθοuμε με μη ανθρώπινα ζώα, ενώ η Barbara Noske (1•€•) περιγράφει μια «αιχμηρή ασυνέχεια ανάμε-
σα σε ανθρώπους και ζώα» στο Aυτικό πολιτισμό και λόγο. O μπιχεµιοριστής Jonathan Balcombe (2010) ισχυρίζεται ότι
τέτοιες ιδέες είναι μέρος της πολuχρονης «ιμπεριαλιστικής οπτικής» μας για τα άλλα ζώα. Aκόμα και το «μπουλντόγκ του
Aαρµίνου», ο T. H. Hu†ley (1€63), υποστήριçε τη θέση του «τεράστιου χάσματος» που διαχωρίζει την «ανθρωπότητα»
|manhood| από τα «κτήνη» |brutes|, παρόλο που είχε πει πως «ο άνθρωπος είναι, στην ουσία και στη δομή του, ένα από
τα κτήνη».
3
H μεταμοντέρνα και μεταδομιστική σκέ¡η λέγεται πως τοποθετείται στην πρόκληση αντιτιθέμενων και δυïστι-
κών κατασκευών: αντί να α"'η!3I' τη διαφορετικότητα,
4
η ιδέα είναι να την εN1'&σ3'. Kαι καθώς η πρόσφατη ακαδη-
μαïκή υπεράσπιση των μη ανθρώπινων ζώων εμπεριέχει μια κριτική στους Kαρτεσιανοuς ή στους επηρεασμένους από
τον Kαρτέσιο δυïσμοuς (Baker 1••3), ειδικά εκείνους της σκέ¡ης <'α'τι του σώματος, του ανθρώπου <'α'τι του ζώου
και της λογικής <'α'τι του συναισθήματος, η Marti Kheel (όπως παρατίθεται στο Hall 2001) είναι ανάμεσα στις οικοφε-
μινίστριες συγγραφείς που επισημαίνουν τη σ'εHι2)1ε'η δυïστική φuση της κοινωνίας. Iια να είμαστε µέµαιοι, η γλώσ-
σα είναι σίγουρα κεντρική στο κοινωνικό κατασκεuασμα και στη διατήρηση τέτοιων δυïσμών, ίσως ειδικά αυτόν που με
απασχολεί κυρίως σε αυτό το άρθρο, τα ανθρώπινα όντα (µλ. παρακάτω) ε'/'τια στα ζώα.
Tο κίνημα υπεράσπισης των ζώων όχι μόνο έχει υπάρçει εçαιρετικά φτωχό σε όρους ενσωμάτωσης οποιασδήποτε
10
ουσιαστικής πρόκλησης των κυρίαρχων γλωσσικών μορφών των ανθρώπινων-μη ανθρώπινων σχέσεων, αλλά ακόμα χει -
ρότερα, η συντριπτική πλειο¡ηφία των μελών της κοινότητας για την υπεράσπιση των ζώων φαίνεται να χρησιμοποιεί
αφελώς γλωσσικά κατασκευάσματα που είναι σπισιστικά - όχι ο καλuτερος τρόπος για να ρίçεις υπό το φως της κριτικής
αυτόν τον ισχυρό κοινωνικό θεσμό.
Η Γ.22α 34 Κ&)$3$)*/4 5!2'/4 *α) 2! Σ672!)4 Ι268&4
Oι κοινωνιολόγοι Peter και Brigitte Berger (1••6) ισχυρίζονται πως η γλώσσα είναι ο πρώτος θεσμός που αντιμε-
τωπίζουν τα ανθρώπινα άτομα, ενώ αναγνωρίζουν πως οι περισσότεροι άνθρωποι θα πρότειναν ότι «η οικογένεια» είναι ο
πρώτος. Yπό μία αίσθηση, και οι δuο ιδέες είναι ακριµείς και, σίγουρα, η εμπειρία της οικογενειακής ζωής αποτελεί ένα
σημαντικό μέρος των περισσότερων µιογραφιών και την τοποθεσία όπου οι περισσότεροι από εμάς μαθαίνουμε αρχικά
τις γλώσσες και το νόημα των λέçεων. H οικογένεια είναι το σuνηθες μέρος της θεμελιακά πρωταρχικής κοινωνικοποίη-
σης (Brim, Jr. and Wheeler 1•66). Oστόσο, τα πολu νεαρά παιδιά µιώνουν τις οικογένειές τους έχοντας άγνοια ότι )'τ4ς
Cιώ'3' μια οικογένεια. Oυμάμαι το πρώτο πάρτι γενεθλίων μιας εγγονής που φαινόταν να μην έχει απολuτως καμία ιδέα
ότι όλοι αυτοί οι παράçενοι άνθρωποι που çαφνικά έκαναν τέτοια φασαρία γι' αυτήν ήταν μέλη της «οικογένειάς της».
Kάποιους τους ήçερε ήδη καλά, κάποιοι άλλοι ήταν σπάνιοι επισκέπτες και ακόμα περισσότεροι ήταν μαζί της εκεί για
πρώτη φορά.
Ενώ τα παιδιά µιώνουν την αλληλεπίδραση με τα άτομα γuρω τους -γονείς, αδερφοuς και αδερφές, άλλους συγ-
γενείς όπως παπποuδες, και οικογενειακοuς φίλους και γείτονες- το κάνουν χωρίς να έχουν κάποια πρότερη αντίλη¡η πως
πολλοί από αυτοuς τους ανθρώπους αποτελοuν τις οικογένειές τους. Aυτή η συνειδητοποίηση έρχεται αργότερα όταν τα
οικογενειακά μέλη γίνονται γνωστά ως μέλη της οικογένειας, τυπικά όταν οι άνθρωποι έχουν τον τίτλο του μέλους της οι-
κογένειας και όταν τα παιδιά καταλαµαίνουν τι σημαίνουν τέτοιοι τίτλοι. Oστόσο,
H γλώσσα ... προσκροuει στο παιδί πολu νωρίς στις μακρο-κοινωνικές πτυχές του. Aπό ένα
πολu πρώιμο στάδιο και μετά, η γλώσσα α'α6<"εται σε ευρuτερες πραγματικότητες που µρίσκο-
νται πέρα από το μικρόκοσμο της άμεσης εμπειρίας του παιδιοu. Είναι διαμέσου της γλώσσας
που το παιδί αρχικά αντιλαμµάνεται τον ευρu κόσμο «εκεί έçω», έναν κόσμο που διαμεσολαµεί-
ται από τους ενήλικες που το περιτριγυρίζουν αλλά ο οποίος τους υπερµαίνει κατά πολu.
(Berger ‡ Berger 1••6: €1)
H εικόνα που μας παρουσιάζεται τότε είναι η εικόνα της γλώσσας που µοηθά στη δημιουργία της αίσθησης και
στην αντίλη¡η των μικρόκοσμων και μακρόκοσμών μας. Lτο μικρόκοσμό του, η εμπειρία ενός παιδιοu είναι δομημένη
από τη γλώσσα. Επιπλέον, οι Berger και Berger προτείνουν πως «η γλώσσα αντικειμενοποιεί την πραγματικότητα», εννο-
ώντας πως όλες οι εμπειρίες τους σχηματίζονται και σταθεροποιοuνται σε «διακριτά αναγνωρίσιμα αντικείμενα»
(1••6:€2). Tα παιδιά μαθαίνουν ραγδαία να αντιλαμµάνονται τι τα περιµάλει μαθαίνοντας τους τίτλους που προσδίδονται
στα αντικείμενα που µιώνουν στις ζωές τους. Aυτό σίγουρα ισχuει, υποστηρίζουν οι Berger, για υλικά αντικείμενα όπως
δέντρα, τραπέζια, τηλέφωνα, κ.ο.κ. Oστόσο, η εμπειρία είναι κάτι παραπάνω από ονοματοδοσία ... περιλαμµάνει την κα-
τανόηση του πως τα πράγματα αλληλεπιδροuν. 1να τραπέζι μπορεί να τοποθετηθεί κάτω από ένα δέντρο στο οποίο θέλει
να σκαρφαλώσει κάποιος, και το τηλέφωνο είναι πολu χρήσιμο για να καλέσεις ιατρική µοήθεια αν κάποιος πέσει κάτω.
Hαίρνουμε μια γεuση της εμπειρίας της ανάπτυçης της γλώσσας -και των κατανοήσεων και της διεuρυνσης της αντίλη-
¡ης- από το κέντρο και προς τα έçω. Hράγματι, αρκετά ποιητικά, οι Berger και Berger προτείνουν πως η «μαμά» γίνεται
αντιληπτή ως μια θεά της οποίας ο θρόνος µρίσκεται στο κέντρο του επεκτεινόμενου σuμπαντος, και μέσω της γλώσσας,
μπορεί να φτάσουμε να μάθουμε, ή τουλάχιστον να μας πουν, πως «η μαμά çέρει καλuτερα». Oντας σημαντικό, ση-
μειώνουν ότι μόνο μέσω της γλώσσας θα μποροuσαν τέτοιες ιδέες να καταστοuν αλη!36α'ε#ς (1••6: €2). Aκόμα πιο ση-
μαντικά, τα παιδιά χρησιμοποιοuν τη γλώσσα για να καταλάµουν πλήρως τι συμµαίνει γuρω τους ως μέρος της καίριας
κοινωνικής εμπειρίας του να «πάρουν το ρόλο του άλλου». Oπως και με αρκετές πτυχές της κοινωνικής μάθησης, η επα-
νάλη¡η είναι σημαντική επίσης - µοηθά στη δημιουργία επαναλαμµανόμενων μεθόδων, κάτι στο οποίο µρίσκουν μεγάλο
ενδιαφέρον οι κοινωνιολόγοι. Oι Berger και Berger (1••6:€3) ισχυρίζονται πως
Είναι η γλώσσα που εçειδικεuει, με έναν επαναλαμµανόμενο τρόπο, ακριµώς το τι είναι αυτό
που κάνει ο άλλος -«Nάτος πάλι με το uφος του τιμωροu-πατέρα», «νάτη πάλι με το έρχεται -
παρέα uφος της», και οuτω καθεçής. Hράγματι, μόνο μέσω τέτοιων γλωσσικών στερεωμάτων
(δηλαδή, το να δίνεις σε μια δράση του άλλου ένα καθορισμένο νόημα, το οποίο μπορεί να
προσδοθεί σε κάθε περίπτωση τέτοιας δράσης) μπορεί το παιδί να μάθει να παίρνει το ρόλο του
άλλου. Mε άλλα λόγια, η γλώσσα είναι η γέφυρα ανάμεσα στο «Qτ)ς έρχεται πάλι» |ˆHere 8e
goes again‰| και το «Hρόσεχε, έρχομαι εγώ.» |ˆWatch out, here d come.‰|
Oπως τα παιδιά αντιλαμµάνονται τους κοινωνικοuς ρόλους, έτσι και οι κοινωνικοί ρόλοι δομοuν τον κόσμο τους.
11
O 1ι5")-κοσμος των ρόλων εκτείνεται σε μια ευρuτερη 1α5"3-σuνθεση, ακριµώς όπως και ο μακρό-κοσμος μπορεί να ει-
σέλθει στην άμεση μικρο-κατάσταση. Oι κοινωνικοί ρόλοι αντιπροσωπεuουν κοινωνικοuς θεσμοuς. 1τσι ο τιμωρός-πα-
τέρας (που πράττει το σχήμα του «τιμωροu-πατέρα» (1••6:€3)) θα χρησιμοποιήσει γλώσσα (κάποιες φορές κακή γλώσ-
σα) και, ενώ κάποια γλώσσα μπορεί απλά να εκφράζει τον θυμό του, κάποια άλλη γλώσσα της πατρικής φιγοuρας θα επι-
καλεστεί ευρείες κοινωνικές αçίες. Aυτό γίνεται για να διαμεσολαµήσει και να δικαιολογήσει την τιμωρία. Ενώ η προ-
σµλητική πράçη μπορεί να περιγραφεί, το γεγονός ότι η τιμωρία είναι άçια επίσης αρθρώνεται. O 1α5")-κοσμος εμπλέκε-
ται επειδή η τιμωρία αντιπροσωπεuει περισσότερα από μια απλή αντίδραση ενός ατόμου. H τιμωρία τοποθετείται σε κοι -
νωνικό πλαίσιο, ως μέρος ενός μεγαλuτερο κόσμου με κοινωνικοuς τρόπους και ηθικές, και ευρεία ιδεολογικά κοινωνικά
κατασκευάσματα όπως «ο Oεός» μπορεί επίσης να παίçουν ρόλο στην τιμωρία, επικαλοuμενα συχνά ως μια εçουσία επί
της καλής πράçης και ως η ηθική διαφορά μεταçu καλοu και κακοu.
Aυτό που οι Berger και Berger περιγράφουν ως ένα «μικρό δράμα στο μικρόκοσμο» είναι αναπόφευκτα σχετικό
με την κοινωνική κατασκευή καθώς ο πατέρας αντιπροσωπεuει το γενικευμένο σuστημα αçιών και καλής συμπεριφοράς
μέσα στο οποίο
H γλώσσα έτσι έρχεται αντιμέτωπη με το παιδί ως μια πραγματικότητα που τα περιλαμµάνει
όλα. Lχεδόν οτιδήποτε άλλο µιώνει ως αληθινό είναι δομημένο έχοντας ως µάση αυτή την υπο-
κείμενη πραγματικότητα -φιλτράρεται από αυτή, οργανώνεται από αυτή, επεκτείνεται από αυτή
ή, αντίθετα, χάνεται μέσα απ' αυτή στη λήθη για εκείνο καθώς αυτό το οποίο δεν μπορεί να ει -
πωθεί έχει πολu ασθενή παραμονή στη μνήμη. (1••6: €34)
Aν η συγκεκριμένη οπτική αποκαλuπτει τον σημαντικό ρόλο της γλώσσας στην κοινωνία ως ένα γενικό ζήτημα, ο
Norman Fairclough και άλλοι που εργάζονται πάνω στις «κριτικές γλωσσικές σπουδές» αποδεικνuουν τις συνδέσεις με-
ταçu γλώσσας 5αι ισHI3ς. Mελετώντας «τη θέση της γλώσσας στην κοινωνία», ο Fairclough υποστηρίζει πως «η γλώσσα
εμπλέκεται κεντρικά με την ισχu, και παλεuει για ισχu, και έτσι εμπλέκεται σ' αυτή διαμέσου ιδεολογικών ιδιοτήτων»
(1•€•:1•). Λέει ότι η γλώσσα απαιτεί την εçέτασή της ως μια κοινωνική πρακτική που καθορίζεται από τις κοινωνικές
κατασκευές, και η ομιλία καθορίζεται από σuνολα συμµάσεων που σχετίζονται με τους κοινωνικοuς θεσμοuς, διαμορ-
φώνονται από σχέσεις ισχuος και µρίσκονται και στους θεσμοuς και στην κοινωνία ως όλον. Oς εκ τοuτου, το κοινωνικό
οικοδόμημα και η κοινωνική πρακτική υπάρχουν σε μια διαλεκτική σχέση. H ομιλία επηρεάζει τις κοινωνικές δομές και
οι κοινωνικές δομές επηρεάζουν την ομιλία, και γι' αυτό, η ομιλία μπορεί να συνεισφέρει στην κοινωνική συνέχεια και
στην κοινωνική αλλαγή. O Fairclough (1•€•:1€) παρέχει μια λεπτομερή ανάλυση ενός αποσπάσματος
5
όπου ένας αστυ-
νομικός ανακρίνει μια μάρτυρα για ένα γεγονός που ορίστηκε πως αποτελεί έγκλημα. Aίνει έμφαση στις σχέσεις ισχuος
που αντανακλώνται σε αυτοuς τους κοινωνικοuς ρόλους (αστυνομικοu και μάρτυρα), μελετά τη γλώσσα που χρησιμο-
ποιείται, και καταλήγει στο συμπέρασμα πως οι κοινωνικές συνθήκες καθορίζουν τις ιδιότητες της ομιλίας. ƒ Fairclough
λέει ότι «ευχόμαστε να μάθουμε μέχρι ποιο µαθμό οι θέσεις που καθορίζονται για τα μέλη του 'κοινοu¨ σuμφωνα με την
ομιλία της αστυνόμευσης καταλαμµάνονται παθητικά από αυτά» (1•€•:1•). Lημειώνει ότι η μάρτυρας στο απόσπασμα
φαίνεται αρκετά συγκαταµατική -δηλαδή ότι η θέση του μάρτυρα καταλαμµάνεται συγκαταµατικά- και, δεδομένης αυτής
της συγκατάµασης, η γλώσσα που χρησιμοποιείται εçυπηρετεί τη συντήρηση αυτοu του τuπου της σχέσης ισχuος. Aν η
γλωσσική σuμµαση µρισκόταν υπό αμφισµήτηση -από την άλλη πλευρά- αυτό θα μποροuσε να θεωρηθεί ως μια προ-
σπάθεια για να αλλάçουν οι κοινωνικές σχέσεις.
Γ.22α *α) Υ9!":29)21 τ3$ ;3$
Oπότε, πως λειτουργεί το σuμπλεγμα θεσμοποίησης-κοινωνικοποίησης-γλώσσας-ισχuος στις μη ανθρωπινες-αν-
θρώπινες σχέσεις και στην υπεράσπιση των ζώων; Lε ένα εδάφιο με τίτλο «Speciesism and the power oI language », ο
εγκληματολόγος Piers Beirne (200•) επισημαίνει πως η διάκριση μεταçu του ανθρώπου και των άλλων ζώων κουµαλά
πολιτισμικό φορτίο, όχι μικρότερο από αυτό που καθρεφτίστηκε στην αντίλη¡η που αναφέρθηκε νωρίτερα: ότι πολλοί
άνθρωποι τείνουν να μη µλέπουν τους εαυτοuς τους καθόλου ως ζώα. O Beirne προτείνει πως
Šιζικά, η διάκριση θεωρεί πως τα μη ανθρώπινα ζώα είναι απαραίτητα το Aλλο, ανάμεσα στα
ανεπιθuμητα γνωρίσματα του οποίου µρίσκεται η ρυπαρότητα, ο παραλογισμός, η αναçιοπι -
στία, η λαγνεία, η απληστία και το ενδεχόμενο çαφνικής µιαιοπραγίας. (200•:62)
„αίνεται πως κατασκευάζουμε ένα κόσμο μέσα στον οποίο κάποιες ζωές θεωροuνται αçιόλογες ενώ άλλες αçί-
ζουν λιγότερο, φέρουν μικρή εγγενή αçία, ή και καθόλου. O Beirne σημειώνει πως αναφερόμαστε στους εαυτοuς μας ως
«ανθρώπινα όντα» χωρίς δισταγμό, αλλά θα µρίσκαμε το χαρακτηρισμό «ζωικά όντα» παράçενο. Ενώ τα ανθρώπινα άτο-
μα γίνονται αντιληπτά ως έμφυλα όντα μεγάλης πολυπλοκότητας, τα μη ανθρώπινα ζώα, με την εçαίρεση των κατοικί-
διων, «θεωροuνται ως αδιαφοροποίητα αντικείμενα, καθένα από τα οποία αναγνωρίζεται φυσικά όχι ως 'αυτή¨ ή 'αυτός¨
αλλά ως 'αυτό¨ (αυτό eτ3 3(3#3f...)» (200•:63). Aναγνωρίζοντας ένα σuνδεσμο μεταçu σπισισμοu και σεçισμοu, ο
12
Beirne ισχυρίζεται ότι και τα ανθρώπινα θηλυκά και τα μη ανθρώπινα ζώα γίνονται αντιληπτά ως «αντικείμενα προς
έλεγχο, χειρισμό και εκμετάλλευση». Επιπρόσθετα, σημειώνει πως όταν οι άντρες περιγράφουν τις γυναίκες ως
«αγελάδες», «σκuλες», «(ηλίθιες) κουνέλες», «πουλιά», «κότες», «αλεποuδες», «φρέσκο κρέας» και τα γενετικά τους
όργανα ως άλλα είδη, χρησιμοποιοuν εçευτελιστική γλώσσα για να κατατάçουν και τις γυναίκες και τα ζώα σε ένα
υποδεέστερο επίπεδο «χαμηλότερο του ανθρώπου» (200•:63). Tο γεγονός ότι τα μη ανθρώπινα ζώα θεωροuνται ως
αντικείμενα ιδιοκτησίας, λέει ο Beirne, σημαίνει ότι κάποιες μορφές της σπισιστικής γλώσσας είναι αρκετά πανοuργες.
Iια παράδειγμα, οι «ιχθυοκαλλιέργειες» ... δεν αναφέρονται σε κάποια αντικειμενική οντολογική πραγματικότητα αλλά
σε διάφορα είδη στα οποία οι άνθρωποι συμπεριφέρονται ως αντικείμενα εμπορευματοποίησης, και ως τέτοια,
παγιδεuονται ή αλλιώς «καλλιεργοuνται, σκοτώνονται και καταναλώνονται» (200•:63). ‹άχνοντας για άλλες μορφές
«ανήκουστης παράφρασης», ο Beirne παραθέτει τα ακόλουθα: «εργαστηριακά ζώα», «κατοικίδια», «ζώα του τσίρκου»
και «άλογα αγώνων». Aναφορικά με το τελευταίο, λέει ότι ο όρος περιγράφει λανθασμένα τα άλογα «που
H"ησι13(3ι3I'ται από ανθρώπους για να αγωνίζονται το ένα εναντίον του άλλου πάνω σε πίστες και διαδρομές. Lτην
πραγματικότητα, είναι άλογα που H"ησι13(3ι3I'ται ως άλογα αγώνων» (200•:63).
Aπό τη στιγμή που η γλώσσα μπορεί να υποστηρίçει ή να προκαλέσει τις συμµατικές σχέσεις ισχuος και από τη
στιγμή που ένα αναγνωρισμένο καθήκον των κοινωνικών κινημάτων μπορεί να περιλαμµάνει την πρόκληση του επικρα-
τοuντος γλωσσοu κατεστημένου, ο Beirne σημειώνει τις προσπάθειες που έγιναν για να çεπεραστεί μια κεντρική αντιπα-
ράθεση -«ανθρώπων» και «ζώων»- μέσα στο κίνημα υπεράσπισης των ζώων και στην ακαδημαïκή κοινότητα. Hροτείνει,
για παράδειγμα, πως ο όρος «μη ανθρώπινο ζώο» είναι δημοφιλής μέσα στο κίνημα υπεράσπισης, παρόλο που από την
εμπειρία μου µλέπω ότι είναι ακόμα το πιο σuνηθες για τους υπέρμαχους του κινήματος, είτε σε λίστες ηλεκτρονικοu τα-
χυδρομείου, σε φόρουμ ή σε γενικές ανταποκρίσεις προς τα MMΕ, να αναφέρονται στα μη ανθρώπινα ζώα απλά ως
«ζώα», χάνοντας έτσι την ευκαιρία να προκαλέσουν το κατεστημένο. O Beirne προτείνει έπειτα ότι το γλωσσικό κατα-
σκεuασμα «τα ζώα εκτός των ανθρώπων» είναι αρκετά δuσχρηστο -και μετέπειτα υπάρχει το μακροσκελές ακρωνuμιο
της εγκληματολόγου Geertrui CaŒau† (που αναπτuχθηκε στη διδακτορική της εργασία) «τα ζώα εκτός από τα ανθρώπινα
ζώα» (παράθεση του Beirne 200•:64). Hαρατηρώντας ότι αυτά τα κατασκευάσματα δεν çεφεuγουν πλήρως από τα δεσμά
του σπισισμοu σε πρώτη φάση, ο Beirne λέει ότι η δική του πρακτική είναι να σημειώνει αυτά τα γλωσσικά ζητήματα και
έπειτα να προσθέτει «από εδώ και στο εçής, 'ζώᨻ, ώστε να μπορεί να συνεχίσει. Aκοuγεται σαν μια λογική στρατηγική
για ένα μακρu άρθρο, ειδικά όταν απευθuνεται σε ένα πλειο¡ηφικά ακαδημαïκό κοινό, όπου το ζητοuμενο πιθανόν να χα-
νόταν αν χρησιμοποιοuταν, για παράδειγμα, σε ένα διαδικτυακό φόρουμ.
Tο άτομο που έχει αναλuσει πιο διεçοδικά την ισχu και τη γλώσσα αναφορικά με τις σχέσεις ανθρώπων-μη αν-
θρώπων είναι η Joan Dunayer, ειδικότερα στο πρώτο της µιµλίο που δημοσιεuτηκε το 2001, Animal Equalityg Language
and Liberation. H Dunayer ισχυρίζεται ότι η γλώσσα είναι µαθιά ενσωματωμένη στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιοu-
με τα μη ανθρώπινα ζώα και στον τρόπο με τον οποίο μιλάμε για το πως τα χρησιμοποιοuμε. Λέει, στην πραγματικότητα,
ότι λέμε ¡έματα για αυτά που κάνουμε: λέμε ¡έματα στους εαυτοuς μας και στους άλλους. Λέμε ¡έματα για το ίδιο μας
το είδος ενώ λέμε συστηματικά ¡έματα για τους άλλους (2001:1). H Dunayer σημειώνει αναλυτικά το ρόλο της γλώσσας
στις σκέ¡εις μας για τις σχέσεις ανθρώπων-μη ανθρώπων:
H παραπλανητική γλώσσα διαιωνίζει το σπισισμό, την αποτυχία να αποδώσουμε στα μη αν-
θρώπινα ζώα ίση εκτίμηση και σεµασμό. Oπως ο σεçισμός και ο ρατσισμός, ο σπισισμός είναι
μια μορφή αυτο-επεκτεινόμενης προκατάλη¡ης. O φανατισμός απαιτεί αυτο-εçαπάτηση. O σπι-
σισμός δε μπορεί να επιµιώσει χωρίς ¡έματα. (2001: 1)
Aίνεται έμφαση στο µάθος του ζητήματος στη δουλειά της Dunayer όταν σημειώνει πως «τα Bασικά Aγγλικά πα-
ρέχουν αυτά τα ¡έματα σε αφθονία». Επιπλέον, τα γλωσσικά ¡έματα που λέμε για τους εαυτοuς μας και τα άλλα ζώα
παίρνουν πολλές διαφορετικές μορφές και κυμαίνονται «από ευφημισμοuς έως λανθασμένους ορισμοuς. ‹ευδόμαστε με
τις ίδιες τις λεçικές μας επιλογές. ‹ευδόμαστε με τη σuνταçη μας. ‹ευδόμαστε ακόμα και με τον τονισμό μας» (2001:1).
Hρος το τέλος του κειμένου της η Dunayer περιλαμµάνει κάποιες οδηγίες «επιτρεπτών» |do| και «μη επιτρεπτών» |don't|
φράσεων, ακολουθοuμενες από ένα θησαυρό εναλλακτικών των σπισιστικών όρων. Oι οδηγίες περιλαμµάνουν συμµου-
λές του τι μποροuμε με ασφάλεια να χρησιμοποιήσουμε και τι να αποφuγουμε, με όρους παρουσίασης, δομής προτάσε-
ων, επιλογής λέçεων και τονισμοu, ενώ ο θησαυρός παρέχει μια περιεκτική λίστα με μη σπισιστικές εναλλακτικές όπως
την αντικατάσταση λέçεων σαν τις «μητέρα τετράποδου ζώου» |dam| και «πατέρας ζώου» |sire| με τις «μητέρα»
|mother| και «πατέρας» |Iather|· ή του «τρέφονται» |Ieed on| με το «τρώνε» |eat|, και την «κυοφορία» |gestation| με την
«εγκυμοσuνη» |pregnancy| (2001:1€€,1€•).
Oταν έκανα μια κριτική στο Animal Equality για ένα grass-roots περιοδικό υπεράσπισης των ζώων, το Ahine?:,
το 2001, υπογράμμισα κάποιες από τις πιο προκλητικές συστάσεις στο µιµλίο οι οποίες δήλωσα πως .ε' θα έπιαναν ή .ε'
θα υιοθετοuνταν ακόμα και μέσα στο κίνημα υπεράσπισης των ζώων. Iια παράδειγμα, η Dunayer προτείνει την αντικα-
τάσταση όρων όπως «φροντιστής», «συλλογή» και «ενυδρείο» με «αιχμαλωτίζων», «φυλακισμένοι» και «υδάτινη φυλα-
κή» αντίστοιχα. Lυστήνει επίσης την αντικατάσταση του «μπέικον», «ζαμπόν» και «χοιρινό» με «σάρκα γουρουνιοu»,
και «σάρκα µοδιοu» και «αγελάδας». Επιπλέον προτείνει την αντικατάσταση του «χειριστή ζώων» με «καταπιεστή», του
«παραγωγοu µοδινοu κρέατος» με «cattle enslaver», της «κότας εκτροφείου» με «σκλαµωμένη κότα», «φάρμα (με σκλα-
13
µωμένους μη-ανθρώπους)» με «εγκατάσταση εγκλεισμοu» ή «επιχείρηση υποδοuλωσης», και οuτω καθεçής
(2001:1•3,1•4,1•5).
•εκάθαρα, οι οδηγίες και ο θησαυρός της Dunayer δημιουργήθηκαν έχοντας μια σοµαρή γλωσσική πρόκληση
κατά νου. Mε παρόμοιο τρόπο με αυτόν που οι φεμινίστριες έχουν επιτεθεί γλωσσικά στις πατριαρχικές αçίες, θέλει οι
υπερασπιστές των ζώων να αντιμετωπίζουν συστηματικά το γλωσσικό σπισισμό. Hαρόλο που είναι προφανές ότι η γλώσ-
σα χρησιμοποιείται συνήθως για να διατηρήσει και να υποστηρίçει τις υπάρχουσες σχέσεις ισχuος, δεν υπάρχει κάποιο
στοιχείο, όπως προέµλε¡α, σχεδόν μια δεκαετία μετά την έκδοση του Animal Equality που να δείχνει ότι οι υπερασπιστές
των ζώων έχουν υιοθετήσει την γλωσσική επίθεση της Dunayer στη σπισιστική γλώσσα ή κάτι ανάλογο. Oπως είπα και
νωρίτερα, η μεγάλη πλειο¡ηφία των υπερασπιστών ζώων φαίνεται πως είναι ευχαριστημένη με το να χρησιμοποιεί γενι -
κά τον όρο «ζώο» για να περιγρά¡ει τα μη ανθρώπινα ζώα, ενώ, σuμφωνα με τη Dunayer, το «ζώο» πρέπει να χρησιμο-
ποιείται για να περιγρά¡ει και τα ανθρώπινα και τα μη ανθρώπινα ζώα όταν αναφέρονται μαζί.
Açίζουν ακόμα οι φιλοδοçίες της Dunayer για το κίνημα υπεράσπισης των ζώων; Luμφωνα με τον Piers Beirne,
«εμείς οι άνθρωποι από συνήθεια διαχωρίζουμε τα μη ανθρώπινα ζώα με την καθημερινή χρήση της 'σπισιστικής γλώσ-
σας¨, δηλαδή με εκφράσεις που φανερώνουν μια προκατάλη¡η ή στάση προς ένα είδος -συνήθως το είδος του ίδιου- και
απέναντι σε μέλη άλλων ειδών» (200•:62). Tο θέμα-κλειδί εδώ, κοινωνιολογικά μιλώντας, είναι η 5α!η1ε"ι'& H"&ση σπι-
σιστικής γλώσσας. Oς μέρος των διαδικασιών κοινωνικοποίησης -και µαθιά ριζωμένο στους υποστηρικτικοuς στuλους
του σπισισμοu, της φιλοσοφίας, της θεολογίας και της κοινωνικής πρακτικής (Yates 2005)- η χρήση της γλώσσας είναι
ένας κuριος τρόπος μετάδοσης κανονιστικών αçιών. Kάθε κινητοποίηση ενός κοινωνικοu κινήματος θα ήταν σοφό να
κοιτάçει πολu προσεκτικά πως η ορθόδοçη γλώσσα χρησιμοποιείται στη «μάχη των ιδεών» στην οποία εμπλέκεται.
j hoger @ate: ε#'αι λ<5τ3"ας 53ι'4'ι3λ3γ#ας στ3 kniler:ity iollege mublinV Kα (τHια5/ 5αι 1ετα(τHια5/ ε"ε-
'ητι5/ τ3 ε'.ια6<"3'τα ε#'αι 3ι Xα'!"ώ(ι'ες-1η α'!"ώ(ι'ες σH<σειςY 5αι τα 53ι'4'ι5/ 5ι'&1ατα 5αι α'τι-5ι'&1αταV M
(ι3 (")σ6ατη <5.3σ& τ3 ε#'αι τ3 XZrom moFA to moFtorY$ στ3 Critical Voices in Criminality$ i8ri: ;o?ell %Lenington
RSS[+ 5αι τ3 Xhitual: oE mominioni:m in oumanp>on8uman helation:g `ullEig8ting to ounting$ iirFu:e: to ;ettingY$ στ3
Journal oI Critical Animal Studies$ lol _%T+ RSS[V
14
ΙΙΙ
ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΧΟΡΤΟΦΑΓΙΚΑ<
HŠOL MIA MH LHILILTIKH IΛOLLA
Ε)2α030(
Aυτό το δοκίμιο έχει δuο κuρια σημεία. Hρώτον, η γλώσσα είναι ισχυρή -αντανακλά και διαμορφώνει το πως
σκεφτόμαστε και δροuμε (Crystal, 1••5; Halliday, 1••€; WhorI, 1•56). Aεuτερον, οι χορτοφάγοι μποροuν να µοηθήσουν
στην αλλαγή της γλώσσας και, εκ τοuτου, να χρησιμοποιήσουν την ισχu της γλώσσας για να επηρεάσουν το πως εμείς
και οι συνάνθρωποί μας δροuμε προς τα άλλα ζώα (Dunayer, 2001). Aυτό το δοκίμιο εçετάζει μόνο την αγγλική γλώσσα·
ωστόσο, παράλληλες καταστάσεις υπάρχουν σχεδόν σίγουρα και σε άλλες γλώσσες.
Η Δ8$α'1 τ14 Γ.22α4
Oι διαφημιστές αναγνωρίζουν τη δuναμη των λέçεων να διαμορφώνουν τη σκέ¡η μας. Iια να μας κάνουν να επι -
θυμοuμε τα προïόντα που πουλάνε, χρησιμοποιοuν (")σHα"ες λ<Nεις: λέçεις που μας κάνουν τόσο ευχαριστημένους όσο
και μια γάτα που µρίσκει ένα άνετο μέρος για να κοιμηθεί. Λέçεις όπως '<3ς$ .'ατ)τε"3ς$ 6σι5)ς και 5λι'ι5/ ελεγ1<'3ς
χρησιμοποιοuνται για να φέρουν χαροuμενες εικόνες στο μυαλό μας και να μας επηρεάσουν ώστε να μας αρέσει αυτό
που πουλάνε οι διαφημιστές.
Oι πολιτικοί επίσης χρησιμοποιοuν λέçεις για να μας πείσουν να τους ¡ηφίσουμε. Mερικοί πολιτικοί προσπαθοuν
να κατηγοριοποιήσουν τους αντιπάλους τους με στε'/H4"ες λέçεις: λέçεις που μας κάνουν τόσο στενοχωρημένους όσο
και μια γάτα που την έχουν çυπνήσει. Λέçεις όπως α'#5α'3ς$ αε"3λ)γ3ς$ τ"3135"/της και (αλι)ς χρησιμοποιοuνται για να
φέρουν αρνητικές εικόνες στο μυαλό μας και να μας επηρεάσουν ώστε να αντιπαθήσουμε τους αντιπάλους των πολιτικών
αυτών.
H ουσία είναι πως οι λέçεις σχηματίζουν τον τρόπο με τον οποίο µλέπουμε τον κόσμο. „υσικά, οι λέçεις δεν
ελέγχουν πλήρως την οπτική μας για τον κόσμο. Mπορεί να αρνηθοuμε να αγοράσουμε συγκεκριμένα προïόντα παρ' όλες
τις πρόσχαρες λέçεις που οι διαφημιστές θα χρησιμοποιήσουν, ή μπορεί να μην στηρίçουμε συγκεκριμένους πολιτικοuς
παρ' όλες τις στενάχωρες λέçεις με τις οποίες θα προσπαθήσουν να λασπολογήσουν τους αντιπάλους τους.
H γλώσσα δεν παίζει ρόλο μόνο στο σχηματισμό της σκέ¡ης μας: αντανακλά και τη σκέ¡η μας. Xρησιμοποιοuμε
πρόσχαρες λέçεις για αυτά που μας αρέσουν και στενάχωρες λέçεις για αυτά που δεν μας αρέσουν. Iια παράδειγμα, οι
κρεατοφάγοι μπορεί να δουν μια εικόνα ενός μεγάλου ¡αριοu μαγειρεμένου στο μπάρμπεκιου και να μιλήσουν για «το
χυμώδες φιλέτο που καλuπτεται από μια σάλτσα ντομάτας γεμάτη με µότανα, μπαχαρικά και πιπεριές», ενώ μία χορτο-
φάγος ίσως να περιέγραφε την ίδια σκηνή ως «φέτες της σάρκας ενός κακόμοιρου ¡αριοu που μαγειρεuεται, με φυτικό
φαγητό που χρησιμοποιείται για να καλu¡ει την αηδιαστική γεuση της καμμένης σάρκας».
Tην ίδια ώρα, ακριµώς όπως οι λέçεις γuρω μας απλά επηρεάζουν αλλά δεν ελέγχουν τη σκέ¡η μας, οι λέçεις που
χρησιμοποιοuμε μποροuν μόνο εν μέρει να καθρεφτίσουν τι σκεφτόμαστε. 1τσι, οι χορτοφάγοι μπορεί, εçαιτίας άγνοιας
εναλλακτικών ή για άλλους λόγους, να χρησιμοποιήσουν γλώσσα που δεν είναι σuμφωνη με τη χορτοφαγία. 1νας από
τους στόχους αυτοu του άρθρου είναι να µοηθήσει τους χορτοφάγους να μιλήσουν με τρόπους συνεπείς με το χορτοφαγι -
κό τρόπο ζωής.
Η Γ.22α Α..:=!)
H γλώσσα διαμορφώνει και αντανακλά το πως σκεφτόμαστε τον κόσμο, αλλά η γλώσσα δεν είναι στατική. H
γλώσσα αλλάζει. Aυτό που σήμερα φαίνεται τυπικό μπορεί να μην ήταν ο κανόνας ή να μη θεωροuταν σωστό πριν 200
χρόνια και μπορεί να αλλάçει σε άλλα 200 χρόνια, ή ακόμα και σε δuο χρόνια. Iια παράδειγμα, στην περίπτωση των αγ-
γλικών, μεγάλο μέρος της γραμματικής της εποχής του Lαίçπηρ δεν θα ήταν αποδεκτή σήμερα, κι οuτε ο Lαίçπηρ θα είχε
ιδέα του τι είναι ένας σ5λη")ς .#σ53ς Ddi:A drileG ή τα 1#λια σH'ώ' (τ&σε4' DErequent Elyer mile:G.
Tι οδηγεί στην αλλαγή της γλώσσας; H δuναμη-κλειδί πίσω από την αλλαγή της γλώσσας είναι η αλλαγή στην
κοινωνία. H κοινωνία αλλάζει, και η γλώσσα αλλάζει παράλληλα με αυτή, με τρόπο παρόμοιο με αυτό της κότας και του
αυγοu, επηρεάζοντας η μία την άλλη. Iια παράδειγμα, νέες εφευρέσεις, όπως τα αεροπλάνα και οι υπολογιστές, αλλάζουν
τον τρόπο που ζοuμε, και το λεçιλόγιο που σχετίζεται με αυτές τις εφευρέσεις χρησιμοποιείται ευρέως, όπως τα 1#λια σ-
15
H'ώ' (τ&σε4' ή ο σ5λη")ς .#σ53ς που αναφέρθηκαν πιο πριν. Hαρόμοια, η χρήση αυτών των νέων όρων μπορεί να επι-
ταχuνει τη χρήση των φαινομένων που αντιπροσωπεuουν.
Α*/'α 7$α Πα":>!)0'α Α..α0(4 Γ.22α4
Επιπρόσθετα των εφευρέσεων, άλλη μια δuναμη που οδηγεί σε κοινωνική αλλαγή περιλαμµάνει αλλαγές στην
άπο¡η των ανθρώπων. Mια αρκετά πρόσφατη υπόθεση σχετικά με αυτό επικεντρώνεται στις αλλαγές του σχετικοu
ρόλου των θηλυκών στην κοινωνία. Lε πολλές κοινωνίες, οι γυναίκες έχουν περισσότερο ίσους δημόσιους ρόλους, και η
γλώσσα έχει αλλάçει αντίστοιχα (Nilsen, 1•€•; Rubin, Greene, ‡ Schneider, 1••4).
Oι αλλαγές της γλώσσας σuμφωνα με τη σχετική θέση των γυναικών και των αντρών στην ανθρώπινη κοινωνία
περιέχει αλλαγές στη γραμματική και το λεçιλόγιο. Mια προφανής γραμματική αλλαγή ήταν η μετακίνηση από το γενικό
ατ)ς (χρήση αρσενικών αντωνυμιών -ατ)ς$ ατ3I- και το αρσενικό κτητικό επίθετο -ατ3I- με τρόπο που συνεπάγεται
ότι τα αρσενικά είναι αντιπροσωπευτικά των θηλυκών και των αρσενικών), όπως η χρήση του «ένας γιατρός πρέπει να
φροντίζει τους ασθενείς του» για να περιλαμµάνει όλους τους γιατροuς, γυναίκες και άντρες. Aντίθετα, οι άνθρωποι σή-
μερα είναι πιο σuνηθες να χρησιμοποιήσουν το «Oι γιατροί πρέπει να φροντίζουν τους ασθενείς τους», «1ναςŽμία για-
τρός πρέπει να φροντίζει τους ασθενείς τουŽτης», και άλλες εναλλακτικές διατυπώσεις που δεν τοποθετοuν τα αρσενικά
ως αντιπροσωπευτικά όλων των ανθρώπων.
Hαρόμοια, στον τομέα του λεçιλογίου, έχουν προκu¡ει εναλλακτικές για το γενικό man (η χρήση αρσενικών ου-
σιαστικών που συνεπάγεται ότι τα αρσενικά είναι αντιπροσωπευτικά και των θηλυκών και των αρσενικών). Iια πα-
ράδειγμα, αντί για Eireman D("3σC<στηςG 5αι JoliFeman Dαστ'31ι5)ςG, οι άνθρωποι σήμερα θα χρησιμοποιήσουν συνή-
θως το EireEig8ter και το JoliFe oEEiFer. Aντί για /'τ"ας 5αι σI2γ3ς, θα μποροuσαμε να χρησιμοποιήσουμε ο σI2γ3ς
|husband| και η σI2γ3ς |wiIe|.
Aυτές οι γλωσσικές αλλαγές αναφορικά με τους ρόλους των φuλων έχουν καθρεφτίσει την αλλαγή αλλά και
προωθήσει την αλλαγή. Oστόσο, αυτή η αλλαγή δεν ήταν αυτόματη ή αναμφισµήτητη. Ouτε είναι και ολοκληρωμένη αλ-
λαγή. Tο γενικό 8e και το γενικό man χρησιμοποιοuνται ακόμα.
Hώς συμµαίνει μια πραγματική αλλαγή στη γλώσσα; Lυναντιέται κάποιο κυµερνητικό σώμα των αγγλικών (ή
κάποιας άλλης γλώσσας) για να αποφασίσει; Lτην περίπτωση των αγγλικών που μόλις συζητήθηκε, η αλλαγή γινόταν
αργά καθώς τα άτομα έπαιρναν συνειδητές αποφάσεις για το πως μιλοuν και γράφουν. Kάποιες εκδόσεις έχουν αλλάçει
τις πρακτικές τους· τα λεçικά και οι σχολικές περιγραφές της σuγχρονης γραμματικής αρχικά çεκίνησαν να παραθέτουν
λίστες με τη λεγόμενη «μη σεçιστική γλώσσα» ως μια αποδεκτή εναλλακτική και αργότερα ως την επιθυμητή επιλογή.
Tο ζήτημα είναι πως όλοι μας μποροuμε να είμαστε συντελεστές στη διαμόρφωση της γλώσσας, ακριµώς όπως και η
γλώσσα είναι ένας συντελεστής στη δική μας διαμόρφωση.
Iια να συνο¡ίσουμε το δοκίμιο μέχρι εδώ:
i. H γλώσσα διαμορφώνει και αντανακλά τη σκέ¡η
ii. Oι κοινωνίες αλλάζουν
iii. Oι γλώσσες αλλάζουν ως προς τη γραμματική, τη χρήση και το λεçιλόγιο
iv. Oι άνθρωποι μποροuν να έχουν ρόλο στην αλλαγή της γλώσσας
Κ:$&$τα4 τ1 Γ.22α Δ)*α)/τ!"1 0)α #.α τα ;α
Xρειάζεται να αλλάçει η γλώσσα για να γίνει δικαιότερη για όλα τα ζώα, μη ανθρώπινα και ανθρώπινα; Aν ναι, τι
χρειάζεται να αλλάçει και πώς μποροuν να γίνουν αυτές οι αλλαγές; H Jane Goodall, η περίφημη ανά τον κόσμο ερευνή-
τρια των ζωών των χιμπαντζήδων και άλλων μη ανθρώπινων ζώων, μας δίνει ένα παράδειγμα των αναγκαίων αλλαγών
και του πως μποροuν να γίνουν. Lτο µιµλίο της του 1••0 78roug8 a 9indo?, η Goodall αφηγείται πως στις αρχές του
1•60, όταν άρχισε την έρευνά της στην Aφρική, οι επιστήμονες στον τομέα της έδιναν αριθμοuς, όχι ονόματα, στους χι-
μπαντζήδες που μελετοuσαν. Oταν η Goodall υπέµαλε το πρώτο επιστημονικό της δοκίμιο για έκδοση, ο εκδότης της το
επέστρε¡ε για να διορθωθεί. Oπου είχε γρά¡ει ατ)ς ή ατ& για να αναφερθεί σε ένα χιμπαντζή, η λέçη είχε αντικατα-
σταθεί με ατ). Hαρόμοια, κάθε 3 3(3#3ςqη 3(3#α είχε αντικατασταθεί με τ3 3(3#3. Lε μια προσπάθεια να σώσει τους χι-
μπαντζήδες από την «αντικειμενοποίηση» |thingness| και να αποκαταστήσει την «υποκειμενικότητά» |beingness| τους, η
Goodall πεισματικά άλλαçε πάλι τις λέçεις, και, στο τέλος, νίκησε.
Lτον τομέα της σuνδεσης μεταçu της γλώσσας και των οπτικών των ανθρώπων για τα άλλα ζώα, το µιµλίο-κλειδί
είναι το Animal Equality - Language and Liberation της Joan Dunayer (2001). Aυτό το µιµλίο παρουσιάζει ένα κατάλογο
αλλαγών που πρέπει να γίνουν σε πολλές πτυχές της χρήσης της γλώσσας, όπως το κυνήγι, η έρευνα που χρησιμοποιεί μη
ανθρώπινα ζώα, και, φυσικά, η χρήση μη ανθρώπινων ζώων για τροφή. O Hίνακας 1, που παρατίθεται αργότερα σ' αυτό
το δοκίμιο, είναι µασισμένος στη δουλειά της Dunayer.
H Dunayer χρησιμοποιεί τον όρο σ(ισιστι5)ς για τις πεποιθήσεις και τη γλώσσα και άλλες πρακτικές που δεν με-
16
ταχειρίζονται τα μη ανθρώπινα ζώα με τον ίδιο σεµασμό που παρέχεται στους ανθρώπους, ή που με άλλους τρόπους δια-
φοροποιοuνται ανάμεσα στα είδη των αισθανόμενων όντων, έτσι ώστε να σηματοδοτοuν ότι μέλη κάποιου είδους είναι
κατώτερα από άλλα. O Hίνακας 1 περιγράφει τη χρήση σπισιστικής γλώσσας και εναλλακτικών. Lτον πίνακα, η πρώτη
στήλη περιλαμµάνει τη σπισιστική γλώσσα, η δεuτερη στήλη περιλαμµάνει τις μη σπισιστικές εναλλακτικές,και η τρίτη
στήλη περιλαμµάνει προτάσεις που παρέχουν πρώτα σπισιστικά και μετά μη σπισιστικά παραδείγματα του στοιχείου της
γλώσσας που απεικονίζεται σε εκείνη τη σειρά. Tα γλωσσικά αντικείμενα στις στήλες ένα και δuο συνοδεuονται από επε-
çηγήσεις.
Πίνακας 1. rα"α.ε#γ1ατα H"&σης σ(ισιστι5&ς 5αι 1η σ(ισιστι5&ς γλώσσας
%Cασισ1<'3ς στη munayer$ RSST+V
Σ9)2)2τ)*/ Λ!?)./0)& @'!
!9!?10(2!)4A
Χ&"τ&Bα0)*/ Λ!?)./0)&
@'! !9!?10(2!)4A
Πα"α>!+0'ατα
jτι.&(3τε (τα μη ανθρώπι-
να ζώα µλέπονται ως αντι-
κείμενα)
j(3ι3σ.&(3τε$ 3 5α!<'ας
(τα μη ανθρώπινα ζώα είναι
αισθανόμενα όντα)
Yπάρχουν πολλά κοράκια και άλλα πουλιά σε εκείνο
το δέντρο. Aν ριχνόταν μια σφαίρα στο δέντρο, οτιδή -
ποτε θα μποροuσε να χτυπηθεί και να πεθάνει.
Yπάρχουν πολλά κοράκια και άλλα πουλιά σε εκείνο
το δέντρο. Aν ριχνόταν μια σφαίρα στο δέντρο, τότε
οποιοσδήποτε θα μποροuσε να χτυπηθεί και να πε-
θάνει.
Qτ) (τα μη ανθρώπινα
ζώα είναι αντικείμενα χω-
ρίς γένος)
Qτ&$ ατ)ς$ ατ3#q<ς ατ)ς
& ατ& (τα μη ανθρώπινα
ζώα έχουν σεçουαλικά χα-
ρακτηριστικά, ακριµώς
όπως και τα ανθρώπινα)
Oταν ένα ζώο είναι άρρωστο, πήγαινέ το στον κτηνία-
τρο.
Oταν ένα μη ανθρώπινο ζώο είναι άρρωστο, πήγαινέ
τονŽτην στον κτηνίατρο.
K3 3(3#3 (τ3 3(3#3 χρησι-
μοποιείται για μη ανθρώπι-
να ζώα, φυτά και αντικεί-
μενα)
j 3(3#3ς (3 3(3#3ς χρησι-
μοποιείται για αισθανόμενα
όντα)
Tα πιθήκια τ α οποία ζουν κοντά στο ναό είναι ένα
αγελαίο πλήθος.
Oι πίθηκοι οι οποίοι ζουν κοντά στο ναό είναι ένα
αγελαίο πλήθος.
Pώα$ Hα2/ 2ώα$ 5ατώτε"α
2ώα (διαχωρίζει τους αν-
θρώπους από τα άλλα ζώα
και τα άλλα ζώα μεταçu
τους με έναν επιζήμιο ή ιε-
ραρχικό τρόπο)
sη α'!"ώ(ι'α 2ώα$ /λλα
2ώα$ σI'τ"36α 2ώα$ 1η α'-
!"ώ(ι'α /τ31α (συνδέει
τους ανθρώπους και τα
άλλα ζώα ως ένα σuνολο αι-
σθανόμενων όντων)
H χορτοφαγία είναι καλuτερη για την υγεία των αν-
θρώπων και την υγεία των ζώων.
H χορτοφαγία είναι καλuτερη για την υγεία των αν-
θρώπων και των συντρόφων μας ζώ ων .
P4ώ.ες <'στι5τ3 (υπονοεί
ότι ζωτικές συμπεριφορές
των μη ανθρώπινων ζώων
δεν είναι αποτέλεσμα νοη-
μοσuνης)
,'στι5τ3$ '3η13σI'η (τονί-
ζει ότι υπάρχουν κάποιες
ομοιότητες ανάμεσα στην
νοητική ικανότητα του αν-
θρώπου και σε αυτή των
άλλων ζώων)
Oι έçυπνες συμπεριφορές του κορακιοu µασίζονται
στο ζωώδες ένστικτο.
Oι έçυπνες συμπεριφορές του κορακιοu µασίζονται
στη νοημοσuνη.
Q'ώτε"α 2ώα (συνεπάγεται
ότι κάποια ζώα είναι
ανώτερα από κάποια άλλα
και έχουν ανώτερα δι-
καιώματα)
tηλαστι5/$ σ(3'.λ)24α
(μια φυσιολογική ταçινόμη-
ση, όχι μια αçιακή κρίση)
Oι γορίλες είναι ένα από τα ανώτερα ζώα που ακο-
λουθοuν χορτοφαγική ή στο μεγαλuτερο της μέρος
χορτοφαγική διατροφή.
Oι γορίλες είναι ένα από τα σπονδυλόζώα που ακο-
λουθοuν χορτοφαγική ή στο μεγαλuτερο της μέρος
χορτοφαγική διατροφή.
Q(/'!"4(3ς (συνεπάγεται
ότι ο άνθρωπος είναι το
μόνο τυπικά αγαθό είδος
ζώου και ότι η σκληρότητα
είναι φυσική για τα υπόλοι-
πα ζώα)
u5λη")ς (δεν δίνει στους
ανθρώπους κάποια ειδική
θέση)
Oι ιδιοκτήτες µιομηχανικών εκτροφείων είναι απάν -
θρωποι επειδή κρατοuν τα ζώα σε κλουµιά τόσο μι-
κρά που δεν μποροuν καν να περιστραφοuν.
Oι ιδιοκτήτες µιομηχανικών αγροκτημάτων είναι
σκληροί επειδή κρατοuν τα ζώα σε κλουµιά τόσο μι-
1•
κρά που δεν μποροuν καν να περιστραφοuν.
Pώ3 ε'."ε#3$ 2ώ3 243λ3-
γι53I 5&(3 (δεν αποκαλεί
τα ενυδρεία και τους ζωο-
λογικοuς κήπους όπως
πραγματικά είναι)
K")6ι13ς ./τι'ης 6λα5&ς$
<γ5λειστ3ς 243λ3γι53I 5&-
(3 (αποκαλεί τα ενυδρεία
και τους ζωολογικοuς κή-
πους όπως πραγματικά εί-
ναι)
1να από τα ζώα του ζωολογικοu κήπου, ένας ουρα-
γκοτάγκος, μόλις γέννησε. Oα επιστρέ¡ει το μωρό
στην άγρια φuση;
1νας έγκλειστος του ζωολογικοu κήπου, ένας ουρα-
γκοτάγκος, μόλις γέννησε. Oα επιστρέ¡ει το μωρό
στην άγρια φuση;
0!α'ασ#α$ (<σι13 DJut
do?nG (ευφημισμοί· απα-
λές λέçεις για σκληρές
πράçεις)
tα'/τ4ση$ 6)'3ς (αντικα-
τοπτρίζει επίσης αυτό που
συμµαίνει όταν τα μη αν-
θρώπινα ζώα χρησιμοποιοu-
νται για έρευνα)
Mετά το πείραμα, οι ερευνητές έκαναν ευθανασία
στον χιμπαντζή, επειδή µρισκόταν σε μεγάλο πόνο,
πόνο που του προκάλεσαν οι πειραματιστές.
Mετά το πείραμα, οι ερευνητές σκότωσαν τον χιμπαν-
τζή, επειδή µρισκόταν σε μεγάλο πόνο, πόνο που του
προκάλεσαν οι πειραματιστές.
u6αγε#3 DabattoirG$ εγ5α-
τ/σταση σσ5εασ#ας 5"<α-
τ3ς$ εγ5ατ/σταση ε(εNε"γα-
σ#ας (αποκρuπτει τον κuριο
σκοπό της εγκατάστασης
από την οπτική των μη αν-
θρώπινων ζώων)
u6αγε#3 (από την οπτική
των μη ανθρώπινων ζώων,
çεκάθαρα ονομάζει αυτό
που κάνει η εγκατάσταση)
Tα κοτόπουλα σχάρας μεταφέρθηκαν στην εγκα -
τάσταση συσκευασίας κρέατος για επεçεργασία.
Oι υπάλληλοι στο Tyson μετέφεραν τις αιχμάλωτες
κότες στο σφαγείο.
^3.ι')$ H3ι"ι')$ ε'τ)σ!ια$
63/ γ5"α$ 13σHα"#σι3
γ/λα5τ3ς (αποκρuπτει την
προέλευση του φαγητοu)
u/"5α αγελ/.ας$ σ/"5α
γ3"3'ι3I$ )"γα'α (3-
λι3I$ σ5ώτι H&'ας &
(/(ιας$ σ/"5α 13σHα"ι3I
(ειλικρινές, çεκάθαρο όνο-
μα)
Tρυφερό άσπρο μοσχαρίσιο κρέας ελαφρά ¡ημένο
και τηγανισμένο, σερµιρισμένο με κρεμμυδοσαλάτα
και φουά γκρα.
Tρυφερή άσπρη σάρκα μοσχαριοu ελαφρά ¡ημένη
και τηγανισμένη, σερµιρισμένη με κρεμμυδοσαλάτα
και συκώτι χήνας.
Aισταγμός όταν αποδίδο-
νται συναισθήματα και
σκέ¡εις σε μη ανθρώπινα
ζώα (συνεπάγεται ότι τα μη
ανθρώπινα ζώα δεν έχουν
αισθήματα και σκέ¡εις)
Tα γουροuνια φαίνονταν τρομαγμένα, και ήταν σαν
να σκέφτονταν ένα τρόπο να αποδράσουν.
Tα γουροuνια ήταν τρομαγμένα, και σκέφτονταν ένα
τρόπο να αποδράσουν.
Εισαγωγικά όταν συζητοu-
νται τα αισθήματα και οι
σκέ¡εις των μη ανθρώπι-
νων ζώων (συνεπάγεται ότι
τα μη ανθρώπινα ζώα δεν
έχουν αισθήματα και
σκέ¡εις)
Xωρίς εισαγωγικά όταν συ-
ζητοuνται τα αισθήματα και
οι σκέ¡εις των μη ανθρώπι-
νων ζώων (αναγνωρίζει ότι
τα μη ανθρώπινα ζώα έχουν
αισθήματα και σκέ¡εις)
Tα γουροuνια ήταν «τρομαγμένα», και «σκέφτονταν»
ένα τρόπο να αποδράσουν.
Tα γουροuνια ήταν τρομαγμένα, και σκέφτονταν ένα
τρόπο να αποδράσουν.
Hαθητική φωνή όταν ανα-
φερόμαστε στο τι κάνουν
οι άνθρωποι στα μη αν-
θρώπινα ζώα (κρuµει το
ποιος είναι υπεuθυνος)
Ενεργητική φωνή όταν ανα-
φερόμαστε στο τι κάνουν οι
άνθρωποι στα μη ανθρώπι-
να ζώα (ονομάζει τους
υπεuθυνους)
Tα νεογέννητα αρσενικά κοτόπουλα πετάχτηκαν.
O υπεuθυνος έδωσε οδηγίες στο προσωπικό να σκο -
τώσει τα νεογέννητα αρσενικά κοτόπουλα, επειδή τα
αρσενικά δεν κάνουν αυγά.
Aναφορά στα μη ανθρώπι-
να ζώα ως προς το μέρος
που κρατοuνται αιχμάλωτα
(μεταχειρίζεται τα μη αν-
θρώπινα ζώα ως εμπορεu-
ματα)
Aναφορά στα ίδια τα μη αν-
θρώπινα ζώα (τονίζει τα μη
ανθρώπινα ζώα ως όντα)
H φάρμα χοίρων μολuνει τον αέρα για μίλια γuρω από
αυτή.
Tα ασφυκτικά στοιµαγμένα, φυλακισμένα γουροuνια
παράγουν τόσα πολλά κόπρανα που ο αέρας μολuνε-
ται για μίλια γuρω από αυτά.
Lχεδόν πάντα τοποθέτηση
των μη ανθρώπινων ζώων
Tοποθέτηση των μη αν-
θρώπινων ζώων κάποιες φο-
1να άτομο και 1€5 πρόµατα σκοτώθηκαν στην πλημ-
μuρα.
1€
μετά τους ανθρώπους σε
μια πρόταση (συνεπάγεται
ότι τα μη ανθρώπινα ζώα
είναι δευτερεuοντα, κα-
τώτερα)
ρές πριν τους ανθρώπους σε
μια πρόταση (συνεπάγεται
ισότητα)
Εκατόν ογδόντα πέντε πρόµατα και ένας άνθρωπος
σκοτώθηκαν στην πλημμuρα.
Oεωρητική, γενική, αφηρη-
μένη συζήτηση γuρω από
τα μη ανθρώπινα ζώα
(κάνει δυσκολότερη την
ταuτιση των
αναγνωστώνŽακροατών με
τα μη ανθρώπινα ζώα)
Hροσωποποιημένη, συγκε-
κριμένη, συμπαγής συζήτη-
ση γuρω από τα μη αν-
θρώπινα ζώα (ενθαρρuνει
τους αναγνώστεςŽακροατές
να ταυτιστοuν μετά τα μη
ανθρώπινα ζώα)
Tα γουροuνια δεν έχουν διαπράçει κάποιο έγκλημα,
παρόλα αυτά αντιμετωπίζουν ισόµιο εγκλεισμό στις
µιομηχανικές φάρμες.
H Alice γεννήθηκε στη φάρμα της Giant Agribusiness
στο PittsIield της •owa. Tο κελί της ήταν 6†2 με ένα
μεταλλικό πάτωμα και μεταλλικές μπάρες.
Iδιώματα που αποσιωποuν
τη µία ενάντια στα μη αν-
θρώπινα ζώα (κάνει τη µία
ενάντια στα μη ανθρώπινα
ζώα αποδεκτή)
Mη σπισιστικά ιδιώματα
(προωθοuν τη χρήση της
γλώσσας που με τη σειρά
της προωθεί το σεµασμό
όλων των ζώων)
Hάντα να θυμάσαι πως «υπάρχουν περισσότεροι από
έναν τρόποι για να γδάρεις μια γάτα».
Hάντα να θυμάσαι πως «υπάρχουν περισσότεροι από
έναν τρόποι για να φας ένα μάνγκο».
Π&.)τ)*( Ο"C/τ1τα; Γ.322)*( Α2τ,$&'+α;
H χρήση μη σπισιστικής (χορτοφαγικής) γλώσσας και οι προσπάθειες να πειστοuν οι άλλοι ώστε να εγκαταλεί -
¡ουν τη σπισιστική γλώσσα θα µρουν αναμφισµήτητα κάποια αντίσταση. Tέσσερις κατηγορίες και πιθανές απαντήσεις
σε αυτές παρουσιάζονται στον Hίνακα 2 (Cameron, 1••5· Stibbe, 2004).
Πίνακας 2. Q'τι""&σεις στις ("3σ(/!ειες για ("3ώ!ηση 1η σ(ισιστι5&ς γλώσσας
5αι α(α'τ&σεις σε ατ<ς τις α'τι""&σειςV
Α$τ)""(2!)4 2τ1 Χ"(21 Μ1 Σ9)2)2τ)*(4 Γ.22α4 Α9α$τ(2!)4
H γλώσσα δεν είναι σημαντική - «Šαµδιά και πέτρες
μπορεί να σπάσουν τα κόκαλά μου, αλλά οι λέçεις ποτέ
δε μποροuν να με µλά¡ουν.»
Nαι, οι πράçεις λένε περισσότερα από τα λόγια, αλλά τα
λόγια είναι κι αυτά μια μορφή δράσης. Επιπρόσθετα, οι
λέçεις είναι αδιαχώριστα δεμένες με τη σκέ¡η, και η
σκέ¡η είναι αδιαχώριστα δεμένη με τη δράση.
Mιλάμε και γράφουμε έτσι για πολu καιρό. Iιατί να
κάνουμε τον κόπο να αλλάçουμε;
H γλώσσα έχει αλλάçει και πριν και μόνιμα συνεχίζει να
αλλάζει. Aε μποροuμε να σταματήσουμε αυτή τη διαδι-
κασία, αλλά μποροuμε να επηρεάσουμε τις αλλαγές που
θα γίνουν.
Mπορείς να μιλήσεις για το να είσαι χορτοφάγος χωρίς
να χρησιμοποιήσεις μη σπισιστική γλώσσα.
Iσχuει, αλλά μποροuμε να παρουσιάσουμε ακριµέστερα,
ισχυρότερα και ευκρινέστερα τις από¡εις μας μέσω μη
σπισιστικής γλώσσας.
Aεν πρέπει να προσπαθείς να ελέγçεις το πως μιλοuν και
γράφουν οι άνθρωποι. Aεν είσαι η γλωσσική αστυνομία.
Aεν λέμε στους ανθρώπους πως να μιλήσουν ή να
γρά¡ουν. Tους γνωστοποιοuμε τις επιλογές που έχουν.
Λέμε πως η σπισιστική γλώσσα κρuµει την αλήθεια για
την οδuνη πολλών μη ανθρώπινων ζώων και προωθεί τη
διάκριση προς τους μη ανθρώπους. Aλλάζουμε τη χρήση
της γλώσσας μας για να την στοιχίσουμε καλuτερα με
την οπτική μας για ένα καλuτερο κόσμο.
Aν δε θέλεις να σου λέω τι είναι σωστό και τι λάθος, συ-
νειδητοποίησε σε παρακαλώ πως κι εγώ, επίσης, είμαι
ελεuθερη να κάνω γλωσσικές επιλογές.
1•
Π&8 Π:'! Μ!τ: Α9/ Ε>;
Mποροuμε να αλλάçουμε τη γλώσσα για να την κάνουμε να έχει περισσότερο σεµασμό για τα υπόλοιπα ζώα,
όπως έκανε η Goodall σε τομείς όπως η χρήση του 3(3#3ς για μη ανθρώπινα ζώα. Hέρα απ' αυτό, αναφορικά με τη χρήση
του 3(3#3ς μερικά από τα μεγαλuτερα λεçικά, όπως το Merriam-Webster ƒnline Dictionary (www.m-w.com) και μεγαλu-
τερες φιλολογικές δουλειές γραμματικής αναφέρουν πως το 3(3#3ς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μη ανθρώπινα ζώα
(Jacobs, 2004). Iια παράδειγμα, η online εγκυκλοπαίδεια Wikipedia αναφέρει ότι το 3(3#3ς |who| μπορεί να
χρησιμοποιηθεί για αισθανόμενα όντα.
Oι μελλοντικές δράσεις για να γίνει δημοφιλέστερη η γλώσσα που προωθεί την ισότητα ανάμεσα στα ζώα περι-
λαμµάνει έρευνα (µλ. Jacobs, 2004 για προτάσεις), χρήση της γλώσσας και εκπαιδευτικές προσπάθειες. H έρευνα πε-
ριέχει τη μελέτη του τι σημαίνει να μιλάς χορτοφαγικά, π.χ. τι αλλαγές στο λεçιλόγιο, στη γραμματική, στη χρήση και σε
άλλους γλωσσικοuς τομείς μπορεί να προωθήσουν χορτοφαγικοuς τρόπους ζωής. H έρευνα περιέχει επίσης την εuρεση
του τι γράφουν και λένε ήδη οι άνθρωποι σε περιοδικά, μυθιστορήματα, κείμενα, ραδιοφωνικές εκπομπές, συζητήσεις σε
πάρτι γενεθλίων, κτλ. H χρήση της γλώσσας μπορεί να συγκριθεί ακόμα ανά εποχή, μέρος και γλώσσα.
H χρήση της γλώσσας για την προώθηση της αλλαγής σημαίνει πως κάθε φορά που γράφουμε ή μιλάμε ως μέλη
χορτοφαγικών οργανώσεων ή ως άτομα, πρέπει να σκεφτόμαστε τη γλώσσα μας για να δοuμε αν όντως μιλάμε χορτοφα-
γικά. Εδώ, τα κεφάλαια «=tyle vuideY
w
και «78e:auru:Y του µιµλίου της Dunayer, ιδέες από το οποίο εμφανίζονται τον
Hίνακα 1, θα αποδειχθοuν πολu χρήσιμες. H γλώσσα που χρησιμοποιοuμε πρέπει να είναι σuμφωνη με τις ιδέες που εκ-
φράζουμε για την έγνοια μας για τα σuντροφα ζώα.
Kάποιες φορές, το να μιλάς χορτοφαγικά σημαίνει να χρησιμοποιείς γλώσσα που φαίνεται ασυνήθιστη, ίσως
ακόμα και λανθασμένη, στους άλλους. Iια παράδειγμα, το 1η α'!"ώ(ι'α 2ώα και το 3ι α'!"4(3ι 5αι τα /λλα 2ώα μπορεί
να ακοuγεται παράçενο, μα τέτοια χρήση της γλώσσας δείχνει πως κι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ζώα, παρά çεχωριστοί
και υ¡ηλότεροι από τα σuντροφα ζώα. Επιπλέον, μη σεçιστικοί όροι, όπως EireEig8ter D("3σC<στηςG, ακοuγονταν κι αυ-
τοί περίεργοι στην αρχή. Hαρόμοια, σε κάποιες περιπτώσεις, όταν χρησιμοποιοuμε την αντωνυμία 3 3(3#3ς για μη αν-
θρώπινα ζώα, μπορεί να κατηγορηθοuμε πως είμαστε γραμματικά λάθος. Tέτοιες κατηγορίες παρέχουν εçαιρετικές ευκαι -
ρίες για να εçηγήσουμε γιατί πιστεuουμε πως τα άλλα ζώα αçίζουν το 3 3(3#3ς, κι όχι τ3 3(3#3, όπως ακριµώς και οι άν-
θρωποι. Hράγματι, ολόκληρο το θέμα της μη σπισιστικής γλώσσας μπορεί να ιδωθεί ως ένας ακόμα τρόπος για να ενθαρ-
ρuνουμε τους συνανθρώπους μας να εçετάσουν τις πεποιθήσεις και τις πρακτικές τους σχετικά με την τροφή και τις άλ-
λες πτυχές της ανθρώπινης-μη ανθρώπινης διεπαφής.
Εκτός από την διεçαγωγή έρευνας για τη χρήση της χορτοφαγικής γλώσσας και τη χρήση της γλώσσας αυτής από
τον καθένα μας, οι χορτοφαγικές οργανώσεις μποροuν επίσης να επιδιώçουν να εκπαιδεuσουν τα μέλη και το ευρu κοινό
για τη χορτοφαγική γλώσσα. Aυτή η εκπαίδευση μπορεί να πάρει τη μορφή άρθρων για τη χορτοφαγική γλώσσα στις εκ-
δόσεις και στις ιστοσελίδες μας, καθώς επίσης και εργαστηρίων πάνω στο θέμα. Iδανικά ακροατήρια για τέτοια εκπαίδευ-
ση περιλαμµάνουν ανθρώπους που χρησιμοποιοuν τη γλώσσα ως το κuριο μέρος της δουλειάς τους, όπως οι δάσκαλοι
και οι συγγραφείς.
Σ,'97"α2'α
Lε αυτό το δοκίμιο, προσπάθησα να τονίσω δuο σημεία. 1να, ότι πρέπει να εκτιμοuμε τη δuναμη της γλώσσας ως
μέσο που καθρεφτίζει και ελέγχει το πως µλέπουμε τον κόσμο στον οποίο ζοuμε. Auο, ότι οι χορτοφαγικές οργανώσεις
οφείλουν να επιδιώçουν τη χρήση αυτοu του μέσου καθώς αγωνιζόμαστε για ένα υγιέστερο, χαροuμενο κόσμο.
Oστόσο, η αλλαγή της γλώσσας είναι ένα τεράστιο καθήκον. Είναι πολu τεράστιο ένα µουνό για να κινηθεί; Kα-
θόλου• Aν κάνουμε έρευνα για να κατανοήσουμε την παροuσα κατάσταση, αν χρησιμοποιοuμε τη χορτοφαγική γλώσσα
με κάθε ευκαιρία, και αν εκπαιδεuσουμε τους άλλους γιατί και πως να μιλοuν χορτοφαγικά, τότε σταδιακά μποροuμε να
πετuχουμε. H γλώσσα είναι ένα αδιάσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής, και η σuγχρονη τεχνολογία μας παρέχει
ακόμα περισσότερους τρόπους για να χρησιμοποιήσουμε αυτό το ζωτικό εργαλείο. Aς χρησιμοποιήσουμε αυτό το εργα-
λείο για να µελτιώσουμε τις ζωές μας και εκείνες όλων των συντρόφων μας όντων.
Γνωστοποίηση: j σγγ"α6<ας ε5τι1/ (/"α (3λI τη' α'τα()5"ιση 5αι τις .ι3"!ώσεις της Arran =tibbe 5αι της xoan
munayer σε α"Hι5/ σH<.ια ατ3I τ3 .35ι1#3V
* L.τ.μ.: το συγκεκριμένο κεφάλαιο είναι μεταφρασμένο, περιλαμµάνεται στην παροuσα μπροσοuρα ως «Oδηγοί Tρόπου Oμιλίας»
και ακολουθεί αμέσως μετά.
20
ΙV
ΟΔΗΓΟΙ ΤΡΟΠΟΥ ΟΜΙΛΙΑΣ
ANTIMΕTOHI‘ONTAL TO LHILILMO
ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ
Χ"12)'&9&)!+2τ!... Α9&B80!τ!...
αφήγηση (µιογραφία των μη ανθρώπων και μερών της
ζωής τους) για να μεταφέρετε την αίσθηση των ατομι-
κών ζωών των μη ανθρώπων
ζωηρή περιγραφή συγκεκριμένων μη ανθρώπων και των
εμπειριών τους για να µοηθήσετε τους αναγνώστες ή
τους ακροατές να φανταστοuν την κατάστασή τους και
να συμπάσχουν
πραγματικά παραδείγματα κακομεταχείρισης για να
απεικονίσετε γενικά γεγονότα σχετικά με την καταπίεση
των μη ανθρώπων
την αυστηρά θεωρητική συζήτηση σχετικά με την κακο-
ποίηση των μη ανθρώπινων ζώων
αποκλειστικά γενικόλογη ή αφηρημένη αναφορά σε μη
ανθρώπινα ζώα (όλα τα μέλη κάποιας κατηγορίας ή το
«μέσο» μέλος)

ΔΟΜΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ
Χ"12)'&9&)!+2τ!... Α9&B80!τ!...
σuνταçη που κάνει τα μη ανθρώπινα ζώα το γραμματικό
υποκείμενο, ειδικά αν είναι τα πρωταρχικά πρόσωπα ή
θuματα
σειρά λέçεων που δίνει στα μη ανθρώπινα ζώα μια θέση
περισσότερο εμφατική στην πρόταση: ή στην αρχή ή στο
τέλος
σειρά λέçεων που συχνά τοποθετεί τους μη ανθρώπους
πρίν από τους ανθρώπους (1η α'!"ώ(ι'α 5αι α'!"ώ(ι'α
2ώαg η γ/τα xe::ie 5αι 3 /'!"4(3ς 6#λ3ς της =tele)
σuνταçη που θάµει τα μη ανθρώπινα ζώα μέσα σε μια λί-
στα, σε εçαρτώμενη αναφορά ή εμπρόθετη φράση
σuνταçη που εçισώνει τα μη ανθρώπινα όντα με τα ά¡υ-
χα αντικείμενα (j τ6ώ'ας 5ατ<στ"εcε 1ια σιτα(3!&5η
5αι .<5α αγελ/.ες)

ΕΠΙΛΟΓΗ ΛΕDΕΩΝ
;3)*/ Eα2+.!)&
Χ"12)'&9&)!+2τ!... Α9&B80!τ!...
τη λέçη 2ώα για να συμπεριλάµετε όλα τα πλάσματα
(ανθρώπινα κι μη) με νευρικό σuστημα
τις λέçεις !ηλαστι5/, ("4τεI3'τα και (#!η53ι για να συ-
μπεριλάµετε τους ανθρώπους
τις λέçεις /τ31α$ /λλ3ι και 5)σ13ς για να συμπεριλάµετε
τους μη ανθρώπους
εκφράσεις που εçυ¡ώνουν τους ανθρώπους πάνω από
άλλα ζώα (α'!"ώ(ι'η 5αλ3σI'ηb τ3 λ3γι5) ε#.3ςb η ιε-
")τητα της α'!"ώ(ι'ης 24&ς)
συγκρίσεις ανθρώπων-μη ανθρώπων που πατρονάρουν
τους μη ανθρώπους (σHε.)' /'!"4(3ςb οι χιμπαντζήδες
έχουν πολλά α'!"ώ(ι'α Hα"α5τη"ιστι5/)
21
το ίδιο λεçιλόγιο για τους μη ανθρώπους και τους αν-
θρώπους (τα γουροuνια και οι άνθρωποι τ"ώ'ε παρά
ταy23'ται· τα σώματα ενός νεκροu προµάτου ή αν-
θρώπου είναι (τώ1ατα, όχι c36#1ια· όπως κι οι γυναί-
κες, τα θηλυκά σκυλιά και γάτες (3C/λλ3'ται σε 43!η-
5ε5τ31& παρά σε στε#"4ση)
παράλληλες μορφές για ανθρώπους και μη ανθρώπους
(1η α'!"ώ(ι'α 5αι α'!"ώ(ι'α 2ώαb /'!"4(3ι 5αι σ5Iλ3ι
αντί για α'!"ώ(ι'α )'τα 5αι σ5Iλ3ι, α'!"4()τητα 5αι
σ5Iλ3ι ή /'!"4(3ς 5αι σ5Iλ3ι)
ιεραρχικές αναφορές σε ζώα (5ατώτε"α 2ώαb (/'!"4-
(3ιb (3.ε<στε"α)
απορριπτικές λέçεις όπως 1)'3, α(λ/, 13'/Hα και α5)1α
πριν από όρους ζώων (ένα α(λ) σκαθάρι· είναι α(λώς
ζώα)
υποτιμητικές μεταφορές και παρομοιώσεις με μη αν-
θρώπινα ζώα (σ5Iλαb (α(αγαλ#2ειςb τ"4ς σα' γ3"3I'ι)
ανακριµείς, υποτιμητικοuς όρους όπως 5τ&'3ς, 2ώ3, και
C3C) 2ώ3
όρους που απεικονίζουν τους μη ανθρώπους σχετικά
ελεuθερους από τον ανθρώπινο έλεγχο και τη γενετική
διαχείριση ως επικίνδυνους ή κατώτερους (/γ"ια 2ώαb
1(/στα".3b 53(")σ5λ3)
ταμπέλες κατηγοριών που δυσφημοuν τους μη αν-
θρώπους (24I6ιαb (α"/σιτα)
ταμπέλες κατηγοριών που απεικονίζουν τα μη ανθρώπι-
να ζώα σε μια συγκεκριμένη 5ατ/σταση ως ζώα ενός συ-
γκεκριμένου τI(3 (2ώα ε"γαστη"#3b (3λε"ι5/b 2ώα
σ'τ"36ι/ς)

Μ1 Α$C"9)$1 Σ*7F1 *α) Σ,$α)2C('ατα
Χ"12)'&9&)!+2τ!... Α9&B80!τ!...
λέçεις που να αποδίδουν ευθέως σκέ¡η και συναισθήμα-
τα στα μη ανθρώπινα ζώα (5αταλαCα#'4b Hα#"31αιb ("3-
σ1<'4)
ρήματα που συνεπάγονται την συγκίνηση και την πρόθε-
ση των μη ανθρώπων (H3"3(&.ησε αντί (&.ησε· τ3 -σ5α-
σε αντί <τ"εNε)
συνδετικές λέçεις που επενδuουν τη μη ανθρώπινη
δράση με σκοπό (μπήκε μέσα για το δείπνο· πήδηçε στο
περµάζι του παραθuρου ώστε 'α μπορέσει να δει έçω·
γάµγισε ε(ει.& κάποιος χτuπησε το κουδοuνι της πόρ-
τας)
ισχυρές λέçεις για έντονα συναισθήματα των μη αν-
θρώπων (<'τ3'η 3.I'ηb αγ/(η παρά ε(#."ασηb ()'3
παρά .σ63"#α)
επιφυλακτικές αναφορές στη σκέ¡η και τα συναισθήμα-
τα των μη ανθρώπων (6αι')τα' 'α αναγνωρίζει· λες 5αι
ένιωθε πόνο· αυτή η συμπεριφορά 1(3"ε# 'α υποδη-
λώνει μοναçιά)

Μ1 Α$C"9)$α %τ&'α
Χ"12)'&9&)!+2τ!... Α9&B80!τ!...
τη λέçη ατ)ς για ένα αρσενικό ζώο, ατ& για ένα θηλυ-
κό, και ατ&qατ)ς ή ατ)ςqατ& για ένα ερμαφρόδιτο
γλώσσα που αντικαθιστά τα μη ανθρώπινα ζώα με ένα
μέρος (δηλητηρίασε τη .εNα1ε'& cα"ιώ'· 3ι 6/"1ες γ3-
22
όχι τη λέçη ατ)
τη λέçη ατ& ή ατ)ς για ένα συγκεκριμένο άτομο
αγνώστου φuλου (Qτ& |ένας σκίουρος| ζει κάτω από
την µεράντα· ατ)ς |μια αδέσποτη γάτα| έτρεçε πριν
προλάµω να πλησιάσω)
μια αντωνυμία ενικοu αριθμοu ειδικά για το φuλο όταν
ένας αόριστος όρος ενικοu αριθμοu, όπως ο 5/!ε, ανα-
φέρεται σε μέλη μιας ομάδας του ίδιου φuλου (Kάθε
αγελάδα έμεινε κοντά στο μοσχαράκι της· Lε κάθε κόκο-
ρα που προσπάθησε να αποδράσει τ3 έστρι¡αν τον λαι-
μό· Kάθε σκουληκαντέρα πάλευε όταν τη'qτ3' τρυποuσε
το αγκίστρι)
(3ι3ςqα (όχι (3ι3, τ3 3(3#3 ή ατ) (3) για όλα τα αισθα-
νόμενα όντα
3(3ι3σ.&(3τεq3ι3σ.&(3τε, )λ3ιq5α!<'ας, 5α'<'αςq5α'ε#ς,
και 5/(3ι3ς (όχι 5/τι, 5α!ετ#, τ#(3τα) για όλα τα αισθα-
νόμενα όντα
σχεσιακές αναφορές σε μη ανθρώπινα ζώα πριν ή μετά
από κτητικές αντωνυμίες (η γ/τα σI'τ"36)ς 13, όχι η
γ/τα 13, τα 5α'α"#'ια 6#λ3ι 1ας, όχι τα 5α'α"#'ια 1ας)
προσωπικά ονόματα για μη ανθρώπινα ζώα (=allyb zan)
τον πιο συγκεκριμένο μη τεχνικό τρόπο για να αναφερ-
θείτε σε έναν συγκεκριμένο μη άνθρωπο (7oby$ 3 C/τ"α-
H3ς 1ε τα 5<"ατα παρά <'ας C/τ"αH3ς 1ε 5<"ατα· <'α λα-
γ4'ι5) DbeagleG παρά <'α σ5λ#· <'ας αλ1(#'3 α"3"α#-
3ς παρά <'ας α"3"α#3ς =Jrague-ma?ley)
γλώσσα που θα διαχωρίζει σωστά τα μη ανθρώπινα άτο-
μα από τις ομάδες τους (σ5)τ4σε <'α 1<λ3ς α() <'α
α(ειλ3I1ε'3 ε#.3ς, όχι σ5)τ4σε <'α α(ειλ3I1ε'3 ε#.3ς·
αιH1αλώτισε (3λι/ α() RR ε#.η, όχι αιH1αλώτισε RR ε#.η
(3λιώ')
πληθυντικές μορφές λέçεων για άτομα ζώα αντί για συλ-
λογικά ουσιαστικά (3ι 5)τες παρά τ3 σ1&'3ς· ελεI!ε"3ι
1η /'!"4(3ι παρά /γ"ια 24&· τα 1"1&γ5ια παρά η
α(3ι5#α)
αριθμητικές (όχι ποσοτικές) αναφορές σε ζωντανά ζώα
(()σες H&'ες, όχι ()σ3 (3λI H&'α· (ι/σε τ"#α γατ)cα"α,
όχι (ι/σε 3Hτώ 5ιλ/ γατ)cα"3· 5/(3ιες α() τις αγε-
λ/.ες, όχι 1<"3ς τ3 53(α.ι3I)
"3'ιώ' υποφέρουν από αρρώστιες)
αναφορά σε ζωντανά ζώα λες και ήταν λεί¡ανα (ανα-
τρέφω C3.ι')· κυνηγός τ"3(α#4'· κυνηγός γ3I'ας)
αναφορά σε υπολείμματα λες και ήταν ζωντανά ζώα (μο-
σχαρίσιο κρέας γ/λα5τ3ς |milA-Eed veal|· µοδινό που 1ε-
γ/λ4σε 1ε .η1ητ"ια5/ |grain-Eed beeI|)
όρους που εçισώνουν τα μη ανθρώπινα ζώα με μη αι-
σθανόμενα πράγματα (η σ3.ει/ στρειδιών· αναφορά σε
ποντίκια ως ε"γαλε#α <"ε'ας· αναφορά σε καρχαρίες ως
1ηHα'<ς !α'/τ3)
εμπορευματικές αναφορές σε μη ανθρώπινα ζώα (5τη'3-
τ"36#αb (λε3'/23'τα σκυλιά και γάτες· αναφορά σε αρ-
σενικά κοτόπουλα ως (3("3{)'τα της µιομηχανίας αυ-
γών)
γλώσσα που μεταδίδει μια κτητική ό¡η των μη ανθρώπι-
νων ζώων (αλιε#αb .ιατ&"ηση της άγριας ζωής· C/'.αλ3ι
σκότωσαν το γεράκι τ3 243λ3γι53I 5&(3)
αναφορά σε μη ανθρώπους ως δημιουργήματα αν-
θρώπων (6τι/H'4 μια καλuτερη αγελάδα· γενετικά 5α-
τασ5εασ1<'α ποντίκια· (α"αγ4γ& πέστροφας)
όρους που ακυρώνουν κάθε μοναδικότητα ενός ζώου
(α()!ε1α αρνιών· τ(3(3ιη1<'3ι σκuλοι· αναφορά σε μη
ανθρώπους ως α'α'εώσι1ες (ηγ<ς)
αναφορά σε όλα τα μέλη μιας ομάδας λες και ήταν ένα
και μοναδικό ζώο (3 ."353λ/(της για όλους τους δρυο-
κολάπτες· τ3 αση1)cα"3 D:illerEi:8G για όλα τα αση-
μό¡αρα γενικά)

Σ9)2)2τ)*( Κα*&9&+121
Χ"12)'&9&)!+2τ!... Α9&B80!τ!...
καθημερινή γλώσσα χωρίς ασυναρτησίες (1αHα#"4σε 1ε
<'α 1εγ/λ3 γ/'τ23, όχι 5α1/54σε· τ3 <σ(ασε τ3 λαι1),
εκφράσεις που ευτελίζουν τη µία απέναντι στα μη αν-
θρώπινα ζώα (1- <'α σ1(/"3$ .3 τ"γ)'ια)
23
όχι αHε'ι5& εN/"!"4ση)
ηθικολογική γλώσσα (.3λ363'#α$ Cα'ασ)τητα$ σ(ισι-
σ1)ς), όχι ηθικά αποκομμένη γλώσσα όπως αυτή που
χρησιμοποιείται στην οικονομία, τον πειραματισμό ή την
¡υχαγωγία
πολιτικοuς όρους με νομικές επιπτώσεις (.ι5αιώ1ατα
τ4' 2ώ4'b .ι5αι3σI'ηb ("3σ4(ι5)τητα)
ίσης ισχuος λέçεις για τον ανθρώπινο και το μη αν-
θρώπινο πόνο ή θάνατο (α5"α#3ςb τ"αγι5)ςb 6"ι5τ)ς)
λέçεις που διατηροuν τα μη ανθρώπινα ζώα στο προσκή-
νιο (r3λλ/ γ3"3I'ια (<!α'α', όχι M !'ησι1)τητα &τα'
1εγ/λη· M (αγι.ε1<'η αλε(3I αγ4'ι2)τα', όχι |(&"Nε
α'τ#σταση)
ευφημισμοuς για την κακοποίηση (ε5τ"36ε#α γ3I'αςb
5αλλι<"γεια 2ώ4'b Cι3{ατ"ι5& <"ε'α για τη ζωοτομία)
ευφημισμοuς για τα ζωικά προïόντα (λ35/'ι53b C3.ι'))
υποτιμητικές αναφορές για τον πόνο και το θάνατο μη
ανθρώπων (Oι ζωολογικοί κήποι 1(3"ε# 'α μην είναι τα
ιδανικά σπίτια· Oι κυνηγοί δεν στοχεuουν (/'τα τ<λεια)
θετικές λέçεις σχετικά με την κακοποίηση (εη1ε"#α των
ζώων φάρμας· α'!"4(ιστι5& 1εταHε#"ιση σχετικά με τη
ζωοτομία· ε5(αι.ετι5) σχετικά με τις υδάτινες φυλακές
ή τους ζωολογικοuς κήπους)
οçuμωρα (α'!"4(ιστι5& σ6αγ&b α'αγ5α#3 5α5)b 5'&γι
για .ιατ&"ησηb (εI!'η ε5τ"36&)
όρους που καθιστοuν φυσικό το αφuσικο (5ατ3ι5#α για
ένα κελί· κέντρο άγριας ζωής για έναν ζωολογικό κήπο·
6σι3.#6η για κάποιον που μελετά φυλακισμένα μη αν-
θρώπινα ζώα)
όρους που μεταμφιέζουν τη θανάτωση σε προστασία
(/σλ3 για μια εγκατάσταση όπου υγιείς μη άνθρωποι
σκοτώνονται· 5ατα6Iγι3 /γ"ιας 24&ς για ένα μέρος όπου
το κυνήγι ή το ¡άρεμα επιτρέπονται)
λέçεις που δίνουν αίγλη στην ενδογαμία (5α!α")αι1αb
Cελτι41<'ες γαλ3(3Iλες)
γλώσσα που κατηγορεί τα μη ανθρώπινα θuματα (ένας
ουραγκοτάγκος που δραπετεuει από ένα ζωολογικό κήπο
και (εισ1ατι5/ αντιστέκεται στην σuλλη¡ή του· ελέφα-
ντες (3 τι14"3I'ται επειδή επαναστάτησαν ενάντια
στην υποδοuλωση του τσίρκου)
εκφράσεις που υποδηλώνουν πως η θυματοποίηση των
μη ανθρώπων είναι φυσική και αποδεκτή (.3λεI4 σα'
σ5λ#b α(3.ι3(31(α#3ς τ"/γ3ςb 1ας 6<"!η5α' σα 'α -1α-
στα' 2ώα)
λέçεις που απεικονίζουν τους μη ανθρώπους ως εκοuσια
θuματα (πίθηκοι (3 σ11ετ<H3' σε πειράματα και .#-
'3' τις 24<ς τ3ς· ένα παγιδευμένο χταπόδι (3 5ατ3ι-
5ε# σε μια υδάτινη φυλακή)
όρους με το υπέρ- που σιωπηρά επιδοκιμάζουν λιγότερο-
αχαλίνωτη θανάτωση και λιγότερο-ακραίο εçαναγκασμό
((ε"!η"#αb (ε"αλιε#α)
γλώσσα που απεικονίζει την επιλογή ως αναγκαιότητα
(α'αγ5α#3 5α5) σχετικά με τη ζωοτομία· σα"536/γ3ι ή
α"(α5τι5/ σχετικά με τους ανθρώπους)
αναφορές σε κακοποιοuς ως προστάτες (6ιλ)243 για
έναν ζωοτόμο· (3στη"ι5τ& της εη1ε"#ας τ4' 2ώ4' για
έναν υποδουλωτή µοοειδών)
24
λογοπαίγνια που οδηγοuν τους ανθρώπους να γελοuν
χαζά με φρικαλεότητες (ο τίτλος K"ώ'ε }λ3γα$ ,τσι Uε'
0#'αι* D78ey Eat oor:e:$ mon-t 78ey~G ή s(3"ε#ς •α
j.ηγ&σεις ,'α }λ3γ3 uτη u6αγ& D@ou ian Lead A
oor:e 7o =laug8terG για ένα άρθρο σχετικά με τη σφαγή
αλόγων· το σλόγκαν sη sε ]αταC"3H!#σεις Dmon-t
vobble zeG ή M s<"α K4' 0Hα"ιστιώ' 0#'αι M U3λ3-
63'#α K4' Γαλ)(3λ4' D78anA:giling d: zurder on
7urAey:G για διαδηλωση ενάντια στη μαζική δολοφονία
γαλόπουλων)

ΣΤΙDΗ
Χ"12)'&9&)!+2τ!... Α9&B80!τ!...
εισαγωγικά σε ευφημισμοuς (X<λεγH3ςY αρπακτικών για
τη θανάτωση των αρπακτικών· X(ει!α"H#αY για τους çυ-
λοδαρμοuς· Xσλλ3γ&Y για την αιχμαλωσία)
εισαγωγικά σε γλώσσα που υποµιµάζει ζώα σε αντικεί-
μενα (το X!<"ισ1αY καµουριών· X/.εια α(3!<1αταY ¡α-
ριών· η χρήση των ποντικών X13'τ<λ4'Y)
εισαγωγικά σε όρους που έμμεσα δυσφημοuν τα μη αν-
θρώπινα ζώα (5τη'ώ.ηςb 24ώ.ες <'στι5τ3b 5τη'4.#α)
Εισαγωγικά σε ακριµείς όρους σπισιστικής κακοποίησης
(XCασα'ισ1)ςYb X(3.3Iλ4σηYb Xγε'35τ3'#αY)
εισαγωγικά σε λέçεις που αναγνωρίζουν την σκέ¡η και
τα συναισθήματα των μη ανθρώπων (X!λ#cηYb XHα"/Yb
Xσ'ει.ητ3(3#ησεY)
εισαγωγικά σε προσωπικό όνομα κάποιου μη ανθρώπι-
νου ζώου (X`illieY το χρυσό χάμστερ) εκτός κι αν το
όνομα είναι περιφρονητικό
25
V
«ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΣ ΛΟΓΟΣ;»
Luμφωνα με το λεçικό AmeriFan oeritage miFtionary, «η ικανότητα επικοινωνίας μέσω οργανωμένου λόγου»
διαχωρίζει περισσότερο τον «άνθρωπο» από τα άλλα είδη. O ορισμός του α'!"ώ(3 πάλι μεγαλοποιεί την ανθρώπινη μο-
ναδικότητα.
Aπό το 1••• η ¡υχολόγος •rene Pepperberg μελετά την ικανότητα ανθρώπινης ομιλίας ενός αφρικανικοu γκρίζου
παπαγάλου, του Ale†, ο οποίος ζει στο πανεπιστημιακό εργαστήριό της. Mιλώντας Aγγλικά, ο Ale† ζητά ποικίλα φαγητά
και παιχνίδια· ζητά πληροφορίες· αναγνωρίζει περισσότερα από εκατό αντικείμενα με το όνομά τους, το σχήμα τους, το
υλικό τους, τον αριθμό τους, το χρώμα τους και το μέγεθός τους· και εκφράζει συναισθήματα όπως χαρά, μετάνοια και
αγάπη.
1
O Ale† έμαθε τη λέçη γ5"#23ς όταν, µλέποντας την αντανάκλασή του, ρώτησε το χρώμα των φτερών του. «Oέλω
να πάω γυμναστήριο» |'Wanna go gym¨| ανακοινώνει όποτε θέλει να επισκεφτεί την περιοχή παιχνιδιοu με σχοινιά και
çuλινες ράµδους. Oταν τον ρωτάνε αν θα 'θελε να επιστρέ¡ει στο κλουµί του, αυτός απαντάει με «ναι» ή «όχι».
2
«Oέλω
ποπ-κορν», ζητά. «Mε γαργαλάς;»
3
Hριν κάποια χρόνια ο Ale† χρειαζόταν να υποµληθεί σε εγχείρηση, έτσι η Pepperberg
του έφερε έναν κτηνίατρο. Aγνωστος με αυτοuς που τον περιέµαλαν, ο Ale† φώναçε όταν η Pepperberg πήγε να φuγει:
«1λα εδώ. L' αγαπώ.» «Lυγγνώμη,» ικέτευε. «Oέλω να γυρίσω πίσω.»
4
Oι παπαγάλοι δεν «παπαγαλίζουν» μόνο.
H χιμπαντζής Lana μπορεί να «μιλήσει» πατώντας πλήκτρα που εμφανίζουν γεωμετρικά σuμµολα που συμµολί -
ζουν συγκεκριμένες λέçεις. H Lana έχει φτιάçει προτάσεις όπως «Hαρακαλώ, μηχανή, δώσε κομμάτι μήλου» |'Please,
machine, give piece oI apple|. Oέλοντας ένα πορτοκάλι αλλά χωρίς να çέρει καμία λέçη γι' αυτό το φροuτο, η Lana αυτο-
σχεδίασε λέγοντας «το μήλο που είναι πορτοκαλί» |'the apple which is orange¨|.
5
Επιλέγοντας ανάμεσα από μια ντουζί-
να από σuμµολα λέçεων, η γορίλας Koko μπορεί να «μιλήσει» μέσω ενός πληκτρολογίου συνδεδεμένου με ένα φωνητικό
συνθεσάιζερ.
6
O μπονόμπο KanŒi δημιουργεί μηνuματα από εκατοντάδες συμµόλων ουσιαστικών και ρημάτων.

Xιμπαντζήδες, ουραγκοτάγκοι, και γορίλες έχουν μάθει την Aμερικανική Nοηματική |American Sign Language -
ASL|, της οποίας τα σήματα συνδυάζουν και αλλάζουν με καινοτόμους τρόπους. H Lucy, μια χιμπαντζής, περιέγρα¡ε δη-
μιουργικά ένα καρποuζι ως «φροuτο ποτό» |drink Iruit|. O Chantek, ένας ουραγκοτάγκος, όρισε το διάλυμα για φακοuς
επαφής ως «ποτό ματιών» |eye drink|. H Koko αποκάλεσε μια κοuκλα του Hινόκιο «μωρό ελέφαντα» |elephant baby|,
ένα δακτυλίδι «µραχιόλι δακτuλου» |Iinger bracelet|, και έναν αναπτήρα τσιγάρων ως «σπίρτο μπουκαλιοu» |bottle
match|.

Mαθαίνοντας το «µρώμικο» ως το σuμµολο για τα οuρα και τα κόπρανα, οι μη ανθρώπινοι πίθηκοι επέκτειναν
την εφαρμογή του και στην σκανδαλιστική συμπεριφορά φανερώνοντας μια ικανότητα να «μιλοuν» μεταφορικά. H χι-
μπαντζής Washoe απορρόφησε τόσο πολu την διδαγμένη από ανθρώπους ASL που αυθόρμητα συμµοuλε¡ε τον υιοθετη-
μένο γιο της, Louis, με αυτή τη γλώσσα.

Mια φορά, ο Louis σοuφρωσε παιχνιδιάρικα ένα περιοδικό από την Washoe και
το 'σκασε μ' αυτό. «Bρώμικο, µρώμικο», είπε (με σuμµολα) η Washoe στον εαυτό της.
10
Mιλώντας στην ASL, οι μη ανθρώπινοι πίθηκοι λένε ¡έματα και αστειεuονται. Aφοu η Koko είχε χαλάσει έναν
νιπτήρα κουζίνας, καθήμενη πάνω του, ο συνοδός της Francine Patterson τη ρώτησε «Tι συνέµη εδώ;» «H Kate εκεί
κακό» |'Kate there bad¨|, απάντησε η Koko με ¡έμα, κατηγορώντας μία από τις δασκάλες της. Kάποια άλλη στιγμή, η
Koko έκανε σήμα πως μια άσπρη πετσέτα ήταν κόκκινη. «•έρεις καλuτερα», την επέκρινε ένα άνθρωπος φίλος της. «Tι
χρώμα είναι;» «Kόκκινο, κόκκινο, κόκκινο», επέμεινε η Koko, κάνοντας όλο και μεγαλuτερη τη χειρονομία. Xαμογε-
λώντας, έµγαλε τότε μια πάνινη κόκκινη κηλίδα από την πετσέτα και την κράτησε μπροστά στα μάτια του φίλου της.
«Kόκκινο», έκανε σήμα θριαμµευτικά.
11
«Hότε πεθαίνουν οι γορίλες;» ρώτησε κάποια φορά ένας άνθρωπος φίλος της την Koko σε ASL. «Hροµλήματα,
μεγάλοι» |'Trouble, old¨|, απάντησε αυτή. «Hώς αισθάνονται οι γορίλες όταν πεθαίνουν; Aπογοητευμένοι; Λυπημένοι;
„οµισμένοι;» συνέχισε ο φίλος της. H Koko αποκρίθηκε «“πνος» |'Sleep¨|. Oταν ένα αγαπημένο της γατάκι, το οποίο
είχε ονομάσει All Ball η Koko, σκοτώθηκε από ένα αυτοκίνητο, η Koko έκλα¡ε γοερά. Oταν τη ρώτησαν για το All Ball
τρεις μέρες μετά, αυτή έκανε χειρονομίες λέγοντας «Kλάμα» |'Cry¨| και «“πνος γάτα» |'Sleep cat¨|. Hερισσότερα από
πέντε χρόνια μετά, µλέποντας μια φωτογραφία του All Ball, η Koko έκανε σήμα «Aυτό κακό. Kατσουφιάζω. Λυπάμαι»
|'That bad. Frown. Sorry¨|. Oι μη ανθρώπινοι πίθηκοι δεν «πιθηκίζουν» μόνο.
12
Tα μη ανθρώπινα πρωτεuοντα φαίνεται πως κατέχουν όλα τα µασικά νευρικά κυκλώματα που απαιτοuνται για
«οργανωμένο λόγο», αλλά η θέση και το σχήμα του λάρυγγά τους, της γλώσσας τους, του ουρανίσκου και του σαγονιοu
τους αποκλείει την παραγωγή πολλών ανθρώπινων ήχων ομιλίας. Kατά ένα καυστικό τρόπο, ο KanŒi φαίνεται συχνά να
προσπαθεί να μιλήσει. Kοιτώντας έναν άνθρωπο, κάνει σuντομους, υ¡ηλών-συχνοτήτων ήχους. Aν ο άνθρωπος μιλήσει
ως απόκριση, αυτός τσιρίζει όλο και πιο πολu, και απογοητεuεται περισσότερο.
13
O Mark Twain αποκάλεσε τη φράση /λαλ3 5τ&'3ς μια «¡ευδή φράση». Mια κότα καλεί τα κοτοπουλάκια της να
έρθουν για να φάνε ένα σκουλήκι και τα προειδοποιεί για γεράκια, σημειώνει. «Mια κότα <Hει ομιλία». Aντίθετα με τις
26
κότες, ωστόσο, οι άνθρωποι είναι φτωχά εçοπλισμένοι για να κατανοήσουν αυτή την ομιλία. «Είναι απλά σαν τη ματαιο-
δοçία και την αυθάδεια του ανθρώπου να αποκαλέσει ένα ζώο χαζό επειδή είναι χαζό ως προς τις ηλίθιες αντιλή¡εις
του», παρατήρησε ο Twain.
14
Hολλά μη ανθρώπινα ζώα -ανάμεσα τους, κότες, πετρίτες, και σκίουροι της ανατολής |eastern chipmunks|- στέλ-
νουν διαφορετικά σημάδια κινδuνου ανάλογα με το αν κάποιο αρπακτικό πλησιάζει από το έδαφος ή από τον αέρα.
Mέσω γαµγισμάτων, µήχα, και άλλων διακριτών κραυγών, οι πίθηκοι vervet προσδιορίζουν έναν αετό, μια λεοπάρδαλη,
ένα φίδι, ένα μπαμπουίνο, ένα τσακάλι ή μια uαινα, έναν άγνωστο (πιθανόν επικίνδυνο) άνθρωπο, ή έναν άνθρωπο που
çέρουν ότι είναι άκακος. Kάθε κραυγή προκαλεί και την κατάλληλη δράση. Mετά το «αετός» οι πίθηκοι κρuµονται στους
θάμνους· μετά το «λεοπάρδαλη» σκαρφαλώνουν σε ένα δέντρο.
15
Oι σκίουροι του είδους Gunnison's prairie dogs μιλοuν
με τρόπους που να προσδιορίζουν τα άλλα ζώα σuμφωνα με την συμμετοχή τους σε μια ομάδα -για παράδειγμα, ως άν-
θρωπο, σκuλο, κογιότ ή γεράκι- αλλά και ως άτομα.
16
Oι άνθρωποι μόλις που έχουν αρχίσει να εντοπίζουν και να αποκρυπτογραφοuν μεγάλο μέρος της μη ανθρώπινης
«ομιλίας». Tα μικρά τρωκτικά, όπως οι αρουραίοι, τα ποντίκια, τα χάμστερ, και οι ποντικοί της ερήμου |gebrils| επικοι-
νωνοuν με υπέρηχους, πολu υ¡ηλής συχνότητας για να μπορέσουμε να τους ακοuσουμε χωρίς τη µοήθεια της τεχνολογί -
ας. Mεγαλuτερα μη ανθρώπινα ζώα όπως οι αλιγάτορες, οι ιπποπόταμοι, οι ελέφαντες και οι πτεροφάλαινες |Iin whales|
μιλοuν με υπόηχους, πολu χαμηλής συχνότητας για τα αµοήθητα αυτιά μας. Oι υπόηχοι ταçιδεuουν μίλια πάνω στο έδα-
φος και χιλιάδες μίλια μέσα στον ωκεανό. Hαρόλο που στεροuνται φωνητικών χορδών, τα ¡άρια τουλάχιστον εκατο-
ντάδων ειδών «μιλοuν». Mε τρόπους που περιλαμµάνουν την ταλάντωση της κuστης αέρα τους, το τρίçιμο των δοντιών
τους, και το τρί¡ιμο οστικών μερών του σώματός τους μεταçu τους, παράγουν ήχους που κυμαίνονται από µόμµους και
ελαφρείς χτuπους μέχρι ουρλιαχτά και αναφιλητά. Aλλά οι άνθρωποι μποροuν να ακοuσουν τους περισσότερους από αυ-
τοuς τους ήχους μόνο μέσω υδρόφωνων. Επίσης, έχουμε δυσκολία στο να καταλάµουμε τις μονάδες της μη ανθρώπινης
ομιλίας. Tα γρυλίσματα των πιθήκων vervet που ακοuγονται τα ίδια στους ανθρώπους αντιστοιχοuν σε διαφορετικά νοή-
ματα για τους πιθήκους. Εκφωνήσεις πολu γρήγορες ή κοντινές σε τόνο για να διαχωριστοuν από τους ανθρώπους διακρί -
νονται εuκολα από τα πουλιά.
Hαρά τους ισχυρισμοuς των λεçικών, η «ικανότητα για άρθρωση λόγου» δεν είναι μοναδική στους ανθρώπους.
1•
Oπως πολλά άλλα πουλιά, ο Ale† μπορεί να μιλήσει τη γλώσσα ενός άλλου είδους. Hολλοί άνθρωποι δε μποροuν να μι -
λήσουν καθόλου. Kανένας άνθρωπος δεν έχει τελειοποιήσει τη χρήση κάποιας γλώσσας ενός άλλου είδους όπως έχουν
κάνει η Washoe, η Koko, και ο KanŒi. Hοιοι είναι, τότε, οι πραγματικά απίθανοι στην επικοινωνία;
2•
VI
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΣΠΙΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ
Επιγραφή: Adrienne Rich, 'The Burning oI Paper •nstead oI Children¨ στο 78e 9ill to i8angeg ;oem: T[a\-
T[_S (Nέα Yόρκη: W. W. Norton, 1••1), 15-1€, στις 16, 1€.
1. Bλέπε zinA (National Agricultural Statistics Service |NASS|), Iοuλιος 1•••, 1· Peter Singer, Animal Liberation,
36-3• |σ.τ.μ.: στην Ελλάδα κυκλοφορεί υπό τον τίτλο «H Aπελευθέρωση των ‘ώων» από το Kέντρο Hληρο-
φόρησης Aντιγόνη, σε επιμέλεια και μετάφραση του Lταuρου Kαραγεωργάκη|· Zi:8erie: oE t8e knited =tate:,
1••• (Silver Spring, Md.: National Marine Fisheries Service, 1••€), 32· ;oultry =laug8ter (NASS), „εµ. 2000,
2-3· Zi:8erie: oE t8e knited =tate:, 4.
2. Kevin McManus, 'ƒrangutangs Take Plunge •nto …oo's Abstract 'Think Tank'¨, 9a:8ington ;o:t, 16 Oκτ. 1••5,
A3.
3. Aναφέρθηκε και αναλuθηκε στο έργο της Deborah Cameron, '•ntroduction: Why •s Language a Feminist •ssue”¨
στο 78e Zemini:t iritique oE Languageg A header, επιμ. Deborah Cameron (London: Routledge, 1••0), 1-2€,
στην 1•.
4. Katharine Webster, 'Lobster Stew¨, Associated Press, 13 Iουνίου 1••4.
5. Λεζάντα φωτογραφίας στο άρθρο του Jack Rosenberger, 'Whose LiIe •s •t, Anyway”¨, •<α |)"5η, 15 Iαν. 1••0,
30-31, στην 31.
6. Henry T. Dunbar 'A Haunting Tail¨, 9a:8ington ;o:t, 11 Aεκ. 1••4, F1, F5· Paul Farhi, 'The Story oI BAM-bi¨,
9a:8ington ;o:t, 1 Lεπτ. 1••6, F1, F5· John Painter Jr., 'How Did the Chickens Cross the Road” Well-
Scrambled¨, Bregonian (Portland), 1• Iαν. 1••3, A1, A14.
•. Robert Reinhold, 'Cat Mutilations Spread Fear oI Cults in Suburb¨, >e? @orA 7ime:, 13 Aυγ. 1•€•, 16.
€. O όρος 2ώα σ'τ"36ι/ς είναι διπλά σπισιστικός. Aρχικά, μετατρέπει τη «συντροφιά» σε χαρακτηριστικό, κάτι
αδιαχώριστο από την uπαρçη ενός μη ανθρώπινου ζώου· ο όρος αναγκάζει αρκετοuς μη ανθρώπους να είναι (και
να παραμένουν) η συντροφιά κάποιου ανθρώπου. 1πειτα, περιορίζει τον όρο ζώο στους μη ανθρώπους. M σ-
'τ"36ι/ 1η α'!"ώ(4'$ 3qη 1η /'!"4(3ς 6#λ3ςqη, και τ3 5ατ3ι5#.ι3 δεν ενέχουν αυτή την προµληματική. Εννο-
ώντας «ένα ζώο που κρατείται για διασκέδαση ή συντροφιά» (AmeriFan oeritage miFtionary), το 5ατ3ι5#.ι3 δεί-
χνει την κατάσταση ενός μη ανθρώπου χωρίς να του αποδίδει τίτλο ενός συγκεκριμένου τuπου. Εκεί που η σ-
'τ"36ι/ 1η α'!"ώ(4' και 3qη 1η /'!"4(3ς 6#λ3ςqη ανακηρuσσουν ένα μη ανθρώπινο ζώο ως έναν ενεργό, ίσο
σuντροφο σε μια σχέση αγάπης με έναν άνθρωπο, τ3 5ατ3ι5#.ι3 υπονοεί μια λιγότερο ισότιμη, πιθανόν εκμεταλ-
λευτική σχέση. K3 5ατ3ι5#.ι3, στην πραγματικότητα, σχετίζεται μόνιμα με την εκτροφή, την αγορά, την πώληση
και την απόρρι¡η μη ανθρώπινων ζώων. Aυστυχώς, τα αρνητικά επακόλουθα του 5ατ3ι5#.ι3 συντηροuν την
άθλια κατάσταση πολλών σκuλων, γατών, και άλλων μη ανθρώπων, οι οποίοι ποτέ δεν χαίρουν του σεµασμοu
που υπαγορεuεται από τους όρους σ'τ"36ι/ 1η α'!"ώ(4' ή 1η /'!"4(3ς 6#λ3ς. Iι' αυτοuς τους λόγους, χρησι-
μοποιώ αυτοuς τους όρους σχετικά με τα μη ανθρώπινα ζώα που απολαμµάνουν πλήρη σεµασμό· χρησιμοποιώ
το 5ατ3ι5#.ι3 σχετικά με τους μη ανθρώπους που πωλοuνται, εγκαταλείπονται, ή στεροuνται του σεµασμοu που
αçίζουν με οποιονδήποτε άλλο τρόπο (όπως για παράδειγμα στον όρο Jet :tore)· και πάντα αποφεuγω το 2ώα σ-
'τ"36ι/ς.
• • •
ΓΛΩΣΣΑ, ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΣΠΙΣΙΣΜΟΣ
1. http:ŽŽwww.unrisd.orgŽ
2. Ενώ είναι σπάνιο τα ανθρώπινα ζώα να αναφέρονται στους εαυτοuς τους ως ζώα, είναι ακόμα λιγότερο πιθανό να
αυτο-προσδιοριστοuμε ως πίθηκοι ή θηλαστικά. Aυτό το θέμα προέκυ¡ε όταν ο νομικός μελετητής και φιλόσο-
φος των δικαιωμάτων των ζώων Gary Francione διεuθυνε μια εκδήλωση κατά τη διάρκεια του «Animal Rights
July» στο –niversity College Dublin το 200•. Lημειώθηκε ότι οι άνθρωποι δεν κάνουν τη «σuνδεση μεταçu θη-
λαστικών» με τις αγελάδες όταν μιλάνε για το γάλα των αγελάδων, ειδικά υπό το πρίσμα ότι πολλοί άνθρωποι
ακόμα πιστεuουν προφανώς πως οι αγελάδες «δίνουν γάλα εφ' όρου ζωής» χωρίς να χρειάζεται να καταστοuν
έγκυες ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
2€
3. http:ŽŽaleph0.clarku.eduŽhu†leyŽcommŽScPrŽAthen.html
4. Iια να μην αναφερθοuμε στην εκμεταλλευτική ιεράρχηση των διαφορών.
5. Aστυνομικός (α). Hρόλαµες να δεις εκείνον στο αυτοκίνητο;
Mάρτυρας (μ). Είδα το πρόσωπό του, ναι.
α. Hόσο χρονών ήταν περίπου;
μ. Iuρω στα 45. „οροuσε...
α. Kαι πόσο ¡ηλός;
μ. 1,€5.
α. 1,€5. Mαλλιά;
μ. Lκοuρα και σγουρά. Oα μας πάρει πολλή ώρα; Hρέπει να πάω να πάρω τα παιδιά μου από το σχολείο.
α. Oχι πολu ακόμα, όχι. Kαι τα ροuχα του;
μ . „αινόταν κάπως απεριποίητος, με μπλε παντελόνι, μαuρο...
α. Tζιν;
• Bagguley, P. (1••5) ˆProtest, poverty and power: a case study oI the anti-poll ta† movement‰, =oFiologiFal
helie? 43, 6•3•1•.
• Baker, S. (1••3) ;iFturing t8e `ea:tg Animal:$ ddentity and heJre:entation Manchester: Manchester –niversity
Press.
• Balcombe, J. (2010) =eFond >atureg 78e dnner Lile: oE Animal: New York: Palgrave Macmillan.
• Barnes, S., Kaase, M. et al. (1•••) ;olitiFal AFtiong za:: ;artiFiJation in Zile 9e:tern memoFraFie: Beverley
Hills: Sage.
• Beirne, P. (200•) ˆAnimal rights, animal abuse, and green criminology‰, in P. Beirne and N. South (eds) d::ue: in
vreen iriminologyg ionEronting oarm: Again:t Enlironment:$ oumanity and Bt8er Animal: Cullompton:
Willan.
• Berger, P. and Berger, B. (1••6) =oFiologyg A `iograJ8iFal AJJroaF8 Harmondsworth: Penguin.
• Boggs, C. (1••5) ˆRethinking the si†ties legacy: Irom New LeIt to New Social Movements‰, in S. M. Lyman (ed.)
=oFial zolement:g iritique:$ ionFeJt:$ ia:e =tudie: London: Macmillan.
• Bo†, S. (1•€•) ;o?er$ irime$ and zy:tiEiFation London: Routledge.
• Brim, Jr., ƒ. G. and Wheeler, S. (1•66) =oFiali€ation AEter i8ild8oodg 7?o E::ay: London: Wiley ‡ Sons.
• Clark, S. R. L. (1••1) ˆAnimals‰, in J. ƒ. –rmson and J. Ree (eds) 78e ionFi:e EnFyFloJedia oE 9e:tern
;8ilo:oJ8y and ;8ilo:oJ8er: London and New York: Routledge.
• Dunayer, J. (2001) Animal Equalityg Language and Liberation Derwood: Ryce.
• ‚yerman, R. and Jamison, A. (1••1) =oFial zolement:g A iognitile AJJroaF8 Cambridge: Polity.
• Fairclough, N. (1•€•) Language and ;o?er London: Longman.
• Friedman, D. and McAdam, D. (1••2) ˆCollective identity and activism: networks, choices, and the liIe oI a
social movement‰, in A. D. Morris and C. McClurg Mueller (eds) Zrontier: in =oFial zolement 78eory New
Haven and London: Yale –niversity Press.
• Goldberg, R. A. (1••1) vra::root: he:i:tanFeg =oFial zolement: in RSt8 ientury AmeriFa Belmont, CaliI.:
Wadsworth.
• Groves, J. M. (1••5) ˆLearning to Ieel: the neglected sociology oI social movements‰, =oFiologiFal helie? 43,
43561.
• Hall, L. (2001) ˆLiving like Bonobos: An ‚coIeminist ƒutlook on ‚quality‰: http:ŽŽwww.personhood.orgŽ
• Hu†ley T. H. (1€63) ElidenFe a: to zan-: ;laFe in >ature London: Williams ‡ Norgate.
• Klandermans, B. (1••2) ˆThe social construction oI protest and multiorganiŒational Iields‰, in A. D. Morris and
C. McClurg Mueller (eds) Zrontier: in =oFial zolement 78eory London: Yale –niversity Press.
• Kleidman, R. (1••4) ˆVolunteer activism and proIessionalism in social movement organiŒations‰, =oFial
;roblem: 41, 25••6.
• Morris, A. D. (1•€4) 78e Brigin: oE t8e iilil hig8t: zolement New York: Free Press.
• Noske, B. (1•€•) ouman: and Bt8er Animal: London: Pluto Press.
• ƒIIe, C. (1••0) ˆReIlections on the institutional selI-transIormation oI movement politics: a tentative stage
• model‰, in R. J. Dalton and M. Kuechler (eds) i8allenging t8e ;olitiFal Brder Cambridge: Polity.
• ƒberschall, A. (1••3) =oFial ionEliFt and =oFial zolement: ‚nglewood CliIIs: Prentice Hall.
• Plotke, D. (1••5) ˆWhat‰s so new about New Social Movements”‰, in S.M. Lyman (ed.) =oFial zolement:g
iritique:$ ionFeJt:$ ia:e =tudie: London: Macmillan.
• Spiegel, M. (1•€€) 78e mreaded iomJari:ong ouman and Animal =lalery London: Heretic.
• Touraine, A. (1••2) ˆBeyond social movements”‰, in S.M. Lyman (ed.) =oFial zolement:g iritique:$ ionFeJt:$
ia:e =tudie: London: Macmillan.
2•
• Tucker, K. (1••1) ˆHow new are new social movements”, 78eory$ iulture and =oFiety €, •5•€.
• Weber, M. (1••€ |1•21|) EFonomy and =oFietyg An Butline oE dnterJretile =oFiology ed. G. Roth and C. Wittich,
Berkeley: –niversity oI CaliIornia Press.
• Yates, R. (2005) ˆThe Social Construction oI Human Beings and ƒther Animals in HumanNonhuman
Relations‰, unpublished PhD thesis, School oI Social Sciences, –niversity oI Wales, Bangor.
• …ald, M. N. and McCarthy, J. D. (eds) (1•••) 78e mynamiF: oE =oFial zolement: Cambridge: Winthrop.
• • •
ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΧΟΡΤΟΦΑΓΙΚΑ
• Cameron, D. (1••5). •erbal 8ygiene. London: Routledge.
• Crystal, D. (1••5). 78e iambridge enFyFloJedia oE t8e Engli:8 language. Cambridge: Cambridge –niversity
Press.
• Dunayer, J. (2001). Animal equalityg Language and liberation. Derwood, MD: Ryce Publishing. •SBN 0-
••064•5-5-•.
• Fairclough, N. (2003). ‚;olitiFal ForreFtne::ƒg 78e JolitiF: oE Fulture and language. Discourse ‡ Society, 14(1),
1•-2€.
• Halliday, M. A. K. (1••€). Language a: :oFial :emiotiF. London: ‚dward Arnold.
• Jacobs, G. M. (2004). he:earF8 Jro„eFt on t8e u:e oE ?8o ?it8 non8uman animal:. Available at
http:ŽŽwww.ecoling.netŽwho.html. Retrieved ƒctober 24, 2004.
• Nilsen, A. P. (1•€•). Guidelines against se†ist language: A case history. •n J. PenIield (‚d.), 9omen and language
in tran:ition (pp. 3•-64). Albany, NY: S–NY Press.
• Rubin, D. L, Greene, K., ‡ Schneider, D. (1••4). Adopting gender-inclusive language reIorms: Diachronic and
synchronic variation. xournal oE Language and =oFial ;:yF8ology, 13, •1-114.
• Stibbe, A. (2004). Moving away Irom ecological ˆpolitical correctness‰... Language … EFology Bnline xournal,
1(2). Available online at http:ŽŽwww.ecoling.netŽIeb3.htm.
• WhorI, B. L. (1•56). Language$ t8oug8t and realityg =eleFted ?riting: oE `en„amin Lee 98orE. J. B. Carroll (‚d.).
Cambridge, MA: M•T Press.
• Wikipedia. Retrieved August 1, 2004, Irom http:ŽŽen.wikipedia.orgŽwikiŽWho—˜2€pronoun˜2•
• • •
«ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΣ ΛΟΓΟΣ;»
1. Bλέπε •rene M. Pepperberg, 'Numerical Competence in an AIrican Grey Parrot (Psittacus erithacus)¨, xournal oE
iomJaratile ;:yF8ology 10€, no. 1 (1••4): 36-44.
2. Aναφέρεται στο δοκίμιο της •rene M. Pepperberg, 'ReIerential Mapping: A Technique Ior Attaching Functional
SigniIicance to the •nnovative –tterances oI an AIrican Grey Parrot (Psittacus erithacus)¨, AJJlied
;:yF8olingui:tiF: 11, no. 1 (1••0): 23-44, στην 3€.
3. Aναφέρεται στο δοκίμιο της •rene M. Pepperberg, '‚vidence Ior Conceptual ™uantitative Abilities in the AIrican
Grey Parrot: Labeling oI Cardinal Sets¨, Et8ology •5, no.1 (1•€•): 3•-61, στην 4•.
4. Aναφέρεται στο δοκίμιο της ‚ugene Linden, 'Can Animals Talk”¨, 7ime, 22 Mαρ. 1••3, 54-61, στην 5•.
5. Aναφέρεται στο έργο των Duane M. Rumbaugh και Timothy V. Gill, 'Language and the Acquisition oI
Language-Type Skills by a ChimpanŒee (Pan)¨, Annal: oE t8e >e? @orA AFademy oE =FienFe: 2•0 (1••6): •0-123,
στις 104, 110.
6. Bλέπε Francine Patterson και ‚ugene Linden, 78e EduFation oE †oAo (New York: Holt, Rinehart ‡ Winston,
1•€1), 10•-10.
•. Bλέπε Roger Lewin, 'Look Who's Talking Now¨, >e? =Fienti:t, 2• Aπρ. 1••1, 4€-52· Linden.
€. Aναφέρεται στο έργο των Roger Fouts με τον Stephen Tukel Mills, >ent oE †ing 98at i8imJan€ee: oale 7aug8t
ze about 98o 9e Are (New York: William Morrow, 1•••), 15•· αναφέρεται στο H. Lyn White Miles, 'Language
and the ƒrang-utan: The ƒld 'Person' oI the Forest¨, στο 78e vreat AJe ;ro„eFtg Equality beyond oumanity, επιμ.
Paola Cavalieri και Peter Singer (New York: St. Martin's, 1••3), 42-5•, στην 50· αναφέρεται στους Patterson και
Linden, 146.
•. Bλέπε Fouts με Mills, 242-45.
10. Aναφέρεται στο δοκίμιο των Roger S. Fouts και Deborah H. Fouts 'ChimpanŒees' –se oI Sign Language¨, στο
vreat AJe ;ro„eFt, 2€-41, στην 36.
30
11. Bλέπε Patterson και Linden, 1€2, €0-€1.
12. Bλέπε Francine Patterson και Wendy Gordon, 'The Case Ior the Personhood oI Gorillas¨, στο vreat AJe ;ro„eFt,
5€-••, στις 6•, 6€.
13. Bλέπε Lewin.
14. Mark Twain, 'What •s Man”¨ στο 78e 9orA: oE zarA 7?ain, τομ. 1•, επιμ. Paul Baender (Berkeley: –niversity
oI CaliIornia Press, 1••3), 124-214, στις 1•4, 1•5.
15. Bλέπε Dorothy L. Cheney και Robert M. SeyIarth, oo? zonAey: =ee t8e 9orldg dn:ide t8e zind oE Anot8er
=JeFie: (Chicago: –niversity oI Chicago Press, 1••0), 102-3, 110-11.
16. Bλέπε C. N. SlobodchikoII, C. Fischer και J. Shapiro, 'Predator-SpeciIic Words in Prairie Dog Alarm Calls¨,
Abstract 55•, AmeriFan ‡oologi:t 26 (1•€6): 105A· C. N. SlobodchikoII, 'Semantic •nIormation Distinguishing
•ndividual Predators in the Alarm Calls oI Gunnison's Prairie Dogs¨, Animal `e8aliour 42, no. 5 (1••1): •13-1•.
1•. 9eb:ter-: 78ird >e? dnternational miFtionary, στον όρο man.
• • •
• • •
H µασική εικόνα του εçωφuλλου προέρχεται από τον 2
ο
διαγωνισμό αντισπισιστικοu σχεδίου που έγινε
φέτος. Hερισσότερα σχέδια και εικόνες μπορείτε να µρείτε στη διεuθυνση http:ŽŽconcurso.resistenciavegana.esŽ••
˜20concurso.html. H εικόνα του πιθήκου στα περιεχόμενα προέρχεται από τη γραμματοσειρά MonkeysDC και
μπορείτε να την κατεµάσετε από τη διεuθυνση http:ŽŽwww.Iontspace.comŽdingbat-craŒyŽmonkeysdc.
• • •
Tο φυλλάδιο μπορείτε να το µρείτε διαδικτυακά στον ιστότοπο http:ŽŽwww.scribd.comŽV3G4N.
31
Tο µιµλίο της Joan Dunayer, Animal Equality - Language and
Liberation, όπως εuκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς, αποτελεί τη
µάση για ένα μεγάλο μέρος τόσο του παρόντος φυλλαδίου όσο και του
ευρuτερου ζητήματος. Aποτελεί άλλωστε το πρώτο µιµλίο σχετικά με
τη γλώσσα και την καταπίεση των μη ανθρώπινων ζώων.
Mε λόγο περιεκτικό καταφέρνει να καταδείçει τις σπισιστικές
αντιλή¡εις που αναπαράγονται μέσω του λόγου, καθώς επίσης και να
προτείνει εναλλακτικές και τρόπους για την επίτευçη μιας μη σπισιστι-
κής γλώσσας, η οποία θα συντελέσει με τον τρόπο της στον αγώνα για
την απελευθέρωση των ζώων.
Aν θέλετε να το διαµάσετε εκτενέστερα, μπορείτε να το µρείτε
σε αρκετά ηλεκτρονικά καταστήματα.
K3 6λλ/.ι3 ατ) .η1ι3"γ&!η5ε 1ε α63"1& τη'
T
η
K"ι&1ε"η Q'τισ(ισιστι5& u'/'τηση στη' rα-
λι)H4"α της ]"&της τ3' QIγ3στ3 τ3 RSTTV
Q63"/ στη' 5/λcη λι53I σHετι53I 1ε τη !ε1α-
τι5& σ2&τηση Xu(ισισ1)ς 5αι γλώσσαYV

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->