• Termocentrali • Facilitetet detare • Linja e energjise drejt Tirana 2 • Linja e energjise drejt Italise

Kodi i Dokumentit: PRBCATESVL220

Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Shtator 2008

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

• Termocentrali • Facilitetet detare • Linja e energjise drejt Tirana 2 • Linja e energjise drejt Italise

Kodi i Dokumentit: PRBCATESVL220

Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Shtator 2008

Environmental Resources Management

ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

1.

HYRJE..................................................................................................... - 11 1.1. Profili i Propozuesit: ENEL ................................................................. - 12 -

1.1.1. Veprimtaria Nderkombetare............................................................ - 12 1.1.2. Struktura Aksionere ........................................................................ - 13 1.2. 1.3. 2. Procedura per Marrjen e Lejes Mjedisore ........................................... - 14 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Qellimi dhe Kriteret e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis....................... - 15 -

MOTIVIMI I PROJEKTIT TE PROPOZUAR .................................................... - 18 2.1. 2.2. Tregu Shqiptar i Electricitetit ............................................................. - 18 Objektivat e Projektit te Propozuar................................................. - 20 -

2.2.1. Varianti “Qymyrgur i Paster” ........................................................... - 21 2.2.2. Akumulimi dhe vecimi i CO2 ............................................................ - 23 3. KUADRI LIGJOR, RREGULLATOR DHE I POLITIKAVE .................................. - 25 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. Hyrje................................................................................................ - 25 Te Dhena te Pergjithshme Mbi Kuadrin Institucional dhe Legjislativ Shqiptar........................................................................................... - 25 Ligjet, Vendimet Shqiptare dhe Konventat Nderkombetare Perkatese per Mbrojtjen e Mjedisit ......................................................................... - 25 Ligji Shqiptar per Vleresimin e Ndikmit ne Mjedis............................... - 29 -

3.4.1. Kerkesat per VNM te Thelluara ....................................................... - 29 3.4.2. Procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis................................... - 31 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9. 4. Direktivat Mjedisore te Bankes Boterore per Vleresimin Mjedisor........ - 31 Legjislacioni Europian per Mbrojtjen Mjedisore ................................. - 32 Poltika Shqiptare per Sektorin e Energjise.......................................... - 33 Planet Lidhur me Token, Mbrojtjen e Ujrave Siperfaqesore dhe Nentokesore .................................................................................... - 33 Plani Hapesinor dhe Urbanistik i Sheshit te Ndertimitt........................ - 34 -

PROJEKTI ................................................................................................ - 36 4.1. 4.2. Vendndodhja ................................................................................... - 36 Alternativat...................................................................................... - 36 -

4.2.1. Vendndodhja.................................................................................. - 36 -

-2Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.2.2. Lendet Djegese ............................................................................... - 37 4.3. Impianti i Energjise me Djegie Qymyrguri .......................................... - 37 -

4.3.1. Pershkrimi i Procesit Kryesor............................................................ - 38 4.3.1.1. 4.3.1.2. 4.3.2.1. 4.3.2.2. 4.3.2.3. 4.3.2.4. 4.3.2.5. 4.3.2.6. 4.3.2.7. 4.3.2.8. Cikli Termal dhe i Djegies ....................................................... - 38 Linja e Trajtimit te Gazit te Oxhakut ....................................... - 40 Trajtimi dhe Ruajtja e Qymyrgurit ........................................... - 42 Furnizimi me Uje dhe Trajtimi i Ujit ......................................... - 43 Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit te Hirit ............................ - 46 Guri gelqeror dhe Gipsi.......................................................... - 46 Grumbullimi i Urese dhe Sistemi i Prodhimit te Amoniakut ..... - 47 Bolieri Ndihmes...................................................................... - 47 Impianti per Grumbullimin e Karbonit pas Djegies .................. - 47 Sistemet Elektrike................................................................... - 48 -

4.3.2. Sisteme Ndihmese .......................................................................... - 42 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

4.3.3. Facilitete Shtese ............................................................................. - 48 4.4. Rendimenti Teknik dhe Balanca e Sasise............................................ - 49 -

4.4.1. Rendimenti Teknik .......................................................................... - 49 4.4.2. Bilanci i Sasise ................................................................................. - 50 4.5. Shfrytezimi i Burimeve ...................................................................... - 50 -

4.5.1. Shfrytezimi i Tokes ne vendndodhje dhe ndertesat .......................... - 50 4.5.2. Furnizimi me Uje ............................................................................. - 53 4.5.3. Lendet djegese ............................................................................... - 53 4.5.4. Lendet e para ................................................................................. - 54 4.5.5. Personeli......................................................................................... - 54 4.6. Interferencat Mjedisore .................................................................... - 55 -

4.6.1. Emetimet ne Ajer............................................................................ - 55 4.6.2. Uji i Perdorur .................................................................................. - 56 4.6.3. Zhurma........................................................................................... - 57 4.6.4. Nen-produktet................................................................................ - 57 4.6.5. Mbetje te ngurta ............................................................................ - 58 4.6.6. Trafiku............................................................................................ - 58 4.7. Faza e Ndertimit............................................................................... - 61 -

4.7.1. Pergatitja e Kantierit ....................................................................... - 61 4.7.2. Ndertimi i Impiantit te Energjise ...................................................... - 62 4.7.2.1. Planifikimi i Punimeve ............................................................ - 64 4.7.3. Lendet e Para.................................................................................. - 65 -

-3Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.7.4. Uji i Perdorur .................................................................................. - 65 4.7.5. Periudha Kohore............................................................................. - 65 4.7.6. Personeli......................................................................................... - 66 4.7.7. Trafiku............................................................................................ - 68 4.7.8. Masat Lehtesuese ........................................................................... - 70 4.8. Dalja Jasht Funksioni ........................................................................ - 70 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

4.8.1. Cmontimi dhe rivendosja e Impiantit dhe Pajisjeve........................... - 70 4.8.2. Prishja e Ndertesave ........................................................................ - 71 4.9. Analiza ne Rast Deshtimi .................................................................. - 71 -

4.9.1. Metodologjia .................................................................................. - 71 4.9.2. Vleresimi i Riskut............................................................................. - 71 4.9.3. Identifikimi i Rreziqeve .................................................................... - 72 4.9.4. Vleresimi i Pasojave ......................................................................... - 73 4.9.5. Shpeshmeria e ndodhjes se ngjarjeve aksidentale ............................ - 75 4.9.6. Matrica e Riskut.............................................................................. - 76 4.9.7. Risqet madhore te lidhura me impiantin e energjise ........................ - 77 4.10. Identifikimi Paraprak dhe Vleresimi i Ndikimeve ................................. - 80 4.10.1. 4.10.2. 4.10.3. 4.10.4. 4.10.5. 4.10.6. 4.10.7. 4.10.8. 4.10.9. Ajri ........................................................................................... - 80 Dheu ........................................................................................ - 81 Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore ........................................ - 82 Zhurma..................................................................................... - 83 Bimesia, Flora, Fauna dhe Ekosistemet ...................................... - 83 Peizazhi .................................................................................... - 84 Rrjeti Rrugor dhe Trafiku Detar.................................................. - 84 Rrezatimet Jonizuese dhe Jo-Jonizuese...................................... - 85 Kuadri Social-Ekonomik ............................................................ - 85 -

4.10.10. Shendeti Publik ......................................................................... - 85 5. LINJA BAZE MJEDISORE........................................................................... - 88 5.1. Atmosfera dhe Cilesia e Ajrit ............................................................ - 88 -

5.1.1. Klima.............................................................................................. - 88 5.1.2. Cilesia e Ajrit................................................................................... - 89 5.1.2.1. 5.1.2.2. 5.2. Legjislacioni ........................................................................... - 89 Cilesia e Ajrit ne Zonen e Studiuar.......................................... - 91 -

Toka ................................................................................................ - 92 -

-4Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

117 5......123 5.....2.......... Pershkrimi i Pergjithshem i Zones ................... ...2................................2.136 Fauna ne Zone .. .........................3..... Metodologjia e Analizes...........................................2..............1..................................1.......... Peizazhi . Konkluzione ................... 5... Kufizimet e Zhurmes ......6.................3... ........ ..............2.........2.....6.... 5...144 - -5Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ........................ Fauna dhe Ekosistemet .......... ................. 5................5......122 5.......2...........4..... .......... ............................ 5.................3........................................1.97 5........ Vendosja e Zones................111 5.............117 - 5.......... Fauna dhe Ekosistemet ................. Uji i Detit ......................................... .....2.............1....PRBCATESVL220 ..........................................143 - 5............ ...7...5.................................................6........................2. Rezultatet . ...........5............ ..... Perdorimi i Tokes .......143 5...............4.....6... Organizimi i Punes dhe Plani i Rilevimit...........................113 - 5................... Matjet ......5.............1... .... Bimesia...... Kushtet Gjeologjike dhe Gjeomorfologjike .....123 Bimesia e Zones ..105 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5......................4.............118 5..............124 Perfundimi ..............135 Habitatet ne Zone .................103 5......... ....6.................... ..........................1.............3................ .......1..... Metodologjia ..3..................2........5..... Cilesia e Ujrave Nentokesore .... 5. Hidrologjia............................ ................7...... ...3..... Bibliografia ...................... Gjeologjia ......3....134 Zonat e Mbrojtura dhe Pikat e Nxehta Mjedisore ..................................4.. ............... ............... Flora...........................119 5.........................................123 Bimesia e Mundshme ............... Zhurma... 5..........3.. ...6...... ....3.......2..6.4...5....143 5....2............4........ Studimi i Truallit dhe i Ujrave Nentokesore te Zones .6..............137 Perfundimi .................................4..1......................92 5...... .................... .. ..............2.................134 - 5..... .............6..............134 Metodologjia ..............3........................................ ... .....2...........................5.... ......... Cilesia e Tokes ............4........................101 5.................142 - 5...5........................................ Sizmiciteti ............4............................... ........................... ......................................1......... Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore ...123 - 5.................2.............110 5. .2.............. ............................................. .114 5....................... Bimesia dhe Flora.......5.....2..........1.........100 5.......... Veshtrim Historik . ...........................................................................3.......1...........................105 5........................................................................ Trualli ................... .....6.7............ Cilesia e Dheut dhe Ujit Nentokesor ..............4...116 5..114 5..................117 5........................2..........5...1..........................................................6..........................115 5......... 5...............................6......................... ................................... 5......6...............................................

......................5....3....................8.....162 - 5......................2... Komponentet Morfologjike dhe Strukturale ...............186 Fusha Mbuluese e Modelimit ... .......2...................182 Ndikimi i Depozitimit te Pluhurit dhe Receptoret....153 Komponentet Simbolike........2.......................182 6................ Faza Funksionimit .........190 Plani i Emetimeve ........ .........162 KUadri Social-Ekonomik ...... ..........2......... .................................................... Perfundime..............................................................10.162 5.......... ..178 Referenca ................3................1........................................................................ Gjendja Kombetare ne Shqiperi...... ...... Faza e Ndertimit ..................... ...... . ...1.198 6........ 5............... .................... ........................ ...............2.182 6.... .......1......2...............................194 - 6........2.........200 6..7..180 - VLERESIMI I NDIKIMEVE ................11............................................................2.1......................2................................. Rrjeti Rrugor Ekzistues .. Kuadri Social-Ekonomik.....154 5.............. ....................... .......................1........ 5.. Toka .............4...........................................197 6............ 6.........5.......149 5................................ ............1.......................152 Komponentet Pamore...... ..........2....... .. 6............................2..... Kufizimet..153 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5...1....8.1.............7..............192 Ndikimet............................1........ Trafiku Detar dhe Rrjeti Rrugor ................. ..................................... ................11..................163 - 5.............3..........157 5..................167 5....2................................................ Fushat Elektromagnetike Jo-Jonizuese..............................4........................1........2..... ............. 6..183 Karakteristikat CALPUFF .................2......... ...........7............186 - 6................. Shendeti Publik ........1...4............ .....................11.................................PRBCATESVL220 ............ .........1....................2.. 5..1............................................... Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore ........ ... .153 5.. Faza Funksionimit ...............10......................................... ...................7......... 6............4.....167 Gjendja ne Porto Romano ........198 Faza 2.9............199 - 6.................. ......... Perfundime.........................188 Te dhena Meteorologjike .. .. Faza 1.................................. Faza e Ndertimit .........................................................10.8.................1. .... Te Dhenat Demografike ........1..153 - 5.......2...........7...............2...................................2..1...1.......... Ajri . Trafiku Detar i Portit te Durresit..................... ............................... 5.....5.... 6............... Emetimi i Pluhurave ......2.............1.................11.....3......200 - -6Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ....1...............1..............................4...............1..1........1......... .7...............147 5.............182 - 6... ............1................... ........ 6.... Elementet Aktuale te Peizazhit ..............3....3.... 5... 6...... 6......... ....................198 - 6.............

..........................2. 6...213 Modeli Matematikor .... .............. Flora.....6.............. ....................225 Ndotja e Ajrit ........201 Ujrat Siperfaqesore .....................232 - 6...................2...224 Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit mbi Kafshet ......5..........1............................1.....................................................1......225 Pushtimi nga Specie te Egra ........... 6.2....4.......... Fauna dhe Ekosistemet ....3........................2.....1.. ..........222 - 6..................231 6............ ......1...2.............221 - 6...........4.......................4.......1.. ..................1.................... 6....................................2........................ Faza e Ndertimit ................3................1........................................... ...........3...... ...228 Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit ndaj Kafsheve ............................7..................................................5..............5.......7...1.. Bibliografia ..........1...5.......5............. ................2.........................5...........................2...............................231 6........................ 6...5..................7........................... 6.................................5.......... ...........1.202 - Zhurma................. 6...2..3...201 6...7.....1..........6.......6.... .......... Legjislacioni per Akustiken ......202 Ujrat Siperfaqesore ..........................4........................1............................7.........233 - -7Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ....5...... ...225 - 6.............. .......................... 6..... 6.................. . 6...213 - Bimesia.................. 6........ ...6.. Rrjeti Rrugor .......... Pershkrimi i Projektit .. 6... ....224 Zhurmat.......232 - 6.4.........226 Shkarkimet e Ujrave ....................2....4..... .....PRBCATESVL220 ...4......................6...212 Perfundime ..........209 6................5....4.............................2.....201 Ujrat Nentokesore......................... 6............... Largimi i Habitatit ..........................1...1........................ .......... Faza e Funksionimit ........................1........5..4....2......3...... Perfundime.......................229 - 6. ........... Faza e Funksionimit ....222 6........230 6..................... .1........4...................213 Metoda e Llogaritjes ................ ....2.... 6... ......202 - 6.....2.. Ndikimi ne Peizazh......1................3........................ Peizazhi ......................... . .2......... Faza e Ndertimit ....1.3.....232 6.... ........5.2..210 Vleresimi i Ndikimeve te Zhurmes .................................. .....3..4......................1............222 Ndotja e Tokes dhe e Ujit ...........................2............2..... Trafiku Detar ................217 Perfundime ........................ 6...........................229 - 6..................... 6........................................................ 6........ Faza e Ndertimit ... ............. ..................... Faza e Funksionimit .. .................2...............3.........229 6......... 6......................5.......................... ....... Trafiku . Ujrat nentokesore ................ 6................................................................................... ....3.... ..............1..2...226 Zhurmat.......4................ .4....................... ........2.1..................1..............................3.. .............. Faza e Ndertimit........ ...................... 6....... ....................214 Objektet e Studiuara ..........3...... 6......2... ............................232 Faza Operacionale...................209 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6............. 6.................1.216 Rezultatet ... ...........5.5..............4............................... .................................................2...................

..240 PLANI I MENAXHIMIT MJEDISOR .236 6....2...........10............... 8........ ...................1................. ...1......2.1...........1.......1.. 8...........................2.................... ..............10... 8...................................................2.....5..................4..................................1.........234 - 6.. Toka ......1...........................235 6..235 6....8......................2....................... ........1......... ...................... .......... 8...................................... .....249 Programi per Menaxhimin e Materialeve te Rrezikshme ....1... Faza e Ndertimit ......... 8........................ ..........9......1.. 8...........9...........4.. .............. ... .... Udhezime per Planet e Veprimit te Kontraktoreve ..2..............................251 8................... ............ .234 Kuadri Socio-Ekonomik .3.......252 - 8................1....................... MATRICA E VNM-SE ........................1.......................................3. ..252 Uji..233 - Fushat Elektromagnetije Jo-Jonizuese........ Zhurma..............248 Plan ii Menaxhimit te Trafikut/Aksesit.......1.......253 - 8.1... Faza e Ndertimit.......2....1......... .2..252 8....... ............3........251 - 8...2.............. Faza e Ndertimit..5............................................250 8...........252 Mbetjet............3............1..........3................. 8..................................1..........1........... Faza e Funksionimit ................235 6......1.........251 Mbetjet...10...234 6.............252 Dheu ....3.2........... .................... Menaxhimi i Mbetjeve.............................................3.1......250 - 8....................1.......... ..................... ..251 Uji...2........ Masat Lehtesuese Mjedisore dhe Kompensimet ..........2...9... Faza e Funksionimit ........ 8......... Pergjigjia Emergjente dhe Plani i Gadishmerise .... Monitorimi Mjedisor dhe Raportimi..... 6............3............1........... .........................................1................1...... 8........................... ......................... 8............. ............... Masat Lehtesuese dhe Kompensimi Gjate Fazes se Ndertimit ................. ............3....1... Shendeti Publik ...1...................250 - Masat Lehtesuese dhe Kompensimi Gjate Fazes Oeracionale .......247 8....235 - 6.......................... 8....... Cilesia e Ajrit......................................249 Menaxhimi i Shendetit dhe Sigurise........ Zhurma....................4.............2...........................2. ................... ...........3..........10.247 8...................... ..........2.... ..... ..... ...........6......... ..251 Zhurma.............................................1.....1... ...........10...252 Zhurma...... .1...........................7....235 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6......10.................. ..2. Faza e Funksionimit.................... 8....................1.......238 7......... Ndotja Atmosferike.................................. 6.....2.....1.....1. 8............. 6.......................................PRBCATESVL220 ....2.... Ndotja Atmosferike...... Derdhjeve dhe Trafikut...................................................... .. ......................2...............253 - -8Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ...236 6............................. .......................................... .............2..... Faza e Ndertimit ................248 Plani ne Rastin e Derdhjes se Ndotesve .7................10.................233 Faza e Funksionimit....................1..1........247 - 8.3......2...............

........3...........4................................ 8.............................2. 8................253 Uji.....2..8....3.................... Cilesia e Ajrit.. ...254 - -9Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ........254 Zhurma............. ........3...5..2...............3.........................................................3...................2..........2.. 8..2.....253 Toka ................ ......................1............................254 Mbetjet............ 8.....3...............................PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..... ..... ..............................

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..10 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Gazrat e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku 150 m te larte. 800 MW secila dhe do te ndertohet ne dy faza. HYRJE Ky Studim i Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis lidhet me nje Termocentral te Ri te propozuar nga ENEL. Impianti i Energjise. ne përputhje me standartet perkatese ne fuqi. Derdhjet e ujërave te përdorura do te grumbullohen. qe lidh nje stacion te ri AC/DC per shkembimin e energjise me Italine. Linja e Energjise. • Nje kabell nen-detar 500 kV DC. Termocentrali ne Porto Romano eshte projektuar sipas Teknikave me te Mira Ekzistuese te zbatueshme per kete lloj Impianti te Madh per Djegie. filtrin prej pelhure per heqjen e pluhurit. Termocentrali i ri eshte me djegie qymyri dhe perbehet nga dy njesi. Pontili. ne zonen industriale te Porto Romano-s (Rajoni i Durrësit. Sistemi i ftohjes do te perdore uje deti. rreth 210 km i gjate. duke e qarkulluar ne cikel te hapur. kompania kryesore elektrike Italiane. . shtrihet ne një zone fushore rreth 10 km ne veri te Durrësit. dërgohen ne impiantet e trajtimit te ujërave te përdorura dhe me pas do te shkarkohen ne det. Impianti është projektuar me qellim qe te reduktoje marrjen e ujit te pa-përpunuar per perdorime industriale dhe shkarkimin perkates. Impianti do te pajiset me nje zone te posacme ku mund te instalohet nje Sistem per Grumbullimin dhe Vecimin e Karbonit te Pas-djegies. Termocentrali i propozuar eshte pjese e Projektit te quajtur “Kompleksi i Energjise” dhe perfshin: • Nje pontil 950 m i gjate. Vendodhja e propozuar per nderimin e Termocentralit. Uji qe nevojitet per impiantin merret nga deti dhe trajtohet per te gjitha perdorimet ne proces.1.PRBCATESVL220 . Kablli Nen-detar dhe facilitetet e aneksuara jane analizuar ne kater Studime te vecanta per Ndikimin Mjedisor. • Nje linje energjie 400 kV. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Termocentralin. njesine per ftohjen e gazit dhe impiantin per heqjen e squfurit. per secilen njesi. qe lidh nje stacion te ri energjie me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2. Sistemi i trajtimit te gazit te oxhakut perfshin RKP – Reduktimin Katalitik te Perzgjedhur – sistemin e denitrifikimit. rreth 25 km e gjate. Qellimi i ketij dokumenti eshte analiza e ndikimeve mjedisore te zbatimit te projektit te Termocentralit. qe perdoret per shkarkimin dhe si dhe per transportimin e nen-produkteve nga impianti (gipsit dhe hirit). zone kjo e percaktuar nga Qeveria Shqiptare per perdorime industriale.11 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Shqiperi).

Rusi. Ky inovacion i ka mundesuar Enel-it qe te furnizoje energji elektrike sipas kerkeses. PROFILI I PROPOZUESIT: ENEL Enel eshte kompania me e madhe e energjise ne Itali dhe sherbimi i dyte ne liste ne Europe persa i takon kapacitetit te instaluar. Ajo prodhon.7 milione investitore komerciale dhe institucionalë. diellore. Me Endesa-n. me afersisht 2. Kolumbi. Me afersisht 30. Enel ka numrin me te madh te aksionereve se cdo kompani tjeter Italiane. Enel eshte nje nga operatoret me te medhenj te pavarur ne Amerike me Enel North America dhe Enel Latin America.1. . Moroko. Veprimtaria Nderkombetare Pasi perfundoi shitjen e aseteve jo-strategjike. shperndan dhe shet elektricitet dhe gaz ne Europe. nje iniciative qe ka terhequr vemendjen e shume sherbimeve ne bote.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .000 MW ne impiante duke perdorur burime energjie te rinovueshme (hidro. Enel eshte gjithashtu operatori i dyte me i madh Italian ne tregun e gazit natyror. Meksike dhe Panama). se bashku me partnerin Acciona. rreth 1.1. Kompania ka 73. Enel u angazhua aktivisht ne shtrirjen nderkombetare ne tregun e energjise dhe gazit.12 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . hidro dhe prodhimi i kombinuar i nxehtesise e energjise. Ameriken Veriore dhe Latine. Ne vijim te marrjes se sherbimit Spanjoll Endesa. Enel dhe partneri i saj Acciona dolen te sukseshem ne Oferten e tyre te Perbashket ne Tender mbi Endesa-n. Kosta Rika.5 milione konsumatore dhe zoteron 10% te tregut persa i perket volumit. sherbimi i pare ne Spanje. biomase dhe prodhimi i kombinuar i nxehtesise e energjise . Enel eshte mjaft i fokusuar ne zhvillimin nderkombetar dhe ka perfaqesite e tij ne Europe (Bullgari. Peru dhe Portugali. Sllovaki dhe Spanje). Greqi.500 MW (ne 31 Dhjetor 2007) dhe u sherben me teper se 50 milione konsumatoreve te energjise dhe gazit. Rumani. termoelektrike. Enel ishte sherbimi i pare ne bote per te zevendesuar matesat elektromekanike tradicionale te konsumatoreve me pajisje elektronike moderne qe bejne te mundur marrjen e leximit te matesit ne kohe reale dhe menaxhojne marredheniet kontraktuale ne distance. ere. 1. nukleare.CHP) ne bote. Ne pese vitet e ardhshme (2008-2012) Enel do te investoje 7. Guatemale. Enel eshte lideri boteror ne kete sektor. cka ofron kursime per perdoruesit ne mbremje dhe ne fundjave. Kili.1. nje kompani aktive ne sektorin e energjise nga era. Enel dhe Acciona aktualisht zoterojne 92% te kapitalit te aksioneve te Endesa-s (Enel 67%.500 punonjes dhe vepron ne nje game te gjere stacionesh hidroelektrike. gjeotermale. dy kompani qe kane mbi 1. me energji nga era dhe fotovoltaike. E rregjistruar ne bursen e Milanos qe ne 1999. France. Itali. gjeotermale. Enel do te jete i pranishem gjithashtu ne Argjentine. Ne fillim te Tetorit 2007.100 MW kapacitet te instaluar. Acciona 25%). Enel tani eshte i pranishem ne 21 shtete me nje kapacitet prodhues prej 75. El Salvador.1.4 miliarde euro per zhvillimin e burimeve te rinovueshme te energjise dhe per kerkime e zhvillimin e teknologjive te reja mjedisore te favorshme. Enel vepron ne Spanje permes Enel Union Fenosa Renovables. Ameriken e Veriut (Kanada dhe Shtetet e Bashkuara) dhe Ameriken Latine (Brazil.

nje konsorcium 40% Enel . ne Mars 2003. Enel mori gjithashtu nga ESN Group 49. ne Shkurt 2005. se bashku me investitoret Italiane te pakices. si dhe aksesin ne nje numer te caktuar te mundesive per te ardhmen. ne Prill 2005.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Enel ka marre kontrollin e impianteve me te medha ne vend. Fale Kodit te Etikes. nje tregtues Rus qe u jep elektricitet konsumatoreve me te medhenj industriale.000 MW. prodhuesi me i madh i elektricitetit ne vend.4 milione konsumatore. njoftoi marrjen e Burimeve AMP. 1.000 MW fuqine e re te eres.13 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Enel zoteron 55. Marrja perfshin nje projekt veprues dhe kater projekte zhvillimi gjeotermale ne faze te avancuar qe pritet te shtojne afersisht 150 MW kapacitet gjate kater viteve te ardhshme ne operimet e Enel North America. duke lene te lira 68. Enel ka marre Erelis. aksioneret e Enel perfshijne fonde investimi nderkombetare. Ne vijim te marrjes se Electrica Muntenia Sud. kompania e shperndarjes elektrike qe vepron ne zonen e Bukureshtit. Ne France. ai mori 51% te dy kompanive te shperndarjes elektrike: Enel Distributie Banat dhe Enel Distributie Dobrogea. ajo ka firmosur nje Memorandum Mirekuptimi me Edf per te marre 12. .60% Eni) nje grup fushash gazi premtuese perfshi 100% te OAO Articgaz. nje perzierje e aseteve berthamore. Enel mori permes SeverEnergia (ish Enineftegaz. Raportit Mbeshtetes.000 MW shkembyer ne 2006. Struktura Aksionere Ministria Italiane e Ekonomise zoteron 21. nje kompani qe ka autorizime ne disa fusha te ndryshme per te ndertuar impiante ere deri ne 500 MW. Ne Rumani. Ne Mars 2007. qe furnizojne 1. Enel zoteron 5% te burses franceze te energjise Powernext dhe eshte nje nga operatoret kryesore ne tregetimin e energjise ne vend me 1. Maritza East III. kompani sigurimi dhe fonde pensioni.1% te kompanise ne menyre te drejperdrejte dhe 10. Ne Sllovaki.8%. Impianti me djegie linjiti ka nje kapacitet prej 840 MW. dhe i dyti ne Europen Qendrore dhe Lindore.5 milione konsumatore. Vec kesaj. termale dhe hidro. Ne Bullgari. 100% te ZAO Urengoil. ere dhe biomase dhe sapo ka firmosur nje marreveshje me kompanine TradeWind Energy ne Shtetet e Bashkuara per te rritur ne mbi 1. Enel mori 66% te Slovenské Elektrárne (SE).2. permes varteses se saj Enel North America. fonde etike. Ne 4 Prill 2007.1% te tjera ne menyre jo te drejperdrejte permes nje huadhenesi shteteror Cassa Depositi e Prestiti.Ne Ameriken Veriore Enel ka 470 MW prodhim energjie hidroelektrike.5% te projektit te ri te energjise berthamore European Pressurized Reactor (EPR).1. 100% te OAO Neftegaztechnologiya. Enel Latin America vepron gjithashtu ne El Salvador ne fushen gjeotermale. Enel. Enel dyfishoi pranine e saj ne Rumani. me nje kapacitet prodhues prej 6. duke arritur ne rreth 2. te finalizuar ne 5 Qershor 2008. Ne Rusi.5% te RusEnergoSbyt. Ne Ameriken Latine Enel prodhon 660 MW impiante hidroelektrike dhe me energji nga era.8% te JCS Fifth Generation Company te Gjithe Tregut te Elektricitetit (“OGK-5”). Enel menaxhoi nga Qershor 2004 deri ne Shtator 2007 – ne partneritet me grupin privat vendas ESN Energo – Termocentralin Veri-Perendimor ne St. Petersburg. Aktualisht. politikes se saj per mbrojtjen mjedisore dhe adoptimit te praktikave me te mira nderkombetare per transparence dhe qeverisje korporate.

date 02. Propozuesi i paraqet ARM-se dhe qeverisjes vendore (Bashkise) dokumentacionin e projektit (Permbledhjen e Projektit Teknik dhe VNM-ne) per miratim. pergatit opinionin e justifikuar me shkrim per projektin dhe ja dergon ate MMPAU. date 23. eshte dhenia e Lejes Mjedisore dhe perkufizmi i udhezimeve perkatese per Propozuesin. ARM (brenda 5 ditesh) realizon nje shqyrtim fillestar te dokumentacionit te paraqitur nga Propozuesi.2003 dhe ne Vendimin n. Rradha e veprimeve dhe periudha kohore per kete faze percaktohet ne Ligjin n. 4. 5. me udhezime te mundshme.01.PRBCATESVL220 . 4.07. ARM (brenda 20 ditesh) kryen inspektime ne terren. 2. Qellimi i fazes se aprovimit nga MMPAU eshte pajtueshmeria me parimet e konventes se Aarhusit (ratifikuar nga Shqiperia me Ligjin n.2008. duke perfshire Komisionin Ministrorl. 8990 mbi Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis. konsultohet me njesite e qeverisjes vendore. Qellimi i vleresimit nga te VNM-se nga MMPAU.2.14 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 2003.07. 994. Kryetari i Njesise se Qeverisjes Vendore leshon nje dokument zyrtar me miratimin e Komunes dhe e transmeton kete dokument tek MMPAU (bashke me proces-verbalin e diskutimit te publikut te ndikuar). 8990. 2. kerkesa e mundshme per dokumentacion shtese (shqyrtimi nga ARM nuk fillon me perpara se Propozuesi te paraqese dokumentacionin shtese). PROCEDURA PER MARRJEN E LEJES MJEDISORE Kuadri ligjor per proceduren e VNM-se ne Shqiperise jepet nga Ligji nr. Komisioni paraqet raportin e tij brenda 3 muajsh nga komunikimi i opinionit te ARM. 3. Kryetari i Njesise se Qeverisjes Vendore organizon nje diskutim me publikun vendor te ndikuar (brenda 5 ditesh).10. date 02. MMPAU merr dokumentacionin e projektit nga ARM bashke me opinionin e saj zyrtar. aprovuar me 23 Janar.1. dhe permblidhet si me poshte: 1. Procedura per Vleresimin Mjedisor mund te permblidhet ne dy fazat qe vijojne: • Miratimi Vendor (Lokal) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Miratimi i MMPAU Qellimi i fazes se Miratimit Vendor duket se eshte marrja prej MMPAU e nje deklarate formale “asnje kundershtim” nga qeverisja vendore (Komuna Katund i Ri) dhe e nje vleresimi formal te VNM-se nga ARM. Qeverisja vendore dhe MMPAU organizon nje konsultim me “publikun e ndikuar”: . 8672 date 26. Rradha e veprimeve dhe periudha kohore per kete faze specifikohen ne Vendimin nr. MMPAU fillon procesin e shqyrtimit. 3. dhe permblidhet si vijon: 1.2008. 994.2000).

brenda 5 diteve nga paraqitja e raportit te Komisionit. ndersa me Zhurmen eshte me e vogel (rreth 2 km). emetimet dhe mbetjet. 8990 dale me 23/01/2003) dhe udhezimeve te aplikueshme per studimet e ndikimit mjedisor (Direktiva 85/337/CEE. shfrytezimin e burimeve.3a. . • Linja Baze Mjedisore.• • Qeverisja Vendore (Bashkia) pergjithshem te ndikuar. shoqata. eksperte te certifikuar qe kane pergatitur VNM-ne. perfshire teknologjite alternative te marra ne konsiderate. MMPAU pasqyron verejtjet ne projekt-lejen. Studimi i Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis perfshin: • Motivimin e Projektit te Propozuar. Ne Studimin e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Informacioni publikohet vazhdimisht gjate 20 diteve. kerkuese. . etj. dhe MMPAU informojne publikun e • Ne debatin me publikun [e pergjithshem] te ndikuar (shenim: popullsia.15 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . afatin kohor per te paraqitur komente (i cili eshte jo me pak se nje muaj nga data e fundit e shpalljes se njoftimit). Informacioni duhet te perfshije njoftimin e vendit ku eshte depozituar dokumentacioni I projektit per t’u lexuar nga publiku. qe perfshin identifikimin e zones se studjuar dhe pershkrimin e linjes baze ekzistuese per cdo komponent mjedisor qe mund te preket nga projekti. percaktimin e dates dhe vendit per debatin me publikun. i cili ben nje pershkrim te projektit te Termocentralit. Ky kusht i fundit eshte I detyrueshem. ne tabelen e njoftimeve te njesise(ve) te qeverisjes vendore. verejtjet dhe propozimet nga publiku.01). ku shenohen te gjitha sugjerimet. dhe specialiste nga Ministrite qe kane lidhje me kete veprimtari. Specialistet e MMPAU mbajne process-verbalin e takimit me publikun. pa nderprerje (ne radiot dhe televizionet vendore. • Pershkrimi i Projektit. • • 5. Pervec “Hyrjes”. 1. Procedurat Operacionale te Bankes Boterore 4. ne te cilin paraqitet nje skeme e tregut energjetik shqiptar si dhe zgjedhjet kryesore te projektit. QELLIMI DHE KRITERET E VLERESIMIT TE NDIKIMIT NE MJEDIS Studimi i Ndikimit ne Mjedis eshte kryer sipas kerkesave specifike te percaktuara nga Rregullorja Shqiptare per VNM (Ligji nr. Zona e studiuar paraqitet ne Figuren 1. pershkrimi i gjendjes ekzistuese per cdo perberes mjedisor mbulon nje zone prej 5 km nga qendra e vendodhjes se Termocentralit (zona e studiuar).) marrin pjese specialiste te MMPAU.3. Per perberes te vecante shtrirja mund te jete e ndryshme: per shembull per Atmosferen (ajrin) siperfaqja eshte me e madhe (40x40 km). e perbere nga Direktiva KE 97/11/CE dhe 2003/35/CE. ne te cilin jepen rregullat kryesore perkatese per projektin specifik. MMPAU merr vendimin e duhur per projektin dhe leshon deklaraten ose lejen mjedisore. ne shtypin e perditshem dhe periodik (nese eshte e mundur). • Kuadri Ligjor. OJQ. ne faqen e internetit te autoritetit publik.

16 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . per ndikime te medha. • Matrica e VNM-se. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .• Vleresimi i Ndikimit.PRBCATESVL220 . vleresimi kryhet duke perdorur gjithashtu modele shkencore parashikimi. i cili pershkruan mjetet monitoruese te parashikuara per te kontrolluar impiantin dhe efektet e tij ne mjedis. qe permbledh ndikimet e analizuara ne Studimin e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis. • Plani i Monitorimit. ne te cilin ndikimet e mundshme ne mjedis per shkak te projektit vleresohen ne aspektin cilesor dhe/ose sasior. kurdo qe eshte e nevojshme.

17 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

ne 15 vitet e fundit nuk eshte ndertuar asnje impiant i ri energjie. Impiantet kryesore te hidrocentraleve perdorin rrjedhen e lumit per te prodhuar elektricitet si dhe kapacitete te caktuara per akumulimin e ujit. . Ne fakt.PRBCATESVL220 . MOTIVIMI I PROJEKTIT TE PROPOZUAR 2.1. Tabela 2.1a). TREGU SHQIPTAR I ELECTRICITETIT Gjate viteve te fundit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shqiperia shfaq nje dobesi te madhe ne sektorin e energjise. Ne menyre te vecante. ulet edhe prodhimi i energjise dhe mundesia e sigurimit te eletricitetit ne tregun e brendshem. Elektriciteti mbetet relativisht i shtrenjte per shume konsumatore. Ne Shqiperi. megjithate ajo shfrytezon vetem 30% te potencialit hidroenergjitik. 99% e energjise elektrike prodhohet nga impiantet e hidrocentraleve. nese zvogelohen prurjet e lumit.1a Zhvillimi Ekonomik ne Shqiperi Megjithe sasine vogel dhe të pa mjaftueshme te prodhimit te energjise elektrike që perben nje pengese per zhvillimin ekonomik. si dhe vlera relativisht te larta te zhvillimit ekonomik (shiko Tabelen 2.2. Ka nje varesi te larte te prodhimit te energjise nga kushtet hidrologjike. Tabela qe vijon permbledh shifrat kryesore mbi tregun Shqiptar te elektricitetit. ne 2002 nje ngadalesim ne zhvillimin ekonomik u shkaktua nga sasia e vogel e prodhimit te energjise elektrike dhe permbytjet. Shqiperia ka ruajtur nje stabilitet makroekonomik.18 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

19 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3 GWh) sistemi i energjise mbulon vetem 85-90 % te konsumit total te energjise.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Tabela 2. por importi kufizohet nga kapaciteti i ulet i linjave te trasmetimit te energjise. Aktualisht nje termocentral i ri (98 MW) eshte ne ndertim ne Vlore dhe pritet qe linja te reja trasmetimi energjie te lidhin Shqiperine me vendet fqinje. Shqiperia importon nje pjese te elektricitetit te nevojshem nga vendet fqinje (Maqedonia.1c. cka con ne nderprerje te energjise. sic tregohet ne Tabelen 2.1b Tregu Shqiptar i Elektricitetit Ne muajt e pikut.1c Linja te reja energjie te Parashikuara ne Shqiperi . Kosova dhe Greqia). Dhjetor e Janar (1.Tabela 2.

2a paraqet rritjen e parashikuar te konsumit te energjise elektrike ne Shqiperi. • Zevendesimi i sherbimeve ekzistiese me te tjera me energji me te ulet. permiresimi i sistemeve te prodhimit. me kapacitet te ulet trasmetimi.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Konsumi Total Ne Qershor 2003. adoptoi nje Strategji Kombetare per Energjine ne Vend. lidhen me gjendjen ekzistuese ne aspektin e furnizimit dhe prodhimit. me qellim qe te reduktoje humbjet dhe te rrise shtrirjen e sistemeve te transmetimit dhe shperndarjes. Problemet kryesore. perfshi kursimin e elektricitetit. duke perdorur nje burim energjie me kosto të ulet. te identifikuar dhe nenvizuar ne analize. Strategjia e adoptuar nga Qeveria identifikoi investimet prioritare (bazuar ne rritjen e pritshme te kerkeses dhe ndikimin e masave per ruajtjen e energjise). Fale ketyre investimeve.PRBCATESVL220 . Ne lidhje me ceshtjen e fundit. 2005).20 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ka pergatitur nje Plan Investimi. • Zgjerimi i sistemeve te transmetimit dhe shperndarjes. si rrjedhoje. Tabela 2.391 2020 12. ne vecanti: • Kapaciteti aktual i prodhimit eshte i pamjaftueshem per te plotesuar kerkesen ekzistuese.490 Rritja Perqindje (%) 4. KESH (Korporata Energjetike Shqiptare). .695 2010 7.2. Ministria e Industrise dhe Energjetikes. permes Agjencise Kombetare te Energjise ne bashkepunim me institucione te tjera.2a Rritja e Konsumit Total te Elektricitetit (GWh) Aktualisht 2005 6. • Nderlidhja elektrike me vendet fqinje perfshin tre linja. OBJEKTIVAT E PROJEKTIT TE PROPOZUAR Qellimi kryesor i Projektit te propozuar eshte ndertimi i nje impianti te ri per te permiresuar zhvillimin e prodhimit te energjise ne Shqiperi.2. Tabela vijuese 2. duke plotesuar keshtu kerkesen dhe arritur nje zhvillim te qendrueshem ekonomik ne vend ne te ardhmen. Dokumenti perkates analizon ndryshimet e nevojshme qe duhet te ndodhin per te rritur sigurine e furnizimit me energji dhe per te optimizuar burimet e energjise ne Shqiperi. nevojat per financim dhe reformat e nevojshme per sektorin (perfshire ato te parashtruara ne Deklaraten per Politikat ne Sektorin e Energjise – Banka Boterore. Sipas gjendjes se pershkruar me siper. ne lidhje te ngushte me Group of Donors dhe ENEL. transmetimit dhe shperndarjes eshte ne vazhdimesi dhe shume projekte jane ne zhvillim.802 Parashikimi 2015 9. ka nderprerje te furnizimit te konsumatoreve me energji elektrike • Humbjet teknike ne transmetim – shperndarje jane ende te larta. jane identifikuar tre strategjite qe vijojne: • Rritja e kapacitetit te prodhimit. ne gjendje qe te perkrahe zhvillimin ekonomik te Shqiperise dhe te permiresoje gjendjen kritike ekzistuese.

te cilat minimizojne perhapjen e pluhurit. • Rritja e efikasitetit termodinamik. Ndertimi dhe venia ne pune e linjes se re te transmetimit do te sjelle perfitime te drejtperdrejte dhe te terthorte ne ekonomine e vendit si dhe mundesi sociale dhe ekonomike per komunitetet lokale qe preken drejtperdrejte nga zhvillimi i Projektit. • Mundesi per rritje ekonomike ne shkalle lokale dhe ne shkalle vendi.1. adoptimi i teknologjive me moderne per reduktimin e shkarkimeve dhe rendimenti me i larte i impianteve. ne hambaret e anijeve per transportim ne vendet per ri-perdorim. Hiri nga djega.21 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . hiri eshte . i nxjerre nga filtrat prej pelhure. me qellim qe te siguroje furnizimin me energji te popullsise. nga kendveshtrimi ekologjik. duke perdorur nje sistem te mbyllur automatik.2. pjeserisht e mbrojtur me pritese ere dhe (mbushja me dhe. e bejne perdorimin e qymyrgurit te pajtueshem me rregullat mjedisore. grumbullohet ne ‘kulle silosi’ dhe. Mundesia per te siguruar qymyrgurin ne shume vende ne bote dhe fakti që rezervat qymyrgurit jane mjaft me te medha sesa ato te hidrokarbureve. i cili mberrin ne impiantin e energjise me anije. Varianti “Qymyrgur i Paster” Projekti i propozuar duket si varianti kryesor per te rritur kapacitetin e prodhimit elektrik ne Shqiperi me kosto ekonomike dhe mjedisore te pranueshme.Projekti i propozuar behet pjese e strategjise kombetare te adoptuar nga Qeveria per energjine.sh.PRBCATESVL220 . qe synon te permiresoje sistemin e transmetimit dhe shperndarjes se energjise ne Shqiperi. transferohet perseri. i cili e mbart ate drejperdrejt per ne depozite. merret nga hambari i anijes nepermjet nje rripi te mbyllyr transmetimi. sperkatesit me uje). Ne fakt. ky projekt perfaqeson gjithashtu nje partneritet te rendesishem dhe te vlefshem ndermjet kompanive shqiptare dhe kompanive europiane qe veprojne ne sektorin e energjise. • Reduktimi i detyruar i shkarkimeve ndotese. Politika e Enelit per ta bere perdorimin e qymyrgurit "te paster" bazohet ne tre linja kryesore veprimi: • Menaxhimi korrekt dhe i sigurte i lendes djegese. Meqenese projekti do te permiresoje prodhimin e energjise elektrike dhe kapacitetin e shkembimi me vendet fqinje. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 2. tregtise dhe industrise. Minerali. Gjithashtu. Perfitimet kryesore sociale dhe ekonomike te identifikuara jane: • Permiresimi i infrastruktures dhe sherbimeve. ne fund me bime) e pajisur me mjete per te kontrolluar perhapjen e pluhurave (p. e ben ate nje lende djegese ekonomikisht te leverdisshme dhe nga pikëpamja strategjike mjaft të rendesishem për të siguruar nje kombinim te pershtatshem dhe të ekuilibruar te burimeve te para te perdorura per prodhimin e energjise elektrike. si rrjedhoje. Menaxhimi Korrekt dhe i Sigurte i Lendes Djegese Planifikohet qe qymyrguri te trajtohet duke perdorur struktura krejtesisht te mbyllura dhe te automatizuara.

Parimi i punes eshte i thjeshte dhe eshte pak a shume i njejte si per qeset e zakonshme te fshesave me korent. plotesisht i pershtatshem per tu ri-perdorur per ndertime. temperatura e avullit ne bolier mund te shkoje mbi 600 °C dhe presioni deri ne afersisht 280 bar. bazuar ne reaksionin kimik ndermjet NOx. Megjithate. i cili ri-merret dhe ri-perdoret ne industrine e cimentos si lende e pare per prodhimin e saj dhe si lende inerte per betonin. nje nen-produkt tjeter i impiantit. Perdorimi i djegesve te vecante ul gjithashtu emetimin e ndotesve qe ne fillim. i nxjere dhe i filtruar. Rritja ne Efikasitetin Termodinamik Planifikohet qe te adoptohen boliere ultra-superkritike per mbeturinat e qymyrgurit. reduktim te shkarkimeve dhe nen-produkteve) ne prodhimin ekuivalent te elektricitetit. amoniakut dhe oksigjenit dhe pranine e "katalizatoreve perzgjedhes".9%. turbinen me avull dhe perberesit kryesore te ciklit termodinamik. Me teknologjine ultrasuperkritike (USC). ne dhomen e djegies. Per reduktimin e oksideve te squfurit (SOx) perdoren sistemet e avancuara per heqjen e squfurit tip-gelqere/gips. perpunim per transportim ne zonat e perdorimit. rreth 99. Vec kesaj. duke dhene gipsin e paster si produkt final. lloji dhe numri i qeseve dhe materialet e perdorura e bejne sistemin mjaft efikas per te filtruar pluhurin e imet. Karbonati i kalciumit qe permban perzierja vepron kimikisht me oksidet e squfurit pervec ajrit.PRBCATESVL220 . duke rezultuar në një rendiment te larte të sistemit. te cilet do te mundesojne nje rritje te rendimentit termodinamik te Termocentralit te Ri te pakten 7 perqind (nga 38% ne rreth 45%) nese krahasohet me nje impiant tradicional. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Efikasiteti i reduktimit te oksidit te azotit eshte me i larte se 85%. Praktikisht. sistemi mund te krahasohet me nje "dush" te madh ne te cilin gazet lahen nga nje rryme uji e pasuruar me gelqere. ruhet perkohesisht ne nje makineri hangar. Efikasiteti i largimit te kokrrizave eshte shume i larte. gje që ben të mundshem gjithashtu nje kursim te konsiderueshem te lendes djegese (si rrjedhim. gipsi i prodhuar ne desulfurizimi. Sistemet e reja e me efikasitet te larte per heqjen e azotit katalitik jane planifikuar per reduktimin e oksideve te azotit (NOx). Reduktimi i Detyruar ne Emetimet Ndotese Filtra pelhure te prodhimeve me te fundit perdoren per te parandaluar perhapjen e pluhurit qe eshte i pranishem ne gazin e oxhakut ne atmosfere. Sistemi arrin nje efikasitet reduktimi prej 95%. te pajisur me telekomande automatike per shkarkim dhe ne vijim.22 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . nepermjet perdorimit te materialeve te reja per bolierin.nen-produkt i impiantit. Pluhurizimi i qymyrgurit eshte teknika me e perhapur e djegies dhe po i nenshtrohet zhvillimeve te metejshme. Mjaft shkurtimisht. parametrat e procesit cohen ne limitet teknike qe pajtohen me teknologjite aktuale.

i cili konsiderohet si nje nga pergjegjesit kryesore per efektin sere. Konstruksioni i projektit parashikon nje impaint per trajtimin e tymrave me nje kapacitet prej 600 mije metra kub/ore. ne gjendje qe te akumuloje pjese te gjithe ngarkeses se tymrave te prodhuar nga nje njesi termoelektrike 600 MW dhe duke vecuar CO2. Pasi eshte grumbulluar CO2. sapo teknologjia te jete gati per aplikimet ne shkalle industriale. Akumulimi dhe vecimi i CO2 Eshte i mundur akumulimi i dioksidit te karbonit te prodhuar ne impiantet e energjise dhe kthimi i tij ne shtresat me te thella ne toke. Kur ato i nenshtrohen proceseve te djegies me qellim qe te prodhojne energji. Vecanerisht.Ne perfundim. hidrogjeologjike. eshte vertete e mundur qe te flasim per perdorimin e “paster” te qymyrgurit. Keto formacione gjeologjike ofrojne nje kapacitet te madh akumulimi.23 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Enel eshte duke adoptuar tashme nje sistem per akumulimi dhe ruajtjen e CO2. duke e izoluar ate atje pergjithmone. Instituti Kombetar Italian i Gjeologjise dhe Vullkanologjise(INGV) po kryen nje studim fizibiliteti per te percaktuar karakteristikat gjeologjike. gjeokimike dhe gjeomekanike te nje vendi ideal. karboni qe eshte brenda tyre lidhet me oksigjenin e ajrit duke formuar dioksidin e karbonit (CO2). sic jane vendburimet tashme te shfrytezuara te naftes dhe gazit dhe te akuifereve te kripur ne thellesi. nje zone e pershtatshme do t‘i dedikohet instalimit te mundshem të nje Impianti per Akumulimin e Dioksidit te Karbonit. qymyrguri) nxirren nga toka.2. meqenese teknologjite e adoptuara mundesojne nje reduktim te emetimeve. 2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Lendet djegese (nafta. . Perpara se te ndertohet impianti. i cili eshte i mjaftueshem per te kufizuar shkarkimet njerezore ne bote te CO2 per dhjetra dhe ndoshta qindra mijera vjet. por jo te parendesishme. gazi natyral. Enel eshte i perkushtuar ne projekte eksperimentale qe lidhen me akumulimin e CO2 te cliruar nga impiantet e energjise me lende djegese tradicionale dhe duke e ruajtur ate ne formacionet gjeologjike. si rrjedhoje. mund te depozitohet ne formacione gjeologjike. Ne lidhje me aftesine magazinuese te formacioneve gjeologjike te CO2.2. Qendrat e kerkimit dhe operatoret industriale kudo ne bote po punojne per te identifikuar sistemin me te mire per ta bere kete. Ne Termocentralin e Porto Romanos. Ne te njejten kohe. ndersa eshte ne pritje te rezultateve te investimeve perkatese ne kerkim. do te kryhen kerkime laboratorike dhe do te instalohet nje qark pilot ne njerin prej impianteve ekzistuese te Enelit. i cili mund te kontribuoje ne reduktimin e emetimeve ne nje shkalle te vogel. ka shume projekte akoma në faze studimi ne Shtetet e Bashkuara dhe ne Bashkimin Europian. .

24 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

• Legjislacioni European i references per mbrojtjen mjedisore. te cilat ju referuan kryesisht modeleve te vendeve te KE. sipas kerkesave perkatese te zhvillimit. • Planifikimi hapesinor dhe urbanistik perkates per vendndodhjen e Projektit. KUADRI LIGJOR.PRBCATESVL220 .25 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 3. do te garantohet e drejta e informimit mbi statusin mjedisor dhe mbrojtjen mjedisore. dale ne 1973 dhe Vendimi i Keshillit te Ministrave Nr. TE DHENA TE PERGJITHSHME MBI KUADRIN INSTITUCIONAL DHE LEGJISLATIV SHQIPTAR Ministria e Mjedisit. nder te cilat kryesore jane: reduktimi i ndotjes. dokumentat kryesore perkatese te kuadrit legjislativ mjedisor ishin “Mbrojtja Mjedisore nga Ndotja”.3. HYRJE Ky kapitull ben nje pershkrim te ceshtjeve qe vijojne: • Te dhena te pergjithshme mbi kuadrin institucional dhe legjislativ shqiptar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ligjet. eshte aprovuar nga Parlamenti Shqiptar nje pakete e rendesishme ligjesh ne lidhje me mjedisin. Qeveria eshte e detyruar qe te garantoje nje mjedis te mire ne aspektin shendetesor dhe ekologjik. Nr. VENDIMET SHQIPTARE DHE KONVENTAT NDERKOMBETARE PERKATESE PER MBROJTJEN E MJEDISIT Nje plan i kuadrit legjislativ shqiptar mbi mbrojtjen mjedisore jepet ne Tabelen 3. . • Politika Shqiptare per Sektorin e Energjise.per shkak te ndryshimeve politike dhe nevojave qe linden nga ekonomia e decentralizuar. Ne periudhen 2002-2003. te cilat permbajne masa per mbrojtjen mjedisore dhe pakesimin e ndotjes. RREGULLATOR DHE I POLITIKAVE 3. per brezat aktual dhe ata te ardhshem dhe nje shfrytezim racional te burimeve natyrore perfshire pyjet. dale ne 1973. 205. bazuar ne aktet legjislative. Gjithashtu. Deri ne 1991. LIGJET. Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave eshte krijuar ne Shqiperi qe nga viti 2005. Ne vecanti. 5105. Ato i referohen nje game te gjere te ceshtjeve mjedisore dhe ceshtjeve qe lidhen me mjedisin. ujrave siperfaqesore dhe nentokesore. Pas 1991.3a dhe Tabelen 3.3b. • Legjislacioni shqiptar mbi vleresimin e ndikimit ne mjedis. 3. • Udhezimet e Bankes Boterore per Vleresimin Mjedisor. vendimet shqiptare dhe konventat nderkombetare perkatese per mbrotjen e mjedisit. filloi nje process per hartimin dhe permiresimin e nje numri ligjesh. ujrat dhe kullotat.3.1. • Nderveprimi ndermjet ligjit kombetar te VNM-se dhe ligjeve te tjera per mjedisin.2. • Planet qe lidhet me mbrojtjen e tokes.

qe vjen pas ligjeve te aprovuara ne 1993 per Mbrojtjen e Mjedisit Per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis Per Administrimin Mjedisor te Mbetjeve te Ngurta Per Substancat dhe Preparatet Kimike Per Trajtimin Mjedisor te Ujerave te Ndotura Per Mbrojtjen e Tokes Bujqesore Per Ratifikimin e Marreveshjes se Koncesionit te tipit BOT. cilesia e ajrit. 9482 Ligji Nr.26 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3a Numri Ligji Nr. Ligji Nr. Ligji Nr. Ligji Nr. 8093 Ligji Nr. 7665 Ligji Nr. 8405 Ligji Nr. 8302 12/03/1998 Ligji Nr. 7917 Ligji Nr. 9537 Ligji Nr. 7895 Ligji Nr. 9298 Ligji Nr. administrimi i bashkise. 8053 Ligji Nr. kontrolli dhe eleminimi i ndotjes. per ndertimin dhe shfrytezimin e pontilit te naftes. 8652 Ligji Nr. legalizimi i proceseve te zhvillimit urban te pa-planifikuar. 8905 Ligji Nr. Ligji Nr. gazit dhe nenprodukteve te tyre ne zonen bregdetare te Porto Romanos Per Legalizimin. Tabela 3. 8934 Ligji Nr. 7501 Ligji Nr. 9693 Ligji Nr. mbetjet. perdorimi i tokes. 9587 Ligji Nr.burimet ujore. 8102 Ligjet Data 19/07/1991 13/10/1992 21/01/1993 27/01/1995 13/04/1995 21/03/1996 21/03/1996 28/03/1996 Titulli Per Token (me ndyshimet dhe modifikimet perkatese) Per Pyjet dhe Policine e Sherbimit Pyjor Per Zhvillimin e Zonave qe kane perparesi Turizmin Kodi Penal i Republikes se Shqiperise (Kapitulli IV krimet mjedisore) Per Kullotat dhe Livadhet Per Largimin Publik te Mbeturinave Per Rezervat Ujore Per Kuadrin Rregullator te Sektorit te Furnizimit me Uje dhe te Largimit dhe Perpunimit te Ujerave te Ndotura Per Administrimin e te Ardhurave qe krijohen ne Pyje dhe Kullota – Pasuri Shteterore Per Urbanistiken (me amendamentet perkatese) E Drejta per t’u Informuar ne lidhje me Dokumentat Zyrtare Per organizimin dhe funksionimin e Qeverisjes Vendore Per Mbrojtjen e Ajrit nga Ndotja Per Mbrojtjen e Mjedisit Detar nga Ndotja dhe Demtimi Per Zonat e Mbrojtura Mbrojtja e Mjedisit. aktivitetet e monitorimit mjedisor.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 9774 03/04/2006 18/05/2006 20/07/2006 19/03/2007 12/07/2007 . 7623 Ligji Nr. 8897 Ligji Nr. eshte ligji baze. 8094 Ligji Nr. 8990 9010 9108 9115 9244 17/09/1998 30/06/1999 31/07/2000 16/05/2002 06/06/2002 06/06/2002 05/09/2002 23/01/2003 13/02/2003 17/07/2003 24/07/2003 17/06/2004 28/10/2004 Ligji Nr. pergjegjesite dhe e drejta e informimit. Urbanizimin dhe Integrimin e Ndertimeve pa Leje Per Administrimin e mbetjeve te rrezikshme Per Mbrojtjen e biodiversitetit Per Fondin Kullosor Per Vleresimin dhe Administrimin e zhurmes ne mjedis Ligji Nr. 8906 Ligji Nr.

27 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 420 VKM Nr. projektimi. i cili ka per synim percaktimin e shfrytezimit racional te burimeve mjedisore dhe reduktimin e ndotjes mjedisore. 266 VKM Nr. E Drejta Publike per t’u informuar Rregullorja higjieno-sanitare per analizen e cilesise se ujit te pijshem. 267 VKM Nr.3b Numri VKM (1) Nr. 676 VKM Nr. Maj 2002. 249 VKM Nr.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 228 VKM Nr. ndotesit e ajrit duhet te marrin leje mjedisore per te ushtruar aktivitete qe ndotin ajrin nga Ministria e Mjedisit dhe nga qeverisjet vendore. rregullat dhe procedurat per te nxjerre autorizimin dhe miratimin per agjencite rajonale te mjedisit Mbi pjesemarrjen e publikut ne procesin e vendimmarrjes Udhezimi VKM Nr.Tabela 3. 435 VKM Nr. 103 VKM Nr. synon qe te garantoje cilesine e ajrit duke vendosur kufizime ne emetimet ne ajer. 268 VKM Nr. 88 VKM Nr. 102 Vendime te Keshillit te Ministrave dhe norma te tjera Data 27/05/1992 01/03/1993 17/08/1993 31/01/1994 15/01/1996 Titulli Mbrojtja e Zonave Urbane nga ndotja dhe Demtimi Miratimi i Zonave qe kane Perparesi Zhvillimin e Turizmit Aprovimi i Pergjithshem i Marreveshjes per Programin e Integruar te Zones bregdetare ne Shqiperi Mbetje dhe teprica te rrezikshme Aprovimi i Pergjithshem i Strategjise per Zbatimin e Projektit mbi Vleresimin Mjedisor nga Zbatimi i Projektit te Pyjeve Dhenia e Informacionit Mjedisor. 145 06/01/1998 26/02/1998 VKM Nr. 803 Rregullore Nr. Sipas Ligjit. 8897 per Mbrojtjen nga Ndotja e Ajrit. 177 31/03/2002 18/07/2002 12/09/2002 20/12/2002 24/4/2003 24/4/2003 24/4/2003 24/4/2003 04/12/2003 17/08/2004 27/08/2004 31/03/2005 Udhezimi i Ministrit 21/05/2007 Nr. 560 VKM Nr. 364 VKM Nr. Objektivat kryesore te ketij ligji jane gjithashtu procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis dhe lejet mjedisore . 8934 dale ne Shtator 2002. Disa akte te tjera legjislative te Tabeles 1 pershkruhen shkurtimisht me poshte: Cilesia e Ajrit • Ligji Nr. 26 VKM Nr. ndertimi dhe monitorimi i sistemeve te furnizimit me uje te pijshem Monitorimi i Mjedisit ne Republiken e Shqiperise Aprovimi i Planit te Administrimit per Zonen e Bregdetit Aprovimi i normave per shkarkimin e ajrit ne Republiken e Shqiperise Shpallja si zone e mbrojtur e monumenteve natyrore ne Shqiperi Aprovimi i dokumentacionit te nevojshem per licensen e mjedisit dhe te komponenteve te licenses se mjedisit Certifikimi i specialisteve per vleresimin e ndikimit mjedisor dhe auditimin mjedisor Administrimi i Zonave te Mbrojtura Procedurat per propozimin dhe shpalljen e zonave te mbrojtura dhe neutrale Mbi normat e cilesise se ajrit Pjesemarrja e publikut ne vleresimin e ndikimit ne mjedis Percaktimi i kushteve lehtesuese per ndertimin e impianteve te reja per prodhimin e energjise elektrike Normat e lejuara te shkarkimeve dhe kriteret per ndarjen ne zona te mjedisit ujor ku do te shkarkohen rrjedhjet Aprovimi i listes se aktiviteteve me ndikimet mjedisore. (1) Vendim i Keshillit te Ministrave qe lidhen me objektivat e Projektit . 1 VKM Nr. 2 VKM 02/07/2008 Rregullorja kryesore per mbrojtjen e mjedisit eshte Ligji nr.

per te ulur shkallen e ndotjes dhe per te trajtuar ujrat e ndotura. • Do te jete pergjegjes per kostot e transportit.PRBCATESVL220 . Perpunimi dhe hedhja e mbetjeve industrial. • te bere vecimin e mbetjeve qe ne fillim dhe t’i grumbulloje ato vecas. Mbetjet e Ngurta • Ligji Nr. heqjen ose perpunimin e mbetjeve te rrezikshme qe ato sjellin. percakton detyrimet. Prodhuesit e mbetjeve kane detyrimin per: • te identifikuar sistemet e duhura per riciklim dhe perpunim ne perputhje me llojin e teknologjise qe ato perdorin dhe natyren e sasine e mbetjeve qe ato krijojne. • Vendimi Nr. Derdhjet e Lengshme Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ligji Nr. 9010 mbi trajtimin mjedisor te mbetjeve te ngurta. 803 mbi normat e cilesise se ajrit. • Vendimi Nr. Shtator 2002 .28 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Dhjetor 2003. • te akumuluar dhe trajtuar mbetjet per te siguruar qe proceset vijuese te menaxhimit te mbetjeve mjedisore do te manovrohen sic duhet. 9537 per menaxhimin e mbetjeve te rrezikshme. synon te siguroje mbrojtjen e mjedisit dhe shendetit te njerezve nga ndotja dhe demet qe rezultojne nga mbetjet e ngurta permes trajtimit mjedisor e cdo faze nga prodhimi tek hedhja. Maj 2006. per plotesimin e te cilave prodhuesi: • Do te paraqese nje program te shkruar per te reduktuar volumin. teknologjike dhe organizative te mbetjeve. • te percaktoje nje sistem monitorimi dhe te publikoje te dhena monitoruese cdo 3 muaj. kerkon nga entet qe shkakrkojne ujra te ndotura qe te reduktojne ne menyre e vazhdueshme sasine e ujrave te ndotura qe shkarkohen. 177 mbi normat e lejuara te shkarkimeve te lengshme dhe kriteret per ndarjen ne zona te mjediseve ujore marrese nga substancat e rrezikshme (Lista I dhe II e Aneksit nr. percakton nivelet e lejuara te ndotesve ne ajer per cdo fushe veprimtariet. 435 ne lidhje me aprovimin e normave per emetimet ne ajer ne Republiken e Shqiperise. sasine dhe toksicitetin e mbetjeve te rrezikshme. 9115 ne lidhje me trajtimin mjedisor te ujrave te ndotura. percakton vlerat kufitare per ndotesit atmosferike. Prodhuesit e mbetjeve duhet te perpunojne planet teknike. Shkurt 2003. Korrik 2003. • Ligji Nr. 1) duke percaktuar nivelet kufitare per nje liste substancash (Anekset 2 dhe 3) dhe kriteret per identifikimin e zonave te ndjeshme dhe me pak te ndjeshme per te cilat do te zbatohen dispozita te ndryshme (Aneksi 5). duhet bere ne impiante dhe teknologji te projektuara posacerisht per cdo lloj mbetje industriale.• Vendimi Nr. . te cilat do t’i nenshtrohen shqyrtimit nga Inspektorati Mjedisor. nga autoriteti licensues dhe nga autoritetet e qeverisjes vendore.

aktiviteti. 2000 Protokolli i Kiotos Prill 1. • Do te mbaje proces-verbal (sasia. vecanerisht per Habitatin e shpendeve te ujit Konventa per te drejten e informimit publik dhe pjesemarrjen ne procesin e vendim-marrjes mjedisore dhe perqasja gjyqesore ne ceshtjet mjedisore Protokolli i Kiotos ne Konventen e Kuadrit te Kombeve te Bashkuara mbi Ndryshimet Klimatike Data e Ratifikimit Maj 13. 8990 mbi Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis u miratua ne 23 Janar 2003.1. natyra.3c. Zhurma • Ligji per vleresimin dhe menaxhimin e zhurmes mjedisore Nr.4. LIGJI SHQIPTAR PER VLERESIMIN E NDIKMIT NE MJEDIS 3. origjina.4. leja mjedisore percakton kerkesat qe ata duhet te plotesojne per te qene ne perputhje me kete ligj.• Do te transferoje mbetjet e rrezikshme vetem te shoqeruara me nje shenim dergese malli dhe vetem nga nje operator i autorizuar.3c Emri Konventa Basel Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Konventat Mjedisore Kryesore te ratifikuara nga Republika e Shqiperise Permbajtja Konventa Basel mbi Kontrollin e Levizjeve pertej Kufirit te Mbetjeve te Rrezikshme dhe Heqja e tyre Konventa per Mbrojtjen e Detit Mesdhe kunder Ndotjes Konventa per Mocalishtet e Rendesise Nderkombetare. Aktet kryesore qe lidhen me mbrojtjen e mjedisit. Kerkesat per VNM te Thelluara Ligji aktual Nr. ndersa projektet e perfshira ne Aneksin 2 duhet te paraqiten ne nje VNM te thjeshtuar. 2005 3. te marrin masa parandaluese dhe te verejne vlerat limit te zhurmes. Gjithashtu. 2000 Mars 29. Parlamenti i Republikes se Shqiperise ratifikoi nje seri Konventash e Protokollesh Nderkombetare ne lidhje me ceshtjet mjedisore. 9774 dale ne Korrik 2007 kerkon qe personat juridike. Tabela 3.PRBCATESVL220 . Projekti i Termocentralit ne Porto Romano klasifikohet si Termocentrale per prodhimin e energjise dhe impainte te tjera me djegie me nje prodhim nxehtesie me . Per aktivitete qe prodhojne zhurme. Ky Ligj identifikon listen e projekteve qe duhet te paraqiten ne Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis ne dy Anekse te Ligjit. Aneksi 1 identifikon projekte qe duhet t’i nenshtrohen nje VNM-je te thelluar. pajisjet dhe/ose impiantet e te cileve prodhojne zhurme.29 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Do te shmange perzierjen e mbetjeve te rrezikshme me mbetje te tjera. 1996 Konventa Åarhus Tetor 26. lloji i transportit dhe metoda e trajtimit) per te gjitha mbetjet e rrezikshme. informimin dhe pjesemarrjen e publikut paraqiten ne Tabelen 3. 1997 Konventa Barcelona Konventa Ramsar Tetor 26. sipas nje formati qe do te specifikohet nga Ministri dhe do t’i dergohet nje kopje e ketyre procesverbaleve Agjencise Rajonale te Mjedisit ne rrethin perkates cdo gjashte muaj.

Sipas Ligjit Nr. • Te dhena mbi mjedisin actual te zones dhe ne afersi te saj ku do te zbatohet projekti. • Plani i ndertimit dhe afatet kohore te zbatimit te tij. • Masat rehabilituese ne rast ndotjeje dhe demtimi i mjedisit. • Permbledhje e konsultimeve me organet e qeverisjes vendore. • Programi monitories i ndikimit te projektit ne mjedis.fitimprurese.30 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . burimeve natyrore dhe minerale duke ruajtur balancen ekologjike. publikun dhe organizatat mjedisore jo. • Pershkrimi i detajuar i objektivave. • Perpuethshmeria e projektit me planin e rregullimit te territorit dhe me planin e zhvillimit ekonomik te zones ku do te zbatohet projekti. Permbajtja e nje VNM-je te thjeshtuar eshte si vijon: • Objektivi i projektit. Prandaj kjo VNM eshte pergatitur ne perputhje me kerkesat e nje VNM-je te thelluar sic eshte perkufizuar me lart. 8990 permbajtja shtese e nje VNM-je per projektet e Aneksit 1 perfshin: • Procedurat dhe arsyet per perzgjedhjen e vendndodhjes ku do te zbatohet projekti. • Pershkrimi i vlerave inxhinierike qe jane ndertuar ose zgjeruar dhe i punimeve te nevojshme per zbatimin e projektit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Niveli i drejtperdrejte dhe jo i drejtperdrejte i ndikimit ne mjedis. pika 2) dhe prandaj do t’i nenshtrohet nje vleresimi te thelluar te ndikimit ne mjedis. • Ndikimi pertej kufirit ne mjedis nese ka. pershkrimi it e pakten dy opcioneve shtese te vendndodhjes se projektit. i cili ka pergatitur raportin e vleresimit te ndikimit ne mjedis. • Nje kopje e licenses e personit fizik ose juridik. • Ndikimet e mundshme ne mjedis dhe masat e propozuara per te parandaluar ose zvogeluar keto ndikime.PRBCATESVL220 . • Plane te mundshme negocimi me autoritetet e qeverisjes vendore. • Masat/planet teknike per te parandaluar dhe zvogeluar ndikimet negative ne mjedis.te larte se 50 MW (Aneksi 1. • Pershkrim i detajuar i te gjitha instalimeve qe jane pjese e projektit ose qe do te perdoren gjate zbatimit te tij. • Ndikime te mundshme te opcioneve te projektit ne mjedis dhe shendet. • Pershkrime te detajuara per perdorimin e energjise. • Rreziqet per aksidente me ndikim te rendesishem ne shendet dhe mjedis dhe masat per t’i parandaluar ato. publikun dhe organizatat mjedisore jo-fitimprurese gjate fazave te planifikimit. si dhe kostoja e tyre. inspektimit dhe zbatimit te projektit.

sisteme per zvogelimin e ndotesve te ajrit. Procedura percakton se ne varesi te projektit. . teknologjine. Projekti i Porto Romano-s eshte klasifikuar si Kategoria A qe do te thote se eshte nje projekt qe mund te kete ndikime te rendesishme te pafavorshme ne mjedis qe jane te ndjeshme. Ne menyre te permbledhur diskuton zbulimet e rendesishme dhe veprimet e rekomanduara. impiante energjie. masat teknike per te reduktuar zhurmen. Ne menyre te permbledhur pershkruan projektin e propozuar (dhe alternativat) dhe kontekstin e tij gjeografik.31 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne kuader te ndikimeve te tyre te mundshme. minimizuar. Tregon nevojen per cdo plan rivendosjeje ose planin e zhvillimit te njerezve vendore. DIREKTIVAT MJEDISORE TE BANKES BOTERORE PER VLERESIMIN MJEDISOR Direktivat e Bankes Boterore mbi Vleresimin Mjedisor (VM) jane perkufizuar ne Proceduren Operacionale 04. administrative dhe ate te politikave Brenda te cilit eshte realizuar VM.4. teknologjine. auditimi mjedisor.5. strehimi. perfshi situaten “pa projekt”. kostot te tyre kapitale dhe te atyre qe mund te ndodhin. vleresimi I rreziqeve dhe riskut. Keto ndikime mund te prekin nje zone me te gjere sesa zonat ose impiantet qe i nenshtrohen punimeve fizike. Shpjegon kerkesat mjedisore te cdo bashke-financuesi. tubacione per furnizimin me uje. normalisht nje VNM. projektin dhe funksionimin. Perfshin nje harte qe tregon vendndodhjen e projektit dhe zonene e influences se projektit.2. aplikanti eshte pergjegjes qe te pergatise nje raport. VM rajonal dhe i sektorit. ekologjik. 3. i krahason ato me ato te alternativave fizibel (perfshire situaten “pa projekt”). Identifikon marreveshjet nderkombetare mjedisore perkatese ku ben pjese vendi. administrative dhe ai i politikave. • Pershkrimi i Projektit dhe analiza e alternativave. rruge lidhese. Permbajtja e VNM-se per Kategorine A percaktohet si vijon: • Permbledhja ekzekutive. konsumi i ujit.sh. dhe kohorl.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . dhe plani I menaxhimit mjedisor (PMM). dhe impiantet per akumulimin dhe lendeve te para dhe prodhimeve). mund te perdoren nje seri instrumentash: vleresimi I ndikimit mjedisor (VNM). pika e marrjes se ujit dhe shkarkimit. plani i emergjences ne rastin e keqfunksionimit te sistemit. • Kuadri ligjor. te ndryshme ose te pa-precedenta. VM per nje projekt te Kategorise A shqyrton ndikimet e mundshme negative dhe pozitive mjedisore te projektit. perfshire cdo investim jashte vendndodhjes qe mund te jete i nevojshem (p. Pershkruan marredhenien ndermjet projektit te propozuar dhe planeve e programeve territoriale dhe rajonale perkatese. trajtimi i derdhjeve. tubacione te posacme.2.3. social.01. Diskuton kuadrin ligjor. tregon rrjedhen hyrese dhe dalese te materialeve. procesin e perzgjedhur. fizibilitetin e zvogelimit te ketyre ndikimeve. dhe rekomandon cdo mase te nevojshme per te parandaluar. Procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis Procedura per Vleresimin Mjedisor ne Shqiperi eshte permbledhur ne Paragrafin 1. Sistematikisht krahason alternativat fizibel per vendndodhjen e projektit te propozuar. zvogeluar ose kompensuar ndikimet e pafavorshme dhe permiresuar performancen mjedisore. Per nje project te Kategorise A.

te trajnimit dhe monitorimit.pranueshmeria e tyre ne kushtet e vendit dhe kerkesat e tyre institucionale. ne aspektin sasior deri ne shtrirjen e mundhsme. qe permbahen ne Directivat Europiane qe vijojne: • Direktiva 2008/50/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 21 Maj 2008 mbi cilesine e ajrit ne ambient dhe ajer me te paster per Europen. por jo te lidhura ne menyre te drejperdrejte me projektin. Identifikon dhe vlereson shtrirjen dhe cilesisne e te dhenave ne dispozicion. sipas temes perkatese. dioksidin e azotit dhe oksidin e azotit. • Direktiva 2006/12/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit 5 Prill 2006 mbi mbetjet dhe Propozimi per nje Direktive te Parlamentit Europian dhe te Keshillit 21 Dhjetor 2005 mbi mbetjet [COM(2005) 667]. biologjike dhe sociale-ekonomike. Identifikon masat lehtesuese dhe cdo ndikim negative qe mbetet qe nuk mund te zbutet. projektin. Vlereson dimensioned e zones se studimit dhe pershkruan kushtet perkatese fizike. Parashikon dhe vlereson ndikimet e mundshme pozitive dhe negative (dhe alternativat). kadmiumit. LEGJISLACIONI EUROPIAN PER MBROJTJEN MJEDISORE Procesi i VNM-se do te marre ne konsiderate gjithashtu standartet Europiane te cilesise. nikelit dhe hidrokarburave aromatike policiklike ne ajrin e ambientit. hapsirat bosh te te dhenave kryesore. • Te dhenat e linjes baze. • Direktiva 2002/49/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 25 Qershor 2002 persa i takon vleresimit dhe menaxhimit te zhurmes mjedisore. • Direktiva e Keshillit 1999/30/EC e 22 Prillit 1999 persa i takon vlerave limit per dioksidin e squfurit. • Direktiva 2004/107/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 15 Dhjetor 2004 persa i takon arsenikut. • Direktiva 2000/60/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit qe percakton nje kuader per veprimet e Komunitetit ne fushen e politikes se ujit dhe Propozimi per nje Direktive te Parlamentit Europian dhe te Keshillit per standartet e cilesise se mjedisit ne fushen e politikes se ujit dhe ndryshimi i Direktives 2000/60/EC [COM(2006) 398]. ai merr ne konsiderate aktivitetet e zhvillimit te propozuar brenda zones se projektit. Seksioni tregon saktesine. 3. funksionimin ose masat lehtesuese. Te dhenat duhet te jene ne pershtatje me vendimet per vendodhjen e projektit. perfshire cdo ndryshim te parashikuar me pare perpara se te filloje projekti. • Plani i Menaxhimit Mjedisor (PMM). Gjithashtu. monitorimin dhe perforcimin institucional. .32 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . dhe pasigurite e lidhura me parashikimet dhe specifikon temat qe nuk kerkojne vemendje te metejshme. zhives. Kerkon mundesite per permiresime mjedisore.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . sigurine dhe burimet e te dhenave. Mbulon masat lehtesuese. • Ndikimet Mjedisore. therrmijave dhe plumbit ne ajrin e ambientit.6. Percakton bazen per zgjedhjen e projektit te vecante te propozuar dhe justifikon nivelet e rekomanduar te emetimeve dhe perqasjen per parandalimin dhe zvogelimin te ndotjes.

“Strategjia Kombetare Shqiptare e Energjise”. Zona e Porto Romano-s eshte e perfshire ne Projektin e Integruar per Menaxhimin dhe Pastrimin e Zones Bregdetare. si dhe kapitalit privat. • Te rrise ne menyre te konsiderueshme investimet ne sektorin e energjise nepermjet permiresimit te kapitalit nga Institutet Nderkombetare Financiare. 8093 e 21.33 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Te krijoje nje treg konkurues elektriciteti sipas kerkesave te KE (Direktiva 96/92/EC) dhe detyrimet e Shqiperise sipas Memorandumit te Athines (15 Nentor 2002). • Te optimizoje sistemin e furnizimit me burime energjie bazuar ne parimin e planifikimit me koston me te ulet me ndotjen minimale mjedisore. ne nivel kombetar dhe rajonal. percakton se autoriteti i ujrave do te perfshihet me procesin e autorizimit ne lidhje me projektet qe do te zhvillohehn ne pjesen e tokes qe ndodhet ndermjet bregdetit dhe nje kufiri qe varion ndermjet 100 dhe 200 m nga vija bregdetare. financuar nga Banka Boterore dhe menaxhuar nga Ministria e Mjedisit.3. per te mbeshtetur integrimin e sektorit te energjise ne Tregun Rajonal te Europes Juglindore dhe interkonjeksionin me rrjetin e Unionit per Bashkerendimin e Transmisionit te Elektricitetit (UCTE). Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave. nga autoriteti i ujrave dhe do te perfshihet ne procesin e autorizimit.7. Qellimet specifike te Strategjise Kombetare Shqiptare jane: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Te rrise sigurine dhe saktesine e furnizimit me energji. POLTIKA SHQIPTARE PER SEKTORIN E ENERGJISE Gjate viteve 90. • Te percaktoje nje sector efikas per energjine ne aspektin financiar dhe teknik. . Zvogelimi i ndotjes se tokes dhe ujrave entokesore ne impiantin kimik ne Porto Romano nepermjet punimeve te permiresimit dhe pastrimit jane pjese e veprimeve kryesore te projektit. Projekti synon qe te mbroje burimet natyrore bregdetare dhe asetet kulturore. • Te krijoje nje kuader efikas instituctional dhe rregullator dhe te ristrukturoje kompanite energjetike. PLANET LIDHUR ME TOKEN. 3.1996. ne pergjithesi dhe ne vecanti per elektricitetin. MBROJTJEN E UJRAVE SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE Paragrafet japin disa tregues mbi kerkesat ligjore dhe planet e ativitetit qe aplikohen ne zonen e bregdetit ne pergjithesi dhe ne zonen e Porto Romanos ne vecanti. • Te rrise efikasitetin e energjise ne gjenerimin/prodhimin dhe perdorimin final te burimeve energjetike qe synojne te minimizojne ndotjen mjedisore. te cilat sherbejne te dyja si baze ligjore per bashkepunimin nderkombetar shqiptar ne fushen e energjise dhe per perpunimin e nje strategjie kombetare per energjine. Shqiperia firmosi Traktatin per Energjine (1994) dhe Protokollin e Traktatit per Efikasitetin e Energjise dhe Aspektet Mjedisore (1995). dhe te promovoje zhvillimin qe ruan balancen mjedisore dhe menaxhimin e bregdetit shqiptar.PRBCATESVL220 .3.8. Ligji per Ujrat Nr. Politika e energjise ne Shqiperi pershkruhet ne nje dokument te adoptuar nga Qeveria Shqiptare ne 2003.

9. Tregtise dhe e Energjise te perpunoje.9. master plane. Keto plane nuk jane aprovuar ende per zonen e projektit.34 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . i 17.3. Planet rajonale dhe master plane do te pergatiten per periudha mbi 20 vjecare. Vendimi Nr. rruga hekurudhoe dhe lidhja me rrjetin elekctrik kombetar) brenda tre muajve nga futja ne fuqi. organi shteteror me i larte per aprovimin e studimeve urbanistike eshte Keshilli i Rregullimit te Territorit te Republikes se Shqiperise (KRRTSH). 703 i dhene ne Prill 2008 aprovon studimet ne “Zhvillimin e Integruar te Zones se Energjise dhe zones Industriale te Porto – Romanos.9a Kufijte Administrative).9b). I njejti vendim percakton se KRRTRSH do te perpunoje Master Planin per zonen e Porto Romano-s dhe lidhjen e saj (rrjeti rrugor. brenda tre muajve nga hyrja ne fuqi. nje akt ligjor ne kushtet dhe procedurat per te marre lejen perkatese dhe licencen e funksionimit ne zonen e Porto Romano-s.1998. Sipas nej Vendimi te 1999. Vendimi Nr. ndersa planet e pergjithshme te rregullimit dhe studimet e pjesshe urbanistike do te pergatiten per periudha te caktuara prej 10 deri 15 vjetesh perfshi perparesine e fazes se pare 5 vjecare. dhe studime te pjesshme te urbanistikes.PRBCATESVL220 . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sipas ketij ligji. Gjithashtu. planet e pergjithshme te rregullimit. Kryetari i KRRTRSH-se eshte Kryeministri. Durres” (Figura 3.8405. vendndodhja e zbatimit te Projektit ne Porto Romano i takon kompetences hapesinore dhe urbanisike te qytetit te Durrësit (shiko Figuren 3. Kuadri ligjor per urbanistiken ne Shqiperi perkufizohet nga Ligji Nr. 703 kerkon qe Ministria e Ekonomise. Menaxhimi i tokes per ndertim do te behet permes planeve rajonale. . PLANI HAPESINOR DHE URBANISTIK I SHESHIT TE NDERTIMITT Paragrafet e meposhtme japin nje permbledhje te gjendjes urbanistike ne vendndodhjen e zbatimit te Projektit. KRRTRSH eshte nje organ vendim-marres dhe funksionon prane Keshillit te Ministrave.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .35 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

VENDNDODHJA Impianti i propozuar do te shtrihet ne Veri-Perendim te Shqiperise. Zona eshte rurale. Vendndodhja mbulon nje zone rreth 80 hektare. te cilat lidhin zonen me autostraden Durrës – Tiranë. Projekti eshte ne koordinim me nje plan per ndarjen ne zona. Lidhja me vendndodhjen do te behet permes rrugeve ekzistuese. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Vendndodhja e propozuar gjendet ne nje fushe te gjelber e te rrafshet qe ndodhet rreth 10 km ne veri te Durresit. Ngritja mesatare e vendndodhjes eshte afersisht ne te njejtin nivel si niveli i detit.1. depo nafte dhe gazi te lidhura me nje pontil per te marre material). • Vlore. por eshte perjashtuar mundesia e nje parku te ri energjetik. i cili do te transportohet per ne vend nepermjet platformave lundruese dhe duke perdorur nje pontil te ri 950 m te gjate. ne bregun Lindor te Detit Adriatik.3a tregon vendndodhjen.sh. Kjo vendndodhje eshte vetem 1 km nga qyteti i Vlores. Analiza perfundimtare beri krahasimin e vendeve te mundshme qe vijojne: • Porto Romano. . sipas te cilit vendodhja e Porto Romanos shtrihet ne zonen qe i dedikohet zhvillimti te nje Parku Energjetik.1. Vendndodhja Enel beri vleresimin e vendndodhjes se projektit nepermjet nje analize paraprake ekzaminimi te vendeve te ndryshme ne Shqiperi. PROJEKTI 4.36 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Impianti i Energjise do te lidhet me rrjetin ekzistues kombetar te energjise ne Nenstacionin Tirana 2 nepermjet nje linje energjie 25 km te gjate e 400 kV. Porto Romano eshte nje vend rural. Tregtise dhe Energjetikes. te zgjeruara sic eshte e nevojshme. Nje plan per zhvillimin industrial ne zonen e Porto Romano eshte duke u zhvilluar nga Ministria e Ekonomise. Impianti do te djege qymyrguri.4. i cili eshte ende ne diskutim. por prane disa impianteve industriale (p. qe do te ndertohet prane rrethimit te Impiantit. Per me teper. prane aktiviteteve industriale. aktualisht nje termocentral i ri (98 MW) eshte ne ndertim ne Vlore. Per vendndodhjen ne Vlore eshte parashikuar nje park industrial. ALTERNATIVAT 4.PRBCATESVL220 . Figura 1. Disa rruge te reja jane parashikuar prane vendndodhjes. 25 km ne veri-perendim te Tiranes.2. 4. • Shengjin.2.

Cmimi i saj per momentin eshte shume i larte dhe investimi mund te mos perballohet. secila prej tyre me dimensione per prodhimin e fuqise bruto 800 MWe (sipas kushteve te referimit).PRBCATESVL220 . nga kendveshtrimi ekologjik. por disponueshmeria e saj dhe cmimi i saj influencohen jashtezakonisht nga faktoret gjeopolitike dhe financiare sepse prodhuesit ne bote jane te kufizuar. sic pershkruhet ne Kapitullin 2. njesine per ftohjen e gazit dhe impiantin per heqjen e squfurit (Absorbuesi gelqere-gips).Per vendndodhjen ne Shengjin eshte parashikuar nje zhvillim turistik dhe rritje e industrise se lehte.37 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . adoptimi i teknologjive me moderne per grumbullimin e emetimeve dhe efikasiteti me i madh i impianteve e bejne perdorimin e qymyrgurit te pajtueshem me rregullat aktuale me strikte per mjedisin.2. Projekti eshte hartuar sipas Teknikave me te Mira Aktuale te aplikueshme per kete lloj Impianti te Madh me Djegie. Djegia me faza do te adoptohet per te kontrolluar perqendrimin NOx ne furre. Gjithashtu. . 4. nafta dhe gazi natyror. Lendet Djegese Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Lendet djegese te mundshme per dimensionin e planifikuar te Impiantit te Energjise tradicionalisht jane : qymyrguri. duke e qarkulluar me cikel te hapur. • Nafta gjendet ne sasi te medha ne tregun nderkombetar. Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku 150 m te larte per cdo njesi. Sistemi per trajtimin e gazit te oxhakut perfshin per cdo njesi sistemin e Reduktimit Katalitik Perzgjedhes per pluhurat me qellim reduktimin e NOx. sepse ka disa vende prodhuese ne bote.2. Enel vendosi qe te zhvilloje projektin ne vendndodhjen ne Porto Romano. Sistemi ftohes do te perdore uje deti.3. ndikimi i mundshem i ketij gazsjellesi do te ishte shume i madh. IMPIANTI I ENERGJISE ME DJEGIE QYMYRGURI Termocentrali i Porto Romanos bazohet ne dy njesi ultra-superkritike me djegie qymyrguri. Zgjedhja e Enel per te propozuar nje Impiant me djegie qymyrguri varet nga faktoret kryesore qe vijojne qe gati e imponojne vendimin: • Qymyrguri gjendet ne sasi te medha ne tregun nderkombetar dhe disponueshmeria e tij eshte vetem minimalisht e influencuar nga faktoret gjeopolitike. Cmimi i tij e ben investimin te perballueshem. 4. Per keto arsye kryesore. filtrin e pelhures per heqjen e pluhurave. vendndodhjet ne Vlore dhe Shengjin jane prane zonave te mbrojtura. Impianti do te jete gati ne te ardhshem per instalimin e nje Sistemi per Grumbullimin dhe Vecimin e Karbonit pas Djegies. Gjithatu. • Gazi natyror nuk gjendet ne Shqiperi dhe nevoja per nje tubacion te gjate gazsjelles eshte nje investim i pa-perballueshem.

do te ndertohen ne dy faza. 4. ndersa nje product i rende nafte do te perdoret per t’i vene ne pune (deri ne VLM – Vlera Teknike Minimale).3. Pershkrimi i Procesit Kryesor Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4. ku uji rrjedh ne menyre te vazhduar. pa riqarkullim. Cdo njesi e impiantit do te kete pajisjet kryesore qe vijojne: • Bolier avulli. Skema e Impiantit paraqitet ne Aneksin 1. Rendimenti i bolierit do te jete afersisht 95. • Sistem per Reduktimin e Perzgjedhur katalitik (SCR) • Filter pelhure. ne kushtet e ambientit te referuar. per e zevendesuar produktin e lehte te naftes. Ujrat e perdorura do te grumbullohen. • Kondensator. Temperatura e ujit qe futet ne bolier do te jete 312 °C. Uji Industrial perftohet nga shkripezimi dhe demineralizimi i ujit te detit.Impianti eshte projektuar me qellim qe te reduktoje marrjen e ujit te paperpunuar per perdorime industriale dhe shkarkimet perkatese. Nje product i lehte nafte do te perdoret per ndezjen e boliereve. • Transformator kryesor. • Bolier ndihmes. Te dy njesite. nje per secilen njesi. • Gjenerator. dergohen ne impiantet e trajtimit te ujrave te perdorura dhe ne fund shkarkohen ne det.3. Do te jete i llojit kulle. secila 800 MWe. te cilat do te ankorohen 2-3 milje larg bregut. • Sistem FGD. Cikli Termal dhe i Djegies Bolieri me Avull Bolieri me avull do te jete ultrasuperkritik. magazine dhe stacion pompimi do te jene ne dispozicion per produktin e lehte dhe te rende te naftes.2% me reference qymyrgurin. • Turbine avulli. .1.1. Nje system shkarkimi i posacem. • Oxhaku. Qymyri do te vije me anije.1. me nje ri-nxehje dhe do te funksionoje ne menyren me presion te levizsshem.PRBCATESVL220 . Qymyri do te transferohet ne platforma lundruese dhe pastaj shkarkohet ne breg nepermjet nje pontili 950 m te gjate.38 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Qymyri do te ruhet ne sheshin e qymyrit ne dy zona te vecanta. Kushtet e avullit ne daljen e bolierit do te jene: 605/620 °C (SH/RH) dhe 280/52 bara (SH/RH). ne perputhje me normat në fuqi. permes nje kaskade te pjesshme per ri-perdorimin e ujit. Vlera minimale teknike do te jete rreth 30% e ngarkeses nominale. • Ftohes gazi.

PRBCATESVL220 . qe ndodhet prane bolierit. Cdo ndertese do te kete nje vinc ure. do te marre avullin qe vjen nga nje seksion LP turbine me avull. Sistemi per nxjerrjen e hirit ne pjesen e poshtme do te jete i nje tipi te thate.Djegia me faza do te adoptohet per te kontrolluar NOx perqendrimi ne furre poshte 3 400 mg/Nm dhe nje sistem Reduktimi Katalitik Perzgjedhes per pluhurat ne nivel te larte do te reduktoje NOx poshte limitit te garantuar.39 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Kapaciteti i depos se bolierit do te jete afersisht 4. do te dergohet ne Gjeneratorin me Avull per Rikuperimin e Nxehtesise. ne para-nxehesit e ujit qe futet ne bolier dhe ne pompen qe shtyn ujin ne bolier. afersisht 605 °C dhe 280 bar. ne konfigurim me nje kalim. se bashku me hirin qe fluturon. te turbines me avull. Bolieri do te pajiset me ventilatore per blozen me avull ose uje. (GJARN). qe vjen nga bolieri ultrasuperkritik. Hiri i rende do te bluhet dhe ose do te ri-qarkullohet per ne furre. Sic eshte pershkruar tashme. Sifoni i rrjetit te ujit ftohes do te aktivizohet me pompa te posacmea. Jane parashikuar kushtet per nje sistem pastrimi te mundshem me kondensator ne te ardhme. Ndertesat e dy njesive te turbines me avull do te lidhen permes lidhjeve strukturore dhe duke komunikuar ne menyre te brendshme. Avulli i ri-nxehur do te marre presionin mesatar GJARN ne nje temperature prej afersisht 620 °C. turbine me avull do te jete e vetme RN (Ri-Nxehur) dhe tip kondensues. nje seksion IP dhe dy seksione LP. i cili eshte me presion te larte. Turbina me avull do te kete nente dalje te pa-rregulluara avulli per ne kondensator. mund te arrihet nje presion kondensues prej afersisht 50 mbar. Turbina dhe Ndertesa me Avull Turbina me avull do te instalohet brenda hollit te makines. Ne kushtet e ambientit qe i referohemi (temperature mesatare e ujit te detit 18 °C). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Cdo trup. secili i perbere nga dy trupa te vecante. duke pasur ne nje aks te vetem nje seksion HP. me qellim qe te garantoje 16 ore autonomi. Kondensatore Tubat e ujit qarkullues do te ushqejne dy kondensatore prej alumini tunxhi qe ftohen me uje deti (nje per cdo njesi). ose do te ruhet ne nje sillos te duhur ditor.000 t. me shkarkim poshte. Turbina me avull do te kete nje aranzhim me perberje varg. Ajo do do te jete me projekt modern me efikasitet dhe siguri te larte. Cikli Termal Avulli. ai do te jete i vetem RN (Ri-Nxehur) dhe lloji kondensues.

2. .3. nje njesi per largimin e pluhurave (filter pelhure). Figura qe vijon tregon ciklin e termocentralit.3. • T ne trungun e oxhakut: 48 °C.40 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Linja e Trajtimit te Gazit te Oxhakut Nje linje trajtimi gazi e nje oxhaku te vetem eshte parashikuar per cdo njesi: nje para-nxehes ajri.1.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • T ne rrjedhen e poshtme te ventilatorit te induktuar: 130°C. • T ne rrjedhen e poshtme te filtrit prej pelhure: 117 °C. gazet e oxhakut do te ftohen ne nje Ftohes Gazi te Oxhakut. • T ne rrjedhen e siperme te absorbuesit (HSGO): 105 °C. ne kushte te ngopura (konfigurimi “trung i lagur i oxhakut”). Figura 4. Ne rrjedhen e siperme te absorbuesit HSGO. avulli me presion te ulet do te dergohet ne sistemin ftohes me uje deti. Te gjithe komponentet e lart-permendur do te instalohen ne te njejten linje. Ftohesi i Gazit te Oxhakut Per te lehtesuar reduktimin e oksideve te squfurit ne absorbuesin FGD (HSGO).1a Cikli i Termocentralit 4. Gazet e oxhakut. do te instalohet nje njesi per ftohjen e gazit.1. Sistemi i ujit do te jete me cikel te hapur dhe uji i rrjetit do te ngrohet deri ne rreth 8 °C. me qellim qe te reduktojne humbjet e presionit. do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku te larte 150 m per cdo njesi. nje absorbues per heqjen e squfurit nga gazi i oxhakut (HSGO). Temperaturat gjate linjes se trajtimit te gazit te oxhakut do te jene: • T ne rrjedhen e poshtme te para-nxehesit: 122 °C.Ne fund te perhapjes se tij. nje ventilator aksial i induktuar. • T ne rrjedhen e poshtme te the FGD absorber: 48°C.

Filtrat prej pelhure do te trajtojne deri ne 2. Shkembyesi i nxehtesise anesore te gazit te oxhakut eshte i nje tipi U dhe modular. i cili do te siguroje SO2 dhe heqjen e pluhurave ne perputhje me kufizijte e emetimeve te raportuara ne Paragrafin 4. Sistemi i pastrimit te ndarjeve do te jete i tipit me ajer te kompresuar. HSGO do te funksionoje pak me lart se presioni atmosferik. cdo HSGO do te pajiset me tre faza te largimit te shtellunges. Filtrat do te jene te tipit pulse-jet dhe do te aranzhohen ne ndarje te pavarura. . ajri i kompresuar per pastrimin e ndarjeve do te sigurohet nga kompresoret e posacme. Karakteristikat e materialit do te pajtohen me pershkrimet qe vijojne: • Materiali < rreth 20 mg/Nm . Dozimi me aditive kimike (Perzjerjet Acid Adipik ose Acid Dikarboksilik) eshte parashikuar per te qene ne perputhje me vlerat limite te emetimit ne raste piku ne permbajtjen e pikes se hyrjes SO2 dhe nje pompe jashte sherbimit. Cdo HSGO do te perdore nje perzjerje me gure gelqerore te therrmuar 30% w/w . duke rritur temperaturen e ajrit te djegies dytesore nga afersisht 20 °C ne rreth 60 °C.6. me system me taposje me ajer dhe para-veshje.41 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe eshte shperndare nga nje lak ne forme unaze dhe qe do te prodhoje gipsin e nivelit komercial. Uji i de-mineralizuar eshte ambjenti per transferimin e nxehtesise.Ai konsiston ne nje karkase dhe tub per ftohjen e gazit.1. 3 • 96% e materialit < rreth 20 mikron. te prodhuar nga bluarja e nje sasie. ndersa djeg qymyrguri me nivel te larte hiri (permbajtja e hirit 14. i cili do te zbrese temperature gazit te oxhakut nga rreth 130 °C ne afersisht 105 °C. Filteri prej Pelhure Termocentrali do te pajiset me dy filtra pelhure (nje per cdo njesi) per heqjen e 3 pluhurit. secila prej tyre e pajisur me dyer per njerezit dhe kllapa izolimi. do te perdoren materiale fluoroplastike (ose ekuivalente) per tubat per ftohjen e gazit. Per shkak te nje atmosfere pune me acid te kondensuar e agresiv. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shkembyesi i nxehtesise anesore te ajrit do te jete i perbere nga hekur i forte qe permban karbon. dhe nje ngrohes ajri ne rrjedhen e poshtme te ventilatorit te ajrit dytesor. Per te qene ne perputhje me kufijte e emetimit te pluhurave. me qellim qe te lejojne aktivitetet e mirembajtjes edhe gjate funksionimit. Perdorimi i aditiveve nuk eshte parashikuar perte arritur performance projektimi ne kushtet e projektit. Sistemi per Heqjen e Squfurit nga Gazi i Oxhakut Cdo njesi do te pajiset me nje absorbues me gelqere-gips HSGO. do te jete ne gadishmeri per te lejuar nje fillim te sigurte funksionimi. me kllapa by-pass pa-rrjedhje te tipit me valvule zbritese.PRBCATESVL220 . Nje sistem by-pass.66 %/peshe). Nje ndertese ndihmese HSGO do te ndodhet prane cdo absorbuesi per pompat e procesit dhe per sistemin e heqjes se ujit nga gipsi.4 MNm /h (wet).

Nga anijet qymyrguri do te trasferohet ne dy karkaleca te vendosur ne krye te pontilit (eshte parashikuar vete-shkarkimi i bashkohor i dy platformave detare) dhe pastaj ne nje rrip transportues te mbuluar 2. kolektoret e piklave ne maje dhe ne pjesen e poshtme te trungut te oxhakut).2. Uji industrial do te perdoret per pergatitjen e HSGO dhe per larje per heqjen e gipsit dhe shtellunges. Trajtimi dhe Ruajtja e Qymyrgurit Do te adoptohet nje sistem transporti me qellim qe te trasportoje qymyrgurin ne Impiantin e Energjise nga platformat detare. secila prej tyre rreth 450 x 60 m. te cilat zene pjese te tokes qe tashme perdoret per para-ngarkimin ne zonen ku grumbullohet qymyrguri. Nje alternative tjeter. Anijet nuk do te kene me teper se 7 m terheqese ngarkese dhe do te jene te pajisura me nje sistem vete-shkarkimi me kapacitet rreth 1.200 t/h . per te reduktuar vleren e rrjedhes ne to te ujit per pergatitje. me nje kapacitet prej afersisht 220.Nje serbator i zakonshem i perkohshem 3. ne tre ane te vendndodhjes ku ruhet qymyrguri.500 t/h.000 t/h per operimet e rivendosjes.3. i mbeshtetur ose ne strukture celiku ose ne nje structure beton arme. Sistemi i rripit te transportimit qe ushqen bolierin do te kete nje kapacitet prej 2x1. tashme ne zhvillim e siper. vecanerisht gjate funksionimit fillestar (ndezjes) (p. qe lidh kreun e pontilit me sistemin e ushqimit te bolierit dhe me vendndodhjen per grumbullimin e qymyrgurit.PRBCATESVL220 . 4. Trungu i Oxhakut Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 3 Trungu i oxhakut do te perbehet nga Polimere xhami me Fiber te Perforcuar (GFRP).1. absorbuesit do te marrin gjithashtu rryma uji larese nga ftohesit e gazit. parashikohen mbushje te medha me lartesi 6 m.3. Do te vendosen dy makineri te tipit portal dhe nje makineri ngritese (pirun). Makineria ngritese do te vendoset ndermjet dy grumbullimeve prej qymyrguri. ndersa dy makineri per rivendosje do te vendosen ne pjesen e jashtme te te dyja grumbullimeve. rreth 2-3 milje nga bregu. Qymyrguri do te transportohet nga platformat detare ne anije te posacme.2. Sisteme Ndihmese 4. eshte nje trung beton arme me shtrese te bdrendshme qe i reziston acidit.000 t.000 t/h.500 m do te vendoset per rikuperimin e perzjerjes gjate periudhave afatgjata te pushimit (nderprerjes). Qymyrguri do te ruhet ne dy grumbullime ne ajer te hapur.sh. Lartesia e oxhakut do te jete 150 m. Sic tregohet ne Aneksin 1.500 t/h per operimet e grumbullimit dhe 1. Makinerite do te kene nje kapacitet prej afersisht 2.5 m dhe shpejtesia e levizjes se gazeve te oxhakut do te jete rreth 18 m/s. Diametri i trupit te oxhakut do te jete 7. Do te adoptohen kushte specifike me qellim qe te parandalohet renia e piklave. .42 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

nje per cdo njesi. grumbullimi dhe dozimi acidi sulfurik dhe sode kaudtike (rigjenerues). do te perbehet nga dy kanale betoni nentokesore (3. me 8 hapje per pika hyrese.50 m secila.00 m poshte nivelit mesatar te detit. Furnizimi me Uje dhe Trajtimi i Ujit Sistemi Qarkullues i Ujit Pika e marrjes se ujit do te ndodhet ne kreun e pontilit te Impiantit te Energjise.43 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . permes kater tubacione nentokesore (dy per cdo njesi ø=2. te ndodhur ne vijen bregdetare. te ndodhura 6.000 m .50 m) per cdo njesi. Uji industrial do te ruhet ne depozita 2 x 3. • Rrjetit zjarr-uje. do te kete shfrytezoje dukurin e osmoses. Uji i de-mineralizuar do te grumbullohet ne depozita 2 x 2. Impianti do te jete i pajisur gjithashtu me stacione shkarkimi.2. kapaciteti neto i prodhimit te te cilit do te jete afersisht 120 t/h. Impianti i Shkripezimit te Ujit te Detit Impianti per heqjen e kripes per prodhimin e ujit industrial perfshin sa vijon: • Para-trajtimin me pluskim. 4. prane Pontilit (sic tregohet ne Aneksin 1). Cdo basen do te permbaje dy pompa qarkulluese dhe do te pajiset me panele celiku qe mund te hiqen per inspektimin e mirembajtjen e ujit ne basen. Uji ftohes do te rrjedhe nga pika e marrjes ne basenin e pompimit.3. pas pikes se daljes te kondensatorit. 950 m larg bregut.4. Rrjeti i kthimit.000 m te pajisur me stacione pompimi per ushqimin e: • Rrjetit te ujit industrial. • Stacioni i ri-leshimit te llumit te pluskimit drejt pjeses me te trashe dhe heqjes se ujit nga struktura metalike me filter • Osmoza e kthimit te ujit te detit me nje faze. Ai do te perbehet prej celiku. te pajisur me nje stacion pompimi per te ushqyer rrjetin e ujit te de-mineralizuar. poshte deri ne shkarkimin perfundimtar. ose kaustika. Rrymat e cliruar te rigjenerimit do te grumbullohen ne nje grope dhe neutralizohen ose nga acidi.00x2. pastrimi me UV (Ultra Violet). Uji do te ri-leshohet nga dy basene prej betoni. te ndodhur afer rrethimit te impiantit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . perpara se te dergohen ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve.800 mm) prej Plastike te Perforcuar me Xham (PPXH) . • Impiantit te demineralizimit.00x2.2. ultra/mikcro-filtrim me pajisjet ndihmese perkatese dhe stacionin e ri-leshimit te ujit. Impianti i Demineralizimit Impianti i demineralizimit. Projekti parashikon 3 3 .

ose soda kaustike. grumbullimi dhe dozimi acidi sulfurik dhe sode kautike (rigjenerues). • 100% shtrat me ngarkese te perzjere rreshire te thate dhe system rigjenerimi. Uji i paster nga rreshjeet do te grumbullohet dhe derdhet ne det i patrajtuar. por gjithashtu per rrjetin e mbyllur ftohes dhe per anen ftohese te ujit. Impianti i Trajtimit te Kondesatit (Produktit qe rezulton nga kondensimi) te Avullit Impianti i trajtimit te kondesatit te avullit per cdo Njesi do te perfshije: • 100% njesine e para-filtrimit me uje ne pjesen e pasme. Impianti i Trajtimit te Derdhjeve Trajtimi kimik i perdorur eshte: • Heqja e lendeve nepermjet FGD. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Rrymat e cliruar te rigjenerimit do te grumbullohen ne nje grope dhe neutralizohen ose nga acidi. • Separatoret e vajit. Impianti i Trajtitmit te Ujrave te Perdorura Impianti i Trajtitmit te ujrave te Perdorura do te perfshije sa vijon: • Basenet e grumbullimit te ujrave te “vales se pare” nga rreshjeet. Basenete per grumbullimin e ujrave te “vales se pare” nga rreshjet Jane parashikuar dy basene per ujrat nga rreshjeet: nje per grumbullimin e ujrave “te vales se pare” nga zonat e ishujve te energjise. perpara se te dergohen ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. do te largohet vaji i grumbulluar ne siperfaqen e baseneve.qe te perdore uje te de-mineralizuar si pergatitje jo vetem per ciklin e avullit me uje. Separatoret e Vajit Basenet e vajit do te vendosen ne zonat e transformatoreve dhe ne ndertesat e hollit te makinerive. • Impianti i trajtimit te ujrave te zeza. • Impianti i trajtimit te derdhjeve. Periodikisht. Impianti do te jete i pajisur gjithashtu me me stacione shkarkimi.44 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. tjetri per grumbullimin e ujit nga zonat e mundshme te ndotura me vaj. per te larguar vajin nga rrymat e ujit qe nuk perthithen nga toka. Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit te trajtimit te derdhjeve.PRBCATESVL220 .

• Uji lares Ljungström. • Dizinfektimi UV. Impianti i Trajtimit te Ujrave te Zeza Impianti i Trajtimit te Ujrave te Zeza do te grumbulloje te gjitha rrymat e ujrave civile te shkarkuara nga menca. do te dergohet ne nje faze te dyte pastrimi. Nje pastrues do te beje ndarjen e ujit nga llumi. do te 3 grumbullohen ne depozita perpunimi uji te perdorur 2x2. basenet e neutralizimit dhe kontrollit perfundimtar. Ky impiant. Rryma e ujrave te zeza te trajtuara do te jene ne perputhje me kerkesat rregullatore ne fuqi. grumbullimi. • Pastrimi dhe ri-qarkullimi i llumit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Kapaciteti i projektuar eshte i barabarte me 75 m /dite. Impianti i trajtimit per perpunimin e ujrave te perdorura do te jete i pajisur me stacione shkarkimi. • Kampione kimike. Impianti do te perfshije sa vijon: • Ndaresja rotative. dozim sulfuri dhe polielektrolit dhe/ose klorur hekuri perkatesisht.000 m dhe pastaj do te dergohen ne impiantin e trajtimit. dhe pastaj ne filtrat e reres 50%. se bashku me derdhjet e lart-permendura. pergatitje dhe dozimi per cdo kimikat qe shtohet. me pH neutral me klorur hekuri dhe hidroksid natriumi.• Drenazhime industriale dhe uje i de-mineralizuar. Rrymat e ujti te perdorur kimik. • Uje rigjenerues per rreshira ne impiante te trajtimit te kondensates dhe ujit te demineralizuar. 3 . do te kete tre basene per qumeshtin e aditivit te gelqeres. • Ajrimi. Ky i fundit do te dergohet ne nje sistem me te trashed he per heqjen e ujit dhe ne fund do te beje largimin e duhur. • Llumi qe e mban serbatorin me nje stacion ri-derdhje ne strukturen metalike me filter te perpunimit te ujit te perdorur per nje heqje te perbashket te ujit. tualetet. Uji. kapaciteti i trajtimit te te cilit do te jete 150 t/h. • Kontrolli perfundimtar dhe ri-derdhja per ne basenin perfundimtar te ujit te perdorur. dushet. • Ndarja me rrjete. etj. • Zbutesi i Depozites • Denitrififikimi (heqja e azotit).45 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .3.3. Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit Gipsi i prodhuar nga sistemi FGD do te trajtohet ne nje sistem per heqjen e ujit bazuar ne 2+2 x 100% (1+1 per cdo FGD) qe konsiston ne sistemin hidrocilon dhe filtrit te rripit te vakumit. pastertia e gipsit eshte parashikuar ≥ 95%. Jane parashikuar kater sillose per grumbullimin e hirit. Hiri dhe gipsi do te transportohen per ne kreun e pontilit me te njejtin rrip transmportues te mbuluar.46 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2. se bashku me hirin qe leviz me shpejtesi. secili me dimension per kapacitet 25 t/h. Uji qe lag (20% e sasise totale te hirit) do te merret nga rrymat e zgjedhura ujrave me kripesi te vogel dhe nga rrjeti i ujit industrial. dhe grumbullohet ne nje hinke me terheqje te dyfishte perpara se te dergohet per bluarje. Sillot e grumbullimit do te pajisen me nje system per lagien e hirit per te reduktuar prodhimin e mundshem te pluhurave. te ndodhur prane bolierit. Hiri i poshtem do te jete i bluar dhe ose do te ri-qarkullohet per ne furre ose do te grumbullohet ne nje sillos te duhur ditore. secili me nje kapacitet grumbullimi prej 6. Duke ju referuar perberjes se llogaritur te gurit gelqeror. Trajtimi i Gipsit.000 t. 4. perpara se te shkarkohen ne det. 3 . Gipsi do te lahet me qellim qe te reduktoje permbajtjen e klorurit me poshte se 100 ppm. Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit te Hirit Sistemi i poshtem per nxjerrjen e hirit do te jete i nje tipi te thate.5 t/h. Guri gelqeror dhe Gipsi Grumbullimi dhe Bluarja e Gurit Gelqeror Trajtimi i gurit gelqeror do te kete nje pajisje per kontroll automatik.3. Hiri mund te largohet me kamione ose transferohet me rrip transportues per ne kreun e pontilit. Guri gelqeror do te para-therrmohet nga mullinj me tre cekice.5 t/h.4.2. ku nje sistem automatik monitorimi do te verifikoje pajtueshmerine me kufijte e garantuara te shkarkimeve te lengeta.Shkarkimi i Ujrave te Perdorura Te gjitha rrymat e lart-permendura te trajtuara do te grumbullohen se bashku ne nje basen perzjeres. per t’u ngarkuar ne anije. Llumi i gurit gelqeror do te grumbullohet ne dy depozita 150 m dhe ri-qarkullohet nga unaza 2X100% rper te ushqyer absorbuesit. me qellim qe te perftohet gips me nje permbajtje lageshtie me te vogel se 10%. secili me dimension per kapacitet 12. me dimension rreth 600 t/h. Sistemi i therrmimit dhe bluarjes do te vendoset ne nje ndertese te posacme. 4. secli me dimension per kapacitet 12. prane vendit ku grumbullohet guri gelqeror. Nje rrip transportues 1 x 300 t/h do te sjelle gelqeren ne dhomen e therrmimit dhe bluarjes.

PRBCATESVL220 . hiri dhe gipsi do te transportohen ne kreun e pontilit me te njejtin rrip transportues. ka shume projekte kerkimore ne process ne Shtetet e Bashkuara dhe ne Bashkimin Europian. Kreu i pontilit do te pajiset me nje makineri me rrip ngarkimi. ne zonen e treguar ne Aneksin 1. Enel merr persiper projekte eksperimentale qe synojne demonstrimin industrial te teknologjise per grumbullimin e CO2 te cliruar nga impiantet tradicionale te energjise me lende djegese dhe ruajtjen e tij gjeologjikisht. Eshte e preferueshme qe ureja te furnizohet ne forme te ngurte dhe te transportohet ne konteniere. Do te jete i mundur gjithashtu qe te merret gipsi nga nga ndertesa e magazinimit me kamione.Uji i filtruar do te grumbullohet ne dy depozita te posacme. gipsi do te ngarkohet ne nje rrip transportues per dergimin per ne kreun e pontilit. 4. dhe do te perdoren ne periudha te alternuara (mund te kerkohet larja. Sic pershkruhet me lart. Sistemi i trajtimit te gipsit do te kete nje pajisje kontrolli automatike. Pasi eshte grumbulluar CO2. me dimension afersisht 600 t/h.3. 4. Ne menyre te vecante. .7. sic jane tashme depozitimet e shfrytezuara te naftes dhe gazit dhe akuiferet e thelle te kripur.000 t.2. Grumbullimi i Urese dhe Sistemi i Prodhimit te Amoniakut Amoniaku per sistemin NOx SCR do te prodhohet nepermjet nje hidrolize me presion temperature te larte te solucionit te ujit te urese. Cilesia e gipsit te prodhuar do ta beje ate te perdorshem per panelin e brendshem prej gipsi ose prodhimin e cimentos.2. Qendrat kerkimore dhe operatoret industriale kudo ne bote po punojne per identifikimin e sistemit me te mire per ta bere kete. Permbajtja e lageshtise se gipsit nuk do te lejoje emetimin e pluhurave gjate perpunimit. ku nderrohen produktet).3.5.47 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Impianti per Grumbullimin e Karbonit pas Djegies Eshte i mundur grumbullimi i dioksidit te karbonit te prodhuar gjate djegies se qymyrgurit dhe mbyllja e tij ne shtresat me te thella te tokes. se bashku me vakumin e krijuar nga pompimi. Bolieri Ndihmes Nje bolier ndihmes do te perdoret per prodhimin e avullit gjate ndezjes se Impaintit te Energjise. Gipsi do te ruhet ne nje ndertese te posacme 10. ai mund te mbyllet ne formacione gjeologjike. 3 dergohet ne depozita tretes 2 x 100% dhe grumbullohet ne nje depozite 150 m 2 x 100 % hidrolizuesit do te prodhojne amoniak te gazte per SCR.3. dhe ri-perdoret per bluarjen e gurit gerlqeror.2. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Nga ndertesa e magazinimit.6. 4.

Pontili. Megjithate. Linja e Energjise. rreth 25 km e gjate. Sistemi ndihmes elektrik do te jete 10 kV (n. Facilitetet e Aneksuara te termocentralit jane: • Rripat transportues per qymyrgurin. Kablli Nenujor dhe Facilitetet e aneksuara jane analizuar ne kater Studime te vecanta per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis.8.Kjo teknologji nuk eshte e aplikueshme per momentin ne shkalle industriale. . i lidhur me 2 transformatore ndihmes me bobina me tre faza TU1. Analiza e Stacioneve te Energjise. qe lidh nje stacion te ri AC/DC per shkembimin e energjise me Italine. • Nje kabell nen-det 500 kV DC. • Nje Stacion Energjie per kabllin nen-ujor 500 kV DC me Italine. rreth 210 km i gjate.3. • Nje linje energjie 400 kV. AU2).PRBCATESVL220 . Prane rrethimit te Impiantit te Energjise jane parashikuar gjithashtu: • Nje Stacion Energjie per linjen e energjise 400 kV qe lidh Impiantin e Energjise me Stacionin e Rrjetit Kombetar te Energjise Tirana 2. nje zone e pershtatshme do t’i dedikohet nje instalimi te mundshem ne te ardhmen te nje Impianti per Grumbullimin e Dioksidit te Karbonit. Termocentrali. • Pika e marrjes se ujit dhe facilitetet e shkarkimit. Sistemi elektrik i Impiantit te Energjise do te perfshije nje prishes qarku MV. qe perdoret per shkarkimin dhe si dhe per te transportimin e nen-produkteve nga impianti (gips. 4.2. 2 bus-bars: AU1. Termocentrali i propozuar eshte pjese e projektit te quajtur “Kompleksi i Energjise” perfshi: • Termocentralin. • Nje pontil 950 m i gjate. ne Termocentralin ne Porto Romano.3. gipsin dhe hirin e vendosur ne Pontil. Sistemet Elektrike Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjeneratori I secilit Impiant te Energjise do te lidhet me rrjetin HV me transformator 3 x 297 MVA me nje faze te vetme per rritjen e tensionit. sapo kjo teknologji te jete gati per aplikime ne shkalle industriale. Linja e Energjise me Stacionin Tirana 2 dhe kabllin nenujor per ne Itali paraqitet ne Studime te vecanta per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis. hi).48 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • rruget. tip I dyfishte radial. 4. Facilitete Shtese Sic pershkruhet ne Kapitullin 1. me konsumatore te shperndare ne dy kontrollpre te energjise te njesise MV.3. qe lidh nje stacion te ri energjie me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2.

1.3a Rruge qe do te zgjerohen dhe Rruge te Reja 4.4.697 95.PRBCATESVL220 .1 82 1. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Figura 4. Keto rruge do te perdoren per levizjen e kamioneve gjate fazes se ndertimit dhe funksionimit.7 Parametri Fuqia termike Efiksaiteti i Bolierit Prodhimi bruto i energjise Efikasiteti bruto Konsumi i Mjeteve Ndihmese Prodhimi neto i energjise Efikasiteti Neto .Rripat transportues dhe pika e marrjes se ujit/facilitetet e shkarkimit jane pershkruar ne Paragrafet e mesiperme.4.U.4.2 1. Gjithashtu.1a.600 47.518 44.4. Rendimenti Teknik Rendimenti Teknik i cdo njesie sipas kushteve referuese te ambientit raportohet ne Tabelen 4. RENDIMENTI TEKNIK DHE BALANCA E SASISE 4.7 Dy Njesi 3.3.1 41 759 44.3. rruga qe lidh Impiantin e Energjise me Durresin do te modifikohet sic duhet. Sic tregohet ne Figuren 4. qe vijon: Tabela 4.394 95.49 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . MWth % MWe % MWe MWe % Nje Njesi 1.2 800 47.1a Rendimenti Teknik i Impiantit (Cdo Njesit) M.3a projekti i Termocentralit parashikon rruge te reja me gjeresi 6 meter ne zonen prane rrethimit te impiantit dhe zgjerimin e disa rrugeve ekzistuese.

1 Dy Njesi 486. .7 8.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Parametri Konsumi i qymyrgurit Konsumi i gurit gelqeror Prodhimi i gipsit Prodhimi i hirit ne pjesen e poshtme Prodhimi i hirit qe leviz lart 4. t/h t/h t/h t/h t/h Nje Njesi 243.2a.1a tregon hapesirat qe mbulohen nga impianti ne fazen e pare dhe te dyte te ndertimit.0 4.4.8 25. Tabela 4. Bilanci i Sasise Bilanci i llogaritur i Sasise per cdo njesi sipas kushteve referuese te ambientit raportohet ne Tabelen 4.U.5. Hapesira qe mbetet do te mbahet me gjelberim ose e papershkueshme nga uji. ndersa hapesira qe mbulohet direct nga impianti i energjise do te jete rreth 62 hektare (Impianti i Energjise dhe stacionet e Energjise).5.50 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5. Shfrytezimi i Tokes ne vendndodhje dhe ndertesat E gjithe zona qe mbulohet nga projekti do te jete rreth 80 hektare.4 16.4.1.0 2.0 9. SHFRYTEZIMI I BURIMEVE 4.0 5.6 50.2.4.2a Bilanci i llogaritur i Sasise per Impiantin (Cdo Njesi) M. Figura 4.PRBCATESVL220 .4.

51 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1a Faza e pare Hapesirat e Zena Faza e dyte .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .5.Figura 4.

5 23 (ne krye) 35 25 70 32 4 11 18 ~ 10 m 18 .5 4.5 7. infermieria dhe ura e peshimit Menca Dhomat e zhveshjes dhe infermieria Ndertesa e administrates Oficina Magazina Bolieri ultrasuperkritik Depot e qymyrgurit Filtri prej pelhure Ventilatori i induktuar Ftohesi i gazit Njesia per heqjen e squfurit nga gazi i oxhakut (HSGO) Ndertesa ndihmese HSGO Serbatori per grumbullimin e nxjerrjes se llumit HSGO Tubacioni i gazit te oxhakut Trungu i oxhakut ku kalon gazi Ndertesa e hollit te makinerive kryesore Transformatoret kryesore Transformatoret ndihmes Ndertesa e sherbimeve ndihmese Ndertesa dhe baseni me pompa me uje ftohes Ndertesa e zjarrfikeses (pompat e ujit te detit) Depozitat me nafte te lehte dhe te rende Ndertesa e kompresoreve te ajrit Bolieri ndihmes Ndertesa per ruajtjen e CO2 dhe depoja e H2 Depo e qymyrgurit Kullat e qymyrgurit (t1) Kullat e qymyrgurit (t2) Kullat e qymyrgurit (t3) Sillote e hirit (secili) Impianti dhe ndertesa e urese tek amoniaku Hapesira per grumbullimin e gurit gelqeror Dhoma e therrmimit dhe bluarjes se gurit gelqeror Serbatori i llumit te gurit gelqeror Ndertesa per heqjen e ujit nga gipsi 4.5 10 12 15 3.PRBCATESVL220 .1a Zeri 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 24 26 27 28 29 30 31 33 33 33 35 36 37 38 39 40 Dimensioni i Nderteses/Faciliteteve kryesore te Impaintit te Energjise Gjatesia 1 (m) 27 31 27 20 80 80 55 45 42 15 19 23 22 9 8 8 91 8 6 22 20 30 17 (diametri) 10 10 9 450 30 16 15 20 (diametri) 14 28 29 10 (diametri) 30 Gjatesia L2 (m) 27 40 21 60 20 26 63 14 30 30 16 0 39 0 41 0 40 12 8 32 16 30 21 15 13 60 15 16 14 27 60 21 23 H (m) 4.5. Tabela 4.Tabela 4. Numrat e zerave dhe programi kohor I ndertimit te gjithe nderteses/faciliteteve raportohen ne Aneksin 1.52 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5 110-55 70 35 12 25 45 12 10 ~ 42 150 38 8 8 16 8 7.5.5 7.5 4.5 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Pershkrimi Roja/kabina e portierit.1a vijuese tregon dimensionet e nderteses/faciliteteve kryesore te Impiantit te Energjise.

5.53 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Duke marre ne considerate rreth 8.5 4 ~ 10 4. Sistemi ftohes do te perdore gjithashtu rreth 26. qe do te jape uje per sherbime sanitare dhe per perdorime industriale.2.000 t (konsumi per dy njesi). Uji i detit do te grumbullohet dhe trajtohet ne impiantin shkripezimit dhe demineralizimit (Impiant Osmoze Kembim).VTM). Anekset 2-3 tregojne ekuilibrin e ujit ne Impiantin e Energjise ne te dyja konfigurimet (nje njesi. Furnizimi me Uje Uji i detit do te furnizoje Impiantin e Energjise permes nje tubi qe ndodhet ne ane te pontilit me nje pike hyrese ne fillim te pontilit.5 m /s uje deti per cdo njesi.140 t/ore per te dyja njesite e operimit (rreth 646 t/ore per nje njesi operimi). Lendet djegese Impianti I Energjise eshte i projektuar I tille qe te ushqehet me qymyrgur te importuar me permbajtje squfuri deri ne 1.000 ore kohe funksionimi ne vit.5% w/w.Zeri 41 44 45 46 48 49 50 51 53 54 57 58 59 60 16 (diametri) 18 (diametri) 21 9 42 17 10 (diametri) 20 18 19 11 - 12 2. sasia totale e qymyrgurit qe perdoret cdo dite nga Impianti i Energjise do te jete rreth 3. duke qarkulluar me cikel te hapur.850.3.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Pershkrimi Ndertesa per grumbullimin e gipsit Impianti i trajtimit te ujit te perdorur biologjik Baseni i ujit te pa-perpunuar Sistemi i trajtimit te ujit industrial industrial water tanks Impianti i demineralizimit Depozitat e grumbullimit te ujit te demineralizuar Depozitat e grumbullimit te ujit te perdorur Impianti i trajtimit te ujit te perdorur Ndertesa me pajisje ndihmese per trajtimin e ujit Grumbullimi i kimikateve Magazina e pajisjeve te renda Magazina e vajit lubrifikant Silloja ditore per hi Gjatesia 1 (m) 30 13 18 11 (diametri) 20 (diametri) 40 6 Gjatesia L2 (m) 90 8 8 60 32 H (m) 25 6 12 6 10 7. 3 4. . Konsumi I qymyrgurit do te jete afersisht rreth 240 t/h per cdo njesi ne kushtet e referimit. Qymyrguri do te perdoret per bolierin e avullit dhe bolierin ndihmes.5 ~8 3 7. Lende djegese e lehte do te perdoret per ndezjen e boliereve (deri ne Vleren Teknike Minimale .5 10 . Konsumi i ujit do te jete rreth 1.5. dy njesi).

4a Guri gelqeror CaCO3 MgO SiO2 Fe2O3 Al2O3 Moisture Size Cilesia e Llogaritur e Gurit Gelqeror U.34 0.M.53 .39 .92 .73 4.00 < 3.71. Konsumi I tij do te jete afersisht 4.11.4.16.5% S per projektin HSGO dhe duke pasur parasysh dimensionet gips/gur gelqeror.00 < 1.1.00 < 1. Qymyrguri me permbatje te larte hiri (permbajtja e hirit 14.69 0.81 1. .15.3a Parametri LHV Lageshtia Hiri Karboni Hidrogjeni Azoti Squfuri Oksigjeni Lenda Djegese e Referuar U.00 < 8% below 10 mm Ureja do te perdoret ne sistemin e Reduktimit Perzgjedhes Katalitik per reduktimin e NOx ne gazin e oxhakut.49 Interval 5. Cilesia e llogaritur e gurit gelqeror tregohet ne Tabelen qe vijon. Ky numer do te rritet deri ne 220 punonjes kur njesia e dyte te vihet ne funksionim.5.500 t/vit per dy njesite.00 63. 4. 4.1 .09 0. Duke marre ne considerate 8.54 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .000 t (konsumi per dy njesi).5.47 Eshte marre ne konsiderate qymyrgur hipotetik me permbajtje 1.000 ore kohe funksionimi ne vit.19 . kcal/kg %w %w %w %w %w %w %w Vlera 6. Tabela 4.4.53 .5 5.93 3.53 3.66 7. % % % % % % mm Vlera e llogaritur 97.54 . Konsumi I tij do te jete afersisht 4.5.08 1. Llogaritjet e rendimentit teknik bazohen ne kete lende djegese.5. Lendet e para Lendet e para kryesore do te jene guri gelqeror dhe ureja.M. 4.90 0.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .30 11.74 0.Qymyrguri Jug-Afrikan eshte konsideruar si lende djegese referuese.911 6.64 0.10 65.5. Guri gelqeror do te perdoret ne impiantin per heqjen e squfurit (absorbuesi gur gelqeror-gips). sasia totale e gurit gelqeror te perdorur cdo vit nga impianti do te jete 75.00 < 3.36 3 10 ÷ 50 Kerkesa minimale > 92.1.66 %/peshe) eshte perdorur duke pasur parasysh dimensionet e filtrit prej pelhure.000 9.7 t/h per cdo njesi.50 < 5. Personeli Gjate funksionimit Impianti i Energjise do te punesoje afersisht 140 punonjes per njesine e pare.955 – 6.

286 2.55 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . pastrami.1.400.5 18 48 Parametri Vlera e rrjedhes se emetimit ne trung (m3/h) Vlera e rrjedhes se emetimit ne trung (Nm3/h) te thate me 6% O2 Diametri i trungut (m) Shpejtesia e rrjedhes ne trung(m/s) Temperatura ne trung (°C) . gjelberimi.000 7. Ne Tabelen qe vijon jane raportuar karakteristikat e gazit te oxhakut ne trungun 1 dhe 2. e cila do te punoje ne menyre konstante ne vendndodhje per te realizuar sherbime te tilla sic jane: menca.Do te punesohet fuqi punetore shtese nga kontraktoret. qe vijon. Emetimet ne Ajer Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gazi ne oxhakun e Bolierit me Avull perfaqeson burimin kryesor te emetimit te ndotesve te ajrit.286 2.000 7.6.904.6.1b Karakteristikat e Gazit te Oxhakut Trungu 1 2. sigurimi. Tabela 4.1a. Sic tregohet ne Tabele kufijte e garantuara te emetimeve do te jene me te ulta se kufijte e emetimeve te KE (Direktiva 2001/80/CE) per kete lloj Impianti Energjie. Tabela 4.PRBCATESVL220 . Cdo vlere mesatare ditore e emetimeve nuk do te jete me e larte se 110% ne lidhje me vlerat mesatare mujore te emetimeve.400.6.904. INTERFERENCAT MJEDISORE 4.6.6.1a Ndotesi Emetimet ne Oxhak – Vlera Nominale e Energjise –Gazi Natyror Perqendrimi * [mg/Nm3] Rrjedhja Totale e Mases per cdo trung [kg/h] 360 360 24 Rrjedhja Totale e Mases per dy trungje [kg/h] 720 720 48 Limitet KE [mg/Nm3] NOx (**) SO2 Pezulli 150 150 10 200 200 30 Shenime: Perqendrimet vleresohen si rrjedhe e thate ne 6% O2 ne Kushtet Normale (*) Mesatarja mujore. Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje trungu 150 m te larte per cdo njesi.5 18 48 Trungu 2 2. 95% e te gjitha vlerave mesatare orare te emetimeve nuk do te jene me te larta se 200% ne lidhje me vlerat mesatare mujore te emetimeve (**) vleresuar si NO2 Emetimet e parashikuara CO2 jane te barabarta me 583 t/h (per nje njesi operimi) ne kushtet e referimit dhe qymyrgurin e referuar. bolieri ndihmes duhet te konsiderohet ne fakt si nje burim rastesor emetimi. 4. Djegia me faza dhe sistemi per trajtimin e gazit te oxhakut do te garantojne limitet e emetimit te paraqitur Tabelen 4.

4.6.2.

Uji i Perdorur

Impianti ka tre lloje ujrash qe shkarkohen: • Shkarkimin e ujrave te perdorura nga impianti i trajtimit; • Shkarkimin e ujrave te shiut; • Shkarkimin e ujit te kripur. Vlera mesatare e derdhjes se ujrave te perdorura ne det do te jete rreth 123 t/ore per dy njesite e operimit (66 t/ore per nje njesi operimi), e ndare si me poshte: • 60 t/ore nga impianti per heqjen e squfurit (30 t/ore per nje njesi operimi); • 60 t/ore nga zonat e vecuara te energjise, qe vjen nga impianti i trajtimit te rrjedhes (33 t/ore per nje njesi operimi); • 3 t/ore nga impianti i trajtimit te ujrave te zeza (per nje njesi dhe dy njesi operimi). Do te ndertohen dy basene per ujin e shiut: nje per zonat e ishujve te energjise per grumbullimin e ujit “te vales se pare” (first flush water) (5 mm e para te shiut), tjetri per grumbullimin e ujrave nga zona qe mund te ndoten nga nafta. Uji i paster i shiut qe e tejkalon volumin mbajtes do te grumbullohet dhe derdhet ne det i pa trajtuar. Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit te trajtimit te derdhjeve. Shkarkimi i ujrave te impiantit te trajtimit te ujrave te perdorura ne rrjedhen e poshtme do te jete ne perputhje me vlerat kufi te paraqitura ne Tabelen qe vijon. Tabela 4.6.2a
Parametri

Vlerat Limit te Shkarkimit te Ujit
M.U. Vlerat Limit te Impiantit te Energjise 6-9 10 0.5 0.5 1.0 1.0 0.2 Limitet e Rregullores* 6-9 10 0.5 0.5 1.0 1.0 0.2

pH Produkte nafte Krom Baker Zink Hekur Klor * Vendimi 177/2005 Aneksi 3

3 mg/dm mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3

Sistemi ftohes do te shkarkoje gjithashtu rreth 53 m /s (26,5 m /s per cdo njesi) uje deti, duke e qarkullar ne cikel te hapur. Ky uje do te shkarkohet ne det me nje rritje temperature prej afersisht 8 °C. Per te lehtesuar shkarkimin e ujrave dhe shperndarjen e nxehtesise ne ujin e detit, jane parashikuar kurrizore 140 m te gjate. Gjithashtu pas trajtimit ne Impiantin Osmoze per Shnderrimin e Ujit te Detit, do te kete nje shkarkim te ujit te kripur ne det ne rreth 411 t/h mesatarisht (operimi i 1

3

3

- 56 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

njesie) dhe rreth 725 t/h mesatarisht (2 njesi operimi). Ky shkarkim nuk eshte i ndotur, por ka vetem nje rritje ne perqendrimin e kripes.

4.6.3.

Zhurma

Aktiviteti i impiantit te energjise do te sjelle lindjen e burime te reja te zhurmes. Burimet kryesore gjate periudhes se funksionimit do te jene: • Depot e qymyrgurit (bluarja e qymyrgurit); • Ndertesa e hollit te makinerive kryesore; • Filtri prej pelhure; • Transformatoret kryesore; • Ndertesa e kompresoreve te ajrit; • Transportier qymyrguri; • Kullat e qymyrgurit; • Impianti i demineralizimit; • Trupi i oxhakut; • Sistemi i Transportimit te qymyrgurit qarkullues. Ne Kapitullin 6 jepen nivelet e fuqise se zhurmave te burimeve te termocentralit dhe vleresohet ndikimi i tyre i mundshem ne zonat prane.
Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

• Bolieri Ultrasuperkritik (usc);

4.6.4.

Nen-produktet

Nen-produktet nga funksionimi i Impiantit te Energjise do te jene gipsi, hiri ne pjesen e poshtme dhe hiri qe ngrihet ne ajer. Gipsi do te prodhohet ne impiantin e heqjes se squfurit (absorbuesi gur gelqeror gips). Hiri qe mbetet poshte dhe ai qe ngrihet lart do te prodhohen per shkak te djegies se qymyrgurit. Hiri qe ngrihet lart do te grumbullohet ne filtrat prej pelhure dhe pastaj ruhet ne sillose perkatese. Hiri i pjeses se poshtme do te bluhet dhe ose do te riqarkullohet per ne furre, ose do te ruhet ne nje sillos ditor perkates. Prodhimi i gipsit dhe hirit qe ngrihet lart do te jete respektivisht rreth 8.5 t/h dhe rreth 27.5 t/h per cdo njesi. Duke marre ne konsiderate 8,000 ore kohe funksionimi ne vit, sasia totale e prodhuar cdo vit nga impianti do te jete respektivisht rreth 140,000 t dhe 440,000 t (konsumi per dy njesi). Nen-produktet do t’u shiten kompanive te autorizuara dhe dergohe kryesisht me platforma detare nga pontili i Impiantit te Energjise; nje pjese e nen-produkteve mund te mbeten ne gadishmeri per tregun e mundshem shqiptar dhe do te transportohen me rruge tokesore.

- 57 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.6.5.

Mbetje te ngurta

Funksionimi i Impiantit te Energjise do te prodhoje sasi te vogla mbetjesh. Tipologjite kryesore te mbetjeve do te jene filtrat, baterite, grumbullatoret, rreshirat e ngopura dhe lenda djegese e shkarkuar. Mbetjet do te largohen nga kompani te autorizuara ne perputhje me rregulloret shqiptare.

4.6.6.

Trafiku

Funksionimi i Impiantit te Energjise do te sjelle trafik tokesor dhe detar kryesisht per te marre lende te para dhe per te transportuar nen-produkte. Trafiku tokesor do te lidhet kryesisht me furnizimin me gure gelqeror, qe do te sillen me kamione nga guroret lokale (rreth 120 kamione/muaj per cdo njesi, e barabarte me rreth 5 kamione per cdo dite pune). Trafiku detar do te lidhet kryesisht me furnizimin me qymyrguri dhe transportin e nen-produkteve. Sic paraqitet ne Paragrafin 4.3, qymyrguri do te arrije nepermjet anijeve, qe do te ankorohen 2-3 milje larg nga bregu. Zona e ankorimit do te vendoset jashte pasazhit detar te Adriatikut dhe do te percaktohet ne perputhje me autoritetet kompetente. Kjo zone duhet te jete te apkten ne nje thellesi 20 m nga shtrati i detit, e pershtatshme per platformat detare, dhe nuk do te kete facilitate te perhershme. Qymyrguri do te transportohet ne platformat detare dhe pastaj do te shkarkohet ne breg nepermjet nje pontili 950 m te gjate. Per furnizimin me qymyrguri te cdo njesie jane parashikuar rreth 1-2 anije dhe 14 levizje (vajtje-ardhje) ne muaj te platformave detare per transportin e qymyrgurit dhe shkarkimin e tij. Hiri qe ngrihet lart dhe gipsi do te transportohen gjtihashtu me platforma ate vogla detare nga pontili i Impiantit te Energjise. Per ta, gjate funksionimit te dy njesive, jane parashikuar 7 dhe 1.5 platforma respektivisht per cdo muaj. Ne Figurat qe vijojne jane raportuar skema dhe nje pamje e transportit.

- 58 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 4.6.6a

Skema e Transportit

- 59 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

- 60 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

1. shtresa e siperme e dheut do te hiqet deri ne 0.5. Nevojat per uje te pijshem dhe industrial gjate fazes se ndertimit do te mbulohen nga impiantet e perkohshme te shkripezimit. Nje lidhje elektrike me tension mesatar per aktivitetet e ndertimit (vetem per ndertimin e njesise se pare) eshte parashikuar nga nenstacioni elektrik ekzistues me një kapacitet afersisht 6 . • Shkarkimi i ujrave. kantieri do te shtrohet me nje mbushje te madhe me material te ngjeshur per te arritur nje nivel perfundimtar prej 3 mbi nivelin e detit ne zonen e operimit dhe 1. Me pas. hapesira per ngarkim dhe grumbullim. • personeil. Kantieri i ndertimit (sic raportohet ne Figuren 4.61 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 4. FAZA E NDERTIMIT Te dy njesite. • masat lehtesuese. • trafiku.7. edhe gjate fazes se operimit. nga 800 MWe secila. perpara se ato te shkarkohen ne det. • ndertimi i Impiantit te Energjise. te lidhura me rrjetin e jashtem te rrugeve.50 m thellesi afersisht (ne te gjithe hapesiren e kantierit).0-1. Aktivitetet e ndertimit jane pershkruar ne Paragrafet qe vijojne: • pergatitja e kantierit. me qellim qe te funksionoje edhe gjate fazes se ndertimit.1a) do te ndodhet brenda rrethimit te te impiantit dhe do te pajiset me te gjitha sherbimet e nevojshme per punetoret. • Lendet e para. ndonjehere i zgjeruar pjeserisht.5 m mbi nivelin e detit ne zonen e ndertimit.PRBCATESVL220 .8 MW. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Hyrja ne kantierin e ndertimit do te behet nepermjet rrugeve te reja. Ky dhe do te hiqet nga kantieri ose do te perdoret per sistemin e peizazhit pas ndertimit te Impiantit te Energjise. Pergatitja e Kantierit Gjate fazes paraprake te ndertimit.7. • Periudha kohore. Strehimi i perkohshem i punetoreve do te behet ne kantierin e ndertimit. Nje impiant per trajtimi e ujrave te zeza do te instalohet per te pastruar ujrat e perdorura ne kantierin e ndertimit. . pervec rrjetit te rrugeve ekzistuese. Ne kete faze do te modifikohet rrjeti i sistemit ekzistues te drenazhimit.4. do te ndertohen ne dy faza. Facilitetet kryesore te parashikuara ne hapesiren e ndertimit jane si vijon: • rruge.

• Sistemi i marrjes se ujit te detit. . • Bojatisja dhe izolimet. • Kanalet nentokesore per marrjen e ujit te detit. menca. Punimet kryesore civile te parashikuara jane si vijon: • Facilitete te perkohshme ndertimi.2. • magazinat. • ndricimi. • Ndertesa dhe Basenet me pompa per qarkullimin e ujit te detit (dy basene te vecanta. infermieria dhe dhomat e zhveshjes. • lidhja elektrike MV dhe tokezimi. • Montimet elektromekanike. Themele te ceketa do te perdoren per ndertesa dhe makineri te vogla. 4. • Ishulli i energjise dhe themelet e makinave te trajtimit te qymyrgurit ne pilot ate thella.7. Ndertimi i Impiantit te Energjise Fazat kryesore te ndertimit te Impiantit te Energjise do te jene si vijon: • Punime kryesore civile. Kurdohere qe do te jete e mundur. impianti I trajtimit dhe shkarkimit. • zyrat. Per montimin e bolierit jane te nevojshme mekanizma ngritese me kapacitet te larte (400-800 ton). do te perdoren elemente te para-fabrikuar (p. nje per cdo njesi) .sh.62 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .• rrethimi. dysheme. ishulli i energjise). tunele. • Kanalet nentokesore per shkarkimin e ujit te detit dhe difuzori. Ne vecanti.).sh. • rrjeti I ujrave nga rreshjei dhe shkarkimi.PRBCATESVL220 . etj. • zyra e portierit. roja. • zonat e parkimit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • rrjeti I te dhenave dhe ai telefonik. • rrjeti I ujrave te perdorur biologjik. do te adoptohen lloje te ndryshme themelesh. • te ushqyerit me uje civil dhe industrial. Per shkak te karakteristikave te vecanta te tokes dhe sizmicitetit te zones. mund te jete perkohesisht e nevojshme ulja e nivelit te ujrave. Meqenese siperfaqja e ujrave nentokesore eshte prane nivelit te tokes. plintuse themelesh. themele te thella jane parashikuar per disa facilitete (p. te perbera nga kasa betoni te thelluara ne forme kutie. laboratoret. trare.

• Themelet e ishullit me pajisjet ndihmese dhe zones administrative. • Punime civile perkatese per: • Sistemin e marrjes se kampioneve nga gazi i oxhakut.• Ndertesa kryesore e makinave. • Punime civile nentokesore (tombinot.PRBCATESVL220 . hirin dhe gipsin.). • Filteri prej pelhure. • Gropat e separatoreve te vajit. • SHtrirja e brendshme dhe struktura e oxhakut. depozitat per trajtimin e ujrave industrial dhe ujit te de-mineralizuar dhe ndertesat perkatese. impiantet per trajtimin e ujrave te perdorura dhe ndertesat perkatese. • Depozitat e vajit dhe gazoilit per ndezje. drenazhimi. • Kullat prej hekuri te rripave te transportues per qymyrgurin. etj. • Mbeshtetja e sistemit transportues pneumatic te hirit (nga bolieri tek sillote e grumbullimit) dhe themelet e pajisjeve. depozitat. • Basenet. vijat e kabllit. • Basenet. gropat per grumbullimin e ujrave te zeza dhe basenet e trajtimit. • Sistem per Reduktimin e Perzgjedhur katalitik (SCR). • Ndertesa per grumbullimin e gipsit. ujrat e zeza. tubat. kanalet. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Sillote e hirit. • DeSOx. themelet dhe basenet per mbajtjen e vajit. • Tubacionet. hirin dhe gipsin. • Basenet per mbajtjen e kimikateve. • Ndertesa ndihmese per trajtimin e ujrave industrial dhe ujrave te de-mineralizuar. gelqeren.63 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Sistemi i trajtimit te kondensates. • Themelet per rripat e transportuest per qymyrgurin. . • Bolieri. gelqeren. • Ndertesa ndihmese per trajtimin e ujrave te perdorura. • Basenet e ujit nga rreshjet te ‘vales se pare’. • Sheshi i gelqeres me gropen e shkarkimit. • Themelet e Transformatoreve dhe basenet. • Dhoma per therrmimin dhe bluarjen e gelqeres me gropen emergjente te shkarkimit. • Ftohesi i gazit. • Gropa e shperndarjes se ujit te detit.

disa facilitate te nevojshme per fazen e pare do te llogariten ose projektohen me qellim qe te perdoren per konfigurimin perfundimtar te impiantit (pas fazes se dyte). • Konturimi i peizazhit. • Pompat per fikjen e zjarrit me uje industrial. • Ndertesa e Kompresorit. • Magazina dhe magazina e pajisjeve te renda. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Oficina. • Rrethimi.7. • Themelet e pjeses mbeshtetese te tubave dhe struktura prej hekuri. Ne menyre te vecante. • Menca.PRBCATESVL220 . • Rruget dhe ndricimi. • Te gjitha ndertesat me sisteme ndihmese (te perbashketa per te dyja njesite). • Depozita e grumbullimit te perkohshem te llumit FGD. • Streha e bolierit ndihmes. • Zonat e parkimit. • Ndertesa me pajisje ndihmese e impiantit nga ureja tek amoniaku. • Kabina e Portierit.• Sistemi zjarrfikes. • Bolieri ndihmes.64 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 4. • Ndertesa e Administrates. • Grumbullimi i gipsit dhe sistemi i trajtimit. • Ndertesa e grumbullimit te kimikateve. • Ndertesa e grumbullimit te CO2 Gjeneratori elektrik. • Depoja e grumbullimit te H2. • Laboratori.2. facilitetet qe vijojne do te ndertohen ne fazen e pare duke marre ne konsiderate gjithashtu nevojat e njesise se dyte (konfigurimi final) • Ndertesa me pajisje ndihmese. • Grumbullimi i gelqeres dhe sistemi i trajtimit. Planifikimi i Punimeve Me qellim qe te arrihet optimizimi i kostove dhe te shmangen detyrimet e ardhshme te ndertimit. • Ndertesa e kompresoreve te ajrit. . • Te gjitha themelet e tipit te ceket .1.

• Depozitat e vajit dhe gazoilit per ndezje. Per punimet civile te cdo njesie do te duhen 125.600.65 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 .000 ton shtylla metalike.000 m . Per cdo njesi. shkarkohet ne det. Faza e ndertimit te njesise se dyte mund te filloje te pakten 6 muaj pas fillimit te ndertimit te njesise se pare. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4.• Pompat zjarrfikese me uje deti. Me pas. Afersisht 150 m /dite uji i perdorur do te dergohet ne impiantin e trajtimit dhe. • Difuzori i shkarkimit (i perbashket per te dyja njesite). Aneksi 1 tregon ndertesat/facilitetet e ndertuara ne fazen e pare dhe te dyte. Periudha Kohore Per organizimin paraprak te fazes se ndertimit do te jene te nevojshem 3 muaj.000 m beton dhe 12.7. Uji i Perdorur Uji i perdorur do te prodhohet kryesisht nga perdorimi i tij per nevojat e personelit (uji i perdorur biologjik) dhe nga rreshjet.000 ton. Uji i pijshem do te furnizohet gjithashtu nepermjet nje impianti trajtimi dhe shkripezimi. elementet elektromekanike do te jene 60. • Kanali i shkarkimit (i perbashket per te dyja njesite). 400.5. ne perputhje me normat ne fuqi. qe do te sigurohen nga guroret vendase.7. Lendet e Para 3 Pergatitja e kantierit do te kete te nevojshme rreth 1. 3 3 3 4.000 m material inerti. .3.4. me pas.000 m material shtese do te jete ne dispozicion nga largimi paraprak i shtreses se siperme te dheut (top soil). Nevojat per uje gjate fazes se ndertimit do te jene mesatarisht rreth 500 m /dite. • Sistemi per marrjen e ujit ne kreun e pontilit (i perbashket per te dyja njesite). ndoshta ato qe ndodhen ne Rajonin e Krujes rreth 45 km nga Porto Romano.7. cdo faze ndertimi (nje per cdo njesi Impiantit te Energjise) do te zgjase afersisht 49 muaj. materiali izolant do 3 te jete rreth 150. • Sistemi per rripin transportues nga kreu i pontilit ne sheshin e grumbullimit (i perbashket per te dyja njesite). 3 4. Per furnizimin me uje gjate ndertimit do te perdoren puse arteziane dhe nje impiant trajtimi.

4. .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .66 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6. Personeli Gjate fazes se ndertimit te njesise se pare afersisht 1.650 punetore. Nje volum total oresh pune prej rreth 8.400 punetore do te punojne mesatarisht ne kantier.000.000.000 eshte parashikuar per ndertimin e njesise se dyte. Nese faza e ndertimit te njesise se dyte do te filloje 6 muaj pas fillimit te fazes se pare (te pakten sic eshte parashikuar). me nje numer piku prej afersisht 1.000 punetore do te punojne mesatarisht ne kantier.000 eshte parashikuar per ndertimin e njesise se pare. me nje numer piku prej afersisht 2. Ne Figurat qe vijojne jepet numri mujor i punetoreve te parashikuar.500 punetore.7. ndersa nje volum oresh pune prej 4. afersisht 1.

aktivitetet kryesore do te lidhen me punimet mekanike dhe civile. .67 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6a Faza e Pare Fuqi Punetore dhe Ore e Punes Faza e Dyte Ne Figurat qe vijojne tregohet shperndarja e oreve te punes per llojet e ndryshme te punimeve ne fazen e pare dhe te dyte te ndertimit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Sic vihet re’.Figura 4.7.

6b Faza e Pare Shperndarja e Oreve te Punes sipas Tipologjive Faza e Dyte 4.7.Figura 4. Trafiku Gjate ndertimit te Impiantit te Energjise jane parashikuar 350 makina/dite dhe 8-10 automjete kolektive per transportin e punetoreve. .7. Automjetet e renda ditore te parashikuara per te dyja fazat e ndertimit per transportin e materialeve paraqiten ne Figurat qe vijojne.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .68 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7.

per transportimin e lendes minerale inerte. Duhet te theksohet se per pergatitjen paraprake te kantierit.. Ne kete rast do te jete e mundur te arrihet nje stabilizim paraprak i dheut dhe reduktimi i pikut te trafikut.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Ky aktivitet ka nevoje per rreth 200 kamione/dite per te pakten 10 muaj.0-1.7a Faza e Pare Shperndarja e Automjeteve te Renda Faza e Dyte . ndersa per ndertimin e njesise se dyte maksimumi do te jene me pak se 40 automjete te renda/dite. Duhet te theksohet gjithashtu se ky aktivitet mund te planifikohet perpara fillimit te aktiviteteve te ndertimit. Figura 4.7. zona e Impiantit te Energjise duhet te ngrihet ne + 3. ndersa sheshi i ndertimit ne 1.5 m mbi nivelin e detit. per ndertimin e njesise se pare maksimumi do te jene rreth 60 automjete te renda/dite.69 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .00 m bi nivelin e detit.Sic tregohet ne Figura.

Gjate fazes se ndertimit. Depozitat e lendes djegese (e certifikuar pa gaz). Duke marre ne konsiderate mundesine per te pushuar impiantin ne fund te jetegjatesise se tij teknike jane parashikuar fazat qe vijojne: • Cmontimi dhe rivendosja e impiantit dhe pajisjeve. jane parashikuar masat lehtesuese qe vijojne: • Rruge dhe asfaltimi i zonave te ngarkimit. Materialet e tjera te konsumit do te kthehen tek furnitoret e tyre. Aktivitetet e funksionimit lidhen vetem me prodhimin elektrik nepermjet djegies se qymyrit. duke marre ne konsiderate perfitimet ekonomike dhe teknike. • Prishja e ndertesave. Duke pasur parasysh kete lloj perdorimi te Impiantit. Impiantet dhe pajisjet e pastruara do lihen me pas ne vendndodhje me qellim qe te verifikohen nga autoritetet kompetente. Plani i zbatimit do te hartohet dhe percaktohet nga autoritetet. shfrytezimi i tokes nuk do te kompromentohet per ri-perdorime te tjera eventuale. Vajrat lubrifikante brenda impiantit do te dergohen tek kompanite e autorizuara per hedhjen e tyre. • Kufizimi i shpejtesise se automjeteve. Ky veprim do te kryhet nga nje kompani e kualifikuar dhe do te konsistoje ne pastrimin e pjeseve te impiantit qe jane prekur nga agjente ndotes dhe ne largimin e mbetjeve te grumbulluara. Dalja jasht funksioni e Impiantit mund te modifikohet ose vonohet. Hekuri do te . Cmontimi dhe rivendosja e Impiantit dhe Pajisjeve Kjo faze e pare do te perfshije te gjitha aktivitetet e nevojshme me qellim qe te cmontohen komponentet e impiantit dhe te sigurohet rivendosja e njesive qe mund perfaqesojne disa rreziqe. ne perputhje me rregullat ne fuqi. nepermjet cikleve te ndryshimit. 4.8. Keto matje do te perdoren per te verifikuar pajtueshmerine me normat ne fuqi. vleresohet qe te jete 40 vjet. te cmontuara dhe te ndara ne pjese te transportueshme do te largohen drejt vendeve te caktuara. jane planifikuar matje periodike te ndotesve kryesore te ajrit qe rezultojne nga aktivitetet e ndertimit (Pluhuri) ne zona prane kantierit te ndertimit.4. Masat Lehtesuese Gjate fazes se ndertimit do te adoptohen masa lehtesuese per te minimizuar ndikimet e mundshme ne mjedis. Ne menyre te vecante.8. nga kendveshtrimi industrial dhe ekonomik.PRBCATESVL220 . DALJA JASHT FUNKSIONI Jetegjatesia e Impiantit te Energjise.7.70 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8. • Lagia e rrugeve te pashtruara dhe siperfaqes se grumbullimeve. rreth 3 vite perpara perfundimit te funksionimit te Impiantit te Energjise. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4.1.

Metodologjia Analiza actuale ne rast deshtimi ka per qellim identifikimin e rreziqeve dhe risqeve te lidhura me to. Nese do te zbulohet ndotje. percaktohet si nje kombinim I mundesise se nje pasoje te dhene dhe nje pershkallezimi te ashpersise te te njejtes pasoje.2.9.1. te cilat do te bejne ndarjen e hekurit armues nga betoni i therrmuar.9. dhe ne prishjen mekanike te punimeve prej betonarmeje. Te gjitha materialet qe rezultojne nga prishja do te ndahen sipas tipologjise se tyre dhe riciklohen sipas nevojes dhe mundesise. Materialet metalike.riciklohet dhe dheu brenda baseneve mbartese do t’i nenshtrohet analizave perkatese. 4. p. dheu do te rivendoset dhe nese eshte e nevojshme. do te jete e mundur qe te paraqitet plani specific i prishjes tek autoritetet kompetente. . Rreziku. .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sapo te merret deklarata per prishjen e impiantit dhe te pajisjeve nga autoritetet kompetente dhe pas keshillimit pozitiv per kushtet sanitare.6a.71 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . do te riciklohen. skrapi do t’u cohet fonderive. Vleresimi i Riskut Risku percaktohet si nje kombinim te mundesise se nje pasoje te dhene dhe nje pershkallezimi te ashpersise te te njejtes pasoje nepermjet “matrices se riskut” te dhene ne Tabelen 4. Procedura e vleresimit te riskut konsiston ne aktivitetet qe vijojne: • Identifikimin dhe perkufizimin e rreziqeve dhe efektet e tyre te mundshme. te pershtatshme per transportim. do te cmontohen strukturat metalike do te cmontohen dhe do te prishen ndertesat prej betoni.9.2. Betoni do t’i dorezohet kompanive te kualifikuara.sh. Prishja e Ndertesave Pas aprovimit te tij. merren ne kosndierate kontrolli ose masat lehtesuese. ANALIZA NE RAST DESHTIMI 4. Themelet do te prishen deri ne 0. do te hidhet nga kompanite e autorizuara. Per cdo rrezik te mundshem te identifikuar. Hekuri armues do te riciklohet pastaj si material metalik. te kryera nga nje kompani e kualifikuar. 4. ne reduktimin e tyre ne pjese me te vogla. ndersa ai i thermuar mund te riciklohet si lende inerte per ndertesa. perfshire komponentet e impiantit dhe pajisjet e rivendosura. qe lindin nga aktivitete te kryera brenda Impiantit te Energjise ne Porto Romano dhe efektet e tyre te mundshme ne shendetin e sigurine e punetoreve dhe ne mjedis. Keto operime.50 meter thellesi nga siperfaqja. duke perdorur makina operacionale specifike. 4. atehere.9.8. do te kosnistojne ne cmontimin e strukturave metalike.

9. fillimisht eshte e nevojshme qe te identifikohen ne menyre sistematike rreziqet qe mund te prekin. Identifikimi i Rreziqeve Perpara se te vleresohen rreziqet e lidhura me nje aktivitet te caktuar.3. Procesi i Menaxhimit te Riskut paraqitet grafikisht ne Figuren qe vijon. mjedisin.9.2a Procesi i Menaxhimit te Riskut 4.72 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . asetet dhe publikun duke krahasuar nivelin e riskut me kriteret perkatese te pranimit te projektit. • Vleresimi i tolerances se rrezikut per personelin. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Figura 4.PRBCATESVL220 . ose te dalin nga funksionimi i caktuar i marre ne kosniderate. Per cdo aktivitet. ose sasiore ne aspektin e mundesise per te ndodhur nje ngjarje dhe shkalla e pasojave.• Vleresimi i risqeve dhe efekteve qe lindin nga rreziqet e identifikuara ose cilesore. Jepet udhezim ne cdo hap ne seksionet qe vijojne. rreziqet me te medha duhet te identifikohen ne aspektin e: .

vleresohem risqet qe ato paraqesin per personelin. Shembull i aspekteve te HSE qe do te merren ne considerate jane: • Zjarri dhe shperthimet. • Rreziqeve mjedisore. Vleresimet e pasojave bazohen ne ngjarje te parashikuar te asaj cka “mund te ndodhe”. • Burimeve te mundshme te humbjes ekonomike. Vleresimi i Pasojave Pasojat jane ato ngjarje te besueshme (duke marre ne considerate rrethanat dominuese) qe mund te ndodhin nga shkarkimi i nje rreziku. • Atmosfera. • Publike: Deme ne publikun e pergjithshem.PRBCATESVL220 . • Asfiksimi dhe electrokucioni.9. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ekspozimi ndaj kimikateve. • Faktoret humane. • Demtimi I Prones dhe/ose Humbja e te Ardhurave: Deme ne asetet fizike te ENEL dhe/ose ndikime ne projekte (mos-plotesimi I objektiavve te projektit) dhe/ose humbje prodhimi. • Mjedisore: Deme ne mjedis qe rrjedhin nga aktivitetet operacionale te ENEL ose nga incidente. • Rreziqeve te shendetit te njeriut.• Burimeve te mundshme te incidenteve. • Uji. mjedisin. • Zhurma. . shkakton rrezik ne me shume se njeren nga kategorite e mesiperme. • Ndryshime ne Ekosisteme. Eshte e rendeishme te mbahet mend se shumica e aktiviteteve qe mbartin nje shkalle rreziku.9. • Mbetjet.4. • Emetimet. Vleresimi i riskut kerkon marrjen ne considerate te ashpersise se pasojave te rrezikut te mundshem dhe gjasat qe ato te ndodhin. Rreziqet mund te kene pasoja ne te kater kategorite e pasojave: • Personeli: Deme ne shendetin dhe sigurine e personelit te perfshire ne operimet dhe aktivitetet e Impiantit te Energjise. asetet dhe njerezit. Referojuni Tabeles 4. • Vibrimi. Te gjitha efektet e mundshme te nje rreziku duhet te merren ne considerate se bashku. 4.73 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Sapo te identifikohen rreziqet.4a per perkufizime te detajuara te kategorive te pasojave.

era. Tabela 4. ndricimin dhe vibrimet ne toke dhet te vleresohen mbi bazen e gjykimit te ekspertit dhe. 2. nepermjet pese shkalleve te ashpersise: • te vogla. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 10 M$ ne 25 M$. Pastrimi/permiresi mi mund te mos jete i mundur. Pastrimi/permiresimi i perfunduar brenda 1 viti.9. • te moderuara. • te medha. etj. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore. Reaksione te pafavorshme ne publik. ndikim me i vogel zinxhirin e ushqimit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurav e Mjedisore Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 500 K$ ne 10 M$.) Reaksione te mundshme publike e te pafavorshme. Pastrimi/permiresimi kerkon me teper se 1 vit. ndikim i moderuar ne zinxhirin e ushqimit. ne rast te ndonje pasigurie. te raportueshme) Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave me pak se 500 K$ Asnje permiresim Vleresimi i Pasojave Pasoja e Rrezikut Te moderuara (Mo) 8 Demtime serioze ne kantier (demtime te punonjesit qe te gjymtojne perkohesisht) Madhore (Ma) 16 Nje demtim ne kantier qe te gjymton pergjithmone ose aksident me vdekje. Ndikime te moderuara jashte vendndodhjes te kufizuara ne demtim pronash dhe/ose efekte te vogla shendetsore. Publike Asnje ndikim/demtim jashte vendndodhjes Demtime madhore ne pronat jashte kantierit ose ndikime afat-shkurtra shendetsore ne publik. kapitalin dhe pronat e kompanise. • katastrofike.74 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Shenime: 1. • kritike. asnje ndikim te vazhduar ne zinxhirin e ushqimit. ose demtime shume te medha ne pronat jashte vendndodhjes. .PRBCATESVL220 . Kritike (Cr) 50 Dy ose tre aksidente me vdekje ne kantier ose kater demtime me gjymtim te perhershem. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore Vdekje ne publik dhe / ose demtime serioze. kontraktorit dhe pales se trete. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 25 M$ ne 100 M$. Ndikime te vogla jashte vendndodhjes (zhurma. Reaksione/shqetesime madhore ne publik. Pastrimi/permiresimi eshte i menjehershem. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore. Katastrofike (Ca) 100 Kater ose me teper aksidente me vdekje dhe ose demtime gjymtuese. tymi. mund te therritet ekspertiza lokale. zhurmen. Incidentet ne lidhje me ajrin. sipas llojit. Me asete kuptojme: rezervuaret e vajit dhe te gazit. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore. tubacionet. Reaksione te renda ne publik qe kercenojne funksionimin e facilitetit.4a Kategoria Grada Personeli Te vogla (Mi) 1 Demtime te vogla ne kantier (ndihma e pare dhe demtime jo-gjymtuese. parate. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave pertej 100 M$.Pasojat klasifikohen. demtime madhore ne zinxhirin e ushqimit.

mosfunskioni mi i njeres prej siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Ka gjasa qe te ndodhe brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit Rastesore (O) 5 3 Ndermjet 1 x 10 -2 dhe 1 x 10 pa (p.sh. perdorni ose “planin e rrezikut” ose kriteret e “shtresave mbrojtese” 2.4.9. perdorni kriteret “sasiore” 3. carje tubash. vlerat e mosfunksionimit. Me qellim qe te sigurohet nje shkalle e caktuar qendrueshmerie ne vleresimin e gjasave per nje ngjarje. duke ditur mjaft mire se rrethanat nuk mund te jene asnjehere krejtesisht te njejta. eksperienca e impiantit dhe mirembajtja ose mjetet mbrojtese.sh.5. Per studime gjysem-sasiore ose sasiore. ose gabime njerezore ose mosfunksionime rastesore te serbatorit ose eneve) Tre siguresa te pavarura dhe shume te sigurta.9. Siguresat e pavarura dhe mjaft te besueshme duhet te marrin ne konsiderate mosfunksionimet per arsye te zakonshme.5a. mosfunskioni mi i instrumentav e te kombinuar dhe gabime njerezore. .sh. mosfunskioni mi i tre siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Nuk duhet te ndodhe gjate procesit. ose cpime ne linjat e procesit) Dy siguresa te pavarura dhe shume te sigurta. mosfunksionim i instrumentit te dyfishte ose mosfunksionim i valvulave ose gabime njerezore. Shenime: 1. Shpeshmeria e ndodhjes se ngjarjeve aksidentale Vleresimet e shpeshmerise bazohen ne informacionin historik ne te cilin ka ndodhur kjo ngjarje ne kushte te ngjashme ne te njejtin biznes dhe/ose brenda ENEL-it. carjew tubash. koha mesatare ndermjet mosfunksionimeve.9.5a Gjasat e Kategorizimit te Ngjarjes se Aksidenteve Gjasat per te ndodhur Kategoria Grada Sasiore Te parendesishme (Is) 0. Tabela 4.75 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . perkufizimet e shkalles se mundesise jepen ne Tabelen 4.PRBCATESVL220 . ose gabime njerezore ne aktivitetet e perditshme) Procedurat dhe/ose nderhyrja e operatorit per te parandaluar nje ngjarje te padeshiruar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shtresat e mbrojtjes Plani rrezikut i Kater ose me teper siguresa te pavarura dhe shume te sigurta.5 Me pak se 1 x -6 10 pa Pak te mundshme (R) 1 Ndermjet 1 x 10-6 -4 dhe 1 x 10 pa (p. dhe nuk ka asnje eksperience ne industri qe te sugjeroje se ai do te ndodhe Ngjarje te ngjashme qe do te ndodhin brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit Do te ndodhe sigurisht brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit (por jo patjeter ne kete vendndodhje) Ka ndodhur diku brenda kesaj industrie ne kete tip specifik te procesit dhe/ose mund te ndodhe ne kete vendndodhje gjate jetegjatesise se ketij faciliteti.sh. mosfunskionimi i dy siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Jo te shpeshta (If) 2 Ndermjet 1 x -4 10 dhe 1 x -3 10 pa (p. mosfunksionim i valvules se nnje instrumenti te vetem. mosfunskionim i instrumentit te shumefishte ose valvules. Per studimet sasiore. vrima nga mund te shkaktohen rrjedhje) Nje sigurese e pavarur dhe shume e sigurte ne vend per te parandaluar nje ngjarje te padeshiruar Te shpeshta (F) 10 Me shume se 1 -2 x 10 pa (p.

. I gjithe risku klasifikohet sipas atyre pasojave qe kane vleren me te larte. Numri ne secilen kuti te matrices jep nje indeks te ashpersise te risqeve te percaktuara dhe nje rradhe prioriteti per menaxhimin e tyre.6. ENEL. Kryqezimi i kolones se zgjedhur me rreshtin e zgjedhur eshte niveli i riskut.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .5” ne “10” perdoret per te treguar mundesi ne rritje.6a) ku: • Aksi vertikal perfaqeson shkallen e mundesise qe te ndodhe nje ngjarje e padeshiruar.9.4. ka hartuar Matricen e Vleresimit te Riskut si vijon (Tabela 4.76 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • aksi horizontal perfaqeson ashpersine e pasojave qe mund te ndodhin en ate ngjarje. Shkalla e pasojave nga "1" ne "100" perdoret per te treguar ashpersine ne rritje. eshte e mundur qe te perfaqesohet ashpersia e riskut ne menyre grafike duke perdorur Matricen e Riskut. mbi bazen e parimit te paraqitur me lart. te cilat duhet te menaxhohen ne rradhe te pare. Numrat me te medhenj u korrespondojne risqeve me te medha. Matrica e Riskut Duke pasur te percaktuar gjasat e ngajreve te ndryshme dhe pasojat qe lindin nga ajo ngjarje.9. Shkalla e mundesise nga “0.

9. respektivisht mundesine dhe pasojat qe vijne nga ngjarje te tilla. me perfaqesueset – te ashtuquajturat “ngjarje kryesore” – jane te shenuara ne liste ne Tabelen 4.) RISK I LARTE (Risk I patolerueshem) 4. bazuar ne aplikimin e procedures se pershkruar me pare. Sic mund te shikohet. Mesatare ose te Larta. shumica e ngjarjeve te aksidenteve te identifikuara jane klasifikuar si kategori rreziku A ose B ose C. .77 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .9. HAZOP etc. KLASA D: Niveli i riskut nuk eshte i pranueshem dhe jane te nevojshme masat per kontrollin e riskut per te zvogeluar ndikimet dhe per te larguar nivelin e riskut ne zonen “e verdhe”. do te merren te gjithat masat e kontrollit dhe masat lehtesuese me qellim qe te minimizojne. KLASA B – C: Niveli i riskut mund te jete i pranueshem sapo te identifikohen dhe zbatohen masat per redutkimin e riskut. Eshte e nevojshme analiza shtese e riskut (QRA. Te treja ngjyrat e ndryshme klasifikojne risqet si Te Vogla.9. Risqet madhore te lidhura me impiantin e energjise Pas identifikimit te rreziqeve te mundshme qe mund te ndodhin ne Impiantin e Energjise.6 a Matrica e Riskut 1 E vogel A A A A B Kategoria e Pasojes 8 16 50 E Moderuar Madhore Kritike A B B C C B B C C D B C D D D 100 Katastrofike C D D D Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Mundesia qe te ndodhe nje aksident 0.9.6b Kriteret e Pranueshmerise se Riskut RISK I VOGEL (Permiresim i vazhdueshem) RISK MESATAR (Masat per Reduktimin e Riskut /ALARP) KLASA A: Niveli i riskut eshte i pranueshem dhe jane te nevojshme qe te merren masa kontrolli te pergjithshme per te shmangur perkeqesimin.Tabela 4.5 1 2 5 10 Parendesishme Pak e mundshme Jo e shpeshte Rastesore E shpeshte D Secila nga tre rajonet me ngjyre ne Matricen e Riskut identifikon limitet e pranueshemrise/tolerances se riskut. Per rreziqet e kategorizuara si rrezik B dhe C. se bashku me vleresimin e rreziqeve te lidhura me to.PRBCATESVL220 .7. Risku eshte i pranueshem nese tregohet se ai eshte “aq i vogel sa mund te jete i praktikueshem ne menyre te mjaftueshme” (ALARP). Tabela 4.7a . Projekti i zbatimit do te hartohet ne perputhje me te gjitha kerkesat e aplikueshme dhe standartet nderkombetare.

78 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..79 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

te shkaktuar nga erozioni i shkaktuar nga era tek keto grumbullime dhe nga trajtimi i tyre.10. • Vegjetacioni. grumbujt me qymyrguri dhe gure gelqerore perfaqesojne nje burim te mundshem pluhuri.4.1.PRBCATESVL220 . • Fushat Elektromagnetike Jo-Jonizuese. IDENTIFIKIMI PARAPRAK DHE VLERESIMI I NDIKIMEVE Duke analizuar projektin. Me qellim qe te thjeshtohet lexueshmeria e interferencave te parashikuara. jane paraqitur tabela te ndryshme me ndikime te mundshme per shkak te fazave te ndertimit dhe funksionimit ne Paragrafet qe vijojne. • Ajri. Fauna dhe Ekosisteme. Gjate fazes se ndertimit aspektet kryesore ne lidhje me emetimet e pluhurave jane trajtimi i materialeve dhe erozioni nga era. • Dheu. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aspektet mjedisore te analizuara ne kete studim jepen si me poshte: 4. Flora. Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosphere permes nje oxhaku 150 m te larte per cdo njesi. • Trafiku. • Shendeti Publik.80 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Zhurma. • Ujrat siperfaqesore dhe nentokesore. • Peizazhi. Nje pershkrim i detajuar i ndikimeve te mundshme jepet ne Kapitullin 6. Bolieri ndihmes duhet te konsiderohet sin je burim rastesor emetimi. jane identifikuar aspekte te ndryshme qe kane nderhyrje te mundshme ne mjedis per fazat e ndertimit dhe funksionimit. . • Kuadri Socioekonomik. Ajri Gazi ne vrimen e oxhakut te Bolierit me Avull perfaqeson burimin kryesor te emetimit te ndotesve te ajrit. Gjithashtu.10.

bojes. V =E Vazhdueshme.10. PK =E Pa-kthyeshme 4. lengut hidraulik. heqjen e dheut per perdorime te tjera.Tabela 4. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Dheu Ndertimi i Termocentralit ne Porto Romano mund te kete ndikime te mundshme ne shtresen e tokes dhe ne taban. sperkatesit me uje per te lagur qymyrgurin e grumbulluar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Kantieri i Prodhimi i Pluhurave i Ndertimit dhe shkaktuar nga trajtimi i rrjeti i rruges materialit dhe erozioni nga era lidhese Prodhimi i Pluhurave i shkaktuar nga levizjet dhe transporti i materialeve Ndotesit e Ajrit nga oxhaku i impiantit Kantieri i Ndertimit dhe rrjeti i rruges lidhese Zona e investiguar Faza Operacionale Emetimi i Pluhurave nga Zona e Trajtimi i Qymyrgurit dhe Neninvestiguar Produkteve Shenim: * R/K/Q: Rendesia. kryesisht te lidhura me heqjen e shtreses se siperme te dheut dhe germimin ne thellesi.1a Faza e Projektit Interferencat e Mundshme te Ajrit Hapesira e Influences R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR P K R V K R V K Siperfaqet e grumbullimeve do te lagen per te minimizuar gjithe emetimet e pezullit nga magazinimi i materialeve Rruget kryesore do te asfaltohen Perdorimi i Teknikave me te mira qe ekzistojne Transportiere te mbyllur per te levizuar qymyrgurin dhe nenproduktet. Gjate funksionimi. ndikimet kryesore te mundshme jane te lidhura me ndotjen e dheut per shkak te derdhjen rastesore te ndotesve. shkarkimit te llumrave.PRBCATESVL220 .2. Kohezgjatja. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme.81 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . . K = E kthyeshme.10. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.

depozitat e lendes degese te rende dhe te lehte. bojes. vajit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza e Ndertimit . zona e sillove te hirit. zona e grumbullimit te gipsit. hapesira e grumbullimit te ujit te perdorur) do te shtrohet ose pajiset me basene mbartese te kapacitetit te nevojshem Zonat e kufizuara te perfshira ne aktivitete te kullotjes dhe ato bujqesore Interferenca e Mundshme Heqja e Top soil (shtreses se siperme te dheut) dhe germime ne thellesi Kantieri i Ndertimit PR P K Shkarkimi i llumrave. lengut hidraulik. . Qendrueshmeria R = E Rendesishme.10. V =E Vazhdueshme.Tabela 4. mund te jete e nevojshme ulja e perkohshme e nivelit te ujit. K = E kthyeshme. ndikimet e mundshme ne ujin e detit lidhen me trafiku detar .10.3. Meqenese ujrat nentokesore gjenden ne nje thellesi prane nivelit te tokes. perdorimin e ujit dhe shkarkimin e ujrave te perdorura. vajit. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme. bojes. Kohezgjatja. Ndikimet kryesore te mundshme gjate fazes se ndertimit lidhen me: shkarkimin e llumit. Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore Ndikimi kryesor i mundshem dhe i rendesishem ne ujrat nentokesore gjate fazes se ndertimit eshte i lidhur me themelet. PK =E Pa-kthyeshme 4. Gjate fazes se funksionimit te termocentralit ndikimet e mundshme lidhen me shkarkimin e ujrave termale. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme Kantieri i Ndertimit PR P K Faza Operacionale Heqja e dheut Zona e Impiantit te Energjise PR V K Shenim: * R/K/Q: Rendesia. Gjate fazes se funksionimit prania e sistemeve mbartese. siperfaqeve te shtruara dhe grumbullimit te ujrave te shiut do te minimizoje ndikimet e mundshme ne ujrat nentokesore.2a Faza e Projektit Interferencat e mundshme ne Dhe Hapesira e Influences R/K/Q* Metodat e Parandalimit Materiali do te perdoret per te ngritur kantierin. per te ndertuar nje prites ere per te mbrojtur pjeserisht zonen ku grumbullohet qymyrguri dhe per konturimin e peizazhit Te gjitha zonat e magazinimit (depozitat kimike. zona e grumbullimit te gurit gelqeror.82 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. lengut hidraulik.

Tabela 4. Kohezgjatja. K = E kthyeshme. Bimesia. Gjate fazes funksionale pritet nje rritje e nivelit te zhurmes. K = E kthyeshme. lengut hidraulik. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. PK =E Pa-kthyeshme 4.10. Trafiku Detar. Shkarkimi i ujrave te perdorura. Serbatori i Grumbullimit te Ujit te Perdorur. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.4a Faza e Projektit Interferencat e Mundshme te Zhurmes Hapesira e Influences Zona prane kantierit te ndertimit R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR V K Udhezime per kontraktoret per rendimentin e zhurmes se makinerive Sondazhi per zhurmen do te realizohet per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Zhurma per shkak te makinerive Faza Operacionale Zhurma qe vjen nga aktivitetet Zona prane dhe funksionimi i Impiantit te kantierit te ndertimit Energjise Shenim: * R/K/Q: Rendesia. V =E Vazhdueshme. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza Operacionale Deti prane kantierit te ndertimit R V K Impianti i Trajtimit te Ujit te Perdorur. vajit.3a Faza e Projektit Interferencat Nentokesore e mundshme Hapesira e Influences te Ujrave Siperfaqesore dhe Interferenca e Mundshme Perdorimi i Ujit. V =E Vazhdueshme. Kohezgjatja. Zhurma Gjate fazes se ndertimit.83 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . PK =E Pa-kthyeshme 4.10.10. Fauna dhe Ekosistemet Zona qe mbulohet nga Impianti i Energjise karakterizohet nga prania e kripes dhe bimesise ruderale. Shkarkimi Termal.4. Tabela 4. Impianti i Trajtimit te Ujit te Perdorur Biologjik Shenim: * R/K/Q: Rendesia.5. bojes. Perdorimi i ujit dhe shkarkimi i ujit te perdorur. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Per shkak te perhapjes se kufizuar te zones natyrore te perfshire . Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Shkarkimi i llumrave. Deti prane kantierit te ndertimit PR P K Uji i perdorur do te trajtohet perpara se te shkarkohet ne det. ndikimet kryesore te mundshme lidhen me emetimet e zhurmes nga makinerite.10. Flora. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme. Do te aplikohen procedurat e sigurise.PRBCATESVL220 . Nuk priten ndikime te lidhura me vibrimet. Burimet e zhurmes ne kete faze nuk do te jene te vazhdueshme dhe ato do te varen nga numri dhe lloji i makinerive se perdorur per cdo aktivitet. R/K/Q* Metodat e Parandalimit Faza e Ndertimit Kantieri i Ndertimit.

Faunes dhe Ekosistemeve Hapesira e Influences Kantieri i Ndertimit Zona e Investiguar Ne shkalle te gjere R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K R V K PR V K Interferenca e Mundshme Emetimi ne Ajer: depozitimi i ndotesve ne toke Faza Operacionale Shkarkimi i Ujrave Termale Shenim: * R/K/Q: Rendesia. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.600. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. V =E Vazhdueshme. por i shperndare ne nje periudhe te gjate. Kohezgjatja. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Flores.5a Faza e Projektit Interferencat e mundshme ne Vegjetacionit. PK =E Pa-kthyeshme 4. Transportimi do te jete a i nevojshem. 3 . Peizazhi Ndikimet e mundshme lidhen me ndertimin ne nje fushe te gjelber te Ndertesave dhe Faciliteteve te Impiantit te Energjise. PK =E Pa-kthyeshme Perdorimi i Teknikave e te mira qe ekzistojne Matjet e temperatures se ujit te detit d te kryhen per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi 4. K = E kthyeshme. Gjate fazes se ndertimt rreth 1. Gjate fazes operacionale rruget lokale do te karakterizohen nga nje rritje e trafikut per shkak te automjeteve te punetoreve dhe transportimit te materialeve.6a Faza e Projektit Faza Operacionale Interferencat e Mundshme ne Peizazh Hapesira e Influences Zona e Investiguar R/K/Q* Metodat e Parandalimit R V K Interferenca e Mundshme Prania e Impiantit Mbartja e Volumeve Shenim: * R/K/Q: Rendesia.10.10.000 m material do te transportohet me kamione ne kantier. V =E Vazhdueshme.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza e Ndertimit Shfrytezimi i dheut - .ne projekt. mund te konsiderohet se zenia e habitateve natyrore nuk do te kete nje ndikim te ndjeshem ne ekosistemin natyror te zones.7. Ndikimet kryesore te mundshme te Impiantit te Energjise ne ekosisteme lidhen me emetimin ne ajer dhe shkarkimet e ujrave termale. Tabela 4.10. Kohezgjatja. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.84 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6.10. Tabela 4. K = E kthyeshme. Rrjeti Rrugor dhe Trafiku Detar Gjate fazes se ndertimit rrjeti rrugor lokal do te modifikohet dhe permiresohet me qellim qe te lehtesohet aksesi ne kantierin e ndertimit.

Rrezatimet Jonizuese dhe Jo-Jonizuese Nuk eshte parashikuar asnje ndikim i rendesishem i lidhur me ndertimin dhe funksionimin e Impiantit te Energjise.10. Mundesia e sigurimit te elektricitetit nga Impiantit te Energjise ne Porto Romano do te promovoje gjithashtu zhvillimin industrial shqiptar. gipsit dhe hirit. K = E kthyeshme. ndikimet e mundshme ne Shendetin Publik mund te lidhen me zhurmen e prodhuar nga automjetet dhe makinerite. . Analiza e Stacioneve te Energjise.10. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. Shendeti Publik Ndikimet ne shendetin public lidhen me efektet dytesor ete ndikimeve ne cilesine e ajrit dhe zhurmes. Gjate ndertimit te Impiantit te Energjise.7a Faza e Projektit Interferancat potenciale te trafikut Hapesira e Influences Rjeti rrugor prane kantierit te ndertimit R/K/Q* Metodat e Parandalimit R P K PR V K Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Rritja e numrit te kamioneve Modifikimi dhe zgjerimi i rrjetit te rruges ekzistuese Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza Operacionale Rritja e trafikut te personelit qe Rjeti rrugor punon ne vendndodhje prane kantierit Rritja e numrit te kamioneve te ndertimit Rritja e trafikut detar Modifikimi dhe zgjerimi i rrjetit te rruges ekzistuese Shenim: * R/K/Q: Rendesia. Kuadri Social-Ekonomik Gjate fazes se ndertimit dhe funksionimit do te jete i nevojshem nje numer i madh personeli vendas me ndikime pozitive te rendesishme ne kuadrin socioekonomik. ndersa gjate fazes funksionale pritet nje trafik detar me i qendrueshem per shkak te transportit te qymyrgurit. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Linjes se Energjise per ne Stacionin Tirana 2 Station dhe kabllit nenujor per ne Itali paraqitet ne Studime te vecanta te Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis. qe nuk perfshihet ne kete Studim. i cili shkon ne Itali. V =E Vazhdueshme.10.PRBCATESVL220 . PK =E Pa-kthyeshme 4. rreth 210 km i gjate.10. 4.10. 4. dhe emetimin e pluhurave te shkaktuara kryesisht nga levizja e materialeve. Te vetmet burime te jashtme elektromagnetike te Impiantit te Energjise jane: • Nje linje energjie 400 kV. • Nje 500 kV DC kabell nen-ujor. rreth 26 km e gjate.85 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Gjate fazes se ndertimit nuk eshte parashikuar asnje trafik detar i rendesishem. Kohezgjatja.8. e cila lidh stacionin e energjise me Stacionin e Rrjetit Kombetar te Energjise Tirana 2. Table 4.9.

V =E Vazhdueshme.86 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Ndikimet e mundshme ne Shendetin Publik gjate fazes se funksionimit mund te lidhen me emetimet e gazrave nga oxhaku dhe me emetimet e zhurmes se Impiantit te Energjise.10. Kohezgjatja. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.PRBCATESVL220 . K = E kthyeshme. PK =E Pa-kthyeshme . Tabela 4. Qendrueshmeria R = E Rendesishme.10a Interferencat e Mundshme ne Shendetin Publik Faza e Projektit Interferenca e Mundshme Hapesira e Influences Kantieri dhe zonat prane tij Zona e investiguar Zonat prane Impiantit te Energjise R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR V K PR V K Faza e Ndertimit Ndotja e ajrit dhe emetimi i zhurmave Procedurat e Sigurise gjate aktiviteteve ne kantier Perdorimi i teknikave me te mira ekzistuese Sondazhi i zhurmes do te kryhet per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ndotja e ajrit Faza Operacionale Emetimet e Zhurmes Shenim: * R/K/Q: Rendesia.

.87 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

Me qellim qe te karakterizohet ne menyre sa me sakte klima e zones se Impiantit te Energjise. i cili ndodhet ne Durrës dhe mat parametrat qe vijojne: Temperaturen. 5.PRBCATESVL220 . mund te takohen shira dhe debore e dendur. ATMOSFERA DHE CILESIA E AJRIT Analiza e atmosferes perfshin dy aktivitete: • Karakterizimin e klimes. kushtet mund te jene shtypese. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Analiza e cilesise se ajrit ne vend. Gjate diteve me mot te keq ne vjeshte dhe dimer. Klima Klima e Bregdetit shqiptar eshte tipike Mesdhetare me dimmer te bute. Lageshtine Relative. toka bregdetare eshte mjaft e lagesht ne dimer dhe zonat malore jane nder rajonet me te lageshta ne Europe.5. Kushtet ne zonat e ulta varen nga lartesia.1. te dhenat e perdorura ne kete Paragraf jane marre nga Instituti i Hydrometeorologjise se Akademise se Shkencave Tirane. LINJA BAZE MJEDISORE 5. por ererat e ftohta te rastit nga veriu dhe lindja mund te ulin temperaturat per pak dite kur malet jane te mbuluara me debore. jepen ne tabelat qe vijojne. Ka vetem nje stacion meteorologjik ne zonen e studiuar. Ne zonat e ulta dhe malore ecuria vjetore e kushteve te motit eshte e ngjashme me ato te bregdetit. Ky eshte vecanerisht rasti ne vjeshte kur temperaturat ne Detin Mesdhe jane me te larta. rreshjet ne vend jane mjaft te dendura. Shiroka paraprin kohen e lagesht dhe nje kthim te temperaturave me te ulta.1. Periudha mesatare eshte 30 vjet (vitet e fillimit dhe perfundimit te periudhes se monitorimit nuk jane te specifikuara). por zonat me te larta jane mjaft te ftohta dhe mbulesa me debore mund te zgjase deri ne pranvere. me diell dhe mjaft te thate. Kushtet e dimrit ne bregdet jane pergjithesisht te buta. Kushtet jashtezakonisht te nxehta hasen rralle ne bregdet dhe zbuten nga flladet detare. Kur nje ere e ngrohte me lageshtire –shiroka – fryn nga juglindja ose jugu. por koha e mire mund te nderpritet nga rreshje te stuhishme te rastit. por stina e veres eshte me e fresket dhe me me pak lageshtire. Rreshjet dhe Shpejtesine e Eres.88 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. . Krahasuar me zonat mesdhetare. te mesatarizuar per cdo muaj. Keto parametra. Muajt e veres jane pergjithesisht me diell. te lagesht dhe vere te ngrohte.

1.Tabela 5.1 10 3.1.4 7 3.2 Tabela 5.2 9 3.5 6 3.3 8 3.1.1b Stacioni Dürres 1 69 2 68 Lageshtia Relative Mujore [%] Muaji 3 68 4 71 5 72 6 70 7 68 8 68 9 70 10 68 11 72 12 70 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Year Average 70 Tabela 5.1d Stacioni Dürres 1 3.2 4 4. 5.1d tregon pranine konstante te eres.8 Muaji 6 7 38.4 95.1. Cilesia e Ajrit Ky paragraf hedh nje veshtrim ne Legjislacionin Shqiptar dhe Europian mbi cilesine e ajrit. 5.0 Tabela 5.8 9 10 11 12 62.6 91.1 132.7 Vlerat ne Tabelat e mesiperme konfirmojne klimen tipike mesdhetare. jane: • Direktiva 1999/30/EC e Keshillit Europian 22 Prill 1999 persa i takon vlerave kufitare ne ajer per dioksidin e squfurit.0 3 11.0 Year Average 931.9 2 Shpejtesia Mujore e Eres [m/s] Muaji 3 4. ndersa shirat me te dendur bien nga Tetori deri ne Janar.0 8 23. lidhur me Impiantin e Energjise ne Porto Romano.1c Rreshjet Mujore [mm] 4 76.2 Stacioni 1 2 3 Dürres 110.2 5 18.8 Year Average 16.1.7 23.1a Stacioni Dürres 1 8. Legjislacioni Rregulloret kryesore qe lidhen me cilesine e ajrit.4 10 17.5 101.2 Muaji 6 7 21.89 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2. gjate gjithe vitit ku vlera mesatare mujore e shpejtesise se eres eshte gjithmone me e madhe 3 m/s.1. .0 4.0 4 14.1 Year Average 3.3 11 3.4 12 9. dioksidin e azotit dhe oksidet e azotit. • Direktiva 2008/50/EC e Parlamentit Europian dhe Keshilit te Europes te 21 Maj 2008 per cilesine dhe ajer me te paster ne Europe.0 5 3.9 113.3 Temperaturat Mujore te Ajrit [°C] 2 9. sic jepen ne Kapitullin 3.3 5 50.1.1.9 8 34.PRBCATESVL220 . pluhurin dhe plumbin.9 12 4. me temperature mesatare rreth 8/9 °C ne muajt e dimrit dhe vlera me te larta ne Korrik.9 9 21. Tabela 5.2.8 24.6 11 13. Lageshtia relative eshte pergjithesisht rreth 70%. Vlerat kufitare krahasohen me perqendrimet e ndotese te matur ne stacionin per cilesine e ajrit ne Durres.

Direktiva 99/30/EC percakton gjithashtu kriteret per vendndodhjen me te pershtatshme te pikave per marrjen e kampioneve te aplikuara ne matje fikse.1. cili te jete me i vogel. Pikat per marrjen e kampioneve qe synojne mbrojtjen e ekosistemeve ose vegjetacionin duhet te vendosen me shume se 20 km larg nga vendbanimet ose me . Vit kalendarik PM10 Stage 1 PM10 Stage 2** PM10 Stage 1 Vlera kufitare ne 24-ore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 35 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare ne 24-ore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 7 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut.1.3 kPa. Perqendrimet Kufitare ne Tabelen 5. per mbrojtjen e shendetit te njeriut pika e marrjes se kampioneve duhet te jete perfaqesuese e cilesise se ajrit ne nje siperfaqe rrethuese 2 jo me te vogel se 200 m dhe disa kilometra katrore per vendet e monitorimit te ndotjes nga trafiku si dhe ne vende monitorimi ne kushte urbane. fizibilitetin teknik dhe eksperiencen ne aplikimin e vlerave kufitare te Fazes I ne Shtetet Anetare .1a u referohen nje temperature 293 K dhe presioni 101. Vit kalendarik * matur tre ore rresht ne vendndodhjen perfaqesuese per cilesine e ajrit te pakten 100 2 km ose ne gjithe zone ose ne nje pike grumbullimi. Direktiva 2008/50/EC ruan vlerat kufitare te Direktives se meparshme 99/30/EC.• Vendimi Shqiptar Nr. dioksidit te azotit dhe pluhurit.90 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Persa i takon dioksidit te squfurit.2. Tabela 5. ** Vlerat treguese kufitare te rishikohen ne kuadrin e informacionit te metejshem per efektet mjedisore.1a Ndotesi SO2 SO2 SO2 SO2 NO2 Vlerat Kufitare Europiane Vlera 500 µg/m³ 1 Janar 2005: 350 µg/m³ 1 Janar 2005: 125 µg/m³ 19 July 2001: 20 µg/m³ 400 µg/m³ 1 Janar 2005: 250 µg/m³ 1 Janar 2006: 240 µg/m³ 1 Janar 2007: 230 µg/m³ 1 Janar 2008: 220 µg/m³ 1 Janar 2009: 210 µg/m³ 1 Janar 2010: 200 µg/m³ 1 Janar 2005: 50 µg/m³ 1 Janar 2006: 48 µg/m³ 1 Janar 2007: 46 µg/m³ 1 Janar 2008: 44 µg/m³ 1 Janar 2009: 42 µg/m³ 1 Janar 2010: 40 µg/m³ 1 Janar 2005: 50 µg/m³ NO2 Vlera kufitare orare per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 18 here ne nje vit kalendarik NO2 Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut. Vit kalendarik dhe dimri (1 Tetor deri ne 31 Mars) Pragu i alarmit * . Dhjetor 2003 qe percakton vlerat kufitare per ndotesit atmosferike. Vit kalendarik 1 Janar 2010: 50 µg/m³ 1 Janar 2005: 40 µg/ m³ 1 Janar 2005: 30 µg/m³ 1 Janar 2006: 28 µg/m³ 1 Janar 2007: 26 µg/m³ 1 Janar 2008: 24 µg/m³ 1 Janar 2009: 22 µg/m³ 1 Janar 2010: 20 µg/m³ PM10 Stage 2** Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Tipologjia Pragu i alarmit* Vlera kufitare orare per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 24 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare ditore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 3 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare per mbrojtjen e ekosistemit. 803 mbi normat per cilesine e ajrit.2. Per pozicione ne shkalle te madhe.

Aneksi VII tregon kriteret per te percaktuar numrin minimal te pikave te kampioneve per matjet fikse te perqendrimeve te dioksidit te squfurit.5 PM2.2a. numri i pikave te kampionimit per matjet fikse duhet te llogaritet duke marre ne konsiderate sasine e emetimeve te mundshme te ndotesve te ajrit dhe ekspozimin e mundshem te popullsise.2. . etj. 5.2. Tabela 5.1.91 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . nje pike per marrjen e kampioneve duhet te jete perfaqesuese e cilesise se ajrit ne nje siperfaqe rrethuese qe eshte te pakten 1.2. nga instalimet industriale ose autostradat.NO2.1b Ndotesit SO2 SO2 SO2 NO2 NO2 NO2 PM10 PM10 PM2.1. te moshuar. Mbrojtja e shendetit te njeriut perfshin kritere te ndryshme per burimet e shperndarjes dhe te pikave te monitorimit.. etj. ndersa i dyti ka per qellim mbrojtjen dhe ruajtjen e shendetit publik.1b.2.2. Te vetmet te dhena te shfrytëzueshme jepen ne dokumentin “Cilesia e Ajrit ne Qytetin e Durrësit gjate viteve 2005 – 2007” te nxjerra nga Instituti i Studimeve Mjedisore (ISA) dhe i referohen matjeve te rregjistruara nga stacioni per cilesine e ajrit ne Durrës. prane poliklinikes (shiko Tabelen 5. 803/2003 vendos kufij per perqendrimet mesatare vjetore te te gjithe ndotesve te shenuar ne liste ne Tabelen 5. Vlerat kufitare mund te klasifikohen si Standard Paresor ose Dytesor. Cilesia e Ajrit ne Zonen e Studiuar Ka vetem pak te dhena te matura ne zone.SPM) tregohen ne Tabelen 5.000 2 km . te moshuarit. 803 percakton perqendrimet maksimale te lejuara per ndotesit atmosferike ne mjediset me ajer te hapur. Vlerat kufitare shqiptare persa i takon ndotesve te marre ne konsiderate ne kete studim (SO2. Si udhezim. Per vleresimin e ndotjes. VKM nr.2a). i pari zbatohet per grupet e ndjeshme te popullsise si: femijet. pluhurit dhe plumbit ne ajer.shume se 5 km nga zonat e tjera te ndertuara. etj. kafsheve.1. ndertimeve. ndertimeve.5 ( ( ) Vlera Kufitare Shqiptare Vlera 35 µg/m³ 360 µg/m³ 120 µg/m³ 60 µg/m³ 250 µg/m³ 95 µg/m³ 60 µg/m³ 150 µg/m³ 15 µg/ m³ 65 µg/ m³ Lloji i Standartit Dytesore(**) Dytesore (**) Paresore(*) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore (*) Dytesore (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Tipologjia Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare orare Vlera mesatare ditore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare orare Vlera mesatare cdo 4 ore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare ditore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare ditore * zbatohet per grupet e ndjeshme te popullsiise si: femije.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . te kafsheve. ) ** ka per qellim mbrojtjen dhe ruajtjen e mireqenies publike. Aneksi i Vendimit te Shqiptar Nr.2. i cili ndodhet ne qender te qytetit. dioksidit te azotit dhe oksideve te azotit. Ne fund. etj.1.1.

TOKA 5. SPM (pluhur) dhe PM10. te cilat perfaqesojne struktura antiklinale dhe disa zona te rrafshta qe perfaqesojne struktura sinklinale. sic tregohet ne Figuren 5.PRBCATESVL220 . perqendrime mesatare vjetore me te larta sesa vlerat maksimale te lejuara u maten vetem per Ozonin. Pjesa qendrore dhe perendimore e Zones Jonike perfaqesohet nga Ultesira Prane Adriatike. ndersa formimi i ozonit troposferik eshte rezultat i ndotjes se ajrit nga motorret me djegie te brendshme dhe impiantet e energjise qe clirojne okside azoti (NOx) dhe perberje organike te paqendrueshme (VOC). i cila fokusohet ne problemin e permbajtjes se larte te lendeve pezulli ne ajrin urban te Durrësit. 5.1.28 0.2. te cilat jane te shpeshta ne zonen e Durresit. Ne zonen e studimit takohen dy struktura te rendesishme gjeologjike (Figura 5. Kushtet Gjeologjike dhe Gjeomorfologjike Zona e Durrësit përfshihet ne Zonen Jonike. alevrolite. Kjo thyerje tektonike konsiderohet si nje nga thyerjet me aktive shqiptare. konglomerate dhe ranore. nen-produkte te gazolines dhe qymyrit te djegur. Nivelet e larta te perqendrimeve te SPM jane te lidhura me emetimet e trafikut (PM10 dhe therrmija te tjera te imta si PM2. Per te dyja SO2 dhe NO2 niveli per mesataren vjetore eshte ne perputhje me vleren kufi. Ne Ultesiren Prane Adriatike takohen disa kodra.26 140 0.1a).b.1a): antiklinali i Durrësit dhe sinklanali i Spitalles te lidhur perkatesisht me kodrat e Durrësit dhe fushen e Durrësit. e cila karakterizohet nga depozitime qe perfshijne nje diapazon kohor nga Triasi deri ne ditet e sotme.5) dhe therrmija te tjera qe vijne nga pluhuri i rruges (therrmija me diameter me te madh se 10 mikrone).2.29 0.1.Tabela 5.2.92 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Direktiva 1999/30/EC jep vlerat mesatare vjetore vetem per PM10. Nje thyerje tektonike gjatesore aktive i ndan te dyja strukturat dhe eshte shkaktare e aktivitetit te larte sizmik ne kete zone.2. SO2 dhe NO2. ne te cilen përfshihet edhe zona e gjere te Durrësit.2.1. NOx dhe VOC veprojne kimikisht me oksigjenin per te formuar ozonin gjate diteve me diell e temperatura te larta. Pozicioni i sakte i thyerjes tregohet ne harten gjeologjike (Figura 5. gjate periudhes 2005-2007. .5 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 2005 2006 2007 Kufijte Shqiptare Kufijte KE 201 201 211 140 - Sipas raportit “Cilesise se Ajrit ne Qytetin e Durrësit gjate viteve 2005 – 2007”.2a Viti Durrës – Perqendrimet Mesatare Vjetore te Ndotesve ne Stacionin e Poliklinikes SPM [µg/m³] PM10 [µg/m³] 91 93 100 60 40 SO2 [µg/m³] 16 19 15 35 20 NO2 [µg/m³] 22 24 23 60 40 O3 [µg/m³] 98 106 99 65 Pb [µg/m³] 0. ndersa per PM10 u maten vlera me te larta gjate 2005-2006-2007.2. Ultësira ndertohet nga depozitimet Neogjenike te cilat perfaqesohen nga shkëmbinj argjilore.

2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .93 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1a Harta Gjeologjike .Figura 5.

94 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2.Figura 5.1b Thyerjet kryesore aktive ne Shqiperi .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

2. Trashesia maksimale e depozitimeve kuaternare ne sinklinalin e Spitalles eshte rreth 130 m. Trashesia maksimale e depozitimeve te “Suites Helmesi” eshte rreth 1200-1300 m. Trashesia maksimale e depozitimeve zhavorore. Keto depozitime ndertojne pjesen me te madhe te pjeses qendrore dhe lindore te kodrave te Durresit dhe ndahen ne tre horizonte: horizonti i poshtem (N2 ha). Ato perbehen nga depozitime rerore dhe argjilore-rerore. mbulojne shkembinjte e vjeter te kodrave te Dürresit. si: depozitime aluviale.1c). Bregdeti ne kete pjese te gjirit eshte i terhequr rreth 800 metra. si dhe ne kodrat e Bishtit te Palles. Sinklinali i Spitalles zhvillohet ne zonen fushore te ish-kenetes se Durresit. Trashesia maksimale e tyre ne qender te Ish-kenetes se Durresit eshte rreth 50 m. Depozitimet aluviale (alQh) vendosen mbi depozitimet e “Suites Helmesi” dhe ne pjesen me te madhe te Sinklinalit te Spitalles dhe arrijne deri ne thellesine 50-60 m. Ato perbehen nga argjila.95 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . horizonti i mesem (N2 hb) dhe horizonti i siperm (N2 hc) i perbere nga argjile me thjereza ranoresh. Ato perfaqesohen kryesisht nga sedimente me kokerr imet si argjila. rera dhe lende organike. 1 1 1 1 .PRBCATESVL220 . ndersa trashesia e shtresave te zhavorit varion nga 1-2 m deri ne afersisht 20 m. Mbi depozitimet aluviale vendosen depozitimet kenetore te Holocenit (lQ4h2). Depozitimet detare te Holocenit (dQ4h2) takohen pergjate Plazhit te Porto Romanos dhe Gjirit te Lalzit.0 m. te perfaqesuar nga suargjila dhe surera me trashesi maksimale prej rreth 3. Trashesia maksimale e tyre eshte rreth 3000 m. i perbere nga ranore. suargjila.Antiklinali i Durrësit ndertohet nga depozitimet e Miocenit dhe Pliocenit te cilet zhyten ne lindje me kende rreth 60° deri ne 70°. Depozitimet e e Miocenit 3 formohen nga mollasat Mesiniane (N1 m) dhe takohen ne siperfaqe ne pjesen perendimore te kodrave te Dürresit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Depozitimet e “Suites Helmesi” (N2 h) perfaqesojne pjesen e poshtme te depozitimeve te Pliocenit. Nga fotografite ajrore verehet nje zhvendosje drejt Jugut i Deltes se Erzenit (Figura 5. Ne veri te Porto Romano-s. surerore dhe suargjilore eshte rreth 70 m. ne gjirin e Lalzit ajo eshte e ulet dhe kryesisht rerore. Hapesira bregdetare ne veri te Durresit prane Porto Romanos paraqet dy aspekte te ndryshme. ranore dhe gipse. Keto depozitime mbulojne gjithashtu te gjithe zonen e akuiferit ne Bishtin e Palles. Depozitimet e Kuaternarit. Delta e lumit te Erzenit paraqet shenja te qarta te proceseve te erozionit. alevrolite. trashesia maksimale e te cilave eshte rreth 20 m. Keto depozitime jane te gjenezave te ndryshme. konglomerate dhe argjile. Pjesa e siperme e sinklinalit ndertohet nga depozitimet e Pliocenit (“Suita Helmesi”) dhe depozitimet e Kuaternarit. rerore. kenetore dhe depozitime detare. te cilat dalin ne fushen e Spitalles (ish Keneta e Durresit).

Figura 5.1d).2. fenomeni i erozionit con ne avancim te detit sic verehet edhe nga pozicioni i bunkereve (Figura 5.2.96 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1c Erozioni bregdetar prane Deltes se Lumit te Erzenit (vija e bardhe perfaqeson vijen e meparshme bregdetare) Ne Veri-Perendim dhe Jug-Perendim te Porto Romano-s.

qe pershkohet nga tre sisteme thyerjesh normale.2.2. Edhe nga veriu shume thyerje qe vijne nga bregdeti dalmat e gjejne vazhdimin e vet ne juglindje. eshte nje zone e brendshme.97 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2a). me tendence V . • Bregdeti Jonian (IC). ne kompresion. qe shtrihen paralel me vijen bregdetare Dalmate. pergjate kufijve te Depresionit Plio-Kuaternar te Dukagjinit. te cilat nderpriten nga disa shkeputje terthore te rralla.1d Fenomeni i Erozionit ne Lindje te Porto Romano-s 5. dhe zona e brendshme ne terheqje e dominuar nga thyerjet normale me drejtim verior (Figura 5. Thyerjet nderpriten nga disa thyerje dytesore terthore me drejtim L-VL. • Ultesira Prane adriatike (PL).2. Orogjeni shqiptar ndahet ne dy zona me regjim te ndryshem tektonik: zona bregdetare ne kompresion (ngjeshje). e dominuar nga thyerjet VP-JL. perfshin zonen bregdetare te dominuar nga thyerje gjatesore para-pliocenike me drejtim VP.LVL dhe PVP. Sizmiciteti rajonal i Shqiperise lidhet me 7 nenzona sizmogjene: • Lezhe-Ulqin (LU). . Sizmiciteti i Shqiperise lidhet me levizjen konvergjente midis orogjenit shqiptar ne JL dhe mikropllakes se Adrias ne VP. Sizmiciteti Shqiperia eshte nje vend me nje shkalle te larte sizmiciteti.2. pershkohet nga nje seri shkeputjesh tektonike gjatesore post-pliocenike qe jane vazhdim i drejtperdrejte i i shkeputjeve te zones malore jugore. Ultesira perendimore pershkohet edhe nga disa dislokacione terthore me drejtim verilindor. • Peje-Prizren (PP). eshte nje zone bregdetare qe karakterizohet nga thyerje paraPliocenike PVP .

Deri ne vitin 2000 termeti me i forte i regjistruar ne zonen e studimit kishte nje magnitude ndermjet 6 dhe 7 grade Rihter. • Oher-Korce (KO). prane Zones LU. te Korçes dhe Ersekes te kufizuar nga thyerje normale me drejtim thuajse verior.• Kukes-Peshkopi (KP).2. eshte nje zone e brendshme.2. eshte nje zone e brendshme qe lidhet me grabenet PlioKuaternare te Ohrit. sic tregohet ne Figuren 5.2b paraqet thellesine dhe magnituden e termeteve te rene ne Shqiperi.2a. • Shkoder-Tropoje (ST). Ajo ze vend pergjate vijes sizmogjene me te njejtin emer.98 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe permban lugina PlioKuaternare te kufizuara me thyerje normale me tendence drejt Veriut. . Magnituda maksimale e regjistruar ne kete zone eshte 7. eshte nje zone e brendshme ne trajten e nje rripi me drejtim verilindor me thyerje normale. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sheshi i ndertimit ndodhet brenda nenzones Sizmike te PL. Figura 5. kryesisht pergjate kufirit te zones Mirdita.2..PRBCATESVL220 .

2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5.99 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2a Sizmiciteti Rajonal Site Area .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2.3.2b Thellesia dhe magnituda e Termeteve Shqiptare deri ne 2000 vitin Site Area 5.Figura 5.2. Trualli Shtresat e siperme me te perhapura te Fushes Durresit jane si me poshte: .100 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

ne anen perendimore te tij. Ato kane permbajtje te larte te kripes dhe veti te dobeta fiziko-mekanike. Thellesia e shtreses se pare ujembajtese eshte me teper se 50 m nga siperfaqja e tokes dhe mbulohet nga shtresa me pershkueshmeri te ulet. • Rerat detare. Ne keto kushte shtresat ujore nentokesore jane te mbrojtura nga infiltrimi i mundshem i ndotjes siperfaqesore. Ne keto depozitime takohen gjithashtu shtresa ose lente rere.2. • Zonat Urbane: Me perjashtim te Durresit. ne anen perendimore te rruges.8 ha dhe eshte e vendosur ne anen lindore te kodrave te Durresit. Rerat detare jane te zhvilluara pergjate bregdetit te Adriatikut dhe pjeserisht poshte depozitimeve kenetore. Suargjila kenetore jane te zhvilluara ne pjesen qendrore dhe jugore te Fushes se Durresit. zona ankorimi dhe impiante/uzina kimike te prishura. Venddepozita e mbetjeve ndodhet 15 m nga Stacioni i Pompave qe perdoret per shkarkimin ne det te ujit qe merret nga sistemi 2 kanalizimeve. Uzina mbulon nje siperfaqe rreth 7.PRBCATESVL220 . .. Zona eshte rreth 1. Nje tjeter vend depozite ndodhet 2 2. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. Perdorimi i Tokes Vendi i zgjedhur per Impiantin e ri te Energjise Termale eshte vendosur ne veri te Durresit afer me “Kepin e Palit”.000 m dhe ndodhet ne anen lindore te rruges qe lidh Porto Romanon me Bishtin e Palles. Uzina mbulon nje zone prej afersisht 8. Ne relievin kodrinor ne jug te Porto Romanos dhe ne Veri – Lindje te Durresit jane te pranishme disa vreshta dhe drure frutore.• Suargjilat kenetore. Kjo zone karakterizohet nga nje lartesi mesatare. Shfrytezimi aktual i tokes ne zonen ne veri te Durresit eshte si me poshte (Figura 5. Zakonisht ato permbajne material argjilor dhe kane trashesi rreth 2 deri ne 8 m.600 m dhe eshte vendosur mbi Bishtin e Palles. zonat e banuara paraqesin nje perqindje te vogel ne zonen ne veri te Durresit. Zona eshte afersisht 7.4. Ne vitet 50’-60’ u ndertua nje sistem drenazhimi per te ndaluar permbytjet.2. • Fushat me Bar dhe Shkurre: jane shume te perhapura.5 km ne veri te qendres se qytetit te Durresit. qe lidhet me qytetin nepermjet nje rruge te shtruar. e lidhur me qytetin nepermjet nje rruge te shtruar. Trashesia maksimale e tyre eshte rreth 12 m. ne anen lindore te tij. Keto zona perdoren per mbareshtim jo intensiv (bageti. trashesia e te cilave zakonisht nuk i kalom 2-3 m si dhe shtresa te holla torfike.5 km nga Stacioni i Pompave. dhen dhe pula). Keto depozitime karakterizohen nga nje pershkueshmeri e ulet dhe veti te dobeta fiziko-mekanike. kryesisht zona grumbullimi. Nje Uzine Sulfuri eshte vendosur 6. Surerat kenetore jane gjeresisht te perhapura ne ish keneten e Durresit.4a): • Toka bujqesore: kultivimet kryesore jane misri dhe perimet. • Surerat kenetore. Nje uzine Lindani/kripe e kromuar eshte e lokalizuar 200 m nga veriu i Uzines se Squfurit. Perpara viteve 60’ e gjithe zona ka qene mocalishte.101 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Zona e Porto Romanos karakterizohet nga prania e zonave industriale.2 ha dhe eshte vendosur ne anen lindore te kodrave te Durresit. me e ulet se niveli i detit.

Figura 5.2.4a Shfrytezimi i tokes ne Shqiperi .102 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

Kampionet me te larte u gjeten ne zonen e Lindanit/dikromatit (428. Sedimenti i kampionit te marre nga kanali (15 m nga deti) kishte nje permbajtje te: Cr: 24 mg/kg. per trajtimin dhe ngjyrosjen e lekures. ne te cilin izomeret e hekzaklorinuar ishin mbizoterues. mbetje HCH etj.5. Ne vitin 2005 GKW Consulting realizoi nje studim qe perfshiu ujrat nentokesore. .71mg/kg te g-HCH dhe 0. nje mision i UNEP vizitoi Shqiperine per te vleresuar kushtet mjedisore si pasoje e konfliktit te Kosoves. Te dyja proceset e prodhimit jane nderprere qe nga ajo kohe dhe ndertesat e uzinave jane prishur totalisht. kanalet e drenazhimit dhe rruga ne lindje te zones se sulfurit.908 mg/kg dhe 673. e vendosur rreth 6. ne juglindje te Bishtit te Palles. Pergjate javes 17-24 Shtator 2000. i vendosur perafersisht 10 km ne veri te qytetit te Durresit. Permbajtja e ciklohekzanit te heptaklorinuar ishte 10%.2. Dy pikat te nxehta ishin ish impiante industriale. Kampionet e UNEP identifikuan tetra-penta-. ujrat siperfaqesore. Deri ne vitin 1990. Rreth 1 km larg nga uzina ka nje grumbullim dheu.5.0 g/kg te b-HCH. hexa.29 g/kg te d-HCH). zona e depozitimit te mbeturinave afer stacionit te pompave. materialet ndertuese dhe biomasen me kampione ne pjese te ndryshme te zones.103 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne nje shtrese rreth 1. 0.4 mg/kg te d-HCH. dhe pesticide si lindani (gamma-HCH) dhe thiram. zonen e sulfurit. grumbullimet perreth.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Kampionet gjithashtu permbanin 0.4 g/kg te a-HCH. dimetilamine. Ne kete pike te nxehte ishin tre ndertesa grumbullimi te mbushura plot me lende kimike si disulfid karboni.dhe pentaklorinuar. Nje kampion i dheut te UNEP i marre nga zona e prodhimit te lindanit permbante 8. Nje kanal qe rrjedh nga ish uzina kalon kete grumbullim dheu dhe rrjedh nepermjet stacionit te pompave ne Detin Adriatik.5 ne veri te qendres se qytetit te Durresit dhe me pak se 1 km ne jug te Porto Romanos. ciklohekzan 5 % te tetra. zona e grumbullimit te mbeturinave te kromit dhe lindani ne ish uzinen kimike te Durresit.1 mg/kg te a-HCH. ish uzina kimike ne Durres prodhonte dikromat natriumi.800 mg/kg) dhe ne vendin e sulfurit (13460 mg/kg).14 g/kg te g-HCH. Rezultatet e kampioneve te dheut dhe te sedimentit te kampionit te marre ne 2005 treguan nivele te HCH mbi vleren kritike per heqjen e ndotjeve (PRL= 50 mg/kg) ne zonen e Lindanit/dikromatit. Analiza e UNEP tregoi nivele shume te larta te perzierjeve teknike te HCH ne zonen e uzines dhe ne pajisjet e grumbullimit te vendosura dy kilometra me tej.5-2 m te trashe. Nje kampion dheu i marre ne zonen e ish uzines se dikromatit (rreth 20 m nga procesi i prodhimit te lindanit) permbante izomere te HCH ne sasite e meposhtme: 1.dhe hepta-Ciklohekzan te Klorinuar. Mbetjet e kromit ishin depozituar ndermjet ish uzines kimike dhe kanaleve te drenazhimit. Nje kampion sedimenti i marre nga zona e permbytur kishte 264 mg/kg te Cr dhe < 1 mg/kg te Cr(VI).dhe tetraklorinuar. truallin. ne fund te Kodrave te Durresit. Pika e dyte e nxehte ishte uzina e kromitit. gazin. 2. Kur uzina ishte ne pune. metanol. Cilesia e Tokes Pjesa Veri-Perendimore e fushes se Durresit karakterizohet nga prania e zonave industriale. 3. 1. Cr(VI): < 1 mg/kg. Njeri krater ishte venddepozite e mbeturinave kimike.172 g/kg te benzenit te tri. Nje analize inorganike e kryer mbi te njejtin kampione verejti 317 mg/kg krom. Ne fushen e Durresit u identifikuan dy pika te nxehta dhe dy vende me ndotje te larte. ajo prodhonte 6-10 ton lindan ne vit.79 g/kg te izomereve te HCH (2. Zona ishte vendosur ne Fushen e Durresit.

jashte te ashtuquajturit mur i betonuar. rilevim i vitit 2007 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ne kantierin e Squfurit.216.PRBCATESVL220 .8 mg/kg).000 – 2. urjat nentokesore dhe cilesine e materialeve ndertuese. dhe ne nje kampion sedimenti (45 mg/kg α-HCH). Perqendrime qe variojne nga 4100 mg/kg deri ne 7800 mg/kg u gjeten ne veri te zones se lindanit. Permbajtja e pesticideve (<0.270 mg/kg. studimet u kryen nga ERM S. dhe SWS srl ne zonat e pikes se nxehte ne Porto Romano (Figura 5.104 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5a Vendndodhjet e pikave te nxehta.780 mg/kg) dhe ne kanalet e drenazhimit sedimenti (2.2. Permbajtja me e larte e Cr (VI)-ishte rreth 230 mg/kg ne siperfaqe. ne nje thellesi qe varion nga 0 deri ne 0. Figura 5.5a). Vlera shume te larta te DDE dhe DDT jane gjetur gjithashtu ne . permbajtja e squfurit ne kampionet e dheut varion ndermjet 0.000 mg/kg) ne uzinen e Lindanit/dikromatit (perqendrimi me i larte i kromit total: 18. Kromi Hexavalent (gjashtevalent) u gjet mbi standartet mjedisore (PRL= 10 mg/kg) ne uzinen e Lindanit/dikromatit me nje perqendrim maksimal prej 5. Ne 2007. permbajtja me e larte e Kromit (III) ne kampionet e dheut ishte e barabarte me 10000mg/kg. Ne lidhje me vendin e Lindanit.50mg/kg) eshte gjithashtu e paperfillshme me perjashtim te nje ish stacioni perzierje dhe ngarkimi.p.2.Kromi total u gjet gjithashtu mbi vleren kritike te standartit mjedisor (PRL= 1. Vlera shume te larta te HCH u gjeten ne nje kampion dheu. per te karakterizuar truallin.04 dhe 71 mg/kg dhe nuk eshte asnjehere shume e larte. ku jane regjistruar vlera shume te larta (18 mg/kg) te Lindanit.0 to 0.A.8 m.6 m. ne thellesite nga 0.

. Vetem 69% te rreshjeve vjetore jane verejtur gjate stines se thate (Korrik – Shtator). Lumenjte kryesore jane Buna.1. Semani dhe Vjosa (Figura 5.748 km nga te cilet Brenda territorit te Shqiperise). perqendrime shume te larta te HC (14000 mg/kg) jane gjetur ne nje thellesi prej 0. me nje siperfaqe te pellgut ujembledhes prej 2 2 rreth 43. Studimet ne vitin 2007 treguan perqendrime te larta te DDE.3. Drini.3.8 m nga siperfaqja.nje kampion dheu prej 0. UJRAT SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE 5. Vlerat e kromit jane me te larta se normalja dhe mund te vijne nga aktivitetet e depozitimit te mbeturinave. Shkumbini.PRBCATESVL220 .105 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3. Kampionet nga vendet e depozitimit te mbeturinave jane pa ndotje me perjashtim te permbajtjeve te larta te hekurit dhe magnezit.1a). Per me teper.305 km (28. Rrjeti lumor eshte shume kompleks. Zona e grumbullimit te mbeturinave paraqet vendin me te afert me zonen e studimit. Ishmi. Mati. Te gjithe lumenjte shkarkojne ne Detin Adriatik dhe kane pergjithesisht drejtim LindjePerendim. Sasia e ujrave rrjedhese siperfaqesore ulet shume gjate muajve te veres. DDT dhe HCH (vecanerisht Lindani)). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5.9 m.5 -0. Vendosja e Zones Ujrat paraqesin nje burim te konsiderueshem per Shqiperine. Erzeni.

Zona e Durresit ka burime te rralla ujore.250. Ky sistem i hapur drenazhimi ka qene ndertuar per bonifikimin e ish kenetes ne fushen e Durresit. Sistemi i drenazhimit paraqet burimin e vetem ujor te zones. Ky ka qene shkaku i krijimit te kenetes para ndertimit te sistemit te drenazhimit ne fushen e Durresit.106 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .367 3 g/m ).575 g/m ) dhe Semani (4. Derdhja ne kanale kryhet nepermjet stacionit te pompimit i vendosur ne skajin me verior te Kodrave te Durresit.650 kg/s. Prurjet maksimale takohen gjate periudhes se lagesht te vitit dhe perfaqesojne 82% te volumit vjetor. Vlerat me te larta te prurjeve te ngurta jane 3 3 regjistruar ne lumenjte Erzeni (5. si siperfaqesore ashtu dhe nentokesore.1a Lumenjte dhe Ujembledhesit Kryesore te Shqiperise Lumenjte Shqiptare karakterizohen nga prurje te medha. pjerresia natyrale nuk eshte e mjaftueshme per te krijuar rrjedhje ne drejtim te Deti Adriatik. e barabarte me 1.635 g/m ). .3.Figura 5. Devolli (5.000 ton aluvione ne vit. Keshtu qe zhvillimi i kesaj fushe eshte i ulet. ne Porto Romano. ne perendim te zones.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Lumi me i afert esht Lumi i Erzenit. Nuk ka ndonje lum me rrjedhje te vazhdueshme ne kete zone. nderkohe qe prurjet maksimale jane shume me te larta. Prurjet mesatare trasportojne 53.308 m /s. Prurja mesatare e 3 pergjithshme eshte rreth 1.

3.PRBCATESVL220 . Per me teper ky sistem. eshte i lidhur me Lumin e Erzenit nepermjet nje kanali.1b.Stacioni i pompimit shkarkon ujin e drenazhuar ne Detin Adriatik. ne veri te Porto Romanos. qe mban ujrat lumore ne zonen e fushes ne jug te zones. Lumi i Erzenit paraqet lumin me te rendesishem ne zone qe i derdh ujrat e tij ne Gjirin e Lalezit. Figura 5. pjese e fushes se Durresit do te permbytet.1b Rrjeti Hidrologjik i Fushes se Durresit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .107 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Sistemi kompleks i ujrave rrjedhese siperfaqesore paraqitet ne Figuren 5. Nese stacioni i pompimit nuk do te funksionoje.3.

108 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3.1c).3.1c tregon drejtimin veriperendimor (VP) te rrjedhjes te ujrave nentokesore ne zonen e Durresit. Figura 5. shtresat konglomeratike te “Suites Rrogozhina” paraqesin akuiferin me te rendesishem ne zonen e Durresit (Figura 5.3.1c Ujrat Nentokesore ne Zonen e Durresit Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .3. Bazuar ne nje studim te kryer ne vitin 2007 ngjitur me zonen e grumbullimit te mbeturinave ne pjesen veri – perendimore te Fushes se Durresit (prane zones se studimit) rrjedhja e ujit nentokesor ndjek nje drejtim juglindor ashtu sikurse tregohet ne Figuren 5. .1d.Sipas rezultateve te shume puseve te shpuara.

109 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3. 2 .1e).. duke perbere akuiferin me te rendesishem te zones se studimit. disa puse te thelle u shpuan ne pjesen veriore te fushes se Spitalles. ne menyre te vecante gjate dekadave te viteve 80-90 te shekullit te kaluar. Karakteristikat kryesore te shtreses ranoro – konglomeratike rezultojne si me poshte: • Thellesia e puseve: 160 -300 m. Sipas ketyre studimeve.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Duhet te theksohet qe shtresa argjilore e depozitimeve Kuaternare te basenit artezian te Spitalles sigurojne nje izolim te mire dhe te mbrojne akuiferin ranoro– konglomeratik nga infiltrimet e mundshme te ujit te ndotur siperfaqesor. Ujembajtja e akuiferit te Spitalles lidhet me shtresat ranorike dhe konglomeratike te Pliocenit dhe me shtresat zhavorore te Kuaternarit. ish Ndermarrja Hidrologjike e Shqiperise realizoi nje studim intensiv hidrologjik ne zonen e fushes se Spitalles. Qellimi i studimit ishte te siguronte uje per ish Fabriken Kimike. • Thellesia e shtreses se siperme ujembajtese: zakonisht me shume se 100 m. per furnizimin e impianteve industriale ne ndertim e siper ne kete zone. fusha e Spitalles rezultoi te ishte nje basen artezian. • Niveli Piezometrik : rreth 1 deri ne 2 m a.Figura 5.1d Rrjedha e Ujrave Nentokesore pranes Zones ne Studim Ne te kaluaren.3. • Prurjet specifike te puseve: rreth 1 l/s/m. • Ujepercjellshmeria e shtreses: rreth 100 deri ne 200 m /d.g. Me vone. Kuadri hidrogjeologjik regjional i zones se Porto – Romanos tregohet ne harten hidrogjeologjikelogjike(Figura 5.s. • Koeficenti i filtrimit: rreth 2 deri ne 3 m/dite.

Percjellshmeria e ujrave nentokeseore te puseve te germuara ndryshon nga rreth 500 µS/cm ne me teper se 2000 µS/cm. Keto shtresa lidhen me depozitimet eluvialo-deluviale te Kuaternarit te zhvilluara ne shpatet e kodrave te Porto Romanos. jane germuar ne keto depozitime nga popullsia lokale.2. Figura 5. me thellesi qe varion nga rreth 5 deri ne rreth 13 m. Shumica e puseve thahen gjate periudhes se veres. Cilesia e Ujrave Nentokesore Cilesia e ujrave nentokesore te “Suites Rrogozhina” nuk eshte e kenaqshme. Uji eshte zakonisht i rende.1e Harta Hidrogjeologjike e Zones Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. Me teper se 30 puse te ceket.110 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne zonen kodrinore shtresa te holla me ujembajtje te ulet sigurojne uje per popullsine lokale. Shumica e puseve arteziane kane dhene uje brenda kufijve te standarteve te ujit te pijshem.PRBCATESVL220 . .• Kapaciteti i puseve me pompa zhytese: rreth 5 deri ne 10 l/s’ Per me teper. permbajtjet e klorit dhe natriumit jane ne kufijte e pranueshmerise dhe perqendrimi i hekurit zakonisht e kalon kufirin e standartit te ujit te pijshem prej 0.2 mg/l.3.3.

dhe me i ngushte ne Jug (Deti Jon). puset e germuara ne menyre private ashtu sikurse tre puse te reja monitoruese te ndertuara ishin marre si kampion per te mbledhur informacion per ujrat nentokesore ne Uzinen e Lindanit/Dikromatit.87 µg/l. rryma te batice-zbatices. Vlerat me te larta te HCB se analizuar ishin 40316 µg/l.3dhe 1. Zona me e gjere Krateri 1 dhe 2 eshte e ndotur per shkak te mbeturinave te Kraterit 2. Pjesa jugore e lumit eshte pothuajse e paster. 7. Shelfi kontinental eshte i gjere ne veri (deti Adriatik). Ujrat bregdetare jane te ceketa. Gjate studimit te vitit 2007 (ERM dhe SWS) vlerat e HCH dhe HCB kalojne kufijte e Pikes se nxehte 2 (Vend i Lindanit). Ne .4-diklorbenzen (tretshemria ne uje: 120 mg/l dhe 70 mg/l). Ne Kraterin 3 vlerat e matura te materialit te ndotur tregojne nje pamje tjeter. Uji i Detit Rajoni bregdetar i Shqiperise perbehet nga dy njesi gjeografike: zonat bregdetare e Adriatikut dhe ajo e Jonit.22 µg/l. uji nentokesor i zhavoreve Kuaternare nuk perdoret per qellime te furnizimit me uje. Gjatesia totale e bregdetit eshte rreth 429 km.Meqenese cilesia e ujit eshte e dobet. Vlerat e larta te Kromit Total ishin matur mbi standartet e ujit te pijshem (MADWS per kromin total = 50 µg/l): 28. Bregdeti eshte i ndertuar nga plazhe rerore te gjate. Gjate shtatorit 2000 studimi i (UNEP) ne nje kampion uji u maten substancat kimike te meposhtme: 4. thellesia e detit i kalon 1000 m ne ujrat nderkombetare. furnizohen me uje nga lumenjte dhe nga kanalet e ndryshem te drenazhimit. Gjate studimit te GKV ne vitin 2005. por HCH dhe Chromium(VI) jane te pranishem gjithashtu. Popullsia vendase furnizohet me puse me vetderdhje. nderkohe qe pjesa veriore eshte minimalisht e ndotur.111 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2. Kromi total u gjet gjithashtu qe te ishte i larte ne kampionin e ujit siperfaqesor (484 µg/l). 5. dhe rryma te shkaktuara nga era. Kampionet e ujit te marre ne Vendin e depozitimit te Mbeturinave dhe ne vendin e grumbullimit te mbeturinave nuk treguan ndonje vlere te rendesishme per t’u shenuar.3. Vlerat me te larta te HCH jane 171 µg/l dhe 377 µg/l.300 µg/l. Ndotesi me i zakonshem eshte HCB.2. Vendodhja e burimit kryesor nuk mund te percaktohet ne menyre te sakte dhe ka nje evidence qe shtrihet pertej Kraterit 2. Ne pese pika te marra kampion mund te shikohet ndotja e forte nga HCH dhe HCB. Shelfi kontinental shtrihet teresisht brenda zones eskluzive. 2-3 milje i gjere. deri ne 25 milje i gjere. grykederdhje lumore deltaike dhe laguna.4-triklorobenzen (tretshmeria ne uje: 30 mg/l) dhe 4 µg/l HCH. dhe ne te treja puset hidrologjike . Ne detin Adriatik takohen tre lloje te rrymash te ulta: rryma te vazhdueshme. qe kane perqendrime te barabarta me 12.266 µg/l dhe 8. Zona bregdetare e Adriatikut (pjesa veriore e bregdetit Shqiptar) eshte pergjithesisht e karakterizuar nga toka te ulta bregdetare (fusha aluviale) te nderprera nga lumenj dhe te rrethuara nga kodra.08 µg/l.3. me vlera te barabarta me 47. Ererat e forta vazhdojne per disa dite dhe mund te krijojne rryma te perkohshme qe kalojne ne drejtim te kundert me rrymat e vazhdueshme dhe ato te batice-zbatices. 145 µg/l dhe 200 µg/l.4 mg/l klorbenzen (tretshemria ne uje: 500 mg/l).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .07 µg/l dhe 9. Pertej 25 miljeve. 733 µ/l dhe 171 µg/l. 60 µg/l te 1. Rezultatet treguan perqendrimet totale te HCH mbi standartin e lejuar te ujit te pijshem (MADWS per Lindane= 2 µg/l) ne dy puse private.3dhe1. 7 µg/l te 1.

duke filluar nga fundi reror.det.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . me biocenoza shoqeruese.3a). Gjate veres. rrymat . e cila ndodhet poshte gjeresise gjeografike N (veri) 41° 23’.Zona e Durresit Ne zonen e Porto Romanos. Figura 5. Nje studim mbi batimetrine prane zones se studiuar ka percaktuar se izobati 18 m ndodhet 2 km larg nga bregu ne jug te zones dhe 800 m larg nga bregu ne veri te zones (Figura 5. te cilat behen te turbullta me rrijen e thellesise. qarkullimi aktual eshte pothuaj plotesisht i varur nga ererat.3.3a Niveli Batimetrik – i Matjes se Thellesise . thellesia rritet ngadale. Sheshi i ndertimit ndodhet ne pjesen qendrore te Shqiperise qe i takon bregdetit Adriatik.3.112 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

34 g/l. ne menyre qe te percaktoje statusin mjedisor te kesaj zone.veri perendim.1 Pri 15.81 JJL/SSE J/S JJP/SSW 1. Ne Aneksin 5.0 g/l nderkohe qe ne vere eshte rreth 38. .37 5.9 16.78 VP/NW 0.5 eshte kryesisht Jug – Jugperendim JJP dhe Jugperendim JP (Tabela 5. Drejtimit te dallgeve qe kane lartesi me te madhe se 0.0 11. por eshte akoma e rendesishme te theksohet qe uji i ceket ne breg ngrohet nga dielli ne rreth 1.8 19. nga Tetori ne Prill ererat kthehen dhe rrymat rrjedhin ne drejtim veri.1 JL/SE 0.3.4 eshte paraqitur Raporti i Studimit te Truallit dhe te Ujrave Nentokesore. Shpejtesia aktuale eshte pergjithesisht me pak se 0.17 Frekuenca e Dallgeve > 0.5 m ka nje frekuence prej 75%.8 Min Max 7.9 28.24 Dallge < 0.ajrore siperfaqesore mesatare jane te drejtuara ne Jug per shkak te ererave mbizoteruese Veriore.02 m/s. Tabela 5.3c Jan Shk Mar 12.4.113 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3.65 PVP/WNW 0. me diferenca te vogla gjate vitit: ne dimer kripesia mesatare eshte rreth 38.PRBCATESVL220 .18 Temperatura mesatare vjetore e ujit te detit eshte 17.5°C deri ne 2.3b LJL/ESE 0.0°C me shume se uji me i thelle.8 17.0 Temperatura mesatare mujore e ujit te detit ndryshon nga 12 °C ne Shkurt ne rreth 23 °C ne Korrik. Tabela 5.8 °C (Tabela 5.3c).3.31 6.15 PJP/WSW 3.0 23. per shkak te perzierjes se ujit nga dallget. Ne tabelen 5.9 Korr Gush Shta Tet Nen 23. Gusht dhe Shtator.8 13.3b).3.7 Dhje Mesatare 13.2 Qer 21.4 22.2 g/l.5 m (%)afer Durresit JP/SW 5.24 P/W 2.3a jepet niveli mesatar mujor i detit.3.3. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Nivelet maksimale dhe minimale te detit ne dekaden e kaluar jane respektivisht 92 dhe -48 cm. Tabela 5. te perfaqesuar nga nje gjeolog i vjeter ne fushen e gjeologjise. Ne Porto Romano. Kripesia e Ujit ne zonen e studiuar ndryshon nga vlera prej 37 g/l ne pjesen jugore dhe rritet ne menyre progresive deri ne vleren 39 g/l. 5.5 m 74. Per me teper nuk ka shtresezim te temperatures ne me teper se 20 m. vlera mesatare eshte 38.8 Temperatura Mesatare Mujore e Ujit te Detit (°C) Maj 19. megjithate lokalisht ato mund te kalojne 0. Aktiviteti eshte kryer ne prani dhe ne bashkepunim te ngushte me Institutin Shqiptar te Studimeve Gjeologjike. STUDIMI I TRUALLIT DHE I UJRAVE NENTOKESORE TE ZONES Menaxhimi i Burimeve Mjedisore (ERM) per llogari te Enel ka ndermarre Studime te Truallit dhe te Ujrave Nentokesore ne zonen qe synohet per Projektin e Energjise se Porto Romanos.3a Jan 15 Shk 14 Mar 11 Pri 9 Niveli Mesatar i Detit (cm) Maj 9 Qer 10 Korr 9 Gush Shta 10 12 Tet 16 Nen 19 Dhje 17 Niveli Mesatar Vjetor 12 Lartesia e Dallgeve me pak se 0.20 m/s per shkak te pranise se dallgeve te shkakuara nga sistemi bregdetar me shkembinj nenujore.

• Ne pjesen veriore te zones.5m: rere kokerrimet deri kokerrmesme me ngjyre bezhe ne te bardhe.g. Organizimi i Punes dhe Plani i Rilevimit Ne vend jane kryer aktivitetet e meposhtme: • Rikonjicioni paraprak ne zone perpara fillimit te punimeve ne menyre qe te verifikohej prania e pengesave fizike te cilat mund te ndikonin pozicionin perfundimtar te shpimeve.3/1.0.4. nga siperfaqja deri ne fund: • . Nje kampion u morr ne shtresen siperfaqesore (ndermjet 0 dhe 1 m b. te realizuar me eskavator me kove per te mbledhur kampione trualli ne nje rrjete 100x100 m.). percjellshmeria. • Vendosja 10 puseve monitorues ne nje thellesi maksimale prej 10 m b.8 m: suargjile plastike me ngjyre bezhe – jeshile-gri.0 m surere (qe permban lende organike dhe guacka) dhe rere kokerrimet deri kokerrmesme me ngjyre. vende-vende surera.g.1. • Gjeoreferenca nga sistemi GPS i te gjitha pikave te studiuara (gropat prove) dhe monitorimi i puseve. temperatura dhe redoksi i mundshem).5 m: rere kafe.l.).g.0 – 2. Gjeologjia Bazuar ne te dhenat e terrenit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5.5.4. jane percaktuar dy skema te ndryshme stratigrafike: • Ne pjesen jugore dhe veri – perendimore te zones.114 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5 m b. oksigjeni. te mbledhura gjate studimit me Gropa Prove (0. suargjila: • 0.b.5 m). guacka dhe ndershtresa te holla torfe).0.g.3/1. • U morren kampione uji nga te gjithe puset monitorues. mbi dhe nen nivelin e ujit nentokesor. • Percaktimi i parametrave fiziko – kimike te ujit nentokesor (pH. (plastik) • 1.5 .2. • Testimi analitik i kampioneve te dheut dhe ujit nentokesor per perberesit perkates. dhe i dyti u morr ne thellesine me te madhe (thellesia maksimale 2.8 – 10.0 – 10. surera. • Hapja e gropave per marrjen e provave paraprake me thellesi maksimale prej 2. • Marrja e 10 kampioneve nga shtresa e siperme (toka bujqesore 0-20 cm).0 m .l.) dhe studimit te puseve monitoruese (0. • Mbledhja e kampioneve te dheut per cdo grope prove.g.PRBCATESVL220 . (qe permban lende organike. gri ne gri te erret.l.5 m: suargjile e lehte me ngjyre kafe/gri • 0. duke filluar nga siperfaqja e tokes: • .5 – 1.1.l.l. Provat u morren ne dy nivele te ndryshme thellesie. .5 m.

982 -1.30 -1.18 -1.763 -1.48 -1.48 -2. poshte b.809 Shenime: m a. Vlerat e matura jepen ne Tabelen e meposhtme. Ose (m.) WT) 17/07/08 9.77 1. .640 -1.00 p. a. mesatarisht.437 -1.: metra mbi ose nen nivelin e detit WT: niveli i ujit nentokesor 1 : matje te marra nga koka e pusit Parametrat kimike dhe fizike te ujrave nentokesore jane matur ne cdo pus gjate pastrimit perpara marrjes se kampioneve.462 MW4 0. 1.597 -1.00 a.0 m: rere kokerrimet me ngjyre gri ne gri te erret (qe permban lende organike dhe shtresa te holla torfe).l.s. ne disa raste me permbajtje fraksioni zhavoror.253 MW6 0.19 1. or (m.52 1. Thellesia e ujrave nentokesore. a. 5. e percaktuar gjate rilevimeve fushore.52 1.437 -1.647 -1.148 -1.69 1.071 Niveli i matur Niveli i ujit i ujit nentokesor nentokesor (m.51 1.643 MW8 0. poshte b.l.88 -1.758 -1.PRBCATESVL220 .m.951 -1.348 -1.992 -1.733 1.071 Niveli i matur Niveli i ujit i ujit nentokesor nentokesor (m. jepet ne Tabelen e meposhtme 5.4.485 -2.) 1 WT) 15/07/08 3.153 MW10 0.337 MW9 0.78 1.4.2m.3.) 1 WT) 17/07/08 3.0 ne 2.s. • Ujra nentokesore jane takuar.26 1.88 -1.465 1. or b.l.630 1.l.123 1.427 1.l. a.243 MW5 0.s.s. Tabela 5.49 1.4.69 1.637 1.115 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . a.13 MW2 0.72 -1.l. Hidrologjia drejtim rrjedhjeje Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sipas studimit te zones.31 1.348 -1.m.20 1.5 – 10.) Thellesia ne Nivelet e Ujrave Nentokesore Niveli i Ujit Niveli i ujit nentokesor te nentokesor matur (m. poshte b.s.50 1.00 p.78 1.77 1.76 -1.68 -1.: metra mbi nivelin e detit m a.53 1. 1.l.285 MW7 0.s.m.49 -1. ose (m.88 -1. 1.333 1.946 -1.b.• 1.650 -1.133 -1.18 -1. nga 2.942 1.3a.3a Pusi monitorues WT (m.071 MW1 0.485 -2. ujrat nentokesore jane freatike me pergjithesisht juglindor. ose b.19 1.g.20 1.171 MW3 0.891 1.

40 0.56 0.4. tejkalimet e kufirit te Fluorit. i cili mbeshtetet ne Direktivat Europiane. Te dhenat analitike per dheun dhe ujin nentokesor u krahasuan me vlerat e permbajtjes kufitare korresponduese sipas ligjit italian (D.10.3 25.7 18.7 60.40 0.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .7 20. Nuk eshte vene re asnje mbushje ne asnjeren prej 78 gropave dhe nuk jane verejtur material te ndotura ne siperfaqen e tokes.70 6.20 8.lgs.89 6. qe variojne nga 0.3 21. Cilesia e Dheut dhe Ujit Nentokesor Gjate studimit te kryer ne zone nuk jane verejtur shenja te dukshme te ndotjes. qe variojne nga 6. Ne disa zona. Ne pergjithesi.10 Temperatura (°C) 18.4 13. U zbuluan vlera kufitare (CSCs-Perqendrimi i ndotur) ne token qe perdoret per qellime industriale. Ne pjesen jugore te zones takohen vlerat me te larta te percjellshmerise.9 20. 152/06).22 ne 0.30 0.5 72.0 28.Tabela 5.4 18. perqendrimet e zbuluara ne dheun dhe kampionet e ujit nentokesor te mbledhur ne zonen qe synohet per Kompleksion Energjitik te Porto Romanos jane nen nivelet zbuluese analitike dhe/ose poshte CSCs korresponduese.4.5 17. Sulfurit.4. temperatura midis 19 dhe 21 C.30 0. Permbajtje te larta te Hekurit dhe Magnezit jane te pranishme ne kampionet e ujrave nentokesore dhe jane ndoshta per shkak te aktivitetit biologjik te bakterieve ne shtresat e ceketa ujore.26 0.56 mg/l.96 7.0 56.22 0. Percjellshmeria e ujit nentokesor ne pjesen veriore te zones (nga 7 mS/cm ne 25 mS/cm) paraqet vlera me te ulta sesa percjellshmeria e ujit te detit (50 mS/cm). nga rreth 58 mS/cm ne 80 mS/cm.80 Percueshmeria (mS/cm) 80.1 7.85 7.4 68.9 58.3 19.2 18.25 5. 5. n. te cilat lidhen me gjendjen e ish kenetes natyrore me uje te kripur perpara permiresimit te tokes.40 7.70 ne 0 8. Studimet fushore zbuluan prezencen e ujit te paster ne te gjitha fazat e pastrimit. .0 pH 6.40 6.5 20.5 Eh (mV) -228 10 -313 -316 -121 -104 -73 -318 -65 -25 100 Uji nentokesor ne kete zone paraqet vlera te ulta te oksigjenit.30 16.3b Puset Monitorues MW1 MW2 MW3 MW4 MW5 MW6 MW7 MW8 MW9 MW10 Uji i Detit Matjet ne Fushe te Parametrave Kimike dhe Fizike te Ujit Nentokesor O2 i zbuluar (mg/l) 0. Hekurti dhe Magnezit jane zbuluar ne ujrat nentokesore. Rezultatet e studimeve te dheut dhe te ujit nentokesor te kryera ne vend tregojne se zona nuk eshte e ndotur nga aktiviteti njerezor dhe nuk nevojiten aktivitete te permiresimit te mjedisit perpara ndertimit te Kompleksit te propozuar te Energjise.13 6.5 17.116 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .33 0. vlera neutrale deri lehtesisht bazike te pH.90 7.20 0.75 7.

PRBCATESVL220 . 5.”. gjela. Pershkrimi i Pergjithshem i Zones Zona e studiuar ndodhet ne fushen e gjere bregdetare.117 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Zona e gjere paraqet perdorime te ndryshme te tokes: industriale.5. disa shtepi te banuara dhe nje shkolle me larg se 1000 metra. burimet kryesore jane makinat.1. . dhe Sigurise . Prandaj. perderisa per shkak te pjeseve te projektit specifik. Ky paragraf paraqet: • nje pershkrim te pergjithshem te zones. Zona qe mund te ndikohet nga zhurmat e Impiantit te Energjise eshte brenda 1000 metra nga rrethimi. ashtu si raportohet ne Tabelen e meposhtme. • Rezultate te studimit te zhurmes. Ne menyre te vecante. dele etj). Kufizimet e Zhurmes Legjislacioni Shqiptar nuk ka vendosur vlera kufizuese per zhurmen ne territorin e tij. 9774 te 12 Dhjetorit 2007. gjithashtu jane marre ne konsiderate disa udhezime nderkombetare.5. Ne rrethinat e Impiantit te Energjise jane disa ndertesa: • ne anen veri perendimore. • ne anen jugore shtepi te tjera te banuara (me e aferta.5. te kryera ne Korrik 2008 ne menyre qe te provohet zhurma ekzistuese ne zone. zogjte dhe kafshe shtepiake (dem. te Shendetit. • konkluzione.5. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • kufizimet e zhurmes qe jane ne fuqi ne zone. nje shtepi e banuar dhe nje stabiliment larje 250 metra nga rrethimi. ZHURMA Ky paragraf pershkruan nivelet ekzistuese te niveleve te zhurmes ne zonen e studiuar. Lekundjet. 5. Raporti i EIA merr ne konsiderate. banim dhe bujqesor. nje ndertese e cila strehon njerez qe aktualisht punojne ne doganen e ardhshme. ne te cilen jane vendosur burimet e zerit dhe receptoret. si vlera kufi ato te fiksuara nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentin “Udhezues te pergjithshem EHS . ne veri te Porto Romanos. pervec ligjit te pergjithshem Shqiptar n. qe eshte 500 metra nga vendi).Mjedisore. deti. nje komponent i tille nuk eshte i rendesishem.2. era. tregetare. Asnje burim i rendesishem zhurme nuk eshte i pranishem ne zone. • ne anen veri – lindore. nuk jane marre ne konsiderate.

1-2 kate Shtepi te banuara. sipas udhezimeve.00 – 22.5. 1 kat . sipas stdheartit IEC651 lloji 1 dhe IEC 804 lloji 1. Ne piken P6. ne menyre qe te percaktoheshin nivelet e zhurmes ekzistuese ne zone.5. 1999 5. Instrumenti i perdorur gjate studimit kishte karakteristikat e meposhtme: • fonometer precizioni Larson Davis 824. 1 kat Shkolle.WHO.3. 2 kate Shtepi te banuara. Organizata Boterore e Shendetesise . Pikat e references. emetimet e zhurmes ne mjedis (te gjitha burimet) ne receptore nuk duhet te tejkalojne zhurmen e mbetur (jo emetimin e impiantit) prej me teper se 3 dB. • program N&V qe punon per LD824.Tabela 5.00) Zone e banuar. edukativ 55 45 Industrial.00) Night time (22. 9 dhe 10 Korrik 2008. u kryen 3 matje gjate dites dhe 2 gjate nates. gjate periudhes se dites dhe gjate periudhes se nates. per 15-25 minuta. institucional. Nivelet e zhurmes u maten ne shtate pika te vendosura prane receptoreve ngjitur me zonen. 8. 4 kateshe Shtepite e banuara.3a Vendodhjet e Monitorimit te Zhurmes Pika e Matjes P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 Pershkrimi Stabilimenti i Larjes. Matjet Nje studim i zhurmes eshte kryer nga Enel ne 7. qe ishte nje shkolle. u kryen vetem 3 matje gjate dites.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjithashtu. .5. Tabela 5.2a Receptori Udhezues per Nivelet e Zhurmes Nje Ore LAeq (dB(A)) Day time (07. • kalibrator i nivelit te zhurmes CAL 2000 sipas IEC 942 klasa 1. kati 1 Dogana e ardhshme. • mikorfon ½” i fushes se lire lloji 2541. komercial 70 70 Burimi: Udhezime per Zhurmen ne Komunitet. Ne cdo pike.118 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5. te shenuar si P1-P7.00 – 07. kati 1 Shtepia e Banuar.3a dhe jane paraqitur ne Tabelen tjeter. tregohen ne Figuren 5.

5. .4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ne menyre respektive per periudhen e dites dhe te nates.5. Tabelat paraqesin pikat monitoruese. nivelin ekuivalent (Leq) te matur dhe disa shenime mbi burimet e zhurmes. diten. Rezultatet Tabelat 5. qe ka nje vlere limit prej 70 dB gjate dites dhe gjate nates.5.4a dhe 5. 5. oren dhe kohezgjatjen e matjes. prdheaj ato kane nje vlere limit prej 55 dB gjate dites dhe 45 dB gjate nates. prdheaj duhet qe te jete ne pajtim me kufizimet e dites.4a tregon disa foto te pikave monitoruese. nivelet statistikore dhe analizen e frekuences.Figura 5.4b paraqet vrojtimet kryesore te studimit.119 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . institucionale. Vetem pikat P1 dhe P3 jane afer nje receptori industrial – tregetar. edukative. Aneksi 5. per cdo pike.5. parametrat. P6 eshte nje shkolle.4a paraqet.5.5. Per me teper. Figura 5.3a Vendodhjet e Monitorimit te Zhurmes Plant Location Pese nga shtate pikat monitoruese te identifikuara (P2 dhe nga P4 ne P7) jane afer me receptoret e banimit.

120 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Figura 5.4a Fotografi te Pikave Monitoruese P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 .5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

4a Pika P1/1 P1/2 P1/3 P2/1 P2/2 P2/3 P3/1 P3/2 P3/3 P4/1 P4/2 P4/3 P5/1 P5/2 P5/3 P6/1 P6/2 P6/3 P7/1 P7/2 P7/3 Dita 07/07/08 08/07/08 10/07/08 07/07/08 08/07/08 10/07/08 07/07/08 08/07/08 09/07/08 07/07/08 08/07/08 08/07/08 08/07/08 08/07/08 09/07/08 08/07/08 08/07/08 10/07/08 08/07/08 09/07/08 10/07/08 Ora Rezultatet e Studimit te Zhurmes gjate Dites Kohezjgatja Burimi i zhurmes (min. zerat e femijeve dhe zerat ne stabilimentin e larjes 20 Bulkth.2 55. era.29 17. gjethe qe levizin nga era 20 Bulkth. deti. era. trafiku nga rruga.6 57.deti.6 51.pula. makina ne tranzit (1) 28 Bulkth.24 8. dem.1 . zogj. zera nga shtepite. makina ne tranzit (3) 20 Bulkth. makina ne tranzit (3) 20 Bulkth.6 55.) 23 Bulkth.04 15.2 54.8 53.10 10.deti. gjinkalla. femije.zhurma nga firma GAS.6 50. gjel.25 11.121 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6 48.0 55.39 18. gjel. deti. zerat 20 Bulkth.50 16.32 15. rruga 22 Deti. femije 20 Bulkth.10 15. deti.5.52 15. femije.PRBCATESVL220 . punime afer konteniereve gri 20 Dema. laresit. zogj. dem. karkaleca.6 56.2 61.07 14.6 48. era 16. zhurme nga shtepite (zera).2 50.01 12. era.35 16.6 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 48.00 12. gjethe qe levizin nga era.bulkth.02 17. qen.59 16. makina ne tranzit (1) 20 Era.37 15.18 Leq dB(A) 57. bori.0 48.9 63. zera ne tranzit (3) 20 Bulkth. femije 25 Bulkth.zerat e femijeve.7 66. zhurma ne stabilimentin e larjes. makina ne tranzit (2) 20 Gjinkalla.zogj.5 60.15 10. era 20 Bulkth. era 20 Bulkth.41 9. dhi. makina ne tranzit (6) 20 Bulkth.Tabela 5.7 48. gjethe qe levizin nga era 20 Dem.1 51. zerat e gjelave nga shtepite 20 Gjinkalla. bulkth.gjethe qe levizin nga era 20 Bulkth. puna afer molit. zhurma nga rruga. era 20 Deti.35 15.

deti Bulkth. bulkth Bulkth Bulkth. ne piken P5. ne piken P7.4b Pika P1/1 P1/2 P2/1 P2/2 P3/1 P3/2 P4/1 P4/2 P5/1 P5/2 P7/1 P7/2 Dita 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 09/07/08 10/07/08 09/07/08 10/07/08 Ora Rezultate te Studimit te Zhurmes gjate Nates Kohezjgatja (min.27 2.9 58. deti Bulkth. qen bulkth.4c paraqet rezultatet kryesore te studimit te zhurmes.) 15 15 15 15 15 15 15 15 15 15 26 15 Burimet e Zhurmes Bulkth.5.9 dB(A).5 dB(A)).4 47. nderkohe qe vlera me ulet eshte rregjistruar ne piken P4 (49.13 4.2 42.5.0 56.40 4. zogj. Gjate periudhes se nates.6 dB(A). vlera me e larte Leq eshte rregjistruar ne piken P5 (64.4 43. deti.47 .48 2.4c Krahasimi ndermjet Vlerave te Matura gjate Dites dhe Nates dhe Vlerat limit ne Fuqi Periudha e Dites Leq (dBA) 54.deti Dema.5 64. zera bulkth.12 22.9 45. P5 dhe P7 gjate nates (per shkak te zhurmes natyrore).2 49. qen Bulkth.7 57. Vlerat qe kalojne kufizimet jane per shkak te zhurmes natyrore (era.qene.8 46.11 23. qen. qen Leq dB(A) 48. Konkluzione Ne zonen e vezhguar nivelet e matura te zhurmes jane mbi te gjitha me te ulta se sa vlerat kufi te fiksuara nga ligji ne fuqi.5 41.4 dB(A).5 55.2 dB(A)).8 40. 5.1 dB(A)) dhe piken P4 (41.5 dB(A). Nivelet e rregjistuara te zhurmes kalojne vlerat kufi ne pikat P5 dhe P6 gjate dites (per shkak te zhurmes natyrore dhe zerave te femijeve) dhe ne pikat P2. vlerat me te larta jane rregjistuar respektivisht ne piken P7 (56. ne piken P4. duke treguar vlerat mesatare gjate dites dhe nates ne cdo pike krahasuar me vlerat limit ne fuqi ne cdo pike. qen bulkth.5. qen. vlerat Leq ne pikat monitoruese ndryshojne nga nje minimum prej 48.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 1. zogjte dhe kafshet shtepiake) pak makina ne tranzit dhe zerat.1 53.08 0.9 46. qen.6 58.15 3. deti. Gjate nates.2 56.9 45.7 51.47 1.8 dB(A). ne nje maksimum prej 66.51 3.2 55. . deti Bulkth. ne piken P4. qen Bulkth.33 0.5. Tabela 5.1 Limit value (dBA) 70 45 70 45 45 E pa aplikueshme 45 Pika P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 Gjate periudhes se dites. Tabela 5.0 41.Tabela 5. vlerat Leq ndryshojne nga 40.122 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne 58.5.8 Gjate dites. qen.8 47.7 Vlera limit (dBA) 70 55 70 55 55 55 55 Periudha e Nates Leq (dBA) 45.

6. Metodologjia Flora dhe Bimesia jane studiuar si me poshte: • kerkim bibliografik mbi floren dhe bimesine ne Zonen e Studimit dhe ne Jug te Shqiperise.6. Acer spp. Ekorajoni karakterizohet nga rreshje vjetore mesatare prej 1. • skica te bimesise dhe harta te habitateve dhe raportimi. Lartesia e perhapur e ketij ekorajoni renditet ne dy zona pyjore: zona halore. Phillyrea latifolia.1.000 mm. dhe nje zone te perzier gjethegjere.) karakterizojne pjerresite bregdetare. Nje diversitet i dalluar i specieve te lisit (Quercus frainetto. Zona e studimit eshte vendosur brenda zones se planit te Mesdheut (nen zona qendore). Bimesia e Mundshme Zona e studimit eshte brenda ekorajoneve te pyjeve gjethore Ilire.123 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..500-2.6. lendina dhe kaniore. dhe gemusha (Pistacia terebinthus. qe ka zhvillimin me te larte. FAUNA DHE EKOSISTEMET Zona e studimit eshte e vendosur ne Porto Romano afer Durresit. Arbutus unedo) behen mbizoteruese ne lartesi te ulta afer bregut (www. Studimet e fushes jane kryer ne Korrik 2008 nga data 7 deri me 11. • regjistrime te flores. Q.1. qe mbulon gjysmen e lartesive dhe te tokave te ulta.1.PRBCATESVL220 .org).5. Tilia spp. Temperaturat mesatare te Korrikut jane ndermjet 15 ne 20 º C. virgiliana. • analiza te imazheve ajrore dhe satelitore te zones.3a). toke kenetore me kripe. e cila mund te kaloje lokalisht 3. BIMESIA.. Castanea sativa. Bimesia dhe Flora Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. Zona eshte kryesisht e karakterizuar nga bregdet ranor. Gjithashtu ishte karakterizuar shperndarja e specieve te ndryshme te flores. e cila shtrihet pergjate bregdetit nga bregdeti Lindor Adriatik. 5.2. cerris. nga Alpet Lindore ne bregdetin verior te Jonit ndermjet Shqiperise dhe Greqise. Rhamnus alaternus. Ostrya carpinifolia. Q.1. 5. pubescens. Q. Temperatura mesatare vjetore eshte 15°C dhe temperaturat me te ulta te .6. Q.000 mm. dalechampii) dhe specie te tjera gjethegjere (Carpinus orientalis. Sorbus spp.500 m). Pemet gjithmone te gjelbra. Bimesia e zones u studiua nepermjet analizes te specieve kryesore te flores qe mbulon zonat homogjene te bimesise. kryesisht lisi (Quercus ilex) dhe pisha Aleppo (Pinus halepensis). Bimesia dhe fauna jane studiuar brenda 5 km nga zona (Figura 5. Temperaturat mesatare te Janarit jane nen temperaturat e ngrirjes (nga -10 º C ne 0 º C).6.1. Ah gjethegjere dhe pyjet e lisit dominojne ne lartesite mesatare dhe te ulta ne dhe te thelle dhe lartesi te lageshta. toka te kultivuara dhe drure frutore.200-2.worldwildlife. zone me bar. FLORA. (lartesia mesatare shkon nga 1.

Colacino) 5. Bimesia klimatike e pritshme eshte shkurrja Mesdhetare dhe pyjet e lisit qe i perkasin rendit te Quercetalia ilicis.2a Harta Klimatike (Zona e studimit ndodhet brenda drejtkendeshit te zi) Source: VAngjeli et al.rregjstruara jane ndermjet 6.6.124 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Bimesia e Zones Komunitetet e bimeve te investiguara ne zone i perkasin kryesisht tokes mocalore te kripur.3. 1997 (from: C.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . . habitatit rural. Figura 5.6.700 mm.1.5°C.5°C dhe 7.1. Rreshjet vjetore jane rreth 1.500 – 1. siperfaqeve ranore dhe shkurreve mesdhetare.

kullotja e gjese se gjalle).1.3a. .1. Arbutus unendo. Thypa latifolia dhe Arundo donax Cakilo-Xanthietum italici Posidonia ocenica - Bregdet ranor Deti Zona te banuara Shkurret Mesdhetare Formacione me shkurre Mesdhetare qe gjenden brenda zones se studimit. Salicornia europea Phragmites australis.3a Komunitetet e Bimesise Vecori Spartium junceum me shkurre Ulmus minor Pinus pinea Dictrichia viscose Grure. miser. Prania e Ulmus minor eshte e pazakonte.1.3a dhe ne harte ne Figuren 5.6. Komunitetet e bimesise te rregjistruara ne zonen ne studim jane te shenuara ne liste ne Tabelen 5. dhe nga veprimtarite e njeriut (p.6.125 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .sh. Cistus incanus dhe Phyllirea latifolia. nivelet e te cileve rriten deri ne shtresen e siperme te tokes gjate stines se dimrit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Komuniteti i Bimesise Shkurre Mesdhetare Drure Kullota gjysem-natyrore(toke e pa-mbjelle/Toke me bar) Toke e mbjelle Toke mocalore e kripur Uji ne toke . Tabela 5. Pistacia lentiscus.6. etj.Bimesia e zones ndikohet me menyre strikte nga prania e ujrave nentokesore te kripur. Jashte zones ushtarake formacioni i shkurreve mesdhetare paraqet kryesisht Spartium junceum e cila eshte e lidhur me Ulmus minor. ndodhen ne nje siperfaqe te vogel Brenda gadishullit dhe pjesa me e madhe e etij formacioni rritet ne nje zone ushtarake ku hyrja eshte e ndaluar.

Figura 5.6.1.3b

Spartium Junceum dhe Ulmus Minor

Druret Formacioni drusor ndodhet prane vijes bregdetare ne very-lindje te zones ne studim dhe eshte rrjedhoje e pyllezimit me Pinus pinea. Palinurus spina christi, Rubus hulmifolius, Dittrichia viscose dhe Spatium junceum rriten nen Pinus pinea. Kjo zone preket nga gjeja e gjalle qe kullot cka kufizon rritjen e bimesise. Pylli me pisha eshte paralel me vijen bregdetare. Keto pyje u kultivuan (30-40 vjet me pare) me qellim qe te stabilizonin dunat me rere dhe per te mbrojtur tokat bujqesore.

- 126 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3c

Druret Pinus Pinea

Toka me bar Gjysem-Natyrore Tokat me bar gjysem-natyrore jane formuar si rezultat i efekteve te kombinuara te proceseve natyrore dhe aktiviteteve antropogjenike. Proceset per perdorimin e tokes, sic jane kulltoja tregohen per te influencuar shumellojshmerine e specieve. SIperfaqet e pa-mbjella, per momentin, perfshihen Brenda kesaj kategorie. Brenda zones ne studim mund te identifikohen dy lloje toke me bar ne lidhje me influencen e ujrave siperfaqesore te kripur. Bimesia e zones me te ulet karakterizohet pergjithesisht nga prania e flores qe normalist rritet ne toke mocalore te kripur, sic jane Juncus acutus, Salicornia europea, Limonium vulgare, Hardeum marinum dhe Halimione portulacoides, ndersa toka me bar e zones tjeter karakterizohet pergjithesisht nga Dittrichia viscosa, Scalymus hispanicus, Phenicula vulgaris, Daucus carata, Eryngium spp., Linaria spp., Trifolium campestris, Avena sterilis, Hardeum murinum, Cynosurus echinatus, Achantus spp., Pteridium aquilinum, Rubus hulmifolius.

- 127 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3d

Dittrichia Viscosa dhe Rubus Hulmifolius

Toka e Mbjelle/Drure Frutore Gruri eshte prodhimi kryesor. Kultivohen gjithashtu misri, tershera, melekuqja, hardhite, perimet, luledielli dhe frutat. Ka plantacione ulliri dhe qitroje ndermjet drureve frutore. Te gjitha keto kultivime jane te shoqeruara nga narera te keqia dhe me te njejtat lloje te tokes me bar gjysem-natyrore. Mocalishtet e Kripura Mocalishtet me kripe dhe popullsia bimore qe lidhen me to gjenden pergjate vijes bregdetare nga gadishulli i Porto Romanos-s ne gryken e lumit Erzen dhe ne pjesen e poshtme te kanaleve te kullimit ku ka ujra nentokesore siperfaqesor te kripur (menjehere prane rruges qe pergjate vijes bregdetare nga stacioni i pompimit tek baza e gadishullit). Mocalishtet me kripe jane komponente te rendit te komuniteteve bimore tolerante ndaj shkalleve te ndryshme te permbytjes nga batica. Perberja e specieve te ketyre komuniteteve bimore eshte relativisht e thjeshte me vetem pak specie qe mund te tolerojne kushtet stresuese. Speciet kryesore, qe hasen ne kete zone, sic jane Salicornia spp., Arthrocnemum spp., Salsola soda, Limonium spp., jane shpesh te pranishme ne vendqendrime mono-specifike. Megjithate, kur numri i baticave qe mbulojne mocalishtet reduktohet ndersa lartesia rritet, perberja e specieve behet gjithnje e me teper komplekse dhe me variabel. Shperndarja e popullsive bimore nuk ndjek nje skeme lineare sic eshte ne bimesine e dunave me rere. Bashkesite bimore te klasave Thero- Salicornietea dhe Juncetea

- 128 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

maritimi mbulojne nje siperfaqe te madhe; specie qe dominojne jane Arthrocnemum fruticosum, A. perenne, A. glaucum, Salicornia europea, Salsola soda, Juncus acutus, Juncus maritimus, Inula crithmoides, Limonium vulgare dhe Halimione portucaloides. Figura 5.6.1.3e Salicornia

Uji ne Toke Kjo lloj bimesie eshte e perhapur kryesisht pergjate kanaleve te kullimit. Llojet kryesore te vegjetacionit hidro – higrofilike jane Phragmites australis, Typha angustifolia dhe T. latifolia. Populus albae dhe Salix spp jane me pak te shpeshta. Bashkesite qe dominohen nga Phragmites australis karakterizohen nga nje amplitude me e gjere ekologjike ne drejtimin e shkalles se kripes. Shperndarja e tyre eshte fragmentare dhe shpesh pa asne rol te dukshem ne fizionomine e pergjithshme bimore te ekosistemit natyror te zones. Bashkesite bimore te dominuara nga llojet e permendura me lart jane: Phragmitetum communis, Typhetum angustifoliae hed Typhetum latifoliae dhe i perkasin klases Phragmitetea dhe Salicetea purpureae.

- 129 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3f

Phragmites Australis

Bregdeti ranor Brezi ranor pergjate vijes bregdetare eshte krejtesisht i zhveshur nga bimesia ne nje gjatesi qe ndonjehere shtrihet deri ne 30 m. Llojet qe rriten ne brezin e pare prane detit jane pioner dhe jane si vijon: Cakile maritima, Xanthium strumarium subsp. italicum, Salsola kali. Bimesia e ketij brezi ranor i perket grupit pioner association Cakilo-Xanthietum italici. Duke u larguar gradualisht nga vija bregdetare dhe ndersa dunat me rere rriten, fizionomia e bimesise ndahet nga speciet Ammophila arenaria subsp arundinaceae,

- 130 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

3g Cakile Maritima dhe Xanthium Strumarium Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . dhe ViticiTamaricetum dalmaticae. Grupi Schoeno..1.. i dominuar nga Tamarix dalmatica. Echinophora spinosa etj.).131 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . keto lloje jane te rendesishme per shkak te impianteve te ndertimit (grupi Ammophiletum).sh. etj. Ka gjithashtu disa mostra te Juniperus spp. germim.PRBCATESVL220 . shlodhje. i dominuar nga Erianthus ravennae. Bimesia e vijes bregdetare ranore preket drejtperdrejte nga aktivitetet e njeriut (p.Elymus farctus. haste gjithashtu ne vijat bregdetare ranore dhe ne skajet e zonave qe dominohen nga Juncus spp.Erianthetum. Figura 5. Ne dunat ranore. Ky grup eshte ne menyre tipike ndermjet tokes me kripe dhe komuniteteve pa kripe te tokes.6.

Amoniaku mund te konvertohet ne azot organik nga keto alga (Ulva.1. Enteromorpha).6. Ne Gjirin e Porto Romano-s. ocenica eshte vleresuar nga observimet e zhytesve pergjate dy prerjeve terthore: u krahasua dendesia e 2 bimezave (numri i bimezave/m ).3h. Cymodocea nodosa ashtu si P.PRBCATESVL220 .132 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3b Klasa I II III IV V Klasifikimi i kullotave Posidonia ocenica ne lidhje me dendesine te bimezave Numri i bimezave > 700 bimeza/m2 400< bimeza /m2<700 300< bimeza /m2<400 150< bimeza /m2<300 50< bimeza /m2<150 Vleresimi i Dendesise Kullota me Dendesi te Larte Kullote me Dendesi Kullote e Rralle Kullote Shume e Rralle Gjysem-Kullote Megjithate studime te tjera (Republika e Shqiperise – Ministria e Rregullimit te Territorit dhe Turizmit" Projekti i Integruar i Menaxhimit te Ujit dhe Ekosistemeve"Shtator 2003) raportojne nje regres te kullotave te Posidonia oceanica ne zonen e Porto Romano-s. qe shkaktuan nje regres te kullotave te Posidonia oceanica gjate dekadave te fundit (Kashta L.6. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Posidona oceanica nuk perben nje kullote te panderprere. Cymodocea nodosa e rralle eshte verejtur gjithashtu gjate inspektimit detar. te cilen mbajten shenime per pranine e bimesise ne 185 pika te marrjes se kampioneve (majat e rrjetes se kampioneve). per Enel. por kjo specie jeton ne pjesen e poshtme te detit me rere me ndricim te larte. Sipas klasifikimit Giraud (Tabela 5. Harta e shperndarjes se Posidonia oceanica paraqitet ne Figuren 5.3b. Ky regres eshte per shkak te shkarkimeve te ndotura industriale dhe urbane.6. Statusi i P. 1. . por ajo krijon disa formacione me dimensione te ndryshme.25-1. Shperndarja e P. perreth gadishullit te Porto Romano-s.). dhe reduktimit ne ekspozimin ne drite ne shtratin e detit. 1998).ocenica i perkasin Klases IV. ka nje kullote me Posidonia oceanica.ocenica u studjua nga Geosat. qe shkaktojne nje rritje ne turbulliren e ujit (Secchi disc. Luleziemt Ulva mund te behen kaq anormale sa produktet e kalbjes se algave jane me te pakendshme se sa vete ujrat e zeza.50 m). Giraud 1997 nga APAT 2004) keto formacione te P.ocenica pergjate prerjeve terthore karakterizohen nga gjethe te gjata dhe dendesi te bimeve te larta me te vogel se 2 300 bimeza/m . Grupet P. Tabela 5. Ky eshte nje demonstrim tjeter i eutrofikimit ne keto ujra.1..1.ocenica eshte nje fanerogam detare. oceanica mund te shfrytezohet nga pjese te impiantit ne bregun e detit. me ndihmen e zhytesve. Prania e P. u be vleresimi i zhvillimit te disa popullatave te algave nitrofile (Ulva rigida dhe Enteromorpha spp. gjithashtu.Deti Pak metra nga vija bregdetare.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .6.Figura 5.3 Pelote de Mer (nga Posidonia oceanica) .6.1.1.133 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3i Kullota Posidonia oceanica Figura 5.

6. sic eshte nje brez i pemeve me pisha. prerja e tejskajshme e pemeve per lende djegese. e ri-vendosur e fushes bregdetare. • Studimi i faunes ne lidhje me habitatin.2. Fauna dhe Ekosistemet 5. • Aneksin II Direktiva Europiane 92/43.. fenomeni i tejskajshem i erozionit. Prania/mungesa e specieve u vleresua ne lidhje habitatin e pranishem ne zonen e studimit dhe ne rrethina. • raportimi. Ka disa habitate natyrore qe kane mbetur pergjate vijes bregdetare.4. kullotja. Pervec humbjes se pjeseve te medha me tokes te lagur per shkak te rivendosjes se tokes. • Analiza e zonave te rendesishme per faunen. Rendesia e specieve u vleresua ne lidhje me perkatesine e tyre ne: • Kategorine e Listes se Kuqe te IUCN.6.Zonat e Banuara Zonat e banuara jane pak dhe ne rrethinat e tyre ndodhet i njejti lloj bimesie si ne token me bar gjysem-natyrore. Metodologjia Fauna dhe ekosistemet jane studjuar permes: • Kerkimeve bibliografike mbi faunen dhe habitatet ne Zonen e Studimit dhe zonat perreth.1. .6. Perfundimi Zona e gjirit te Porto Romano-s eshte nje pjese e ngushte.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .134 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . largimi i vegjetacionit natyror. Lloji me i ndjeshem ne zone eshte Posidonia oceanica (mbrojtur nga Direktiva 92/43/CEE) e cila eshte ne regres ne te gjithe detin Adriatik. Vezhgimet ne vend u realizuan ne Korrik 2008. • Aneksin I Direktiva Europiane 79/409. • Inspektimi per te verifikuar te dhenat bibliografike. Studimi u realizua vetem per faunen vertebrore te shfrytezuar zakonisht si tregues per vleren e biocenozes. etj. sic eshte shkarkimi i drejtperdrejte i ujrave te perdorura te pa-trajtuara urbane dhe industriale ne gjirin e Porto Romano-s. mocalishtet e perkohshme dhe mocalishtet me kripe. cilesia e mjedisit natyror ne zone vazhdon te perkeqesohet per shkak te rritjes se aktiviteteve te njeriut.1. • Karakterizimi i specieve te rrezikuara. 5. nga 7 ne 11.2. 5. Vegjetacioni i vijes bregdetare ranore eshte i rrezikuar gjithashtu per shkak te presionit te njeriut (p.sh. me tre lloje sic eshte Eucalyptus spp. largimi i dheut per aktivitete shlodhese).

Brezi i dunave me rere eshte nga 10 ne 50 m i gjere dhe shtrihet pergjate gjithe vijes bregdetare.2. Zona e mbrojtur shtrihet ne gjirin e Lalzit.6. i cili gjarperon permes zones.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Vegjetacioni halofit dhe higrofit (toke e lagesht.2a Harta e Zonave te Mbrojtura te Shqiperise – Zona e Studimit ndodhet Brenda Katrorit te Kuq LEZHA RESHENI LEGEND SITE PROTECTED AREAS (Law n° 8906 of 06/06/2002) NATIONAL PARK BURRELI HABITAT/SPECIES MANAGEMENT AREA KRUJA DURRESI TIRANA 0 10 20 km KAVAJA Mocalishtja e Rrushkullit Zona e daljes se lumit Rrushkull-Erzeni River nis nga sedimentet aluviale te lumit Erzen.2. Zonat e Mbrojtura dhe Pikat e Nxehta Mjedisore Nuk ka asnje zone te mbrojtur ose pike te nxehte mjedisore brenda zones se studimit. Zona me e afert e mbrojtur eshte mocalishtja e Rrushkullit “Nje Rezerve e Menaxhuar Natyrore” (ligji n°8906 06/06/2002) i cili eshte rreth 7 km nga vendndodhja.5. mbi gryken e lumit Erzen. Vegjetacioni i dunave ranore karakterizohet nga grupi i bimeve Cakile . • Nje pyll i mbjelle me pisha. Ne Lindje zona e mbrojtur kufizohet nga toke bujqesore. Figura 5. Mocalishtja e Rrushkullit klasifikohet gjithashtu ndermjet Zonave te Rendesishme Europiane me Zogj (IBA). • Dunat ranore relativisht te zhvilluara mire.000 zogj uji dhe zogj ne token e lagesht brenda zones. Ulmus campestris dhe Fraxinus angustifolia. Zona karakterizohet nga disa habitate sic jane: • Pylli aluvial Mesdhetar i Alnus glutinosa.135 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . nga gryka e lumit Erzeni ne Jug dhe ne mbi-rrjedhen e perroit Tarini drejt veriut. mocalishte).6. sepse jane numeruar mbi 10.2.

. Little Stint (Calidris alpine). permendim: Mugil spp. Habitatet ne Zone Habitatet e identifikuara ne zonen e studimit merren nga harta e bimesise. i cili rritet ne pika te izoluara 4-5 m larg nga njera-tjetra. Quercus ilex.1. Inula crithmoides etj. Dicentrachus labrax. Teal (Anas crecca). formimi i te cilave eshte pergjithesisht jo shume i dendur. Ndermjet llojeve te peshqve. Juniperus oxycedrus. Pancriatium maritimum. Ndermjet tyre. Echinophora spinosa dhe Euphorbia paralias. pygmy cormorant (Phalacrocorax pygmaeus) dhe pallid harrier (Circus macrourus). .6. Wigeon (Anas Penelope). Zona eshte vecanerisht e rendesishme per zogjte dimerore dhe rosat qe lahen. A. Lichia amia.. Zona eshte gjithashtu nje vend i rendesishem per peshkim. Ka formacione te tjera me peme ne zone. • Toka mocalore me kripe.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 5. Butomus umbellatus.Ruci et al. Matthiola tricuspidata. cirrosa.136 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . te cilat permbajne gjithashtu disa lloje bimesh te rralla dhe te rrezikuara.. Fraxinus excelsior. Salicornia europaea. • Toke e mbjelle. • Pylli me Pisha. Salix tridhera. Halimione portulacoides. Ndermjet gjitareve.2. me prane vijes bregdetare. Lloje te tjera qe i perkasin ketij grupi jane Eryngium maritimum. Liza spp. Limonium vulgare. dhe nga grupi i bimeve Elymus farctus. ja vlen te permendim pranine e Golden Plover (Pluvialis squatarola). European Curlew (Numenius arquata).6.3. Bimesia qe e toleron kripen karakterizohet nga llojet qe vijojne: Arthrocnemum fruticosum.maritima.3a. Alosa phalax. • Vija bregdetare me rere. Llojet me te dendura te pemeve jane Pinus pinaster dhe P. • Toka me bar gjysem-natyrore. llojet me te rendesishem qe jetojne Brenda zones Myotis myotis dhe vidra (Lutra lutra). perenne. • Uji ne Toke. Anguila anguila. Adiantium capillus-veneris. sic jane: Quercus robur. Vendndodhja e ketyre habitateve paraqitet ne Figuren 5. Sparus spp.) Habitatet qe vijojne jane identifikuar ne zonen e studimit: • Shkurret Mesdhetare. i cili rritet ne dunat e perhapura. ferruginous duck (Aythya nyroca). ndermjet butakeve Paeneus ceraturus dhe ndermjet bivalvave Venus galina dhe Donax trunculus. Halepensis. • Deti. Niveli i rrezikuar i habitateve eshte vleresuar nepermjet perkatesise se tyre ne Aneksin I te Direktives Europiane 92/43 dhe listes se specieve dhe habitatit te rrezikuar ne Shqiperi (B. Umbrina.

2. 1410 Cod 1420 Cod.2. Fauna ne Zone Habitatet ne zonen e studimit jane modifikuar nga aktivitetet e njeriut. mocalishte te perkohshme dhe mocalishte me kripe. Ndermjet specieve gjitare mishngrenese. 1310 Cod.4a).6.2. qe ka shkaktuar humbjen e nje pjese te madhe te zones se lagesht. Habitatet qe mbeten mund te mbartin kryesisht specie te faunes ne shkalle te vogel sic jane amfibet. 9540 Cod. 1640 Habitati Shqiptar i Rrezikuar - 1120* (habitat me prioritet) Posidonion oceanicae (ne rrezik) Posidonia oceanica eshte i vetmi habitat Brenda zones se studimit i perfshire ne habitatet ne rrezik te Shqiperise (B. sic jane nje brez pemesh pishe.4. .) dhe ne habitatet me prioritet ne Europe (habitate qe kane nevoje per veprime mbrojtese te posacme).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Spartium junceum Pyllezimi me Pinus pinea Toka mocalore me Klasa Therokripe Salicornietea dhe Juncetea maritimi Vija bregdetare me rere Grupi CakiloXanthietum italici Grupi Ammophiletum Grupi SchoenoErianthetum Tamarix dalmatica Toka me bar gjysemToke me bar te thate natyrore Uji ne Toke Phragmitetum communis Toke e mbjelle Deti Posidonia oceanica meadows - .6. Habitatet natyrore qe mbeten shtrihen pergjate vijes bregdetare.Tabela 5.137 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 5. specia me e rendesishme qe mund te haset ne zonen e studimit eshte Lutra lutra (Figura 5. kryesisht rivendosja e tokes.3a Habitati/Bimesia Shkurret Mesdhetare Pylli me Pisha Habitati ne Zonen e Studimit Vecori Direktiva Europiane 92/43 Cod. zvarraniket dhe zogjte.6. Ruci et al.

4a Perhapja e Lutra Lutra Nga: Prigioni 1996 Ne lidhje me faunen e peshqve.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .6.Figura 5.. Speciet e pritshme ne zonen e studimit jane paraqitur ne tabelen qe vijon. . se bashku me habitatin e tyre dhe nivelin e rrezikuar te tyre. Solea vulgaris dhe Anguilla anguilla. Sparus aurata.2.138 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Peshqit takohen ne nje thellesi nga 10 ne 50 metra. ne Gjirin e Porto Romano-s ka zona shume te rendesishme per riprodhimin e disa lloje peshqish sic jane Dicentrarchus labrax. Llojet e tjera te peshqve qe hasen ne zone jane: Mugil spp.

79/409 Aneksi 2/I Dir.79/409 Arnoglossus laterna Anguilla anguilla Boops boops Citharus linguatula Dicentrarchus labrax Deltentosteus quadrimaculatus Dentex dentex Diplodus annularis Gobius niger jozo Lepidopus caudatus Lepidotrigla cavillone Lophius budegassa Merluccius merluccius Mugil spp.139 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4a Speciet Lista e Specieve te Pritshme ne Zonen e Studimit Habitati Peshqit Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Zogjte Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysemnatyrore/Toke e kultivuar Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Drure frutore/Toke e Kultivuar Drure frutore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem-natyrore / Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /Kreshta shkembi Toke me bar gjysem-natyrore Niveli i Rrezikuar IUCN LR Aneksi 2/I Dir. Mullus barbatus Pagellus acarne Pagellus erythrinus Scorpoena notata Serranus cabrilla Serranus hepatus Solea vulgaris Sparus aurata Spicara flexuosa Trigla lucerna Trigloporus lastoviza Trisopterus minutus Raja asterias Raja miraletus Scyliorhinus canicula Alectoris graeca Coturnix coturnix Anas crecca Anas platyrhynchos Aythia ferina Aythia nyroca Podiceps cristatus Dendrocopos syriacus Jynx torquilla Upupa epops Merops apiaster Cuculus canorus Apus apus Tyto alba Athene noctua Otus scops .Tabela 5. 79/409 IUCN VU A1 Aneksi 1 Dir.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/I Dir.6.2.

79/409 - .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Habitati Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke mocalishte me kripe / Toke e Kultivuar Lume Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Fushe e permbytur Toke e Kultivuar Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Niveli i Rrezikuar Aneksi 2/II Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LR Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.Speciet Streptopelia decaocto Galinula chloropus Fulica atra Tringa erythropus Himantopus himantopus Tringa totanus Actitis hypoleucus Charadrius dubius Vanellus vanellus Chlidonias niger Gavia artica Sterna albifrons Sterna hirundo Sterna caspica Accipiter gentilis Accipiter nisus Buteo buteo Circus aeruginosus Circus macrourus Hieraaetus fasciatus Milvus migrans Falco peregrinus Falco tinnunculus Falco vespertinus Egretta alba Ardea cinerea Egretta garzetta Phalacrocorax carbo Phalacrocorax pygmeus Pelicanus crispus Lanius collurio Lanius excubitor Lanius minor Lanius senator Corvus corax Corvus frugilegus Corvus monedula Garrulus gldhearius Pica pica Det/ Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Toke me bar gjysem-natyrore /pyll Toke me bar gjysem-natyrore /pyll Toke me bar gjysem-natyrore / Pyll/Toke e Kultivuar Toke e lagesht Pyll me Pisha/toke e hapur Toke me bar gjysem-natyrore / Pyll/Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /River Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /kreshte shkembi Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke e hapur Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /Lume/ Bregore Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar / Lume/ Bregore Lume/ Bregore Toke e lagesht Toke e lagesht Toke e lagesht Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare /pyll Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke e Kultivuar Shkurret Mesdhetare / Toke me bar gjysem-natyrore Te gjitha Te gjitha IUCN LC Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LC Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LC Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LC .140 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN NT Aneksi 1 Dir.

IV Dir.92/43 IUCN LC IUCN LC.92/43 IUCN LC Aneksi IV Dir.Speciet Erithacus rubecula Oenanthe hispanica Oenanthe oenanthe Delichon urbica Hirundo rustica Riparia riparia Sylvia spp. Aneksi II.141 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .IV Dir.IV Dir.IV Dir.92/43 IUCN LR - Ablepharus kitaibelii Anguis fragilis Pseudopus apodus Algyroides nigropunctatus Lacerta trilineata Lacerta viridis Podarcis muralis Dolichophis caspius Elaphe quatuorlineata Hierophis gemonensis Malpolon insignitus IUCN LC Aneksi IV Dir.92/43 Aneksi II. Aneksi IV Dir.92/43 IUCN LC.92/43 IUCN LC Aneksi IV Dir. Aneksi IV Dir.92/43 IUCN LC IUCN LC Testudo hermanni Emys orbicularis Mauremys rivulata Hemidactylus turcicus Mediodactylus kotscyi Aneksi II. Galerida cristata Motacilla flava Motacilla alba Bombina variegata Bufo bufo Pseudepidalea viridis Rana dalmatina Rana graeca Pelophylax ridibundus Pelophylax kurtmuelleri Salamdhera salamdhera Lissotriton vulgaris Triturus cristatus Habitati Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Lume/Rere Pyll Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Amfibet Pellgje me uje Pellgje me uje Pellgje me uje Pyll/ Toke me bar gjysem natyrore Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Zvarraniket Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Wetldhe Wetldhe All Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Niveli i Rrezikuar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis IUCN LC.PRBCATESVL220 .92/43 - .92/43 Aneksi II.92/43 Aneksi IV Dir.

92/43 Aneksi IV Dir.Speciet Natrix natrix Natrix tessellata Platyceps najadum Telescopus fallax Zamenis longissimus Zamenis situla Vipera ammodytes Erinaceus concolor - Suncus etruscus Talpa caeca Talpa stankovici Myotis myotis Myotis mystacinus Pipistrellus kuhlii Pipistrellus nathusii Pipistrellus pipistrellus Lepus europaeus Microtus felteni Microtus thomasi Mus spicilegus Vulpes vulpes Mustela nivalis Mustela putorius Martes foina Lutra lutra Aneksi II. te cilat mund te prishen nga shkarkimi i drejtperdrejte i ujrave te perdorura te pa-trajtuara urbane dhe industriale. fenomenin e erozionit te tejskajshem.142 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Per fat te keq.92/43 Aneksi IV Dir. Speciet me te rendesishme tokesore jane Lutra lutra dhe Myotis myotis.92/43 Shkurret Mesdhetare /Kreshtat e shkembit Pyll Toke e kultivuar Toke e kultivuar Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Pyll/ Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Pyll(bregore)/ Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Pyll(bregore)/Lume Aneksi IV Dir. Prania e faunes ne zonen e studimit eshte e lidhur ngushte me cilesine e habitateve natyrore.IV Dir.92/43 Aneksi II. prerjen e tejskajshme te pemeve per djegie.6.92/43 .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Habitati Pyll/Pellgje me uje Toke e lagesht Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Pyll/ Shkurret Mesdhetare Gjitaret Toke me bar gjysem natyrore /Toke e kultivuar/ Shkurret Mesdhetare /Pyll Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Niveli i Rrezikuar IUCN LC Aneksi IV Dir.92/43 Aneksi IV Dir.92/43 5. Perfundimi Ndermjet specieve qe pritet te hasen ne zonen e studimit.92/43 Aneksi IV Dir.92/43 Aneksi II.92/43 Aneksi IV Dir. mangesite e shumta ne te dhenat per perberjen e specieve ne zonen e studimit dhe ne zonat perreth nuk lejojne qe te vleresohet me kujdes rendesia e faunes qe jeton ne zonen e studimit.92/43 Aneksi IV Dir.92/43 Tipike per Ballkanin Perendimor Tipike per Ballkanin Perendimor Aneski V Dir.IV Dir.IV Dir. disa prej tyre jane te rrezikuara dhe kane nevoje per mbrojtje. gjuetine e pakontrolluar dhe peshkimin dhe shqetesimin e njerezve.5.2. te cilat kane nevoje per habitate me cilesi te mire. .

• Identifikimin e Peizazhit te zones ne studim dhe Kufizimet e Mbrojtjes Territoriale. Xhulaj “Flora dhe Vegetation of Albania” Cahiers Options Méditerranéennes v.: 511-516 (1998) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Bego F.. Mullaj A. Buzo K. M.1.. A. Jani Vangjeli. Vangjeli.. qe ka pasur si synim identifikimin e ngjarjeve kryesore qe lidhen me zhvillimin historik. • Zona e Studimit Analiza e Ndjeshmerise se Peizazhit.3.PRBCATESVL220 . “Caratteristiche della vegetazione e dinamismo degli ecosistemi forestali nella regione costiera di Valona” Cahiers Options Méditerranéennes v.2000 Pignatti “La Flora d’Italia” Ed. Dida M. Hoda P.2000 Ungaro. 5.7.Agricole 1983 Prigioni “Distribution of Mammals in Albania” Hystrix (n.E. 65. Bibliografia Albania – Convention on Biological Diversity National Report Biodiversity Strategy dhe Action Plan – Sponsor: Global Environmental Facility Tirana November 1999 Alfred Mullaj. PEIZAZHI Analiza aktuale e cilesise se peizazhit te vendndodhjes se Impiantit te Energjise eshte realizuar duke aplikuar metodologjine qe vijon: • Veshtrimin Historik.F. Zool.. J. Colacino “Brioflora dell’albania: situazione attuale e considerazioni in relazione ad una possibile utilizzazione nel biomonitoraggio ambientale” S. Dhimitër Peçi “General considerations on the flora dhe vegetation of Albania’s rivers” C. Mullaj. B..s.6. 53 2000 Republic of Albania Ministry of Territory Adjustment dhe Tourism “Integrated Water dhe Ecosystems Management Project – Environmental Impact Assessment”September 2003 Ruci B. Ruci. “Specie vegetali e habitat rari e minacciati in Albania” Cahiers Options Méditerranéennes v. Atti 4 : 357-364 J.S. Marano. Metodologjia e Analizes Metodologjia e adoptuar per analizen e ndikimit ne peizazh perfshin identifikimin e ndjeshmerise se zones ne studim dhe vleresimin vijues se ndikimit te projektit te . 53 .5.. “On the status dhe distribution of the large carnivores in Albania” 5.I.73 Proko A. Marsan “Demersal fish assemblage biodiversity as an index of fishery resources exploitation” Ital.) 8 (1-2) (1996): 67 . Vangjeli J. • Karakterizimi i peizazhit aktual.143 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7. mbi vecorite e peizazhit ne vendndodhje. 53 . Suppl.

nje nga qytetet me te rendesishme te Shqiperise ne aspektin ekonomik dhe historik. Durrës u themelua si Epidamnos ne 627 Para Krishtit nga kolonet Greke nga Korinti dhe Korfuzi. i shfrytezuar nga turistet ose vdheasit sin je pike e privilegjuar observimi per qellime panoramike. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Komponenti vizual. • Ndjeshmeri peizazhi E larte. Elementi karakterizues i ketij komponenti eshte kendveshtrimi skenik i identifikuar. Niveli i ndikimit ne peizazh percaktohet nga kombinimi i rezultateve te marra per Sensitivitetin e Zones ne Studim dhe Incidencen e Projektit. nivelin e ndikimit specific per mjedisin e zgjedhur). • Ndjeshmeri peizazhi Shume e Larte. vlerat e trashegimise.144 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Komponenti simbolik. historike ose letrare (pike turistike) Klasifikimi qe vijon eshte aplikuar per vleresimin sintetik te ndjeshmerise se peizazhit: • Ndjeshmeri peizazhi Shume e Ulet. merr ne considerate perceptimin e peizazhit te vlerave panoramike dhe pamjeve te rendesishme. qe i referohet vleres simbolike te peizazhit. • Ndjeshmeri peizazhi E ulet. vecorite natyrore.1a Vleresimi i Ndjeshmerise se Peizazhit – Sinteza e Elementeve te marre ne Konsiderate Karakteristikat e Peizazhit Morfologjia Kriteret e Vleresimit Komponente Morfologjike dhe Strukturale Vizual Simbolik Elemente me kontore sipas formes se tokes te dukshem dhe karakteristik Vecorite Sisteme te dukshme peizazhi me interes natyror natyrore (prania e rrjetit ekologjik ose e zonave natyrore te rendesishme) Niveli dhe numri i peizazheve te mrbojtura dhe elementeve Mbrojtja kulturore Prania e elementeve te dukshem te vendbanimeve me interes Vlerat e historik trashegimise Shenja te dukshme te elementeve kulturore te peizazhit Kendveshtrime Shikueshmeria e nje zone te gjere peizazhi/prfshirja ne pamje skenike skenike Vecorite e Rallesia e elementeve te peizazhit peizazhit Emri per arsye artistike. Veshtrim Historik Vendndodhja e projektit eshte prane qytetit te Durrësit. 5. Ndjeshmeria e peizazhit vleresohet bazuar ne komponentet qe vijojne: • Komponenti Morfologjik dhe Struktural. sic eshte perceptuar nga komunitetet vendore. Ky element karakterizues i ketij komponenti eshte Vecoria e Peizazhit. Tabela 5. Pozicioni i tij gjeografik ishte mjaft i favorshem. i njohur.propozuar (p.7. • Ndjeshmeri peizazhi Mesatare.7.sh. duke qene se ndodhet . vleresimi i ndjeshmerise se peizazhit realizohet duke perpunuar dhe grumbulluar vlerat e brendshme dhe specifike te modeleve baze te peizazhit si vijon: morfologjia.PRBCATESVL220 . niveli i mbrojtjes.2.

pastaj te pushtuar nga Gjermania Naziste deri ne 1944. qyteti i kaloi Perandorise Bizantine dhe vazhdoi te ishte nje port i rendesishem dhe nje lidhje e rendesishme ndermjet perandorise dhe Europes Perendimore. Kur ju kthyer sovranitetit shqiptar. Durrësi ka qene nje qytet aktiv ne levizjen kombetare per liberalizimin e Shqiperise ne periudhat 1878-1881 dhe 1910-1912. Ne 1997. mbreti i Ilirise ne312 Para Krishtit. Vlera strategjike e Durrësit sin je port detar e beri ate nje qellim ushtarak te shkalles se larte per te dyja palet.145 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .perreth nje limani shkembor natyror. por pas nje lufte me Republiken Romake ne 229 Para Krishtit perfundoi ne nje deshtim perfundimtar per Iliret dhe qyteti i kaloi Sundimit Romak. Pas renies se Perandorise romake. Dyrrachium u be kryeqyteti i provinces Romake te Epirus nova. qofte nga deti. Qyteti u be kryeqyteti i pare shqiptar ne 7 Mars 1913. duke e bere qytetin shume te veshtire per sulmuar qofte nga toka. Romaket i vendosen atij emrin Dyrrachium.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . qyteti u pushtua nga Italia ne 1915 dhe nga AustroHungaria ne 1916-1918. Lufta e dyte Boterore e gjeti Durrësin (i quajtur perseri Durazzo ne Italisht) dhe pjesen tjeter te Shqiperise te aneksuar ne Mbreterine e Italise ndermjet 1939-1943. pergjate shekujve. Durrësi u be fokusi i emigrimeve ne mase nga Shqiperia me anije te rrembyera ne port dhe qe kishin si destinacion Italine. te filluar ne 1947. Nje termet ne 1926 prishi nje pjese te qytetit dhe rindertimi i dha qytetit nje pamje me moderne. megjithese kishte mjaft sugjerime se qellimi i vertete i "Operation Alba" ishte parandalimi i refugjateve ekonomike qe vazhdonin t’i perdornin portet e Shqiperise si nje rruge per te migruar ne Itali. Dyrrachium u godit nga nje termet i fuqishem. Ai u pushtua nga Aleatet ne Tetor 1918. Republikes se Venecias. duke krijuar keshtu fortifikimet me te forta ne Ballkanin Perendimor. Kohe me pas. Anastasius I rindertoi dhe perforcoi muret e qytetit. Muret e larta 12m (36ft)-ishin kaq te trasha sa kater kalores mund te vendoseshin perkrah njeri-tjetrit. Pjese te rendesishme te mbrojtjeve antike te qytetit mbeten ende. Durrësi u be kryeqyteti i perkohshme i vendit ndermjet 1918 dhe Mars 1920. . duke i kaluar disa perandorive: Normaneve. i cili eshte i rrethuar nga mocale ne toke dhe kreshta te larte ne pjesen drejt detit. Ne vijim te renies se rregjimit komunist ne 1990. i cili shkaterroi mbrojteset e qytetit. Ca kohe me pas ne ate shekull. duke themeluar nje shumellojshmeri industrish te renda ne zone qe shtriheshin deri tek porti. qyteti u pushtua disa here. Shqiperia rreshqiti ne anarki ne vijim te kolapsit te skemave piramidale. Ai pati nje lulezim ekonomik fale investimeve italiane dhe u zhvillua si nje port detar te madh. Gjate Luftes se Pare Boterore. Epidamnos u pushtua nga Glaukias. Ne shekullin e 4 Pas Krishtit. Serbise. me nje liman modern te ndertuar ne 1927. Qyteti u demtua rende nga bombardimi i aleateve gjate luftes dhe pajisjet ne port u hodhen ne ere nga Gjermanet qe u larguan ne 1944. Ai u be stacioni final i hekurudhes se pare shqiptare. Regjimi Komunist i Enver Hoxhes rindertoi me shpejtesi qytetin pas lufte. Per shkak te vendndodhjes strategjike te Durrësit. megjithese ato jane reduktuar shume me teper gjate shekujve. te cilat shkaterruan ekonomine ne vend. Nje fuqi paqeruajtese e drejtuar nga italia u pozicionua ne Durrës dhe qytete te tjera shqiptare per te rivendosur rregullin.

John W. historia e fshatit te Porto Romano. (2) Burimi: The Durrës Regional Archaeological Project: Archaeological Survey in the Territory of Epidamnus/Dyrrachium in Albania Jack L. – Mar. Stocker.Ne kete kohe. agjencite e ndihmave ne Shqiperi. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sic tregohet ne Figuren 5. e gjithe zona ne lindje te vargut bregdetar ndermjet Durrësit dhe Porto Romanos eshte perdorur per qellime bujqesore (2) . Wolpert. Figura 5.Gjate luftes se Kosoves ne 1999 qyteti strehoi 110. Ha . Disa varre jane zbuluar prane mocalishtes ne zonen ndermjet Spitalla dhe Porto Romano. qe nuk ndodhi asnjehere. duket se qe nga kohet e hershme helene.1 (Jan. Davis. Ata u ndertuan per te mbrojtur vendin nga nje sulm i huaj i para-menduar nga Pakti Perendimor apo ai i Varshaves.7. Sharon R. No. Vol.2a. Aaron D. te ndertuar nen diktaturen e vjeter ne zonen e vendndodhjes Ne menyre me specifike. . Edhe ne pjese te tjera te Shqiperise. 72. Phoebe E. Nje numer i madh varresh dhe shenjash varri te datave nga ato Arkaike ne ato Romake te Hershme jane vendosur ne lugina ne veri dhe veri-perendim te Durrësit. Afrim Hoti. Zona e Studimit karakterizohet nga prania e nje numri te madh bunkeresh. Acheson.2a Bunkere prej Betoni. nje vendbanim i vertete gjithashtu duket se ka ekzistuar ne Porto Romano.Hesperia. Ata mund te gjenden cdo 100 deri 150 metra pergjate plazhit te qytetit.PRBCATESVL220 . Iris Pojani.000 refugjate qe i shpetuan luftes ne Kosove dhe u be baze e operimeve per shume prej atyre qe ju pergjigjen refugjateve. bunkere te shumte prej betoni te ndertuar nen diktaturen e vjeter ndodhen ne Durrës dhe perreth tij.146 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7. 2003).

• Kategoria II: Parku Kombetar.000 zogjve te ujit . . nese ka. • Kategoria V: Peizazhi/Panorama detare e mbrojtur. Tabela 5. ne veri’ te grykes se lumit Erzen.2. 6 Qershor 2002). 1994 Udhezimet (Figura 5.2a).3. vendndodhjet tashme te perfshira ne katalogun e 1981 Monumenti Mjedisor.7. Zonat e mbrojtura qe ndodhen prane vendndodhjes se perzgjedhur jane shenuar ne th liste ne Tabelen 5.2. • Kategoria III: Monument Natyror.0 ~7 Durrës Durrës Rrushkull Urdhër MB Nr. 6 Qershor 2002 dhe Udhezimeve IUCN.5.7. Kufizimet Kufizimet Mjedisore dhe Kulturore ne Zonen e Studimit jane identifikuar duke analizuar burimet qe vijojne: • Zonat e Mbrojtura identifikuar nga Ligji Shqiptar (Ligji n°8906. Sipas Ligjit n°8906. • Kategoria IV: Zona e Menaxhimit te Habitateve/Specieve. • Kategoria VI: Zona e Mbrojtur e Burimeve te Menaxhuara.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Katalogu i Monumenteve mjedisore: sipas Vendimit n°676 te 2002. date 6 Qershor 2002) ne Zonen e Studimit Rajoni Provinca Zona e Percaktimi Siperfaqja Distanca (Prefektura) (Rrethi) Mbrojtur (ha) (km) Asnje lloj zone e Kategorise I nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise II nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise III nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur th 650. dhe ne menyre te sakte 7 km ne veri’ te vendndodhjes.6. th • Trashegimite Kulturore: permes analizes historike te vendndodhjes.3a. analizimit te dhenave te literatures (sic jane studime arkeologjike) dhe identifikimit te trashegimive kulturore te rendesishme prane vendndodhjes se perzgjedhur. dated 26 Dhjetor 1995 Asnje lloj zone e Kategorise V nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise VI nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Sic eshte raportuar ne Tabelen e meparshme vetem nje zone e Mbrojtur ndodhet ne rethinat e vendndodhjes se Impiantit te Energjise ne Porto Romano. 6 Qershor 2002 (Ligji per Zonat e Mbrojtura). klasifikjuar sipas IUCN (Unioni Boteror i Konservimit).7. qe vijon. Zonat e Mbrojtura klasifikohen si me poshte: • Kategoria I: Rezerva Strikte Natyrore. Zona me toke te lagesht e Rrushkullit klasifikohet gjihashtu si Zone e Rendesishme e Zogjve (IBA) 3 fale pranise se mbi 10. dhe mbrohet qe nga 1995 si Zone e Menaxhimit te Habitateve/Specieve.Integrated Water & EcoSystems Management Project – World Bank .3a Kategoria I II III IV V VI Zonat e mbrojtura (sic jane identifikuar nga Ligji 8906.147 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . i eshte nenshtruar te njejtit regjim mbrojtjeje te parashikuar per Monumentin th Mjedisor te identifikuar nga Ligji n°8906. (3) Burimi: Integrated Safeguards Data Sheet .

nje tempull arkaik dhe dy vendndodhje te reja nekropolis (Burimi: Raporti i Studimit ICAA 2006). ne pjesen jugore e kepit te Spitalla.including peculiar trees .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .7. vendndodhja e mundshme emporion dhe e vendndodhjes para-historike u propozuan per percaktimin si park kombetar arkeologjik. • Zbulimet Arkeologjike qe ndodhen ne pjesen jugore te kepit te Spitalla. particular geological dhe geo-morphological formation. po punon per te rindertuar historine e kompleksit te kesaj qendre te madhe ne Adriatik. ICAA (Qendra Nderkombetare per Arkeologjine Shqiptare). eshte zbuluar nje vend para-historik. (4) Natural formation . qe vijon. a mineral deposit or a rare dhe endangered species or of a special.Nuk ndodhet asnje monument mjedisor (4) ne Zonen e Studimit.5 km ne jug te vendndodhjes se Impiantit te Energjise). ne partneritet me muzeun e Durrësit dhe nje ekip arkeologjik italian. Sipas informacionit historik te raportuar me lart nuk pritet te kete vlera arkeologjike. fshati i zhytur Heleni dhe pikat arkeologjike sic jane Tempulli Arkaik.148 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Duke ju referuar vlerave arkeologjike ne zonen e investiguar.7. aesthetic value dhe importance shall be declared Natural monuments .3a Pikat arkeologjike ne Porto Romano Nje segment muri me tulla e me allci i stilit Romak eshte zbuluar ne pjesen veriore te vargmalit bregdetare te Porto Romano -s (Burimi: Projekti Arkeologjik rajonal i Durrësit: Studimi arkeologjik ne Territorin e Epidamnus/Dyrrachium ne Shqiperi). Figura 5. scientific. Zbulimet me te aferta te trashegimise kulturore jane: • Segmenti i nje muri Romak me tulla qe ndodhet ne vargmalin bregdetar ne Porto Romano (rreth 1.3a. Sic pershkruhet ne Figuren 5. Muri Porta Romana .of a surface up to 50 hectares.

Nje koder e ulet (lartesia maksimale 49 m mbi nivelin e detit). 5.4. Zonat arkeologjike te siper-permendura ndodhen prane zones se Impiantit te Energjise (Figura 5. Elementet Aktuale te Peizazhit Siperfaqja eshte e mbuluar nga mocali dhe i eshte nenshtruar ri-vendosjes se viteve 60.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Vendndodhja e projektit shtrihet ne fushen e gjere bregdetare drejt Veriut te Durrësit.4a).7. Ne jug te vendondodhjes nje reliev i ulet (lartesia maksimale rreth 100 m mbi nivelin e detit) ngrihet pergjate vijes bregdetare. Tokat me bar gjysem-natyrore jane rezulatet e efekteve te kombinuara te proceseve natyrore dhe aktiviteteve antropogjenike (sic eshte kullotja e lopeve).3a). .7.Ne zonen ne jug te zbulimeve te Porto Romano-s ka nje Impiant municionesh te pas-luftes se dyte boterore.149 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7. Nje rrjet i rregllt kanalesh ri-vendosjeje dhe kanalesh kulluese karakterizon zonen (Figura 5. qe ndodhet menjehere ne very i Impiantit te Energjise ne Porto Romano ndan Gjirin e Porto Romanos nga Gjiri i Lalzit.7.4b). karakerizuar nga shkurre te vogla) dhe toke me bar gjysem-natyrore (Figura 5. por jashte perimetrit te zones sone. duke mbrojtur Porto Romano-n nga deti.4a Rrjeti i Kanaleve te Ri-vendosjes Perdorimi i tokes karakterizohet kryesisht nga bimesia spontane (kryesisht shkurre mesdhetare.7. Figura 5. .

7.Figura 5.150 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4b Toke me bar gjysem natyrore Shtresat e ndryshme te peizazhit pergjate vijes bregdetare jane dukshmerisht te karakterizuara nga prania e pikave te grumbullimit te hidrokarbureve dhe instalimeve te tjera. .

7.Figura 5.7.4c Pamje nga Kodra e Porto Romanos Figura 5.151 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4d Pamje nga Kepi i Spitalla .

Ne jug te vendondodhjes nje reliev i ulet (lartesia maksimale rreth 100 m mbi nivelin e detit) ngrihet pergjate vijes bregdetare. Vetem nje koder e ulet (lartesia maksimale 49 m mbi nivelin e detit). ndodhet prane qytezes se Porto Romano-s. qe ndodhet menjehere ne very i Impiantit te Energjise ne Porto Romano ndan Gjirin e Porto Romanos nga Gjiri i Lalzit. te cilat ndodhen ne zonen e studimit dhe qe pershkruhen si me poshte: • Serbatore per hidrokarbure dhe akumulim gazi.7. duke i dhene nje structure gjeometrike.7.4c dhe Figuren 5. Disa objekte nderhyjne ne cilesine e peizazhit. .4e Depozitat 5. Ne fakt.4e. • Nje stacion pompues drenazhimi.Sic tregohet ne Figurat e meparshme peizazhi perreth zones ne studim mund te perkufizohet si nje mjedis gjysem-natyror.152 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Komponentet Morfologjike dhe Strukturale Komponenti morfologjik i zones se studimit karakterizohet nga fusha e gjere bregdetare. • Pontili i ngarkimit dhe shkarkimit te hidrokarbureve dhe gazeve ndodhet ne mes te gjirit te Porto Romano-s. sic tregohet ne Figuren 5. ne fushen bregdetare ne Porto Romano ka vetem pak shtepi dhe pak ferma.7.4. per shkak te mungeses se elementeve vertikale (sic jane rreshtat me peme ose brezat me bregore) nuk arrin te dallohen komponente structural peizazhi. ne pjesen jugore te gjirit. duke mbrojtur Porto Romano-n nga deti Megjithese zonen e karakterizon nje rrjet i rregullt kanalesh drenazhimi.7.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Figura 5.1.

Komponentet Simbolike Vendndodhja gjendet brenda nje zone me karakteristika simbolike te varfra.5a qe vijon jep sintezen e vleresimit te ndjeshmerise se peizazhit te realizuar duke marre ne kosnderate vleresimet dhe analizat e lart-permendura. menjehere ne jug nga kepi i Spitalla (realizimi i kufizuar persa i takon numrit te perdoruesve dhe sezonit). Perfundime Tabela 5.7. TRAFIKU DETAR DHE RRJETI RRUGOR Ky paragraf paraqet nje pershkrim te shkurter mbi ceshtjet si: • Pershkrimi i rrjetit rrugor ekzistues.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . zona klasifikohet si Mesatare. zona klasifikohet si me Ndjeshmeri te Ulet Peizazhi. qe ndodhet ne pjesen me veriore te Gjirit te Porto Romano-s. . Duke marre ne considerate sa me lart. zona klasifikohet si me Ndjeshmeri te Ulet Peizazhi.7. 5. 5.5. Komponentet Pamore Ne zonen ne studim nuk ka kendveshtrime skenike dhe mungesa e pikave te ngritura kufizon mundesite per realizimin e peizazhit.8. E gjithe ndjeshmeria e zones ne studim klasifikohet si i Ulet. • Aktivitetet dhe situate ne Portin Detar te Durresit.7. Tabela 5. Te vetmit perdorues te mundshem te cilesive estetike te gjirit te Porto Romano-s mund te jene turistet e detit lido. 5.3. Simbolizmi unik qe karakterizon fushen bregdetare te Porto Romanos jane vijat e shperndara te bunkereve prej betoni.4.2.7. si deshmi e nje territori te shtypur nga konfliktet e shekullit te kaluar.Duke marre ne considerate sa me lart.153 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7. Duke marre ne konsiderate sa me lart.5a Komponente Vleresimi i sensitivitetit te peizazhit ne zonen e studiuar Karakteristikat e Peizazhit Morfologji Cilesia Ekologjike Mbrojtja Vlerat e trashegimise Kendveshtrimet skenike Vecorite e peizazhit Pesha e caktuar Morfologjike dhe Strukturale Vizuale Simbolike E ulet Mesatare E ulet 5.4.

8.1a).1.500 deri ne 11.8.136 km Rruge kombetare.000 km perfshi te gjitha klasat e rrugeve. 10. qe do te thote 3. Rrjeti Rrugor Ekzistues Rrjeti rrugor ne Shqiperi eshte afersisht 18.154 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ndermarrjeve ose kompanive te ndryshme autonome (Figura 5.000 km rruge te tjera nen juridiksionin e autoriteteve.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . .000 km rruge Bashkie dhe Komune 4.5.

1a Rrjeti Rrugor Kryesor dhe Dytesor ne Shqiperi .155 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5.8.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1c): • Durres – Rinas • Durres – Porto Romano. .8.156 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Vetem 12. Figura 5.62 km/km .1b Cilesia e Rrjetit Rrugor Kombetar Rruga kryesore ne zonen e vendndodhjes se projektit eshte rruga kryesore qe Durresin me Tiranen.8.1b). Ne pergjithesi cilesia e rrugeve eshte e dobet (Figura 5. Dy rruge te tjera te rendesishme jane te pranishme ne zonen fushore ne veri te Durresit (Figura 5. te cilat jane ndertuar per lidhur ish kompleksin kimik te Porto Romano-s me portin e Durresit. Duke marre ne considerate se industrite kimike te meparshme jane shkarkuar. trafiku tani eshte kufizuar vetem tek banoret vendas qe bejne tutje-tehu’ per ne Durres dhe tek disa kamione qe levizin drejt zones se re industriale te Porto Romano-s. Eshte nje rruge me dy korsi per cdo drejtim. Te dyja jane rruge dytesore.8.4 % e rrugeve jane te shtruara dhe rrjeti rrugor ka nje dendesi prej rreth 2 0. me nje korsi per cdo drejtim. Te gjitha rruget e tjera te pranishme ne zone jane rruge te pa-shtruara rurale apo “rruge pa rruge”.

gjithnje e ne rritje. Gjiri i Durresit eshte i mbrotur mire nga Kepi i Durresit. ne 0. Niveli faktik i trafikut eshte rreth 3. i cili perben nje barrier natyrore nga dallget. por nga praktika e ankorimit (deri ne tre anije prane njera-tjetres ne te njejtin vend ankorimi).157 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . megjithese ende e vogel.8. qe ndodhet ne pjesen veriore te gjirit te Durresit. Faktori i trafikut te tejskajshem ne port eshte reduktuar ndjeshem gjate viteve nga 1. Durrësi eshte porti kryesor ne Shqiperi me 77% te importeve te vendit dhe 89% te tonazhit te eksportit te vendit qe kalon ne te. Parashikimi i trafikut per portin e Durrësit .2. Valepritesi kryesor eshte ndertuar ne drejtim jug-lindor per te mbrojtur skelen nga ana jugore. Kapaciteti mesatar i trafikut te mallrave permes porteve te Shqiperise eshte rreth 5 milione ton ne vit. gjashte vjet me pare. me pak se 9% te totalit. Trafiku Detar i Portit te Durresit Ka kater porte kryesore ne Shqiperi. drejt Jugut te qytetit te Durrësit.8.1d Rrjeti rrugor ne zonen fushore ne veri te Durresit 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Porti i Durrësit ndodhet ne jug te Detit Adriatik. mbi 91% e volumit total te mallrave te perpunuar. Nje pjese.39. Porti eshte i mbyllur nga nje mol jugor ne forme valepritesi.Figura 5. dhe eksportet. e trafikut total transportohet me konteniere. ne 2003 cka nuk eshte arritur nga rritja e efikasitetit dhe produktivitetit. Trafiku i mallrave eshte mjaft i pa-ekuilibruar ndermjet importeve.00. ne nje total prej 78% te trafikut detar te Shqiperise.1 milione ton ne vit.

2a..8. etj. Trafiku i eksportit ka qene gjithnje e ne rritje qe nga viti 2003. hekur-krom.5 milione ton ne vitin 2023. pakove. kimikatet. artikuj ushqimore.. material ndertimi. produkteve te lengshme.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Trafiku i importit perfaqeson me shume se 85% te te gjitha aktiviteteve.8. konteniere. Figura 5. etj. Figura 5.9 % qe nga 2003.158 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . dhe eksporton minerale si krom. dhe eksporte te mineraleve sic jane: xeheror kromi.2a 3500000 Volumi i Punes ne Portin e Durresit 3000000 2500000 2000000 Tons 1500000 1000000 500000 0 2001 2002 2003 2004 2005 Year . qe perfaqeson nje rritje mesatare vjetore prej 5. konteniere. hekur-krom. etj. konteniere. Te dhenat tregojne nje rritje ne Volumin e Punimeve me afersisht 60% ndermjet 2001 dhe 2005. Ai konsiston ne importe te llojeve te ndryshme te mallrave sic jane: grure. Porti i Durrësit perpunon te gjitha llojet e ngakesave perfshi ngarkesat e mallrave.b tregon te dhena per volumin e trafikut dhe shperndarjen import/eksport ne Portin e Durresit. ngarkesat e rrezikshme. skrap. ngarkesat e pergjithshme. cimento. etj.llogarit 8.

8.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .8. .d tregojne te dhena mbi prirjen ne ndarjen e llojeve te mallrave te transportuara ne Portin e Durresit.2c.159 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2b 100 Perqindja e Aktiviteteve ne Portin e Durresit 80 Percentage 60 40 20 0 2001 2002 2003 2004 2005 Year Export Import Internal Transport Figurat 5.Figura 5.

Figura 5.160 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Porti i Durresit 2001 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2002 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2003 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2004 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2005 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers .8.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2c Importe.

Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap Chrome Conc.2d Eksporte.8. Porti i Durresit 2001 Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2002 Chrome Conc.Figura 5.161 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Container . Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2003 Chrome Conc.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2005 Chrome Conc. Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2004 Chrome Conc.

• Tregtia ne vend: drithra.162 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . prodhimet bujqesore. kryesisht ne Veri te vendit. efektet mbi lende dhe trupin e njeriut. makinerite elektrike dhe nga elektriciteti. Keto levizje te popullsise nuk jane rregjistruar.1. produktet e naftes. raporti i popullsise rurale me ate urbane ndryshoi. u zhvendos ne zona me te zhvilluara duke perfshire Durrësin dhe periferine e tij.Duke marre ne konsiderate aktivitetet e importit. Burime te tjera rrezatimi jo-jonizues jane radio. Te Dhenat Demografike Popullsia shqiptare ka nje moshe mesatere te ulet (rreth 32 vjec). shufrat e hekurit dhe fletet metalike).PRBCATESVL220 . Keto formohen nga fusha elektrike dhe induksioni magnetik me frekuence te ulet (50Hz). ndersa ndermjet aktiviteteve te eksportit sektoret kryesore perfaqesohen nga Kromi dhe mineralet e hekurit. tullat dhe pllakat. Per shkak te kesaj levizjeje te pa-kontrolluar te njerezve. pije. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Eksportet : minerale (ferro-kromi) 5. prodhuar nga tension ii linjes se energjise. Keto shenime konfirmojne prirjen e pergjithshme te evidentuar ne Planin e Transportit Kombetar te Shqiperise. KUADRI SOCIAL-EKONOMIK 5. Popullsia qe jetonte ne vendet e pa-zhvilluara malore. stacionet elektrike dhe gjeneratoret elektrike nuk prodhojne rrezatime jonizuese. gruri dhe mielli. jane te ndryshme. perime dhe fruta (te transportuara ne distance te shkurtra.10. Per kete qellim. FUSHAT ELEKTROMAGNETIKE JO-JONIZUESE Linjat e energjise. I vetmi lloj rrezatimi qe mund te shoqerohet me keto instalime jane rrezatimet jo-jonizuese.9. Ne fillimet e viteve 90. shpesh Brenda qytetit) • Trafku tranzit: materialet e ndertimit. Asnje linje energjie nuk kalon aktualisht ne zonen e vendndodhjes sone. Nuk eshte e pranishme asnje fushe e induktuar elektromagnetike. Rrezatimet me frekuence te larte kryesisht prodhojne efekte termale. ndersa rrezatimet me frekuence te ulet nderveprojne me mekanizmat biologjike te transmetimit te sinjalit ne trupin e njeriut.10. Frekuencat e emetimit te ketyre instrumentave jane shume te larta krahasuar me frekuencat industriale. plehrat kimike. Ky dokument raporton se ne aspektin e volumeve. sektoret kryesore jane mallrat e zakonshme dhe cimentoja. ndryshimet politike u shoqeruan me levizjen e popullsise ne gjithe Shqiperine. antenat radiotelefonike dhe sistemet e radarit. 5. Dhjete qendrat me te medha urbane llogarisin 20% te . mallrat qe vijojne po dominojne transportin e mallrave ne Shqiperi: • Tregtia me jashte: (76% e trafikut aktual te portit te Durresit) • Importet : materialet e ndertimit (cimentoja dhe qymyri i perdorur.

dhe vendbanimet e fshatit Rinia. . Zona e Porto Romano fillimisht ka qene shume rralle e populluar dhe pjesa me e madhe e njerezve jetonte prane kodrave. 14% e femijeve nen 5 vjec jane te keq-ushqyer. (UNEP. Nje tjeter vendbanim ndodhet afersisht 1 km distance ne Lindje te vendit (fshati Rinia). ne kuadrin e projekteve te permiresimit. Nuk ka asnje te dhene per popullsine e koheve te fundit apo aktuale per zonen e Porto Romano-s sepse nje pjese e madhe e vendbanimeve jane te parrregjistruara. Integrimin e Zonave Informale) vendbanimet informale ne Porto Romano. kryesisht nga imigrimi i njerezve nga Shqiperia veriore dhe rajone te tjera. 2001) dhe jane korrigjuar perms delaratave te Zyres se Gjendjes Civile ne rrethe te ndryshme. per shkak te levizjeve te parregjistruara te ri-vendosjes.1a Klasa e Popullsise Total Femije (age 0-1) Femije (age 1-14) Te rritur Popullsia e Porto Romanos ne 2003 Numri 2. me nje numer shtepish banimi rreth 350. Nje ne tre familje nuk ka shtepine e duhur.384 35 115 2.6% e shqiptareve jane te varfer. Ato rregjistra nuk reflektone plotesisht levizjen e popullsise Brenda dhe jashte vendit. popullsia u rrit per shkak te pranise se fabrikave dhe mundesive ne rritje per te jetuar dhe marre me bujqesi ne kete ultesire. Aktualisht 5. Ne dekaden e fundit. perqindja e vdekshmerise se femijve dhe e nenes eshte e larte. Nje vleresim i popullsise se Porto Romano eshte kryer ne Studimin e Fizibilitetit UNEP dhe raportohet ne Tabelen 5. kane 760 shtepi qe i perkasin Bashkise se Durresit. zona e Durrësit ka pasur nje rritje te shpejte e te pa-kontrolluar te popullise.10. 2002) statistikat zyrtare treguan se 29. Pas ri-vendosjes se mocalishtes rreth 1980. KUadri Social-Ekonomik Sipas Profilit te Vendit ne Sektorin e Strehimit (UN. te cilet kerkojne pune dhe te ardhura. Ne fund te 2001 popullsia urbane eshte rritur ne 42. gjysma e tyre jetojne ne kushtet e varferise ekstreme.234 Te dhenat jane llogaritur bazuar ne numrin e shtepive te verejtura me imazhet e satelitit te kombinuara me nje numer mesatar banoresh per cdo shtepi dhe te dhenat per moshen jane mbledhur ne nje studim te popullsise ne 86 shtepi ka 473 persona.1a.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . te cilat jane hartuar bazuar ne rregjistrimet e tyre administrative.2.163 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Feasibility Study for Urgent Risk Reduction Measures at Hot Spots in Albania. ne kufi me lokalitete e identifikuara si "Varrezat e Reja" dhe "Hidrovori". Urbanizimin. qe vijon: Tabela 5.000 deri ne 7. Nuk eshte dhene numri i banoreve.1%.10.000 njerez kane vendbanimet e tyre prane kodrave te Durrësit dhe ne fushen e Durrësit. perfshijne afersisht 200 ndertesa. 5. Sipas intervistave me ALUIZMI (Agjencia per Legalizimin. Te dhena te perditesuara per statistikat e popullsise ne zonen e Porto Romano-s jane mbledhur gjate investigimeve te kryera ne zone. ALUIZMI konfirmoi se te gjitha ndertesat ne zone jane ilegale.popullsise totale ne fund te 1990 dhe 36 % ne 1999.10.

qe drejtohen nga te rinj ose njerez me arsim te paket.240 leke ne muaj. Ne 1998 te ardhurat mesatare per nje familje ishin 16. Figura 5. Ky kontrast rural-urban tregohet qarte ne te ardhurat per zonat rurale dhe urbane dhe ai shpjegon pjeserisht tendencat drejt migrimit urban (Figura 5. 20% jane pensioniste. Tirane (66%). Elbasanit. Treguesit kryesore ekonomike per Shqiperine raportohen ne Tabelen 5. 20% e familjeve ne gjendje te mire ekonomike merrnin 48% te te ardhurave totale familjare.000 banore. 90% e te varferve jetonin ne zonat rural. Varferia eshte me e larte ne very.000 banore.2a.10. Puke (65%) dhe Shkoder (63%). te ardhurat jane 21. te ardhurat per nje familje rane ne 14. Papunesia eshte mbi mesataren ne qytetet e Beratit. Gjysma e te verferve jane te vete-punesuar ne bujqesi. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Papunesia eshte nje nga arsyet kryesore te varferise ne zonat urbane.PRBCATESVL220 .10.620 leke ne muaj.2a).10. Ne zonat me me pak se 10. Pasojat sociale jane perkeqesuar nga fakti se dy te tretat ose me teper e te papuneve nuk kane me te drejte per te marre perfitime (asistence) papunesie. me 21% te grave pa pune dhe 16% te burrave. ndersa 20% e familjeve te varfra merrnin vetem 5%. 60% e te rinjve te moshes 16 deri ne 34 jane te papune dhe situata eshte me e keqe ne qytetet: Vlore (86%). nersa ne periferine e Tiranes perqindja e tyre shkon ne 36% .2a Treguesit Kryesore Ekonomike per Shqiperine . ndersa punesimi i fshehur eshte karakteristik per zonat rurale.250 leke ne muaj.164 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ndersa ne zonat me me shume se 10. Permetit dhe Kucoves. Papunesia ne Shqiperia eshte specifike e gjinise dhe moshes. Ne Tirane 26% e popullsise jeton me me pak se nje dollar ne dite. Shkodres. Ne 1998. Ka nje nivel te larte te pabarazise ne shperndarjen ne vend te te ardhurave familjare. Kurbinit. ne familjet e medha. Mat (82%). Ne 1996.12% e femijeve nen 15 vjec jane analfabete.

10. Ndarja sipas Statistikes 5: Te ardhurat me te Larta) Tendencat e pa-punesise dhe te punesimit ne Shqiperi ne dekaden e fundit tregohen ne Figurat 5.10.2b Papunesia ne Shqiperi Source: www.165 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .al .10.gov. Ndarja sipas Statistikes ne 1998 (Ndarja sipas Statistikes 1: Te Ardhurat me te Ulta.2b dhe 5.instat.10.Figura 5. Figura 5.2a Perqindja e Popullsise ne Zonat Rurale dhe Urbane sipas te Ardhurave.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2c.

gov. Nje njesi paketimi kartonash eshte aktualisht aktive brenda territorit te Pikes se nxehte 1. Impianti i Lindanit/Dikromatit • 1944 deri ne 1967 – Nje fabrike lekure • 1967 deri ne 1987 – Prodhimi i Dikromatit. Zona e akumulimit te ujit prane Kepit te Bishti Palles . Numri total i njerezve te papune ne zone do te ishte atehere afersisht 30.000 nga nje zone me 100.10. sulfatit te magnezit dhe sulfatit te aluminit qe perdoren ne perpunimin e lekures • 1982 deri ne 1987 – Prodhimi i Lindanit dhe pesticideve te tjera sic jane trikromatit i natriumit dhe Thiram Disa pjese te tokes brenda zones se pikes se nxehte 1 jane privatizuar dhe do te perdoren per aktivitetin e prodhimit ne te ardhmen e afert. Zona e Porto Romanos eshte shfrytezuar historikisht per qellime industrial qe nga vitet ‘40s.000 te tjere ne komunat fqinje.instat. por nuk kufizohet vetem ne mbetjet e Lindanit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2c Punesimi ne Shqiperi Source: www.000 njerez te papune ne qytetin e Durresit dhe ne vendbanimin informal te Porto Romano dhe 9. Jun 2008) mund te kete deri ne 21.166 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .al Sipas Vleresimit te Shpejte Mjedisor per Parqet Industriale dhe Energjetike ne Porto Romano (Ldheell Mills. mungesa e Lindanit me pluhur gelqeror dhe nje vend per hedhjen e squfurit.Figura 5.000 njerez. Hedhja e mbetjeve ne Stacionin e Pompimit • Data te pa-precizuara– Perfshihet hedhja e mbeturinave. Historia e instalimeve industriale ne vend eshte si vijon: Vendndodhja e Squfurit • 1982 deri ne 1987 – Prodhimi i klorurit te zinkut.

000 m eshte perfunduar (5 rezervuare). Nje ferme ndodhet ne kufirin veri’-perendimor te vendndodhjes sone. mbetjet e hekzaklorocikloheksanin (HCH). MonoMetilaminen. Veprimtarite e tjera te pranishme ne zone perfshijne: • Plazhet dhe rastorantet. . Dimetilaminen. Aktualisht aktivitete te vogla ekonomike jane ne proces ne zone. Gjendja Kombetare ne Shqiperi Gjendja kombetare mbi Shendetin Publik eshte vleresuar bazuar ne raportin “Reflektime mbi Shendetin ne Shqiperi. Siperfaqja e ndertuar eshte rreth 29.11.1. Megjithate.com). Banka Boterore dhe donatore nderkombetare. Reflektime mbi Shendetin ne Shqiperi nga WHO Ky dokument hedh nje veshtrim mbi statusin e shendetit ne Shqiperi. 2005”.11. Toka ne pjesen brenda te siperfaqes se vendndodhjes duket e pa-kultivuar gjate studimeve ne terren. te cilat jane ne proces dhe financohen nga PNUD. Trimetilaminen. pluhur squfuri. publikuar nga Organizata Boterore e Shendetesise (WHO). ne bregdet ne perendim te vendndodhjes sone • Restorant ne bregdet ne veri te vendndodhjes sone • Ferma dhe kullota. tre te tjere brenda 1 km nga kufiri i zones. semundshmerine dhe exkspozimin ndaj faktoreve kryesore te riskut se bashku me tendencat e kohes. Etilenediaminen. 5. duke paraqitur te dhenat me te fundit mbi vdekshmerine. Kapaciteti i tij i pergjithshem eshte 3 24.167 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . SHENDETI PUBLIK 5.100 m². RAporti gjithashtu ben krahasimin e grupeve te referimit ne vend.000 m (www. Depot e naftes dhe te gazit jane te pranishme ne zone dhe ndodhen kryesisht brenda 1 km nga bregdeti Perendimor ne zonen ndermjet Kepit te Bishtit te Palles dhe Porto Romano-s.riraoil. Dikromatin e Natriumit.• 1989 deri ne 1998 – Akumulimi i mbetjeve nga procesi i prodhimit te Lindanit perfshi Disulfidin e Karbonit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . qe perfshijne vendet me prirje/zhvillime te ngjashme te shendetit dhe tendenca sociale-ekonomike te ngjashme dhe/ose grupime gjeopolitike. FAza e pare e investimit prej rreth 14. planet kombetare territorial per zonen parashikojne Zhvillimin Industrial dhe Energjetik ne vende te Zones se Projektit dhe ne jug te saj. Nje pike e rendesishme e akumulimit te naftes dhe gazit eshte ende ne ndertim dhe perfshin nje infrastructure porti me sistem ngarkim-shkarkimi te produkteve te naftes nga serbatoret e saj tek instalimet perkatese si dhe nje sistem ngarkim/shkarkimi nepermjet autoboteve. dhe ne te dhenat e grumbulluara nga Instituti i Statistikave ne Shqiperi (INSTAT).000 m³. Metanolin. ndersa komplet ngastra e 2 tokes se blere eshte 36. Keto veprimtari ekonomike kane lene nje ngarkese te madhe ndotjeje ne zonen se ciles i adresohen projekte permiresimi.

Sipas shifrave kombetare. Vendet me me vdekshmeri te ulet foshnjore klasifikohen si “Eur A”.11. Kjo klase perfshin 27 vende. Kuadri i shendetit public paraqitet ne paragrafet qe vijojne duke ju referuar tre tregueseve epidemiologjike: • Jetegjatesia e pritshme. Kjo rritje ishte pak me e madhe per burrat (3.3 vjet per burrat. ne te cilat bazohet shifra e jetegjatesise se pritshme zyrtare (LE).168 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 2005 . Jetgjatesia e Pritshme Sipas vleresimeve te WHO. i cili perfshin 25 vende me vdekshmeri te ulet foshnjore dhe vdekshmeri te ulet ose te larte tek te rriturit.8 vite) se sa per grate (3. Ne 2002 statistikat kombetare mbi vdekshmerine. nje person i lindur ne Shqiperi ne 2002 mund te prese qe te jetoje 70.Shqiperia klasifikohet nga WHO Brenda grupit “Eur-B+C” . jep vleresimin: gjashte vjet me shume ne lindje sesa llogaritja e WHO. Kjo llogaritje eshte dy vjet me e gjate se sa mesatarja Eur-B+C . • Ngarkesa e semundjes.PRBCATESVL220 . shqiptaret fituan rreth 3.1 vjet per grate dhe 67.6 vite ne jetegjatesine e pritshme ndermjet 1987 dhe 2003.1a Jetegjatesia e Pritshme ne Lindje per Meshkujt 1980 deri ne Vitet e Fundit Source: Highlights on Health in Albania.4 vjet mesatarisht: 74. Raportimi me i vogel i vdekjeve dhe veshtiresite ne mbledhjen e statistikave te popullsise shpjegojne pak a shume keto ndryshime. shumica e te cilave jane shtete anetare te BE.3 vite). Figura 5. por me shume se tete vjet me e shkurter se sa mesatarja Eur-A. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Shkaqet kryesore te vdekjes.

WHO perdor nje tregues per kete qellim. WHO vlereson se njerezit mund te presin te jene te shendetshem per afersisht 87% te jetes se tyre.3 vjet) dhe mesatarja Eur-B+C (7. 2005 Pervec jetegjatesise se pritshme.Figura 5. . duke zbritur vitet e llogaritura te jetes se kaluar me semundje dhe pa-aftesi nga jetegjatesia e pritshme e llogaritur. Per Shqiperine.1b Jetegjatesia e Pritshme ne Lindje per Femrat. Kjo humbje eshte me e madhe se sa mesatarja Eur-A average (7.11.6 vjet). 1980 deri ne Vitet e Fundit Source: Highlights on Health in Albania. Ata humbasin mesatarisht 9 vite me semundje. eshte gjithnje e me teper e rendesishme te dihet jetegjatesia e pritshme kur ke shendet te mire.169 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . te quajtur jetegjatesia e pritshme e shendetshme (HALE).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

170 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8 vjet).11. Megjithate grate ne Shqiperi kane 3. 2002 Source: Highlights on Health in Albania.Figura 5. Gjithashtu ndermjet 60 vjecareve. grate humbasin me teper vite te shendetshme te jetes (10.5 vjet) sipas vleresimeve te WHO.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .9 kundrejt 10.8 vjet) se sa burrat (7.8 vite me teper te jetegjatesise se pritshme te shendetshme. Ato qe shkaktojne kete hapesire jane . grate jetojne me te shendetshme me shume se tre vjet me gjate krahasuar me burrat (13. pa semundje dhe pa-paftesi. 2005 Meqenese grate jetojne me gjate dhe meqense mundesia e perkeqesimit te shendetit rritet me moshen.1c Jetegjatesia e Pritshme (LE) dhe Jetegjatesi e Pritshme e Shendetshme (HALE). Ngarkesa e Semundjes Ngaresa e semundjes ne nje popullsi mund te shikohet si nje hapsire ndermjet statusit actual te shendetit dhe nje situate ideale ne te cilen cdo njeri jeton deri ne moshe te madhe.

pa-aftesia ne jeten e perditshme perben shumicen e ngarkeses se tyre ne shendetin e popullsise. Tabela 5.5 9.1 19.171 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . .8 4.11. dhe presioni i larte i gjakut dhe BMI e larte tek grate.0 5.1a Dhjete Grupet Kryesore te Pa-aftesise si Perqindje te DALY totale per te dyja sekset en Shqiperi.11.5 2.1 19. 2005 Tabela 5. nga ana tjeter dhjete faktoret me te rendesishem te riskut me ndikimet e tyre perkatese. qe llogarisin afersisht 90% te ngarkeses se semundjeve ndermjet meshkujve dhe femrave ne Shqiperi. Per shkak se vdekshmeria nga kushtet neuropsikiatrike eshte e vogel. tregon. Goditjet padashje tek meshkujt dhe semundjet kardiovaskulare dhe kushtet neuropsikiatrike tek meshkujt dhe femrat perbejne ngarkesen me te madhe te semundjeve.3 16.11.0 4.6 9.9 3.3 4.7 3. Tabela 5. Vitet e pa-aftesise-jete e pershtatur(DALY) eshte nje matje e permbledhur qe kombinon ndikimet e semundjes. Analzia qe vijon ben perpunimin e ngarkeses se semundjes ne popullsi.4 3.0 7. ne ngarkesen e semundjes ne popullsine mashkullore dhe femerore ne Shqiperi.9 Meshkuj Grupet e pa-aftesise Goditjet pa dashje Semundjet Kardiovaskulare Kushtet Neuropsikiatrike Neoplazma malinje Kushtet Perinatale Infeksionet ne Rruget e Frymemarrjes Semundje ne aparatin tretes Semundje Muskuloskeletale Semundje te organeve ndijore 3. ne rradhe zbritese.1 Goditje te qellimshme 2.7 Source: Highlights on Health in Albania.1a tregon dhjete kushtet paresore.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . pa-aftesine dhe vdekshmerine ne shendetin e popullsise. alkooli dhe presioni i larte i gjakut perbejne ngarkesen me te madhe tek meshkujt shqiptare.0 3.vdekshmeria e parakohshme. pa-aftesia dhe faktore te caktuar risku qe ndikojne ne semundje. ne rend zbrites.1b.4 Grupet e pa-aftesise Kushtet Neuropsikiatrike Semundjet Kardiovaskulare Neoplazma malinje Goditjet pa dashje Semundje Muskuloskeletale Semundje te organeve ndijore Kushtet Perinatale Infeksionet ne Rruget e Frymemarrjes Mangesite ne te ushqyer Semundje ne aparatin tretes Total DALYs (%) 24. duhani. 2002 Femra Total DALYs (%) 22.1 4. Sipas DALY.

te pakten pjeserisht e shpjegueshme nga ndryshimet ne klasifikimin dhe rregjistrimin e shkaqeve te vdekjes. kane vleren me te larte te vdekshmerise ne kete grupmoshe. 2002 Femra Total DALYs (%) 12.1b Dhjete faktoret kryesore te riskut te Ngarkeses se Seumndjes se matur ne DALY ne Shqiperi.4 Tymi ne ambjent te mbyllur nga 1. Sipas ketyre shifrave ne vend.5%. 14% nga kanceri.9 4. risku i tepert per te vdekur nga CVDs eshte tete here me shume se mesatarja Eur-B+C. 3% nga crregullimet neuropsikiatrike dhe 2% nga semundjet e apartit tretes. se bashku me Turkmenistanin.5 1. Ne total 52% e te gjitha vdekjeve jane shkaktuar nga semundje te sistemit te qarkullimit.11. 2005 2.5%.2 1.6 10.5 Grupet e pa-aftesise Presioni i Larte i Gjakut BMI e larte Duhani Kolesteroli i larte Marrja e paket e frutavezarzavateve Mungesa e aktivitetit fizik Seks i pasigurte Tymi ne ambjent te mbyllur nga lendet djegese Alkooli Qenia nen-peshe ne femijeri dhe gjate memesise Total DALYs (%) 7. dhe Shqiperia.172 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2 6.7 zarzavateve Mungesa e aktivitetit fizik 2.4 Shkaqet kryesore te Vdekjes Ne 2003. perjashto grate nen 15 dhe burrat nen 30.9 1.7 4.0 4.6 1. Risku per vdekje nga kanceri eshte me i ulet per te gjithe burrat dhe grate ne moshe 15-vjecare ose me teper.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Meshkuj Grupet e pa-aftesise Duhani Alkooli Presioni i Larte i Gjakut Kolesteroli i larte BMI e larte Marrja e paket e frutave2. 5% nga semundjet e aparatit te frymemarrjes.4 7. Kushtet eperkufizimit te gabuar rreth 13. . semundjet jo infektive te perzgjedhura llogariteshin ne rreth 76% te te gjitha vdekjeve en Shqiperi.2 Faktoret profesionale te riskut 1. shqiptaret kane gjithashtu nje risk te vogel vdekjeje per shkaqe te jashtme dhe helmime ne te gjitha grupmoshat dhe per te dyja sekset krahasuar me mesataren Eur-B+C . shkaqet e jashtme rreth 5% dhe semundjet infektive rreth 0.PRBCATESVL220 .Tabela 5. megjithate. Kjo mund te jete.0 2.8 per demtime Plumbi 1. Shqiptaret jane ne rrezik me te vogel ndaj vdekjes per shkak te CVD-ve (semundjeve kardiovaskulare) sesa mesatarja Eur-B+C.7 4.4 lendet djegese Source: Highlights on Health in Albania. Per femijet dhe adoleshentet.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..173 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Figura 5.11.1d

Shkaqet kryesore te Vdekshmerise sipas Seksit dhe Grupmoshes

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

Semundjet kardiovaskulare shkaktojne me shume se gjysmen e te gjitha vdekjeve ne Shqiperi. Vrasesit e vetem me te medhenj jane semundjet cerebrovaskulare (18,7% e te gjitha vdekjeve te 2003), semundjet ishemike te zemres (15,1%) dhe semundjet e qarkullimit pulmonar dhe semundje e tjera te zemres (12,5%). Vdekshmeria nga semundje kardiovaskulare eshte rritur si per te rinjte, edhe per ata te moshes mesatare (nen 45 vjec) dhe per te moshuarit (75 dhe me teper), ndersa nje prirje zbritese mund te verehet ne grupmoshat e tjera qe mbeten. Zhvillimi eshte i ngjashem per te dyja sekset dhe per semundjet ishemike te zemres dhe semundjet cerebrovaskulare. Kanceri shkaton vetem nje ne shtate vdekje ne Shqiperi. Vdekshemria poshte moshes 30 vjec eshte ne ulje dhe po ndjek mesataren Eur-B+C average. Meshkujt 30–74 vjec gjithashtu kane shifra ne zbritje te vdekjes, ne menyre te ndjeshme poshte mesatares Eur-B+C. Meshkujt e moshuar kane nje rrezik ne rritje per te vdekur nga kanceri, e barabarte me mesataren Eur-B+C . Shifrat e vdekjes nga kanceri per femrat jane ne rritje, por ato jane ende poshte mesatares Eur-B+C. Persa i takon vdekshmerise nga kanceri ne pergjithesi, shifrat per shkaqet specifike te vdekjes ne Shqiperi jane te ulta krahasuar me nivelet Eur-B+C , dhe jane ose ne ulje (kanceri i buzes, kanceri i fshikezes se urines, kanceri i ezofagut, kanceri i lekures, kanceri uterin dhe ovarian) ose pezull (kanceri kolorektal dhe kanceri indit limfoid dhe hematopoietik). Vdekshmeria nga kanceri i laringut, trakese, bronkeve dhe mushkerive eshte e ndryshme per burrat dhe grate. Per burrat, numri i vdekjeve mbetet i qendrueshem, dhe poshte mesatareve ne zbritje Eur-A dhe Eur-B+C . Per grate, po rritet me njejtin ritem si mesatarja Eur-A average dhe ajo tashme ka kaluar mesataren Eur-B+C. Keto te djhena mbi vdekshmerine reflektojne tendencat e meparshme ne pirjen e duhanit, te cilat u bene me te zakonshme ne Shqiperi ndermjet 1990 dhe 2000.

- 174 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Sipas te dhenave me te fundit, 60% e burrave dhe 18% e grave 15 vjec e lart jane duhanpirese ditore te rregullta. Figura 5.11.1e Numri i Standartizuar i Vdekjeve per Kancerin e Stomakut ne Njerezit e te gjitha moshaves, 1980 deri ne vitin me te fundit

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

Figura 5.11.1f

Numri i Standartizuar i Vdekjeve per Kancerin e Laringut, Trakese, Bronkeve dhe Mushkerive tek Femrat, te gjitha moshat, 1980 deri ne vitin me te fundit

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

- 175 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Te Dhenat e Institutit te Statistikes se Shqiperise (INSTAT) Gjendja shendetsore ne Shqiperi eshte studiuar nga Instituti i Statistikes se Shqiperise (INSTAT) nepermjet tregueseve statistikore. Treguesit kryesore shfaqin nje prirje te qendrueshme te permiresimit per kujdesin shendetesor paresor dhe sherbimeve spitalore. Niveli i disa tregueseve te rendesishem sic jane: jetegjatesia, vdekja dhe semundjet kronike jane te krahasueshem me ato te vendeve te zhvilluara, ndersa vdekshemria foshnjore, vdekshmeria maternal dhe semundjet akute infektive jane te krahasueshme me ato te vendeve ne zhvillim. Statistikat tregojne se nje numer relativisht i larte vdekjesh dhe semundjesh ne Shqiperi eshte rezultat i pirjes se duhanit, alkoolit, pakujdesise ne rruge, perdorimit te drogave ilegale, ushqimit dhe stresit si nje dukuri e re modern e shoqerise. Te jetuarit ne pasivitet eshte nje faktor risku sepse ai paraqet nje problem te mundshem per hipertensionin, semundjet e zemres, ataket, etj. Figura 5.11.1g
350

Shkaqet kryesore te Vdekjes sipas Grupeve te Semundjeve
Endocrin,metabolic,nutricional Nervous system Respiratory system diseases Genitourinary system diseases External injury, poisoning

300

Neoplasm Blood, blood-forming organ diseas Circulatory system diseases Digestive system diseases Ill-defined conditions

Num. per 100.000 inhabitants

250

200

150

100

50

0 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Year

Source INSTAT

- 176 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

- 177 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

5.11.2. Gjendja ne Porto Romano Hyrje Ky seksion bazohet ne permbajtjen e raportit “Vleresimi i ndikimit te ndotjes mjedisore ne shendetin e banoreve te zones se Porto-Romano-s” publikuar nga Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave e Shqiperise ne 2005. Prania ne Porto Romano e prodhimit te meparshem industrial te lindanit dhe dikromatit si dhe e nje impianti per prodhimin e kimikateve me baze squfuri dhe e nje vendi mbeturinash per kimikate dhe mbetje, ka shkaktuar degradim serioz te mjedisit. Ndotja vazhdon akoma per shkak te migrimit te ndotesve nepermjet ujrave nentokesore te ceketa, largimit te ujrave te shiut dhe transportit illegal te dherave te ndotur. Vendondodhja dhe rrethinat menjehere prane saj perbejne rreziqe te medha per shendetin e njeriut. Ministria Shqiptare e Mjedisit ka autorizuar Projektin e Permiresimit ne Porto Romano, duke pasur si qellim permiresimin e kushteve mjedisore duke reduktuar ndotjen e dheut dhe ndikimet ne ujrat nen tokesore dhe duke reduktuar ndjeshem rreziqet per shendetin e njeriut dhe mjedisit te grupeve te popullsise qe ndodhet prane. Projekti konsiston ne ndertimin e nje vendi per groposje, qe te mbaje dheun e ndotur dhe materialet nga prishja nga ish zonat industrial ne Porto Romano, dhe levizjen e transportimin e dherave perkatese dhe materialeve nga prishja. Bazuar ne te dhenat mbi nivelet e ndotjes aktualisht rreziqet madhore per shendetin e banoreve vendas jane te lidhura me: • Konsumin e ujit nga puset ne vend (zyrtarisht e ndaluar, por ndoshta ndodh ende); • Konsumin e qumeshtit dhe mishit nga kullotja e kafsheve ne zonat e ndotura; • Konsumin e perimeve te ndotura; • Thithjen e therrmijave te ndotura nga ajri. Raporti “Vleresimi i ndikimit te ndotjes mjedisore ne shendetin e banoreve te zones se Porto-Romano-s” eshte realizuar e qellimin qe te vleresoje efektet e kushteve te ndotjes ne statusin e shendetit te banoreve, te percaktoje rekomandimet per te parandaluar perkqesimin e metejshem dhe te identifikoje nevojat per te kuruar njerezit e prekur. Dimensioni i Kampionit dhe Metodologjia e Perdorur Kampioni i studiuar konsistonte ne 200 njerez te ekspozuar ndaj ndotjes industrial, per periudha kohore variabel; eshte ndare ne dy grupe te medha: • Grupi i pare konsistoi ne 100 nxenes te shkolles 9-vjecare, kryesisht 13 vjec, te cilet ju nenshtruan nje testimi me pyetsorin perkates si dhe ekzaminimit subjektiv dhe neurologjik. • Grupi i dyte konsistoi ne 100 te rritur pa asne perzgjedhje paraprake, banore te komunes se Porto Romano-s per nje periudhe te pershtatshme kohore, me qellimin per te pasur efektet mbi shendeti te shkaktuara nga ndotja e jashtme e ambjentit.

- 178 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

179 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Kampioni i studiuar ju nenshtrua disa ekzaminimeve me te hollesishme sic jane: • Testimet Funksionale te Frymemarrjes. moshen. dominimi i pirjes se duhanit ne zone eshte i ulet dhe kjo mund te sjelle nje lidhje te mundshme ndermjet ndotjes ne vend dhe simptomave respiratore. ne mbi 20% kj simtome ishte e shoqeruar me vjellje ose te perzjera. Me teper se me ekspozimin mjedisor. • Ekzaminimi Abdominal me Ultratinguj. me tregues. ne kavitetin e hundes dhe sistemin neurologjik. Perfundime Konkluzionet konfirmuan se shume banore te komunes se Porto Romano-s vuajne nga pasojat e ndotjes mjedisore. u raportua gjithashtu. ashtu edhe tek femijet e ketij komuniteti. te dhenat shendetsore te anetareve te familjes ne vecanti per bronshitin. qe ishin te shoqeruara me efektet e kromatit. zakonet e te ushqyerit.37% te te survejuareve.G. Historiku i semundjeve ne familje konfirmon pranine e semundjeve pulmonare. situate sociale-ekonomike.C. Sindroma asteno-vegjetative (dhimbje koke. eksperienca e punes. disfoni dhe dhimbje ne kraharor) ishin te pranishme sit e te rriturit .29% dhe 18. • Analiza te pergjithshme gjaku me formulen e leukociteve.B. • Permbajtja e Lindanit ne qumesht. Simptoma “dhimbje abdominale” ishte e pranishme ne 37% te rasteve. ankth dridhje muskujsh). stresin. Kjo mund te lidhet me ekspozimin per nje kohe te gjate te banorev. • E. ne lekure dhe mukoze. Efektet e mundshme te ndotjes mjedisore ne sistemin vegjetativ nervor u evidentuan nga analizat e vleresimit te refleksit.Pyetsori i perdorur per intervista perfshinte ceshtje si: niveli i arsimimit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . kjo mund te lidhej me demtimet kronike kardio-vaskulare. dhe semundje te tjera. Simptomat respiratore (kolle. • Permbajtja e kromit me valencen gjashte ne ujin e pusit. Konkluzioni i pergjithshem eshte se zbulimet konfirmuan se shume banore te komunes se Porto Romano-s vuajne nga pasojat e ndotjes mjedisore. Sipas studimit. u zbuluan ne 12% te rasteve dhe epistakseve tek 11% e te rriturve te survejuar. • Permbajtja e lindanit ne gjak. Presioni i gjakut u pa se kishte ndryshuar (hipotension dhe hipertension) ne 55% te njeresve te vezhguar.E.PRBCATESVL220 . Irritimi i lekures dhe epistakset ishin gjithashtu te pranishme tek femijet me perqindjet respektive 14. Ndikimi i demshem eshte i dukshem ne traktin gastro-intestinal. dhe kjo do te aplikohej ne vecanti tek banoret rrethinave prane ish faciliteteve industriale. Keto u konfirmuan gjithashtu nga ekzaminimi i funksioneve pulmonare dinamike: gati 50% e njerezve te verejtur kishin vlera jo-normale. azmen bronkiale pulmonare T. • Vleresimet e Reflekseve. • Permbajtja e kromatit ne floket e femijeve. zakoni i pirjes se duhanit. crregullime gjumi. Demet ne lekure.

Per kete qellim raporti rekomandoi qe konsumi i qumeshtit te zones duhet te ndalohet. Ministry of Environment. NGa ana tjeter. Living Condition dhe Inequality in Albania. Referenca INSTAT (2004). Nuk raportohet asnje e dhene specifike per ndodhjen e kancerit ne zone.180 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Forests dhe Water Administration of Albania (2005). ndersa izomeret gamma dhe delta nuk u detektuan. Prandaj raporti rekomandoi qe uji i puseve te mos perdoret si uje i pijshem per banoret.3. Progress report on implementation of the National Strategy for Socio-Economic development during 2003. International Monetary Fund (2005). Republic of Albania. Permbajtja e izomereve HCH ne qumeshtin e lopes ishte gjithashtu mbi standartet nderkombetare te sigurise. ekzaminimet e kampioneve te ujit nga tub ii ujit nuk nxorren ne dukje asnje permbajtje Kromati. Sipas te njejtit raport do te jene te nevojshme studimet te metejshme shkencore per te verifikuar ndjeshmerine e femijeve dhe ndryshime kromozomale. Evaluation of the impact of environmental pollution on the health of inhabitants of Porto-Romano area. INSTAT (2004). 5. Ministry of Finance (2004). WHO (2005). Population Projections for Albania 2001-2021. as per gjene e gjalle.11. Highlights on Health in Albania.Analiza e izomereve HCH ne gjak nxori ne dukje perqendrimin e alpha dhe beta HCH mbi standartet nderkombetare. . Albania: Selected Issues dhe Statistical Appendix. Ekzaminimet e puseve te ujit shfaqen nje perqendrim te larte te perberjeve Chrome VI.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..181 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Faza e Ndertimit Ndikimi kryesor i mundshem ne cilesine e ajrit gjate fazes se ndertimit eshte eshte emetimi i pluhurave. • Veprimi mekanik mbi materialet inkoherente dhe germimet me eskavatore. VLERESIMI I NDIKIMEVE 6.6. etj.000 m .7 t/m . te shkaktuara nga kamionet qe mbartin dhe’ e materiale.1. duke marre ne considerate fazen e ndertimit dhe ate funksionale.1. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ndikimet jane te lidhura me dy Plane veprime: I pari me nje njesi 800 MWe dhe i dyti me dy njesi 800 MWe.400. 6. Keto krahasonhen me vlerat limit Europiane dhe Shqiptare.1.1. Siperfaqja e kantierit te ndertimit eshte afersisht 787.000. Germimet e nevojshme per te realizuar impiantin e ri do te zhvendosin 3 3 nje sasi dheu te barabarte me afersisht 2.000 t. i shkaktuar nga punime civile qe lidhen me ndertimin e instalimeve te reja.1. Emetimi i Pluhurave Gjate realizimit te punimeve te planifikuara. 6.PRBCATESVL220 . • Largimi i therrmijave te pluhurit te shkaktuara nga erozioni i eres i siperfaqeve me grumbullime. nga te cilat 400. pluhuri prodhohet kryesisht nga perpunimi i materialeve ne rregullimet ne kantier. vendosjet dhe transportet e agregateve. U perdor nje vleresim tregues i prodhimit te pluhurit dhe ndikimet e lidhura me te duke perdorur metodologjine e pershkruar me poshte.000 m . gjate fazes se ndertimi.1. buldozere.182 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . emetimet e pluhurave prodhohen nga aktivitetet qe vijojne: • Pluhurizimi dhe abrazioni i siperfaqeve. Sasia e pluhurit te prodhuar eshte proporcionale me volumin e materialit te perpunuar. germimet. 3 2 . Ne pergjithesi. AJRI Ky paragraf analizon ndikimet ne cilesine e ajrit qe burojne nga realizimi i Impiantit te Energjise ne Porto Romano Power Plant.000 m rrjedhin nga largimi i topsoil-it (shtreses se siperme te dheut). • transport i pa-vullnetshem i baltrave nga rrotat e kamioneve qe mund te shkaktojne pluhura kur thahen. sasia e dheut te perpunuar do te jete 3. Duke marre ne considerate nje peshe specifike dheu te barabarte me 1.

1.1.1.02 Materiali i perpunuar [t] 680.1.02 kg/t.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktiviteti Ngarkimi i Kamioneve Shkarkimi i Kamioneve .1.1. Parametrat qe do te merren ne considerate ne vleresimin e erozionit te eres.400.1b Aktiviteti Erozioni nga Era Emetimi i Pluhurit per shkak te Ri-perhapjes nga era Faktori i Emetimit [t/ha*y] 0.7 Koha e Ekspozimit Emetimi i Pluhurit [years] [t] 0. prodhimi ditor i SPM (Lende e grimcuar pezulli) eshte rreth 528. Duke llogaritur 260 dite pune (6 dite pune ne jave). Tabela 6.000 3.600.Kjo vlere perdoret per te vleresuar prodhimin e pluhurave permes nje faktori standard emetimi te propozuar nga EPA per aktivitetet ne kantier te barabarte me 0. Kjo vlere nuk perfshin ri-shperndarjen e pluhurit per shkak te eres qe rrit ndjeshem perqendrimin e pluhurit ne atmosfere. i cili sipas direktivave te EPA eshte i barabarte me 0. Model i perzgjedhur vlereson fraksionin e therrmijave qe vendosen ne distance te ndryshme nga burimi (Figura 6. sasia e pluhurit qe shkaktohet nga aktivitetet ne kantier eshte rreth 137.6t.85 t/ha ne vit.000 m ) do te furnizohet diku tjeter.1a qe vijon tregon vleresimin e emetimeve te pluhurit qe lidhet me te gjitha aktivitetet ne kantier. Tabela 6.75 t pluhur.35 t. jane: siperfaqja e ekspozuar.1. . 6.1b tregon faktoret dhe vlerat e llogaritura per emetimin e pluhurit per shkak te riperhapjes.1.75 Erozioni i shkaktuar nga era ne kantier.2. Ndikimi i Depozitimit te Pluhurit dhe Receptoret Vleresimi i ndikimit te depozitimit te pluhurit ne largesi te ndryshme nga kantieri i ndertimit varet kryesisht nga kombinimi i dy faktoreve qe vijojne: kushtet meteorologjike dhe lloji i aktivitetit te kryer.6 Ngarkimi i kamioneve merr ne kosniderate vetem largimin e shtreses siperfaqesore 3 ne siperfaqen e kantierit (rreth 400.6 68 81. prodhon rreth 55.1. Normat teknike sugjerojne perdorimin e llogaritjeve parametrike qe lejojne te specifikohet rradha e magnitudes se depozitimit te pritshem.000 m ). Emetimi total i pluhurit qe buron nga aktivitetet ne kantier vleresohet te jete 81. Tabela 6. koha e ekspozimit dhe faktori specific i emetimit per rishperndarjen e pluhurit. gjate 10 muajve deri ne perfundim te punimeve.2a).1a Emetimi Total i Pluhurave ne Kantier Faktori i Emetimit [kg/t] 0. Vleresimi i nenshtrohet pasigurive te shumta.000 Total Emetimi i Pluhurave [t] 13. Gjithsej.1.83 55.1.183 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.85 Siperfaqja e Ekspozuar [ha] 78. Tabela 6. meqenese pjesa qe mbetet (rreth 3 1.02 0.3 kg/dite.

presupozohet se emetimet totale jane te ndara ne nje front linear. Nivelet e depozitimit te pluhurave ne toke vleresohen se fillojne nga shpejtesia gravimetrike ne vendndodhje. nje meter e gjere dhe me lartesi me parametra variabel. Ne te vertete ndryshimet ne shpejtesine e eres mund te modifikojne perhapjen e pluhurit. edhe per shkak te kontureve te tij te ndryshme gjate jetegjatesise se kantierit. presupozohet se pluhuri nuk shperndahet ne menyre ortogonale me drejtimin e eres. qe do te thote se shpejtesia e ulet redukton zonen e prekur dhe rrit depozitimin e pluhurit afer kantierit dhe situate e kundert ndodh me shpejtesine e larte te eres. qe varet nga dimensioned e kantierit. Metoda e perzgjedhur per vleresimin e ndikimeve paraqet nje vleresim te perqendrimeve maksimale ne drejtimin e eres nga kantieri. Presupozohet se emetimet ndodhin ne lartesi variable nga toka. Presupozohet qe rrjedha e pluhurit eshte e shperndare ne menyre te barabarte mbi nje siperfaqe drejtkendore vertikale. do te ishte e nevojshme te llogaritej ne varesi te drejtimit te reres. jo patjeter ne nje rruge lineare. Meqenese ky dimension eshte i panjohur. Me qellim qe te vleresohet shperndarja e pluhurit. dimensioni transversal i kantierit. dhe pastaj te hamendesohej shperndarja e emetimit brenda kesaj gjatesie.3 kg/dite). Prandaj 100 metrat e pare perreth . nje siperfaqe me e vogel perfshin nje vlere depozitimi me te madhe (per shkak ten je emetimi me te madh per njesi siperfaqeje). Therrmijat me te medha se 30 µm vendosen ne cdo rast prane kantierit. Shpejtesia e eres presupozohet te jete e barabarte me 2 m/s. Ne menyre te prere.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1. ndermjet 0 dhe 5 metra. ne kushte kritike meteorologjike. Front ii emetimit ne menyre te prere presupozohet se eshte rrenja katrore e gjithe siperfaqes teknike te kantierit. eshte vetem funksion i distances nga burimi dhe se shperndarja anesore e pluhurit eshte e paperfillshme. ne ete menyre eshte avantazhi i te dhenit nje tregues te drejperdrejte dhe te sigurte te situatave kritike ne cdo kantier. presupozohet se depozitimi i pluhurit ne drejtimin e eres.Figura 6.1. Shpejtesia e depozitimit varet nga permasat e therrmijave. Pervec kesaj. Persa i takon largesise se emetimit. preferohet nje perqasje shumefishe. Ne keto kushte.2a Modeli i Depozitimit te Pluhurit Era Burimi Depozitimi Ky model llogarit nje factor depozitimi ne drejtimin e eres te burimit bazuar ne ngarkesen e emetimit te lart-permendur (528. orthogonal me drejtimin e eres. prandaj faktori specific i vleresuar i emetimit eshte i pavarur nga shpejtesia e eres dhe eshte adoptuar si kushte mesatare.184 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

E. keto largesi jane per therrmijat e emetuara 5 metra nga toka me ere 2 m/s): • Therrmija 10 µm: 800 metra ne drejtimin e eres.25 dhe 3.10 ⋅ F . dendesi prej 2.2a Klasat e Pluhurit ne varesi te Vleres se Depozitimit Pluhuri ne Total qe mund te vendoset (mg/m2day) < 100 100 – 250 251 .E. eshte emetimi total i pluhurit (ne g/dite) Ndikimi i depozitimit te pluhurit vleresohet duke krahasuar vleren gravimetrike te depozitimit me vlerat e raportuara ne Raportin Perfundimtar te grupit te punes te “Komisionit Qendror kunder Ndotjes Atmosferike” te Ministrise se Mjedisit te Italise.10 ⋅ F . 0. 0.600 > 600 Indeksi i Pluhurit Mungon Praktikisht I Ulet Mesatar Mesatar – I Larte I larte Klasat e pluhurit I II III IV V .000 kg/m dhe diameter prej 10 deri ne 30 µm). eshte e mundur qe te llogaritet largesia e depozitimit si nje funksion i shpejtesise se eres dhe lartesise se emetimit. pavaresisht nga cdo llogaritje numerike.10 ⋅ F . Shpejtesia e vendosjes e therrmijave me permasa mesatare (presupozohet te jene 3 me forme sferike. • F.10 ⋅ F .PRBCATESVL220 .E.185 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .E. Tabela 6. ku A eshte siperfaqja e kantierit ne m .500 501 .E. 2. = + 800 L 550 L 0. qe varion ndermjet 1. 0. + + 300 L 550 L 800 L 0. ajo eshte e barabarte me 200 (metra) per zonat e 0.5 levizsshme te kantierit dhe deri ne A per zonat e pa-levizsshme(perfshire zonat 2 teknike).3 cm/s. • Therrmija 20 µm: 550 metra ne drejtimin e eres. • Therrmija 30 µm: 300 metra ne drejtimin e eres.1.10 ⋅ F .1. Kjo metode lejon klasifikimin e nje zone bazuar ne indekset e pluhurit te treguara ne Tabelen 6. 0. = 800 L • L eshte gjatesia e kantierit.kantierit konsiderohen te prekura ndjeshem. Duke marre ne considerate shpejtesine e lart-permendur. Depozitimi i pluhurit ne largesi te ndryshme nga kantieri llogaritet pastaj ne varesi te hipotezes se bere me pare.E.10 ⋅ F .2a.1. sipas formules qe vijon: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis D<100 m = relevant D100−300 = D300−550 D550−800 ku: • Dxx eshte depozitimi (ne g/m dite) brenda kufijve te distances se dhene ne m nga indeksi i poshte-shkruar “xx”.E.1.

dhe jo nje mesatare ne nje pike te fiksuar.Rezultatet e vleresimit te marra mbi bazen e konsideratave dhe hipotezes se lartpermendur tregohen ne Tabelen 6.1.2.000 m nga kantieri. u hartua nga Sigma Research Corporation. konsiderohen se “Praktikisht mungojne”. Sic tregohet ne Tabelen me lart. depozitimet e pluhurit ne vendodhje si Rina.epa.000 n.1. SPM) qe do te prodhohen gjate funksionimit te Impiantit te Porto Romano. Sistemi i modelimit konsiston kryesisht ne tre modelet qe vijojne: • Para-procesori meteorologjik CALMET: prodhon fusha tre-dimensionale te eres dhe temperatures brenda fushes se modelimit. qe shkaktohen nga aktivitetet ne kantier.1. Tabela 6. • Post-procesori CALPOST: analizon ne aspektin statistikor te dhenat e nxjerra nga CALPUFF dhe nxjerr te dhenat e duhura per analiza te metejshme.1. . Per te realizuar simulimet. kantieri (m) (mg/m dite) Kantieri 787.s 6. me mbeshtetjen e California Air Resources Board (CARB).186 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.2b Tipologjia Ndikimi i Aktiviteteve te Kantierit Siperfaqja (m2) Ndikimi I Larte Mesatar I Ulet Mungon Praktikisht Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Distanca nga Depozitimi 2. EPA) dhe pershkruar ne Shtojcen A te “Direktiva mbi Modelet e Cilesise se Ajrit”. Inc.htm#calpuff).300 182 300 – 550 74 550 – 800 * nuk eshte e llogaritur.2b.* < 100 380 100 . NO2. Duke qene te dhena rezultatet e lart-permendura. perkufizohet “mungon praktikisht” ne distance mbi 550 m nga burimi. • Procesori CALPUFF: model i perhapjes qe paraqet emetimet ne fushen e eres nga CALMET dhe studion transport dhe perhapjen e tyre. Faza Funksionimit Paragrafi pershkruan vleresimin e perqendrimit ne toke te makro ndotesve (SO2.2. Karakteristikat CALPUFF Sistemi i modelimit CALMET-CALPUFF.S. u perdor sistemi i modelimit CALMET-CALPUFF (versioni 5. adoptuar nga Agjencia per Mbrojtjen Mjedisore te Shteteve te Bashkuara (U.gov/scram001/dispersion_prefrec.PRBCATESVL220 .8). zona me e afert e banuar 1. presupozohet – a prioritet – nje depozitim i madh. Perqasja e adoptuar eshte krejtesishte prere dhe vlerat e marra perfaqesojne depozitimin maksimal qe mund te ndodhe ne drejtimin e eres nga kantieri.d.1..1. 6. sic u rekomandua nga US-EPA qe nga 06/29/2007 (http://www. ndikimi per shkak te depozitimit te therrmijave te ngritura ne ajer. Duhet nenvizuar se kjo metode vleresime nuk merr ne konsiderate masat lehtsuese te synuara per te reduktuar emetimet e pluhurit nga kantieri i ndertimit. tani pjese e Earth Tech.

homogjene ne domen. prodhon: • nje pike te bllokuar ne rreth dy te tretat e rruges per ne faqen e nderteses ne rrjedhen e siperme. Ai simulon transportin. • orografia komplekse dhe bregdeti. • drejtimi vertikal i eres. Me qellim qe te simulohet influenca hidrodinamike e ndertesave ne shtellunge. por per simulime te thjeshta mund te perdoret per futjen e te dhenave nje fushe e jashtme ere. . CALMET permban gjithashtu nje modul mikro-meteorologjik qe percakton strukturen termike dhe mekanike (turbulencen) e shtresave me te ulta atmosferike. Fenomeni i uljes ne nivel te ndertesave shkaktohet nga turbulence e induktuar nga energjia e eres ne pengesa. Eksperimente te shumta ne tunele me ere treguan saktesisht turbulencen qe ndodh ne prani te ndertesave. qe mund te riprodhoje fusha tre-dimensionale tee res dhe temperatures pergjate fushave dydimensionale te parametrave te tjere qe pershkruajne turbulencat atmosferike. . • transformimet kimike atmosferike. Me qellim qe fusha e eres te marre ne konsiderate orografine. • depozitime te thata dhe te lageshta. sic jane: • ulja ne nivel e ndertesave dhe larja. • Nje zone me me kavitet turbulent prapa structures qe eshte e rendesishme sepse shtellungat e kapura ne kavitet mund te perzihen shpejt ne toke. CALPUFF perdor fushat meteorologjike te prodhuara nga CALMET. Nje ndertese me dy faqe te paralelopipedit perpendikulare me drejtimin mesatar te eres. • Zona te vecanta ri-qarkullimi e cati dhe ne ane. shperndarjen. CALPUFF eshte nje model hibrid i shperndarjes (zakonisht i perkufizuar si ‘modeli shtellunge’). • nje formim turbulence ku ri-vendoset nje rrjedhe e patrazuar. Ky faktor mund te jete shume i rendesishem sepse vorbullat qe terheqin shtellungen poshte mund te rrisin perqendrimet e ndotesve ne toke. CALPUFF permban algoritmi te ndryshme per te simuluar faktore te ndryshem. normalisht tregon nje lartesi tipike me tendence gati logaritmike. Eshte nje model me shume shtresa dhe ne gjendje jo te qendrueshme.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Profili vertikal i shpejtesise mesatare te eres. modeli perdor faktore korrigjues qe modifikojne shperndarjen dhe parametrat e rritjes se shtellunges. ne nje ndertese ne forme paralelopipedi kunder eres. Eshte nevojshem simulimi i fushes se eres ne fushat komplekse te orografise te karakterizuara nga tipologji te ndryshme te perdorimit te tokes.187 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . transformimin dhe depozitimin e ndotesve.CALMET eshte nje para-procesor diagnostikues meteorologjik. Fusha e eres eshte e rindertuar nga hapat vijues qe fillojne nga nje fushe ere qe shpesh buron nga era geostrofike. Modeli fut vlerat e stacionit te monitorimit dhe aplikon algoritme specifike qe simulojne nderveprimin ndermjet tokes dhe vijave te rrjedhes. ne kushte meteorologjike qe ndryshojne ne hapesire dhe kohe.

konsiston ne matrica te vlerave te perqendrimit.1.5. Fusha Mbuluese e Modelimit Rrjeti meteorologjik ku fusha e eres eshte ndertuar 60 km e gjate dhe 60 km e gjere me nje rezolucion 500 m dhe eshte i orientuar nga veriu. CALPUFF merr ne kosnderate fenomenin e flladit me qellim qe te modeloje ne menyre efikase Shtresen e Kufirit te Brendshem Termik (SHKBT). burimet lineare simulojne emetime qe shperndahen pergjate nje drejtimi kryesor. Ne rastin e burimeve bregdetare. • burimin dhe te dhenat e emetimit per te simuluar perhapjen e ndotesve ne ajer (me CALPUFF). lineare ose siperfaqesore). Me qellim qe te simuloje me mire kushtet reale te emetimeve. CALPOST analizon te dhenat e nxjerra nga CALPUFF dhe nxjerr rezultate qe jane te pershtatshme per perpunime te metejshme. 6.Ne zonat bregdetare . i perpunuar nga CALPOST.2a. Kodi kerkon te dhenat e futura qe vijojne: • siperfaqen dhe te dhenat meteorogjike te shtrese se siperme te ajrit per te ndertuar fushen tre-dimensionale te eres (me CALMET).detare. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Informacioni i nxjerre i kodit te CALPUFF.PRBCATESVL220 . Rrjeti i kampioneve eshte nje nen-set i nje seti meteorologjik dhe eshte 40 km i gjate dhe 40 km i gjere me nje rezolucion 500 m. duke krijuar harta izoperqendrimi si ato te paraqitura ne Paragrafin 6. Vlerat e llogaritura ne cdo receptor mund t’u referohen nje ose me shume burimeve.1.188 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . e cila tregon gjithashtu vendndodhjen e Impiantit te Energjise dhe stacionet meteorologjike. Receptoret ku ndikimet vleresohen mund te jene te vecuar ose ne rrjet.2.2. Dosjet e te dhenave CALPOST mund te futen ne programme grafike komputerike per te krijuar hartat e perqendrimit ose depozitimit. . Te dy fushat perfaqesohen ne Figuren 6. burimet e siperfaqes pershkruajne nje emetim te perhapur ne nje zone me te gjere. Rezultatet mund te perpunohen nga cdo program GIS.2. SHKBT shkakton nje renie te shpejte te ndotesve ne toke. CALPUFF lejon pershtatjen e gjeometrise se burimit (me pika. Burimet me pika simulojne emetime te kufizuara ne nje zone te vogel.2.1.

1.189 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . rezolucioni i shtresave vertikale eshte me i larte ne shtresat qe jane te ngritura vetem pak (shiko Figuren 6. Me qellim qe te pershkruaje me mire meteorologjine e atmospheres prane tokes (Shtresa Kufitare Planetare.2.2.2a Fushat dhe Stacionet Meteorologjike Rezolucioni vertikal perkufizohet nga 12 shtresa.2b).Figura 6.1.500 m ngritje. SHKP). qe eshte me teper e influencuar nga orografia. nga 0 ne 4. .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

Ne menyre te vecante ai ka nevoje per informacion specific te vendodhjes per: • Orografine. 6. Ndertimi i fushes se eres dhe simulimet qe vijojne te perhapjes se ndotesve u realizua duke marre te dhenat meteorologjike te gjithe vitit 2007. • Presioni Atmosferik. Ne menyre te vecante kerkohen vlerat mesatare orare qe vijojne per cdo ore simulimi: • Shpejtesia e eres dhe drejtimi i eres.2.PRBCATESVL220 .190 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2. • Temperatura.Figura 6.umd.1.3. Te dhenat e mbuleses se tokes u moren nga faqja e internetit e Facilitetit Global te Mbuleses se Tokes (http://glcf. • Lageshtia Relative.edu/data). ku orografia e zones eshte riprodhuar me Modelin Dixhital te lartesive te siguruar nga USGS (United States Geological Survey) – Studimi Gjeologjik i Shteteve te Bashkuara. • Lartesia e maksimale dhe Mbulesa e reve. Te dhena Meteorologjike Para-procesori meteorologjik CALMET kerkon karakterizimin orar te te dhenave atmosferike te siperfaqes. • Perdorimin e tokes.umiacs.1. .2b 4500 4000 3500 Shtresat Vertikale ne CALMET Ground Elevation [m] 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis CALMET kerkon nje karakterizim te sakte gjeofizik te domenit meteorologjik.

191 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . shpejtesia e eres dhe drejtimi i eres) te pakten cdo 12 ore. Ujrave dhe Mjedisit.PRBCATESVL220 . Figura 6. dhe ai menaxhohet nga Instituti i Energise.1. operon cdo dite nje model lokal meteorologjik. fusha e llogaritjes se te cilit perfshin Shqiperine. Stactioni realizon vetem tre vlera matjesh ne dite.2. Viti 2007 .2.ncdc.1. temperature.2. Figura 6. e marre nga modeli CALMET ne vendndodhjen e Impiantit te Energjise. Per te realizuar mbledhjen e te dhenave. sic tregohet ne Figuren 6. dhe operon dy here ne dite ne ARPA-SIM.noaa. te quajtur LAMI (Modeli per Zone te Kufizuar. Stacioni i vetem prane Impiantit te Energjise ndodhet ne Durrës. te dhenat meteorologjike te matura ne aeroportin e Tiranes u siguruan nga National Climatic Data Centre (http://www. lartesia e perzjerjes. ne fakt.1.Te dhenat meteorologjike ne zonen e Porto Romano-s jane shume te pakta. Ai ka nje rezolucion prej 7 km. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Per te kryer simulime tre-dimensionale. Itali). modelit i duhen te dhena te shtresave te siperme te ajrit (presioni. e inversioni termik.3a Ngritja e Eres ne Vendndodhjen e Impiantit te Energjise.2a.gov/oa/ncdc.html). Meqenese ne zonen e investiguar nuk ka radiosonda. te dhenat e nevojshme u blene nga Agjencia Italiane ARPA Emilia Romagna – Sherbim Hidrometeorologjik. LAMI eshte zbatimi Italian i modelit per zone te kufizuar jo-hidrostatike te quajtur Lokal Modell (Steppeler 2003). per te karakterizuar regjimin e eres dhe parametrat shperndares ne atmosfere (klasa e stabilitetit. Kjo agjenci.3a qe vijon tregon ngritjen e eres. …). qe eshte nje agjenci nderkombetare e akredituar per te dhene kete tipologji tem adhesive meteorologjike.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2.000 Nm /h Vlerat e emetimit te simuluara jane ne perputhje me teknikat me te mira qe ekzistojne (TME) per djegien e qymyrgurit dhe linjitit. • Plani 2: dy njesi 800 MWe.400.4a. Plani i Emetimeve Per te vleresuar emetimet per te dy konfigurimet e impiantit te energjise.1.5. Te dy oxhaqet ne Planin 2 kane vlera te barabarta gjeometrie dhe emetimi dhe ato jane rreth 100 m larg nga njera-tjetra. sic tregohet ne Figuren 6.1. • Aktivitetet e hedhjes.1.2.2.6. jane marre ne konsiderate vetem emetimet e oxhakut.4a Burimi me pika i oxhakut m m °C m/s Nm3/h mg/Nm3 t/h mg/Nm3 t/h mg/Nm3 t/h 150 7.9).8 dhe 4. sic perkufizohet ne dokumentin BREF mbi Impiantet e Medhaja te Djegies per impiantet e reja (paragrafet 4.5.2. Emetimet e shperndarjes se pluhurit qe burojne nga perpunimi dhe akumulimi i qymyrgurit jane simuluar permes burimeve te siperfaqes. Per SO2 dhe NOX .5.400. karakteristikat e te cilave jane raportuar ne Tabelen 6.4a. Te dyja kategorite u referohen nje metodologjie te vleresimit te faktoreve te emetimit si US EPA AP42.1.36 10 0.5 48 18 2.6.024 3 Karakteristikat e oxhakut Lartesia Diametri Temperatura Shpejtesia Kapaciteti i gazit te oxhakut(1) Perqendrimi NOx i gazit te oxhakut (2) Vlera e emetimit te NOx Perqendrimi SO2 i gazit te oxhakut (2) Vlera e emetimit te SO2 Perqendrimi SPM ne gazin e oxhakut(2) Vlera e emetimit SPM (1) te thata ne 6% O2 (2) Vlera e llogaritur bazuar ne volumin e gazit te oxhakut qe eshte I barabarte me 2.000 150 0.36 150 0. Ekuacioni i pergjithshem per vleresimin e emetimeve i propozuar nga EPA AP42 eshte: E = A x EF x (1-ER/100) . ndersa per SPM (Suspended Particulate Matter) jane vleresuar gjithashu emetimet nga perpunimi i qymyrit dhe sistemet e magazinimit.192 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4. Tabela 6. 4. u simuluan dy plane: • Plani 1: nje njesi 800 MWe . Per te analizuar emetimet e shperndarjes se Impiantit te Energjise ne Porto Romano burimet e mundshme te pluhurit jane ndare ne dy kategori: • Erozioni nga era i siperfaqeve me grumbullime. Emetimet e oxhakut jane simuluar nepermjet nje burimi pikash.

PRBCATESVL220 .73E-04 3. qe djeg 243 t/h (ne Planin 1).41E-01 4.ku: • E = emetimi.30E-02 1.72E-04 .67E-03 3. Tabelat 6. Per te llogaritur vlerat e emetimit te SPM te burimeve te siperfaqes qe lidhen me perpunimin e qymyrgurit. • ER = gjithe efikasiteti per reduktimin e emetimeve (per shembull lagia e grumbullimeve per te reduktuar erozionin nga era). i barabarte me 243 t/h ne Planin 1 dhe 486 t/h ne Planin 2.1. • EF = faktori i emetimit. c raportojne vlerat e emetimit te SPM per burimet e siperfaqes te marra ne considerate ne dy Plane.67E-03 1. Burimet e siperfaqes Vendndodhja pontili Kulla e pare e qymyrgurit Zona e akumulimit te qymyrgurit Kulla e trete e qymyrgurit Depo 1 Zona e akumulimit te gurit gelqeror Dhoma per therrmim dhe bluarje Vlera e Emetimit te SPM kg/h 3. ne fakt. Tabela 6. kerkesa ditore e qymyrgurit eshte vetem 5832 t/d.4b Burimi PNT CT1 CSAa CT3 B1 LSA CMH Plani 1. Vlerat e emetimit te SPM nga erozioni i eres se grumbullimeve ne dy zona akumulimi. respektivisht per qymyrgur dhe per gelqere. • A = vlera e aktivitetit (material i erpunuar ose siperfaqe e ekspozuar ndaj erozionit te eres). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Te dy faktoret e emetimit (EF). jane llogaritur permes ekuacioneve te propozuara ne dokumentat EPA AP42 (kapitulli 13.4 “Perpunimi i agregateve dhe grumbullimet per magazinimin e tyre”).2.4b.5 “Erozioni Industrial i eres” dhe paragrafi 13. Ne Planin 2 te gjitha vlerat dyfishohen. formohen nga erozioni i eres ne siperfaqet e grumbullimeve dhe aktivitetet e hedhjes se transportierit dhe makinerive te ri-vendosjes. Persa i takon emetimeve te pluhurave qe lidhen me aktivitete te pontilit.2.000 t/d.2. shkarkimi i qymyrgurit nga platformat ne transportier.2. Emetimet e pluhurit te burimeve te siperfaqes. paragrafi 13. kjo vlere eshte mbi-vleresuar shume. vleresimi i vleres se emetimit te SPM bazohet ne nje kapacitet shkarkues qymyrguri prej 10. nje per secilen kategori burimi.000 t gelqere e grumbulluar). duke supozuar 24 ore pune te Impiantit te Energjise.1.193 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .000 t qymyrguri dhe 6.20E-02 4. Ne perputhje me kerkesat e modelimit. jane vleresuar duke marre ne considerate dimensionet e cdo grumbulli dhe sasine e material te grumbulluar (220. te quajtura CSA dhe LSA. supozimi se rrjedha e qymyrgurit brenda impiantit te energjise i korrespondon kapacitetit djeges te qymyrgurit.

2.5a: Plani 1 .73E-04 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 3.2.5h: Plani 1 .5i: Plani 1 .SO2 Perqendrimi mesatar maksimal ditor [µg/m ].4c Burimi PNT CT1 CSAb CT3 B1 B2 LSA CMH Plani 2.2. 3 • Figura 6.2. te krahasohen perqendrimet e SPM me kufijte e PM10. NOx and SPM. Atmospheric Environment).1.2.33E-03 2. ne menyre te prere.73E-04 3.SO2 99. Rezultatet jane ilustruar permes hartave te izo-perqendrimit per cdo indeks statistikor te dhene Direktiven 1999/30/EC dhe ne ligjin shqiptar AL VKM nr 803.SO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].194 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .NO2 99. duke patur parasysh qe ndotesit e leshuar nga Impianti i Energjise jane SO2. Hartat qe ilustrojne rezultatet e simulimeve jane si vijon: • Figura 6.2° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 ditore [µg/m ]. NO2 dhe PM10. 3 • Figura 6. Edhe ligji Europian.5g: Plani 1 .5.Talmon et al.. prandaj informacioni i nxjerre i modelit u pershkallezua per te llogaritur perqendrimin e NO2 në nivelin e tokes dhe per t’i krahasuar ato me limitet Europiane dhe Shqiptare.SO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].1.1.1.2.1.5f: Plani 1 . Burimet Areal Vendndodhja pontili Kulla e pare e qymyrgurit Zona e akumulimit te qymyrgurit Kulla e trete e qymyrgurit Depo 1 Depo 2 Zona e akumulimit te gurit gelqeror Dhoma per therrmim dhe bluarje Vlera e Emetimit te SPM kg/h 6.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal per cdo 4 ore 3 [µg/m ].1. 3 • Figura 6. • Figura 6. .5e: Plani 1 .2.2. Meqenese problemi kryesor ne ajrin urban te Durrësit eshte permbajtja e larte e grimcave. Domeni i modelimit 40 x 40km i treguar ne harte eshte ne qender te Impiantit te Energjise (Rrjeta e kampioneve) dhe perfshin zonen e mbrojtur te Rrushkullit.98E-02 3.44E-04 6.2. eshte vendosur. per sa i takon perqendrimeve ne toke te SO2. NO2 dhe SPM.1.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].2.5b: Plani 1 .7° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].81E-01 9.Tabela 6. 3 • Figura 6. NO2 perben 70% te NOx totale te emetuar nga Impianti i Energjise (Vilà-Guerau de Arellano. Ndikimet Ky paragraf pershkruan rezultatet e simulimeve.5d: Plani 1 .8° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ]. 1990.SO2 99.40E-02 9.1.1. • Figura 6.1. 3 • Figura 6. • Figura 6.5c: Plani 1 .NO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].2.1. edhe ligji shqiptar perkufizojne kufijte per SO2. te realizuara sipas metodes se lartpermendur.PRBCATESVL220 .33E-03 3.

2. • Figura 6. • Figura 6.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal per cdo 4 ore 3 [µg/m ].1.2.SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].2. • Figura 6.SPM 90.2. 3 • Figura 6.2.5o: Plani 2 .5m: Plani 2 .1.2. 3 • Figura 6.1.SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ]. 3 • Figura 6.2.1. • Figura 6.SO2 Perqendrimi mesatar maksimal ditor [µg/m ].1.1.1.SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].2.1.5v Plani 2 .2.1.SO2 99.PRBCATESVL220 .7° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].SO2 99.1. 3 • Figura 6.195 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .NO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ]. 3 • Figura 6.5p: Plani 2 .1.5q: Plani 2 .5r: Plani 2 .5s: Plani 2 .5u Plani 2 .2. .1.SPM 90. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Figura 6.2. 3 Tabela 6.SO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].4° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve 3 mesatare orare [µg/m ].5l: Plani 1 .2.5j: Plani 1 .5t: Plani 2 .5k: Plani 1 .1. 3 • Figura 6.8° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].SO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].2.1.4° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].2.5a tregon perqendrimet maksimale ne toke ne domenin e modelimit pr te gjithe ndotesit e marre ne konsiderate.1.NO2 99.1.2° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 ditore [µg/m ]. 3 • Figura 6.NO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].5n: Plani 2.• Figura 6.SPM Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].5x: Plani 2 .2.2.5w: Plani 2 . 3 • Figura 6. • Figura 6.

sic perkufizohen nga Direktiva 1999/30/ECI dhe AL VKM nr.PRBCATESVL220 .97 215.8° Niveli ne 30.7° Niveli ne 38. te nxjerra nga modeli (seria kohore e perqendrimeve ne toke) ne Stacionin per Cilesine e Ajrit ne Durres.53 ditore (1) 1 ore kohe e mesatarizuar (2) 1 dite kohe e mesatarizuar (3) limiti per mbrojtjen e ekosistemit (4) e lidhur me PM10 (5) e matur gjate tre oreve te njepasnjeshme 350 125 500(5) 40 200 400(5) 40(4) 50(4) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Tabela 6.1.57 (1) perqindje NO2 Mesatarja Maksimale 114.84 ditore NO2 Mesatarja Vjetore 0.76 (1) perqindje SO2 99.06 60. Vlerat e llogaritura krahasohen me limitet e aplikueshme.23 15.81 1. .53 NO2 99.5a Parametri Perqendrimet maksimale ne toke ne Rrjeten e Kampioneve Plani 1 [µg/m³] Plani 2 [µg/m³] 1.51 80.37 4.05 Limit sipas AL Limiti 1999/30/CE VKM nr 803 [µg/m³] [µg/m³] 35 20(3) 360 120 60 250 95 60 150 (4) (4) SO2 Mesatarja vjetore 0.16 2.4° Niveli ne 1.1 1.Tabela 6.56 perqindje (2) SPM Mesatarja Maksimale 2.196 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5b tregon indekset statistikore te ndotesve.2° Niveli ne 7.27 83.98 perqindje (2) SO2 Mesatarja Maksimale 163.76 SO2 99.83 307.25 orare SO2 Mesatarja Maksimale 10.28 orare NO2 Mesatarja Maksimale 41. 803.75 SPM 90.2.72 cdo 4 ore SPM Mesatarja Vjetore 0.53 22.1.2.

Sic tregohet ne Paragrafin 5.09 (2) perqindje SPM Mesatarja Maksimale 0.39 SO2 99.Tabela 6.2.48 32.61 orare SO2 Mesatarja Maksimale 4.01 154. Sic tregohet ne hartat e izo-perqendrimit. .06 0. indeksi i pluhurit Praktikisht Mungon.97 7. tejkalojne kufijte Europiane dhe Shqiptare.4° Niveli ne 0.5b Perqendrimet e llogaritura nga CALPUFF ne Stacionin per Cilesine e Ajrit ne Durres Plani 1 [µg/m³] Plani 2 [µg/m³] 0.14 cdo 4 ore SPM Mesatarja vjetore 0.77 28.5 (shiko Tabelen 5. Ne fakt.16 0.43 0.52 Limiti AL VKM nr Limiti 1999/30/CE 803 [µg/m³] [µg/m³] 35 20(3) 360 120 60 250 95 60 150 (4) (4) Parametri SO2 Mesatarja vjetore 0.74 0.3a.PRBCATESVL220 .3.1. Perfundime Gjate fazes se ndertimit.2. ndersa perqendrimi tokesor i SPM i induktuar nga operimi i impiantit te Energjise nuk do te jete i ndjeshem.37 (1) perqindje NO2 Mesatarja Maksimale 60.63 orare NO2 Mesatarja Maksimale 18.68 5.1.2.27 NO2 99.2 Niveli ne 2.17 108.197 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .33 ditore NO2 Mesatarja vjetore 0.7° Niveli ne 15.2.15 (1) perqindje SO2 99. ne largesi 550 metra pertej kantierit. Perqendrimet në nivelin e tokes per shkak te funksionimit te Impiantit te Energjise ne Porto Romano jane gjithmone nen kufijte e ligjeve Europieane dhe Shqiptare dhe do te pajtohen me gjendjen faktike te cilesise se ajrit. perqendrimet e Suspended Particulate Matter te rregjistruara ne stacionin per cilesine e ajrit ne Durres.54 22.29 ditore (1) 1 ore kohe e mesatarizuar (2) 1 dite kohe e mesatarizuar (3) limiti per mbrojtjen e ekosistemit (4) e lidhur me PM10 (5) e matur gjate tre oreve te njepasnjeshme 350 125 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 500(5) 40 200 400(5) 40(4) 50(4) - 6.8° Niveli ne 11.1. qe do te thote se pluhur i mundshem i vendosur eshte me 2 poshte se 100 mg/m dite.2. vlerat maksimale te perqendrimeve mesatare vjetore te SPM jane tre rradhe magnitude me te ulta se limitet rregullatore per PM10 dhe PM2. qe tregon tendencat ne vendndodhjen e Impiantit te Energjise.1. ne perputhje me eren qe ngrihet ne Figuren 6.1.1b).03 SPM 90.68 (2) perqindje SO2 Mesatarja Maksimale 86. ndikimi me i madh eshte ne jug-lindje te vendndodhjes.

1a Toka e zene – Faza e Ndertimit 1 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktivitetet kryesore qe kane ndikime ne shtresat e dheut dhe taban gjate fazes se ndertimit do te jene: . eshte e nevojshme per ndertimin e perkohshem dhe para-montimin. 6. Gjate fazes se ndertimit gjithashtu do te perdoret siperfaqja qe i eshte dedikuar Impiantit per Akumulimin dhe Vecimin e Karbonit pas djegies do te jete (rreth 5 ha).1.2. prane rrethimit TPP. Figura 6. gjate fazes se ndertimit.2. ndersa stacioni elektrik i lidhur me nje Stacion per konvertimin e energjise AC/DC do te zere nje siperfaqe prej afersisht 14 ha.2.1a tregon siperfaqen e zene gjate fazes se ndertimit te njesise se pare.1. Faza 1 Termocentrali ne konfigurimin e Fazes 1 do te zere nje siperfaqe prej rreth 36 ha.PRBCATESVL220 .198 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6. para-montimi dhe zyrat do te jete rreth 30 – 35 ha. • Heqjen e dheut per perdorime lokale. nje hapesire prej afersisht 29 ha.1. Faza e Ndertimit Ndertimi i termocentralit shkakton ndikime ne shtresat e dheut e taban kryesisht per shkak te: • Largimit te shtreses siperfaqesore dhe germimit ne thellesi.1. ne fund te fazes se pare. Siperfaqja e nevojshme gjate aktiviteteve te ndertimit per vendosjen e materialeve. Figura 6.1.2. e gjithe siperfaqja e zene nga projekti do te jete afersisht 50 ha. Prandaj. TOKA 6.2. Gjithashtu.

5 m mbi nivelin e detit ne kantierin e ndertimit.199 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Dherat e hequr do te perdoren per konturimet e metejshme te peizazhit pasi te kete perfunduar Impianti i Energise. Lartesia e ketyre kasetave varion nga 3 ne 6 metra dhe do te jene pjeserisht te zhytura ne toke. te cilat do te jene si kaseta ne forme kutie. Gjithashtu siperfaqja e vendit ndodhet nen nivelin e detit dhe ne menyre te vecante ne dimer zona mund te konsiderohet si nje toke e lagesht ose mocalishte. Aktivitetet kryesore qe kane ndikime ne shtresat e dheut dhe taban gjate fazes se ndertimit do te jene: • Germimet ne thellesi: ato do te realizohen ne siperfaqe ku do te perdoren themelet ne cektesi. te cilat do te jene si kaseta ne forme kutie.50 m thellesi. • Themele te tjera nga ato te ishullit te energjise: themele te cekta do te perdoren per ndertesa te vogla dhe makineri.00 metra poshte nivelit te tokes. Te gjitha aktivitetet e lart-permendura jane te perkohshme dhe vetem modifikimi i perdorimit te tokes mund te coje ne ndryshme te perhershme ne mjedisin vendas. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Themele te tjera nga ato te ishullit te energjise: themele te cekta do te perdoren per ndertesa te vogla dhe makineri. Keto aktivitete nuk jane intensive dhe jane pak te perhapura. Lartesia e ketyre kasetave varion nga 3 ne 6 metra dhe do te jene pjeserisht te zhytura ne toke.2.PRBCATESVL220 .1.00 ne 4. Faza 2 Sic pershkruhet ne Figuren 6. Siperfaqja e vendit perdoret vetem pjeserisht per praktika bujqesore dhe kullotje. duke plotesuar nevojat vendase. Kultivimi kryesor eshte misri. sic deshmohet nga prania e Salicornia (nje bime tipike e mjediseve te lageshta dhe te njelmeta). pergatitja e kantierit nuk do te kete nje ndikim perkates. Thellesia e germimeve do te varioje nga 2.• Heqja e shtreses siperfaqesore ne te gjithe siperfaqen e kantierit: rreth 0.2. gjate konfigurimit te Fazes 2 Termocentrali do te zere nje siperfaqe prej afersisht 47 ha.00 ne 4.1. rrjeti i kanaleve do te ri-projektohet dhe do te vendosen struktura mbrojtese ne vend. • Themelet e Ishullit te Energjise: pilota prej betoni te medha e te thella do te vendosen ne vend.00 metra poshte nivelit te tokes.0-1. Per te shmangur problemet e permbytjes. ndersa kantieri i ndertimit do te jete rreth 17 ha wide. Persa kohe qe eshte e nevojshme heqja e dheut per perdorime lokale. 6.2. • Themelet e Ishullit te Energjise: pilota prej betoni te medha e te thella do te vendosen ne vend. • Mbushjet e medha ne vend: nje mbushje e madhe me material te ngjeshur do te shtrohet ne vendndodhje per te arritur nje nivel perfundimtar prej 3 m mbi nivelin e detit ne zonen e veprimit dhe 1. Thellesia e germimeve do te varioje nga 2.2a. Hapesirat e lira ndermjet themeleve te ceketa do te mbushen . Hapesirat e lira ndermjet themeleve te ceketa do te mbushen me material te ngjeshur me qellim qe te kene nje ngritje te vetme prej 3 metrash mbi nivelin e detit per rruget lidhese dhe hapesirat e shtruara. • Germimet ne thellesi: ato do te realizohen ne siperfaqe ku do te perdoren themelet ne cektesi.

2. ndikimet ne toke nuk do te jene te ndjeshme. Figura 6.2a Toka e zene – Faza e Ndertimit 2 6. Ndikimet kryesore ne dhera do te lidhen me heqjen e tij.200 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . hapesira e grumbullimit te ujrave te perdorur. Te gjitha aktivitetet e lart-permendura jane te perkohshme dhe vetem modifikimi i perdorimit te tokes mund te coje ne ndryshme te perhershme ne mjedisin vendas.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . depozitat e lendeve djegese te lehta dhe te renda hapesira e silloseve te hirit. UJRAT SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE Ndikimet ne ujrat siperfaqesore dhe nentokesore mund te lidhen me: .me material te ngjeshur me qellim qe te kene nje ngritje te vetme prej 3 metrash mbi nivelin e detit per rruget lidhese dhe hapesirat e shtruara. hapesira e grumbullimit te gurit gelqeror.2.3. 6. Faza Funksionimit Te gjitha zonat e grumbullimit (depozitat kimike.6 ha gjate Fazes 1 te operimit dhe rreth 46. depozitat e vajit lubrifikant do te pajisen me basene mbartese te karakterizuara nga kapaciteti i duhur per te shmangur ndotjen e dheut. Persa i Takon Fazes se Ndertimit 1. sic eshte pershkruar me pare.6 ha gjate Fazes 2 te operimit.2. Siperfaqja qe do te zere Impianti i Energjise do te jete rreth 35.1. nuk do te kete ndikime ne shtresat e dheut dhe taban ne kete faze. Duke marre ne considerate karakteristikat e hapesirave te zena.

Tubat e perforuar do te futen ne toke dhe sistemohen ne menyre te tille qe te parashikojne rradhen e germimit. Ndikimet kryesore ne ujrat siperfaqesore mund te permbledhen si vijon: • Ndikimet ne cilesine e ujit te detit dhe sedimentet nga erozioni dhe kullimi i mbetjeve. • Nje impiant per trajtimin e ujrave te zeza do te instalohet per te pastruar ujin e perdorur ne kantierin e ndertimit.201 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Nevojat per furnizim me uje te pijshem dhe industrial gjate fazes se ndertimit do te mbulohen nga impiantet e perkohshme te shkripezimit. • Shkarkimet e mbetjeve te ngurta. Ujrat nentokesore Ndikimi kryesor me i ndjeshem gjate fazes se ndertimit lidhet me themelet.2.3.1.3.3. 6. bojes. tretesve dhe materiale te tjera te ngjashme.1.PRBCATESVL220 . • Ndikime ne frekuencen e permbytjeve (mbi te gjitha ne dimer) per shkak te modifikimit te rrjetit te kanalizimit. 6.1. • Ndikime ne ujin e detit te shkaktuara nga trafiku i anijeve te perdorura per transportimin e materialeve. naftes se perdorur. Ujrat Siperfaqesore Zona e interest nuk karakterizohet nga prania e lumenjve te perkohshem porn je rrjet kanalesh kompleks eshte i ndertuar prej kohesh per drenimin e fushes. duke marre ne considerate se: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Megjithate. Ndikimi kryesor ne cilesine e ujrave nentokesore gjate fazes se ndertimit mund te lidhet me sistemin e ujrave te zeza ne vend. Megjithate.• Fazen e Ndertimit: aktivitetet e germimit te kryera per te pergatitur kantierin dhe ndertuar impiantin. Faza e Ndertimit 6.1. duke marre ne considerate se: • Territori ndodhet ne nje zone qe karakterizohet nga prania e nje akuiferi reror me produktivet te ulet (nuk perfaqeson nje burim furnizimi me uje per popullsine lokale) duke pasur kryesisht uje me cilesi te dobet. lengut hidraulik. • Faza e Funksionimit: ndikimet per shkak te shkarkimeve termale ne ujin e detit dhe sistemin e ujrave te zeza. Ndikimet ne sistemin e ujrave nentokesore mund te konsiderohen jo te ndjeshme ne aspektin e kuadrit fizik dhe cilesise. Per shkak te thellesise se ujrave nentokesore (prane siperfaqes) mund te jete e nevojshme ulja e perkohshme e nivelit te ujit nepermjet nje sistemi me tuba te perforuar qe futen ne toke per te grumbulluar ujin perreth.

• Jane planifikuar sistemet per te grumbulluar ujrat e shiut.2. rrjeti i kanalizimeve do te ri-projektohet perreth zones se vendit. 6. Ujrat Siperfaqesore Dy ndikime kryesore mund te lidhen me aspektet qe vijojne: • Shkarkimi i Ujrave Termale. Shkarkimi i Ujrave Termale Uji i ftohte nga Impianti i Energjise se Porto Romanos sharkohet ne det nepermjet nje kanali drejtkendor dhe divergjent. Kanali eshte projektuar per nje kapacitet me uje ftohes te nevojshem per nje impiant energjie prej 1600 MW. Skema e projektit e sistemit te marrjes perfshin nje hyrje ne forme unaze e zhytur ne det ne nje thellesi .3.2.2. Ndikimet ne ujrat siperfaqesore mund te konsiderohen jo te ndjeshme. Ujrat Nentokesore Nuk pritet asnje ndikim ne ujrat nentokesore per shkak te arsyeve qe vijojne: • Sistemet mbartese ne siperfaqet e shtruara jane parashikuar atje ku jane planifikuar zonat e akumulimit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6. nje per funksionimin e nje njesie (shkarkimi 26.3. do te minimizohet ndikimi i mundshem ne cilesine e uit te detit qe derivon nga derdhje ose shkarkime te rastesishme.8. • Pika e Marrjes se Ujit te Perpunuar dhe Pika e Shkarkimit te Ujrave te Perdorura.0 m. Pika qendrore hyrese ndodhet 1. Pjerresia e pjeses fundore te pjeses se poshtme te kanalit fillon nga nje lartesi prej–1. Faza e Funksionimit 6. shkarkimi i Ujrave Termale eshte vleresuar duke marre ne konsiderate dy 3 plane te ndryshme. jane analizuar 5 situata qe i korrespondojne kushteve mjedisore ne dimer dhe ne vere: • 1 Njesi funksionimi.202 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .02 m/s). kushtet te temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit . Nepermjet nje Modeli Numerik 3D (simulator volume te percaktuar hidrostatik 3D CFD). • Me qellim qe te mirembahet efikasiteti i rrjetit te kanalizimeve ne parandalimin e permbytjeve.0 km nga vija bregdetare. Kanali i shkarkimit eshte rreth 150 m i gjate dhe arrin fundin nenujor me nje kend 10°.3. Raste te analizuara: • Rasti PRBM0WI4.1. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit.• Do te aplikohen te gjitha procedurat e nevojshme te sigurise.0 m dhe niveli i germuar perfundon ne –1. vlere e ulet rryme (0.PRBCATESVL220 . Per kete qellim.5 m /s ne 3 T = 8°C) dhe tjetri per funksionimin e 2 njesive (shkarkimi 53 m /s ne T = 8°C). • Rritja e turbullise te ujit te detit do te jete e perkohshme.2.5 m duke ju referuar nivelit mesatar te detit.

03. kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13. drejtimi i rrymes nga JJL. drejtimi i rrymes nga JJL.PRBCATESVL220 .34%).02 m/s). Rezultatet e modelit matematikor (sic raportohet ne Figurat qe vijojne) tregojne se: • Ne te gjitha planet. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. keshtu qe thellesia e shtellunges eshte me e madhe dhe si rrjedhim. • Rasti PRAM1SI2.5°C and 38.85°C and 38%). vlere e ulet rryme (0. • Ceshtja PRBM0WI5. • 2 Njesi funksionimi. Ne kete situate.2005. Komponenti drejtues i eres JL dhe shpejtesia e eres e barabarte me 2. drejtimi i rrymes nga JJL. Per te gjitha rastet.90 m/s. Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. • Rasti PRAM0WI3. kendi i shkarkimit 10°. sic kerkohet nga Ministri I Mjedisit.00 m/s. kendi i shkarkimit 10°. me Vendim Nr. 1998”. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. • • .08 m/s). kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13.02 m/s). date 31. izoterma me e vogel se + 3°C ndodhet gjithmone ne kufi te zones se perzjerjes (zone ku ndodh perzjerja fillestare dhe hollimi).00 m/s. prirja per te pluskuar e ujit te nxehte eshte me e vogel se ne vere. drejtimi i rrymes nga JJL.90 m/s.(13.55 m/s.85°C and 38%). dhe nga Grupi I Bankes Boterore ne Udhezimet “Manuali per Parandalimin dhe Uljen e Ndotjes.85°C dhe 38%).203 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . vlere e ulet rryme (0. ka me teper mundesi ri-qarkullimi. Per te dy shpejtesite e rrymes. kendi i shkarkimit 10°. Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. edhe pse ka nje perhapje ne drejtim te rrymes te shtellunges termale. kendi i shkarkimit 10°.02 m/s). vlere e ulet rryme (0. shtellunga termale fundoset larg nga pika e daljes dhe kufizohet ne nje thellesi jo me te madhe se 3. edhe pse ka nje perhapje te shtellunges termale. Komponenti drejtues i eres JL dhe shpejtesia e eres e barabarte me 2.0 m. kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e veres (23. drejtimi i rrymes nga JJL. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. Raste te analizuara: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Rasti PRAM0WI1. vlere e ulet rryme (0. kendi i shkarkimit 10°. 177. ka shume pak te ngjare qe uji I nxehte te mund te kapet nga pika e marrjes.85°C and 38%). Per funksionimin e 1 Njesie analiza duke marre ne konsiderate vetem situaten mjedisore qe haset ne menyre tipike ne dimer. kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13.

.204 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..205 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..206 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..207 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .208 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

1. 9115 date 24. Pas trajtimit ne Impiantin e Osmozes per Shkembimin e Ujit te Detit do te kete nje shkarkim uji te kripur prej rreth 725 t/h mesatarisht.4. • Ndertimi i ndertesave. skrapera.209 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Perfundimi. • Punimet e themeleve. Cisternat per Mbajtjen e Ujit te Perdorur. 2003. uji grumbullohet ne nje basen. Pas trajtimit ne Impiantin e Osmozes per Shkembimin e Ujit te Detit do te kete nje shkarkim uji te kripur prej rreth 411 t/h mesatarisht. konsumi total mesatar i ujit te perpunuar do te jete rreth 1. ZHURMA 6. Perpara shkarkimit perfundimtar. makineri ngjeshjeje. Persa u takon emetimeve te zhurmes. Impianti i Trajtimit te Ujrave te Perdorura. Bilancet e ujit per operimin e fazes 1 dhe fazes 2 raportohen ne Aneksin 2 dhe 3. buldozera. Vlera mesatare e shpejtesise se trajtimit te ujrave te perdorura qe shkarkohen ne det do te jete afersisht 123 t/ore. Faza e Ndertimit Zhurma gjate fazes se ndertimit kryesisht vjen nga pajisjet e perdorura per levizjet e dheut dhe pergatitja e kantierit. sic eshte percaktuar ne Vendimin Nr. Gjate fazes se pare pajisjet e perdorura jane vetem makineri per levizjet e dheut (eskavatores. Per funksionimin e 2 Njesive. 177.PRBCATESVL220 . nevojitet rreth 50 t/dite uje i pijshem dhe presupozohet qe ai te merret nga sistemi i ujit industrial. nga makinerite e rend ate perdorura per perpunimin e materialit dhe nga automjetet e perdorura nga punonjesit (kjo e fundit eshte e perqendruar ne fillim dhe ne fund te dites se punes).) dhe vete-shkarkues. 07. nevoja totale mesatare per uje te perpunuar do te jete rreth 646 t/ore. Impianti i Trajtimit te Ujrave te Perdorura Biologjike. etj. Uji I perdorur do te grumbullohet ne impiantin per trajtimin e ujrave te zeza. Vlera mesatare e shpejtesise se trajtimit te ujrave te perdorura qe shkarkohen ne det do te jete afersisht 66 t/ore. Pervec kesaj.140 t/ore. shtrimi dhe pastrimi. . Ujrat e perdorura do te shkarkohen ne det sipas kufijve te shkarkimeve te lengshme). periudha e ndertimit eshte e ndare ne kater faza te ndryshme: • Pergatitja paraprake e kantierit. date 31.4. ku nje sistem automatik monitorimi do te verifikoje pajtueshmerine me limitet e permendura me lart. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6.2005 bazuar ne ligjin Nr. Impianti eshte projektuar duke marre ne konsiderate disa sisteme per te shmangur shkarkimet e ujit të ndotur ne Detin Adriatik: Impianti i Trajtimit te Ujit Industrial.03.Shkarkimi Ujrave te Perpunuara dhe Shkarkimi i Ujrave te Perdorura Per funksionimin e 1 Njesie.

Ky Paragraf paraqet sa vijon: • Legjislacionin mbi akustiken ne lidhje me aktivitetet e ndertimit.4. trapan. Ne menyre te vecante Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit Europian dhe Keshillit te 8 Majit 2000 mbi emetimet e zhurmes ne mjedis per shkak te pajisjeve per perdorime ne ajer te hapur. Gjithe zhurma e krijuar gjate fazes se ndertimit vjen nga tipologji te ndryshme pajisjesh. ne aspektin e emetimeve te zhurmes.1.00. . Faza me krike e identifikuar. 6. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktivitetet e ndertimit do te ndodhin vetem gjate periudhes se dites.1. Shqiperia nuk ka percaktuar vlera kufi per zhurmen ne territorin e saj. • Perfundimet. eshte presupozuar se keto aktivitete do te zgjasin dhjete muaj.Ne fazat qe vijojne ka gjithashtu makineri qe do te perdoren per te levizur materiale (vinca).) dhe makineri te ndryshme (sharra. kompresore. makineri stacionare (pompa. prandaj ky aktivitet eshte analizuar ne Paragrafin qe vijon per te vleresuar ndikimet maksimale te parashikuara gjate fazes se ndertimit. si dhe legjislacioni kombetar (Ligji n. gjeneratore. etj. • Vleresimin e ndikimit te zhurmes gjate fazes se ndertimit te Impiantit te Energjise. eshte pergatitja paraprake e kantierit. te shprehura si fuqi zhurme nga pajisjet. etj. percakton kufijte e emetimit. prandaj jane marre ne considerate disa drektiva nderkombetare.00 deri ne 17. 9774 i 12 Dhjetorit 2007 “mbi vleresimin dhe menaxhimin e zhurmes mjedisore”).). prandaj eshte variable gjate dites dhe ndermjet fazave te ndryshme. modifikuar nga Direktiva 2005/88/CE e Parlamentit Europian dhe Keshillit te 14 Dhjetorit 2005.210 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Legjislacioni per Akustiken Ne lidhje me legjislacionin per zhurmat. cekic pneumatic. zakonisht nga ora 7.PRBCATESVL220 . Tabela qe vijon tregon nivelin e pranueshem te fuqise se zhurmes te makinerive kryesore te perdorura gjate punimeve te ndertimit. nga heret ne mengjes deri mbasdite.

Grejder. me te madh se ose i barabarte me 0. Pas kesaj date. makine ngritese ndertimi. perdor numer me te vogel. Asfaltshtruese. sonde Matrapike per thyerje betoni P ≤ 15 P > 15 m ≤ 15 15 < m < 30 m ≥ 30 96 83 + 11 log10 P 93 80 + 11 log10 P 107 105 94 + 11 log10 m 92 + 11 log10 m (2) 94+ 11 log10 m 96 + 11 log10 m Vince Kulle 98 + log10 P 96 + log10 P 97 + log10 Pel 95 + log10 Pel Gjeneratore saldimi dhe prodhim P el ≤ 2 energjie (Grupe elektrike) 98 + log10 Pel 96 + log10 Pel 2 < P el ≤ 10 P el > 10 97 + log10 Pel 95 + log10 Pel 99 97 Kompresore P ≤ 15 95 + 2 log10 P P > 15 97 + 2 log10 P Makine kositese bari. Niveli i lejueshem i fuqise se zhurmes do te rritet ose ulet sa me prane numrit te plote (me pak se 0. Kamion me vinc. perdor numer me te madh) . • Tokmak vibrues.211 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Germues – Ngarkues me zinxhire Buldozere. Ngarkues me goma. Pajisje ngritese te ndertimit per transportin e mallrave. do te aplikohen shifrat e fazes II. tokmak vibrues) Buldozere me zinxhire. pika 13. ngarkues me zinxhire. Shkarkues.3.1. shifrat per fazen I do te vazhdojne te apikohen per Fazen II. • Buldozere (me zinxhire). • Ngarkues (me zinxhire > 55kW)). Germues – Ngarkues (Terne) me goma. Pel per gjeneratoret e energjse: fuqia sipas ISO 8528-1:1993. pllaka vibruese.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . shular bari.Tabela 6.1a Makinerite dhe Niveli i Pranueshem i Fuqise se Zhurmes qe lidhet me to (Direktiva 2000/14/CE) Fuqia Neto e instaluar P (kW) Niveli i Pranueshem i fuqise se zhurmes (1) Fuqia Elektrike Pel (kW) (dB(A)/1 pW) Pesha e makinerise m (kg) Faza I Faza II Gjeresia e prerjes L (cm) qe nga 3/01/2002 qe nga 3/01/2006 (2) 108 105 P≤80 (2) 109 106 80 < P ≤ 70 86 + 11 log10 P (2) P > 70 89 + 11 log10 P (2) 106 103 P ≤ 55 P > 55 87 + 11 log10 P 84 + 11 log10 P (2) P ≤ 55 P > 55 104 85 + 11 log10 P 101 82 + 11 log10 P (2)(3) (2)(3) Lloji i makinerise Makineri ngjeshese (rula vibrues. kriko hidraulike Eskavatore. • Asfaltshtruese. shifra per fazen I do te vazhdoje te aplikohet deri ne 3 Janar 2008. • Pllaka vibruese (> 3kW). Paragrafi 1. • Matrapike per thyerje betoni (15 < m < 30).4. • Makine kositese bari. vinca e levizsshem.2 (2) Shifrat per fazen II jane treguese per llojet e makinerive qe vijone: • Rula vibrues. Ne mungese te ketij ndryshimi te. makineri per ngjeshje (rula jo-vibrues.5. (3) Per vincat e levizsshem me nje motorr. Shifrat perfundimtare do te varen nga ndryshimet ne Direktiven qe vijon raportin e nevojshem ne Nenin 20. Ngjeshes i mbushjes se tokes tip ngarkuesi.5. • Kamion me vinc. shular bari 96 94 (2) L ≤ 50 100 98 50 < L ≤ 70 100 98 (2) 70 < L ≤ 120 L > 120 105 103 (2) (1) Pel per gjeneratore saldimi: korrenti i zakonshem i saldimit i shumezuar me tensionin e zakonshem te ngarkeses per vleren me te vogel te faktorit te funksionimit e dhene nga prodhuesi.

6.4.2a dhe duke presupozuar nje perhapjene fushen gjysem-sferike (permes Formules 6.4.600.1. ne distance r.4. u presupozua gjithashtu se te gjitha makinerite e mesiperme me zhurmen me te madhe operojne ne te njejten kohe ne qender te zones. • r eshte distance ndermjet pikes se burimit dhe te marrjes. eskavatorev. • 20 Kamion vetshkarkues. • LW eshte niveli i burimit te fuqise se zhurmes. Energjia elektrike e dhene per cdo makineri eshte zakonisht vlera maksimale.) ne zone.1.Sic jepet nga Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit Europian dhe e Keshillit te 8 Maj 2000.4. rreth 1. nje model perhapjeje ne fushe te lire gjysem-sferike omnidirectional eshte perdorur duke aplikuar formulen qe vijon: LP = LW – 20 log r – 8 ku: • LP eshte niveli i presionit te zhurmes.2.1a).4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ne metra. Vleresimi i Ndikimeve te Zhurmes Gjate pergatitjes paraprake te kantierit.1. llogaritur sic tregohet nga Direktiva e siper-permendur.2a Lloji i makinerise Lloji i Makinerive te Perdorura zakonisht gjate fazes se ndertimit Fuqia P (kW) Fuqia e Zhurmes LW limite nga 3/01/2006 [dB(A)]* Makineri per ngjeshje 150 109 Buldozere me zinxhire 220 110 Eskavatore me goma 120 105 Kamion vetshkarkues 120 105 * Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit dhe Keshillit Europian e 8 Maj 2000 Gjate pergatitjes paraprake te kantierit. aspekti me kritik eshte prania ne te nejten kohe e disa makinerive (shkarkuesve. • 15 eskavatore me goma. ne dB. Tabela 6. ne dB. • 2 buldozere me zinxhire. Tabela 6. Nivelet e presionite te zhurmes ne distance te ndryshme u llogariten duke perdorur nivelet e fuqise se zhurmes te raportuara ne Tabelen 6.2a tregon. per cdo makineri te perdorur gjate kesaj faze. Me qellim qe te llogaritet niveli i presionit te fuqise se zhurmes per shkak te makinerive te perdorura gjate fazes se ndertimit. vleren tipike te energjise elektrike te instaluar dhe vleren e parashikuar te fuqise se zhurmes. etj.000 m dhe do te sillet ne kantier. eshte parashikuar perdorimi i makinerive qe vijojne ne te njejten kohe: • 2 makineri per ngjeshje.1a) . gjate 3 kesaj faze. te gjitha pajisjet per emetimin e zhurmes duhet te mirembahen sic duhet per te minimizuar ndikimin e zhurmes ne zone dhe te jene ne perputhje me standartet e aplikueshme te BE-se per zhurmen per keto makineri. Duke marre ne considerate distancen e receptoreve kryesore. prandaj nivelet e llogaritura te fuqise se zhurmes jane potencialisht me te lartat. (6. buldozereve.4.212 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.

5 Lloji i makinerise Makineri per ngjeshje Buldozere me zinxhire Eskavatore me goma Kamion vetshkarkues Total Gjate fazes se ndertimit (ne fazen e konsideruar si me kritike). 6. 6. ndikimi i zhurmes gjate fazes se ndertimit nuk do te jete i rendesishem. Ndertesa me e afert me Impiantin e Energjise eshte nje ndertese tualeti 250 meter larg (e shenuar si receptor P1 ne Figuren 5. Sic u tha tashme.4. • Perfundimet 6.5 61.4.5. ku niveli i presionit te zhurmes eshte rreth 53 db(A).3a.1.213 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Shtepite e banimit me afer.2b paraqet nivelet me te larta te zhurmes qe mund te ndodhe me rreze 1. ne Paragrafin 5. • Rezultatet e modelit. .000 m perreth kanterit te ndertimit. aktivitetet e ndertimit nuk duhet te jene ne perputhje me kufijte e percaktuara nga ligjet ne fuqi. nivelet e parashikuara te presionit te zhurmes afer receptoreve (ose rezidenciale dhe arsimore ose komerciale) jane me te ulta se vlerat kufi te fiksuara nga Organizata Boterore e Shendetesise (respektivisht 55 dB(A) dhe 70 dB(A). megjithate.5) aplikon metoden “ray tracing”.2b Nivelet e Presionit te Zhurmes gjate fazes se ndertimit Numri 2 2 15 20 39 Niveli Total i presionite te zhurmes [dB(A)] ne 100 m 200 m 400 m 1000 m 64 58 52 44 65 59 53 45 69 63 57 49 70 64 58 50 73.1.4.5 53.Tabela 6.2.000 m nga kantieri.5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2.3).3. nivelet e zhurmes jane rreth 73 dB(A) ne nje distance prej 100 m nga kantieri dhe ulen deri ne afersisht 53 dB(A) ne 1.5 67.4. gjate periudhes se dites). ketu niveli i zhurmes nga pajisja e perdorur gjate fazes se ndertimit eshte rreth 65 dB(A).5.3a) jane ne me teper se 1. Perfundime Duke marre ne considerate se zona e interest eshte nje fushe e gjelber dhe pak e populluar dhe se faza e ndertimit do te jete e perkohshme. Table 6. Modeli Matematikor Program ii perdorur per te llogaritur nivelet e zhurmes (SoundPLAN 6.1. Faza e Funksionimit Ky Paragraf pershkruan ndiimet e zhurmes per shkak te funksionimit te Impiantit te Ri te Energjise dhe perfshin: • Nje pershkrim te modelit te parashikuar matematikor te perdorur per e vleresuar ndikimet.000 metra.1.4. qe ndodhen ne anen very-lindore te vendndodhjes (receptori P4 ne Figuren 5.

sic specifikohet ne ISO 1996/2 (pjesa 5.2).Burimet jane siperfaqe ose pika: cdo urim perhap vale zhurme. Nese distanca (d) eshte me e vogel ose nese kushtet e perhapjes se pikave te ndryshme te burimit jane te ndryshme. Ne kete studim nuk eshte adoptuar kjo teknike e thjeshtuar. Metoda e Llogaritjes Niveli mesatar i presionit te zhurmes tek marresi ne kushtet kur eshte ne drejtimin e eres. Cdo perplasje perhap nje pjese te vogel te energjise dhe shkakton me teper ndikime. Modeli matematikor perdor standartet nderkombetare per zvogelimin e shurmave ne ambjent (ISO 9613 .PRBCATESVL220 . 6. burimi total duhet te ndahet ne burime te vetme. Ky standart ka shume ekuacione qe rregullojne perhapjen dhe lejon llogaritjen e rezultatit ne zone. Ajo perkufizohet si: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ldownwind = 10 log 1 1 ∫ t2 − t1 dt t2 − t1 . Energjia zvogelohet pergjate rruges.sic pershkruhet ne ISO 1996/1-2-3. Nivelet ne gjithe zonen tregohen me vija me ngjyra. Absorbimi i energjise se zhurmes nga ajri lidhet me perhapjen e energjise se shkaktuar nga perplasja e molekulave te ajrit midis tyre.2. Cdo rreze mbart nje pjese te energjise akustike te burimit te zhurmes. • Distanca ndermjet pikes perfaqesuese dhe marresit (d) eshte me e madhe se dyfishi I diametrit maksimal te zones se burimit (2D). fusha akustike do te jete rezultati i shumes se energjive akustike te rrezeve “n” qe arrijne tek marresi.4. perhapja ndodh ne kushtet me te keqija te eres.2.4.3). me nje saktesi te percaktuar.214 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Burimi ka te njejtat kushte te perhapjes drejt pikes se marrjes. divergjences gjeometrike dhe absorbimit atmosferik. ne kushte meteorologjike te favorshme per perhapjen e zhurmes nga burime me emetim te ditur fuqie. me shkalle 5 dB. si rezultat i absorbimit te siperfaqeve.3. Fusha akustike qe rezulton varet nga karakteristikat e absorbimit dhe reflektimeve te te gjitha pengesave ekzistuese. llogaritet per cdo burim (specifike IEC 255) me: Lne drejtimin e eres = LWD – A Lne drejtimin e eres eshte niveli efikas I fuqise se zhurmes ne drejtimin e perhapjes. Nje grup burimesh me pika mund te pershkruhet nga nje burim pikash ekuivalent qe ndodhet brenda grupit ne rastet qe vijojne: • Burimi ka afersisht te njejtin intensitet dhe lartesi nga toka. ndermjet burimit dhe receptorit. ne lartesi prej 4 metrash nga toka. Nderkohe qe te gjithe marresit konsiderohen sikur jane ne drejtimin e eres nga burimi. Qellimi I kesaj metodologjie eshte qe te percaktoje nivelin e presionit te zhurmes se llogaritur ekuivalente me A. Ne zonen e interesit.

• a eshte koeficienti I zbutjes atmosferike. nje nga te cilat eshte toka. K0 = 9 dB.Faktori A eshte zbutja qe energjia e zhurmes peson gjate perhapjes dhe perbehet nga kontribuesit qe vijojne: A = Adiv + Aatm + Atoke + Arefl + Ambrotje + Ate ndryshme ku: • Adiv = zbutja per shkak te divergjences gjeometrike.215 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . K0 = 3 dB. Absorbimi I ajrit perkufizohet si: Aatm = ad/1000 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ambrojtje = zbutja per shkak te ndikimeve te mbrojtjes. e llogaritur ne metra. sin e kete studim. Zbutja per divergjencen gjeometrike mund te vleresohet teorikisht si: Adiv = 20 log (d/d0) + 11 ku: • d eshte distanca ndermjet burimit dhe marresit. • Atoke = zbutja per shkak te ndikimit te tokes.PRBCATESVL220 . kur burimi eshte prane nje siperfaqeje reflektuese qe nuk eshte ne toke. duke shtuar nje indeks K0 qe merr ne considerate emetimin ne nje kend te perkufizuar. nje nga te cilat eshte toka. DC percakton sasine e rrezatimit drejt me teper drejtimeve te nje burimi drejtimi ne krahasim me te njejtin burim jo-drejtimi. Niveli I vazhduar ekuivalent I zhurmes eshte rezultati I shumes se niveleve te vetme te presionit. Per nje burim me perhapje sferike ne nje hapesire te lire K0 = 0 dB. per shumen e llogaritur per cdo bande teteshe. 1 m. temperature e ambjentit. . me burime perballe tre siperfaqeve perpendikulare. nese kerkohet. ne nje moment te dyte. ku: • d eshte distance e perhapjes. K0 = 3 dB. • Arefl = zbutja per shkak te reflektimeve nga pengesat. nese asnjera prej tyre s’eshte toka. lageshtia relative e ajrit dhe presionit atmosferik. LWD = LW + DC Per nje burim pikash jo-drejtimi kontributi I DC eshte 0 dB. • Aatm = zbutja per shkak te absorbimit atmosferik. ne dB/km. • Ate ndryshme = zbutja per shkak te efekteve te tjera. Koeficienti I zbutjes atmosferike varet kryesisht nga frekuenca e zhurmes. me burime perballe tre siperfaqeve reflektuese dhe asnjera prej tyre s’eshte toka. Korrigjimi I DC rezulton nga indeksi I drejtuehsmerise se burimit. kur burimi eshte perpalle dy siperfaqeve perpendikulare reflektuese. te eprftuara per cdo burim ne cdo frekuence. • d0 eshte distance e referimit. e shprehur ne metra. Shkalla (A) mund te aplikohet me vete per cdo kontribues ose. K0= 6 dB. Niveli qe rezulton I fuqise se zhurmes ne drejtimin e perhapjes LWD varen ngs niveli I energjise ne kushtet e fushes se lire LW dhe nje term qe specifikon drejtueshmerine. K0 = 6 dB.

Ka tre rajone kryesore te perhapjes: nje I burimit. Termi I zbutjes se perziere eshte rezultat I shume efekteve: • zbutja per shkak te perhapjes permes gjetheve. • zbutja per shkak te perhapjes permes nje barriere. en gjendje qe te influencojne nivelet globale te zhurmes. nje I marresit dhe nje mesatar. Barriera duhet te konsiderohet nej siperfaqe e mbyllur dhe e vazhdueshme pa nderprerje. siperfaqja e tokes ndermjet burimit dhe marresit duhet te jete e rrafshet. per efekt mbrojtes ose reflektim te nderteses. u simuluan dy plane: • Plani 1: nje njesi 800 MWe. . Nje kusht I rendesishem eshte zbutja per shkak te pranise se pengesave (pak thelle zmbrapset. secila prej 800 MWe. Efektet e shperberjes se skajeve te barriers merren ne considerate gjithashtu (barriera te trasha). Per kete metodologji llogaritjeje. Dimensioni I saj perpendikular horizontal me vijen burim – marres duhet te jete me I madh se gjatesia e vales l ndaj frekuences se bandes qendrore per banden teteshe te marre ne considerate me lart.216 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8 -(2 hm/d)(17 + (300/d)) Zutja nga reflektimi I referohet siperfaqeve si fasadat e ndertesave. horizontale ose me nje pjerresi konstante. barriera ose ekrani). qe eshte nga diferenca ndermjet niveleve te presionit te matura tek marresi ne nje pozicion specific me dhe pa barriere. Secila prej ketyre zonave mund te pershkruhet me nje factor qe lidhet listen karakteristike te detajuar te reflektimit. • Plani 2: dy njesi 800 MWe.2. zgjidhen ato me efikaset dhe te tjerat hidhen poshte. Objektet e Studiuara Impianti i Ri i Energjise do te perbehet nga dy njesi. 6. me qellim qe te vleresohen nivelet e zhurmes per shkak te dy konfigurimeve. Keshtu qe. zbutja per shkak te ndikimit mbrojtes do te jepet nga “insertion loss”. Procesi I studimit konsiston ne perkufizimin e fuqise se zhurmes te te gjitha burimeve te zhurmes.PRBCATESVL220 .Zbutja per shkak te ndikimit te tokes vjen nga interferenca ndermjet zhurmes se reflektuar nga toka dhe zhurma me perhapje tedrejtperdrejte nga burimi I marresit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Metodologjia per llogaritjen e zbutjeve te tokes mund te perdore nje formule em te thjeshtuar. qe shkaktojne nje rritje te nivelit te presionit te zhurmes tek marresi. per zberthimin per shkak te ndertesave ose impianteve.3. nje vije e thyer duhet te behet model. Sipas standarteve. • zbutja per shkak te pranise se barrierave me dimensione te medha.4. Si alternative. qe do te ndertohet ne dy faza. e cila merr ne konsiderate distancen d marres-burim dhe lartesine mesaatre nga toka te rruges se perhapjes (hm): Atoke = 4. Kur ajo eshte ne praninen e me shume se dy mbrojteseve.

5).5 106 97 95 108.2a tregon vendndodhjen. nivelet ekzistuese te zhurmes te matura ne secilen pike (zhurmen e mbetur. analizuar ne Paragrafin 5.5 90 x 10 107.5 108 108 111 103.* 9 10 11 12 13 14 15 Niveli I Fuqise se Zhurmes te Burimeve Kryesore te Zhurmes LW dB(A) 115. ne harten e impiantit.5 102.600 MW). Vlerat e niveleve te fuqise se zhurmes. te cilat paraqesin: vlerat kufi. Tabela 6. Rezultatet raportohen duke marre ne konsiderate ose Planin 1 (800 MW) ose Planin 2 (1.5 90 x 2 94 101 107 108.5 E paperfil lshme 80 107.2.3a N.5 105 103.2.5 N.5 101 E paperfil lshme 105.5 107 91 98. Rezultatet Rezultatet e modelimit jane permbledhur ne Tabelat qe vijojne. kontributi i Impiantit te Energjise dhe nivelet perfundimtare te zhurmes gjate funksionimit (zhurma e pritshme).4.PRBCATESVL220 . raportohen ne Tabelen qe vijon.4.4.4.Figura 6.5 102 106 101. te presupozuara per makinerite dhe sistemet. te burimeev kryesore te zhurmes.5 99 111 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Burimet kryesore akustike Bolieri Ultrasuperkritik (usc) Depot e qymyrgurit (bluarja e qymyrgurit) Filteri prej pelhure Ventilatori i induktuar Ftohesi i gazit Njesia per heqjen e squfurit te gazit te oxhakut (HSGO) Ndertesa Ndihmese FGD 2 ventilatore ajrimi ne ndertesen ndihmese Serbatori per akumulimin e llumit FGD Tubacioni i gazit te oxhakut Trungu i gazit te oxhakut Ndertesa kryesore e hollit te makinerive 10 ventilatore ajrimi ne ndertesen e makinerive Transformatoret kryesore Transformatoret ndihmes Tubat e pikes se marrjes te ujit ftohes Ndertesa dhe basenet me pompa me uje ftohes Tubacionet e shkarkimit te ujit ftohes 16 17 18 19 20 21 23 24 25 64 68 B makina e rivendosjes Sistemi per transferten pluskuese te qymyrgurit Transportier qymyrguri t2-t3 Transportier qymyrguri t3-serbator 104 113 Ndertesa e zjarr-fikeses (pompat e ujit te detit) 28 Ndertesa e kompresoreve te ajrit *) Numri i identifikimit ne Aneksin 1 26 72 72 108 108 6.* 29 32 32 33 33 33 34 36 37 38 42 44 46 49 53 64 Burimet kryesore akustike Bolieri ndihmes Transportieret e qymyrgurit nga pontili tek t1 Transportieret e qymyrgurit nga t1 tek t2 Kullat e qymyrgurit (t1) Kullat e qymyrgurit (t2) Kullat e qymyrgurit (t3) Makineria per trajtimin e hirit dhe gipsit Ndertesa dhe impianti nga Ureja tek amoniaku Zona e akumulimit te gelqeres Dhoma per thyerjen dhe bluarjen e gurit gelqeror Kulla e sistemit te transportimit te gipsit dhe hirit Impianti per trajtimin e ujrave te perdorura biologjike Sistemi per trajtimin e ujrave industriale Impianti i demineralizimit Impianti per trajtimin e ujrave te perdorura Nje pike grumbullimi LW dB(A) 105. gjate periudhes se dites dhe nates.7 110 108.217 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . .

9 44.74 40.8 58.12 51.09 40.2 P3 70 49.7 P7 55 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.5 P3 70 41.74 40.12 56.20 49.86 46.6 P2 55 58.2 P2 45 56.0 P5 45 P6 45 56.6 51.2 55.95 30.95 30.0 53.1 P7 45 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 .5 P4 55 64.7 P1 70 51.5 50.09 40.86 46.58 34.1 56.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis (dBA) 54.4.9 P1 70 45.8 .1 P6 55 53.2 P5 55 55.58 34.8 P4 45 47.1 56.20 49.4 47.Tabela 6.218 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2 (dBA) 45.2.3 53.1 64.4a Kontributi i Parashikuar i zhurmes nga funksionimi i impiantit te energjise (Plani 1) Gjate dites Pika Vlera Limit Gjate nates Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.

5 P3 70 41.8 Gjate nates Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.0 31.4 51.1 P6 55 53.0 56.0 31.3 53.2 P2 45 56. pervec pikes P2.1 42.0 P5 45 P6 45 56. vlerat e pritshme te zhurmes perreth Impiantit te Energjise.6 35.8 48. Vetem ne piken P2 gjate periudhes se nates limitet jane kapercyer per shkak te funksionimit te Impiantit te Energjise.219 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6 P2 55 58.2e tregojne se.1 56.5 P4 55 64.2 (dBA) 45.7 P7 55 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 .0 50. Per te dy planet rezultatet tregojne se. P6 dhe P7).2b dhe 6. ne te gjitha pkat e tjera Impianti i R ii Energjise nuk do te induktoje asnje rritje te ndjeshme ne vlerat e zhurmes.8 57.0 51. .9 P1 70 45.4b Kontributi i Parashikuar i zhurmes nga funksionimi i impiantit te energjise (Plani 2) Gjate dites Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50. me vija me ngjyra. Tabelat 6.8 P4 45 47.1 44.2.1 41.2d dhe 6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis (dBA) 54.4.1 P7 45 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 Figurat 6.7 P1 70 51.0 50.6 50. perjashto pikat qe tashme tejkalojne vlerat kufi (P5.1 42.2 58.2c paraqesin. limitet diferenciale jane poshte limitit kudo.4.6 35.9 47.2 P3 70 49.0 54.4.1 41.2 P5 55 55. Keto vlera limit nuk duhet te aplikohen ne zonat industriale dhe komerciale.4.8 48.2 55.Tabela 6.4.2 64.

2 P6 0.9 P2 P3 2.2 56. dhe Siguria .2 55.5 41.0 P5 0.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 54.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis P1 2.Mjedisore.6 P4 0.6 51.0 56. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .2 P2 P3 0.4 47.220 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5 64.6 P4 0.1 56. Shendeti.2 49.2 55.3 53.7 51. dhe Siguria .9 44. Shendeti.4c Vlera Diferenciale e Parashikuar ne lidhje me Operimin e Impiantit te Energjise (Plani 1) Gjate dites Zhurma e pritshme (dBA) 56. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .4.8 58.5 50.Tabela 6.1 P5 P6 0.Mjedisore.1 Gjate nates Zhurma e pritshme (dBA) 51.7 Vlera diferenciale (dBA)(**) .1 64.1 56.2.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).6 58.8 Pika Pika P1 5.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).0 53.9 45.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 45.2 Vlera diferenciale (dBA)(**) .1 53.8 47.

Shendetesine dhe Sigurine” per zonat industriale.4.0 56.5 41.1 Gjate nates Zhurma e pritshme (dBA) 51.1 53.1 P5 P6 0.0 P5 0.221 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . impianti do te respektoje gjithmone vleren kufi nga rrethimi qe eshte 70 dB (A) e fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetsise ne dokumentin “EHS e Pergjithshme – Udhezimet per Mjedisin. Shendeti. ne te dyja planet.2 64.Table 6. me te larta se limitet ne fuqi: Gjithashtu kufijte diferenciale jane poshte kufijve ne te gjitha pikat.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).7 Gjate dites Zhurma e pritshme (dBA) 56.7 P4 0. ose ne Planin 2.0 54.1 P4 0.1 56. pervec P2.Mjedisore.4. dhe Siguria .8 Pika Vlera diferenciale (dBA)(**) Pika P1 6.8 57. Gjate nates.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis P1 2.5.2.6 58. pika P2 gjithashtu tregon vlerat e zhurmes. dhe Siguria .8 47.2 58.Udhezimet” .4 51.2 49. vlerat jane gjithmone poshte limiteve ne secilen pike.2.6 P2 P3 3. Perfundime Sic tregohet ne shifrat e meparshme. per shkak te Impiantit te Enegjise.2 56. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .2 Vlera diferenciale (dBA)** 6. Brenda zonave industriale ose komerciale.2 55.4d Vlera Diferenciale e Parashikuar ne lidhje me Operimin e Impiantit te Energjise (Plani 2) Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 54. ose ne Planin 1.9 47.6 50.2 P6 0. Brenda zones rezidenciale.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA)(*) 45.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A). Shendeti. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme . .3 53.Mjedisore. duke qene nje zhurmen qe mbetet aktualisht ne pikat P5 dhe P6 qe tashme tejkalojne vlerat limit.1 44.7 51.6 P2 P3 0. gjate periudhes se dites operimi i Impiantit te Energjise nuk indukton nje kapercim ne kufij.2 55.9 45.5 64.

.5.1a) nuk perben nje habitat te vlefshem natyror. Faza e Ndertimit Ndikimet e pritshme gjate kesaj faze jane: • Largimi i habitatit. toke e punuar dhe shkurre. per shkak te zbatimit te projektit te impiantit te energjise. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6. • Rritja e ndikimeve ndermjet kamioneve dhe kafsheve. i referohen fazes se ndertimit dhe fazes operacionale.222 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6. • Ndotja e tokes dhe ujit. dhe ne radhe te dyte nga bimesi mocalishteje te kripur dhe hidro .1. Figura 4. Largimi i Habitatit Largimi i habitatit gjate fazes se ndertimit lidhet me zenien e tokes per kantierin e ndertimit dhe kantierin e Impiantit e Energjise. FAUNA DHE EKOSISTEMET Ndikimet kryesore ne ekosisteme. • Emetimet e pluhurit.1. 6. Ndikimet per shkak te emetimeve ne ajer dhe shkarkimet e ujit gjate funksionimit vleresohen duke marre ne konsiderate dy plane te ndryshme.higrofilike. • Perfshirja e specieve pushtuese. Aktualisht zona perreth karakterizohet kryesisht nga prania e bimesise. • Zhurmat. FLORA.5.1.PRBCATESVL220 . Ky dokument nuk perfshin ndikimet ne ekosisteme te shkaktuara nga ndertimi i linjave te energjise.5.5. BIMESIA. Zona qe zihet direkt nga ndertimi (rreth 80 ha.

5.1b Vendodhja (Veriu) .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 6.223 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5.1.1a Vendndodhja (Jugu) Figura 6.1.

Räty.g. Zogjte ne pyje kane reaguar qe ne nivelet e zhurmes 40 db(A).Zona mocalore e kripur dhe vegjetacioni hidro – higrofilik jane habitatet natyrore me interesante brenda vendndodhjes sepse ato mund te mbajne popullsi te madhe zogjsh migrues dhe dimeror sic jane Emys orbicularis. 1981. 1994). Emetimet e pluhurave. mund te konsiderohet se zenia e habitateve natyrore nuk do te kete nje ndikim te ndjeshem ne ekosistemin kompleks natyror te zones. 1998. Zhurma perhapet larg ne mjedis.PRBCATESVL220 . (Laursen. Van der Zande et al.1.. ne kete zone te kufizuar pritet nje reduktim i Prodhimit Bruto.5. Si pasoje. Reijnen et al.. Illner. Meunier et al. Prandaj.. Gjithashtu nese habitatet prane burimit te zhurmes sigurojne habitate qe shtohen rralle ose mungojne ne peizazhin rrethues. sepse ajo interferon ne menyre te drejperdrejte me komunitetin e tyre vokal dhe ndikon ne sjelljen e tyre ne territor dhe suksesin e bashkimit (Reijnen and Foppen. lloji i habitatit. Meunier et al. Disa studime kane dokumentuar dendesi te reduktuara zogjsh qe shtohen prane burimeve te zhurmes (rruget me trafik) (e. Warner.1. do te ndikojne dendesite e perhapjes se zhurmes dhe te zogjve.. Me qellim qe te shmanget perhapja e ndotesve. 1980. 1973. Reijnen and Foppen. 1981. per nje periudhe afersisht nje vit. 1992.3.2. 1997. 1994). duhet te kushtohet vemendje e vecante per shmangien e aksidenteve dhe do te perdoren sisteme mbartese. 1999). Duke qene se faza e ndertimit eshte e perkohshme dhe speciet e zogjve e kalojne dimrin kryesisht ne toke mocalishte te kripur.1. ndikimi mund te konsiderohet i paperfillshem.1. do te jene te konsiderueshme ne zonen perreth deri ne nje distance prej afersisht 500 metra nga rrethimi. Megjithate. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .g. 6. Reijnen et al.5. (1995) kane vene re se dendesite e zogjve ne fusha te hapura me bar kane qene me te vogla atje ku eshte tejkaluar ngarkesa e zhurmes se trafikut 50 db(A). Ellenberg et al. Ndotja e Tokes dhe e Ujit Ndotja e tokes dhe ujit mund te ndodhe aksidentalisht gjate fazes se ndertimit. sic eshte vaji. Kuitunen et al. per shkak te perhapjes se kufizuar te zones dhe vleres se saj natyrore pergjithesisht te ulet. relievi dhe peizazhi. Nuk parashikohet asnje ndikim i perhershem.224 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Emetimet e pluhurave Siperfaqja dhe perqendrimi i pluhurave per shkak te fazes se ndertimit vleresohen ne paragrafin 6. Zogjte duket se jane vecanerisht te ndjeshem ndaj zhurmes se trafikut. Zhurmat Zhurmat shkaktohen nga trafiku dhe aktivitetet e nevojshme per ndertimin e impiantit e energjise. 1999). Veen. 6.. sic eshte studiuar me pare. 1979. dendesite e zogjve prane burimit te zhurmes mund te mos reduktohen. faktoret mjedisore sic jane struktura e bimesise. 1992. duke ndryshuar keshtu amplituden e ndikimit te zhurmes(e..

1991. ose mellenjat. GrootBruinderink and Hazebroek. per shkak te fazes se ndertimit.5. 1973. 1944. Farat e llojeve te egra mund te sillen nga province te tjera shqiptare me automjete ose kamione te perdorur gjate punimeve te ndertimit. Ndikimi mund te jete i rendesishem ne varesi te trafikut. ky ndikim mund te konsiderohet i paperfillshem. por mund te varioje ne perpjestim te drejte me nurmin e popullsise.1. Göransson et al.6. Veprimet do te jene specifike. Duke pasur parasysh periudhen e fazes se ndertimit (afersisht 3+49 muaj per njesine e pare) ky ndikim nuk mund te konsiderohet i paperfillshem. Amfibet dhe Zvarraniket jane komunitetet me te prekura nga prania e rruges sepse ato mund te shkelen nga kamionet dhe automjetet qe kalojne ne rruge. sic jane ritmi I perditshem i te ushqyerit dhe te pushuarit.g. Alilanthus altissima ose Robinia pseudoacacia u vune re gjate inspektimit ne vend. . vetem ne nje perqindje te vogel (me pak 5%) e vdekshmerise ne total (e. Numri i perplasjeve pergjithesisht rritet me intensitetin e trafikut. do te shkaktoje reduktimin e faunes. 6. Haugen. Pushtimi nga Specie te Egra Humbja e habitateve natyrore mund te lehtesoje kolonizimin e specieve te egra. ose migrimi sezonal ndermjet habitateve te dimrit dhe te veres (e. Schmidley and Wilkins. 1998). Per shume lloje te zakonshme te kafsheve te egra sic jane lepujt. 1996). stinet per ciftezim dhe shtim. Megjithate. Rodts.5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Kjo do te thote se rruget do te vrisnin nje numer konstant popullsie dhe prandaj mund te kene nje ndikim te ndjeshem ne speciet e rralla.g. te cilet nuk do te kalojne permes habitatit natyror. te cilat u heqin habitatin specieve vendase. trumcaket. • Emetimet e zhurmave. Bergmann. Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit mbi Kafshet Rritja e trafikut. Nese nuk mbahen nen kontroll. ne varesi te specieve te egra te parashikuara. 1974.225 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 1974. 6.4. Speciet e egra sic jane Arundo donax. duke qene se rruga do te shfrytezohet nga kamione. megjithate.2. Van Gelder. Faza e Funksionimit Funksionimi i impiantit te energjise mund te shkaktoje ndikimet qe vijojne ne ekosisteme: • Ndotjen e ajrit. Bennett. Shifra e vrasjeve ndoshta nuk varet nga dendesia.5.. Aaris-Sorensen. gjate fazes se ndertimit dhe me vone do te ndermerren veprimet e duhura per te parandaluar kolonizimin e specieve te egra. 1995. dhelprat. 1978.1. vdekshmeria nga trafiku pergjithesisht konsiderohet si e paperfillshme. 1977.5. keto specie mund te veprojne si pushtues qe kolonizojne hapesirat e degraduara dhe te shpyllezuara. aktivitetin e kafsheve dhe dendesine e tyre. • Shkarkimet e ujrave. Bergmann. Ndryshimet e perkohshme ne vrasjet ne rruge tregojne se periudha te ndryshme biologjike qe influencojne aktivitetin e specieve.

prodhimi i larte i oksigjenit dhe lendes organike nepermjet fotosintezes. 6. 803/2003.2. Ne menyre te vecante.5). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Emetimet nga impianti i energjise shkaktojne perqendrime qe jane kudo dhe ne te dyja planet me te ulta se kufiri i lejuar.• Rritjen e ndikimeve te mjeteve te transportit mbi kafshet.15 µg/m per NOX ne planin e pare dhe 0. Shkarkimi i Ujrave Termale Te gjithe intervertebroret dhe shumica e peshqve nen-rryme jane organizma poikiloterme dhe temperatura e trupit te tyre eshte ne perputhje me temperature e ambjentit. n. • Ndryshim ne ritmin metabolik. Rolet kryesore te livadheve te fanerogames detare dhe ne vecanti nga Posidonia jane: • Stabilizimi i shtratit detar nepermjet zhvillimit te nje aparati efikas radikal dhe stoloniferous. sic jane peshqit.2.PRBCATESVL220 . Perqendrimet maksimale vjetore te NOX dhe SO2 brenda Zones se Mbrojtur te 3 Rrushkullit (Jashte Zones se Studimit) do te jene me te vogla se 0. Kufiri i lejuar prej 60 µg/m per NOx dhe 3 35 µg/m eshte percaktuar nga Dekreti Shqiptar nr. Shkarkimet e Ujrave Ndikimet kryesore te mundshme per shkak te shkarkimeve te ujrave jane te lidhura me efektet e shkarkimeve te ujrave termale.21 µg/m per SO2 3 3 3 dhe 0.M. Livadhet me Posidonia perfaqesojne nje ekosistem te rendesishem ne Detin Adriatik dhe habitatin e klimaksit gjate bregdetit te Mesdheut (plani infra-litoral).226 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Habitati i zgjedhjes per disa specie qe jane te rendesishme nga ana komerciale. 3 ne planin e dyte perqendrimet maksimale vjetore jane 1.32 µg/m per NOX ne planin e dyte.1.60/02).53 µg/m per NOX. • Burimi ushqimi i drejtperdrejte dhe jo i drejtperdrejte per disa organizma.2.51 µg/m per SO2 dhe 1.45 µg/m per SO2 dhe 0.76 µg/m per SO2 dhe 0. . Ulja e vleres se temperatures te ujit te detit mund te shkaktoje pergjithesisht: • Shok termal.06 3 µg/m per NOX (shiko paragrafin 6. • Reduktimi i intensitetit te levizjeve te efektit zbutes te ujit te “matte” dhe shtreses se vegjetacionit. ne planin e pare 3 3 perqendrimet maksimale vjetore jane 0.2. D.5. • Prodhimi i larte i oksigjenit dhe lendes organike nepermjet fotosintezes.5. 6. Ndotja e Ajrit Perqendrimet maksimale vjetore te NOX dhe SO2 i pranueshem ne vendet Europiane 3 per nje siperfaqe me flore te pasur dhe te ndjeshme jane respektivisht 30 µg/m 3 3 dhe 20 µg/m (WHO 2000. cefalopodet dhe crustaceanet.1.

Figura 6.6 °C (Slobodan Regner.2. larvat. etj.2. jane ne gjendje te aklimatizohen ndaj ndryshimeve sezonale te temperatures. Faza me e ndjeshme e jetes se organizmave detare eshte gjate riprodhimit.S.• Ndryshim ne efikasitetin fiziologjik. Per te shmangur ndikimet e mundshme negative.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . rini.5. por ajo mund te jetoje edhe ne temperatura qe luhaten ndermjet 5-6 °C dhe 28 °C (amplituda e temperatures se mbijeteses). Ne poikiloterma. ritmi metabolic rritet gjithashtu. Nese temperatura zbret papritur.2a).227 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . poikiloterma. nga ana tjeter.2a Kurba e Pritshme e Pergjigjes se Ritmit Metabolik kundrejt Temperatures per nje zone te aklimatizuar per kafshet ne Temperatura te Ulta te Dimrit dhe te zone te aklimatizuar per kafshet ne Temperatura te Larta te Veres Source: J. 2001 . ne varesi te rendesise se ndryshimit mjedisor.6 – 27. ritmi metabolik do te jete shume i ulet dhe kafsha nuk do te jete ne gjendje te transmetoje energjine e nevojshme per aktivitetin. kur ato kane nevoje per amplituden optimale te temperatures. 1996) .) dhe te karakteristikave te organizmit (stenotermal ose euritermal). te rritur. duke ndryshuar marredhenien e tyre metabolizemtemperature me kushtet e reja (Figura 6. Zakonisht ka nje hierarki te pergjigjeve te mundshme.5. qe jetojne ne mjedise sezonale. sardelja ne Adriatik pergjithesisht nga Prilli ne Tetor. Levinton. ne temperaturat optimale qe variojne 11. ndryshimi i temperatures shkakton rritjen ose uljen e ritmit metabolik. nese temperature rritet papritur. Per shembull. Efektet e organizmave detare ndryshojne ne varesi te stadit te jetes se tyre (vezet.

Shperndarja gjeografike e specieve detare tregon se perzgjedhja natyrale ka ndryshuar pergjigjen optimale te specieve ne ate te regjimit te tyre ne temperature vendase, edhe pse organizmat detare konsistojne ne grumbullimin e specieve, amplitudat e temperatures optimal te te cilave jane te ndryshme. Organizmat qe jetojne ne zonen e studimit jane kryesisht euritermale (ato mund te jetojne ne nje amplitude te gjere temperature). Bazuar ne supozimet e pershkruara ne paragrafin e meparshem, vlerat mesatare te temperatures me te ulet dhe me te larte te rregjistruar ne zonen e studimit presupozohen si pragu, poshte dhe mbi te cilin pritet nje ndikim i mundshem i pafavorshem ne organizma. Temperatura mesatare mujore e ujt te detit varion nga rreth 12 °C (ne dimer) ne 24°C (ne vere). Me qellim qe te vleresohet ndryshimi i temperatures i shkaktuar nga shkarkimet termale (ne te dyja planet), eshte perdorur modeli i perhapjes se programit kompjuterik. Studimi i plote i modelimit eshte aneksuar ne raportin aktual. Me kritike eshte shpejtesia e ndryshimit te temperatures. Ndikimet e mundshme ne organizma per shkak te shkarkimit te ujrave mund te priten vetem gjate fazes se ndezjes, kur temperature pritet qe te rritet papritur ne distance te shkurtra nga pika e shkarkimit. Ne fakt, pas ndezjes, temperature e shkarkimit do te varet nga kushtet mjedisore (temperatura) te detit dhe si rrjedhim organizmat do te jene ne gjendje qe te aklimatizojne ndryshimet e temperatures. Megjithate, zona e prekur eshte shume e kufizuar, dhe specie te ndryshme mund te levizin lirshem drejt habitatit te karakterizuar nga nje amplitude optimal e temperatures. Posidonia oceanica, e cila eshte habitati me interesant detar Brenda zones se studimit, eshte vene re brenda 1,000 metrave nga pika e shkarkimit. P.oceanica eshte fanerogama endemike e detit Mesdhe, e cila mund te rritet deri e 44 metra thellesi, per shkak te penetrimit ted rites dhe ka nevoje per kushtet qe vijojne qe te jetoje: • Kripesi mbi 33‰ dhe nen 41‰; • Amplitude temperature ndermjet 10 dhe 28 °C ( 9 °C dhe 29.2 °C); • Jo shume hidrodinamike. Modeli matematikor tregon, ne te gjitha situatat e ekzaminuara, se shtellunga termale thellohet larg nga pikat e daljes, por kufizohet ne nje thellesi jo me te madhe se 3.0 m dhe vija izotermike qe i korrespondon +3.0°C nuk eshte me larg se 1 km nga pika e shkarkimit; prandaj ndikimet ne organizmat detare jane kufizuar ne kete volum uji. Organizmat me te rendesishem ndodhen ne det larg nga zona e prekur, keshtu qe ndikimet ne ekosistemet detare mund te vleresohen si te vogla. 6.5.2.3. Zhurmat Me qellim qe te vleresohet niveli i presionit te zhurmes per shkak te aktiviteteve te Impiantit te Energjise u perdor modeli SoundPlan. Ne planin e pare niveli i presionit te zhurmes 45-50 dB(A), ne rastin me te keq, pritet ne 800 metra nga Impianti i Energjise (Figura 6.4.2b), ndersa ne planin e dyte niveli i

- 228 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

presionit te zhurmes 45-50 dB(A), ne rastin me te keq, pritet ne 1,000 metra nga Impianti i Energjise (Figura 6.4.2c) Habitatet me te aferta natyrore jane brenda 1,000 metrash nga Impianti i Energjise dhe jane te ekspozuara ndaj nje niveli presioni zhurme prej 55 dB(A). Speciet kryesore me te rendesishme, qe mund te jetojne ne keto habitate (toke mocalishte e kripur, bregdet ranor, etj), jane limicoluos dhe zogjte e ujit. U vu re, ne nje vendndodhje tjeter industriale (Porto Marghera Venecia, Itali, Provinca e Venecias 2005), se zhurma per shkak te aktiviteteve industriale nuk ka ndaluar pranine e ketyre zogjve prane ose afer zones industriale.
Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Ne perputhje me presupozimin e raportuar ne §6.5.1.3, emetimet e zhurmes per shkak te aktiviteteve te Impiantit te Energjise nuk do te kene ndikime te ndjeshme ne shperndarjen e faunes.. 6.5.2.4. Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit ndaj Kafsheve Rritja e trafikut eshte kryesisht shkak i transportit te gurit gelqeror dhe hirit. Bazuar ne presupozimin e raportuar ne Paragrafin 6.5.1.5 dhe duke qene se rruga qe do te perdoret nga kamionet nuk do te kaloje permes habitatit natyror, ky ndikim mund te konsiderohet i paperfillshem.

6.5.3.

Bibliografia

Boudouresque et al. “Préservation et conservation des herbiers à Posidonia oceanica“ 2006 - RAMOGE pub. : 1-202 N°ISBN 2-905540-30-3 Cotta Ramusino “Lezioni di idrobiologia e pescicoltura” CittàStudiEdizioni 1996 Levinton J.L. “Marine Biology” Oxford University Press 2001 Scott D. Jackson “Overview of Transportation Impacts on Wildlife Movement and Populations” Department of Natural Resources Conservation University of Massachusetts, Amherst – 2006 Lorenzini, Nali “Le piante e l’inquinamento dell’aria” Springer 2005 Andreas Seiler “Ecological Effects of Roads - A review” Introductory Research Essay No 9 Department of Conservation Biology SLU Uppsala 2001 Provincia di Venezia “Censimento degli Uccelli Acquatici Svernanti in Provincia di Venezia” (2005).

6.6. PEIZAZHI Ndikimet ne peizazh jane vleresuar edhe nepermjet analizes se projektit, edhe nepermjet analizes se vleres se peizazhit, vleresuar ne Paragrafin 5.7, krahasuar me vleren e peizazhit te mundshem te Impiantit te Energjise. Metodologjia raportohet ne tabelen qe vijon.

- 229 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Tabela 6.6a

Standardi per te vleresuar Ndikimin e Peizazhit te Projektit
Parametrat e vleresimit Ruajtja ose ndryshimi i karakteristikave morfologjike te zones. Perdorimi it e njejtave tipologji ndertimi dhe kohezioni me perdorimin e tokes ne zonen perreth. Ruajtja ose ndryshimi i marredhenieve historike, kulturore dhe natyrore Kohezioni, kontrasti ose paanshmeria e projektit ne lidhje me zonen perreth Ndikimet ne pamjet panoramike Ndikimet ne ekologjine e peizazhit Elementet e peizazhit qe kane nje vlere simbolike per komunitetin vendas

Vleresimi i Ndikimit Ndikimet e Morfologjise dhe tipologjise

6.6.1.

Pershkrimi i Projektit

Projekti i propozuar ne Porto Romano parashikon realizimin e dy impianteve te Energjise me djegie qymyrguri qe do te ngrihen ne dy faza te ndryshme: • Faza 1: ngritja e njesise se pare dhe e disa infrastrukturave tashme te projektuar per t’i sherbyer konfigurimit te Impiantit, duke shmangur kufizimet e ardhshme te ndertimit; • Faza 2: ndertimi i njesise se dyte. Duke marre ne konsiderate fazat e Projektit te lartpermendur, vleresimi i ndikimeve eshte kryer duke perkufizuar dy Plane te Ndryshme (Plani 1, qe referohet Fazes 1 te Projektit, dhe Plani 2, ku merren ne konsiderate ndikimet e Fazes 1 dhe Fazes 2). Strukturat me domethenese te parashikuara nga Plani 1 – Faza 1 jane: • Ndertimi i strukturave me te larta te Impiantit te Energjise: • Dhoma e Bolierit, 110 metra; • Njesia per Heqjen e Squfurit nga Gazet e Oxhakut (FGD), 45 metra; • Ndertesa e Energjise, rreth 40 metra; • Filtri prej pelhure, 35 metra; • Trungu i oxhakut: ai do te perbehet nga tubi PRFV, i mbeshtetur ose nga nje strukture celiku, ose nga nje strukture beton-armeje; nje alternative tjeter, aktualisht nen investigim, eshte nje trung oxhaku beton-arme me veshje te brendshme qe i reziston acidit. Trungu do te jete 150 metra i larte dhe me nje diameter prej afersisht 8 metrash; • Grumbullime qymyrguri ne ajer te hapur: rreth 450 m x 60 m, 23 metra me te larta, te vendosura pergjate vijes bregdetare. Duke marre ne konsiderate se trungu i oxhakut te Impiantit te Energjise do te jete i “tipit te lagesht” parashikohet se, gjate funksionimit te Impiantit te Energjise, shtellunga e gazeve oxhakut do te jete e dukshme. Gjate Fazes 2, shumica e strukturave te pershkruara me siper, do te dyfishohet. Ndikimi kumulativ, me strukturat e Fazes 1, do te jete shume i kufizuar duke marre ne konsiderate se strukturat e Fazes 2 do te ndodhen shume prane atyre te Fazes 1.

- 230 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Ndikimet ne stilin, ngjyrat vendase dhe materialet e ndertesave Ndikimi Vizual Incidenca Mjedisore Ndikimi Simbolik

6.6.2.

Ndikimi ne Peizazh

Projekti do te ndryshoje karakteristikat morfologjike te zones, megjithate, nuk ka ndertesa perfaqesuese ne zonen perreth, prane vendndodhjes sone. Prandaj, stili vendas, ngjyrat dhe materialet nuk perbejne elemente relevante ne vleresimin e ndikimeve. Gjithashtu, projekti nuk ndodhet brenda zonave te kufizuara/mbrojtura. Me qellim qe te vleresoje sic duhet interferencat e Projektit ne pamjet panoramike, jane perzgjedhur disa kendveshtrime perkatese. Peizazhi aktual dhe perspektiva e peizazhit te parashikuar (Faza 1 dhe Faza 2) tregohen ne Anekset 4-5-6-7. Strukturat e ardhshme do te ndodhen ne nje zone te karakterizuar nga ndjeshmeri e vogel e peizazhit dhe nga prania e disa instalimeve industriale (sic jane serbatoret, stacioni pompues i drenazhimit dhe nje bankine ekzistuese). Ndikimi visual do te jete mjaft i ndjeshem; megjithate, duke marre ne konsiderate mungesen e pamjeve panoramike dhe pak perdorueseve te mundshem te peizazhit, ndikimi i parashikuar qe lidhet me projektin do te konsiderohet i ulet. Realizimi i projektit do te ndryshoje aftesine e perdorimit te tokes, megjithate hapesira e vendndodhjes nuk eshte nje hapesire natyrore sepse ajo eshte rezultat i aktiviteteve permiresuese. Ndikimet e mundshme ne elementet simbolike jane te lidhura me zbulimet arkeologjike (Figura 5.7.3a), qe ndodhen jashte zones se vendndodhjes.

6.6.3.

Perfundime

Sic raportohet ne paragrafet e meparshme ndikimet ne peizazh vleresohen duke krahasuar vleren e peizazhit te zones me vleren e ndikimeve te lidhura me Impiantin e Energjise (Tabela 6.6.3a). Tabela 6.6.3a Ndikimi i Projektit ne Peizazh
Parametrat e Vleresimit Ndikimet e Morfologjise dhe tipologjise Mesatare Ndikimet ne stilin, ngjyrat vendase dhe materialet e ndertesave E ulet Ndikimi Vizual Mesatare Incidenca Mjedisore Mesatare Ndikimi Simbolik E ulet Ndikimi i Peizazhit

Ndjeshmeria e Peizazhit

E Ulet

E Ulet

Duke marre ne konsiderate cilesine e ulet te peizazhit aktual, ndikimi i projektit ne peizazhin e Porto Romano-s mund te konsiderohet i ulet, megjithese parametrat e ndikimit morfologjik dhe vizual mund te klasifikohen me nje nivel mesatar ndikimi.

- 231 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

6.7. TRAFIKU 6.7.1. Rrjeti Rrugor

6.7.1.1. Faza e Ndertimit Gjate fazes se ndertimit rrjeti rrugor vendas do te modifikohet dhe permiresohet me qellim qe te lehtesoje aksesin ne kantierin e ndertimit. Ne vecanti rruga me nje korsi ne secilin drejtim qe fillon nga superstrada (Durrës – Tiranë) tek Rinia do te zgjerohet dhe ri-shtrohet, duke sjelle ndikime te metejshme pozitive ne lehtësimin e transportit lokal. Dy rruge te tjera te shtruara jane parashikuar qe te lidhin kete rruge dytesore me vendndodhjen tone sic tregohet ne Figuren 6.7.1.1a. Gjate fazes se ndertimit rreth 2.000.000 m material do te transportohet me kamion per ne kantier. Volumi i trafikut të shtuar do jete i qenesishem, por i shperndare ne nje periudhe te gjate kohore. Figura 6.7.1.1a Rruga e Ardhshme e Shtruar gjate fazes se ndertimit
3

6.7.1.2. Faza Operacionale Gjate fazes operacionale rruget lokale do te karakterizohen nga: • Nje rritje ne trafikun e personelit te punes ne vend, por zgjerimi i rruges qe eshte propozuar ne projekt mund te konsiderohet me teper se i mjaftueshem per te mbeshtetur rritjen e trafikut lokal te automjeteve; • Trafiku pergjate rrjetit te ri rrugor do te influencohet nga nje rritje ne numrin e kamioneve. Kamionet perfshihen ne transporte materialesh dhe perberjesh (gelqere, hi, gips, ure, etj.).

- 232 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

sic jane Gipsi dhe Hiri. Ne fazen 2 jane parashikuar levizjet me kamione si vijon: • Gelqere: rreth 2. do te largohen nga Impianti i Energjise me anije. Ne ate pike.7. • Gipsi: rreth 7 – 9 anije cisterna jane te nevojshme ne nje vit per te larguar gipsin nga impianti. Ne fazen 1 jane parashikuar levizjet me kamione si vijon: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Gelqere: rreth 1.PRBCATESVL220 . u moren ne konsiderate sa vijon: • • Impianti do te punoje me te njejtin intensitet gjate gjithe vitit. 6.2.000 ton/vit. Trafiku Detar 6. platformat lundruese do te punojne kur anijet oqeanike te jene te pranishme.000 DWT – dhe 24 anije ne vit nese marrim ne konsiderate Panamax prej 80.460 kamione ne vit do te transportojne gelqere drejt vendndodhjes se kantierit. Levizjet detare qe vijojne jane parashikuar per dy fazat operuese te Impiantit te Energjise: • Faza 1: • Qymyri: 13 anije ne vit mund te arrijne ne “zonen e ankorimit nese marrim ne konsiderate Dimensionet e Kepit prej 150. qymyri do te ngarkohet ne platforma lundruese (barge) dhe transportohet drejt pontilit ku nje rrip transmetimi do ta transferoje ate ne zonen e magazinimit brenda impiantit.000 DWT.7. • Ure: rreth 300 konteniere jane te nevojshem cdo vit. Kamionet/kontenieret mund te mbartin jo me teper se 30 ton materiale. • Ure: rreth 150 konteniere jane te nevojshem cdo vit.920 kamione ne vit do te transportojne gelqere drejt vendndodhjes se kantierit. per nje sasi totale prej afersisht 70.7. .1. I njejti dimension pritet per kontenieret. Faza e Funksionimit Sic raportohet ne pershkrimin e projektit.233 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 6. Materialet e tjera. Cdo anije do te arrije nje “zone ankorimi” afersisht 3-4 km nga bregu. rreth 85 dite ne vit do te karakterizohen nga prania e anijeve oqeanike larg bregut te zones se Impiantit te Energjise.2. furnizimi me qymyr do do te behet drejt Termocentralit te Porto Romanos nepermjet anijeve.2. Faza e Ndertimit Gjate fazes se ndertimit nuk eshte parashikuar asnje trafik detar i rendesishem.Per te vleresuar levizjet e kamioneve.2.

rreth 26 km e gjate.• Hiri: rreth 44 platforma lundruese pritet te shfrytezohen cdo vit. • Gipsi: rreth 14 – 18 cisterne jane te nevojshme ne nje vit per te derguar gipsin nga impianti. KUADRI SOCIO-EKONOMIK Nga kendveshtrimi socio-ekonomik. nuk perfshihet ne Studimin aktual.9.000 ton/vit (dimensioni i anijeve me hi mund te varioje ne varesi te destinacionit te tij perfundimtar).000 DWT dhe 48 te tilla nese marrim ne konsiderate Panamax prej 80.1. platforma lundruese do te punojne kur anijet oqeanike te jene te pranishme. .8.234 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . rreth 210 km i gjate. • Nje kabell 500 kV DC nen-det. ndikimet kryesore te projektit jane mundesite e punesimit dhe mundesia per te pasur energji dhe prandaj mund te konsiderohen pozitive ne teresi. kontraktimi i pales shqiptare do te perfshije firma shqiptare.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . e cila lidh stacionin e energjise me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2. 6. Faza e Ndertimit Ndertimi i Termocentralit do te sjelle mundesi punesimi per nje numer te madh njerezish Vec kesaj.000 ton/vit. rreth 170 dite ne vit do te karakterizohen nga prania e anijeve oqeanike larg bregut te zones se Impiantit te Energjise. FUSHAT ELEKTROMAGNETIJE JO-JONIZUESE Burimet e vetme te jashtme elektromagnetike te Impianteve te Energjise jane: • Nje linje energjie 400 kV. Prania e kontraktoreve nderkombetare do te sjelle gjithashtu nje rritje indirekte te te ardhurave per aktivitetet vendase. • Faza 2 • Qymyri: rreth 26 anije oqeanike ne vit mund te arrijne ne “zonen e ankorimit” nese marrim ne konsiderate Dimensionet e Kepit prej 150. 6. i cili shkon ne Itali. duke perbere keshtu nje burim te ardhurash. duke ngarkuar 880. per nje sasi totale prej afersisht 140.000 DWT . Ndikimet ne punesim gjate fazave te ndertimit dhe funksionimit jane permbledhur ne Paragrafet qe vijojne. 6.9. Analiza e Linjes se Energjise me Stacionin Tirana 2 dhe e kabllit nendetar drejt Italise nuk perfshihet ne Studimin aktual. • Hiri: rreth 88 platforma lundruese pritet te shfrytezohen cdo vit. Nje Vleresimi specific i Ndikimit Social eshte planifikuar qe e realizohet per te vleresuar me detaje influencen pozitive dhe negative te Impiantit te Energjise ne ekonomine dhe komunitetet vendase. duke ngarkuar 440.000 ton/vit (dimensioni i anijeve me hi mund te varioje ne varesi te destinacionit te tij perfundimtar).

1.1. SHENDETI PUBLIK 6. e paraprire nga 3 muaj punimesh paraprake. sigurimi.235 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .650 punetore me nje pik deri ne 2. Faza e Ndertimit Gjate fazes se zbatimit te projektit ndikimet e mundshme ne “Shendetin Publik” mund te lidhen me: • Pluhurin e shkaktuar levizjet e materialeve. Zhurma Duke marre ne konsiderate se hapesira e interesit eshte nje toke me fushe te gjelber pak e populluar dhe se faza e ndertimit do te jete e perkohshme.1.2.10. Ndotja Atmosferike Gjate fazes se ndertimit.PRBCATESVL220 . 6. pastrimi. Ky numer do te rritet deri ne 220 punonjes kur njesia e dyte te jete ne funksionim. ne distance pertej 550 metra nga kantieri.10. Fuqi punetore shtese do te punesohet nga kontraktoret qe do te operojne ne menyre konstante ne vendndodhje per te kryer sherbime sic jane: menca. konsiderohen Praktikisht Joegzistente Nuk eshte parashikuar asnje ndikim ne shendetin publik. .10. Gjate kesaj periudhe do te punesohen afersisht 1. Aspektet qe lidhen me emetimet atmosferike dhe ndikimet e zhurmes gjate fazes se ndertimit te Impiantit te Energjise diskutohen respektivisht ne Paragrafet 6.Faza e ndertimit do te zgjase afersisht 49 muaj per cdo njesi te Impiantit te Energjise. 6. indeksii pluhurit.2. Faza e Funksionimit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjate funksionimit Impianti i Energjise do te punesoje afersisht 140 njerez per njesine e pare. ndikimi i zhurmes mund te konsiderohet jo i rendesishem.1. 6.9.4. 6. • Zhurmen e shkaktuar nga automjetet dhe makinerite. 1.500 punetore gjate periudhave me aktivitet intensive ndertimi dhe ne rast se te dyja njesite ndertohen me nje ndryshim kohor 6 muaj ndermet filimit te dy njesive. gjelberimi.10. 2 qe do te thote pluhuri qe mund te krijohet eshte me i ulet se 100 mg/m dite. zona me e afert e banuar.1. Duke pasur parasysh rezultatet e dhena me lart.1 dhe 6.1.000 m nga kantieri. depozitimet e pluhurit ne vendndodhjen e Fshatit Rina.

0 3 3 dhe 4.4 µg/m .2 µg/m dhe ndermjet 0.2.1. Emetimet ne ajer per shkak te Impiantit te Energjise. NOX dhe SPM (Lende e grimcuar ne pezulli). Ndotesit modifikuar gjenetikisht. Aspektet e lidhura me emetimet atmosferike dhe ndikimet e zhurmes per shkak te Impiantit te Energjise diskutohen respektivisht ne Paragrafet 6. 6.PRBCATESVL220 . Ky limit adoptohet si mase paraprake per te mbrojtur subjektet e ndjeshme sic jane azmatiket dhe eshte vendosur gjithashtu nga Direktiva 1999/30/CE. Ndotesit e pamodifikuar gjenetikisht perfshijne pjesen me te madhe te perberjeve inorganike qe jane te pranishem ne tym (sic jane oksidet e squfurit dhe oksidet e azotit). te demshme ose irrituese.2. ne te dyja planet e marra ne konsiderate ne kete Studim te Ndikimit ne Mjedis (shiko §4.4 µg/m . Organizata Boterore e Shendetesise (WHO) konsideron si 3 qe zgjasin per 24 ore. Oksidet e Azotit Nivelet e perqendrimeve ne mjedisin natyror ne atmosfere jane ndermjet 0.06 µg/m ne Planin 2 (§ 6. qe do te thote te paperfillshme nese krahasohen me vlerat e lartpermendura.10. metalet e renda dhe jo-metalet toksike (te pranishme ne therrmije). 803 e 2003) eshte 60 µg/m . perfshijne hidrokarbure policiklike dhe nikel.4 dhe 3 9. por mund te shkaktojne ndryshime qelizore me kalimin e kohes.53 µg/m ne Planin 1 dhe 1. ndodhin nga produktet e djegies.6. nga ana tjeter. por asnjehere kancerogjene.1. dhe 6. Ndotja Atmosferike Ndikimet ne Shendetin Publik te emetimeve qe ndotin ajrin nga aktvitetet industrial mund te jene: • Te pamodifikuara gjenetikisht. NO2 nga legjislacioni shqiptar(VKM Perqendrimi mesatar vjetor ne toke i NO2 per shka te funksionimit te Impiantit te 3 3 Energjise do te jete rreth 0.10.2. respektivisht per dioksidin dhe oksidin e azotit.4.1. qe mund te jene toksike.236 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . kryesisht SO2.2). ndikimet e mundshme ne “Shendetin Publik”mund te lidhen me: • Semundje qe rezultojne nga emetimet atmosferike. Faza e Funksionimit Gjate operimit. Ndikimet e dioksidit te azotit tek njeriu dhe kafshet jane te ndryshme. Percaktimi i limitit per perqendrimet maksimale ne toke te 3 nr. Nivelet e mjedisit (natyror + antropik) ne hapsirat Europiane me dendesi te vogel popullsie jane ndermjet 2.6. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Efektet e zhurmes. Vlera mesatare 3 vjetore e rekomanduar eshte 40 µg/m .2.0 dhe 7. dhe perqendrime te tolerueshme 150 µg/m 3 perqendrimet deri ne 400 µg/m qe zgjasin vetem per nje ore. • Te modifikuara gjenetikisht (teratogjenike dhe mutagjenike). te cilat nuk paraqesin domosdoshmerisht ndikime te menjehershme. duke ndryshuar mjaft nga njeri vend ne tjetrin.1).

te formuar me vone. meqenese ato vendosen shpejt ne toke. (metale te renda. Duke ulur dimensionet e tyre. 3 Legjislacioni shqiptar (Ligji AL VKM nr. meqenese ajo eshte irrituese qe ne perqendrime shume te vogla. Pluhurat jane nje perzjerje komplekse fiziko – kimike. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Fenomenet shqetesuese nga ekspozimi ndaj SO2 jane te pazakonta. por te paperfillshme nese krahasohen me vlerat e rrezikshme per shendetin publik. dioxins/furans). ne perqendrime me te larta mund te ndodhin pathologji te frymemarrjes si azma dhe bronshiti. Per shkak te tretshmerise se mire ne uje. te derguar drejtperdrejt nga burimi. te perbera ose nga perberes primar. ato mbahen nga pjesa e poshtme e aparatit te frymemarrjes. Ndikimet e oksideve te squfurit dalin ne pah tek njeriu perms irritimeve te lekures.PRBCATESVL220 . me diameter ndermjet 0. ose nga perberes dytesor.1 dhe 100 µm. ammonium. ndersa. nitrate. therrmijat qe kane diameter me te vogel se 2. 803) e percakton kete limit ne 60 µg/m . eshte shume variabel. karboni organik. thithen. limitet per cilesine e ajrit.5 µm (PM2.Oksidet e squfurit Edhe kjo perberje gjithashtu eshte e perfshire ne grupin e ndotesve te pa-modifikuar gjenetikisht.5) jane 60% e totalit PM10 dhe penetrojne ne aparatin e poshtem te frymemarrjes (nga trakeja hunda ne alveolen pulmonare). Legjislacioni shqiptar (Ligji 3 AL VKM nr.2). sulfate. shume autoritete shendetsore e konsiderojne SO2 te rrezikshem per te moshuarit dhe njerezit e prekur nga semundje kronike te sistemit te frymemarrjes dhe kardiovaskular.1. 803) percakton kete limit ne 35 µg/m . . si rrjedhim.16 µg/m ne Planin 2 (§ 6.1. Aktualisht.2). Perqendrimi mesatar vjetor i PM10 per shkak te funksionimit te Impiantit te 3 3 Energjise do te jete rreth 0. Aktivitetet e modelimit te kryera per kete studim tregojne perqendrimi mesatar vjetor ne toke i SO2 per shkak te operimit te Impiantit te Energjise do te jete rreth 3 3 0. te shperndara ne atmosfere. Me gjithe perqendrimet e larta te SO2 te nevojshme per te induktuar efekte te demshme ne popullsine e rritur te shendetshme. Direktiva 1999/30/CE percakton se perqendrimi mesatar vjetor i PM10 nuk duhet te 3 3 tejkaloje 40 µg/m deri ne 2010 dhe me vone 20 µg/m . SO2 absorbohet lehtesisht nga mukosa. Lende e Grimcuar ne Pezulli Lende e grimcuar ne pezulli quhen jane therrmijat qe jane te ngurta dhe te lengshme. therrmijat behen me te rrezikshme sepse ato penetrojne me thelle ne organizmin e njeriut.76 µg/m ne Planin 1 dhe 1. Therrmijat qe kane nje diameter me te vogel se 10 µm (PM10) penetrojne ne aparatin e siperm te frymemarrjes (nga hunda ne laring). hidrokarbure policiklike aromatike. por ate paperfillshme nese krahasohen me vlerat e rrezikshme per shendetin publik.237 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 3 percaktojne se perqendrimi mesatar vjetor ne toke i SO2 nuk tejkalon 20 µg/m . prandaj vetem pak sasi te vogla arrijne ne pjeset me te thella te mushkerive. te vendosura nga Direktiva 1999/30/CE. dhe nese.51 µg/m ne Planin 2 (§ 6. Therrmijat me diameter me te madh se 10 µm mund te konsiderohen me pak te rrezikshme. dhe mukozes se sistemit te frymemarrjes. Perberja e tyre.75 µg/m ne Planin 1 dhe 1.

2. as ne Planin 1.238 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . kryesisht SO2. perqendrimet ne toke te shkaktuara nga Impianti i Energjise ne Porto Romano.10.Ne perfundim. NOX dhe SPM. as ne Planin 2. 6. Zhurma Rezultatet e aktiviteteve te zhvilluara te modelimit tregojne se vlerat e zhurmes ne receptoret ne zonen rrethuese nuk do te rriten ne menyre te ndjeshme per shkak te Impiantit te Ri.2. jane gjithmone nen limitet e percaktuara nga ligji ne fuqi per mbrojtjen e shendetit te njeriut.PRBCATESVL220 .

.239 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Presionin mjedisor te percaktuar nga projekti. njera i referohet Fazes se Ndertimit dhe nje tjeter fazes operacionale. MATRICA E VNM-SE Ne kete Kapitull jepet nje Matrice VNM-je qe ka permbledhur ceshtjet kryesore te ngritura nga vleresimi i ndikimit te projektit te Termocentralit te Porto Romanos. • Percaktimi i sasise. nese eshe e mundur. Matrica e VNM-se raportohet ne dy tabela.PRBCATESVL220 .7. ose kualifikimi i ndikimit • Lloji i ndikimit (lokal/rajonal. dhe ajo analizon: • Sektorin e prekur mjedisor. i prapsueshem/i paprapsueshem). • Pershkrimi i ndikmit dhe/ose masat lehtesuese te adoptuara nga projekti per te reduktuar ose minimizuar magnituden e ndikimit.240 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . i perkohshem/i perhershem.

.241 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

.242 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .243 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .244 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .245 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .246 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

• Informacion per cdo pajisje personale mbrojtese qe do te perdoret. Udhezime per Planet e Veprimit te Kontraktoreve Kontraktori.8.1. kursim i energjise. . • Perdorimi i lendeve te para dhe burimeve natyrore. • Procedurat mjedisore (te perfshira ne EMP ose ne dokumenta specifike ku eshte e nevojshme) per ceshtjet qe vijojne: • Menaxhimi i mbetjeve. etj. MASAT LEHTESUESE DHE KOMPENSIMI GJATE FAZES SE NDERTIMIT 8. reaksionet nga derdhja e vajrave.247 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .). kontrolli i zhurmave.). • Informacion per substancat qe do te perdoren.1. • Praktika te mira ne kantier (mirembajtja. perfshi personelin e nen-kontraktorit. Nese do te ndodhin mosperputhje. te cilit i jane besuar aktivitetet e qe do te mbroje mjedisin dhe aktivitetet O&M te impiantit te energjise. • Ndotja e tokes. do te pergatise nje Plan per Menaxhimin Mjedisor qe do te perfshije masat lehtesuese dhe monitoruese qe do te adoptohen per te siguruar qe ndikimet mjedisore qe lidhen me fazen e ndertimit te Impiantit te Energjise ne Porto Romano te jene te kontrolluara dhe te minimizuara. Plani per Menaxhimin Mjedisor do te tregoje procedurat e Kontraktoreve persa i takon: • Organizimit te Kontraktorit dhe personit pergjegjes per ceshtjet mjedisore. do te ndermerren masat e duhura korrigjuese.PRBCATESVL220 . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 8. Permbajtja minimale e Planit per Menaxhimin Mjedisor te Kontraktorit ne aspektin e masave lehtesuese dhe monitoruese jane pershkruar ne Paragrafet qe vijojne. kurset akses do te perfshijne: • Informacion per pajisjet e punimeve qe do te perdoren. Gjithashtu. • Informimi mjedisor (menaxhimi i mbetjeve. etj. • Zmontimi i kantierit dhe perkujdesja e metejshme. • Uji i mbetjeve. Si nje minimum. PLANI I MENAXHIMIT MJEDISOR Plani i Menaxhimit Mjedisor (PMM) synon qe te verifikoje perputhjen e Projektit gjate fazes se ndertimit me efektshmerine mjedisore te funksionimit te Impiantit te Energjise Aktivitetet kryesore monitoruese te parashikuara nga PMM jane pershkruar ne vijim. • Hyrja ne Kantier dhe Informimi Mjedisor i personelit qe punon ne kantier. • Emetimet ne ajer.1.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1. persa i takon ndotjes se mundshme te ajrit per shkak te gazeve te shkarkuara nga kamionet dhe pajisjet e tjera. Plan ii Menaxhimit te Trafikut/Aksesit Perpara se te filloje punimet e ndertimit. material ii grumbulluar do te sperkatet me uje. kontraktori do te verifikoje nese kushtet e rrugeve dhe urave jane te pershtatshme per nje transport te sigurte te materialeve te ndertimit per ne kantier. auditimi dhe inspektimi • Shenime medisore dhe raportimi. 8.1. 8. etj dhe do te percaktohet nje politike strikte kunder mbeturinave. kamionet dhe makinerite e tjera te perdorura gjate operimeve do te mirembahen per te minimizuar tymrat e shkaktuara dhe perte parandaluar tymin e zi.2. Menaxhimi i Mbetjeve.1. • Ne rastin e kushteve shume te thata. • Monitorimi. Per me teper. • Personeli i kantierit duhet te jete ne dijeni se shkarkimi i kamioneve do te realizohet ngadale. kompresoret dhe gjeneratoret duhet te mbahen larg zonave qe ndodhen ne afersi te shtepive te banuara. Derdhjeve dhe Trafikut Duke ju referuar menaxhimit te mbetjeve. • Perdore kamione te mbuluar. me etiketimet dhe treguesit e duhur.248 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .• Reagim ndaj emergjencave.1. • Rruget e sherbimit do te shtrohen me material te ashper. Gjithashtu. . Nje vemendje e vecante do t’i kushtohet nga kontraktori menaxhimit te operimit te kamioneve. do te pergatitet nje Plan nga Kontraktori per te siguruar se procedurat e menaxhimit per te gjitha llojet e mbetjeve jane te perkufizuara dhe i komunikohen personelit qe operon ne vend. me qellim qe te minimizohet emetimi i pluhurave.1. Metodat per largimin e mbetjeve do te percaktohen ne lidhje me autoritetet vendore dhe kontraktoret perkates per largimin e mbetjeve. Plani per Menaxhimin e Mbetjeve do te perfshije te gjitha llojet e mundshme te mbetjeve te prodhuara ne vend: aktivitete e thyerjes se shkembinjve. Ne vecanti: • Kamionet me mbulese do te sherbejne per transportimin e dheut. kontraktori: • Do te vendose limite te shpejtesise. vaji i mbetjeve. Kontraktori duhet te siguroje se cdo kantier punimesh do te jete i pajisur me zonat dhe kontenieret perkates per akumulimin e mbetjeve. me qellim qe te minimizohet formimi i pluhurit. Ne te njejten kohe.

per te parandaluar ndotjen ne toke nga automjetet stacionare. • Zonat e furnizimit me karburant duhet te kene nje siperfaqe te forte. 8. ne te njejten kohe. veprimet qe vijojne duhet te zbatohen ne rastin e nje derdhjeje per te parandaluar ose moderuar ndikimin mjedisor qe mund te linde: • Ndalimi i punimeve deri krijimin e kushteve te sigurta. Seksioni 14 i MSDS (Informacion i Transportit) paraqet klasen e rrezikut te transportit per ato substanca qe paraqesin nje rrezik fizik sipas Rekomandimeve te KB mbi Transportin e Mallrave te Rrezikshme. • Percaktoje zonat e duhura te parkimit. Ne menyre te vecante: • Derdhja ne toke ose ne kanale e vajit. vendosini ato ne thase ose konteniere te papershkueshem nga uji dhe dergojini ato ne kontenierin e mbetjeve te rrezikshme (toka e ndotur ne menyre te rastesishme mund te hiqet deri aty ku ka penetruar lengu).PRBCATESVL220 .1. • Eleminimi i shkakut te derdhjes dhe. Nje kopje MSDS e te gjitha kimikateve do te shperndahet ne zonat e magazinimit. dhe e cdo kimikati eshte e ndaluar ne menyre te prere.4. Materialet e rrezikshme do te etikohen dhe shenohen rregullisht sipas legjislacionit perkates. • Perdorimi siperfaqeve te papershkueshme.1.3. Ato duhet te ndodhen jo me pak se 50 m nga cdo vije uji ose nga deti. • Ndaloje shkarkimin e pavrojtuar te automjeteve. te papershkueshme qe kullon ne nje interceptor vaji. platforma kullimi. diesel-it. garantimi i sigurise tuaj dhe te njerezve te tjere. . sa here qe te jete e mundur). • Ngrini materialet me sistemet e duhura. Gjithashtu. ose ne sistemin e kanalizmeve permes qeseve plastike dhe materialeve te tjera. dhe gjuhen vendase.1. Programi per Menaxhimin e Materialeve te Rrezikshme Cdo produkt kimik do te furnizohet me MSDS e vet (ne gjuhen angleze. 8.1. Plani ne Rastin e Derdhjes se Ndotesve Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Kontraktoret do te verifikojne nese cdo ngarkim/shkarkim drejtohet ne menyre te sigurte. etj. Kriteret qe vijojne do te adoptohen per magazinimin e kimikateve te rrezikshme: • Zonat e magazinimit te materialeve te rrezikshme duhet te identifikohen. lumenj.• Imponoje mirembajtjen e sigurise se automjeteve dhe plotesoje kushtet e ngarkeses. • Hapesirat e magazinimit duhet te parashikohen me sistemin e mbajtjes se derdhjeve.249 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Parandaloni lengjet nga rrjedhja ne kanalet e rruges. etiketohen dhe shenohen sic duhet.

dhe • Impiantin per heqjen e squfurit. personeli duhet te veshe PPE e duhur.2.• Kurbat mbartese duhet te jene te pranishme perreth zones se ngarkimit dhe shkarkimit. Cilesia e Ajrit Perqendrimet shume te ulta. • Zona e magazinimit duhet te jete e pajisur me nje kuti emergjence. • Zona e magazinimit duhet te jete e shtruar. Me qellim qe te mbrohet zona e kantierit nga aksesi i pa-autorizuar.250 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . sic jane llogaritur nga modeli. Menaxhimi i Shendetit dhe Sigurise Kontraktoret duhet t’u adresohen me kujdes ceshtjeve te Shendetit dhe Sigurise. • Filtri prej pelhure per largimin e therrmijave. Perpara se te filloje punimet. Nje sistem monitorimi automatic i instaluar ne trungun e oxhakut do te verifikoje pajtueshmerine me limitet e aplikueshme. do te vendoset nje rrethim perimetral sigurie dhe shenja paralajmeruese perreth gjithe zones se punimeve. Aksesi do t’u sigurohet vetem personelit te autorizuar. Te dhenat e marra nga sistemi do te akumulohen per analize dhe qellime raportimi dhe do te jene te gatshme per vleresim nga autoritetet kompetente. e rrethuar dhe e shenuar. jane te arritshme nga sistemi i trajtimit te gazit te karburanteve i adoptuar nga imoianti. 8.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2. Masat Lehtesuese Mjedisore dhe Kompensimet . Proceduat specifike dhe instruksionet operacionale do te zbatohen brenda EMP.1. i cili do te ekspozoje karten e duhur te identifikimit. • Materialet e pa-pajtueshme duhet te ndahen ne perputhje me kerkesat e vecimit ndermjet klasave te ndryshme te mallrave te rrezikshme.5. Gjate punimeve. • Inspektimet duhet te kryhen periodikisht me qellim qe te verifikohet ndonje vrime e mundshme qe mund te coje ne derdhje. qe perfshin: • SCR – Reduktimin e Perzgjedhur Katalitik – sistemi i denitrifikimit.1.1. MASAT LEHTESUESE DHE KOMPENSIMI GJATE FAZES OERACIONALE 8. 8. personeli do e marre trajimin e duhur mbi rreziqet e mundshme. me qellim qe te percaktoje rolet dhe pergjegjesite per te siguruar pajtueshmerine per emetimet ne ajer.

• Vendndodhjen dhe llojin e makinerive zjarr-fikese (zjarrfikseve. 8.1.3. Kontraktori do te inspektoje zonen e punimeve dhe do te rregjistroje detajet qe vijojne: • Numrin dhe vendosjen e daljeve.2. • Nje vendndodhje te pranueshme jashte zones se punes per nje pike grumbullimi. 8. Pergjigjia Emergjente dhe Plani i Gadishmerise Emergjenca ne kete kontekst nenkupton rastet e zjarrit dhe ato mjekesore (ose situata te demeve madhore te prones). nese eshte e nevojshme. • Separatoret lokale te vajit.2.2. pikave manuale per thirrje telefonike). panelit per alarm zjarri.1. Inspektime periodike per monitorimin e zhurmes do te realizohen per te kontrolluar dhe minimizuar ndikimin e zhurmes. • Impianti i trajtimit te derdhjeve.2. Uji Projekti i adoptuar per sistemin ngrohes-ftohes siguron respektimin e limiteve me strikte ne shkarkimin termal.8. 8.1.1. me objektivin per te reduktuar volumin dhe toksicitetin e mbetjeve te prodhuara deri ne masen qe eshte praktike ekonomikisht.4. Zhurma Gjate operimit. cdo mase lehtesuese e nevojshme me tej do te adoptohet per te reduktuar ndikimin e zhurmes se prodhuar nga impianti.2.251 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ndihmen e pare. • Impianti i trajtimit te ujrave te zeza Nje sistem monitorimi automatik do te verifikoje pajtueshmerine me kufijte e zbatueshem per ujin e perdorur te shkarkuar. sic eshte parimi ALARP. . • Rruget e udhetimit drejt seciles dalje.1.2.2. Toka Te gjitha zonat e magazinimit do te shtrohen dhe pajisen. duke shmangur ndotjen e mundshme te dheut dhe ujrave nentokesore. Impianti eshte projektuar duke marre ne konsiderate disa sisteme per te parandaluar shkarkimet e ujrave te ndotur ne Detin Adriatik: • Basenet per grumbullimin “vales se pare” te ujit te shirave. 8. Kjo do te behet duke zbatuar strategjite per minimizimin e mbetjeve. me basene mbartese me kapacitetin e duhur.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Mbetjet Menaxhimi i mbetjeve do te bazohet ne perqasjen e minimizimit te mbetjeve.

rruget e udhetimit drejt atyre daljeve (perfshi shkallet. Makinerite ne punimet ne kantier qe jane me motorra me djegie duhet te pajisen me masat kunder zhurmes nese ato do te perdoren brenda 50 m nga blloqet e akomodimit.1. Kontraktori do te hartoje.3. me treguesin per numrin e dhomave.3. Ne rast se emetimet e dukshme duhet te jene te pranishme nga shkarkimet. pikave te thirrjeve telefonike. ne nje shkalle te duhur. 8.3. 8. Monitorimi do te konsistoje ne verifikimin vizual per tymin e zi ne shkarkime perpara dhe gjate aktivitetit. Kontraktori do te monitoroje emetimet ne ajer nga shkarkimet e automjeteve dhe makinerive te tjera.2. Uji Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe te sitemit te tyre tipik jo te vazhduar. Dheu Procedurave dhe masave lehtesuese per te shmangur shkarkimet e ngurta dhe te lengeta ne toke gjate fazes se ndertimit u jemi adresuar seksioneve e tjera te ketij dokumenti. Zhurma Emetimet e zhurmes gjate fazes se ndertimit jane per shkak te makinerive/pajisjeve. nuk ka asnje shkarkim te perhershem uji per t’u monitoruar. sa me teper qe te jete e praktikueshme. daljeve. Cilesia e Ajrit Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar kohore te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe sistemin e tyre tipik jo te vazhduar.3.4.3. Faza e Ndertimit 8.1. 8. nese jane te pranishem) dhe pika e grumbullimit.3. Procedurat specifike per pergjigje emergjente do te shkruhen dhe i gjithe personeli i perfshire do te jete ne dijeni te tyre.1. nuk ka emetime te vazhduara qe do te monitorohen. pajisjet zjarr-fikese. Kujdes i vecante do te behet per arsye shendetesore ne monitorimin dhe kontrollin e pluhurave.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . MONITORIMI MJEDISOR DHE RAPORTIMI 8.Per mbledhjen e informacionit te mesiperm. 8. pajisjet/makinerite respektike do te ndalohen dhe zevendesohen.1.1.1. panelin e alarmit te zjarrit. .3. zonen e vendndodhjes.252 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Nuk eshte parashikuar asnje aktivitete raportimi. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese.

dhe te dhenat e regjistruara do te jene te gatshme per autoritetet kombetare. prodhimi i mebtjeve lidhet me aktivitetet e germimit. • Lageshtira. Specifikimet teknike per pajisjet monitoruese do te jene ne perputhje me kerkesat e Legjislacioneve perkatese Europiane. per te garantuar pajtueshmerine me kufijte e lejuar. Nje raport vjetor me nje sinteze te te dhenave te emetimeve do t’i dergohet autoritetit kompetent. te ndodhur ne perputhje me sugjerimet e Autoriteteve Vendore. 8. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese.3. Toka Vendndodhja do te verifikohet periodikisht nepermjet inspektimeve ne vend. NOx dhe PM10 nga impianti do te maten ne nje stacion monitorimi.PRBCATESVL220 .253 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . me qellim qe te sigurohet se rruget dhe shtresat do te mbahen ne kushte te mira. Cilesia e Ajrit Monitorimi i Emetimeve te Impiantit Emetimet ne ajer do te monitorohen. 8. .2.1. Faza e Funksionimit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 8.5.8. • Oksigjeni.3. Raporti do te permbaje bazen e informacionit te nevojshem per te vleresuar pajtueshmerine me legjislacion perkates ne fuqi. Ne cdo trung oxhaku do te maten parametrat qe vijojne: • Temperatura.2.1.2. Emetimet nga trungu i oxhakut gjate operimit do te monitorohen ne menyre te vazhduar.3.2. • Perqendrimi i oksideve te squfurit • Perqendrimi i lendes se grimcuar pezulli . Cdo dem ose perkeqesim i zones se mbuluar do te vihet menjehere ne dukje dhe do te riparohet. ne nje zone rezidenciale prane impiantit. Monitorimi i Cilesise se Ajrit Ndikimi ne cilesine e ajrit te emetimeve te SO2. • Perqendrimi i Monoksidit te Karbonit. • Perqendrimi i Oksideve te Azotit.3. Mbetjet Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe te sitemit te tyre tipik jo te vazhduar.

masat e duhura te reduktimit. Matjet e zhurmes do te kryhen ne vijim te standarteve nderkombetare (sic eshte ISO) dhe rezultatet do te jene ne dispozicion te autoritetit kompetent.254 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .I.Ne cdo rast.5.4. burimi i detajuar). procedurat dhe masat lehtesuese per te shmangur shkarkimet e ngurta dhe te lengeta ne dhe u adresohen seksioneve te tjera te ketij dokumenti. fushata do te fokusohet ne menyre te vecante ne monitorimin e treguesve me tipik te statusit ekologjik te entit detar te ujit (E. sasia. 8. me qellim qe te verifikohen ndikimet e mundshme ne biocenozen detare. do te kryhen nje seri matjesh te zhurmes ne receptoret me te prekur perreth kantierit. do te kryhen fushata periodike per marrjen e kampioneve ne zonen prane pikes se shkarkimit. Gjithashtu. etc). Chlorophyll Dosage. ne vijim te strategjise se Direktives se Kuadrit te Ujit (Direktiva 2000/60/EC) per vleresimin e cilesise se trupave ujore.2. Zhurma Pas fillimit te funksionimit te Impiantit te Energjise. me qellim qe te kontrollohen drejtimet e prodhimit dhe te zbatohen. do te perkufizohen veprime korrigjuese. Mbetjet do te largohen nga kompanite e autorizuara ne perputhje me rregullat shqiptare.2.PRBCATESVL220 . Uji Temperatura e shkarkimit te ujit te detit do te monitorohet vazhdimisht. 8. Mbetjet Do te mbahet nje ditar i detajuar i mbetjeve te prodhuara (tipi.2. . Puset e monitorimit do te cpohen perreth Impiantit te Energjise per analiza periodike te ujit. Ne rast te tejkalimeve te limiteve. 8. .3. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Te gjithe parametrat e rregulluar per shkakrkimin e ujrave te perdorur do te maten periodikisht. Ne fund te cdo viti. Se bashku me analizen e parametrave kryesore fiziko-kimike. nese jane te nevojshme.B. do te pergatitet nje raport.Extended Biotic Index.3.3.3. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful