‫رساالت جدلي در باب مسيحيت و اسالم‪1‬؛ مجموعه مشاجرات‬

‫قلمي هنري مارتين‪ 2‬و علماي شيعي ايران‬
‫ترجمه و تدوين‪ :‬مجيد سائلي كرده‌ده‬

‫‪3‬‬

‫‪1. Controversial tracts on Christianity and Mohammedanism‬‬
‫)‪2. Henry Martyn(1781-1812‬‬

‫‪ .3‬كارشناس روابط عمومي و امور بين الملل كتابخانه‪ ،‬موزه و مركز اسناد مجلس شوراي اسالمي‪.‬‬
‫‪ .4‬معادل‌هاي فارسي مانند مقاالت جدلي‪ ،‬مناظرات مكتوب‪ ،‬مجادالت قلمي و مشاجرات قلمي را مي‌توان براي‬
‫«‪ »Controversial tracts‬به‌كار برد‪ .‬محمود‌رضا اسفنديار – مصحح كتاب خطي «رسالة رد پادري»‪ -‬عنوان‬
‫«رساله‌هاي جدلي مربوط به مسيحيت و آيين محمدي» را انتخاب نموده است‪ .‬ر‪.‬ك‪ .‬به‪ :‬رسالة رد پادري؛ جوابية‬
‫حاج محمد‌حسين حسين عليشاه اصفهاني به ردية هنري مارتين مسيحي‪ .‬مقدمه و تصحيح محمود‌رضا اسفنديار‪.‬‬
‫تهران‪ ،‬انتشارات حقيقت‪ ،‬چاپ اول‪ ،1387 ،‬ص‪.23 .‬‬

‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬

‫«رساالت جدلي‪ 4‬در باب مسيحيت و اسالم» نام مجموعه‌‌اي از رساالت‪ ،‬مقاالت و مناظرات مكتوب بين‬
‫هنري مارتين و برخي از علماي شيعي ايران‪ ،‬درباره مسيحيت و اسالم به هنگام سفرش به ايران است‪ .‬وي‬
‫كشيشي جوان و كوشا در امر تبليغ مسيحيت بود و شايد همين تالش و كوشش بسيار زياد منجر به ضعف‬
‫و بيماري و در نهايت مرگ وي در جواني گرديد‪.‬‬
‫وي به هند و ايران مسافرت كرد و در آنجا‌ زبان فارسي را آموخت‪ .‬او در ايران با علما و فضالي مسلمان‬
‫‪5‬‬
‫وارد بحث و گفتگو درباره‌ مس��يحيت و اس�لام ش��د‪ .‬اين رساالت به فارس��ي و عربي است و ساموئل لي‬
‫اين مباحثات مكتوب را به انگليس��ي ترجمه و مطالبي را نيز به آن اضافه نمود و در س��ال ‪1824‬ق(‪1203‬‬
‫خورشيدي) در كمبريج به چاپ رساند‪.‬‬

‫)‪5. Samuel Lee(1783-1852‬‬

‫‪617‬‬

‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.../‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬

‫براي كس��ب آگاهي بيش��تر درباره‌ اين كتاب‪ ،‬فهرست مطالب آن را مرور مي‌نماييم‪ .‬در پايان توضيحاتي‬
‫درباره‌ نويس��نده و مترجم كتاب مي‌آوريم‪ .‬همچنين هرجا الزم بوده‪ ،‬توضيحات تكميلي ارائه گرديده است‪.‬‬
‫همچني��ن به اختصار منابع موج��ود در كتابخانه‌ي مجلس درباره‌ي هنري مارتين و رديه‌هاي مربوط معرفي‬
‫مي‌شود‪.‬‬

‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬

‫فهرست مطالب " رساالت جدلي در باب مسيحيت و اسالم"‬
‫پيش‌گفتار‪ ،‬توضيحات مقدماتي؛ صفحات‪1-5‬‬
‫جيرنيمو زاوير‪ 1‬در باب مذهب مسيحيت‪ ،‬با تلخيص‌هايي از آن؛ صفحات‪5-41‬‬
‫ رساله‌ فارسي ُ‬‫ پاسخ احمد بن زين العابدين‪ -‬نجيب‌زاده‌ ايراني‪ -‬به كتاب زاوير با تلخيص‌هاي آن؛ صفحات ‪41-101‬‬‫ توضيحاتي در خصوص تلخيص‌هايي از زين العابدين؛ صفحات ‪101-108‬‬‫ پاسخ فيليپ گاداگنولي‪ 2‬در دفاع از كتاب زاوير؛ صفحات ‪108-113‬‬‫ آثار ديگر در خصوص مباحث عمومي؛ صفحات ‪113-114‬‬‫ مباحثه با آقاي مارتين؛ صفحات ‪114-122‬‬‫ نسخ خطي‪ 3‬و كتب مربوطه به كار رفته در اين كتاب؛ صفحات ‪122-127‬‬‫!ترجمه‌هاي مباحثات با جناب مارتين‬
‫ترجمه‌ رساله‌ عربي ميرزا ابراهيم در دفاع از اسالم؛ صفحات‪1-39‬‬‫فقط متن انگليس��ي آورده ش��ده است و از متن عربي خبر نيست‪ .‬اما س��اموئل لي در پاورقي اشاراتي به‬
‫بعضي جمالت عربي مي‌كند‪.‬‬
‫ ضميمه‌ الف‪ :‬ش��امل تلخيص‌هايي از رس��ال ‌ه آقااكبر در باب معجزه‌ محمد[صلي اهلل عليه و آله و سلم]؛‬‫‪1. Hieronymo Xavier‬‬

‫وي يك كشيش مبلغ كاتوليك بوده است و در قرن هفدهم مي‌زيست‪ .‬او رساله‌اي در باب حقانيت مسيحيت به‬
‫زبان فارسي دارد كه به نورالدين سليم جهانگير – امپراتور هند – تقديم نمود‪ .‬جهانگير در ‪ 20‬سپتامبر ‪29 (1569‬‬
‫شهريور ‪ )948‬متولد و در ‪ 8‬نوامبر ‪ 17(1627‬آبان ‪ )1006‬از دنيا رفت‪ .‬وي فرزند جالل الدين محمد اكبر است‪.‬‬
‫مدت فرمانروایی وي از ‪ 984(۱۶۰۵‬خورشيدي) و ‪ )1006(۱۶۲۷‬است‪ .‬لقب کاملش «السلطان االعظم والخاقان‬
‫المکرم‪ ،‬خسرو گیتی پناه‪ ،‬ابوالفتح نورالدین محمد جهانگیر پادشاه غازی» و چهارمین پادشاه سلسله گورکانیان هند‬
‫یا امپراتوری مغولی هند است‪ .‬جهانگیر وارث امپراتوری پدرش اکبرشاه(فرمانروایی‪ )۱۶۰۵-۱۵۵۶:‬شد که از وی به‬
‫عنوان بزرگترین پادشاه تاریخ هند نام برده می‌شود و گستره‌ي حکومتش از شهر قندهار در مغرب تا شهر داکا در‬
‫بنگال شرقی در مشرق و از سرینگر (کشمیر) در شمال تا سرحد شهر احمدنگر در جنوب امتداد داشت‪ .‬جهانگیر‬
‫شاه به علم و هنر و ادب بیش از سیاست عالقه داشت و امور کشور عم ً‬
‫ال در دست همسرش نورجهان بود‪ .‬ر‪ .‬ك‪.‬‬
‫به‪ :‬ويكي‌پديا؛ ترجمه از انگليسي به فارسي توسط مؤلف‪.‬‬
‫)‪2. Philip Guadagnoli(Philippo Guadagnolo Malleanensi‬‬
‫‪3. MSS‬‬

‫‪618‬‬

.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪../‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫دو صفحه از كتاب رساالت جدلي در باب مسيحيت و اسالم‬ ‫‪619‬‬ .

‬‬ ‫ پيش‌گفتار‪ :‬ش��امل مباحثي در خصوص ضرورت داشتن ذهني آزاد از شك و شكاكيت و آراستن باطن‬‫و ظاهر به راستي و درستي؛ صفحات ‪164-165‬‬ ‫‪1. Mohammed Ruza of Hamadan‬‬ ‫‪620‬‬ .‬‬ ‫ ترجمه‌ اولين رساله‌ جناب مارتين در پاسخ به ميرزا ابراهيم؛ صفحات ‪80-101‬‬‫فقط ترجمه‌ انگليس��ي آمده اس��ت‪ .‬اما در پاورقي جمالت و عبارات فارسي تكميلي و ترجمه‌ آن‌ها‬ ‫آورده شده است‪. Ephrem‬‬ ‫إفرام سرياني نام كشيشي است كه در نصيبين سوريه‌ي ‌قديم در ‪ 309‬ميالدي به دنيا آمد و در ‪ 373‬در شهر رها‬ ‫سوريه‌ي قديم از دنيا رفت‪ ..‬‬ ‫ ترجم ‌ه رس��اله‌ سوم جناب مارتين در پاسخ به ميرزا ابراهيم در باب بطالت صوفي‌گري و حقانيت اديان‬‫موسوي و عيسوي؛ صفحات‪139-160‬‬ ‫متن ترجمه به انگليس��ي اس��ت ولي عباراتي به فارسي در پاورقي دارد‪ .‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬اما معلوم نيست كه آيا رسال ‌ه مارتين به فارسي است يا عربي‪ .‬‬ ‫ توضيحاتي اضافي مربوط به تلخيص قبلي مندرج در صفحه‌ ‪43‬؛ صفحات ‪72-79‬‬‫متن به عربي و انگليسي است‪.‬وي قديس‪ ،‬راهب و شاعر ديني و به خاطر شيوايي زبان‪ ،‬رسايي سخن و پاكي زندگي‬ ‫به روح پاك و خورشيد سوريه معروف بود‪.‬باز معلوم نيست كه رساله‌ مارتين‬ ‫به زبان فارسي است يا عربي‪./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫صفحات ‪40-69‬‬ ‫اين تلخيص به فارسي است و ترجمه‌ انگليسي آن نيز آمده است‪..‬‬ ‫‪2.‬با توجه‬ ‫به اين‌كه دومين رس��اله‌ي مارتين به فارس��ي است و ساموئل لي آن را به انگليسي برگردانده است‪ ،‬مي‌توان‬ ‫به اين نتيجه رسيد كه اين رساله نيز بايد به زبان فارسي باشد‪.‬‬ ‫‪2‬‬ ‫! ترجمه‌‌ پاسخ محمدرضا همداني به جناب مارتين‬ ‫ توضيحات مقدماتي‪ :‬پاسخ محمد رضا همداني در جواب به رساله‌هاي مارتين؛ صفحات ‪161-164‬‬‫فقط متن انگليسي آمده است‪.‬‬ ‫ ترجمه‌ دومين رساله‌ فارسي جناب مارتين در پاسخ به ميرزا ابراهيم؛ صفحات‪102-123‬‬‫فقط ترجمه‌ انگليس��ي آورده شده اس��ت‪ .‬‬ ‫ ضميمه ب‪ :‬مربوط به رساله‌ پيشين مندرج در صفحه‌ ‪113‬؛ صفحات‪124-138‬‬‫متن به زبان انگليس��ي اس��ت‪ ،‬اما عباراتي از ا ِفرا ِم‪ 1‬به خط و زبان س��رياني و نيز عباراتي به خط و زبان‬ ‫عبري و عربي دارد‪.‬‬ ‫ توضيحاتي در خصوص همان مطلب؛ صفحات‪69-71‬‬‫متن به فارسي و انگليسي است‪.

‬‬ ‫ بخش هفتم‪ :‬در نزول وحي بر بچه يهودي‪4‬؛ صفحات‪302-326‬‬‫به جز منقوالت عربي و فارسي‪ ،‬همه‌ متن به زبان انگليسي است‪.‬‬ ‫ بخش دوم‪ :‬در پاسخ‌هاي پدر روحاني(جناب مارتين) به ميرزا ابراهيم؛ صفحات ‪.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬‬ ‫ بخش پنجم‪ :‬در باب عبارت‌هاي مربوط به غيب‌گويي‌هاي اشعياء‪ 2‬نبي؛ صفحات‪280-300‬‬‫به جز چند عبارت عبري و عربي كوتاه در پاورقي‪ ،‬بقيه‌ آن انگليسي است‪. On the Revelation of the Hebrew Child‬‬ ‫‪621‬‬ .‬‬ ‫ بخش چهارم‪ ‌:‬در باب عبارت‌هاي مربوط به محمد[صلي اهلل عليه و آله و سلم] در اسفار پنجگانه‌ عهد‬‫عتيق‪1‬؛ صفحات‪269-280‬‬ ‫به جز چند عبارت عبري در پاورقي و متن‪ ،‬بقيه‌ آن انگليسي است‪.‬‬ ‫اشعیاء پسر عاموص بود و در اورشلیم و در نزدیکی هیکل سلیمان زندگی می‌کرد‪.260-269‬‬ ‫به جزء چند عبارت عبري در پاورقي و متن‪ ،‬بقيه‌ آن انگليسي است‪.191-60‬‬‫به جز چند عبارت عربي در پاورقي‪ ،‬بقيه‌ آن انگليسي است‪. The Book of Zephaniah‬‬ ‫كتابي است در خصوص پيش‌بيني روز قيامت كه توسط زِفانايآي نبي در قرن هفتم قبل از ميالد مسيح تأليف يافته‬ ‫‪..‬است‬ ‫‪4. Pentateuch‬‬ ‫پنتاتِئوچ يا تورات(‪ )Torah‬كه شامل ‪ 5‬كتاب اول عهد عتيق(‪ )Old Testament‬به نام‌هاي كتاب ِجنِزيز(‪)Genesis‬‬ ‫كسدوس(‪ )Exodus‬كه درباره مهاجرت‌ بني‌‬ ‫يا تكوين‪ ،‬پيدايش و خلقت كه داستان خلقت جهان را مي‌گويد؛ ا ِ ُ‬ ‫اسرائيل‌ از مصر به‌ كنعان است؛ كتاب‌الويان(‪ )Leviticus‬كه شامل قوانين سبط الوي‪ -‬پسر يعقوب نبي‪ -‬و مراسم‬ ‫مذهبي است؛ كتاب اعداد(‪ )Numbers‬كه درباره‌ تعداد نفراتي است كه به پيروي از حضرت موسي (ع) از مصر‬ ‫خارج شدند؛ و ديوتِرانِمي(‪ )Deuteronomy‬كه مربوط به قوانين حضرت موسي (ع) است‪.‬‬ ‫ بخش ششم‪ :‬در عبارت‌هاي معين موجود در كتاب ِزفانايآي نبي‪3‬؛ صفحات‪301-302‬‬‫به جز چند عبارت عبري و كلمات فارسي در پاورقي‪ ،‬بقيه‌ آن انگليسي است‪../‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫‪1.‬‬ ‫ بخش يكم‪ :‬در ضرورت لطف و احسان و تمايل به عفو و بخشش در صفات خداوند؛ صفحات‪166-191‬‬‫فقط متن انگليسي آمده است‪.‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫فقط متن انگليسي آمده است‪. Isaiah‬‬ ‫آيزِينا(اشعياء) از پيامبران بني اسرائيل در عهد عتیق و نویسنده کتاب اشعیاء در قرن هشتم قبل از ميالد مسيح است‪.‬‬ ‫ بخش هش��تم‪ :‬در باب آن عباراتي از انجيل كه آمدن محمد[صلي اهلل عليه و آله و س��لم] را بش��ارت‬‫مي‌دهد و مباحثي در اين‌باره؛ صفحات‪326-450‬‬ ‫‪3.‬‬ ‫‪2.‬‬ ‫ بخش س��وم‌‪ :‬در ابطال اصول پدر روحاني(جناب مارتين) همان‌طور كه در ديگر رس��اله‌هاي او توضيح‬‫داده شده است؛ صفحات ‪.

‬از‬ ‫لحاظ نسخه‌‌هاي معين كتاب اين نتيجه حاصل گرديد كه هيچ‌گونه تحريفي صورت نگرفته است‪ .‬صفحات ‪517-533‬‬ ‫غير از چند عبارت عبري‪ ،‬بقيه مطالب به زبان انگليسي است‪..‬‬ ‫! قضاياي بحث‌شده در صفحات پيشين؛ تلخيص شده توسط مترجم‬ ‫ توضيحات مقدماتي؛ صفحات‪451-455‬‬‫تمام ًا به زبان انگليسي است‪.‬نسخه‌ كاپيلوس در مقايسه با ديگر نسخه‌ها‪ .‬اصول مطروحه‌ ديگري كه مي‌توان به‌آن‌ها اعتماد كرد‪ .‬صفحات ‪533-548‬‬ ‫‪ the Babylonian Exile‬يا ‪1.‬صفحات‪474-480‬‬ ‫تمام ًا به زبان انگليسي است‪.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬اظهارات‬‫كتب مقدس در خصوص اين موضوع‪ ،‬مطمئن‌ترين مالكي اس��ت كه به وس��يله‌ آن مي‌توان پيامبر واقعي را‬ ‫ش��ناخت‪ :‬يعني پيش‌گويي رويداد‌هاي آينده‪ ،‬در تأييد عقائدي كه قابل تطبيق با عقائد پيش��ين است‪ . Babylonian Captivity‬‬ ‫به دوره‌اي از تاريخ يهود اطالق مي‌شود كه يهوديان در بابل در اسارت به‌سر مي‌بردند‪ .‬تفاوت‌هاي اصلي موجود در اين نسخه‌ها‪ ،‬اصول عمومي‬ ‫مذهب را تحت تأثير قرار نمي‌دهد[اين تفاوت‌ها در فروع است نه در اصول]‪ .‬بُختُ‌النَّصر (نبوکدنزر=‬ ‫(‪ .‬در ‪ 538‬قبل از‬ ‫ميالد مسيح كوروش كبير بابل را به تصرف درآورد و يهوديان را به بابل بازگرداند‪.‬صفحات ‪455-473‬‬ ‫تمام ًا به زبان انگليسي است‪.‬صفحات‬ ‫‪481-516‬‬ ‫تمام ًا به زبان انگليسي است‪.‬‬ ‫ فصل يكم‪ :‬اصولي كه پيروان محمد[صلي اهلل عليه و آله و سلم] از مسيحيت براي ابطال آن اقتباس‬‫كرده‌اند‪ ..‬‬ ‫ فصل س��وم‪ :‬تعاريف معمول از معجزاتي كه در بحث ما درك و فهم آن‌ها مش��كل مي‌نمايد‪ .‬‬ ‫ بخ��ش دوم‪ :‬اين قضيه آزمايش ش��د‪ ،‬كه آيا تحريفي در كتب مق��دس بالفاصله بعد از ميالد حضرت‬‫عيس��ي مس��يح رخ داده است يا نه‪ .‬طبيعت اين مباحثات ناشي از نس��خه‌هاي مختلف است كه بيان شد‪ .‬‬ ‫‪622‬‬ .‬‬ ‫ فصل دوم‬‫ بخش يكم‪ :‬آزمون قضيه‪ ،‬كه آيا تحريفي در كتب مقدس در زمان اس��ارت يهوديان در بابل‪ 1‬رخ داده‬‫است‪ ./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫به جز برخي آيات قرآني‪ ،‬منقوالت عربي‪ ،‬عبارات فارسي‪ ،‬همه متن به زبان انگليسي است‪.‬ادعاي‬ ‫محمد[صلي اهلل عليه و آله و س��لم] بر پيامبري‌اش با اين معيار و مالك س��نجيده شد‪ .Nebuchadnezzar‬پادشاه بابل‪ -‬در ‪ 586‬قبل از ميالد مسيح به پادشاهي يهودا در اورشليم حمله كرد و‬ ‫هیکل یهودیان را نابود نمود و يهوديان اورشليم را به اسارت گرفت و آن‌ها را به زور به بابل برد‪ .‬برخي از بيانات مولي‬ ‫قبول و برخي ديگر رد گرديد‪ .‬‬ ‫ بخش سوم‪ :‬عقائد دكتر كنيكات و ديگران در خصوص تحريف عمومي در كتب مقدس عبري بررسي‬‫ش��د‪ .

‬ويژگي‌هاي مادي‬‫و معنوي كه خالقش در وي نهاده اس��ت‪ .‬‬ ‫توضيحات‪ :‬اين مباحثات ش��امل گفتگو‌ه��ا و مذاكرات بين هنري مارتين و نويس��ندگان ايراني مانند‬ ‫ميرزا ابراهيم و محمد رضا همداني اس��ت‪ ..Online Catalog.‬صفحات ‪548-584‬‬ ‫‪1..‬‬ ‫‪3.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬عهد خدا در خصوص عفو و بخشش توبه‌كننده‪ ،‬وظيفه‌ انسان در قبال خدا و همساي ‌ها‌ش و نظريه‌‬ ‫رستاخيز مسيح‪ 1‬مورد بحث قرار گرفته است و برخي مالحظات كلي‪ . 131‬‬ ‫‪4. the Doctrine of the Resurrection‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫اطالعات كتاب‌ش�ناختي كتاب حاضر در فهرست برخط كتابخانه‌هاي دانشگاه كلمبيا‪ 2‬به‬ ‫شرح آمده است‪:‬‬ ‫نويسنده‪ :‬هنري مارتين؛ ‪1781-1812‬‬ ‫عنوان‪ :‬رس��االت جدلي در باب مسيحيت و اسالم(به صورت ميكروفيلم)‪ ،‬تأليف هنري مارتين و برخي‬ ‫از نويس��ندگان برجس��ته‌ ايران؛ ترجمه س��اموئل لي؛ يك گفتگوي ديگري نيز درباره‌ همان موضوع به اين‬ ‫كتاب اضافه شده است‪ .‬مؤمن فرزندخوانده خدا در نظر گرفته‬ ‫شده است‪ .Colmbia University Libraries.‬‬ ‫مشخصات فيزيكي‪ 584 ،3cxxxi :‬صفحه‪،‬‬ ‫سري‪ :‬برنامه حفاظت تك‌نگاشته انجمن كتابخانه‌هاي الهيات آمريكا‪4‬؛ فيش شماره‌ ‪1990-3555‬‬ ‫ناشر‪ :‬كمبريج؛ جي‪ .‬‬ ‫‪2 .‬اسميث‬ ‫تاريخ‪ 1203(1824 :‬خورشيدي)‬ ‫موضوع بر اس�اس رده‌بندي كتابخانه‌ كنگره‪ :‬مس��يحيت و ديگر اديان – اسالم‪ ،‬روابط اسالم و‬ ‫مسيحيت‪.‬در پيش‌گفتار اين كتاب گزارشي از مباحثه ديگري در اين خصوص به طور چكيده‬ ‫آمده است‪.‬به ايرادات پيروان محمد[صلي اهلل عليه و آله و س��لم] پاس��خ داده‬ ‫ش��ده اس��ت‪ .‬متن كتاب به زبان‌هاي انگليسي‪ ،‬فارسي و عربي و شامل مراجع‬ ‫كتاب‌شناختي نيز است‪. ATLA monograph preservation program‬‬ ‫‪623‬‬ .‬‬ ‫توضيحات مربوط به نسخه روگرفت‪ :‬ميكروفيش‪ ،‬ايونستون‪ :‬انجمن كتابخانه‌هاي الهيات آمريكا‪،‬‬ ‫رستاخيز مسيح يا برگشت دوباره‌ي او به زندگي از انديشه‌هاي بنيادين مسيحيت است‪.‬‬ ‫ فصل چهارم‪ :‬خصوصيات عمومي انس��ان همان‌طور كه در كتب مقدس آمده است‪ .‬‬ ‫مدخل‌هاي اضافه‌ش�ده‪ :‬لي‪ ،‬ساموئل‪ 1231(1852 ،‬خورش��يدي) – ‪ 1162(1783‬خورشيدي)‪ ،‬ميرزا‬ ‫ابراهيم‪ ،‬امين‪ ،‬محمدرضا ابن محمد‪.‬تصديقي بر خطاي محمد[صلي اهلل عليه و آله و س��لم]‪ ./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫غير از چند عبارت فارسي بقيه به زبان انگليسي است‪.

‬‬ ‫‪624‬‬ ‫‪5.org‬‬ ‫‪3.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.wikipedia.‬در حالي كه پس��ر بچه‌اي بيش‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫زندگي آغازين‪:‬‬ ‫‪3‬‬ ‫وي كش��يش آنگليكان و مبلغ مذهبي در هند و ايران بود‪ . Truro‬‬ ‫" تورو " شهري است در منتها اليه جنوب غربي انگلستان‪. Gwennap‬‬ ./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫‪ 2 .. the free encyclopedia( www.. Anglican‬‬ ‫كشيش وابسته به كليساي انگلستان(‪)England of Church the‬‬ ‫‪4.‬در كتاب اولي توضيحات بيشتري آمده است‪. Tokat‬‬ ‫‪7.‬‬ ‫گويينناپ‪ ،‬روستايي در شهرستان كورن‌وال است‪.‬‬ ‫توقات(توكات) در شمال مركزي تركيه امروزي واقع است‪.1‬سيف االمة و برهان الملة‪ ،‬مال احمد نراقي‪ ،‬تصحيح سيد مهدي طباطبائي‪ ،‬قم‪ ،‬پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسالمي‪،‬‬ ‫چاپ اول‪ ،‬پاييز ‪.‬‬ ‫اما مطالب زير بيشتر از ويكي‌پديا؛ دائرة‌المعارف آزاد‪ 2‬اقتباس و از انگليسي به فارسي ترجمه شده است‪. Wikipedia.‬در مقدمه‌ي كتاب‌هاي «رسالة رد پادري»‪ ،‬صفحات ‪ 13‬تا ‪ 40‬و «سيف االمة و‬ ‫برهان الملة‪ »1‬نيز توضيحاتي درباره هنري مارتين آمده است‪ .‬‬ ‫‪5‬‬ ‫‪4‬‬ ‫وي در تاريخ ‪ 18‬فوريه ‪ 29(1781‬بهمن ‪ )1161‬در ش��هر تورو از توابع شهرس��تان كورن‌وال انگلستان‬ ‫به دنيا آمد و در ‪ 16‬اكتبر ‪ 24 (1812‬مهر ‪ )1191‬در توقات(توكات)‪ 6‬تركيه از دنيا رفت‪.‬فيلم نقره‌اي‬ ‫شمار ‌ه استاندارد بين المللي‪(0524069294 :‬ميكروفيش)‬ ‫نوع ماده‪ :‬كتاب‬ ‫شماره‌ تماس‪3555-1990 ATLA fiche B1-84 :‬‬ ‫وضعيت‪ :‬اطالعاتي موجود نيست‪.‬مسيحيان جهان به‌خصوص آنگليكان‌ها او را‬ ‫به عنوان انس��اني ش��جاع‪ ،‬دلير‪ ،‬ايثارگر‪ ،‬فداكار و از خود گذشته و كسي كه زندگيش را وقف دين كرده بود‬ ‫مي‌شناسند و مورد ستايش قرار مي‌دهند‪.1992‬ميكروفيش‪ .‬‬ ‫هنري مارتين‪:‬‬ ‫با كمي جس��تجو در موتور‌هاي جس��تجو مانند ياهو و گوگل مطالب زي��ادي را مي‌توان درباره‌ي وي به‬ ‫فارس��ي و انگليس��ي يافت‪ .‬‬ ‫پ��درش‪ ،‬جان مارتين‪ ،‬ناخداي كش��تي ي��ا معدن‌دار در گويينن��اپ‪ 7‬بود‪ .1385‬‬ ‫)‪2. Cornwall‬‬ ‫‪6.

1718 – October 9.. the church of Holy Trinity‬‬ ‫‪12. curate‬‬ ‫‪11.)1215‬‬ ‫)‪6. Church Missionary Society‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫‪1. first Smith’s prizeman‬‬ ‫‪5. St John’s College. Cambridge‬‬ ‫‪4. David Brainerd. parish of Lolworth‬‬ ‫‪13.‬در س��ال‬ ‫‪ 1180(1801‬خورشيدي) در همان دانشكده دانشجو‌ي سال سوم ارشد‬ ‫و اولين برنده‌ي جايزه‌ي اس��ميث‪ 4‬و در سال ‪ 1181(1802‬خورشيدي)‬ ‫استاد دانشكده شد‪ . 1747‬‬ ‫‪8. Truro Grammar School‬‬ ‫‪2..‬در ‪ 22‬اكتبر ‪ 30 (1803‬مهر ‪)1182‬‬ ‫‪10‬‬ ‫به عنوان ش��ماس‪ 8‬كليساي جامع الي‪ 9‬در شهرس��تان كمبريج منصوب گرديد و به عنوان معاون كشيش‬ ‫سيمون در كليساي ترينيتي مقدس‪ 11‬خدمت مي‌كرد‪ . deacon‬‬ ‫‪9.‬با خواندن اين كتاب وي عزمش‬ ‫را جزم كرد كه يك مبلغ مذهبي بشود‪ .‬بعداً ارتقاء مقام يافت و كشيش كليساي جامع الي شد‪ . British East India Company‬‬ ‫‪14. Dr Cardew‬‬ ‫‪3. Charles Simeon‬‬ ‫‪625‬‬ . (April 20./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫نبود به مدرس��ه‌ي دس��تور زبان تورو‪ 1‬رف��ت و در آنجا تحت تعليم‬ ‫و آم��وزش دكت��ر كاردو‪ 2‬قرار گرفت و س��پس به دانش��كده‌ي جان‬ ‫قديس در كمبريج‪ 3‬در پاييز ‪ 1176(1797‬خورش��يدي) رفت‪ . William Carey (17 August 1761 – 9 June 1834‬‬ ‫)‪7 .‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬وي همزمان نيز مسئوليت كليساي بخش لول‌ورث‪ 12‬كه‬ ‫در آن نزديكي بود به عهده داشت‪ .‬‬ ‫فعاليت مبشري‪:‬‬ ‫مارتين مي‌خواس��ت كه در انجمن اعزام مبلغ كليس��ا‪ 14‬خدمت كند و اين هنگامي بود كه يك فاجعه‌ي‬ ‫روحاني انجيلي انگليسي‪ ،‬متولد در تاريخ ‪ 24‬سپتامبر ‪ 2(1759‬مهر ‪ 1138‬خورشيدي)‪ ،‬وفات يافته در ‪ 13‬نوامبر‬ ‫‪ 22(1836‬آبان ‪.‬او قصد داشت كه وكيل دعاوي بشود‌‪ ،‬اما در اكتبر‬ ‫‪ 1181(1802‬خورش��يدي) به طور اتفاقي از چارلز س��يمون‪ 5‬شنيد كه‬ ‫مأموري��ت مبلغ ويليام ك��ري‪ 6‬در هند به پايان رس��يده و كمي بعد او‬ ‫مطالبي در خص��وص زندگي ديويد براينرد‪ – 7‬مبلغ مذهبي فرس��تاده‬ ‫كشيش هنري مارتين‬ ‫شده به بوميان آمريكا – مطالعه نمود‪ .‬سپس مقرر گرديد‬ ‫كه در كليساي انگلستان كشيش بشود و به عنوان دين‌يار در كمپاني هند شرقي انگلستان‪ 13‬مشغول شد‪. Ely‬‬ ‫‪10.

‬‬ ‫براي مارتين بسيار ضروري بود كه در‌آمدي داشته باشد كه هم از خواهرش حمايت كند و هم خود بتواند از‬ ‫آن درآمد اس��تفاده كند‪ .‬در روز نبرد او از سربازان در حال مرگ و زخمي پرستاري و‬ ‫مواظبت مي‌نمود و قلبش از مشاهده‌ي تصاوير و صحنه‌هاي دلخراش جنگ آكنده از اندوه و پريشاني شده‬ ‫بود‪ ..‬در سفرش به شرق در نبرد بريتانيا در كيپ كلني‪ 4‬در ‪ 8‬ژانويه‬ ‫‪ 18( 1806‬دي ‪ 1184‬خورشيدي) حضور يافت‪ .‬ك‪ .‬به‪ :‬وكي‌پديا؛ ترجمه توسط مؤلف‪.‬‬ ‫‪5. British East India Company‬‬ ‫‪3./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫مالي در كرن‌وال‪ 1‬او و خواهر مجردش را از درآمدي كه پدرش��ان براي آن‌ها باقي گذاش��ته بود محروم كرد‪.‬اين‬ ‫مستعمره در سال ‪ 1031(1652‬خورشيدي) توسط كمپاني هند شرقي هلند با بنيانگذاري شهر كيپ تاوان تأسيس‬ ‫شد‪ . British conquest of the Cape Colony‬‬ ‫‪7.. Dinapur‬‬ .‬در اكتبر ‪ (1806‬مهر ‪ 1185‬خورش��يدي) رهس��پار ديناپور‪ 7‬شد‪ .‬بدين طريق ديگر نيرو‌هاي انقالبي فرانسه نمي‌توانستند اين منطقه‌ي استراتژيك مهم را به تصرف خود‬ ‫درآورند‪ .‬او در يادداشت‌هاي روزانه‌اش مي‌گويد‪ " :‬در آن زمان از خداوند خواستم هنگامي كه انگلستان‬ ‫تندر چنگ‌هايش را به مناطق دور دست جهان مي‌فرستد خود در خانه‌اش دركبر و غرور و خدانشناسي باقي‬ ‫نماند‪ .‬در آنجا به زودي‬ ‫توانس��ت مراس��م عبادي را در ميان محلي‌ها به زبان محلي خودش��ان در مدارس آنجا اجراء كند‪ . chaplain‬‬ ‫‪4.‬در سال ‪ 1182(1803‬خورشيدي) دولت بريتانيا كيپ كلني را به هلند باز گرداند‪ ،‬اما در سال ‪1185(1806‬‬ ‫خورشيدي) شورشيان فرانسوي هلند را تحت تصرف خود درآوردند و بريتانيا نيز مجددا َ به كيپ كلني را به اشغال‬ ‫خود درآورد‪ .‬‬ ‫هند‪:‬‬ ‫مارتين در آ‌وريل ‪ (1806‬فروردين ‪ 1185‬خورش��يدي) به هند رس��يد و براي چند ماه در آدلين نزديگ‬ ‫به س��رامپور‪ 6‬جاي گرفت‪ . Cornwall‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫بخشي در جنوب‌غربي انگلستان‬ ‫كيپ كلني‪ ،‬در منتهي اليه جنوب آفريقا قرار دارد و در حال حاضر بخشي از آفريقاي جنوبي فعلي است‪ . Aldeen‬‬ ‫‪6. Serampur‬‬ ‫شهري در ايالت بنگال غربي در شمال شرقي هند‬ ‫شهري مهم در ايالت بهار(بيهار)‌در ساحل رود گنگ‬ ‫‪626‬‬ ‫‪2.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬ر‪ .‬در آوريل‬ ‫‪5‬‬ ‫‪1.‬لذا اين احساس و انديشه در او بوجود آمد كه سرنوشت بريتانيا بايد تغيير كند و دست از مستعمره كردن‬ ‫جهان بردارد‪ .‬متعاقب ًا در سال ‪ 1174( 1795‬خورشيدي) زماني كه هلند به اشغال فرانسه‌ي انقالبي درآمد توسط بريتانيا اشغال‬ ‫گرديد‪ .‬از اين‌رو در كمپاني هند ش��رقي بريتانيا‪ 2‬دين‌يار(قاضي عسگر)‪ 3‬شد و در ‪ 5‬جوالي‬ ‫‪ 14( 1805‬تير ‪ 1184‬خورشيدي) به هند رفت‪ .‬اما اگر بخواهد به راس��تي بزرگي‪ ،‬عظمت و مجد خود را نش��ان دهد بايد مبش��ران كليسايش را براي‬ ‫بشارت دادن صلح و آرامش گسيل كند‪".

‬در كانپور او تمام كتاب عهد جديد را به اردو و به فارس��ي دوباره‬ ‫برگرداند‪ ./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫‪(1809‬فروردين ‪ 1188‬خورشيدي)‌ به كانپور‪ 1‬منتقل شد و در آنجا در محل سكونتش علي رغم مزاحمت‌ها‬ ‫و تهديد‌هاي غير مسيحيان بومي براي بريتانيايي‌ها و هندي‌ها وعظ و سخنراني مي‌كرد‪. Book of Common Prayer‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫‪1.. chief munshi Sabat‬‬ ‫‪4.‬‬ ‫پزشكان به او سفارش كردند كه به يك سفر دريايي برود و او نيز تصميم گرفت كه به ايران برود و ترجمه‌ي‬ ‫فارس��ي كتاب عهد جديد را اصالح كند‪ . Psalms‬‬ ‫منظور همان زبور حضرت داوود عليه السالم و يكي از كتاب‌هاي عهد عتيق است‪. Sir John Malcolm‬‬ ‫متولد ‪ 2‬مي ‪ 12 ( 1769‬ارديبهشت ‪ )1148‬و متوفي در سال ‪ 1212(1833‬خورشيدي)‬ ‫‪627‬‬ .‬علي رغم مريض احوال بودنش و تكبر‪ ،‬فضل‌فروش��ي و بد‌اخالقي منش��ي ثابتش‪ 3‬مزامير حضرت‬ ‫داوود‪ 4‬را به فارس��ي و اناجيل چهارگانه را به عب��ري‪ -‬ايراني‪ 5‬و كتاب دعا‌هاي رايج‪ 6‬را به اردو ترجمه كرد‪.‬‬ ‫‪7.‬‬ ‫ب��ه مطالعات زبان‌شناس��ي پرداخ��ت و هنگامي كه در ديناپور اقامت داش��ت اوراق مرب��وط به ترجمه‌ي‬ ‫هندوس��تاني‪ 2‬عهد جديد را بازنگري نمود‪ .‬در اول اكتبر ‪ 9 (1810‬مهر ‪ 1189‬خورش��يدي) كلكته را ترك كرد‪ ..‬‬ ‫‪3.‬پس از تقريب ًا دو ماه سفر دريايي در تاريخ ‪ 7‬ژانويه ‪ 17 (1811‬دي ‪ 1190‬خورشيدي)‬ ‫يعني در سي‌مين سالگرد تولدش به بمبئي رسيد‪.‬‬ ‫‪5.‬او مي‌خواس��ت كه از ايران به عربستان برود و در آنجا كتاب عهد‬ ‫جديد را به عربي ترجمه نمايد‪ .‬‬ ‫آخرين سفر و مرگ‪:‬‬ ‫از بمبئي به بوش��هر مي‌رود و با خود نامه‌هايي از طرف س��ر جان ملكم براي مقامات بو‌شهر و همچنين‬ ‫مقامات شيراز و اصفهان مي‌آورد‪ . Cawnpore‬‬ ‫عنوان متداول و مشترك تعدادي از دعا‌ها و نيايش‌ها كليساي انگلستان و ديگر كليسا‌هاي آنگليكان و جوامع‬ ‫آنگليكاني است‪.‬بعد از مسافرتي خسته‌كننده از راه خشكي به شيراز مي‌رود و خيلي زود به‬ ‫بحث و گفتگو با افراد مختلف از همه‌ي طبقات مانند صوفي‌ها‪ ،‬مسلمانان‪ ،‬يهوديان‪ ،‬و حتي ارمني‌ها كشيده‬ ‫‪7‬‬ ‫شهري در ايالت اوتارپرادش در شمال هند‬ ‫‪2.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪. Hindustani‬‬ ‫زبان هندي‪ -‬اردو كه شاخه‌اي از زبان‌هاي هند و آريايي است و نزديك به لهجاتي است كه در پاكستان و شمال‬ ‫هند تكلم مي‌شود‪. Judaeo-Persic‬‬ ‫‪6.‬اين در‬ ‫حالي بود كه يك روز قبل از س��فرش به كلكته به خاطر كتابش در مراس��م افتتاح كليس��ايي در شهر كانپور‬ ‫مورد تقدير قرار گرفت‪ .

./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫مي‌ش��ود و همه‌ي اين افراد عالقه داش��تند كه قدرت و دانش خودشان را در بحث و گفتگو با اولين كشيش‬ ‫انگليسي محك بزنند‪ .‬وي همچنين در مذاكرات صلح روسيه و ايران حضور فعال و ميانجيگرايانه داشت و در نهايت مفاد‬ ‫عهد‌نامه‌ي گلستان را تهيه نمود كه در ‪ 24‬اكتبر ‪ 1813‬به امضاء ايران و روسيه رسيد‪ .‬‬ ‫‪ .‬هنري مارتين در بحبوحه‌ي روابط ايران و‬ ‫روسيه وارد ايران شد‪.3‬‬ ‫در همين زمان بود كه دچار بيماري تب مي‌ش��ود و بعد از بهبودي موقت مجبور مي‌ش��ود آب و هوايش‬ ‫را تغيير بدهد‪ .‬او و همراهانش به‬ ‫ارزروم روانه ش��دند و در ش��هر توقات(توكات) به علت ش��يوع طاعون مجبور به توقف شد و ديگر نتوانستند‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫‪ .‬او براي رفتن به اس��تانبول‪ 4‬تبريز را ترك كرد‪ . 1‬در اين زمان فتحعلی شاه قاجار ‪ -‬دومین شاه از دودمان قاجار‪ -‬بر ايران حاكم بود‪ .‬او نياز به مرخصي و اس��تراحت داشت و براي‬ ‫همين منظور مي‌خواس��ت از اس��تانبول به انگلستان برگردد تا بتواند نيرو خود را دوباره باز يابد و براي انجام‬ ‫مأموريت‌هايش در هند تجديد قوا كند‪ .‬راهنماي تاتاري‌شان آن‌ها فشار مي‌آورد و آن‌ها از مكاني به مكاني ديگر‬ ‫مي‌رفتن��د‪ . Constantinople‬‬ ‫‪5.‬در سپتامبر ‪ 21 (1812‬شهريور ‪ )1191‬با دو خدمتكار ارمني سفرش‬ ‫را آغاز نمود و از رود ارس گذشت‪ .‬‬ ‫البته در اين كار نا مؤفق بود‪ . Kars‬‬ ‫نام شهري است در شمال شرق تركيه‌ي امروزي‪.‬به‪ ‌:‬ابوالقاسم طاهري‪ ،‬تاريخ روابط بازرگاني و سياسي انگليس و ايران‬ ‫از دوران فرمانروائي مغوالن تا پايان عهد قاجاريه جلد اول‪ :‬از آغاز تا عقد معاهدة گلستان(‪ 1270‬ميالدي تا ‪،)1813‬‬ ‫تهران‪ ،‬انجمن آثار ملي‪ ،‬چاپ اول‪ ،1354 ،‬صص‪ .‬‬ ‫‪4.‬اين امر موجب مسرت و انبساط خاطر‬ ‫همايون ما گرديد‪".‬همچنين در صفحات ‪ 437 ،436‬و ‪ 486‬اين كتاب نيز‬ ‫مطالبي درباره‌ي اسقف هنري مارتين آمده است‪.‬در پی آن عهدنامه‪ ،‬مناطقی از‬ ‫خاک ایران جدا شده و به خاک روسیه ضمیمه شد‪.‬‬ ‫‪628‬‬ .‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬تا ‪ ۱۸۳۴( ۱۲۱۳‬م) به مدت ‪ ۳۶‬سال و ‪ ۸‬ماه بود‪ .‬‬ ‫‪2.‬وي‬ ‫بازرگان‪ ،‬زبان‌شناس‪ ،‬شرق‌شناس و دیپلمات بریتانیایی و اولین سفیر بریتانیا بعد از سفيري كه چارلز اول به ايران‬ ‫فرستاد بود‪ .‬سِ ر گور اوزلی‪ – 2‬سفير بريتانيا در نزد شاه‪ -‬نتوانسته بود جلسه‌اي با شاه براي‬ ‫مارتين ترتيب دهد‪ ،‬اما دست‌نوشته‌ي او را به شاه داده بود‪ .‬اگر چه مارتين نتوانست شخص ًا و حضوراً انجيل‬ ‫را به شاه تقديم نمايد شاه بعداً به او نامه‌اي نوشت‪:‬‬ ‫" در حقيقت (با توجه به نامه‌ي تشكر‌آميزي كه شاه به سفير بريتانيا در دربار نوشت) با تالش‌ها و زحمات‬ ‫عالمانه و در خور قدرداني جناب هنري مارتين انجيل به احس��ن وجه با عباراتي بس��يط و قابل فهم كه در‬ ‫خور كتب عهد جديد است و با عالي‌ترين شيوه و سبك ترجمه شد‪ .‬سپس به تبريز رفت تا بتواند نسخه‌اي از ترجمه‌ي عهد جديد را به شاه‪ 1‬عرضه نمايد‪. 3‬سر گور اوزلي براي همراهي و كمك به اسقف هنري مارتين فرمان مخصوصي از فتحعلي شاه قاجار دريافت‬ ‫كرد‪ .‬دوره‌ي شاهنشاهي او از‬ ‫‪ ۱۷۹۷( ۱۱۷۶‬م‪ ).‬براي خواندن متن كامل اين فرمان ر‪.. Sir Gore Ouseley‬‬ ‫ِسر گور اوزلی‪ ،‬در ‪ ۶‬دسامبر ‪ 15(۱۷۷۰‬آذر ‪ )1149‬متولد و در ‪ ۱۸‬نوامبر ‪ 27(۱۸۴۴‬آبان ‪ )1223‬از دنيا رفت‪ .‬ك‪ .453-454 .‬آن‌ها س��وار بر چهارپا از تبريز به ايروان از ايروان به ق��ارص‪ 5‬و ارزروم رفتند‪ .

‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫"نوشته‌ي روي سنگ قبر هنري مارتين‬ ‫اينجا هنري مارتين آرميده است؛ در عنفوان جواني؛‬ ‫زمانه را بنگر كه اين قهرمان مسيحي با ايمان بايد زير سنگ لحد بخوابد؛‬ ‫مذهب بر فرزند راستين خود مي‌گريد؛‬ ‫به افتخاراتش افزوده مي‌شود؛‬ ‫افتخارات جاودانه كسب نمود‪ ،‬نه آن افتخاراتي كه از راه كشتار خونين و قتل و جنايت بدست مي‌آورند؛‬ ‫هيچ‌گاه لباس‌هايش به اشك‌هاي انسان‌هاي بيچاره‌ي دربند آغشته نشد؛‬ ‫صاحب عزيز اين نام‪ ،‬افتخاراتش را از راه خدمت به مسيحيت بدست آورد؛‬ ‫خودش را به خطر انداخت‪ ،‬تا آستانه مرگ پيش رفت و از آبرو و حيثيتش مايه گذاشت؛‬ ‫در نهايت به ساحل نجات و سعادت سفر نمود كه‬ ‫‪1./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫به سفرش��ان ادامه دهند‪ .‬او قهرمان و موضوع اصلي چندين كتاب ادبي قرار گرفت‪ .‬بخشي از آن به عبارت زير است‪:‬‬ ‫" آه‪ ،‬آخر در چه زماني جاودانگي ارزش خود را پيدا مي‌كند؟‬ ‫در چه زماني آسمان جديد و زمين نو آشكار مي‌شود كه در آن تقوي و نيكو‌كاري دوباره پا مي گيرد؟‬ ‫در آن بهش��ت موعود؛ آلودگي‌ها وارد نمي‌ش��ود‪ :‬آن ضعف‌هايي كه انسان‌ها را از ددان و حيوانات وحشي‬ ‫اس��فل نموده اس��ت؛ فس��اد‌ها و تباهي‌هايي كه هنوز بر موانع جاودانگي پا مي‌فشرند‪ ،‬و ديگر نه شنيده و نه‬ ‫ديده مي‌شود‪".‬توماس بابينگتن ماكااوالي‪ 1‬در‬ ‫غم‌‌نامه‌اي‪ 2‬را كه در اوائل س��ال ‪ 1813‬س��روده اس��ت اعتراف مي‌كند كه تحت تأثير كار و حرفه‌ي هنري‬ ‫مارتين بوده است‪.‬او آخرين گزارش روزانه‌اش را در ‪ 6‬اكتبر ( ‪ 14‬مهر) يعني ‪ 10‬روز قبل از مرگش‬ ‫مي‌نويسد‪ . Babington Macaulay‬‬ ‫شاعر‪ ،‬مورخ و سياستمدار انگليسي؛ تولد در ‪ 25‬اكتبر ‪ 3 (1800‬آبان ‪ ) 1179‬و وفات در ‪ 28‬دسامبر ‪ 7(1859‬دي‬ ‫‪. Epitaph‬‬ ‫‪629‬‬ .‬‬ ‫در ‪ 16‬اكتبر ‪ 24(1812‬مهر ‪ )1191‬حيات را بدرود گفت و توس��ط يك روحاني ارمني با مراس��م مسيحي‬ ‫به خاك سپرده شد‪.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪..) 1238‬‬ ‫‪2 .‬‬ ‫ميراث مارتين‪:‬‬ ‫او زندگي��ش را وقف كارش كرده بود و همين امر باعث تحس��ين و تمجيد بس��يار زي��اد او در بريتانياي‬ ‫كبير ش��ده بود‪ ..

A . London: Hatchard (1816). 13 March 1997. Henry Martyn B. Sidney (1909). Samuel (ed. 12. Padwick. 5 630 . Lesser Festival 1 . Oxford University Press.Bentley-Taylor . Martyn.J & . Kellsye M. B. USA: Oxford University Press. 3rd edition. 4. Smith..hmiindia. Eleventh Edition. 2003..‫مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬. Cambridge University Press. 172. George. Confessor of the Faith.Martyn .‫مؤسس��ه‌اي به نام و ياد هنري مارتين در هند به نام مؤسس��ه‌ي هنري مارتين تأسيس شد‬ ‫ در‬2‫ جان َمك َمنِرز‬.David . John. Henry Martyn. London: Religious Tract Society (1892). Links to editions from 1820 and 1844. Downers Grove: IVP (1975).8 9 . pp. Oxford University Press.. D. a publication now in the public domain. 3. 7.D.).Henry in Venn . Henry Martyn. Henry in the Christian Cyclopedia 1389 ‫ بهار‬/ 7 ‫ ش‬،2‫ س‬،2‫ د‬/ ‫پيام بهارستان‬ :‫ ويكيپيديا منابع زير را معرفي مي‌كند‬،‫ در پايان اين مطالب‬. ISBN 0–19–211655–X. John. 1046. Encyclopædia Britannica. (1990) McManners. Saint and Scholar. John McManners ‫) و وفات‬1295 ‫ دي‬4 (1916 ‫ دسامبر‬25 ‫ كليسا و مسيحيت؛ تولد در‬،‫روحاني انگليسي و استاد تاريخ مذهب‬ )1385 ‫ آبان‬13 (2006 ‫ نوامبر‬4 3 ./ ‫‌هدرك يلئاس ديجم‬ ". London: Seeley and Burnside. (1837) Wilberforce.‫مركزي براي پژوهش و س��ازش ميان اديان مختلف اس��ت و در حيدرآباد هند قرار دارد‬ ‫ ازخودگذشتگي و‬،‫ مي‌نويسد كه مارتين انس��اني بود كه به‌خاطر شجاعت‬3‫تاريخ مصور مس��يحيت آكسفورد‬ ‫ هر س��ال در جامعه‌ي‬.org ‫ وب‌سايت مؤسسه‌ي هنري مارتين به نشاني‬. Oxford Illustrated History of Christianity. Henry. Sargent. Memoir of the Rev.‫ مرگ و شرم خبري نيست‬،‫در آنجا از خطر‬ ‫ اين مؤ‌سسه‬. V. ISBN 0-19-822928-3 5. the Henry Martyn Institute: An Interfaith Centre for Reconciliation and Research 2. 13.J .. Lee. 6.My Love Must Wait: the Story of Henry Martyn. 10. Oxford Illustrated History of Christianity 4. Finnie. 1988. Journal and Letters of the Rev. Constance (1953). 10 vols.Alumni Cantabrigienses. London: Inter-Varsity Fellowship. 1922–1958.. Beyond the Minarets: A Biography of Henry Martyn Bromley: STL Books.‫س��پري كردن تمام عمرش براي تبليغ امور مذهبي هميش��ه در ياد‌ها باقي مي‌ماند‬ . The Dictionary of National Biography. Henry Martyn B. 2.5‫ مورد تمجيد و تجليل قرار مي‌گيرد‬4‫ مهر) در مراسمي به نام جشن كوچك‌تر‬27 (‫ اكتبر‬19 ‫آنگليكان در‬ 1 1. pp. Forsaking All for Christ: A Biography of Henry Martyn London: Chapter Two. www. The Oxford Dictionary of the Christian Church. 11. 457.

‬‬ ‫‪1. Thomas Kendall‬‬ ‫‪4.‬وي جزء بنيان‌گذاران هيأت مبش��ري اس��ت كه توماس‬ ‫كندال‪ 3‬و رئيس مائوري ‪ -‬هونگي هيكا‪ – 4‬در نيوزيلند راه انداختند‪.‬رئيس مدرسه در نيوزيلند‪ ،‬مبشر مسيحيت‪ ،‬پژوهش‌گر زبان مائوري(‪ ،)Māori language‬دالل اسلحه و‬ ‫جزء اولين مهاجرين اروپايي به نيوزيلند بود‪..‬‬ ‫وي شخصيت برجسته‌ي دوره‌‌اي است كه در آن تاريخ مائوري از افسانه و اسطوره و سنت‌ها و ادبيات شفاهي‬ ‫پديدار گشت و اروپاييان تازه شروع كرده بودند به ساكن شدن در نيوزيلند و هنوز چيزي درباره‌ي اين جزيره را‬ ‫نمي‌دانستند‪.‬با استفاده از سالح‌هاي اروپايي بر ديگر ساكنان بومي و قبايل مائوري‬ ‫شمال نيوزيلند مستولي شد‪. Hongi Hika‬‬ ‫هونگي هيكا‪ ،‬تولد در سال ‪ 1151(1772‬خورشيدي) و درگذشته در سال ‪ 1207(1828‬خورشيدي)؛ رئيس يكي‬ ‫از قبائل مائوري نيوزيلند و رهبري قبيله‌ي انگاپوهي در جنگ‌هاي موسكت(‪ ،)the Musket Wars‬موسكت به‬ ‫معناي تفنگ فيتله است‪ ،‬را بر عهده داشت‪ .‬نسخ خطي‬ ‫‪ 16‬نسخه‌ي خطي شناسايي گرديد كه توضيح مختصري درباره‌ي هريك داده مي‌شود‪.‬او به انگستان مسافرت نمود و جورج چهارم(‪ -)King George IV‬پادشاه انگلستان‪ -‬را‬ ‫مالقات نمود‪.‬‬ ‫ساموئل لي‬ ‫منابع موجود در كتابخانه مجلس مربوط به هنري مارتين‬ ‫اين منابع در سه گروه تقسيم‌بندي مي‌شود‪.‬‬ ‫جنگ‌هاي وي و ديگر جنگ‌هاي ماسكت يكي از مهترين محرك‌هاي انگستان براي ضميمه كردن نيوزيلند به خود‬ ‫و عقد قرارداد وايتانگي(‪ )Treaty of Waitangi‬با قبيله‌ي انگاپوهي(‪ )Ngapuhi‬و ديگر قبائل مائوري بود‪.)Te Reo‬زبان مائوري‌هاي نيوزيلند‪ -‬را به‬ ‫صورت نوشتاري دربيايد‪ ..‬‬ ‫‪631‬‬ .‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫وي در ‪ 13‬دسامبر ‪ 22(1778‬آذر ‪ )1157‬در انگلستان به جهان آمد و در ‪ 6‬آگوست ‪ 15(1832‬مرداد ‪ )1211‬از جهان‬ ‫رفت‪ ./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫ساموئل لي‪:‬‬ ‫مطالب زير درباره‌ ساموئل لي نيز از ويكي‌پديا گرفته و ترجمه شده است‪،‬‬ ‫وي كه مترجم و ش��ارح كتاب هنري مارتين اس��ت‪ ،‬در سال ‪1162(1783‬‬ ‫خورش��يدي) در شورپ‌ش��اير‪ 1‬انگلس��تان متولد و در س��ال ‪1231(1852‬‬ ‫خورش��يدي) از دنيا رفت‪ . Book of Job‬‬ ‫‪3. Shropshire‬‬ ‫منطقه‌اي در غرب ميانه‌‌ي انگلستان‬ ‫‪2.‬‬ ‫كتابي در زمينه‌ دستور زبان و فرهنگ لغت عبري دارد و مترجم كتاب «كتاب‬ ‫ايوب‪ »2‬نيز اس��ت‪ .‬‬ ‫الف‪ .‬‬ ‫او همچنين ساكنان اوليه‌ي اروپايي نيوزيلند و مبشرين مسيحي اوليه را مورد حمايت قرار مي‌داد و سبك كشاورزي‬ ‫اروپاييان را به مائوري‌ها معرفي نمود و كمك نمود كه زبان ته‌رئه(‪.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬شرق‌ش��ناس انگليسي بود كه نخست استاد زبان‬ ‫عربي در دانشگاه كمبريج و سپس استاد زبان عبري در همان دانشگاه گرديد‪.

‬در حواشي كتاب‪ ،‬اغلب مطالبي افزوده شده كه آنها نيز از مؤلف كتاب است‪.‬‬ ‫‪ .1246‬مؤلف از دانشمندان معروف نيمة اول قرن‬ ‫س��يزدهم بوده و در اصفهان مي‌زيس��ته اس��ت‪ ..‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪..1-1‬اين كتاب را در رد بر يكي از مبلغين پروتستان كه در آن زمان در ايران بوده و به پادري معروف‬ ‫ش��ده اس��ت‪ ،‬در زمان فتحعلي‌شاه قاجار نوشته اس��ت و در خطبة كتاب‪ ،‬نام عباس ميرزا نايب‌السلطنه را نيز‬ ‫برده است و خود گويد كه ميرزا عيسي قائم‌مقام فراهاني ‪ -‬وزير معروف‪ -‬به او پيغام داده كه به چنين كتابي‬ ‫بپردازد‪ .‬سه نس��خه‌ي خطي از اين عنوان در كتابخانه‌ي مجلس به‬ ‫اضافه‌ي يك مجموعه سؤال و جواب موجود است‪.‬‬ ‫فهرست كتابخانه‌ مجلس شوراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،6‬سعيد نفيسي‪ ،‬تهران‪ ،‬كتابخانه‌ مجلس‪ ،‬چاپ اول‪،1344 ،‬‬ ./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫‪632‬‬ ‫حجةاالسالم و برهان الملة‪ ،‬شماره‌ي نسخه‪2065 :‬‬ ‫‪ .1‬حجة‌االسالم و برهان الملة‬ ‫تأليف مال علي‌بن جمشيد نوري مازندراني متوفي در ‪ .

4-1‬سؤال و جواب‬ ‫درباره‌ي عصمت در اين امت در غير چهارده معصوم و موضوعات ديگر بحث شده و نيز از معني بعضي‬ ‫روايات سؤاالتي شده است و ايشان پاسخ گفته است‪....3-1‬در رد رساله ميزان الحق پادري (پدر) نوشته شده است‪ ../‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫صص ‪ ،59-60‬شماره‌ي نسخه‪..‬صفحات گ ‪ 152‬الف تا ‪ 157‬الف مجموعه‪.‬اعلي حضرت ‪.)1825/8‬‬ ‫اين رس��اله در پاس��خ شبهات رس��الة ميزان الحق هانري مارتين ‪ -‬كشيش مسيحي ‪ -‬است كه چند تن‬ ‫ديگر از دانش��مندان ايران نيز بر آن رد نوش��ته‌اند و نيز خواتون آبادي در ديباجة اين رساله گويا به آن ردود‬ ‫اش��ارت دارد و مي‌گويد «اقدام نمودن در مالحظة اين نوع سخن (يعني سخن كشيش هنري مارتين) بطور‬ ‫اجوبه‌نگاري ‪ ...‬‬ ‫‪ .‬اين بخش در معجزات است‪.‬و سيما نور حدقه سلطنت ‪ .2‬رد پادري‬ ‫از سيد محمد حسين بن‌مير عبدالباقي خاتون آبادي ‪ -‬مؤلف رساله خلق االعمال و رساله توحيد (شماره)‬ ‫‪ 1825/7‬و ‪.‬‬ ‫‪ .3958/1 :‬صفحات ‪ 1‬تا ‪163‬‬ ‫مجموعه‪.‬اعني محمد حسين بن عبدالباقي الحسيني الحسني»‬ ‫فهرست كتابخانه‌ي مجلس ش��وراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،10‬بخش چهارم‪ ،‬عبدالحسين حائري‪ ،‬تهران‪ ،‬انتشارات‬ ‫‪633‬‬ ...‬‬ ‫فهرس��ت نس��خه‌هاي خطي كتابخانه‌ي مجلس شوراي اسالمي‪ ،‬جلد ‪ ،23‬بخش ‪ ،2‬عبدالحسين حائري‪،‬‬ ‫تهران‪ ،‬كتابخانه‪ ،‬موزه و مركز اس��ناد مجلس شوراي اسالمي‪ ،‬چاپ اول‪ ،1378 ،‬ص ‪ ،598‬شماره‌ي نسخه‪:‬‬ ‫‪ 1132/5‬ط‪ ...‬نخواهد بود‪ ..‬جز طريق تضييع اوقات پيمودن‪ .2-1‬رديه‌اي است بر رساله‌ي "ميزان الحق" پادري‪ْ -‬‬ ‫ش��اه قاجار‪ ،‬عباس ميرزا و ميرزا عيس��ي قائم مقام و مال عزيز اهلل كه پيغام قائم مقام را به او رسانيده است‪،‬‬ ‫ياد مي‌كند‪ ..‬نهايت چون در س��والف ايام بعضي از علماء‬ ‫اعالم و فضالي اسالم طريق اجوبه‌نگاري پيموده فقرات مكالمات ناصواب ايشان را محمول بر صحت‬ ‫و صواب داشته در مقام جواب شيرازه بند كتابي آمده‌اند و اولياي دولت گردون عدت ‪ ....‬‬ ‫اين رساله به فارسي است‪...‬‬ ‫فهرس��ت كتابخانه‌ مجلس ش��وراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،10‬بخش چهارم‪ ،‬عبدالحس��ين حائري‪ ،‬تهران‪ ،‬انتشارات‬ ‫كتابخان��ه‌ مجل��س‪ ،‬چ��اپ اول‪ ،‬فروردين ‪ ،1352‬ص ‪ ،2098‬ش��ماره‌ نس��خه‪ ..‬در ديباچه‌ي كتاب از فتحعلي‬ ‫‪ .‬ش��اهزاده عباس را علي الظاهر مرغوب طبع ارجمند‪ .‬‬ ‫‪ .2065 :‬‬ ‫پدر هانري مارتين‪ .‬‬ ‫فهرس��ت نس��خه‌هاي خطي كتابخانه‌ي مجلس شوراي اسالمي‪ ،‬جلد ‪ ،23‬بخش ‪ ،2‬عبدالحسين حائري‪،‬‬ ‫تهران‪ ،‬كتابخانه‪ ،‬موزه و مركز اسناد مجلس شوراي اسالمي‪ ،‬چاپ اول‪ ،1378 ،‬صص‪ ،598 -599‬شماره‌ي‬ ‫نسخه‪ 1132/5 :‬ط‪ .‬نوري اين رس��اله را در س��ال ‪1231‬ق تأليف كرده و در آن از اصطالحات فلسفي بهره مي‌گيرد‪.‬‬ ‫فتحعلي ش��اه ‪ .‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬به داعي شرف صدور يافت‪ ..‬صفحات گ ‪ 137‬الف ـ ‪ 141‬الف مجموعه‪..‬نيفتاده‬ ‫اشارت ‪ ..

.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫رسالة رد پادري‪ ،‬شماره‌ي نسخه‪3953 ‌:‬‬ ‫‪634‬‬ ..

‬‬ ‫فهرس��ت كتابخان��ه‌ي مجلس ش��وراي مل��ي‪ ،‬جلد ‪ ،10‬بخ��ش چهارم‪ ،‬عبدالحس��ين حائ��ري‪ ،‬تهران‪،‬‬ ‫انتش��ارات كتابخانه‌ي مجلس‪ ،‬چاپ اول‪ ،‬فروردين ‪ ،1352‬ص ‪ ،2099‬ش��ماره‌ي نسخه‪ .1244‬ايشان اين كتاب را در پاسخ به هنري مارتين كشيش (پادري) نوشته است‪ .1-4‬در ذيل نس��خه‪ ،‬مؤلف به خط خود نوش��ته است‪« :‬بسم‌اهلل تعالي شانه تمام شد‪ .‬و نيز در حواشي عالمت مبالغه گذاشته شده و افتادگي‌ها را در حاشيه‬ ‫افزوده‌اند‪ .‬‬ ‫مهر‪ :‬عبده احمد بن محمد مهدي» ‪ ..‬در سه باب و‬ ‫هر باب چند فايده اس��ت‪ .‬‬ ‫‪ .‬نواب مستطاب كامياب سعادت‌مآب معظم اليه دام‬ ‫مجده از آن بهره ياب گردد حرره العبد الخاطي احمد بن محمد مهدي النراقي في ش��هر رمضان المبارك‪.‬‬ ‫ذريعه ‪ 286 :12‬و اعالم الشيعه (قرن ‪ 116 :)13‬فهرست نسخ فارسي ‪ 960 :2‬مشار‪.993 :‬‬ ‫فهرست كتابخانه‌ي مجلس ش��وراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،10‬بخش چهارم‪ ،‬عبدالحسين حائري‪ ،‬تهران‪ ،‬انتشارات‬ ‫كتابخانه‌ي مجلس‪ ،‬چاپ اول‪ ،‬فروردين ‪ ،1352‬صص ‪ ،1879-1880‬شماره‌ي نسخه‪.3‬ميزان الحق‬ ‫از هانري مارتين كش��يش مس��يحي (پدر = پادري) در نقص مباني اسالم‪ .‬از نوشتة كاتب نسخه‪ ،‬مصطفي كاشاني‪ ،‬برمي‌آيد كه اين نسخة بسيار معتبريست كه براي عبداهلل‬ ‫خان امين‌الدوله از رجال نامي دربار فتحعلي‌شاه قاجار نوشته شده است به تاريخ ‪.3-4‬به نام فتح‌علي ش��اه قاجار نگاش��ته و در ش��نبه ‪ 17‬صفر ‪ 1233‬بپايان رسيده است‪ .3958/2 :‬صفحات‬ ‫‪163‬تا‪176‬مجموعه‪.3844 :‬‬ ‫‪ .‬كتاب در رد فادري مس��يحي‪ ،‬هنري مارتين اس��ت‪ ،‬و دو بار به چاپ رسيده است‪.4‬سيف االمة و برهان الملة‬ ‫تأليف مولي احمد بن مولي محمدمهدي بن ابوذر نراقي كاشاني متخلص به صفائي و معروف به مالاحمد‬ ‫نراقي‪ ،‬در گذشتة ‪ ..‬‬ ‫سيف االمة و برهان الملة به فارسي است و در ايران چاپ شده است‪.‬اين نسخه تنها بخش معجزه‬ ‫است (همان قسمت از كتاب پادري كه حجة االسالم و برهان الملة نوري (شمارة ‪ )3958/1‬و رساله خواتون‬ ‫آبادي (ش��ماره ‪ )3953‬در پاس��خ به آن تأليف شده نام كتاب و مؤلف آن در نسخه ياد نشده‪ .‬شامل‬ ‫‪ 4‬نسخه‌ي خطي سيف االمة و برهان الملة و ‪ 2‬فرهنگ لغت درباره‌ي كتاب مذكور است‪.‬مقابله و تصحيح‬ ‫اين كتاب مس��تطاب در حضور حقير كثيرالتقصير انشاءا‪ .2-4‬در پاس��خ هنري مارتين كش��يش (پا ْدري) و رد بر ميزان الحق او و در سه باب نوشته شده است‪./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫كتابخانه‌ي مجلس‪ ،‬چاپ اول‪ ،‬فروردين ‪ ،1352‬ص ‪ ،2088‬شماره‌ي نسخه‪.‬ميزان الحق به‬ ‫فارسي نگاشته شده است‪.‬‬ ‫‪ .2071 :‬‬ ‫‪ .1233‬‬ ‫فهرست كتابخانه‌ مجلس شوراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،6‬سعيد نفيسي‪ ،‬تهران‪ ،‬كتابخانه‌ مجلس‪ ،‬چاپ اول‪،1344 ،‬‬ ‫ص ‪ ،63‬شماره‌ نسخه‪.‬‬ ‫‪635‬‬ .3953 :‬‬ ‫‪ ..‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪..‬‬ ‫نراقي ديباجة اين كتاب را بنام ناصرالدين شاه و عباس ميرزا كرده و آن را در ‪ 1233‬بپايان رسيده است‪.

..‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫سيف‌االمة و برهان‌الملة‪ ،‬شماره‌ي نسخه‪3844‌:‬‬ ‫‪636‬‬ .

‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬‬ ‫فهرس��ت كتابخانه‌ي مجلس شوراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،14‬زير نظر ايرج افشار‪ ،‬محمدتقي دانش پژوه‪ ،‬علي نقي‬ ‫منزوي‪ ،‬تحرير و چاپ و فهرس��ت توسط احمد منزوي‪ ،‬تهران‪ ،‬كتابخانه‌ي مجلس‪ ،‬چاپ اول‪ ،1347 ،‬صص‬ ‫‪ ،274-275‬شماره‌ي نسخه ‪.‬‬ ‫(ذريعه ‪ 286 :12‬ـ مشار فارسي‪ -993 :‬فهرست دانشگاه ‪)583 :3‬‬ ‫فهرس��ت كتابخانه‌ي مجلس شوراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،14‬زير نظر ايرج افشار‪ ،‬محمدتقي دانش پژوه‪ ،‬علي نقي‬ ‫منزوي‪ ،‬تحرير و چاپ و فهرس��ت توس��ط احمد منزوي‪ ،‬تهران‪ ،‬كتابخانه‌ي مجلس‪ ،‬چاپ اول‪ ،1347 ،‬ص‬ ‫‪ ،275‬شماره‌ي نسخه ‪.4982/1‬‬ ‫‪ ..‬اين نسخه به زبان فارسي است‪.5015‬‬ ‫ ‬ ‫‪ .‬‬ ‫سخنان منقول از نصراني از رسالة كشيش هنري مارتين (پادري) است كه نسخه‌اي از آن در فهرست ‪10‬‬ ‫با شمارة ‪ 3958/2‬معرفي گرديد و رساالت بسيار در رد آن نوشته‌اند و از آن جمله است رسالة حجة االسالم‬ ‫‪637‬‬ .5015‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫(ذريعه ‪ 203 ‌:16‬ـ فهرست مشار‪ -993 :‬فهرست دانشگاه ‪ 584 :3‬ـ فهرست مجلس ‪)275 :14‬‬ ‫فهرس��ت كتابخانه‌ي مجلس شوراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،14‬زير نظر ايرج افشار‪ ،‬محمدتقي دانش پژوه‪ ،‬علي نقي‬ ‫منزوي‪ ،‬تحرير و چاپ و فهرس��ت توس��ط احمد منزوي‪ ،‬تهران‪ ،‬كتابخانه‌ي مجلس‪ ،‬چاپ اول‪ ،1347 ،‬ص‬ ‫‪ ،321‬شماره‌ي نسخه ‪..4-4‬در رد هنري مارتن پادري مس��يحي‪ ،‬بنام فتحعلي ش��اه قاجار ساخته است‪ ،‬كه در ‪ 1267‬و ‪1331‬‬ ‫به چاپ رسيده است‪.5-4‬فرهنگ عبري به فارسي‬ ‫در ترجمه و تحقيق در اعراب و حروف كلمات عبري به ترتيبي كه در كتاب « سيف االمة برهان الملة»‬ ‫آمده است‪ .5‬رساله در رد بر رساله نصراني در رد اعجاز قرآن‬ ‫بخشهايي است از رساله‌اي به عربي در نقض ردود نصراني (به فارسي) به رساله‌اي در اثبات اعجاز قرآن‬ ‫(به عربي)‪.6-4‬فرهنگ سيف االمة‬ ‫از محمد بن احمد نراقي كاش��ي‪ ،‬فرهنگ واژه‌هاي عبري به كار رفته در « س��يف‌االمة و برهان الملة »‪.‬‬ ‫(ذريعه ‪)286 :12‬‬ ‫فهرس��ت كتابخانه‌ي مجلس شوراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،14‬زير نظر ايرج افشار‪ ،‬محمدتقي دانش پژوه‪ ،‬علي نقي‬ ‫منزوي‪ ،‬تحرير و چاپ و فهرس��ت توس��ط احمد منزوي‪ ،‬تهران‪ ،‬كتابخانه‌ي مجلس‪ ،‬چاپ اول‪ ،1347 ،‬ص‬ ‫‪ ،320‬شماره‌ي نسخه ‪.‬‬ ‫تأليف محمدبن احمد‪ ،‬در گذشتة ‪ 1297‬ـ به دستور پدر كه نگارندة متن است آن را نگاشته است‪.‬‬ ‫اين نسخه به زبان فارسي و در چهل و يك دليل است‪.4982/2‬‬ ‫‪ ./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫اين نسخه به زبان فارسي است‪.

7‬مقدمة اثبات نبوت خاصه‬ ‫تأليف حاج آقا (محمد)رضا همداني است‪ .)610‬‬ ‫ب‪ ..‬فهرس��ت كتابخانه‌ي مجلس شوراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،5‬عبد الحسين حائري‪ ،‬تهران‪ ،‬چاپخانه‌ي مجلس‬ ‫شوراي ملي‪ ،‬چاپ اول‪ ،1345 ،‬ص‪ .72-73‬‬ ‫‪ .1‬اعجاز قرآن؛ پاسخ شبهات پادري «هانري مارتين» در موضوع اعجاز قرآن از محقق‪ ،‬ميرزا ابوالقاسم گيالني قمي‪،‬‬ ‫درگذشته ‪ ،1231‬به كوشش مدرسي طباطبائي‪ ،‬ماهنام ‌ه وحيد(نشريه‌ي دانش‌پژوهان ايران)‪ ،‬شماره‌‪ ،10‬دي‌ماه ‪،1351‬‬ ‫صفحات ‪.1‬‬ ‫فهرست كتابخانه‌ي مجلس شوراي اسالمي‪ ،‬جلد ‪( 22‬شامل كتب خطي مجموعه‌ي اهدائي سيد محمد‬ ‫صادق طباطبائي)‪ ،‬عبدالحسن حائري‪ ،‬تهران‪ ،‬چاپ اول‪ ،1374 ،‬ص ‪ ،93‬شمار ‌ه نسخه ‪131/11‬ط‪ ،‬صفحات‬ ‫گ ‪ 172‬الف تا ‪ 16‬ب‪.‬‬ ‫الف‪ .‬فهرست كتابخانه‌ي مجلس شوراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،9‬بخش اول‪ ،‬عبد الحسين حائري‪ ،‬تهران‪ ،‬چاپخانه‌ي‬ ‫مجلس‪ ،‬چاپ اول‪ ،1346 ،‬صص ‪..42‬‬ ‫‪638‬‬ .‬فهرس��تواره كتابهاي فارس��ي‪ ،‬جلد ‪(9‬كالم و عقائد)‪ ،‬به كوش��ش احمد منزوي‪ ،‬ته��ران‪ ،‬مركز دائرة‬ ‫المعارف بزرگ اسالمي‪ ،‬چاپ اول‪ ،1383 ،‬صص ‪..‬‬ ‫‪ .6‬اصول الفصول في حصول الوصول‬ ‫اين رس��اله تأليف رضا‌قلي خان هدايت اس��ت‪ .285-286‬‬ ‫ج‪ ./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫و برهان الملة تأليف مولي علي نوري و رسالة سيف‌االمة و برهان الملة تأليف مولي احمد نراقي‪.‬البته آقاي مدرسي طباطبايي در مقاله‌ي خودش��ان ميزان الحق را از هنري مارتين‬ ‫دانسته است‪.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.2‬رسالة رد پادري‪ ،‬ص‪.‬نيز اين غلط راه‬ ‫يافت و درس��ت آنس��ت كه ميزان الحق در رد بر اس�لام و قرآن از كشيش پفاندر است كه در لندن و بمبئي‬ ‫به چاپ رس��يده اس��ت‪ .‬در اين كتاب قطور و در قطع رحلي تقريب ًا بخش بزرگي از‬ ‫‪.‬‬ ‫الزم به تذكر اس��ت كه اس��تاد عبد الحس��ين حائري در پاورقي همين صفحه در خصوص ميزان الحق‬ ‫مي‌گويد‪:‬‬ ‫رس��الة كش��يش هانري مارتي��ن در پ��اره‌اي از مآخذ (مانند بع��ض مواضع ذريعه و رس��الة ردية هدايت‬ ‫المسترش��دين كاش��ي) اش��تباه ًا با نام ميزان الحق خوانده شده و در فهرس��ت ‪( 10‬ص‪ ).‬در سه منبع زير معرفي شده است‪.‬شماره‌ي نسخه‪ ،1783 :‬رساله‌ي دهم(صفحات ‪ 598‬تا ‪.2‬‬ ‫رساله‌ي رد پادري مرحوم حسين عليشاه آمده است‬ ‫فهرس��ت كتابخانه‌ي مجلس شوراي ملي‪ ،‬جلد ‪ ،6‬سعيد نفيس��ي‪ ،‬تهران‪ ،‬كتابخانه‌ي مجلس‪ ،‬چاپ اول‪،‬‬ ‫‪ ،1344‬ص ‪ ،90‬شماره‌ي نسخه‪ ،2103 :‬شماره‌ي دفتر‪12972 :‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫‪ ..172 .1115-118‬‬ ‫‪ .

1815‬‬ ‫شماره‌ي بازيابي‪ ،4993 :‬موجود در كتابخانه‌ي شماره ‪ 1‬مجلس‪. Cura Et Sumtibus.1815‬‬ ‫قديمي‌ترين چاپ انجيل ترجمه‌شده توسط هنري مارتين‪ ،‬به شماره‌ي ‪4993‬‬ ‫‪639‬‬ . E Graeca In‬‬ ‫‪Persicam Linguam A Viro Revenendo Henrico Martyno Translatum In Urbe Schiras‬‬ ‫‪Nunc Vero Cura Et Sumtibus Societatis Biblicae Ruthenic Ae Typis Datum. 1815.‬طبع في سنة مسيحية ‪.8‬مفتاح النبوة يا رد هنري مارتين‬ ‫اين كتاب تأليف مال محمد‌رضا همداني معروف به كوثر عليش��اه اس��ت كه هنوز فهرس��ت نشده است‪. Societatis Biblicae Ruthenicae.16327‬‬ ‫ب‪ . Typis Datum. Translatum In Urbe Schiras./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫‪ .‬كتب سنگي و سربي‬ ‫بيش‌تر اين كتب مربوط به چاپ‌هاي مختلف كتاب عهد جديد(انجيل) اس��ت كه هنري مارتين از يوناني‬ ‫به فارسي ترجمه كرده است‪ .. Petropoli‬‬ ‫‪Apud Jos. 1815.‬‬ ‫شماره‌ي نسخه ‪.‬‬ ‫‪2. Joannem.. Novum Testamentum Domini Et Salvatoris Nostri Jesu Christi. E Graeca In‬‬ ‫‪Persicam Linguam. Novum Testamentum Domini Et Salvatoris Nostri Jesu Christi.‬طبع في سنة مسيحية ‪. Joannem.‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫پيمان تازة خداوند و رهانندة ما عيسي مسيح كه افضل الفضآل هنري مارتين انگليسي از زبان يوناني به‬ ‫فارسي در دارالعلم شيراز ترجمه نموده است‪ .‬اين كتب در كتابخانه‌ مجلس شوراي اسالمي موجود است‪:‬‬ ‫‪1.‬‬ ‫پيمان تازة خداوند و رهانندة ما عيس��ي مس��يح كه افضل الفضآلء هنري مارتين انگليسي از زبان يوناني‬ ‫بفارسي در دارالعلم شيراز ترجمه نموده است‪ .‬‬ ‫‪Nunc Vero. Petropoli‬‬ ‫‪Apud Jos.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪. A Viro Reverendo Henrico Martyno.

Third Edition.4‬كتاب مقدس كه شامل دو كتاب عهد عتيق و عهد جديد مي‌باشد‪. B.D.‬‬ ‫اصل‬ ‫ِلم اِلهي (از ِ‬ ‫قس ِ‬ ‫ِكسي و ُم َعلِّ ِم ع ِ‬ ‫يس ا ِّ‬ ‫الف‪ .‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .4‬چاپ سوم‬ ‫‪640‬‬ .‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.1‬چاپ سوم‬ ‫‪ . Sixth Edition. By The Rev.‬‬ ‫وليم واطس مطبوع گرديد‪ ،‬سنة ‪َ 1856‬‬ ‫الطبا َعة َ‬ ‫ُ‬ ‫افضل الفضآل‬ ‫ب‪ . Into Persian. B. Translated From The‬‬ ‫‪Original Greek.‬‬ ‫اصل‬ ‫ِلم اِل ِهي از ِ‬ ‫قس ِ‬ ‫��يس ا ِ ُك ّس��ي و ُم َعلِم ع ِ‬ ‫الف‪ .‬كتاب المقدس و هو ُك ُتب ال َعه ِد ال َعتيق كه آنرا ِو َليم ِگلِن ّ‬ ‫‪4‬‬ ‫فارين بَ َيبل ّس َسيتي‪،‬‬ ‫زبان عِبران ِي ِ‬ ‫ِ‬ ‫الم َ‬ ‫بزبان فا ِرسي ترجمه نمود‪ ،‬ثالث الحال ‪ ،‬بفرمان َ‬ ‫جم ِع المشهور به بِرتش َ‬ ‫‪ .3‬كتاب پيمان تازة خداوند و رهانندة ما عيسي مسيح كه از لسان اصلي يوناني به فارسي ترجمه كردة‬ ‫المس��يحيه هنري مارتن كش��يش كه در دار الس��لطنت لَن َدن محروسه باعانت مجمع مشهور‬ ‫افضل الفضآل‬ ‫ّ‬ ‫‪1‬‬ ‫س��يم بدار الّطباعه بنده كمترين رچارد واطس انكليسي مطبوع گرديد‪ ،‬سنه ‪1827‬‬ ‫به بَ َيبل َ‬ ‫سوس�� َّيتي‪ّ ،‬‬ ‫كرت ّ‬ ‫مسيحيه‪. Translated From The‬‬ ‫‪Original Greek Into Persian.2‬چاپ دوم‬ ‫‪ .‬كت��اب المقدس و هو ّك ّت ِب ال َعه ِد الجدي ِد خداوند و رهانندة ما عيس��ي مس��يح كه آنرا‬ ‫بزبان فارسِ ��ي ترجمه نمود‪ .D.3‬چاپ ششم‬ ‫‪ ..‬‬ ‫ّ‬ ‫‪The New Testament Of Our Lord And Saviour Jesus Christ./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫شماره‌ي بازيابي‪ ،13862 :‬موجود در كتابخانه‌ي شماره‌ي ‪ 2‬مجلس‪.‬اجراي ششم‪،3‬‬ ‫��يس ا ِنگليس��ي از اصل زبان ُيوناني ِ‬ ‫المسِ ��يح َّيه هِنري َمرتِن َق ّس ِ‬ ‫حروس��ه بدار َّ‬ ‫الطبا َعة‬ ‫الم‬ ‫��يتي در‬ ‫ِ‬ ‫َ‬ ‫دارالس��لطنة لندن َ‬ ‫الم َ‬ ‫بفرمان َ‬ ‫ّ‬ ‫جمع المش��هور به ب ِ ِريطش اَند ُف ِرن بَ َيبل ُس َس ّ‬ ‫ِگِلبِرت و ِر ِونگ ُتن مطبوع گرديد‪.5‬كتاب مقدس كه شامل دو كتاب عهد عتيق و عهد جديد مي‌باشد‪. By The Rev. Henry Martyn. For British And Foreign Bible Society. London:‬‬ ‫‪Printed For The British And Foreign Bible Society. London:‬‬ ‫‪Printed By Richard Watts.‬‬ ‫شماره‌ي بازيابي‪ ،1261 :‬موجود در كتابخانه‌ي شماره‌ي ‪ 2‬مجلس‬ ‫‪ . 1876..1876 ،‬‬ ‫‪The New Testament Of Our Lord And Saviour Jesus Christ. In The Year 1827‬‬ ‫شماره‌ي بازيابي‪ ،20571 :‬موجود در كتابخانه‌ي شماره‌ي ‪ 2‬مجلس‪.. Henry Martyn.‬كتاب المقدس و هو ّك ّت ِب ال َعه ِد ال َعتِيق كه آن را ِو َليم ِگلِن ّ‬ ‫بزبان فارس��ي ترجمه نمود باس��تعانت ُزب َدة ال ُعر َفا فاضل‌خان َه َمداني و سائر علماء ُمعلّي اَلقاب‬ ‫زبان عِبران ِي ِ‬ ‫ِ‬ ‫‪2‬‬ ‫وسه‬ ‫فارين بَ َيبل ُس َسيتِي در‬ ‫ا ِيراني‪ ،‬ثاني الحال ‪،‬‬ ‫ِ‬ ‫حر َ‬ ‫الم ُ‬ ‫دارالسلطنة لندن َ‬ ‫بفرمان َ‬ ‫المجمع المش��هور به ب ِ ِرتش َ‬ ‫ّ‬ ‫بدار َّ‬ ‫المسِ يحِ َّيه مطابق سنة ‪ 1272‬الهجر َّيه‪.

‬‬ ‫شماره‌ي بازيابي‪ ،49438 :‬موجود در كتابخانه‌ي شماره‌ي ‪ 1‬مجلس‬ ‫‪1. For The British And Foreign Bible Society.‬‬ ‫جميع امم يعني بَ ِرتش و ُفو ِرن بَ َيبل سوسايتي مطبوع گرديد في سنه ‪1899‬‬ ‫ّ‬ ‫‪The Gospel According To Saint John In Persian And English Oxford: Printed At‬‬ ‫‪The University Press./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫‪. London. Robert Bruce‬‬ ‫‪641‬‬ .8‬انجيل يوحنا در زبان فارس��ي و زبان انكريزي كه بنفقة جماعت معين براي انتش��ار كتب مقدس��ه در‬ ‫مسيحيه‪.‬با مقايسه‌ي متن اين انجيل با انجيل ترجمه‌ي شده‌ي هنري مارتين مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه‬ ‫اين انجيل از روي ترجمه‌ي هنري مارتين بازنگري و باز چاپ شده است‪.. 1899.‬‬ ‫در اطالعات كتابشناس��ي اين انجيل آمد است كه از زبان اصلي يوناني مجدداً در شهر اصفهان ترجمه شده‬ ‫است‪ .‬‬ ‫شماره‌ي بازيابي‪ ،262 :‬موجود در كتابخانه‌ي شماره‌ي ‪ 1‬مجلس‬ ‫‪ .‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬‬ ‫‪ .1878 ،‬‬ ‫الم َ‬ ‫بفرمان َ‬ ‫‪Martyn’s Version of the Persian New Testament.‬‬ ‫ب‪ .‬‬ ‫در صفحه عنوان انگليسي آن آمده كه اين كتاب توسط جناب كشيش رابرت بروس‪ 1‬بازنگري شده است‪..‬كتاب المق ّدس و هو ّك ّتب ال َعه ِد الجديد خداوند و رهانندة ما عيس��يء مس��يح كه آنرا افضل الفضآل‬ ‫��يس ا ِنگليسي از اصل زبان يوناني به زبان فارس��ي ترجمه نمود‪ ،‬اجراي هفتم‪،‬‬ ‫المسِ ��يح َّيه هِن ِري َمرتَن َق ِّس ِ‬ ‫جم ِع المشهور به ب ِريطِ ش اَند ّف ِرن بَ َيبل ّس َس ّيتِي‪.1895‬‬ ‫اين انجيل‪ ،‬بازنگري ش��ده‌ي ترجمه‌ي هنري مارتين است كه توسط جناب كشيش رابرت بروس انجام‬ ‫شده است‪.7‬كتاب عهد جديد يعني انجيل مقدس خداوند و نجات دهندة ما عيسي مسيح كه از زبان اصلي يوناني‬ ‫دارالسلطنة لندن مطبوع‬ ‫جماعت مش��هور به بِریتش و فو ِرن بَ َيبل سوسائيستي‬ ‫ترجمه ش��ده است و به نَفقة‬ ‫ِ‬ ‫ّ‬ ‫گرديده في سنة ‪.1878‬‬ ‫‪Glen’s Version of the Persian Old Testament.‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫شماره‌ي بازيابي‪ ،41238 :‬موجود در كتابخانه‌ي شماره‌ي ‪ 2‬مجلس‪. Third edition. 146. Queen Victoria‬‬ ‫‪Street.Seventh Edition.‬سنه ‪ 1887‬ميالدي‪.6‬كتاب عهد جديد يعني انجيل خداوند و نجات دهندة ما عيسي مسيح كه از زبان اصلي يوناني مجدداً‬ ‫در شهر اصفهان ترجمه شد و بنفقة جماعت معير براي انتشار كتب مقدسه در جميع امم يعني برتش و فورن‬ ‫بيبل سوسايتي مقيم دارالسلطنة لندن در بلدة لپسيه حلية طبع پوشيد‪ .

‬به‪ :‬متن‬ ..‬ر‪ .2‬الف) ترجمة اناجيل اربعه‪ ،‬با تعليقات توضيحي و انتقادي‪ ،‬ترجمه و تعليقات از‪ :‬شيخ االسالم دورة شاه سلطان‬ ‫حسين صفوي مير محمد باقر خاتون‌آبادي(م ‪ 1127‬ق‪ ،).‬كتب چاپي‬ ‫در اين ارتباط مي‌توان به ‪ 4‬كتاب اش��اره نمود‪ :‬رس��الة رد پادري؛ سيف االمة و برهان الملة؛ تاريخ روابط‬ ‫بازرگاني و سياس��ي انگليس و ايران از دوران فرمانروائي مغوالن تا پايان عهد قاجاريه‪ ،‬جلد اول‪ :‬از آغاز تا‬ ‫عقد معاهدة گلستان(‪ 1270‬ميالدي تا ‪ )1813‬و كتاب مقدس؛ عهد عتيق و عهد جديد‪..‬‬ ‫شماره‌ي بازيابي‪ ،30241 :‬موجود در كتابخانه‌ي شماره‌ي ‪ 2‬مجلس‪.1375 ،‬‬ ‫‪ .1374 ،‬‬ ‫ب)ترجمة اناجيل اربعه‪ ،‬ترجمه‪ ،‬تعليقات و توضيحات مير محمد‌باقر بن اسماعيل حسيني خاتون‌آبادي‪ ،‬به كوشش‬ ‫رسول جعفريان‪ ،‬دفتر نشر ميراث مكتوب‪ ،‬چاپ دوم‪. 3‬البته الزم به ذكر است كه بخش مربوط به عهد جديد اين كتاب در سال‌هاي ‪ 1815‬و ‪ 1827‬چاپ شده است‬ ‫و سه نسخه از آن با شماره‌ي بازيابي ‪ 13862 ،4993‬و ‪ 20571‬در كتابخانه‌ي مجلس موجود است‪ .3‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .‬به كوشش رسول جعفريان‪ ،‬تهران‪ ،‬مركز آموزشي و‬ ‫پژوهشي امام خميني(ره)‪ ،‬چاپ اول‪.10‬كت��اب مقدس يعني كتب عهد عتيق و عهد جديد كه از زبان‌هاي اصلي عبراني و كلداني و يوناني‬ ‫ترجمه شده است و بهمت انجمن پخش كتب مقدسه در ميان ملل در سال ‪ 1978‬به چاپ رسيد‪ ./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫شماره‌ي بازيابي ‪ ،54693‬موجود در كتابخانه‌ي شماره‌ي ‪2‬مجلس‪.‬‬ ‫اين انجيل از روي انجيل چاپ ‪ 1904‬بازنگري و چاپ شده است‪.‬‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫‪642‬‬ ‫ج‪ .‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬‬ ‫اين ترجمة جديد توسط فاضل خان همداني و ويليام گلن و هنري مرتن انجام شده است و قسمت عهد‬ ‫عتي��ق آن در ‪ 1272‬هج��ري قمري برابري ‪ 1856‬ميالدي و عهد جدي��د آن در ‪ 1293‬هجري قمري برابر‬ ‫‪ 1876‬و در زمان حكومت ناصرالدين شاه قاجار در لندن چاپ سربي شده است‪.1‬ناش��ر دربار ‌ه اهميت اين ترجمه‬ ‫چنين آورده است‪:‬‬ ‫يكي از اين مراجع دست اول كه براي طالب و دانشجويان رشته‌هاي اديان و مذاهب منتشر شد ترجمة‬ ‫فارسي كتاب اناجيل اربعة خاتون آبادي‪ 2‬در اواخر دورة صفويه است‪.‬ك‪ .1‬شماره‌ بازيابي ‪ ،1261‬موجود در كتابخانه‌ شماره‌ ‪ 2‬مجلس‪.‬اين انجيل‬ ‫از روي انجيل چاپ ‪ 1904‬بازنگري و چاپ شده است‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫كتاب اخير‪ ،‬ترجمة فاضل خان همداني‪ ،‬ويليام ِگلِن و هنري َمرتِن‪ ،‬تهران‪ ،‬انتش��ارات اساطير‪ ،‬چاپ اول‪،‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .1380‬نس��خه‌اي از اصل اين كتاب در كتابخانه‌ي مجلس موجود اس��ت‪ .9‬كتاب عهد جديد يعني انجيل مقدس خداوند و رهانندة ما عيس��ي مس��يح ك��ه از زبان اصلي يوناني‬ ‫ترجمه ش��ده است و به همت انجمن پخش كتب مقدسه در ميان ملل در لندن در سال ‪ 1966‬چاپ گرديد‪.‬‬ ‫شماره‌ي بازيابي ‪ ،51358‬موجود در كتابخانه‌ي شماره‌ي ‪ 2‬مجلس‪.

.‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪643‬‬ .1‬‬ ‫مقاله‌ي حاضر‪..‬ك‪ .‬‬ ‫در اين جا براي شاهد فقط يك نمونه ارائه مي‌شود‪ :‬كتاب امثال سليمان‪ ،‬فصل سي و يكم‪ ،‬آية ‪.‬به‪ :‬متن مقاله‌ي حاضر‪.‬‬ ‫‪ -5‬زبان كتاب‪ ،‬زبان ادبي فاخر و روان و رس��اي عهد ناصري اس��ت و با اين كه براي خوانندة امروزي‬ ‫ناآش��ناي به متون فارسي ممكن است قدري ثقيل و س��نگين باشد اما شيريني آن را هر پژوهندة آشناي با‬ ‫فرهنگ ايراني درك مي‌كند‪.‬ر‪ .‬‬ ‫‪ -4‬تقسيم‌بندي اين كتاب بر اساس متن اصلي است و چون به دستياري كشيشي كه خود استاد الهيات‬ ‫بوده است انجام پذيرفته در حد امكان نزديكترين ترجمه به اصل است‪.1‬چاپ ‪ 1978‬اين انجيل با عنوان «كتاب مقدس يعني كتب عهد عتيق و عهد جديد كه از زبان‌هاي اصلي عبراني‬ ‫و كلداني و يوناني ترجمه شده است و به همت انجمن پخش كتب مقدسه در ميان ملل به چاپ رسيد» به شماره‌‬ ‫‪ 30241‬در كتابخانه‌ شماره‌ ‪ 2‬موجود است‪ .30‬‬ ‫الف‪ :‬ترجمه فاضل خان‪ :‬خوش منظري فريبنده اس��ت و خوب صورتي فاني اس��ت اما زني كه از خداوند‬ ‫مي‌ترسد ممدوح مي‌شود‪.‬‬ ‫‪ -3‬ترجم��ة خاتون آبادي از زبان عربي بوده اس��ت در صورتي كه ترجم��ة عهد عتيق اين كتاب از زبان‬ ‫عبراني و عهد جديد از زبان يوناني صورت پذيرفته است‪.‬‬ ‫‪ -2‬ترجمة حاضر تمام ًا معرب است و خصوص ًا خواندن اعالم تاريخي و جغرافيايي و اسامي و اصطالحات‬ ‫آن را آسانتر و دقيق‌تر مي‌كند‪./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫اين كتاب بر ترجمة خاتون آبادي امتيازات چندي دارد كه مهم‌ترين آنها به قرار زير است‪:‬‬ ‫‪ -1‬ترجمة حاضر شامل تمامي كتاب مقدس يعني عهد عتيق و عهد جديد است‪.‬‬ ‫ب‪ :‬ترجم��ة ‪ :1904‬جم��ال فريبنده و زيبايي باطل اس��ت اما زني كه از خداوند مي‌ترس��د ممدوح خواهد‬ ‫شد‪.‬‬ ‫ش��ايان ذكر است كه با توجه به ترجمة فاضل خان در ‪ 1904‬ميالدي ترجمة ديگري از كتاب مقدس در‬ ‫دقت‬ ‫لندن انتشار يافت كه از ترجمة فاضل خان از نظر نثر‪ ،‬به قول معروف روز آمدتر و امروزي‌تر بود اما آن ِ‬ ‫وس��واس‌گونة ترجمة دقيق مفهوم و ضبط اعالم و ترتيب آيات را نداش��ت و نثرش نيز از نظر ادبي در مرتبة‬ ‫پايين‌تري از ترجمة فاضل خان قرار دارد‪.

./‬مالسا و تيحيسم باب رد يلدج تالاسر‬ ‫پيام بهارستان ‪ /‬د‪ ،2‬س‪ ،2‬ش ‪ / 7‬بهار ‪1389‬‬ ‫‪644‬‬ .‫‌هدرك يلئاس ديجم ‪..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful