You are on page 1of 36

Konsep kesusasteraan

Perkatan kesusasteraan terbentuk daripada perkataan sanskrit, iaitu susastera yang bermaksud huruf atau buku indah ØMenurut makna kamus – hasil seni atau karya tulisan dalam bentuk prosa atau puisi yang mempunyai ciriciri keistimewaan tertentu ØKesusasteraan dalam bahasa Melayu sama pengertiannya dengan literature dalam bahasa Click to edit Master subtitle style Inggeris iaitu berasal dari perkataan litera yang bermaksud huruf atau abjad
Ø

4/14/12

ISTILAH KESUSASTERAAN
Ø

Barasal daripada bahasa sanskrit iaitu sastera Kata dasar sas- bermaksud mengarahkan, mengajar atau memberi petunjuk. Kata dasar tra- merujuk kepada alat Jadi, sastra bermaksud alat untuk mengajar Awalan su – bererti baik atau indah

Ø

Ø Ø

Ø

4/14/12

Ciri – ciri kesusasteraan
a) b) c) d)

Keindahan Mencerminkan pengalaman Pengalaman seni Karya seni

4/14/12

keselarasan. keseimbangan dan berfokus atau pusat penekanan sesuatu unsur terkandung dalamnya 4/14/12 .Ciri keindahan v Keindahan bergantung pada kesatuan unsur yang membentuk suatu susunan atau struktur sehingga menjadi suatu yang bulat dan utuh v Syarat menunjukkan hasil karya itu indah jika unsur-unsur keutuhan.

Disebut utuh kerana merujuk kepada kegiatan fikiran dan kegiatan perasaan dan imiginasi. Gagasan. Dalam peristiwa sastera pengalaman v v v 4/14/12 . perasaan dan gambaran khayalan atas kesedaran penulis dapat mewujudkan pengalaman.Ciri mencerminkan pengalaman v Merujuk kepada tindak balas yang utuh dari jiwa manusia yang digambarkan secara realiti.

Memberikan kepuasan kepada pembaca dalam menyelami dan memahami isi hati penkarya melalui gagasan dan fikiran.Pengalaman seni v Nilai karya satera terletak pada perkara yang disampaikan dan pada cara serta bentuk penyampaian. tetapi juga pengalaman dan nilai seni mengagumkan pembaca. v 4/14/12 .

nilai-nilai estetik dan nilai-nilai bahasa yang khusus. v Fiksyen merupakan karya sastera yang dihasilkan melalui imiginasi penkarya berdasarkan pengalaman atau tindak balas terhadap alam realiti.Karya seni v Ada tiga perkara yang membezakan karya sastera dengan karya bukan sastera iaitu sifat fiksyen. 4/14/12 .

Jenis dan bentuk kesusasteraan Kesusasteraan melayu klasik (tradisional) • Klasik bermaksud serius dan abadi nilainya. mempunyai ciri-ciri yang lazim dan tidak berubah mengikut masa. Sastera Melayu klasik pada awalnya 4/14/12 menerima pengaruh Hindu dan • . mempunyai gaya yang sederhana. tertinggi mutunya dan menjadi standard kepada yang lain.

Kesusteraan Melayu klasik ialah hasil • • 4/14/12 . yang merupakan puisi sanjungan terhadap dewa-dewa. Kesusasteraan Melayu klasik berkembang pada abad ke-14 hingga abad ke-16 dengan kedatangan Islam seta munculah tulisan Jawi. misalnya puisi bertajuk jakatamala.Sambungan… • Karya-karya pada zaman itu adalah dalam bahasa sanskrit.

Sastera rakyat (lisan) • Sastera rakyat bermaksud hasil-hasil kreatif yang termasuk dalamnya daya ciptaan imaginatif pencipta yang mengandungi atau menggambarkan nilai-nilai world view masyarakat itu sendiri. Sastera rakyat juga merupakan hasilhasil sastera yang dilahirkan oleh 4/14/12 masyarakat atau rakyat yang • .

Jenis sastera rakyat (lisan) mitos naratif lagend a Cerita rakyat Sastera rakyat (lisan) Bukan naratif Puisi rakya t 4/14/12 .

Bersifat anonimi. 4. iaitu menggunakan nama samaran atau langsung tiada nama pencipta 4/14/12 . Penyebaran dan diwarisi secara lisan Bersifat tradisional dan lama Wujud dalam variasi yang berbezabeza 2.Ciri sastera rakyat 1. 3.

bentuk muka bumi. 4/14/12 • . gejala alam dan sebagainya. Mitos mengisahkan kejadian alam semesta. tumbuh-tumbuhan. manusia.(a) Mitos • Mitos ialah cerita yang dianggap benar-benar terjadi serta dianggap suci oleh orang yang empunya cerita dan masyarakat yang mendukungnya. binatang.

Ciri-ciri mitos • • Dianggap benar-benar terjadi Peristiwa yang berlaku aneh. tetapi penting Dianggap keramat dan memberikan kesan kepada masyarakat Latar belakang berlaku pada zaman lampau Tokoh yang terlibat ialah Tuhan atau • • • 4/14/12 .

4/14/12 • • Mitos politik – cerita yang berkaitan . Mitos institusi sosial/budaya mengisahkan asal usul sesebuah institusi sosial dalam masyarakat.Jenis-jenis mitos • Mitos asal usul – cerita yang berlaku pada zaman lampau yang boleh dianggap keramat dan mempengaruhi hal kehidupan masyarakat Melayu.

tetapi tidak dianggap suci.(b) Lagenda • • Cerita yang dipercayai benar-benar berlaku. 4/14/12 . Tokohnya terdiri daripada manusia yang mempunyai sifat-sifat luar biasa.

binaan. bentuk bumi. • • 4/14/12 . Latar masa atau sejarah tidak semestinya masa lampau. tetapi masih ada hubung kaitnya dengan masa silam.Ciri-ciri lagenda • sejenis komunikasi lisan bercorakkan cerita berasakan kisah-kisah. Terdapat kesan atau tanda seperti kubur.

Jenis-jenis lagenda • Lagenda keagamaan – cerita mengenai orang alim dan penyebar agama. Lagenda alam ghaib/memorat – kisah yang dianggap benar-benar terjadi dan pernah dialami oleh seseorang. • • . Lagenda perseorangan – cerita mengenai tokoh-tokoh tertentu yang 4/14/12 dianggap benar-benar terjadi.

(c) Cerita rakyat • Cerita rakyat adalah dalam bentuk prosa dan tidak dianggap benarbenar terjadi. Cerita ditokohi oleh binatang. Jenis cerita rakyat : Cerita binatang – cerita yang bersifat menghiburkan dan mendidik. • 1) Ciri-ciri : ü) 4/14/12 .

2) Cerita lipur lara – cerita yang dituturkan oleh para penglipur lara. Berlaku tokok tambah. Ciri-ciri : ü Dituturkan dan diturunkan secara lisan daripada satu generasi kepada generasi yang lain. Milik bersama rakyat Mempunyai peranan sebagai ü ü 4/14/12 ü .

Ada unsur kebetulan Kelucuan yang ditimbulkan adalah daripada jalan cerita itu sendiri Adanya permainan kata-kata yang melucukan Sifat-sifat watak (a) pintar bodoh Ciri-ciri : ü ü ü 4/14/12 ü .• 3) cerita jenaka – juga disebut anekdot atau kisah lucu.

murnu. Ciri-ciri : ü ü Tokohnya manusia biasa Tokohnya mempunyai tingkah laku dan perwatakan yang sangat baik.dan jujur Selalunya anak bongsu dan anak ü 4/14/12 .4) Cerita teladan – mempunyai unsur deduktif dan memberikan pengajaran serta mengandungi unsur moral.

• • . Karya puisi menggambarkan masyarakat pada zaman itu yang statik dan terikat pada adat. peraturan dan undang-undang yang mesti dipatuhi. Mempunyai bahasa yang indah. berirama dan mempunyai bentuk 4/14/12 tertentu.(d) Puisi rakyat • Muncul pada zaman manusia belum mengenal bentuk tulisan.

Jenis dan bentuk puisi rakyat 1) •) Pantun Pantun ialah karangan berangkap yang terbentuk secara berpasangan dalam jumlah baris yang genap. Bilangan suku kata pada setiap baris antara 8 – 12. iaitu daripada dua baris serangkap hingga 16 baris serangkap. •) 4/14/12 .

Puisi dicipta untuk dilagukan dan diperdengarkan.2) Syair • Puisi yang terdiri daripada empat baris serangkap. Rima akhirnya adalah sama iaitu (aa-a-a) atau ada sedikit variasi Keseluruhan rangkap syair ialah maksud dan merupakan idea yang 4/14/12 • • • .

3) Gurindam • Sejenis puisi yang tidak tentu bentuknya. 4/14/12 • • • Gurindam dalam bentuk terikat . Biasanya dalam bentuk terikat yang terdiri daripada dua baris serangkap dan mengandungi 3 – 6 patah perkataan dalam sebaris. Rima akhirnya sama.

sama ada berangkap atau tidak. Dari segi isi seloka mempunyai maksud mengejek. sama ada secara serius atau jenaka. sindiran. • • 4/14/12 .4) Seloka • Sejenis puisi bebas. Tema dan isinya terlalu umum tetapi isinya disampaikan dalam bentuk pengajaran dan panduan.

Sastera istana (tulisan) • Mula diperkenalkan selepas penerimaan Islam kira-kira abad ke15 Berkembang dalam lingkungan istana • 4/14/12 .

Jenis dan bentuk sastera istana (a) Sastera hikayat – terbahagi kepada tiga jenis iaitu : Sastera hikayat berunsur Hindu seperti Hikayat Seri Rama Sastera rakyat berunsur Islam seperti Hikayat Sultan Damsyik (•) (•) (•) Sastera hikayat berunsur HinduIslam seperti Hikayat Putera Jayapati 4/14/12 .

Undang-undang Laut Melaka dan sebagainya.(b) Sastera undang-undang – dijadikan bahan kajian tentang sistem pemerintahan. Genre terbahagi kepada dua kumpulan iaitu : • Adat termenggung seperti Hukum Kanun Melaka. sistem pentadbiran dan susun lapis masyarakat lama. 4/14/12 • Adat perpatih yang merupakan .

• Genre ini terbahagi kepada dua. ii.(c) Sastera epik – juga disebut satera pahlawan dan bersifat sejagat. Epik berunsur Islam seperti Hikayat 4/14/12 Muhamad Hanafiah dan Hikayat . iaitu genre ini terdapat dalam kebanyakan sastera dunia. iaitu : Epik kebangsaan yang diwakili oleh Hikayat Hang Tuah i.

iaitu tentang kehebatan dan keagungan Nabi Muhammad SAW dalam membawa dan menyebarkan agama Islam kepada seluruh umat manusia di dunia.(d) Sastera agama/kitab – kebanyakan genre ini berfokus pada cerita-cerita Nabi Muhammad SAW. 4/14/12 . • Contohnya Hikayat Bulan Berbelah.

Pembahagian dari segi masa ialah bertujuan untuk menyenangkan kita memahami bentu8k dan unsur perbezaan dalam sastera Melayu Faktor lain yang memisahkan sastera 4/14/12 Melayu moden dan klasik ialah cara • • .Kesusasteraan Melayu Moden • Hasil karya sastera selepas tahun 1800 Masihi digolongkan dalam sastera moden.

Menjadi alat yang mencerminkan sikap. perasaan. pandangan dan fikiran pengarang Melayu dan dapat memberikan gambaran tentang sesuatu zaman. • • .(a) cerpen • Merupakan gabungan dua patah perkataan. Biasanya mengemukan satu kejadian atau peristiwa yang menjadi fokus 4/14/12 utama pusat penceritaan. iaitu cerita dan pendek.

Istilah novel berasal daripada perkataan Itali. iaitu novella yang bermaksud satu benda kecil yang baharu.(b) Novel • Merupakan prosa rekaan yang panjang yang di dalamnya termuat sebahagian daripada sebuah kehidupan. Mengisahkan kejadiaan yang 4/14/12 dipusatkan kepada serpihan hidup • • .

bentuk irama dan pensajakan harus tunduk pada cetusan jiwa pengarangnya. • • . Perkara yang dijadikan landasan ialah ekspresi jiwa. oda. roman. iaitu bahasa. Daripada cara penulisan yang baharu itulah timbul beberapa sifat sajak 4/14/12 seperti balada. epigram.(c) Sajak • Melahirkan perasaan ingin bebas dan terlepas daripada segala ikatan.

%.

f  f f° ¯ ¯½°f °¾ € f° ¯ ¯ f° ½ °–f©ff° ¾ f ¯ °–f° °– °¾ ¯f .

° f½f ½ °–f°   f¾f ¾f ¾ ½  °ff°–  f ff ½f ½f  @ f½f  f f½f f  ¾ °–¾fff°°f ½f f f n f . n  @°f ¯f°¾f f¾f  @°f ¯ ¯½°f °–f f f° ½ fff° f°– ¾f°–f f ¯° f° ©©   f°f f°f °–¾ f° f°f °––f  .

°n ½f f f¯f° ¯f°¾f ¯ ¯ °– °f ° ¾f° W ff ½¾ ¯ °––f¯ ff° ¯f¾fff ½f f f¯f°  f°–¾f f°  f ½f f f f ½ ff° f° ° f°– ° f°– f°–¯ ¾ ½f W . ¯½°f ff¾f f°–° f  f¯f f° ¯ ¯½°f °   ° W 9¾ ff ¾½ ¾ f½f f ½ °–ff¯f° ¯f–°f€ ¯f°¾f f°– © ¯f f°  ¾¾° ff¯ ff f° ff¾f W 9 °–f¾f° ½¾ ¯ ¯ f°    ff° ½ f¾ff° f°– ¾ °¾€ ½ ¯f° ¾ ¯f f° ¾ ff f°–  °  .% %9¾ ff W .

 °¾ f° ° ½¾ ff % 9f°° W 9f°° ff ff°–f° f°–f½ f°–   ° ¾ nff ½f¾f°–f° ff¯ ©¯f f¾ f°–– °f½ f f½f f f f¾ ¾ f°–f½ °––f  f¾ ¾ f°–f½ W f°–f° ¾ ff ½f f ¾ f½ f¾ f°ff   W  f½ ¾ f°–f½ f f °½ ¯ ff°– ff ¾f¯½f° f° ¯f¾ ¾ f f¯f f°f f f .

%f W 9¾ f°–   f½f f ¯½f f¾ ¾ f°–f½ W 9¾ n½f ° f–f° f° ½  °–ff° W ¯f f°f f ff ¾f¯f f %f f f f%ff f f ¾  ff¾ W  ¾ f° f°–f½ ¾f ff ¯f¾ f° ¯ ½ff°  ff°– f° W .

%° f¯ W  © °¾ ½¾ f°– f  ° °°f W f¾f°f ff¯ °  f f°–   f½f f f f¾ ¾ f°–f½ f° ¯ °–f° °–  ½ff ½ fff° ff¯ ¾ f¾ W ¯f f°f ¾f¯f W ° f¯ ff¯ °  f ¯ ¯ f° f½f f°–f½ ° ¯  °–f½f°  ¾ f°  f W ° f¯ ff¯ °  f  f ½f f ½f¾f°–f° f° f°–f½ ff  ¾ ¯ ° ¾ W ¾ –° f¯ €¾  ½f f ½ °–f©ff° ff ½f° f°  ½ ¾ ¯½°f  .

% f W  © °¾ ½¾ f¾ ¾f¯f f f f°–f½ ff  f W f¾ – ¾ ¾ f ¯ ¯½°f ¯f¾ ¯ °– ©   ¾° f° ¾f¯f f f ¾ nff ¾ ¾ ff © °ff W @ ¯f f° ¾°f  f ¯¯  f½ ¾°f ¾f¯½ff° ff¯ ° ½ °–f©ff° f° ½f° f° W  f   ¯ ½ff° °–f½f° f°–¾ ©f©f f° ¾ ff–f°°f ½  f½f f ½  ff¾f ff °–f½f° f°–¯½ ½  ff¾f .

f ½  °ff° ¾  ½f¾ ½ ° ¯ff° ¾f¯ f f f f   W  ¯ f°– ff¯ °–°–f° ¾f°f .f¾ f ¾f°f %¾f°% W .

 °¾ f° ° ¾f¾ f ¾f°f %f% f¾ f ff   ff–  ½f f –f © °¾ f W f¾ f ff °¾ ° ¾ ½  ff  f¯f W f¾ f ff °¾ ¾f¯¾ ½  ff f°f¯¾ W f¾ f ff °¾ °  ¾f¯¾ ½  ff 9 f ff½f .

% %f¾ f ° f°– ° f°– ©f f° ff° f©f°  °f°– ¾¾ ¯ ½ ¯ °ff° ¾¾ ¯ ½ °f f° f° ¾¾° f½¾¯f¾fff f¯f  °   ff–  ½f f f ¯½f° f W  f  ¯ °––°– ¾ ½  ¯ f°° . ff D° f°– ° f°– f . ff f° 9 f . ff f° ¾ f–f°f W  f ½ ½f f°–¯ ½ff° ° f°– ° f°– f f f°– f¯ff°  - –   ¯ f°¾ f f½f f  ¯½f  .

%n%f¾ f ½ ©–f ¾  ¾f f ½fff° f° ¾€f ¾ ©f–f f – ° °   f½f ff¯  f°ff° ¾f¾ f °f W  ° °   ff–  ½f f f f  ½  f°–¾ff° f°– f   ff f°–@f  ½ °¾ ¾f¯¾ ½  ff .f¯f f°f€f f° ff ¯ f¯f .

f¯¯f J ff¯ ¯ ¯ ff f° ¯ ° ff° f–f¯f¾f¯ ½f f ¾  ¯f ¯f°¾f  °f W .% %f¾ f f–f¯f$f  f°ff° – ° ° €¾ ½f f n f n f -f  .f¯¯f  J f  °f°–   ff° f°  f–°–f° -f  .

°°f ff f°  f .

 ° W f¾ ff ¾f¾ f ¾  ½f¾ f° . f W f f°f°–¯ ¯¾ff° ¾f¾ f . ¾¾f¾ ff° . f ¯ ° f° f¾ ff nff ¾ ¾f ¯f¾fff €  . f .f¾ –°–f° ff¯ ¾f¾ f ¯ ° W 9 ¯ ff–f° f ¾ – ¯f¾f ff ©f° ° ¯ ° °f°–f° f ¯ ¯ff¯ ° f° °¾ ½  ff° ff¯ ¾f¾ f .

½ff° –f °–f° f ½ff ½ fff°  f n f f° ½ °  W . f f° f½f ¯ ¯ f° –f¯ ff°  °f°– ¾ ¾f f¯f° W f¾f°f ¯ °– ¯f° ¾f  ©f f° ff ½ ¾f f°–¯ °©f  €¾ f¯f ½¾f ½ °n ff° .%f%n ½ ° W . °©f  ff f°–¯ °n ¯°f° ¾f½  ½ f¾ff° ½f° f°–f° f° €f° ½ °–ff°– .

% %-  W . °–¾ff°  ©f ff° f°– ½¾ff°  ½f f ¾ ½f°  ½ ¯f°¾f ½f f ¾ ¾f  ¯½f f° ¯f¾f   ° . ½ff° ½¾f  ff° f°–½f°©f°– f°–  ff¯°f  ¯f ¾ ff–f° f½f f ¾ f   ½f° W ¾f °  f¾f f½f f ½ fff° f  f ° ff°– ¯f¾ ¾f ° f  n f°– ff W .

%n%f©f W . ff° ½ f¾ff° °–° f¾ f°   ½f¾ f½f f ¾ –ff ff° W 9 ff f°– ©f f° f° f¾f° ff ¾½ ¾ ©f f ff¾f  ° f¯f f° ½ °¾f©ff° f¾ °  ½f f n ¾f° ©f ½ °–ff°–°f W f½f f nff ½ °¾f° f°– ff f ¯  f½f ¾€f ¾f©f ¾ ½  ff f  ¯f°  f  ½–f¯ ¯°   – f° ¾ff .