บ่อดักไขมันใช้สำำหรับบำำบัดนำ้ำเสียจำกครัวของบ้ำนพักอำศัย ห้องอำหำรหรือภัตตำคำร เนื่ องจำก นำ้ำเสียดังกล่ำว จะมี

นำ้ำมัน และไขมัน ปนอย่่มำก หำกไม่กำำจัดออกจะทำำให้ท่อระบำยนำ้ำอุดตัน โดยลักษณะนำ้ำเสีย จำกครัวของ บ้ำนพักอำศัย
กรณีท่ีไม่ผ่ำนตะแกรง จะมีน้ ำำมัน และไขมันประมำณ 2,700 มิลลิกรัม/ลิตร หำกผ่ำนตะแกรง จะมีน้ ำำมันและไขมัน
ประมำณ 500 มิลลิกรัม/ลิตร สำำหรับลักษณะนำ้ำเสีย จำกครัวของภัตตำคำร จะมีน้ ำำมัน และไขมันประมำณ 1,500
มิลลิกรัม/ลิตร ดังนั้น บ่อดักไขมัน ที่ใช้จะต้องมีขนำดใหญ่เพียงพอ ที่จะกักนำ้ำเสีย ไว้ระยะหนึ่ ง เพื่อให้ไขมันและนำ้ำมัน มี
โอกำสลอยตัวขึ้นมำสะสมกันอย่่บนผิวนำ้ำ เมื่อปริมำณไขมัน และนำ้ำมัน สะสมมำกขึ้น ต้องตักออกไปกำำจัด เช่น ใส่ถุง
พลำสติก ทิ้งฝำกรถขยะ หรือนำำไป ตำกแห้งหรือหมักทำำปุ ุย บ่อดักไขมัน จะสำมำรถ กำำจัดไขมัน ได้มำกกว่ำร้อยละ 60
บ่อดักไขมันมีท้ังแบบสำำเร็จร่ป ที่สำมำรถซื้อและติดตั้งได้ง่ำย หรือสำมำรถสร้ำงเองได้ โดยใช้ วงขอบซีเมนต์หรือ ถัง
ซีเมนต์หินขัด ซึ่งประหยัดค่ำใช้จ่ำยกว่ำ แบบสำำเร็จร่ป และสำมำรถปรับ ให้เหมำะสมกับ พื้นที่และปริมำณนำ้ำที่ใช้

การสร้างบ่อดักไขมัน
กำรออกแบบบ่อดักไขมัน สำำหรับประเทศไทย ซึ่งมีอุณหภ่มิส่ง กำรจับตัว
ของไขมัน ช้ำ ดังนั้นระยะเวลำกักพัก (Detention Time) ของบ่อดักไขมัน
จึงไม่ควรน้อยกว่ำ 6 ชั่วโมง เพื่อให้น้ ำำมันและไขมัน มีโอกำสแยกตัว และ
ลอยขึ้น มำสะสมกันอย่บ
่ นผิวนำ้ำ และตักออกไปกำำจัด เมื่อปริมำณไขมัน
และนำ้ำมันสะสมมำกขึ้น
เนื่ องจำกบ่อที่ใช้สำำหรับบ้ำนเรือน จะมีขนำดเล็ก ทำำให้ไม่คุ้มกับ กำร
ก่อสร้ำง แบบเท คอนกรีตเสริมเหล็ก ดังนั้นอำจ ก่อสร้ำงโดยใช้วงขอบ
ซีเมนต์ ที่มีจำำหน่ ำย ทั่วไป นำำมำวำงซ้อนกัน เพื่อให้ได้ปริมำตรเก็บกัก
ตำมที่ได้คำำนวณไว้ โดยทำงนำ้ำเข้ำและ ทำงนำ้ำออกขอ งบ่อดักไขมัน อำจจะ
ใช้ท่อร่ปตัวที (T) หรือ แผ่นกั้น (Baffle) สำำหรับในกรณี ที่น้ ำำเสียมีปริมำณ
มำกอำจก่อสร้ำงจำำนวนสองบ่อ หรือมำกกว่ำตำม ควำมเหมำะสม แล้วแบ่ง
นำ้ำเสีย ไหลเข้ำแต่ละบ่อ ในอัตรำเท่ำ ๆ กัน

ขนำดมำตรฐำนบ่อดักไขมันแบบวงขอบซีเมนต์สำำหรับบ้ำนพักอำศัย

ขนาดบ่อ
ปริมาตร
จำานวน
จำานว
บ่อที่
เส้นผ่าน
บ่อ
นคน ต้องการ ( ศูนย์กลา ความลึก
(บ่อ)
นำ้า (ม.)
ลบ.ม.)

5

0.17

0.8

0.40

1

5-10

0.34

0.8

0.70

1

10-15

0.51

1.0

0.70

1

15-20

0.68

1.2

0.60

1

20-25

0.85

1.2

0.80

1

25-30

1.02

1.0

0.70

2

30-35

1.19

1.0

0.80

2

35-40

1.36

1.2

0.60

2

40-45

1.53

1.2

0.70

2

45-50

1.70

1.2

0.80

2

หมำยเหตุ : ควำมส่งของวงขอบซีเมนต์ท่ัวไปประมำณ 0.33 ม. ดังนั้นถ้ำหำกควำมลึกนำ้ำ = 0.40 ม. จึงต้องซ้อนกันอย่ำง
น้อยสองวง ทั้งนี้ ขน
ึ้ อย่่กบ
ั ควำมส่งของระดับฝำบ่อด้วย
ที่มำ : ค่่มือเล่มที่ 2 สำำหรับผ้่ออกแบบและผ้่ผลิตระบบบำำบัดนำ้ำเสียแบบติดกับที่, กรมควบคุมมลพิษ 2537

การใช้งานและดูแลรักษา

ต้องไม่เอำ ตะแกรงดักขยะออก ไม่ว่ำจะชั่วครำวหรือถำวร 4. ต้องติดตั้ง ตะแกรงดักขยะ ก่อนเข้ำ บ่อดักไขมัน 2. ห้ำมเอำนำ้ำจำกส่วนอื่นๆ เช่น นำ้ำล้ำงมือ นำ้ำอำบ นำ้ำซัก นำ้ำฝน ฯลฯ เข้ำมำในบ่อดักไขมัน 6. ต้องหมั่นโกยเศษขยะ ที่ดักกรองไว้ได้ หน้ำตะแกรง ออกสมำ่ำเสมอ 5. หมั่นตรวจด่ ท่อระบำยนำ้ำ ที่รับนำ้ำจำก บ่อดักไขมัน หำกมีไขมันอย่เ่ ป็ น ก้อนหรือครำบ ต้องทำำตำมข้อ 6 ถี่มำกขึน ้ กว่ำ เดิม นอกจำกนี้ ยังมีบอ ่ ดักไขมันสำำเร็จร่ป ดังนั้นกำรพิจำรณำใช้ควรคำำนึ งถึงขนำดของถังที่ได้ตำมมำตรฐำนที่ได้กำำหนดไว้ รวม ถึง ประสิทธิภำพกำรกำำจัดไขมันและต้องตรวจสอบกับมำตรฐำนอุตสำหกรรมที่กำำหนด เพื่อให้ได้มำตรฐำน และเป็ นที่ ยอมรับของผ้่บริโภค Resource : กองจัดกำรคุณภำพนำ้ำ กรมควบคุมมลพิษ . ต้องหมั่นตักไขมันออกจำก บ่อดักไขมัน อย่ำงน้อยทุกสัปดำห์ นำำไขมันที่ตักได้ใส ่ภำชนะปิ ดมิดชิด และรวมไปกับขยะ ม่ลฝอย เพื่อให้รถเทศบำล นำำไปกำำจัดต่อไป 7. ต้องไม่ทะลวง หรือแทงผลักให้ เศษขยะ ไหลผ่ำนตะแกรงเข้ำไปในบ่อดักไขมัน 3.ปั ญหำสำำคัญของบ่อดักไขมัน ก็คอ ื กำรขำด กำรด่แล รักษำอย่ำงสมำ่ำเสมอ ซึ่งจะทำำให้ เกิดควำม สกปรก และกลิ่นเหม็น เกิดกำรอุดตัน หรืออำจเป็ น ที่อย่่อำศัย ของแมลงสำบและอื่นๆ ได้ รวมทั้งทำำให้ บ่อดักไขมัน เต็มและ แยกไขมัน ได้ไม่มี ประสิทธิภำพ เพียงพอ ซึ่งกำรด่แลรักษำ ควรดำำเนิ นกำร อย่ำงสมำ่ำเสมอ ดังนี้ 1.