• Termocentrali • Facilitetet detare • Linja e energjise drejt Tirana 2 • Linja e energjise drejt Italise

Kodi i Dokumentit: PRBCATESVL220

Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Shtator 2008

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

• Termocentrali • Facilitetet detare • Linja e energjise drejt Tirana 2 • Linja e energjise drejt Italise

Kodi i Dokumentit: PRBCATESVL220

Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Shtator 2008

Environmental Resources Management

ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

1.

HYRJE..................................................................................................... - 11 1.1. Profili i Propozuesit: ENEL ................................................................. - 12 -

1.1.1. Veprimtaria Nderkombetare............................................................ - 12 1.1.2. Struktura Aksionere ........................................................................ - 13 1.2. 1.3. 2. Procedura per Marrjen e Lejes Mjedisore ........................................... - 14 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Qellimi dhe Kriteret e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis....................... - 15 -

MOTIVIMI I PROJEKTIT TE PROPOZUAR .................................................... - 18 2.1. 2.2. Tregu Shqiptar i Electricitetit ............................................................. - 18 Objektivat e Projektit te Propozuar................................................. - 20 -

2.2.1. Varianti “Qymyrgur i Paster” ........................................................... - 21 2.2.2. Akumulimi dhe vecimi i CO2 ............................................................ - 23 3. KUADRI LIGJOR, RREGULLATOR DHE I POLITIKAVE .................................. - 25 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. Hyrje................................................................................................ - 25 Te Dhena te Pergjithshme Mbi Kuadrin Institucional dhe Legjislativ Shqiptar........................................................................................... - 25 Ligjet, Vendimet Shqiptare dhe Konventat Nderkombetare Perkatese per Mbrojtjen e Mjedisit ......................................................................... - 25 Ligji Shqiptar per Vleresimin e Ndikmit ne Mjedis............................... - 29 -

3.4.1. Kerkesat per VNM te Thelluara ....................................................... - 29 3.4.2. Procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis................................... - 31 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9. 4. Direktivat Mjedisore te Bankes Boterore per Vleresimin Mjedisor........ - 31 Legjislacioni Europian per Mbrojtjen Mjedisore ................................. - 32 Poltika Shqiptare per Sektorin e Energjise.......................................... - 33 Planet Lidhur me Token, Mbrojtjen e Ujrave Siperfaqesore dhe Nentokesore .................................................................................... - 33 Plani Hapesinor dhe Urbanistik i Sheshit te Ndertimitt........................ - 34 -

PROJEKTI ................................................................................................ - 36 4.1. 4.2. Vendndodhja ................................................................................... - 36 Alternativat...................................................................................... - 36 -

4.2.1. Vendndodhja.................................................................................. - 36 -

-2Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.2.2. Lendet Djegese ............................................................................... - 37 4.3. Impianti i Energjise me Djegie Qymyrguri .......................................... - 37 -

4.3.1. Pershkrimi i Procesit Kryesor............................................................ - 38 4.3.1.1. 4.3.1.2. 4.3.2.1. 4.3.2.2. 4.3.2.3. 4.3.2.4. 4.3.2.5. 4.3.2.6. 4.3.2.7. 4.3.2.8. Cikli Termal dhe i Djegies ....................................................... - 38 Linja e Trajtimit te Gazit te Oxhakut ....................................... - 40 Trajtimi dhe Ruajtja e Qymyrgurit ........................................... - 42 Furnizimi me Uje dhe Trajtimi i Ujit ......................................... - 43 Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit te Hirit ............................ - 46 Guri gelqeror dhe Gipsi.......................................................... - 46 Grumbullimi i Urese dhe Sistemi i Prodhimit te Amoniakut ..... - 47 Bolieri Ndihmes...................................................................... - 47 Impianti per Grumbullimin e Karbonit pas Djegies .................. - 47 Sistemet Elektrike................................................................... - 48 -

4.3.2. Sisteme Ndihmese .......................................................................... - 42 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

4.3.3. Facilitete Shtese ............................................................................. - 48 4.4. Rendimenti Teknik dhe Balanca e Sasise............................................ - 49 -

4.4.1. Rendimenti Teknik .......................................................................... - 49 4.4.2. Bilanci i Sasise ................................................................................. - 50 4.5. Shfrytezimi i Burimeve ...................................................................... - 50 -

4.5.1. Shfrytezimi i Tokes ne vendndodhje dhe ndertesat .......................... - 50 4.5.2. Furnizimi me Uje ............................................................................. - 53 4.5.3. Lendet djegese ............................................................................... - 53 4.5.4. Lendet e para ................................................................................. - 54 4.5.5. Personeli......................................................................................... - 54 4.6. Interferencat Mjedisore .................................................................... - 55 -

4.6.1. Emetimet ne Ajer............................................................................ - 55 4.6.2. Uji i Perdorur .................................................................................. - 56 4.6.3. Zhurma........................................................................................... - 57 4.6.4. Nen-produktet................................................................................ - 57 4.6.5. Mbetje te ngurta ............................................................................ - 58 4.6.6. Trafiku............................................................................................ - 58 4.7. Faza e Ndertimit............................................................................... - 61 -

4.7.1. Pergatitja e Kantierit ....................................................................... - 61 4.7.2. Ndertimi i Impiantit te Energjise ...................................................... - 62 4.7.2.1. Planifikimi i Punimeve ............................................................ - 64 4.7.3. Lendet e Para.................................................................................. - 65 -

-3Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.7.4. Uji i Perdorur .................................................................................. - 65 4.7.5. Periudha Kohore............................................................................. - 65 4.7.6. Personeli......................................................................................... - 66 4.7.7. Trafiku............................................................................................ - 68 4.7.8. Masat Lehtesuese ........................................................................... - 70 4.8. Dalja Jasht Funksioni ........................................................................ - 70 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

4.8.1. Cmontimi dhe rivendosja e Impiantit dhe Pajisjeve........................... - 70 4.8.2. Prishja e Ndertesave ........................................................................ - 71 4.9. Analiza ne Rast Deshtimi .................................................................. - 71 -

4.9.1. Metodologjia .................................................................................. - 71 4.9.2. Vleresimi i Riskut............................................................................. - 71 4.9.3. Identifikimi i Rreziqeve .................................................................... - 72 4.9.4. Vleresimi i Pasojave ......................................................................... - 73 4.9.5. Shpeshmeria e ndodhjes se ngjarjeve aksidentale ............................ - 75 4.9.6. Matrica e Riskut.............................................................................. - 76 4.9.7. Risqet madhore te lidhura me impiantin e energjise ........................ - 77 4.10. Identifikimi Paraprak dhe Vleresimi i Ndikimeve ................................. - 80 4.10.1. 4.10.2. 4.10.3. 4.10.4. 4.10.5. 4.10.6. 4.10.7. 4.10.8. 4.10.9. Ajri ........................................................................................... - 80 Dheu ........................................................................................ - 81 Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore ........................................ - 82 Zhurma..................................................................................... - 83 Bimesia, Flora, Fauna dhe Ekosistemet ...................................... - 83 Peizazhi .................................................................................... - 84 Rrjeti Rrugor dhe Trafiku Detar.................................................. - 84 Rrezatimet Jonizuese dhe Jo-Jonizuese...................................... - 85 Kuadri Social-Ekonomik ............................................................ - 85 -

4.10.10. Shendeti Publik ......................................................................... - 85 5. LINJA BAZE MJEDISORE........................................................................... - 88 5.1. Atmosfera dhe Cilesia e Ajrit ............................................................ - 88 -

5.1.1. Klima.............................................................................................. - 88 5.1.2. Cilesia e Ajrit................................................................................... - 89 5.1.2.1. 5.1.2.2. 5.2. Legjislacioni ........................................................................... - 89 Cilesia e Ajrit ne Zonen e Studiuar.......................................... - 91 -

Toka ................................................................................................ - 92 -

-4Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

..... Peizazhi ...4..................105 5.3.............................2...........................................2... .........................................................134 - 5...................... ... Hidrologjia...... Perdorimi i Tokes .......97 5....... Bimesia dhe Flora..........3........... Kufizimet e Zhurmes .......134 Zonat e Mbrojtura dhe Pikat e Nxehta Mjedisore ..... Cilesia e Dheut dhe Ujit Nentokesor ...........................117 5...3...................................................................5....6...........144 - -5Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .................. 5.................115 5...............134 Metodologjia .........119 5.............................123 - 5.....6......123 Bimesia e Mundshme .... Cilesia e Tokes ..124 Perfundimi ..... .....3..4.......122 5........5.....2.............2.. 5... ....3...............1....................2......2....... 5........................................................118 5.. Trualli .................................6.... Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore .......................1........5..4.1......................PRBCATESVL220 .........7.................... Gjeologjia .............................. .............. 5........2..3..6............................................. Fauna dhe Ekosistemet ........143 5............................ 5. Sizmiciteti ................. Rezultatet .....2...............................6.................................................................. .......3....................................... ........ Bibliografia ............................4......... ..3.......114 5.111 5........................6....... ........6.....1..........5................................................ .......................... .. Fauna dhe Ekosistemet ..................................................5......................110 5.......1.. .....6........ ...2..................... ......5................123 Bimesia e Zones .................5...........................92 5........................................6...4..142 - 5.... ... Kushtet Gjeologjike dhe Gjeomorfologjike ....................... .....114 5.................103 5....5........ Konkluzione ............. Organizimi i Punes dhe Plani i Rilevimit...........................6...................................................116 5...... .5.........................................1......3......4.143 - 5..123 5....................2....... .....................................................................................3.................. ............ 5.......................... Matjet ..101 5......................1....6....................................................4.......117 - 5......1........4.............1..... ............................................. .. ..7........................143 5... Vendosja e Zones.... ....... .......6..............................113 - 5.1...135 Habitatet ne Zone . ...2............... ..........7................. Uji i Detit ............. Veshtrim Historik . Zhurma...... Flora......................... ... Bimesia...................2.2...137 Perfundimi . ............................................ ...................... 5...4......100 5. Cilesia e Ujrave Nentokesore ..........2............. ............................................... ........ 5...................... ..3.. Studimi i Truallit dhe i Ujrave Nentokesore te Zones ..............6. Metodologjia ..........2. ..2... ....1.............2......................4.... Metodologjia e Analizes..105 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5......... ..... Pershkrimi i Pergjithshem i Zones ....1............136 Fauna ne Zone .......117 5.......... ...........2.............................5............................................

.................................................................. Faza e Ndertimit .........1......2.1.................7...........1.... ....... Te Dhenat Demografike ..... 5..153 Komponentet Simbolike..186 Fusha Mbuluese e Modelimit ........1.1............................................................... ..........1.........3..... .............. Komponentet Morfologjike dhe Strukturale . Toka .........5.............................................. Kufizimet.......................4.8.. ................................190 Plani i Emetimeve ...... Faza Funksionimit .......183 Karakteristikat CALPUFF .............................................. 6... ............................... ..1................163 - 5. Perfundime...........................2.........4...............................................153 - 5.3.......... ..... 5.167 Gjendja ne Porto Romano ............153 5....2...................2............ 5......2..............................1. ............... 6.. ..................1...... ........................................149 5............................... .................2.................... .......... 5................................... ..........................................................3............................10.................. ......11.................186 - 6.................... Shendeti Publik ....192 Ndikimet................157 5....1...152 Komponentet Pamore.................1............ Kuadri Social-Ekonomik. Trafiku Detar dhe Rrjeti Rrugor ...........................................................7.... Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore ............................... ................153 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5....1.......1..........3...............4. Trafiku Detar i Portit te Durresit.....154 5.................. Perfundime....... ........................... Faza Funksionimit .........182 - 6......PRBCATESVL220 ....................178 Referenca .7.1.....2......................182 6... 5..............162 KUadri Social-Ekonomik .......... ..................................................1................. .... ..198 6.............2.......... Fushat Elektromagnetike Jo-Jonizuese...... Rrjeti Rrugor Ekzistues .5............... .........11.......................11....1.....188 Te dhena Meteorologjike ...............8......9.............. ..... ..7.......199 - 6..198 - 6.............2........200 6.........162 - 5.....................2...1.........2..... 6............1.... Gjendja Kombetare ne Shqiperi....................................................1.....180 - VLERESIMI I NDIKIMEVE ........2....1...... 6..5.........................3... ..11........................................................... Emetimi i Pluhurave ................1..........10....... ........... ........................ ..... Faza 1...... .....1.........167 5................ .........2.182 Ndikimi i Depozitimit te Pluhurit dhe Receptoret.................................................................2.....2...2............1.......3..... 6..........8..........2.................................... . ......... Elementet Aktuale te Peizazhit ........4..........................2......194 - 6............................147 5....................... . 6. ...........200 - -6Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .......1..........162 5... ...........197 6.......7......10...........................2.................................... 6........7...4..............198 Faza 2............ ... ...................... Ajri ... 6......................182 6...... Faza e Ndertimit ...

228 Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit ndaj Kafsheve ........1.....3.222 Ndotja e Tokes dhe e Ujit ...........1......................1...................................209 6..... ..........................4...............6.............5....3...............5...5......6....... 6........ Pershkrimi i Projektit ............. .........3...........229 6... .5... .. Faza e Ndertimit.2. 6.......................2.....1........... .......2........................3.... Legjislacioni per Akustiken ................1..7..... 6..2........ 6................... Faza e Funksionimit .................229 - 6.... .......232 6..232 Faza Operacionale............................. 6... Trafiku ..................... Flora....5. 6......................................224 Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit mbi Kafshet ...5...............202 - Zhurma. ......4....3................... .........4...................224 Zhurmat........................233 - -7Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ............... 6.........6........ 6............1...............7................................. ......4...................2.1..............1....1..........225 Ndotja e Ajrit ..............3... ................................................................. .....................2......................2.....4................................201 6............................213 Metoda e Llogaritjes ............... ...210 Vleresimi i Ndikimeve te Zhurmes ........202 Ujrat Siperfaqesore .....................6...1..2...226 Shkarkimet e Ujrave .........212 Perfundime ................. ......2......216 Rezultatet ................. ......................229 - 6.....201 Ujrat Nentokesore. 6.. Faza e Funksionimit ......................................1..........................................................5.....2.......................... 6............. ...........5..................1........ Trafiku Detar .......231 6..............................PRBCATESVL220 ....................... Faza e Ndertimit .........213 - Bimesia.3..........5.......2..4...................................................................... .......1.........................6.......2..................................2....1....................2.2............................................... 6.......................... . ...5.4..............................221 - 6........5.............................5.......4........... ........................................ Faza e Ndertimit ... 6....1..226 Zhurmat.........2.............1............. 6........4........222 - 6......... ......214 Objektet e Studiuara ......... 6.............................4....... 6.232 - 6........................ 6....231 6.........................1.............. Faza e Funksionimit ...............225 - 6.. ... Peizazhi ......... Rrjeti Rrugor ...... ..........................4...1.........232 - 6.......... 6.................................2...................1......... .2.222 6... ........ .. Ndikimi ne Peizazh...... 6..........3.3.........................................2........................................5.....7..........................................225 Pushtimi nga Specie te Egra ........ ......4. .....................7.217 Perfundime ....1.....................7.............3.......................................................... ........... Fauna dhe Ekosistemet ........ Largimi i Habitatit .. ....201 Ujrat Siperfaqesore ...4....202 - 6........................................2.......... 6..5....209 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6....................3...... . 6.............. ................... ..................1.... ............ ........2. . Faza e Ndertimit ............ Ujrat nentokesore ............. Bibliografia ........................ ... .....1.......5.....................................213 Modeli Matematikor ..1.........230 6................... Perfundime....... 6...........2...2......................... ................... ..........4.......3.............1...

1..1.10............. MATRICA E VNM-SE ..........250 - 8...... ......3......................4................................6...234 6.....................2...2.......................... ..........2.3..248 Plani ne Rastin e Derdhjes se Ndotesve ... ... Ndotja Atmosferike.... 8...250 - Masat Lehtesuese dhe Kompensimi Gjate Fazes Oeracionale .................................2............ ......9..............................7............................ 8.........252 Mbetjet......235 6.............247 8.....................1...... Ndotja Atmosferike.......1............235 6...............................2.................248 Plan ii Menaxhimit te Trafikut/Aksesit........ Masat Lehtesuese dhe Kompensimi Gjate Fazes se Ndertimit . Faza e Ndertimit......251 Uji....4... Faza e Funksionimit ...9................ .................................2.....253 - 8....253 - -8Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ............. ...2............. Zhurma...........236 6...5..252 - 8................... 6.8..........1...........................10.......................PRBCATESVL220 ....252 Uji...............................3.........2................................ Faza e Ndertimit .................................... .. . 8.............................10. ......... Faza e Funksionimit ...235 6. 8.....................240 PLANI I MENAXHIMIT MJEDISOR ..... .....1.7................. 8...1.................233 Faza e Funksionimit.................. ....3...........................1........................4.........................247 8....................3........ ........252 Zhurma............. Zhurma........................2.......1............ ...........1....10....................1........ ...............1. 8..10.. 6..............1.........................1. ...235 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6...... .................... ................... ...................1.......251 8................252 Dheu ..........2....252 8.......2..3.......... Faza e Ndertimit ............................................. .........3.. .............2.1...................... ....1... ...1... ...................... Udhezime per Planet e Veprimit te Kontraktoreve ...................249 Menaxhimi i Shendetit dhe Sigurise.............250 8..234 - 6........ ...236 6.......... 8....................................251 Zhurma...........9...................................1.......................1.............1............... Pergjigjia Emergjente dhe Plani i Gadishmerise ...........1..... .......................... ................................ Toka ...... .................... ................ Masat Lehtesuese Mjedisore dhe Kompensimet ... Shendeti Publik .......1........................ Faza e Ndertimit..........238 7..........10...................1......................247 - 8..... . Derdhjeve dhe Trafikut....................... 8..............2.....................1. 8.....1..251 Mbetjet.1... .2.1.................................3........................ .............234 Kuadri Socio-Ekonomik .....2................ Faza e Funksionimit....2...2.........1...............249 Programi per Menaxhimin e Materialeve te Rrezikshme ...................3..........1.......2..... 8.10.3.....1.............................5....................................1..3. Monitorimi Mjedisor dhe Raportimi......1.............235 - 6.............. .................. ......................... 8. .... .................................................233 - Fushat Elektromagnetije Jo-Jonizuese......... .. Menaxhimi i Mbetjeve..... . Cilesia e Ajrit............... 8.......................................... 6...............2......1.............251 - 8.2......2........ 8.

............... .......254 Mbetjet... ..............3.........PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .................................... .254 Zhurma...........8......3...2.................3.............253 Uji.......................................3.............5........... ............. 8.................2....3.........2.................1....... 8............. Cilesia e Ajrit...254 - -9Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .......2.....................2..... ........ 8..........................253 Toka ...4.................................... 8.........................3...........2........

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .10 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

per secilen njesi. ne përputhje me standartet perkatese ne fuqi. dërgohen ne impiantet e trajtimit te ujërave te përdorura dhe me pas do te shkarkohen ne det. filtrin prej pelhure per heqjen e pluhurit. zone kjo e percaktuar nga Qeveria Shqiptare per perdorime industriale. • Nje kabell nen-detar 500 kV DC. Linja e Energjise. Termocentrali ne Porto Romano eshte projektuar sipas Teknikave me te Mira Ekzistuese te zbatueshme per kete lloj Impianti te Madh per Djegie.1. kompania kryesore elektrike Italiane. qe perdoret per shkarkimin dhe si dhe per transportimin e nen-produkteve nga impianti (gipsit dhe hirit).11 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Uji qe nevojitet per impiantin merret nga deti dhe trajtohet per te gjitha perdorimet ne proces. Derdhjet e ujërave te përdorura do te grumbullohen. Shqiperi). Gazrat e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku 150 m te larte. • Nje linje energjie 400 kV. qe lidh nje stacion te ri AC/DC per shkembimin e energjise me Italine. Impianti i Energjise. HYRJE Ky Studim i Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis lidhet me nje Termocentral te Ri te propozuar nga ENEL. Impianti do te pajiset me nje zone te posacme ku mund te instalohet nje Sistem per Grumbullimin dhe Vecimin e Karbonit te Pas-djegies. Kablli Nen-detar dhe facilitetet e aneksuara jane analizuar ne kater Studime te vecanta per Ndikimin Mjedisor. Termocentrali i propozuar eshte pjese e Projektit te quajtur “Kompleksi i Energjise” dhe perfshin: • Nje pontil 950 m i gjate. njesine per ftohjen e gazit dhe impiantin per heqjen e squfurit. Impianti është projektuar me qellim qe te reduktoje marrjen e ujit te pa-përpunuar per perdorime industriale dhe shkarkimin perkates. Termocentrali i ri eshte me djegie qymyri dhe perbehet nga dy njesi. Pontili. Sistemi i ftohjes do te perdore uje deti. 800 MW secila dhe do te ndertohet ne dy faza. qe lidh nje stacion te ri energjie me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2. duke e qarkulluar ne cikel te hapur. shtrihet ne një zone fushore rreth 10 km ne veri te Durrësit. Vendodhja e propozuar per nderimin e Termocentralit. Qellimi i ketij dokumenti eshte analiza e ndikimeve mjedisore te zbatimit te projektit te Termocentralit. . rreth 25 km e gjate. ne zonen industriale te Porto Romano-s (Rajoni i Durrësit. rreth 210 km i gjate.PRBCATESVL220 . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Termocentralin. Sistemi i trajtimit te gazit te oxhakut perfshin RKP – Reduktimin Katalitik te Perzgjedhur – sistemin e denitrifikimit.

El Salvador. dy kompani qe kane mbi 1.1. Enel dhe partneri i saj Acciona dolen te sukseshem ne Oferten e tyre te Perbashket ne Tender mbi Endesa-n. Enel eshte mjaft i fokusuar ne zhvillimin nderkombetar dhe ka perfaqesite e tij ne Europe (Bullgari. Enel ka numrin me te madh te aksionereve se cdo kompani tjeter Italiane.1. Itali. me afersisht 2.1. PROFILI I PROPOZUESIT: ENEL Enel eshte kompania me e madhe e energjise ne Itali dhe sherbimi i dyte ne liste ne Europe persa i takon kapacitetit te instaluar.500 punonjes dhe vepron ne nje game te gjere stacionesh hidroelektrike.000 MW ne impiante duke perdorur burime energjie te rinovueshme (hidro. Peru dhe Portugali. Enel eshte lideri boteror ne kete sektor. Ne fillim te Tetorit 2007. Ajo prodhon. Kili. Meksike dhe Panama).CHP) ne bote. Sllovaki dhe Spanje). Veprimtaria Nderkombetare Pasi perfundoi shitjen e aseteve jo-strategjike. Enel vepron ne Spanje permes Enel Union Fenosa Renovables. rreth 1. Kompania ka 73.100 MW kapacitet te instaluar. France. se bashku me partnerin Acciona. Ky inovacion i ka mundesuar Enel-it qe te furnizoje energji elektrike sipas kerkeses. Ne pese vitet e ardhshme (2008-2012) Enel do te investoje 7.500 MW (ne 31 Dhjetor 2007) dhe u sherben me teper se 50 milione konsumatoreve te energjise dhe gazit. diellore. Me Endesa-n. Guatemale.12 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . nje iniciative qe ka terhequr vemendjen e shume sherbimeve ne bote. gjeotermale.1. gjeotermale. Ne vijim te marrjes se sherbimit Spanjoll Endesa.7 milione investitore komerciale dhe institucionalë. me energji nga era dhe fotovoltaike. biomase dhe prodhimi i kombinuar i nxehtesise e energjise . Rusi. Acciona 25%). Ameriken e Veriut (Kanada dhe Shtetet e Bashkuara) dhe Ameriken Latine (Brazil. Kosta Rika. Enel do te jete i pranishem gjithashtu ne Argjentine. nukleare. Moroko. Greqi.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Rumani. 1.4 miliarde euro per zhvillimin e burimeve te rinovueshme te energjise dhe per kerkime e zhvillimin e teknologjive te reja mjedisore te favorshme. Enel u angazhua aktivisht ne shtrirjen nderkombetare ne tregun e energjise dhe gazit. sherbimi i pare ne Spanje. Me afersisht 30. Enel dhe Acciona aktualisht zoterojne 92% te kapitalit te aksioneve te Endesa-s (Enel 67%. termoelektrike.5 milione konsumatore dhe zoteron 10% te tregut persa i perket volumit. . cka ofron kursime per perdoruesit ne mbremje dhe ne fundjave. Enel ishte sherbimi i pare ne bote per te zevendesuar matesat elektromekanike tradicionale te konsumatoreve me pajisje elektronike moderne qe bejne te mundur marrjen e leximit te matesit ne kohe reale dhe menaxhojne marredheniet kontraktuale ne distance. Enel eshte gjithashtu operatori i dyte me i madh Italian ne tregun e gazit natyror. Ameriken Veriore dhe Latine. nje kompani aktive ne sektorin e energjise nga era. Kolumbi. Enel tani eshte i pranishem ne 21 shtete me nje kapacitet prodhues prej 75. E rregjistruar ne bursen e Milanos qe ne 1999. shperndan dhe shet elektricitet dhe gaz ne Europe. hidro dhe prodhimi i kombinuar i nxehtesise e energjise. ere. Enel eshte nje nga operatoret me te medhenj te pavarur ne Amerike me Enel North America dhe Enel Latin America.

kompani sigurimi dhe fonde pensioni. . Maritza East III. permes varteses se saj Enel North America.000 MW. ajo ka firmosur nje Memorandum Mirekuptimi me Edf per te marre 12. politikes se saj per mbrojtjen mjedisore dhe adoptimit te praktikave me te mira nderkombetare per transparence dhe qeverisje korporate. nje tregtues Rus qe u jep elektricitet konsumatoreve me te medhenj industriale. Enel dyfishoi pranine e saj ne Rumani.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Marrja perfshin nje projekt veprues dhe kater projekte zhvillimi gjeotermale ne faze te avancuar qe pritet te shtojne afersisht 150 MW kapacitet gjate kater viteve te ardhshme ne operimet e Enel North America.4 milione konsumatore. Enel mori gjithashtu nga ESN Group 49. me nje kapacitet prodhues prej 6. nje kompani qe ka autorizime ne disa fusha te ndryshme per te ndertuar impiante ere deri ne 500 MW. Enel mori permes SeverEnergia (ish Enineftegaz. ne Prill 2005. aksioneret e Enel perfshijne fonde investimi nderkombetare. termale dhe hidro. dhe i dyti ne Europen Qendrore dhe Lindore. Enel menaxhoi nga Qershor 2004 deri ne Shtator 2007 – ne partneritet me grupin privat vendas ESN Energo – Termocentralin Veri-Perendimor ne St.1% te kompanise ne menyre te drejperdrejte dhe 10.5% te projektit te ri te energjise berthamore European Pressurized Reactor (EPR).8% te JCS Fifth Generation Company te Gjithe Tregut te Elektricitetit (“OGK-5”).Ne Ameriken Veriore Enel ka 470 MW prodhim energjie hidroelektrike. Vec kesaj. Ne 4 Prill 2007. si dhe aksesin ne nje numer te caktuar te mundesive per te ardhmen. kompania e shperndarjes elektrike qe vepron ne zonen e Bukureshtit. Enel.2. ne Shkurt 2005. Enel zoteron 5% te burses franceze te energjise Powernext dhe eshte nje nga operatoret kryesore ne tregetimin e energjise ne vend me 1.1.13 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Aktualisht. qe furnizojne 1. Ne Rusi. Enel ka marre kontrollin e impianteve me te medha ne vend. Ne Ameriken Latine Enel prodhon 660 MW impiante hidroelektrike dhe me energji nga era. 100% te OAO Neftegaztechnologiya. Struktura Aksionere Ministria Italiane e Ekonomise zoteron 21.8%. 1. fonde etike. Enel zoteron 55. Ne Bullgari. njoftoi marrjen e Burimeve AMP. Raportit Mbeshtetes.5% te RusEnergoSbyt. Ne Rumani.000 MW fuqine e re te eres. Enel ka marre Erelis. se bashku me investitoret Italiane te pakices.60% Eni) nje grup fushash gazi premtuese perfshi 100% te OAO Articgaz.1% te tjera ne menyre jo te drejperdrejte permes nje huadhenesi shteteror Cassa Depositi e Prestiti.000 MW shkembyer ne 2006. nje perzierje e aseteve berthamore. Ne Sllovaki. prodhuesi me i madh i elektricitetit ne vend. ai mori 51% te dy kompanive te shperndarjes elektrike: Enel Distributie Banat dhe Enel Distributie Dobrogea. Ne Mars 2007. 100% te ZAO Urengoil. ne Mars 2003. Petersburg.5 milione konsumatore. nje konsorcium 40% Enel . Impianti me djegie linjiti ka nje kapacitet prej 840 MW. duke arritur ne rreth 2. Ne France. Ne vijim te marrjes se Electrica Muntenia Sud. Enel Latin America vepron gjithashtu ne El Salvador ne fushen gjeotermale. Enel mori 66% te Slovenské Elektrárne (SE). duke lene te lira 68. ere dhe biomase dhe sapo ka firmosur nje marreveshje me kompanine TradeWind Energy ne Shtetet e Bashkuara per te rritur ne mbi 1. Fale Kodit te Etikes. te finalizuar ne 5 Qershor 2008.

Qellimi i vleresimit nga te VNM-se nga MMPAU.2008. 3. Kryetari i Njesise se Qeverisjes Vendore leshon nje dokument zyrtar me miratimin e Komunes dhe e transmeton kete dokument tek MMPAU (bashke me proces-verbalin e diskutimit te publikut te ndikuar). dhe permblidhet si me poshte: 1.1. ARM (brenda 20 ditesh) kryen inspektime ne terren. Rradha e veprimeve dhe periudha kohore per kete faze specifikohen ne Vendimin nr. konsultohet me njesite e qeverisjes vendore. Komisioni paraqet raportin e tij brenda 3 muajsh nga komunikimi i opinionit te ARM. date 23. 4. 3. Qellimi i fazes se aprovimit nga MMPAU eshte pajtueshmeria me parimet e konventes se Aarhusit (ratifikuar nga Shqiperia me Ligjin n.07. aprovuar me 23 Janar.07. date 02. 8990. 2003. dhe permblidhet si vijon: 1. 2. 4. pergatit opinionin e justifikuar me shkrim per projektin dhe ja dergon ate MMPAU. me udhezime te mundshme.10. 994.2000). eshte dhenia e Lejes Mjedisore dhe perkufizmi i udhezimeve perkatese per Propozuesin.01. kerkesa e mundshme per dokumentacion shtese (shqyrtimi nga ARM nuk fillon me perpara se Propozuesi te paraqese dokumentacionin shtese). MMPAU fillon procesin e shqyrtimit. duke perfshire Komisionin Ministrorl. PROCEDURA PER MARRJEN E LEJES MJEDISORE Kuadri ligjor per proceduren e VNM-se ne Shqiperise jepet nga Ligji nr. Procedura per Vleresimin Mjedisor mund te permblidhet ne dy fazat qe vijojne: • Miratimi Vendor (Lokal) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Miratimi i MMPAU Qellimi i fazes se Miratimit Vendor duket se eshte marrja prej MMPAU e nje deklarate formale “asnje kundershtim” nga qeverisja vendore (Komuna Katund i Ri) dhe e nje vleresimi formal te VNM-se nga ARM. Kryetari i Njesise se Qeverisjes Vendore organizon nje diskutim me publikun vendor te ndikuar (brenda 5 ditesh). 8672 date 26.2008. MMPAU merr dokumentacionin e projektit nga ARM bashke me opinionin e saj zyrtar. 8990 mbi Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis. date 02. 994. ARM (brenda 5 ditesh) realizon nje shqyrtim fillestar te dokumentacionit te paraqitur nga Propozuesi. Rradha e veprimeve dhe periudha kohore per kete faze percaktohet ne Ligjin n. 2. Propozuesi i paraqet ARM-se dhe qeverisjes vendore (Bashkise) dokumentacionin e projektit (Permbledhjen e Projektit Teknik dhe VNM-ne) per miratim. 5.2003 dhe ne Vendimin n.2.14 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Qeverisja vendore dhe MMPAU organizon nje konsultim me “publikun e ndikuar”: .PRBCATESVL220 .

01). OJQ. • • 5. kerkuese. dhe specialiste nga Ministrite qe kane lidhje me kete veprimtari. Per perberes te vecante shtrirja mund te jete e ndryshme: per shembull per Atmosferen (ajrin) siperfaqja eshte me e madhe (40x40 km).• • Qeverisja Vendore (Bashkia) pergjithshem te ndikuar. dhe MMPAU informojne publikun e • Ne debatin me publikun [e pergjithshem] te ndikuar (shenim: popullsia. Ky kusht i fundit eshte I detyrueshem. • Linja Baze Mjedisore. qe perfshin identifikimin e zones se studjuar dhe pershkrimin e linjes baze ekzistuese per cdo komponent mjedisor qe mund te preket nga projekti. ne te cilin jepen rregullat kryesore perkatese per projektin specifik.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Informacioni publikohet vazhdimisht gjate 20 diteve. ku shenohen te gjitha sugjerimet. Specialistet e MMPAU mbajne process-verbalin e takimit me publikun. Ne Studimin e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis. shoqata. QELLIMI DHE KRITERET E VLERESIMIT TE NDIKIMIT NE MJEDIS Studimi i Ndikimit ne Mjedis eshte kryer sipas kerkesave specifike te percaktuara nga Rregullorja Shqiptare per VNM (Ligji nr. 1. shfrytezimin e burimeve. MMPAU pasqyron verejtjet ne projekt-lejen. Informacioni duhet te perfshije njoftimin e vendit ku eshte depozituar dokumentacioni I projektit per t’u lexuar nga publiku. verejtjet dhe propozimet nga publiku. perfshire teknologjite alternative te marra ne konsiderate. MMPAU merr vendimin e duhur per projektin dhe leshon deklaraten ose lejen mjedisore. 8990 dale me 23/01/2003) dhe udhezimeve te aplikueshme per studimet e ndikimit mjedisor (Direktiva 85/337/CEE. afatin kohor per te paraqitur komente (i cili eshte jo me pak se nje muaj nga data e fundit e shpalljes se njoftimit). • Pershkrimi i Projektit. ne faqen e internetit te autoritetit publik. i cili ben nje pershkrim te projektit te Termocentralit. brenda 5 diteve nga paraqitja e raportit te Komisionit. ndersa me Zhurmen eshte me e vogel (rreth 2 km). . percaktimin e dates dhe vendit per debatin me publikun. eksperte te certifikuar qe kane pergatitur VNM-ne. e perbere nga Direktiva KE 97/11/CE dhe 2003/35/CE. ne te cilin paraqitet nje skeme e tregut energjetik shqiptar si dhe zgjedhjet kryesore te projektit. pa nderprerje (ne radiot dhe televizionet vendore.) marrin pjese specialiste te MMPAU.3a. emetimet dhe mbetjet. etj.3. ne shtypin e perditshem dhe periodik (nese eshte e mundur). pershkrimi i gjendjes ekzistuese per cdo perberes mjedisor mbulon nje zone prej 5 km nga qendra e vendodhjes se Termocentralit (zona e studiuar). Procedurat Operacionale te Bankes Boterore 4.15 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Kuadri Ligjor. Studimi i Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis perfshin: • Motivimin e Projektit te Propozuar. Zona e studiuar paraqitet ne Figuren 1. ne tabelen e njoftimeve te njesise(ve) te qeverisjes vendore. Pervec “Hyrjes”. .

ne te cilin ndikimet e mundshme ne mjedis per shkak te projektit vleresohen ne aspektin cilesor dhe/ose sasior.PRBCATESVL220 . kurdo qe eshte e nevojshme. per ndikime te medha. i cili pershkruan mjetet monitoruese te parashikuara per te kontrolluar impiantin dhe efektet e tij ne mjedis. • Matrica e VNM-se. qe permbledh ndikimet e analizuara ne Studimin e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis. vleresimi kryhet duke perdorur gjithashtu modele shkencore parashikimi.• Vleresimi i Ndikimit. • Plani i Monitorimit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .16 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .17 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

TREGU SHQIPTAR I ELECTRICITETIT Gjate viteve te fundit. Elektriciteti mbetet relativisht i shtrenjte per shume konsumatore. Shqiperia ka ruajtur nje stabilitet makroekonomik.1. Tabela 2.1a). megjithate ajo shfrytezon vetem 30% te potencialit hidroenergjitik. .1a Zhvillimi Ekonomik ne Shqiperi Megjithe sasine vogel dhe të pa mjaftueshme te prodhimit te energjise elektrike që perben nje pengese per zhvillimin ekonomik. Ne fakt. ulet edhe prodhimi i energjise dhe mundesia e sigurimit te eletricitetit ne tregun e brendshem. Impiantet kryesore te hidrocentraleve perdorin rrjedhen e lumit per te prodhuar elektricitet si dhe kapacitete te caktuara per akumulimin e ujit. Tabela qe vijon permbledh shifrat kryesore mbi tregun Shqiptar te elektricitetit. Ne Shqiperi. nese zvogelohen prurjet e lumit. MOTIVIMI I PROJEKTIT TE PROPOZUAR 2.2. Ka nje varesi te larte te prodhimit te energjise nga kushtet hidrologjike.PRBCATESVL220 . Ne menyre te vecante. ne 15 vitet e fundit nuk eshte ndertuar asnje impiant i ri energjie. 99% e energjise elektrike prodhohet nga impiantet e hidrocentraleve. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shqiperia shfaq nje dobesi te madhe ne sektorin e energjise. si dhe vlera relativisht te larta te zhvillimit ekonomik (shiko Tabelen 2.18 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne 2002 nje ngadalesim ne zhvillimin ekonomik u shkaktua nga sasia e vogel e prodhimit te energjise elektrike dhe permbytjet.

por importi kufizohet nga kapaciteti i ulet i linjave te trasmetimit te energjise.1c. Dhjetor e Janar (1. Shqiperia importon nje pjese te elektricitetit te nevojshem nga vendet fqinje (Maqedonia. cka con ne nderprerje te energjise. Tabela 2.3 GWh) sistemi i energjise mbulon vetem 85-90 % te konsumit total te energjise. sic tregohet ne Tabelen 2. Kosova dhe Greqia).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Aktualisht nje termocentral i ri (98 MW) eshte ne ndertim ne Vlore dhe pritet qe linja te reja trasmetimi energjie te lidhin Shqiperine me vendet fqinje.1b Tregu Shqiptar i Elektricitetit Ne muajt e pikut.1c Linja te reja energjie te Parashikuara ne Shqiperi .Tabela 2.19 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Tabela 2. nevojat per financim dhe reformat e nevojshme per sektorin (perfshire ato te parashtruara ne Deklaraten per Politikat ne Sektorin e Energjise – Banka Boterore.20 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Sipas gjendjes se pershkruar me siper. ne vecanti: • Kapaciteti aktual i prodhimit eshte i pamjaftueshem per te plotesuar kerkesen ekzistuese. transmetimit dhe shperndarjes eshte ne vazhdimesi dhe shume projekte jane ne zhvillim. te identifikuar dhe nenvizuar ne analize. 2005). KESH (Korporata Energjetike Shqiptare).2. ne gjendje qe te perkrahe zhvillimin ekonomik te Shqiperise dhe te permiresoje gjendjen kritike ekzistuese. • Zgjerimi i sistemeve te transmetimit dhe shperndarjes. permiresimi i sistemeve te prodhimit. me kapacitet te ulet trasmetimi. ka nderprerje te furnizimit te konsumatoreve me energji elektrike • Humbjet teknike ne transmetim – shperndarje jane ende te larta. ka pergatitur nje Plan Investimi.391 2020 12. Problemet kryesore. permes Agjencise Kombetare te Energjise ne bashkepunim me institucione te tjera. Dokumenti perkates analizon ndryshimet e nevojshme qe duhet te ndodhin per te rritur sigurine e furnizimit me energji dhe per te optimizuar burimet e energjise ne Shqiperi. me qellim qe te reduktoje humbjet dhe te rrise shtrirjen e sistemeve te transmetimit dhe shperndarjes. lidhen me gjendjen ekzistuese ne aspektin e furnizimit dhe prodhimit. jane identifikuar tre strategjite qe vijojne: • Rritja e kapacitetit te prodhimit.490 Rritja Perqindje (%) 4.2a paraqet rritjen e parashikuar te konsumit te energjise elektrike ne Shqiperi. OBJEKTIVAT E PROJEKTIT TE PROPOZUAR Qellimi kryesor i Projektit te propozuar eshte ndertimi i nje impianti te ri per te permiresuar zhvillimin e prodhimit te energjise ne Shqiperi. adoptoi nje Strategji Kombetare per Energjine ne Vend.802 Parashikimi 2015 9. ne lidhje te ngushte me Group of Donors dhe ENEL. . Strategjia e adoptuar nga Qeveria identifikoi investimet prioritare (bazuar ne rritjen e pritshme te kerkeses dhe ndikimin e masave per ruajtjen e energjise). perfshi kursimin e elektricitetit. duke plotesuar keshtu kerkesen dhe arritur nje zhvillim te qendrueshem ekonomik ne vend ne te ardhmen. Fale ketyre investimeve.PRBCATESVL220 . Ne lidhje me ceshtjen e fundit.2. si rrjedhoje. Ministria e Industrise dhe Energjetikes. • Zevendesimi i sherbimeve ekzistiese me te tjera me energji me te ulet.2a Rritja e Konsumit Total te Elektricitetit (GWh) Aktualisht 2005 6. Tabela vijuese 2.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Konsumi Total Ne Qershor 2003. duke perdorur nje burim energjie me kosto të ulet.695 2010 7. • Nderlidhja elektrike me vendet fqinje perfshin tre linja.

sperkatesit me uje).21 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . i cili mberrin ne impiantin e energjise me anije.1. ne hambaret e anijeve per transportim ne vendet per ri-perdorim. e bejne perdorimin e qymyrgurit te pajtueshem me rregullat mjedisore. pjeserisht e mbrojtur me pritese ere dhe (mbushja me dhe. Ndertimi dhe venia ne pune e linjes se re te transmetimit do te sjelle perfitime te drejtperdrejte dhe te terthorte ne ekonomine e vendit si dhe mundesi sociale dhe ekonomike per komunitetet lokale qe preken drejtperdrejte nga zhvillimi i Projektit. nga kendveshtrimi ekologjik. Gjithashtu. te cilat minimizojne perhapjen e pluhurit. Hiri nga djega. Perfitimet kryesore sociale dhe ekonomike te identifikuara jane: • Permiresimi i infrastruktures dhe sherbimeve. Menaxhimi Korrekt dhe i Sigurte i Lendes Djegese Planifikohet qe qymyrguri te trajtohet duke perdorur struktura krejtesisht te mbyllura dhe te automatizuara. adoptimi i teknologjive me moderne per reduktimin e shkarkimeve dhe rendimenti me i larte i impianteve. Mundesia per te siguruar qymyrgurin ne shume vende ne bote dhe fakti që rezervat qymyrgurit jane mjaft me te medha sesa ato te hidrokarbureve. grumbullohet ne ‘kulle silosi’ dhe. Politika e Enelit per ta bere perdorimin e qymyrgurit "te paster" bazohet ne tre linja kryesore veprimi: • Menaxhimi korrekt dhe i sigurte i lendes djegese. Meqenese projekti do te permiresoje prodhimin e energjise elektrike dhe kapacitetin e shkembimi me vendet fqinje. hiri eshte . Minerali. i cili e mbart ate drejperdrejt per ne depozite. • Mundesi per rritje ekonomike ne shkalle lokale dhe ne shkalle vendi.2.sh. qe synon te permiresoje sistemin e transmetimit dhe shperndarjes se energjise ne Shqiperi. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 2. me qellim qe te siguroje furnizimin me energji te popullsise. ne fund me bime) e pajisur me mjete per te kontrolluar perhapjen e pluhurave (p. si rrjedhoje. Varianti “Qymyrgur i Paster” Projekti i propozuar duket si varianti kryesor per te rritur kapacitetin e prodhimit elektrik ne Shqiperi me kosto ekonomike dhe mjedisore te pranueshme. • Rritja e efikasitetit termodinamik. • Reduktimi i detyruar i shkarkimeve ndotese. ky projekt perfaqeson gjithashtu nje partneritet te rendesishem dhe te vlefshem ndermjet kompanive shqiptare dhe kompanive europiane qe veprojne ne sektorin e energjise. Ne fakt. i nxjerre nga filtrat prej pelhure. e ben ate nje lende djegese ekonomikisht te leverdisshme dhe nga pikëpamja strategjike mjaft të rendesishem për të siguruar nje kombinim te pershtatshem dhe të ekuilibruar te burimeve te para te perdorura per prodhimin e energjise elektrike.Projekti i propozuar behet pjese e strategjise kombetare te adoptuar nga Qeveria per energjine. duke perdorur nje sistem te mbyllur automatik.PRBCATESVL220 . transferohet perseri. tregtise dhe industrise. merret nga hambari i anijes nepermjet nje rripi te mbyllyr transmetimi.

22 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . nje nen-produkt tjeter i impiantit. amoniakut dhe oksigjenit dhe pranine e "katalizatoreve perzgjedhes". i nxjere dhe i filtruar. Sistemet e reja e me efikasitet te larte per heqjen e azotit katalitik jane planifikuar per reduktimin e oksideve te azotit (NOx). gipsi i prodhuar ne desulfurizimi. Sistemi arrin nje efikasitet reduktimi prej 95%. ruhet perkohesisht ne nje makineri hangar. Rritja ne Efikasitetin Termodinamik Planifikohet qe te adoptohen boliere ultra-superkritike per mbeturinat e qymyrgurit.PRBCATESVL220 . Megjithate. Per reduktimin e oksideve te squfurit (SOx) perdoren sistemet e avancuara per heqjen e squfurit tip-gelqere/gips.nen-produkt i impiantit. te pajisur me telekomande automatike per shkarkim dhe ne vijim. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . lloji dhe numri i qeseve dhe materialet e perdorura e bejne sistemin mjaft efikas per te filtruar pluhurin e imet. temperatura e avullit ne bolier mund te shkoje mbi 600 °C dhe presioni deri ne afersisht 280 bar. Perdorimi i djegesve te vecante ul gjithashtu emetimin e ndotesve qe ne fillim. Efikasiteti i reduktimit te oksidit te azotit eshte me i larte se 85%. turbinen me avull dhe perberesit kryesore te ciklit termodinamik. parametrat e procesit cohen ne limitet teknike qe pajtohen me teknologjite aktuale. te cilet do te mundesojne nje rritje te rendimentit termodinamik te Termocentralit te Ri te pakten 7 perqind (nga 38% ne rreth 45%) nese krahasohet me nje impiant tradicional. plotesisht i pershtatshem per tu ri-perdorur per ndertime. Parimi i punes eshte i thjeshte dhe eshte pak a shume i njejte si per qeset e zakonshme te fshesave me korent. Me teknologjine ultrasuperkritike (USC). i cili ri-merret dhe ri-perdoret ne industrine e cimentos si lende e pare per prodhimin e saj dhe si lende inerte per betonin. Vec kesaj. Karbonati i kalciumit qe permban perzierja vepron kimikisht me oksidet e squfurit pervec ajrit. perpunim per transportim ne zonat e perdorimit. Reduktimi i Detyruar ne Emetimet Ndotese Filtra pelhure te prodhimeve me te fundit perdoren per te parandaluar perhapjen e pluhurit qe eshte i pranishem ne gazin e oxhakut ne atmosfere. reduktim te shkarkimeve dhe nen-produkteve) ne prodhimin ekuivalent te elektricitetit. Efikasiteti i largimit te kokrrizave eshte shume i larte. ne dhomen e djegies. nepermjet perdorimit te materialeve te reja per bolierin. duke rezultuar në një rendiment te larte të sistemit. Pluhurizimi i qymyrgurit eshte teknika me e perhapur e djegies dhe po i nenshtrohet zhvillimeve te metejshme. bazuar ne reaksionin kimik ndermjet NOx. Praktikisht. rreth 99. Mjaft shkurtimisht. sistemi mund te krahasohet me nje "dush" te madh ne te cilin gazet lahen nga nje rryme uji e pasuruar me gelqere. duke dhene gipsin e paster si produkt final.9%. gje që ben të mundshem gjithashtu nje kursim te konsiderueshem te lendes djegese (si rrjedhim.

eshte vertete e mundur qe te flasim per perdorimin e “paster” te qymyrgurit. sapo teknologjia te jete gati per aplikimet ne shkalle industriale. Ne te njejten kohe. 2. gazi natyral. ka shume projekte akoma në faze studimi ne Shtetet e Bashkuara dhe ne Bashkimin Europian. mund te depozitohet ne formacione gjeologjike. ndersa eshte ne pritje te rezultateve te investimeve perkatese ne kerkim. Ne lidhje me aftesine magazinuese te formacioneve gjeologjike te CO2. Vecanerisht. gjeokimike dhe gjeomekanike te nje vendi ideal. Ne Termocentralin e Porto Romanos.2. .2. sic jane vendburimet tashme te shfrytezuara te naftes dhe gazit dhe te akuifereve te kripur ne thellesi. Kur ato i nenshtrohen proceseve te djegies me qellim qe te prodhojne energji.23 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . do te kryhen kerkime laboratorike dhe do te instalohet nje qark pilot ne njerin prej impianteve ekzistuese te Enelit. i cili eshte i mjaftueshem per te kufizuar shkarkimet njerezore ne bote te CO2 per dhjetra dhe ndoshta qindra mijera vjet. nje zone e pershtatshme do t‘i dedikohet instalimit te mundshem të nje Impianti per Akumulimin e Dioksidit te Karbonit. Instituti Kombetar Italian i Gjeologjise dhe Vullkanologjise(INGV) po kryen nje studim fizibiliteti per te percaktuar karakteristikat gjeologjike. karboni qe eshte brenda tyre lidhet me oksigjenin e ajrit duke formuar dioksidin e karbonit (CO2). i cili konsiderohet si nje nga pergjegjesit kryesore per efektin sere. i cili mund te kontribuoje ne reduktimin e emetimeve ne nje shkalle te vogel. Pasi eshte grumbulluar CO2. Konstruksioni i projektit parashikon nje impaint per trajtimin e tymrave me nje kapacitet prej 600 mije metra kub/ore.Ne perfundim. ne gjendje qe te akumuloje pjese te gjithe ngarkeses se tymrave te prodhuar nga nje njesi termoelektrike 600 MW dhe duke vecuar CO2. qymyrguri) nxirren nga toka. por jo te parendesishme. hidrogjeologjike. Qendrat e kerkimit dhe operatoret industriale kudo ne bote po punojne per te identifikuar sistemin me te mire per ta bere kete. Enel eshte duke adoptuar tashme nje sistem per akumulimi dhe ruajtjen e CO2. . Perpara se te ndertohet impianti. Enel eshte i perkushtuar ne projekte eksperimentale qe lidhen me akumulimin e CO2 te cliruar nga impiantet e energjise me lende djegese tradicionale dhe duke e ruajtur ate ne formacionet gjeologjike. Keto formacione gjeologjike ofrojne nje kapacitet te madh akumulimi. si rrjedhoje. meqenese teknologjite e adoptuara mundesojne nje reduktim te emetimeve. Akumulimi dhe vecimi i CO2 Eshte i mundur akumulimi i dioksidit te karbonit te prodhuar ne impiantet e energjise dhe kthimi i tij ne shtresat me te thella ne toke.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Lendet djegese (nafta. duke e izoluar ate atje pergjithmone.

24 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

Deri ne 1991.1. • Politika Shqiptare per Sektorin e Energjise. do te garantohet e drejta e informimit mbi statusin mjedisor dhe mbrojtjen mjedisore. ujrave siperfaqesore dhe nentokesore. sipas kerkesave perkatese te zhvillimit. • Legjislacioni European i references per mbrojtjen mjedisore. te cilat permbajne masa per mbrojtjen mjedisore dhe pakesimin e ndotjes. Nr. • Planifikimi hapesinor dhe urbanistik perkates per vendndodhjen e Projektit. . RREGULLATOR DHE I POLITIKAVE 3. LIGJET. ujrat dhe kullotat. KUADRI LIGJOR. 5105.25 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3a dhe Tabelen 3.2. • Planet qe lidhet me mbrojtjen e tokes. vendimet shqiptare dhe konventat nderkombetare perkatese per mbrotjen e mjedisit. TE DHENA TE PERGJITHSHME MBI KUADRIN INSTITUCIONAL DHE LEGJISLATIV SHQIPTAR Ministria e Mjedisit. • Nderveprimi ndermjet ligjit kombetar te VNM-se dhe ligjeve te tjera per mjedisin. 3. eshte aprovuar nga Parlamenti Shqiptar nje pakete e rendesishme ligjesh ne lidhje me mjedisin. 3. bazuar ne aktet legjislative.PRBCATESVL220 . Qeveria eshte e detyruar qe te garantoje nje mjedis te mire ne aspektin shendetesor dhe ekologjik. te cilat ju referuan kryesisht modeleve te vendeve te KE. VENDIMET SHQIPTARE DHE KONVENTAT NDERKOMBETARE PERKATESE PER MBROJTJEN E MJEDISIT Nje plan i kuadrit legjislativ shqiptar mbi mbrojtjen mjedisore jepet ne Tabelen 3. Ato i referohen nje game te gjere te ceshtjeve mjedisore dhe ceshtjeve qe lidhen me mjedisin. Pas 1991. per brezat aktual dhe ata te ardhshem dhe nje shfrytezim racional te burimeve natyrore perfshire pyjet. 205.3b. HYRJE Ky kapitull ben nje pershkrim te ceshtjeve qe vijojne: • Te dhena te pergjithshme mbi kuadrin institucional dhe legjislativ shqiptar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ligjet.3. dale ne 1973. Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave eshte krijuar ne Shqiperi qe nga viti 2005.3. dale ne 1973 dhe Vendimi i Keshillit te Ministrave Nr.per shkak te ndryshimeve politike dhe nevojave qe linden nga ekonomia e decentralizuar. • Udhezimet e Bankes Boterore per Vleresimin Mjedisor. Ne vecanti. Ne periudhen 2002-2003. Gjithashtu. nder te cilat kryesore jane: reduktimi i ndotjes. dokumentat kryesore perkatese te kuadrit legjislativ mjedisor ishin “Mbrojtja Mjedisore nga Ndotja”. • Legjislacioni shqiptar mbi vleresimin e ndikimit ne mjedis. filloi nje process per hartimin dhe permiresimin e nje numri ligjesh.

7501 Ligji Nr. pergjegjesite dhe e drejta e informimit. 9774 03/04/2006 18/05/2006 20/07/2006 19/03/2007 12/07/2007 . Ligji Nr.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . administrimi i bashkise. 9587 Ligji Nr. Tabela 3. perdorimi i tokes. 9537 Ligji Nr. 8934 Ligji Nr. cilesia e ajrit. Urbanizimin dhe Integrimin e Ndertimeve pa Leje Per Administrimin e mbetjeve te rrezikshme Per Mbrojtjen e biodiversitetit Per Fondin Kullosor Per Vleresimin dhe Administrimin e zhurmes ne mjedis Ligji Nr. legalizimi i proceseve te zhvillimit urban te pa-planifikuar. 8102 Ligjet Data 19/07/1991 13/10/1992 21/01/1993 27/01/1995 13/04/1995 21/03/1996 21/03/1996 28/03/1996 Titulli Per Token (me ndyshimet dhe modifikimet perkatese) Per Pyjet dhe Policine e Sherbimit Pyjor Per Zhvillimin e Zonave qe kane perparesi Turizmin Kodi Penal i Republikes se Shqiperise (Kapitulli IV krimet mjedisore) Per Kullotat dhe Livadhet Per Largimin Publik te Mbeturinave Per Rezervat Ujore Per Kuadrin Rregullator te Sektorit te Furnizimit me Uje dhe te Largimit dhe Perpunimit te Ujerave te Ndotura Per Administrimin e te Ardhurave qe krijohen ne Pyje dhe Kullota – Pasuri Shteterore Per Urbanistiken (me amendamentet perkatese) E Drejta per t’u Informuar ne lidhje me Dokumentat Zyrtare Per organizimin dhe funksionimin e Qeverisjes Vendore Per Mbrojtjen e Ajrit nga Ndotja Per Mbrojtjen e Mjedisit Detar nga Ndotja dhe Demtimi Per Zonat e Mbrojtura Mbrojtja e Mjedisit. eshte ligji baze. 7665 Ligji Nr. 8094 Ligji Nr. Ligji Nr. qe vjen pas ligjeve te aprovuara ne 1993 per Mbrojtjen e Mjedisit Per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis Per Administrimin Mjedisor te Mbetjeve te Ngurta Per Substancat dhe Preparatet Kimike Per Trajtimin Mjedisor te Ujerave te Ndotura Per Mbrojtjen e Tokes Bujqesore Per Ratifikimin e Marreveshjes se Koncesionit te tipit BOT. Ligji Nr. mbetjet. 8652 Ligji Nr.26 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 8905 Ligji Nr. kontrolli dhe eleminimi i ndotjes. 8053 Ligji Nr. 7895 Ligji Nr. 7623 Ligji Nr. 8405 Ligji Nr. 9482 Ligji Nr. gazit dhe nenprodukteve te tyre ne zonen bregdetare te Porto Romanos Per Legalizimin. Ligji Nr.burimet ujore.3a Numri Ligji Nr. 9693 Ligji Nr. 9298 Ligji Nr. 8093 Ligji Nr. 8302 12/03/1998 Ligji Nr. 8897 Ligji Nr. 7917 Ligji Nr. aktivitetet e monitorimit mjedisor. 8990 9010 9108 9115 9244 17/09/1998 30/06/1999 31/07/2000 16/05/2002 06/06/2002 06/06/2002 05/09/2002 23/01/2003 13/02/2003 17/07/2003 24/07/2003 17/06/2004 28/10/2004 Ligji Nr. per ndertimin dhe shfrytezimin e pontilit te naftes. 8906 Ligji Nr.

synon qe te garantoje cilesine e ajrit duke vendosur kufizime ne emetimet ne ajer. 2 VKM 02/07/2008 Rregullorja kryesore per mbrojtjen e mjedisit eshte Ligji nr. 177 31/03/2002 18/07/2002 12/09/2002 20/12/2002 24/4/2003 24/4/2003 24/4/2003 24/4/2003 04/12/2003 17/08/2004 27/08/2004 31/03/2005 Udhezimi i Ministrit 21/05/2007 Nr.27 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Maj 2002. 145 06/01/1998 26/02/1998 VKM Nr. 8934 dale ne Shtator 2002. 8897 per Mbrojtjen nga Ndotja e Ajrit. 267 VKM Nr. 1 VKM Nr. 560 VKM Nr. 102 Vendime te Keshillit te Ministrave dhe norma te tjera Data 27/05/1992 01/03/1993 17/08/1993 31/01/1994 15/01/1996 Titulli Mbrojtja e Zonave Urbane nga ndotja dhe Demtimi Miratimi i Zonave qe kane Perparesi Zhvillimin e Turizmit Aprovimi i Pergjithshem i Marreveshjes per Programin e Integruar te Zones bregdetare ne Shqiperi Mbetje dhe teprica te rrezikshme Aprovimi i Pergjithshem i Strategjise per Zbatimin e Projektit mbi Vleresimin Mjedisor nga Zbatimi i Projektit te Pyjeve Dhenia e Informacionit Mjedisor. 103 VKM Nr. 435 VKM Nr. ndotesit e ajrit duhet te marrin leje mjedisore per te ushtruar aktivitete qe ndotin ajrin nga Ministria e Mjedisit dhe nga qeverisjet vendore. E Drejta Publike per t’u informuar Rregullorja higjieno-sanitare per analizen e cilesise se ujit te pijshem. 268 VKM Nr.3b Numri VKM (1) Nr. 364 VKM Nr. i cili ka per synim percaktimin e shfrytezimit racional te burimeve mjedisore dhe reduktimin e ndotjes mjedisore. 26 VKM Nr. 249 VKM Nr.Tabela 3. 676 VKM Nr. Objektivat kryesore te ketij ligji jane gjithashtu procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis dhe lejet mjedisore . 803 Rregullore Nr. 88 VKM Nr. (1) Vendim i Keshillit te Ministrave qe lidhen me objektivat e Projektit . Disa akte te tjera legjislative te Tabeles 1 pershkruhen shkurtimisht me poshte: Cilesia e Ajrit • Ligji Nr. projektimi. ndertimi dhe monitorimi i sistemeve te furnizimit me uje te pijshem Monitorimi i Mjedisit ne Republiken e Shqiperise Aprovimi i Planit te Administrimit per Zonen e Bregdetit Aprovimi i normave per shkarkimin e ajrit ne Republiken e Shqiperise Shpallja si zone e mbrojtur e monumenteve natyrore ne Shqiperi Aprovimi i dokumentacionit te nevojshem per licensen e mjedisit dhe te komponenteve te licenses se mjedisit Certifikimi i specialisteve per vleresimin e ndikimit mjedisor dhe auditimin mjedisor Administrimi i Zonave te Mbrojtura Procedurat per propozimin dhe shpalljen e zonave te mbrojtura dhe neutrale Mbi normat e cilesise se ajrit Pjesemarrja e publikut ne vleresimin e ndikimit ne mjedis Percaktimi i kushteve lehtesuese per ndertimin e impianteve te reja per prodhimin e energjise elektrike Normat e lejuara te shkarkimeve dhe kriteret per ndarjen ne zona te mjedisit ujor ku do te shkarkohen rrjedhjet Aprovimi i listes se aktiviteteve me ndikimet mjedisore. rregullat dhe procedurat per te nxjerre autorizimin dhe miratimin per agjencite rajonale te mjedisit Mbi pjesemarrjen e publikut ne procesin e vendimmarrjes Udhezimi VKM Nr. 266 VKM Nr.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Sipas Ligjit. 228 VKM Nr. 420 VKM Nr.

Mbetjet e Ngurta • Ligji Nr. • te percaktoje nje sistem monitorimi dhe te publikoje te dhena monitoruese cdo 3 muaj.28 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . per plotesimin e te cilave prodhuesi: • Do te paraqese nje program te shkruar per te reduktuar volumin. teknologjike dhe organizative te mbetjeve. Shtator 2002 . • Vendimi Nr. Shkurt 2003. te cilat do t’i nenshtrohen shqyrtimit nga Inspektorati Mjedisor.PRBCATESVL220 . Prodhuesit e mbetjeve kane detyrimin per: • te identifikuar sistemet e duhura per riciklim dhe perpunim ne perputhje me llojin e teknologjise qe ato perdorin dhe natyren e sasine e mbetjeve qe ato krijojne. per te ulur shkallen e ndotjes dhe per te trajtuar ujrat e ndotura. Maj 2006. synon te siguroje mbrojtjen e mjedisit dhe shendetit te njerezve nga ndotja dhe demet qe rezultojne nga mbetjet e ngurta permes trajtimit mjedisor e cdo faze nga prodhimi tek hedhja. 9537 per menaxhimin e mbetjeve te rrezikshme. percakton nivelet e lejuara te ndotesve ne ajer per cdo fushe veprimtariet. 9115 ne lidhje me trajtimin mjedisor te ujrave te ndotura. • te akumuluar dhe trajtuar mbetjet per te siguruar qe proceset vijuese te menaxhimit te mbetjeve mjedisore do te manovrohen sic duhet. duhet bere ne impiante dhe teknologji te projektuara posacerisht per cdo lloj mbetje industriale. Dhjetor 2003. nga autoriteti licensues dhe nga autoritetet e qeverisjes vendore. • te bere vecimin e mbetjeve qe ne fillim dhe t’i grumbulloje ato vecas. 9010 mbi trajtimin mjedisor te mbetjeve te ngurta. • Do te jete pergjegjes per kostot e transportit. Prodhuesit e mbetjeve duhet te perpunojne planet teknike. • Ligji Nr.• Vendimi Nr. percakton detyrimet. 1) duke percaktuar nivelet kufitare per nje liste substancash (Anekset 2 dhe 3) dhe kriteret per identifikimin e zonave te ndjeshme dhe me pak te ndjeshme per te cilat do te zbatohen dispozita te ndryshme (Aneksi 5). percakton vlerat kufitare per ndotesit atmosferike. kerkon nga entet qe shkakrkojne ujra te ndotura qe te reduktojne ne menyre e vazhdueshme sasine e ujrave te ndotura qe shkarkohen. Derdhjet e Lengshme Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ligji Nr. 177 mbi normat e lejuara te shkarkimeve te lengshme dhe kriteret per ndarjen ne zona te mjediseve ujore marrese nga substancat e rrezikshme (Lista I dhe II e Aneksit nr. heqjen ose perpunimin e mbetjeve te rrezikshme qe ato sjellin. sasine dhe toksicitetin e mbetjeve te rrezikshme. Korrik 2003. Perpunimi dhe hedhja e mbetjeve industrial. . 803 mbi normat e cilesise se ajrit. 435 ne lidhje me aprovimin e normave per emetimet ne ajer ne Republiken e Shqiperise. • Vendimi Nr.

• Do te transferoje mbetjet e rrezikshme vetem te shoqeruara me nje shenim dergese malli dhe vetem nga nje operator i autorizuar. vecanerisht per Habitatin e shpendeve te ujit Konventa per te drejten e informimit publik dhe pjesemarrjen ne procesin e vendim-marrjes mjedisore dhe perqasja gjyqesore ne ceshtjet mjedisore Protokolli i Kiotos ne Konventen e Kuadrit te Kombeve te Bashkuara mbi Ndryshimet Klimatike Data e Ratifikimit Maj 13. Zhurma • Ligji per vleresimin dhe menaxhimin e zhurmes mjedisore Nr. sipas nje formati qe do te specifikohet nga Ministri dhe do t’i dergohet nje kopje e ketyre procesverbaleve Agjencise Rajonale te Mjedisit ne rrethin perkates cdo gjashte muaj.1. 2005 3. 8990 mbi Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis u miratua ne 23 Janar 2003. te marrin masa parandaluese dhe te verejne vlerat limit te zhurmes. 1996 Konventa Åarhus Tetor 26. Projekti i Termocentralit ne Porto Romano klasifikohet si Termocentrale per prodhimin e energjise dhe impainte te tjera me djegie me nje prodhim nxehtesie me . natyra.3c. LIGJI SHQIPTAR PER VLERESIMIN E NDIKMIT NE MJEDIS 3.29 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4. Per aktivitete qe prodhojne zhurme.PRBCATESVL220 . leja mjedisore percakton kerkesat qe ata duhet te plotesojne per te qene ne perputhje me kete ligj. • Do te shmange perzierjen e mbetjeve te rrezikshme me mbetje te tjera. Parlamenti i Republikes se Shqiperise ratifikoi nje seri Konventash e Protokollesh Nderkombetare ne lidhje me ceshtjet mjedisore. Aneksi 1 identifikon projekte qe duhet t’i nenshtrohen nje VNM-je te thelluar. 2000 Mars 29. 2000 Protokolli i Kiotos Prill 1. aktiviteti. Kerkesat per VNM te Thelluara Ligji aktual Nr. Ky Ligj identifikon listen e projekteve qe duhet te paraqiten ne Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis ne dy Anekse te Ligjit.3c Emri Konventa Basel Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Konventat Mjedisore Kryesore te ratifikuara nga Republika e Shqiperise Permbajtja Konventa Basel mbi Kontrollin e Levizjeve pertej Kufirit te Mbetjeve te Rrezikshme dhe Heqja e tyre Konventa per Mbrojtjen e Detit Mesdhe kunder Ndotjes Konventa per Mocalishtet e Rendesise Nderkombetare. ndersa projektet e perfshira ne Aneksin 2 duhet te paraqiten ne nje VNM te thjeshtuar. lloji i transportit dhe metoda e trajtimit) per te gjitha mbetjet e rrezikshme. • Do te mbaje proces-verbal (sasia. 1997 Konventa Barcelona Konventa Ramsar Tetor 26. origjina. informimin dhe pjesemarrjen e publikut paraqiten ne Tabelen 3. 9774 dale ne Korrik 2007 kerkon qe personat juridike. Tabela 3.4. pajisjet dhe/ose impiantet e te cileve prodhojne zhurme. Aktet kryesore qe lidhen me mbrojtjen e mjedisit. Gjithashtu.

publikun dhe organizatat mjedisore jo. si dhe kostoja e tyre. • Te dhena mbi mjedisin actual te zones dhe ne afersi te saj ku do te zbatohet projekti. • Ndikime te mundshme te opcioneve te projektit ne mjedis dhe shendet. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . pika 2) dhe prandaj do t’i nenshtrohet nje vleresimi te thelluar te ndikimit ne mjedis. • Masat/planet teknike per te parandaluar dhe zvogeluar ndikimet negative ne mjedis. • Ndikimet e mundshme ne mjedis dhe masat e propozuara per te parandaluar ose zvogeluar keto ndikime. pershkrimi it e pakten dy opcioneve shtese te vendndodhjes se projektit. • Masat rehabilituese ne rast ndotjeje dhe demtimi i mjedisit. • Perpuethshmeria e projektit me planin e rregullimit te territorit dhe me planin e zhvillimit ekonomik te zones ku do te zbatohet projekti.PRBCATESVL220 . • Pershkrimi i detajuar i objektivave. • Plane te mundshme negocimi me autoritetet e qeverisjes vendore. • Pershkrim i detajuar i te gjitha instalimeve qe jane pjese e projektit ose qe do te perdoren gjate zbatimit te tij. burimeve natyrore dhe minerale duke ruajtur balancen ekologjike. • Pershkrime te detajuara per perdorimin e energjise. publikun dhe organizatat mjedisore jo-fitimprurese gjate fazave te planifikimit. Permbajtja e nje VNM-je te thjeshtuar eshte si vijon: • Objektivi i projektit. • Ndikimi pertej kufirit ne mjedis nese ka. • Nje kopje e licenses e personit fizik ose juridik. i cili ka pergatitur raportin e vleresimit te ndikimit ne mjedis. • Niveli i drejtperdrejte dhe jo i drejtperdrejte i ndikimit ne mjedis.30 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .te larte se 50 MW (Aneksi 1. Prandaj kjo VNM eshte pergatitur ne perputhje me kerkesat e nje VNM-je te thelluar sic eshte perkufizuar me lart. • Pershkrimi i vlerave inxhinierike qe jane ndertuar ose zgjeruar dhe i punimeve te nevojshme per zbatimin e projektit. 8990 permbajtja shtese e nje VNM-je per projektet e Aneksit 1 perfshin: • Procedurat dhe arsyet per perzgjedhjen e vendndodhjes ku do te zbatohet projekti.fitimprurese. • Rreziqet per aksidente me ndikim te rendesishem ne shendet dhe mjedis dhe masat per t’i parandaluar ato. Sipas Ligjit Nr. inspektimit dhe zbatimit te projektit. • Programi monitories i ndikimit te projektit ne mjedis. • Plani i ndertimit dhe afatet kohore te zbatimit te tij. • Permbledhje e konsultimeve me organet e qeverisjes vendore.

Pershkruan marredhenien ndermjet projektit te propozuar dhe planeve e programeve territoriale dhe rajonale perkatese. Procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis Procedura per Vleresimin Mjedisor ne Shqiperi eshte permbledhur ne Paragrafin 1.2. teknologjine. i krahason ato me ato te alternativave fizibel (perfshire situaten “pa projekt”). Perfshin nje harte qe tregon vendndodhjen e projektit dhe zonene e influences se projektit. minimizuar. Sistematikisht krahason alternativat fizibel per vendndodhjen e projektit te propozuar. dhe rekomandon cdo mase te nevojshme per te parandaluar. Permbajtja e VNM-se per Kategorine A percaktohet si vijon: • Permbledhja ekzekutive. projektin dhe funksionimin. procesin e perzgjedhur.01. mund te perdoren nje seri instrumentash: vleresimi I ndikimit mjedisor (VNM). Shpjegon kerkesat mjedisore te cdo bashke-financuesi. konsumi i ujit. Ne menyre te permbledhur diskuton zbulimet e rendesishme dhe veprimet e rekomanduara. pika e marrjes se ujit dhe shkarkimit. dhe impiantet per akumulimin dhe lendeve te para dhe prodhimeve). dhe plani I menaxhimit mjedisor (PMM). • Kuadri ligjor. Per nje project te Kategorise A. perfshire cdo investim jashte vendndodhjes qe mund te jete i nevojshem (p. 3. auditimi mjedisor. dhe kohorl. • Pershkrimi i Projektit dhe analiza e alternativave. . perfshi situaten “pa projekt”. Identifikon marreveshjet nderkombetare mjedisore perkatese ku ben pjese vendi. administrative dhe ate te politikave Brenda te cilit eshte realizuar VM.2. rruge lidhese.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . trajtimi i derdhjeve. ekologjik. zvogeluar ose kompensuar ndikimet e pafavorshme dhe permiresuar performancen mjedisore.5. tregon rrjedhen hyrese dhe dalese te materialeve. DIREKTIVAT MJEDISORE TE BANKES BOTERORE PER VLERESIMIN MJEDISOR Direktivat e Bankes Boterore mbi Vleresimin Mjedisor (VM) jane perkufizuar ne Proceduren Operacionale 04. te ndryshme ose te pa-precedenta. Procedura percakton se ne varesi te projektit. administrative dhe ai i politikave.4. strehimi. sisteme per zvogelimin e ndotesve te ajrit.sh. aplikanti eshte pergjegjes qe te pergatise nje raport. social. tubacione te posacme. kostot te tyre kapitale dhe te atyre qe mund te ndodhin. normalisht nje VNM. Keto ndikime mund te prekin nje zone me te gjere sesa zonat ose impiantet qe i nenshtrohen punimeve fizike. Ne menyre te permbledhur pershkruan projektin e propozuar (dhe alternativat) dhe kontekstin e tij gjeografik. Tregon nevojen per cdo plan rivendosjeje ose planin e zhvillimit te njerezve vendore. VM per nje projekt te Kategorise A shqyrton ndikimet e mundshme negative dhe pozitive mjedisore te projektit. fizibilitetin e zvogelimit te ketyre ndikimeve. vleresimi I rreziqeve dhe riskut. ne kuader te ndikimeve te tyre te mundshme. masat teknike per te reduktuar zhurmen.31 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . teknologjine. tubacione per furnizimin me uje. Projekti i Porto Romano-s eshte klasifikuar si Kategoria A qe do te thote se eshte nje projekt qe mund te kete ndikime te rendesishme te pafavorshme ne mjedis qe jane te ndjeshme. VM rajonal dhe i sektorit. plani i emergjences ne rastin e keqfunksionimit te sistemit.3. impiante energjie. Diskuton kuadrin ligjor.

perfshire cdo ndryshim te parashikuar me pare perpara se te filloje projekti. Kerkon mundesite per permiresime mjedisore. funksionimin ose masat lehtesuese. por jo te lidhura ne menyre te drejperdrejte me projektin. hapsirat bosh te te dhenave kryesore. • Direktiva 2002/49/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 25 Qershor 2002 persa i takon vleresimit dhe menaxhimit te zhurmes mjedisore. 3. therrmijave dhe plumbit ne ajrin e ambientit.32 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . dioksidin e azotit dhe oksidin e azotit.pranueshmeria e tyre ne kushtet e vendit dhe kerkesat e tyre institucionale. • Te dhenat e linjes baze. biologjike dhe sociale-ekonomike. sipas temes perkatese. Percakton bazen per zgjedhjen e projektit te vecante te propozuar dhe justifikon nivelet e rekomanduar te emetimeve dhe perqasjen per parandalimin dhe zvogelimin te ndotjes. Seksioni tregon saktesine.6. Gjithashtu. projektin. • Direktiva 2004/107/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 15 Dhjetor 2004 persa i takon arsenikut. Vlereson dimensioned e zones se studimit dhe pershkruan kushtet perkatese fizike. • Direktiva e Keshillit 1999/30/EC e 22 Prillit 1999 persa i takon vlerave limit per dioksidin e squfurit. sigurine dhe burimet e te dhenave. ne aspektin sasior deri ne shtrirjen e mundhsme. nikelit dhe hidrokarburave aromatike policiklike ne ajrin e ambientit. • Direktiva 2006/12/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit 5 Prill 2006 mbi mbetjet dhe Propozimi per nje Direktive te Parlamentit Europian dhe te Keshillit 21 Dhjetor 2005 mbi mbetjet [COM(2005) 667]. • Ndikimet Mjedisore. zhives. dhe pasigurite e lidhura me parashikimet dhe specifikon temat qe nuk kerkojne vemendje te metejshme. monitorimin dhe perforcimin institucional. • Plani i Menaxhimit Mjedisor (PMM). Mbulon masat lehtesuese. LEGJISLACIONI EUROPIAN PER MBROJTJEN MJEDISORE Procesi i VNM-se do te marre ne konsiderate gjithashtu standartet Europiane te cilesise. Identifikon masat lehtesuese dhe cdo ndikim negative qe mbetet qe nuk mund te zbutet. Te dhenat duhet te jene ne pershtatje me vendimet per vendodhjen e projektit. • Direktiva 2000/60/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit qe percakton nje kuader per veprimet e Komunitetit ne fushen e politikes se ujit dhe Propozimi per nje Direktive te Parlamentit Europian dhe te Keshillit per standartet e cilesise se mjedisit ne fushen e politikes se ujit dhe ndryshimi i Direktives 2000/60/EC [COM(2006) 398]. ai merr ne konsiderate aktivitetet e zhvillimit te propozuar brenda zones se projektit. Identifikon dhe vlereson shtrirjen dhe cilesisne e te dhenave ne dispozicion. te trajnimit dhe monitorimit. . Parashikon dhe vlereson ndikimet e mundshme pozitive dhe negative (dhe alternativat). qe permbahen ne Directivat Europiane qe vijojne: • Direktiva 2008/50/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 21 Maj 2008 mbi cilesine e ajrit ne ambient dhe ajer me te paster per Europen.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . kadmiumit.

Zvogelimi i ndotjes se tokes dhe ujrave entokesore ne impiantin kimik ne Porto Romano nepermjet punimeve te permiresimit dhe pastrimit jane pjese e veprimeve kryesore te projektit. • Te krijoje nje kuader efikas instituctional dhe rregullator dhe te ristrukturoje kompanite energjetike.7. si dhe kapitalit privat. per te mbeshtetur integrimin e sektorit te energjise ne Tregun Rajonal te Europes Juglindore dhe interkonjeksionin me rrjetin e Unionit per Bashkerendimin e Transmisionit te Elektricitetit (UCTE). percakton se autoriteti i ujrave do te perfshihet me procesin e autorizimit ne lidhje me projektet qe do te zhvillohehn ne pjesen e tokes qe ndodhet ndermjet bregdetit dhe nje kufiri qe varion ndermjet 100 dhe 200 m nga vija bregdetare. 3. . Shqiperia firmosi Traktatin per Energjine (1994) dhe Protokollin e Traktatit per Efikasitetin e Energjise dhe Aspektet Mjedisore (1995). POLTIKA SHQIPTARE PER SEKTORIN E ENERGJISE Gjate viteve 90. • Te percaktoje nje sector efikas per energjine ne aspektin financiar dhe teknik. • Te rrise ne menyre te konsiderueshme investimet ne sektorin e energjise nepermjet permiresimit te kapitalit nga Institutet Nderkombetare Financiare. financuar nga Banka Boterore dhe menaxhuar nga Ministria e Mjedisit.3. ne nivel kombetar dhe rajonal.1996. nga autoriteti i ujrave dhe do te perfshihet ne procesin e autorizimit.8. PLANET LIDHUR ME TOKEN. Qellimet specifike te Strategjise Kombetare Shqiptare jane: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Te rrise sigurine dhe saktesine e furnizimit me energji. te cilat sherbejne te dyja si baze ligjore per bashkepunimin nderkombetar shqiptar ne fushen e energjise dhe per perpunimin e nje strategjie kombetare per energjine. Zona e Porto Romano-s eshte e perfshire ne Projektin e Integruar per Menaxhimin dhe Pastrimin e Zones Bregdetare. Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave.PRBCATESVL220 .33 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Te optimizoje sistemin e furnizimit me burime energjie bazuar ne parimin e planifikimit me koston me te ulet me ndotjen minimale mjedisore. 8093 e 21. Ligji per Ujrat Nr. “Strategjia Kombetare Shqiptare e Energjise”. • Te krijoje nje treg konkurues elektriciteti sipas kerkesave te KE (Direktiva 96/92/EC) dhe detyrimet e Shqiperise sipas Memorandumit te Athines (15 Nentor 2002).3. MBROJTJEN E UJRAVE SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE Paragrafet japin disa tregues mbi kerkesat ligjore dhe planet e ativitetit qe aplikohen ne zonen e bregdetit ne pergjithesi dhe ne zonen e Porto Romanos ne vecanti. Projekti synon qe te mbroje burimet natyrore bregdetare dhe asetet kulturore. dhe te promovoje zhvillimin qe ruan balancen mjedisore dhe menaxhimin e bregdetit shqiptar. ne pergjithesi dhe ne vecanti per elektricitetin. • Te rrise efikasitetin e energjise ne gjenerimin/prodhimin dhe perdorimin final te burimeve energjetike qe synojne te minimizojne ndotjen mjedisore. Politika e energjise ne Shqiperi pershkruhet ne nje dokument te adoptuar nga Qeveria Shqiptare ne 2003.

PRBCATESVL220 . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sipas ketij ligji. Planet rajonale dhe master plane do te pergatiten per periudha mbi 20 vjecare. I njejti vendim percakton se KRRTRSH do te perpunoje Master Planin per zonen e Porto Romano-s dhe lidhjen e saj (rrjeti rrugor. dhe studime te pjesshme te urbanistikes.1998. Vendimi Nr. Gjithashtu. PLANI HAPESINOR DHE URBANISTIK I SHESHIT TE NDERTIMITT Paragrafet e meposhtme japin nje permbledhje te gjendjes urbanistike ne vendndodhjen e zbatimit te Projektit. Kuadri ligjor per urbanistiken ne Shqiperi perkufizohet nga Ligji Nr.3. nje akt ligjor ne kushtet dhe procedurat per te marre lejen perkatese dhe licencen e funksionimit ne zonen e Porto Romano-s. Kryetari i KRRTRSH-se eshte Kryeministri. 703 kerkon qe Ministria e Ekonomise.9. ndersa planet e pergjithshme te rregullimit dhe studimet e pjesshe urbanistike do te pergatiten per periudha te caktuara prej 10 deri 15 vjetesh perfshi perparesine e fazes se pare 5 vjecare.34 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . planet e pergjithshme te rregullimit. Tregtise dhe e Energjise te perpunoje. vendndodhja e zbatimit te Projektit ne Porto Romano i takon kompetences hapesinore dhe urbanisike te qytetit te Durrësit (shiko Figuren 3. i 17. KRRTRSH eshte nje organ vendim-marres dhe funksionon prane Keshillit te Ministrave. brenda tre muajve nga hyrja ne fuqi. 703 i dhene ne Prill 2008 aprovon studimet ne “Zhvillimin e Integruar te Zones se Energjise dhe zones Industriale te Porto – Romanos. master plane.8405. Keto plane nuk jane aprovuar ende per zonen e projektit. Vendimi Nr.9b). Menaxhimi i tokes per ndertim do te behet permes planeve rajonale. organi shteteror me i larte per aprovimin e studimeve urbanistike eshte Keshilli i Rregullimit te Territorit te Republikes se Shqiperise (KRRTSH).9a Kufijte Administrative). .9. rruga hekurudhoe dhe lidhja me rrjetin elekctrik kombetar) brenda tre muajve nga futja ne fuqi. Sipas nej Vendimi te 1999. Durres” (Figura 3.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .35 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

te cilat lidhin zonen me autostraden Durrës – Tiranë. Vendndodhja Enel beri vleresimin e vendndodhjes se projektit nepermjet nje analize paraprake ekzaminimi te vendeve te ndryshme ne Shqiperi. aktualisht nje termocentral i ri (98 MW) eshte ne ndertim ne Vlore. Ngritja mesatare e vendndodhjes eshte afersisht ne te njejtin nivel si niveli i detit. Figura 1.2. Tregtise dhe Energjetikes. Projekti eshte ne koordinim me nje plan per ndarjen ne zona. Zona eshte rurale. qe do te ndertohet prane rrethimit te Impiantit. sipas te cilit vendodhja e Porto Romanos shtrihet ne zonen qe i dedikohet zhvillimti te nje Parku Energjetik. Per me teper. • Shengjin. ne bregun Lindor te Detit Adriatik. PROJEKTI 4.4. Kjo vendndodhje eshte vetem 1 km nga qyteti i Vlores.1. Vendndodhja mbulon nje zone rreth 80 hektare. i cili eshte ende ne diskutim.36 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . depo nafte dhe gazi te lidhura me nje pontil per te marre material).3a tregon vendndodhjen. prane aktiviteteve industriale. i cili do te transportohet per ne vend nepermjet platformave lundruese dhe duke perdorur nje pontil te ri 950 m te gjate. Nje plan per zhvillimin industrial ne zonen e Porto Romano eshte duke u zhvilluar nga Ministria e Ekonomise. Impianti do te djege qymyrguri. te zgjeruara sic eshte e nevojshme.PRBCATESVL220 . • Vlore. Impianti i Energjise do te lidhet me rrjetin ekzistues kombetar te energjise ne Nenstacionin Tirana 2 nepermjet nje linje energjie 25 km te gjate e 400 kV.2. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Vendndodhja e propozuar gjendet ne nje fushe te gjelber e te rrafshet qe ndodhet rreth 10 km ne veri te Durresit. . VENDNDODHJA Impianti i propozuar do te shtrihet ne Veri-Perendim te Shqiperise. por eshte perjashtuar mundesia e nje parku te ri energjetik. Analiza perfundimtare beri krahasimin e vendeve te mundshme qe vijojne: • Porto Romano. Porto Romano eshte nje vend rural. Per vendndodhjen ne Vlore eshte parashikuar nje park industrial. ALTERNATIVAT 4.sh. 25 km ne veri-perendim te Tiranes.1. 4. Disa rruge te reja jane parashikuar prane vendndodhjes. Lidhja me vendndodhjen do te behet permes rrugeve ekzistuese. por prane disa impianteve industriale (p.

Gjithashtu.2. njesine per ftohjen e gazit dhe impiantin per heqjen e squfurit (Absorbuesi gelqere-gips).37 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . adoptimi i teknologjive me moderne per grumbullimin e emetimeve dhe efikasiteti me i madh i impianteve e bejne perdorimin e qymyrgurit te pajtueshem me rregullat aktuale me strikte per mjedisin. 4. Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku 150 m te larte per cdo njesi. . Enel vendosi qe te zhvilloje projektin ne vendndodhjen ne Porto Romano. Projekti eshte hartuar sipas Teknikave me te Mira Aktuale te aplikueshme per kete lloj Impianti te Madh me Djegie. Per keto arsye kryesore. Impianti do te jete gati ne te ardhshem per instalimin e nje Sistemi per Grumbullimin dhe Vecimin e Karbonit pas Djegies. duke e qarkulluar me cikel te hapur. • Gazi natyror nuk gjendet ne Shqiperi dhe nevoja per nje tubacion te gjate gazsjelles eshte nje investim i pa-perballueshem. ndikimi i mundshem i ketij gazsjellesi do te ishte shume i madh. secila prej tyre me dimensione per prodhimin e fuqise bruto 800 MWe (sipas kushteve te referimit). Cmimi i saj per momentin eshte shume i larte dhe investimi mund te mos perballohet. nafta dhe gazi natyror. 4. sic pershkruhet ne Kapitullin 2. sepse ka disa vende prodhuese ne bote. por disponueshmeria e saj dhe cmimi i saj influencohen jashtezakonisht nga faktoret gjeopolitike dhe financiare sepse prodhuesit ne bote jane te kufizuar. Djegia me faza do te adoptohet per te kontrolluar perqendrimin NOx ne furre. Cmimi i tij e ben investimin te perballueshem.Per vendndodhjen ne Shengjin eshte parashikuar nje zhvillim turistik dhe rritje e industrise se lehte. Gjithatu. IMPIANTI I ENERGJISE ME DJEGIE QYMYRGURI Termocentrali i Porto Romanos bazohet ne dy njesi ultra-superkritike me djegie qymyrguri. • Nafta gjendet ne sasi te medha ne tregun nderkombetar.PRBCATESVL220 . Zgjedhja e Enel per te propozuar nje Impiant me djegie qymyrguri varet nga faktoret kryesore qe vijojne qe gati e imponojne vendimin: • Qymyrguri gjendet ne sasi te medha ne tregun nderkombetar dhe disponueshmeria e tij eshte vetem minimalisht e influencuar nga faktoret gjeopolitike. Lendet Djegese Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Lendet djegese te mundshme per dimensionin e planifikuar te Impiantit te Energjise tradicionalisht jane : qymyrguri. filtrin e pelhures per heqjen e pluhurave. Sistemi ftohes do te perdore uje deti.3. nga kendveshtrimi ekologjik. Sistemi per trajtimin e gazit te oxhakut perfshin per cdo njesi sistemin e Reduktimit Katalitik Perzgjedhes per pluhurat me qellim reduktimin e NOx. vendndodhjet ne Vlore dhe Shengjin jane prane zonave te mbrojtura.2.

permes nje kaskade te pjesshme per ri-perdorimin e ujit. Uji Industrial perftohet nga shkripezimi dhe demineralizimi i ujit te detit.2% me reference qymyrgurin. te cilat do te ankorohen 2-3 milje larg bregut. dergohen ne impiantet e trajtimit te ujrave te perdorura dhe ne fund shkarkohen ne det. • Transformator kryesor.1.3. • Oxhaku.PRBCATESVL220 . pa riqarkullim. • Kondensator. Nje system shkarkimi i posacem.38 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . me nje ri-nxehje dhe do te funksionoje ne menyren me presion te levizsshem. Rendimenti i bolierit do te jete afersisht 95. • Ftohes gazi. • Bolier ndihmes. Pershkrimi i Procesit Kryesor Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4. Qymyri do te transferohet ne platforma lundruese dhe pastaj shkarkohet ne breg nepermjet nje pontili 950 m te gjate. • Sistem FGD.1. 4. Nje product i lehte nafte do te perdoret per ndezjen e boliereve. • Turbine avulli. • Gjenerator. Do te jete i llojit kulle. nje per secilen njesi. do te ndertohen ne dy faza.Impianti eshte projektuar me qellim qe te reduktoje marrjen e ujit te paperpunuar per perdorime industriale dhe shkarkimet perkatese. ku uji rrjedh ne menyre te vazhduar. Vlera minimale teknike do te jete rreth 30% e ngarkeses nominale. Qymyri do te vije me anije.3. Qymyri do te ruhet ne sheshin e qymyrit ne dy zona te vecanta. • Sistem per Reduktimin e Perzgjedhur katalitik (SCR) • Filter pelhure. magazine dhe stacion pompimi do te jene ne dispozicion per produktin e lehte dhe te rende te naftes. Temperatura e ujit qe futet ne bolier do te jete 312 °C. Cikli Termal dhe i Djegies Bolieri me Avull Bolieri me avull do te jete ultrasuperkritik. Kushtet e avullit ne daljen e bolierit do te jene: 605/620 °C (SH/RH) dhe 280/52 bara (SH/RH). per e zevendesuar produktin e lehte te naftes. Cdo njesi e impiantit do te kete pajisjet kryesore qe vijojne: • Bolier avulli. ne perputhje me normat në fuqi.1. secila 800 MWe. Te dy njesite. ndersa nje product i rende nafte do te perdoret per t’i vene ne pune (deri ne VLM – Vlera Teknike Minimale). Ujrat e perdorura do te grumbullohen. ne kushtet e ambientit te referuar. . Skema e Impiantit paraqitet ne Aneksin 1.

Turbina me avull do te kete nente dalje te pa-rregulluara avulli per ne kondensator. Kondensatore Tubat e ujit qarkullues do te ushqejne dy kondensatore prej alumini tunxhi qe ftohen me uje deti (nje per cdo njesi). Ndertesat e dy njesive te turbines me avull do te lidhen permes lidhjeve strukturore dhe duke komunikuar ne menyre te brendshme. Sifoni i rrjetit te ujit ftohes do te aktivizohet me pompa te posacmea. Hiri i rende do te bluhet dhe ose do te ri-qarkullohet per ne furre. ne para-nxehesit e ujit qe futet ne bolier dhe ne pompen qe shtyn ujin ne bolier. Jane parashikuar kushtet per nje sistem pastrimi te mundshem me kondensator ne te ardhme. Kapaciteti i depos se bolierit do te jete afersisht 4. duke pasur ne nje aks te vetem nje seksion HP. Cikli Termal Avulli. qe vjen nga bolieri ultrasuperkritik.PRBCATESVL220 .000 t. ose do te ruhet ne nje sillos te duhur ditor. secili i perbere nga dy trupa te vecante. turbine me avull do te jete e vetme RN (Ri-Nxehur) dhe tip kondensues. do te marre avullin qe vjen nga nje seksion LP turbine me avull. me qellim qe te garantoje 16 ore autonomi. Turbina me avull do te kete nje aranzhim me perberje varg. (GJARN). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Sistemi per nxjerrjen e hirit ne pjesen e poshtme do te jete i nje tipi te thate. afersisht 605 °C dhe 280 bar.39 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe ndodhet prane bolierit. se bashku me hirin qe fluturon. Cdo trup. me shkarkim poshte. i cili eshte me presion te larte. Sic eshte pershkruar tashme. Avulli i ri-nxehur do te marre presionin mesatar GJARN ne nje temperature prej afersisht 620 °C.Djegia me faza do te adoptohet per te kontrolluar NOx perqendrimi ne furre poshte 3 400 mg/Nm dhe nje sistem Reduktimi Katalitik Perzgjedhes per pluhurat ne nivel te larte do te reduktoje NOx poshte limitit te garantuar. ai do te jete i vetem RN (Ri-Nxehur) dhe lloji kondensues. Cdo ndertese do te kete nje vinc ure. mund te arrihet nje presion kondensues prej afersisht 50 mbar. te turbines me avull. Ne kushtet e ambientit qe i referohemi (temperature mesatare e ujit te detit 18 °C). Bolieri do te pajiset me ventilatore per blozen me avull ose uje. Ajo do do te jete me projekt modern me efikasitet dhe siguri te larte. ne konfigurim me nje kalim. Turbina dhe Ndertesa me Avull Turbina me avull do te instalohet brenda hollit te makines. do te dergohet ne Gjeneratorin me Avull per Rikuperimin e Nxehtesise. nje seksion IP dhe dy seksione LP.

. • T ne rrjedhen e poshtme te ventilatorit te induktuar: 130°C.2. Figura 4.40 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Ne fund te perhapjes se tij. • T ne rrjedhen e poshtme te filtrit prej pelhure: 117 °C. Ne rrjedhen e siperme te absorbuesit HSGO. Gazet e oxhakut. avulli me presion te ulet do te dergohet ne sistemin ftohes me uje deti. nje ventilator aksial i induktuar. Sistemi i ujit do te jete me cikel te hapur dhe uji i rrjetit do te ngrohet deri ne rreth 8 °C. Figura qe vijon tregon ciklin e termocentralit. Ftohesi i Gazit te Oxhakut Per te lehtesuar reduktimin e oksideve te squfurit ne absorbuesin FGD (HSGO). nje njesi per largimin e pluhurave (filter pelhure).3. nje absorbues per heqjen e squfurit nga gazi i oxhakut (HSGO). me qellim qe te reduktojne humbjet e presionit.3. do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku te larte 150 m per cdo njesi.1a Cikli i Termocentralit 4. do te instalohet nje njesi per ftohjen e gazit. Temperaturat gjate linjes se trajtimit te gazit te oxhakut do te jene: • T ne rrjedhen e poshtme te para-nxehesit: 122 °C.1.1. • T ne trungun e oxhakut: 48 °C. ne kushte te ngopura (konfigurimi “trung i lagur i oxhakut”). Te gjithe komponentet e lart-permendur do te instalohen ne te njejten linje. Linja e Trajtimit te Gazit te Oxhakut Nje linje trajtimi gazi e nje oxhaku te vetem eshte parashikuar per cdo njesi: nje para-nxehes ajri. • T ne rrjedhen e poshtme te the FGD absorber: 48°C. • T ne rrjedhen e siperme te absorbuesit (HSGO): 105 °C. gazet e oxhakut do te ftohen ne nje Ftohes Gazi te Oxhakut.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

me qellim qe te lejojne aktivitetet e mirembajtjes edhe gjate funksionimit. Nje sistem by-pass. ajri i kompresuar per pastrimin e ndarjeve do te sigurohet nga kompresoret e posacme.66 %/peshe). Sistemi per Heqjen e Squfurit nga Gazi i Oxhakut Cdo njesi do te pajiset me nje absorbues me gelqere-gips HSGO.4 MNm /h (wet).1.41 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe eshte shperndare nga nje lak ne forme unaze dhe qe do te prodhoje gipsin e nivelit komercial. HSGO do te funksionoje pak me lart se presioni atmosferik. Cdo HSGO do te perdore nje perzjerje me gure gelqerore te therrmuar 30% w/w . . 3 • 96% e materialit < rreth 20 mikron. Per te qene ne perputhje me kufijte e emetimit te pluhurave. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shkembyesi i nxehtesise anesore te ajrit do te jete i perbere nga hekur i forte qe permban karbon. Nje ndertese ndihmese HSGO do te ndodhet prane cdo absorbuesi per pompat e procesit dhe per sistemin e heqjes se ujit nga gipsi. Shkembyesi i nxehtesise anesore te gazit te oxhakut eshte i nje tipi U dhe modular. Filteri prej Pelhure Termocentrali do te pajiset me dy filtra pelhure (nje per cdo njesi) per heqjen e 3 pluhurit. Filtrat prej pelhure do te trajtojne deri ne 2. Per shkak te nje atmosfere pune me acid te kondensuar e agresiv. me system me taposje me ajer dhe para-veshje.6. Sistemi i pastrimit te ndarjeve do te jete i tipit me ajer te kompresuar. ndersa djeg qymyrguri me nivel te larte hiri (permbajtja e hirit 14. i cili do te zbrese temperature gazit te oxhakut nga rreth 130 °C ne afersisht 105 °C.PRBCATESVL220 . Karakteristikat e materialit do te pajtohen me pershkrimet qe vijojne: • Materiali < rreth 20 mg/Nm . i cili do te siguroje SO2 dhe heqjen e pluhurave ne perputhje me kufizijte e emetimeve te raportuara ne Paragrafin 4. Dozimi me aditive kimike (Perzjerjet Acid Adipik ose Acid Dikarboksilik) eshte parashikuar per te qene ne perputhje me vlerat limite te emetimit ne raste piku ne permbajtjen e pikes se hyrjes SO2 dhe nje pompe jashte sherbimit. cdo HSGO do te pajiset me tre faza te largimit te shtellunges. duke rritur temperaturen e ajrit te djegies dytesore nga afersisht 20 °C ne rreth 60 °C. Perdorimi i aditiveve nuk eshte parashikuar perte arritur performance projektimi ne kushtet e projektit. do te perdoren materiale fluoroplastike (ose ekuivalente) per tubat per ftohjen e gazit. te prodhuar nga bluarja e nje sasie.Ai konsiston ne nje karkase dhe tub per ftohjen e gazit. Uji i de-mineralizuar eshte ambjenti per transferimin e nxehtesise. Filtrat do te jene te tipit pulse-jet dhe do te aranzhohen ne ndarje te pavarura. do te jete ne gadishmeri per te lejuar nje fillim te sigurte funksionimi. secila prej tyre e pajisur me dyer per njerezit dhe kllapa izolimi. me kllapa by-pass pa-rrjedhje te tipit me valvule zbritese. dhe nje ngrohes ajri ne rrjedhen e poshtme te ventilatorit te ajrit dytesor.

me nje kapacitet prej afersisht 220.500 t/h per operimet e grumbullimit dhe 1. parashikohen mbushje te medha me lartesi 6 m. Sistemi i rripit te transportimit qe ushqen bolierin do te kete nje kapacitet prej 2x1.500 m do te vendoset per rikuperimin e perzjerjes gjate periudhave afatgjata te pushimit (nderprerjes). secila prej tyre rreth 450 x 60 m. kolektoret e piklave ne maje dhe ne pjesen e poshtme te trungut te oxhakut). vecanerisht gjate funksionimit fillestar (ndezjes) (p. Do te vendosen dy makineri te tipit portal dhe nje makineri ngritese (pirun). Trungu i Oxhakut Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 3 Trungu i oxhakut do te perbehet nga Polimere xhami me Fiber te Perforcuar (GFRP). Sic tregohet ne Aneksin 1. 4. per te reduktuar vleren e rrjedhes ne to te ujit per pergatitje.200 t/h . . Do te adoptohen kushte specifike me qellim qe te parandalohet renia e piklave.2.3. Sisteme Ndihmese 4. Nga anijet qymyrguri do te trasferohet ne dy karkaleca te vendosur ne krye te pontilit (eshte parashikuar vete-shkarkimi i bashkohor i dy platformave detare) dhe pastaj ne nje rrip transportues te mbuluar 2.PRBCATESVL220 . te cilat zene pjese te tokes qe tashme perdoret per para-ngarkimin ne zonen ku grumbullohet qymyrguri. Makinerite do te kene nje kapacitet prej afersisht 2.1. ne tre ane te vendndodhjes ku ruhet qymyrguri.2.5 m dhe shpejtesia e levizjes se gazeve te oxhakut do te jete rreth 18 m/s.Nje serbator i zakonshem i perkohshem 3. qe lidh kreun e pontilit me sistemin e ushqimit te bolierit dhe me vendndodhjen per grumbullimin e qymyrgurit. Qymyrguri do te transportohet nga platformat detare ne anije te posacme. Trajtimi dhe Ruajtja e Qymyrgurit Do te adoptohet nje sistem transporti me qellim qe te trasportoje qymyrgurin ne Impiantin e Energjise nga platformat detare. Nje alternative tjeter. Lartesia e oxhakut do te jete 150 m.42 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ndersa dy makineri per rivendosje do te vendosen ne pjesen e jashtme te te dyja grumbullimeve.500 t/h. Uji industrial do te perdoret per pergatitjen e HSGO dhe per larje per heqjen e gipsit dhe shtellunges. Diametri i trupit te oxhakut do te jete 7. absorbuesit do te marrin gjithashtu rryma uji larese nga ftohesit e gazit.3. i mbeshtetur ose ne strukture celiku ose ne nje structure beton arme.000 t/h per operimet e rivendosjes. tashme ne zhvillim e siper. eshte nje trung beton arme me shtrese te bdrendshme qe i reziston acidit. rreth 2-3 milje nga bregu. Anijet nuk do te kene me teper se 7 m terheqese ngarkese dhe do te jene te pajisura me nje sistem vete-shkarkimi me kapacitet rreth 1. Makineria ngritese do te vendoset ndermjet dy grumbullimeve prej qymyrguri.sh.000 t. Qymyrguri do te ruhet ne dy grumbullime ne ajer te hapur.000 t/h.

Uji industrial do te ruhet ne depozita 2 x 3. te pajisur me nje stacion pompimi per te ushqyer rrjetin e ujit te de-mineralizuar. Rrjeti i kthimit. nje per cdo njesi. ose kaustika. pas pikes se daljes te kondensatorit.4.00x2. te ndodhur afer rrethimit te impiantit. te ndodhura 6. kapaciteti neto i prodhimit te te cilit do te jete afersisht 120 t/h. Uji ftohes do te rrjedhe nga pika e marrjes ne basenin e pompimit.000 m te pajisur me stacione pompimi per ushqimin e: • Rrjetit te ujit industrial. Uji i de-mineralizuar do te grumbullohet ne depozita 2 x 2. • Rrjetit zjarr-uje. Impianti i Demineralizimit Impianti i demineralizimit.2. Impianti i Shkripezimit te Ujit te Detit Impianti per heqjen e kripes per prodhimin e ujit industrial perfshin sa vijon: • Para-trajtimin me pluskim. ultra/mikcro-filtrim me pajisjet ndihmese perkatese dhe stacionin e ri-leshimit te ujit. Projekti parashikon 3 3 . • Stacioni i ri-leshimit te llumit te pluskimit drejt pjeses me te trashe dhe heqjes se ujit nga struktura metalike me filter • Osmoza e kthimit te ujit te detit me nje faze. Cdo basen do te permbaje dy pompa qarkulluese dhe do te pajiset me panele celiku qe mund te hiqen per inspektimin e mirembajtjen e ujit ne basen. te ndodhur ne vijen bregdetare.00 m poshte nivelit mesatar te detit. grumbullimi dhe dozimi acidi sulfurik dhe sode kaudtike (rigjenerues). do te kete shfrytezoje dukurin e osmoses. prane Pontilit (sic tregohet ne Aneksin 1).800 mm) prej Plastike te Perforcuar me Xham (PPXH) . 4. permes kater tubacione nentokesore (dy per cdo njesi ø=2.2. • Impiantit te demineralizimit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .000 m . Uji do te ri-leshohet nga dy basene prej betoni. Furnizimi me Uje dhe Trajtimi i Ujit Sistemi Qarkullues i Ujit Pika e marrjes se ujit do te ndodhet ne kreun e pontilit te Impiantit te Energjise. 950 m larg bregut. Impianti do te jete i pajisur gjithashtu me stacione shkarkimi.3. do te perbehet nga dy kanale betoni nentokesore (3. Ai do te perbehet prej celiku.50 m secila. perpara se te dergohen ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. poshte deri ne shkarkimin perfundimtar.43 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . me 8 hapje per pika hyrese. Rrymat e cliruar te rigjenerimit do te grumbullohen ne nje grope dhe neutralizohen ose nga acidi. pastrimi me UV (Ultra Violet).00x2.50 m) per cdo njesi.

• Impianti i trajtimit te ujrave te zeza.PRBCATESVL220 . • Separatoret e vajit. Basenete per grumbullimin e ujrave te “vales se pare” nga rreshjet Jane parashikuar dy basene per ujrat nga rreshjeet: nje per grumbullimin e ujrave “te vales se pare” nga zonat e ishujve te energjise. Rrymat e cliruar te rigjenerimit do te grumbullohen ne nje grope dhe neutralizohen ose nga acidi. Impianti i Trajtimit te Kondesatit (Produktit qe rezulton nga kondensimi) te Avullit Impianti i trajtimit te kondesatit te avullit per cdo Njesi do te perfshije: • 100% njesine e para-filtrimit me uje ne pjesen e pasme. Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. Impianti i Trajtitmit te Ujrave te Perdorura Impianti i Trajtitmit te ujrave te Perdorura do te perfshije sa vijon: • Basenet e grumbullimit te ujrave te “vales se pare” nga rreshjeet. Impianti i Trajtimit te Derdhjeve Trajtimi kimik i perdorur eshte: • Heqja e lendeve nepermjet FGD. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . perpara se te dergohen ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit te trajtimit te derdhjeve. tjetri per grumbullimin e ujit nga zonat e mundshme te ndotura me vaj. Impianti do te jete i pajisur gjithashtu me me stacione shkarkimi. • 100% shtrat me ngarkese te perzjere rreshire te thate dhe system rigjenerimi.qe te perdore uje te de-mineralizuar si pergatitje jo vetem per ciklin e avullit me uje. Uji i paster nga rreshjeet do te grumbullohet dhe derdhet ne det i patrajtuar.44 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Separatoret e Vajit Basenet e vajit do te vendosen ne zonat e transformatoreve dhe ne ndertesat e hollit te makinerive. grumbullimi dhe dozimi acidi sulfurik dhe sode kautike (rigjenerues). do te largohet vaji i grumbulluar ne siperfaqen e baseneve. ose soda kaustike. per te larguar vajin nga rrymat e ujit qe nuk perthithen nga toka. • Impianti i trajtimit te derdhjeve. Periodikisht. por gjithashtu per rrjetin e mbyllur ftohes dhe per anen ftohese te ujit.

basenet e neutralizimit dhe kontrollit perfundimtar.45 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Impianti i Trajtimit te Ujrave te Zeza Impianti i Trajtimit te Ujrave te Zeza do te grumbulloje te gjitha rrymat e ujrave civile te shkarkuara nga menca. • Uje rigjenerues per rreshira ne impiante te trajtimit te kondensates dhe ujit te demineralizuar. 3 . Ky i fundit do te dergohet ne nje sistem me te trashed he per heqjen e ujit dhe ne fund do te beje largimin e duhur. • Kontrolli perfundimtar dhe ri-derdhja per ne basenin perfundimtar te ujit te perdorur. tualetet. Rrymat e ujti te perdorur kimik. Rryma e ujrave te zeza te trajtuara do te jene ne perputhje me kerkesat rregullatore ne fuqi. dhe pastaj ne filtrat e reres 50%.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . dozim sulfuri dhe polielektrolit dhe/ose klorur hekuri perkatesisht. • Zbutesi i Depozites • Denitrififikimi (heqja e azotit). do te 3 grumbullohen ne depozita perpunimi uji te perdorur 2x2. Impianti i trajtimit per perpunimin e ujrave te perdorura do te jete i pajisur me stacione shkarkimi.000 m dhe pastaj do te dergohen ne impiantin e trajtimit. • Ajrimi. Ky impiant. • Dizinfektimi UV. etj. • Uji lares Ljungström. me pH neutral me klorur hekuri dhe hidroksid natriumi. Uji. se bashku me derdhjet e lart-permendura. • Ndarja me rrjete. kapaciteti i trajtimit te te cilit do te jete 150 t/h. do te dergohet ne nje faze te dyte pastrimi. • Llumi qe e mban serbatorin me nje stacion ri-derdhje ne strukturen metalike me filter te perpunimit te ujit te perdorur per nje heqje te perbashket te ujit. Impianti do te perfshije sa vijon: • Ndaresja rotative.• Drenazhime industriale dhe uje i de-mineralizuar. Kapaciteti i projektuar eshte i barabarte me 75 m /dite. grumbullimi. • Pastrimi dhe ri-qarkullimi i llumit. • Kampione kimike. Nje pastrues do te beje ndarjen e ujit nga llumi. pergatitje dhe dozimi per cdo kimikat qe shtohet. do te kete tre basene per qumeshtin e aditivit te gelqeres. dushet.

Guri gelqeror dhe Gipsi Grumbullimi dhe Bluarja e Gurit Gelqeror Trajtimi i gurit gelqeror do te kete nje pajisje per kontroll automatik. ku nje sistem automatik monitorimi do te verifikoje pajtueshmerine me kufijte e garantuara te shkarkimeve te lengeta.2. Jane parashikuar kater sillose per grumbullimin e hirit. Hiri i poshtem do te jete i bluar dhe ose do te ri-qarkullohet per ne furre ose do te grumbullohet ne nje sillos te duhur ditore. te ndodhur prane bolierit. pastertia e gipsit eshte parashikuar ≥ 95%. secli me dimension per kapacitet 12.000 t. Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit Gipsi i prodhuar nga sistemi FGD do te trajtohet ne nje sistem per heqjen e ujit bazuar ne 2+2 x 100% (1+1 per cdo FGD) qe konsiston ne sistemin hidrocilon dhe filtrit te rripit te vakumit. 4.3. me qellim qe te perftohet gips me nje permbajtje lageshtie me te vogel se 10%. Trajtimi i Gipsit. 4.3.5 t/h.46 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Duke ju referuar perberjes se llogaritur te gurit gelqeror. perpara se te shkarkohen ne det. Sillot e grumbullimit do te pajisen me nje system per lagien e hirit per te reduktuar prodhimin e mundshem te pluhurave. Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit te Hirit Sistemi i poshtem per nxjerrjen e hirit do te jete i nje tipi te thate.3. secili me dimension per kapacitet 12. Hiri mund te largohet me kamione ose transferohet me rrip transportues per ne kreun e pontilit. 3 . Uji qe lag (20% e sasise totale te hirit) do te merret nga rrymat e zgjedhura ujrave me kripesi te vogel dhe nga rrjeti i ujit industrial. Nje rrip transportues 1 x 300 t/h do te sjelle gelqeren ne dhomen e therrmimit dhe bluarjes. me dimension rreth 600 t/h.Shkarkimi i Ujrave te Perdorura Te gjitha rrymat e lart-permendura te trajtuara do te grumbullohen se bashku ne nje basen perzjeres. Guri gelqeror do te para-therrmohet nga mullinj me tre cekice. dhe grumbullohet ne nje hinke me terheqje te dyfishte perpara se te dergohet per bluarje. Sistemi i therrmimit dhe bluarjes do te vendoset ne nje ndertese te posacme. se bashku me hirin qe leviz me shpejtesi. Gipsi do te lahet me qellim qe te reduktoje permbajtjen e klorurit me poshte se 100 ppm.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Llumi i gurit gelqeror do te grumbullohet ne dy depozita 150 m dhe ri-qarkullohet nga unaza 2X100% rper te ushqyer absorbuesit. prane vendit ku grumbullohet guri gelqeror.5 t/h.2.4. secili me dimension per kapacitet 25 t/h. per t’u ngarkuar ne anije. Hiri dhe gipsi do te transportohen per ne kreun e pontilit me te njejtin rrip transmportues te mbuluar. secili me nje kapacitet grumbullimi prej 6.

4. 3 dergohet ne depozita tretes 2 x 100% dhe grumbullohet ne nje depozite 150 m 2 x 100 % hidrolizuesit do te prodhojne amoniak te gazte per SCR. dhe ri-perdoret per bluarjen e gurit gerlqeror.5. Cilesia e gipsit te prodhuar do ta beje ate te perdorshem per panelin e brendshem prej gipsi ose prodhimin e cimentos. Kreu i pontilit do te pajiset me nje makineri me rrip ngarkimi. Ne menyre te vecante.3. Do te jete i mundur gjithashtu qe te merret gipsi nga nga ndertesa e magazinimit me kamione.3. Gipsi do te ruhet ne nje ndertese te posacme 10. ne zonen e treguar ne Aneksin 1. gipsi do te ngarkohet ne nje rrip transportues per dergimin per ne kreun e pontilit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Nga ndertesa e magazinimit. Impianti per Grumbullimin e Karbonit pas Djegies Eshte i mundur grumbullimi i dioksidit te karbonit te prodhuar gjate djegies se qymyrgurit dhe mbyllja e tij ne shtresat me te thella te tokes.PRBCATESVL220 . 4. Pasi eshte grumbulluar CO2.000 t. se bashku me vakumin e krijuar nga pompimi. .2. hiri dhe gipsi do te transportohen ne kreun e pontilit me te njejtin rrip transportues.47 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Sistemi i trajtimit te gipsit do te kete nje pajisje kontrolli automatike. dhe do te perdoren ne periudha te alternuara (mund te kerkohet larja. sic jane tashme depozitimet e shfrytezuara te naftes dhe gazit dhe akuiferet e thelle te kripur.7. ai mund te mbyllet ne formacione gjeologjike.3.2. Sic pershkruhet me lart. me dimension afersisht 600 t/h.Uji i filtruar do te grumbullohet ne dy depozita te posacme. 4. Qendrat kerkimore dhe operatoret industriale kudo ne bote po punojne per identifikimin e sistemit me te mire per ta bere kete. Enel merr persiper projekte eksperimentale qe synojne demonstrimin industrial te teknologjise per grumbullimin e CO2 te cliruar nga impiantet tradicionale te energjise me lende djegese dhe ruajtjen e tij gjeologjikisht. Eshte e preferueshme qe ureja te furnizohet ne forme te ngurte dhe te transportohet ne konteniere. ku nderrohen produktet).6.2. ka shume projekte kerkimore ne process ne Shtetet e Bashkuara dhe ne Bashkimin Europian. Grumbullimi i Urese dhe Sistemi i Prodhimit te Amoniakut Amoniaku per sistemin NOx SCR do te prodhohet nepermjet nje hidrolize me presion temperature te larte te solucionit te ujit te urese. Bolieri Ndihmes Nje bolier ndihmes do te perdoret per prodhimin e avullit gjate ndezjes se Impaintit te Energjise. Permbajtja e lageshtise se gipsit nuk do te lejoje emetimin e pluhurave gjate perpunimit.

hi).Kjo teknologji nuk eshte e aplikueshme per momentin ne shkalle industriale.8. sapo kjo teknologji te jete gati per aplikime ne shkalle industriale. i lidhur me 2 transformatore ndihmes me bobina me tre faza TU1. Sistemet Elektrike Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjeneratori I secilit Impiant te Energjise do te lidhet me rrjetin HV me transformator 3 x 297 MVA me nje faze te vetme per rritjen e tensionit. • Pika e marrjes se ujit dhe facilitetet e shkarkimit. • Nje kabell nen-det 500 kV DC. Sistemi elektrik i Impiantit te Energjise do te perfshije nje prishes qarku MV.48 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe perdoret per shkarkimin dhe si dhe per te transportimin e nen-produkteve nga impianti (gips. rreth 25 km e gjate. Pontili. Analiza e Stacioneve te Energjise. Prane rrethimit te Impiantit te Energjise jane parashikuar gjithashtu: • Nje Stacion Energjie per linjen e energjise 400 kV qe lidh Impiantin e Energjise me Stacionin e Rrjetit Kombetar te Energjise Tirana 2. nje zone e pershtatshme do t’i dedikohet nje instalimi te mundshem ne te ardhmen te nje Impianti per Grumbullimin e Dioksidit te Karbonit.3. qe lidh nje stacion te ri energjie me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2. Facilitetet e Aneksuara te termocentralit jane: • Rripat transportues per qymyrgurin. Termocentrali. gipsin dhe hirin e vendosur ne Pontil. • Nje linje energjie 400 kV. • Nje pontil 950 m i gjate. 4. • rruget. Termocentrali i propozuar eshte pjese e projektit te quajtur “Kompleksi i Energjise” perfshi: • Termocentralin. qe lidh nje stacion te ri AC/DC per shkembimin e energjise me Italine. me konsumatore te shperndare ne dy kontrollpre te energjise te njesise MV.3. rreth 210 km i gjate.2. Facilitete Shtese Sic pershkruhet ne Kapitullin 1. Sistemi ndihmes elektrik do te jete 10 kV (n. • Nje Stacion Energjie per kabllin nen-ujor 500 kV DC me Italine. Linja e Energjise. tip I dyfishte radial.3. Megjithate. AU2). 2 bus-bars: AU1.PRBCATESVL220 . Kablli Nenujor dhe Facilitetet e aneksuara jane analizuar ne kater Studime te vecanta per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis. Linja e Energjise me Stacionin Tirana 2 dhe kabllin nenujor per ne Itali paraqitet ne Studime te vecanta per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis. ne Termocentralin ne Porto Romano. 4. .

4.3.U. qe vijon: Tabela 4. Gjithashtu. RENDIMENTI TEKNIK DHE BALANCA E SASISE 4. rruga qe lidh Impiantin e Energjise me Durresin do te modifikohet sic duhet.697 95.394 95.4.PRBCATESVL220 .Rripat transportues dhe pika e marrjes se ujit/facilitetet e shkarkimit jane pershkruar ne Paragrafet e mesiperme. Sic tregohet ne Figuren 4.7 Dy Njesi 3. MWth % MWe % MWe MWe % Nje Njesi 1.7 Parametri Fuqia termike Efiksaiteti i Bolierit Prodhimi bruto i energjise Efikasiteti bruto Konsumi i Mjeteve Ndihmese Prodhimi neto i energjise Efikasiteti Neto .49 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Figura 4.2 800 47.3a Rruge qe do te zgjerohen dhe Rruge te Reja 4.518 44.3.1a.2 1. Rendimenti Teknik Rendimenti Teknik i cdo njesie sipas kushteve referuese te ambientit raportohet ne Tabelen 4. Keto rruge do te perdoren per levizjen e kamioneve gjate fazes se ndertimit dhe funksionimit.1.1 82 1.4.1 41 759 44.600 47.4.1a Rendimenti Teknik i Impiantit (Cdo Njesit) M.3a projekti i Termocentralit parashikon rruge te reja me gjeresi 6 meter ne zonen prane rrethimit te impiantit dhe zgjerimin e disa rrugeve ekzistuese.

50 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .0 9.0 2.U.4. .2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Parametri Konsumi i qymyrgurit Konsumi i gurit gelqeror Prodhimi i gipsit Prodhimi i hirit ne pjesen e poshtme Prodhimi i hirit qe leviz lart 4.8 25. Hapesira qe mbetet do te mbahet me gjelberim ose e papershkueshme nga uji.5. ndersa hapesira qe mbulohet direct nga impianti i energjise do te jete rreth 62 hektare (Impianti i Energjise dhe stacionet e Energjise).4 16. Tabela 4.2a. Bilanci i Sasise Bilanci i llogaritur i Sasise per cdo njesi sipas kushteve referuese te ambientit raportohet ne Tabelen 4.0 5.2a Bilanci i llogaritur i Sasise per Impiantin (Cdo Njesi) M.1.4. t/h t/h t/h t/h t/h Nje Njesi 243. Shfrytezimi i Tokes ne vendndodhje dhe ndertesat E gjithe zona qe mbulohet nga projekti do te jete rreth 80 hektare.4.7 8.6 50.5.1a tregon hapesirat qe mbulohen nga impianti ne fazen e pare dhe te dyte te ndertimit. SHFRYTEZIMI I BURIMEVE 4.0 4.1 Dy Njesi 486.4.2. Figura 4.PRBCATESVL220 .5.

Figura 4.51 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1a Faza e pare Hapesirat e Zena Faza e dyte .

5.5.52 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1a Zeri 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 24 26 27 28 29 30 31 33 33 33 35 36 37 38 39 40 Dimensioni i Nderteses/Faciliteteve kryesore te Impaintit te Energjise Gjatesia 1 (m) 27 31 27 20 80 80 55 45 42 15 19 23 22 9 8 8 91 8 6 22 20 30 17 (diametri) 10 10 9 450 30 16 15 20 (diametri) 14 28 29 10 (diametri) 30 Gjatesia L2 (m) 27 40 21 60 20 26 63 14 30 30 16 0 39 0 41 0 40 12 8 32 16 30 21 15 13 60 15 16 14 27 60 21 23 H (m) 4.Tabela 4. Numrat e zerave dhe programi kohor I ndertimit te gjithe nderteses/faciliteteve raportohen ne Aneksin 1.1a vijuese tregon dimensionet e nderteses/faciliteteve kryesore te Impiantit te Energjise.5 7.5 110-55 70 35 12 25 45 12 10 ~ 42 150 38 8 8 16 8 7.5 4.5 4.PRBCATESVL220 . infermieria dhe ura e peshimit Menca Dhomat e zhveshjes dhe infermieria Ndertesa e administrates Oficina Magazina Bolieri ultrasuperkritik Depot e qymyrgurit Filtri prej pelhure Ventilatori i induktuar Ftohesi i gazit Njesia per heqjen e squfurit nga gazi i oxhakut (HSGO) Ndertesa ndihmese HSGO Serbatori per grumbullimin e nxjerrjes se llumit HSGO Tubacioni i gazit te oxhakut Trungu i oxhakut ku kalon gazi Ndertesa e hollit te makinerive kryesore Transformatoret kryesore Transformatoret ndihmes Ndertesa e sherbimeve ndihmese Ndertesa dhe baseni me pompa me uje ftohes Ndertesa e zjarrfikeses (pompat e ujit te detit) Depozitat me nafte te lehte dhe te rende Ndertesa e kompresoreve te ajrit Bolieri ndihmes Ndertesa per ruajtjen e CO2 dhe depoja e H2 Depo e qymyrgurit Kullat e qymyrgurit (t1) Kullat e qymyrgurit (t2) Kullat e qymyrgurit (t3) Sillote e hirit (secili) Impianti dhe ndertesa e urese tek amoniaku Hapesira per grumbullimin e gurit gelqeror Dhoma e therrmimit dhe bluarjes se gurit gelqeror Serbatori i llumit te gurit gelqeror Ndertesa per heqjen e ujit nga gipsi 4.5 7.5 23 (ne krye) 35 25 70 32 4 11 18 ~ 10 m 18 .5 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Pershkrimi Roja/kabina e portierit. Tabela 4.5 10 12 15 3.

Lendet djegese Impianti I Energjise eshte i projektuar I tille qe te ushqehet me qymyrgur te importuar me permbajtje squfuri deri ne 1. Lende djegese e lehte do te perdoret per ndezjen e boliereve (deri ne Vleren Teknike Minimale .5 10 .VTM). .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Pershkrimi Ndertesa per grumbullimin e gipsit Impianti i trajtimit te ujit te perdorur biologjik Baseni i ujit te pa-perpunuar Sistemi i trajtimit te ujit industrial industrial water tanks Impianti i demineralizimit Depozitat e grumbullimit te ujit te demineralizuar Depozitat e grumbullimit te ujit te perdorur Impianti i trajtimit te ujit te perdorur Ndertesa me pajisje ndihmese per trajtimin e ujit Grumbullimi i kimikateve Magazina e pajisjeve te renda Magazina e vajit lubrifikant Silloja ditore per hi Gjatesia 1 (m) 30 13 18 11 (diametri) 20 (diametri) 40 6 Gjatesia L2 (m) 90 8 8 60 32 H (m) 25 6 12 6 10 7.000 t (konsumi per dy njesi).Zeri 41 44 45 46 48 49 50 51 53 54 57 58 59 60 16 (diametri) 18 (diametri) 21 9 42 17 10 (diametri) 20 18 19 11 - 12 2. qe do te jape uje per sherbime sanitare dhe per perdorime industriale. Uji i detit do te grumbullohet dhe trajtohet ne impiantin shkripezimit dhe demineralizimit (Impiant Osmoze Kembim).3.5% w/w.5.000 ore kohe funksionimi ne vit. Duke marre ne considerate rreth 8. Sistemi ftohes do te perdore gjithashtu rreth 26.850. sasia totale e qymyrgurit qe perdoret cdo dite nga Impianti i Energjise do te jete rreth 3. duke qarkulluar me cikel te hapur. dy njesi). Qymyrguri do te perdoret per bolierin e avullit dhe bolierin ndihmes. Anekset 2-3 tregojne ekuilibrin e ujit ne Impiantin e Energjise ne te dyja konfigurimet (nje njesi.140 t/ore per te dyja njesite e operimit (rreth 646 t/ore per nje njesi operimi). Konsumi I qymyrgurit do te jete afersisht rreth 240 t/h per cdo njesi ne kushtet e referimit.2. Konsumi i ujit do te jete rreth 1.53 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5 ~8 3 7.5. Furnizimi me Uje Uji i detit do te furnizoje Impiantin e Energjise permes nje tubi qe ndodhet ne ane te pontilit me nje pike hyrese ne fillim te pontilit.5 m /s uje deti per cdo njesi. 3 4.5 4 ~ 10 4.

00 63. 4.Qymyrguri Jug-Afrikan eshte konsideruar si lende djegese referuese.00 < 1.50 < 5.000 t (konsumi per dy njesi). Guri gelqeror do te perdoret ne impiantin per heqjen e squfurit (absorbuesi gur gelqeror-gips).93 3.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . kcal/kg %w %w %w %w %w %w %w Vlera 6. Konsumi I tij do te jete afersisht 4. Lendet e para Lendet e para kryesore do te jene guri gelqeror dhe ureja.30 11. Konsumi I tij do te jete afersisht 4.92 .64 0.911 6.5. Cilesia e llogaritur e gurit gelqeror tregohet ne Tabelen qe vijon.49 Interval 5.53 .71.5% S per projektin HSGO dhe duke pasur parasysh dimensionet gips/gur gelqeror.00 < 3.74 0.955 – 6.09 0.39 .54 . Duke marre ne considerate 8. 4.08 1.53 .4.4a Guri gelqeror CaCO3 MgO SiO2 Fe2O3 Al2O3 Moisture Size Cilesia e Llogaritur e Gurit Gelqeror U. Personeli Gjate funksionimit Impianti i Energjise do te punesoje afersisht 140 punonjes per njesine e pare.66 %/peshe) eshte perdorur duke pasur parasysh dimensionet e filtrit prej pelhure. Qymyrguri me permbatje te larte hiri (permbajtja e hirit 14. .19 .15.M.00 < 8% below 10 mm Ureja do te perdoret ne sistemin e Reduktimit Perzgjedhes Katalitik per reduktimin e NOx ne gazin e oxhakut.000 ore kohe funksionimi ne vit.5.54 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 4.1 .4.1.69 0. Ky numer do te rritet deri ne 220 punonjes kur njesia e dyte te vihet ne funksionim.53 3.16.5.M.10 65.3a Parametri LHV Lageshtia Hiri Karboni Hidrogjeni Azoti Squfuri Oksigjeni Lenda Djegese e Referuar U.500 t/vit per dy njesite.36 3 10 ÷ 50 Kerkesa minimale > 92.47 Eshte marre ne konsiderate qymyrgur hipotetik me permbajtje 1.5.000 9.81 1.11. sasia totale e gurit gelqeror te perdorur cdo vit nga impianti do te jete 75. Llogaritjet e rendimentit teknik bazohen ne kete lende djegese.34 0. Tabela 4.66 7.1. % % % % % % mm Vlera e llogaritur 97.7 t/h per cdo njesi.5.00 < 3.73 4.00 < 1.5 5.90 0.

4.6. gjelberimi.Do te punesohet fuqi punetore shtese nga kontraktoret.6.5 18 48 Trungu 2 2. Ne Tabelen qe vijon jane raportuar karakteristikat e gazit te oxhakut ne trungun 1 dhe 2.286 2. Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje trungu 150 m te larte per cdo njesi.6. Sic tregohet ne Tabele kufijte e garantuara te emetimeve do te jene me te ulta se kufijte e emetimeve te KE (Direktiva 2001/80/CE) per kete lloj Impianti Energjie.6. bolieri ndihmes duhet te konsiderohet ne fakt si nje burim rastesor emetimi.1b Karakteristikat e Gazit te Oxhakut Trungu 1 2. qe vijon.1a Ndotesi Emetimet ne Oxhak – Vlera Nominale e Energjise –Gazi Natyror Perqendrimi * [mg/Nm3] Rrjedhja Totale e Mases per cdo trung [kg/h] 360 360 24 Rrjedhja Totale e Mases per dy trungje [kg/h] 720 720 48 Limitet KE [mg/Nm3] NOx (**) SO2 Pezulli 150 150 10 200 200 30 Shenime: Perqendrimet vleresohen si rrjedhe e thate ne 6% O2 ne Kushtet Normale (*) Mesatarja mujore.000 7.286 2. 95% e te gjitha vlerave mesatare orare te emetimeve nuk do te jene me te larta se 200% ne lidhje me vlerat mesatare mujore te emetimeve (**) vleresuar si NO2 Emetimet e parashikuara CO2 jane te barabarta me 583 t/h (per nje njesi operimi) ne kushtet e referimit dhe qymyrgurin e referuar.5 18 48 Parametri Vlera e rrjedhes se emetimit ne trung (m3/h) Vlera e rrjedhes se emetimit ne trung (Nm3/h) te thate me 6% O2 Diametri i trungut (m) Shpejtesia e rrjedhes ne trung(m/s) Temperatura ne trung (°C) .000 7. Cdo vlere mesatare ditore e emetimeve nuk do te jete me e larte se 110% ne lidhje me vlerat mesatare mujore te emetimeve.PRBCATESVL220 . Tabela 4.904. Tabela 4.1a. pastrami.400.55 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . INTERFERENCAT MJEDISORE 4.1. sigurimi. Djegia me faza dhe sistemi per trajtimin e gazit te oxhakut do te garantojne limitet e emetimit te paraqitur Tabelen 4.904.400. e cila do te punoje ne menyre konstante ne vendndodhje per te realizuar sherbime te tilla sic jane: menca.6. Emetimet ne Ajer Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gazi ne oxhakun e Bolierit me Avull perfaqeson burimin kryesor te emetimit te ndotesve te ajrit.

4.6.2.

Uji i Perdorur

Impianti ka tre lloje ujrash qe shkarkohen: • Shkarkimin e ujrave te perdorura nga impianti i trajtimit; • Shkarkimin e ujrave te shiut; • Shkarkimin e ujit te kripur. Vlera mesatare e derdhjes se ujrave te perdorura ne det do te jete rreth 123 t/ore per dy njesite e operimit (66 t/ore per nje njesi operimi), e ndare si me poshte: • 60 t/ore nga impianti per heqjen e squfurit (30 t/ore per nje njesi operimi); • 60 t/ore nga zonat e vecuara te energjise, qe vjen nga impianti i trajtimit te rrjedhes (33 t/ore per nje njesi operimi); • 3 t/ore nga impianti i trajtimit te ujrave te zeza (per nje njesi dhe dy njesi operimi). Do te ndertohen dy basene per ujin e shiut: nje per zonat e ishujve te energjise per grumbullimin e ujit “te vales se pare” (first flush water) (5 mm e para te shiut), tjetri per grumbullimin e ujrave nga zona qe mund te ndoten nga nafta. Uji i paster i shiut qe e tejkalon volumin mbajtes do te grumbullohet dhe derdhet ne det i pa trajtuar. Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit te trajtimit te derdhjeve. Shkarkimi i ujrave te impiantit te trajtimit te ujrave te perdorura ne rrjedhen e poshtme do te jete ne perputhje me vlerat kufi te paraqitura ne Tabelen qe vijon. Tabela 4.6.2a
Parametri

Vlerat Limit te Shkarkimit te Ujit
M.U. Vlerat Limit te Impiantit te Energjise 6-9 10 0.5 0.5 1.0 1.0 0.2 Limitet e Rregullores* 6-9 10 0.5 0.5 1.0 1.0 0.2

pH Produkte nafte Krom Baker Zink Hekur Klor * Vendimi 177/2005 Aneksi 3

3 mg/dm mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3

Sistemi ftohes do te shkarkoje gjithashtu rreth 53 m /s (26,5 m /s per cdo njesi) uje deti, duke e qarkullar ne cikel te hapur. Ky uje do te shkarkohet ne det me nje rritje temperature prej afersisht 8 °C. Per te lehtesuar shkarkimin e ujrave dhe shperndarjen e nxehtesise ne ujin e detit, jane parashikuar kurrizore 140 m te gjate. Gjithashtu pas trajtimit ne Impiantin Osmoze per Shnderrimin e Ujit te Detit, do te kete nje shkarkim te ujit te kripur ne det ne rreth 411 t/h mesatarisht (operimi i 1

3

3

- 56 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

njesie) dhe rreth 725 t/h mesatarisht (2 njesi operimi). Ky shkarkim nuk eshte i ndotur, por ka vetem nje rritje ne perqendrimin e kripes.

4.6.3.

Zhurma

Aktiviteti i impiantit te energjise do te sjelle lindjen e burime te reja te zhurmes. Burimet kryesore gjate periudhes se funksionimit do te jene: • Depot e qymyrgurit (bluarja e qymyrgurit); • Ndertesa e hollit te makinerive kryesore; • Filtri prej pelhure; • Transformatoret kryesore; • Ndertesa e kompresoreve te ajrit; • Transportier qymyrguri; • Kullat e qymyrgurit; • Impianti i demineralizimit; • Trupi i oxhakut; • Sistemi i Transportimit te qymyrgurit qarkullues. Ne Kapitullin 6 jepen nivelet e fuqise se zhurmave te burimeve te termocentralit dhe vleresohet ndikimi i tyre i mundshem ne zonat prane.
Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

• Bolieri Ultrasuperkritik (usc);

4.6.4.

Nen-produktet

Nen-produktet nga funksionimi i Impiantit te Energjise do te jene gipsi, hiri ne pjesen e poshtme dhe hiri qe ngrihet ne ajer. Gipsi do te prodhohet ne impiantin e heqjes se squfurit (absorbuesi gur gelqeror gips). Hiri qe mbetet poshte dhe ai qe ngrihet lart do te prodhohen per shkak te djegies se qymyrgurit. Hiri qe ngrihet lart do te grumbullohet ne filtrat prej pelhure dhe pastaj ruhet ne sillose perkatese. Hiri i pjeses se poshtme do te bluhet dhe ose do te riqarkullohet per ne furre, ose do te ruhet ne nje sillos ditor perkates. Prodhimi i gipsit dhe hirit qe ngrihet lart do te jete respektivisht rreth 8.5 t/h dhe rreth 27.5 t/h per cdo njesi. Duke marre ne konsiderate 8,000 ore kohe funksionimi ne vit, sasia totale e prodhuar cdo vit nga impianti do te jete respektivisht rreth 140,000 t dhe 440,000 t (konsumi per dy njesi). Nen-produktet do t’u shiten kompanive te autorizuara dhe dergohe kryesisht me platforma detare nga pontili i Impiantit te Energjise; nje pjese e nen-produkteve mund te mbeten ne gadishmeri per tregun e mundshem shqiptar dhe do te transportohen me rruge tokesore.

- 57 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.6.5.

Mbetje te ngurta

Funksionimi i Impiantit te Energjise do te prodhoje sasi te vogla mbetjesh. Tipologjite kryesore te mbetjeve do te jene filtrat, baterite, grumbullatoret, rreshirat e ngopura dhe lenda djegese e shkarkuar. Mbetjet do te largohen nga kompani te autorizuara ne perputhje me rregulloret shqiptare.

4.6.6.

Trafiku

Funksionimi i Impiantit te Energjise do te sjelle trafik tokesor dhe detar kryesisht per te marre lende te para dhe per te transportuar nen-produkte. Trafiku tokesor do te lidhet kryesisht me furnizimin me gure gelqeror, qe do te sillen me kamione nga guroret lokale (rreth 120 kamione/muaj per cdo njesi, e barabarte me rreth 5 kamione per cdo dite pune). Trafiku detar do te lidhet kryesisht me furnizimin me qymyrguri dhe transportin e nen-produkteve. Sic paraqitet ne Paragrafin 4.3, qymyrguri do te arrije nepermjet anijeve, qe do te ankorohen 2-3 milje larg nga bregu. Zona e ankorimit do te vendoset jashte pasazhit detar te Adriatikut dhe do te percaktohet ne perputhje me autoritetet kompetente. Kjo zone duhet te jete te apkten ne nje thellesi 20 m nga shtrati i detit, e pershtatshme per platformat detare, dhe nuk do te kete facilitate te perhershme. Qymyrguri do te transportohet ne platformat detare dhe pastaj do te shkarkohet ne breg nepermjet nje pontili 950 m te gjate. Per furnizimin me qymyrguri te cdo njesie jane parashikuar rreth 1-2 anije dhe 14 levizje (vajtje-ardhje) ne muaj te platformave detare per transportin e qymyrgurit dhe shkarkimin e tij. Hiri qe ngrihet lart dhe gipsi do te transportohen gjtihashtu me platforma ate vogla detare nga pontili i Impiantit te Energjise. Per ta, gjate funksionimit te dy njesive, jane parashikuar 7 dhe 1.5 platforma respektivisht per cdo muaj. Ne Figurat qe vijojne jane raportuar skema dhe nje pamje e transportit.

- 58 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 4.6.6a

Skema e Transportit

- 59 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

- 60 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Strehimi i perkohshem i punetoreve do te behet ne kantierin e ndertimit.5. • Shkarkimi i ujrave. edhe gjate fazes se operimit. Ne kete faze do te modifikohet rrjeti i sistemit ekzistues te drenazhimit. do te ndertohen ne dy faza. . nga 800 MWe secila. • masat lehtesuese.7.61 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. Facilitetet kryesore te parashikuara ne hapesiren e ndertimit jane si vijon: • rruge.4. me qellim qe te funksionoje edhe gjate fazes se ndertimit. Pergatitja e Kantierit Gjate fazes paraprake te ndertimit.50 m thellesi afersisht (ne te gjithe hapesiren e kantierit). • personeil.0-1. Me pas. Ky dhe do te hiqet nga kantieri ose do te perdoret per sistemin e peizazhit pas ndertimit te Impiantit te Energjise.PRBCATESVL220 . Nje impiant per trajtimi e ujrave te zeza do te instalohet per te pastruar ujrat e perdorura ne kantierin e ndertimit. perpara se ato te shkarkohen ne det. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Hyrja ne kantierin e ndertimit do te behet nepermjet rrugeve te reja. Kantieri i ndertimit (sic raportohet ne Figuren 4.7. pervec rrjetit te rrugeve ekzistuese. hapesira per ngarkim dhe grumbullim.8 MW. 4. Nje lidhje elektrike me tension mesatar per aktivitetet e ndertimit (vetem per ndertimin e njesise se pare) eshte parashikuar nga nenstacioni elektrik ekzistues me një kapacitet afersisht 6 . Aktivitetet e ndertimit jane pershkruar ne Paragrafet qe vijojne: • pergatitja e kantierit. shtresa e siperme e dheut do te hiqet deri ne 0. te lidhura me rrjetin e jashtem te rrugeve. • Periudha kohore. kantieri do te shtrohet me nje mbushje te madhe me material te ngjeshur per te arritur nje nivel perfundimtar prej 3 mbi nivelin e detit ne zonen e operimit dhe 1. ndonjehere i zgjeruar pjeserisht. Nevojat per uje te pijshem dhe industrial gjate fazes se ndertimit do te mbulohen nga impiantet e perkohshme te shkripezimit. • Lendet e para.5 m mbi nivelin e detit ne zonen e ndertimit.1a) do te ndodhet brenda rrethimit te te impiantit dhe do te pajiset me te gjitha sherbimet e nevojshme per punetoret. • ndertimi i Impiantit te Energjise. FAZA E NDERTIMIT Te dy njesite. • trafiku.

Ne vecanti. • zyrat. do te adoptohen lloje te ndryshme themelesh. Kurdohere qe do te jete e mundur. Meqenese siperfaqja e ujrave nentokesore eshte prane nivelit te tokes. trare. dysheme. • Ndertesa dhe Basenet me pompa per qarkullimin e ujit te detit (dy basene te vecanta. etj. ishulli i energjise). • rrjeti I ujrave te perdorur biologjik. themele te thella jane parashikuar per disa facilitete (p. • zyra e portierit.sh. Per montimin e bolierit jane te nevojshme mekanizma ngritese me kapacitet te larte (400-800 ton). menca. • Kanalet nentokesore per marrjen e ujit te detit. roja. 4. • rrjeti I ujrave nga rreshjei dhe shkarkimi. • te ushqyerit me uje civil dhe industrial.). . • Kanalet nentokesore per shkarkimin e ujit te detit dhe difuzori. laboratoret. impianti I trajtimit dhe shkarkimit.62 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Punimet kryesore civile te parashikuara jane si vijon: • Facilitete te perkohshme ndertimi.PRBCATESVL220 .7. plintuse themelesh. Per shkak te karakteristikave te vecanta te tokes dhe sizmicitetit te zones. • zonat e parkimit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • rrjeti I te dhenave dhe ai telefonik. • Sistemi i marrjes se ujit te detit.sh. • Ishulli i energjise dhe themelet e makinave te trajtimit te qymyrgurit ne pilot ate thella. infermieria dhe dhomat e zhveshjes. mund te jete perkohesisht e nevojshme ulja e nivelit te ujrave. Ndertimi i Impiantit te Energjise Fazat kryesore te ndertimit te Impiantit te Energjise do te jene si vijon: • Punime kryesore civile. Themele te ceketa do te perdoren per ndertesa dhe makineri te vogla.2. • Bojatisja dhe izolimet. te perbera nga kasa betoni te thelluara ne forme kutie. tunele. • magazinat. do te perdoren elemente te para-fabrikuar (p. • ndricimi.• rrethimi. nje per cdo njesi) . • lidhja elektrike MV dhe tokezimi. • Montimet elektromekanike.

• Mbeshtetja e sistemit transportues pneumatic te hirit (nga bolieri tek sillote e grumbullimit) dhe themelet e pajisjeve.• Ndertesa kryesore e makinave. • Sistemi i trajtimit te kondensates. drenazhimi. • Punime civile nentokesore (tombinot. hirin dhe gipsin. tubat. depozitat. kanalet. • Ndertesa per grumbullimin e gipsit. • Ftohesi i gazit. • Gropa e shperndarjes se ujit te detit. • Sheshi i gelqeres me gropen e shkarkimit. • Depozitat e vajit dhe gazoilit per ndezje. • Dhoma per therrmimin dhe bluarjen e gelqeres me gropen emergjente te shkarkimit. • Themelet e Transformatoreve dhe basenet. • Bolieri. • Punime civile perkatese per: • Sistemin e marrjes se kampioneve nga gazi i oxhakut. depozitat per trajtimin e ujrave industrial dhe ujit te de-mineralizuar dhe ndertesat perkatese.). • Basenet per mbajtjen e kimikateve. themelet dhe basenet per mbajtjen e vajit. • Filteri prej pelhure. impiantet per trajtimin e ujrave te perdorura dhe ndertesat perkatese. hirin dhe gipsin. gropat per grumbullimin e ujrave te zeza dhe basenet e trajtimit. • Themelet e ishullit me pajisjet ndihmese dhe zones administrative. . • Basenet. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Sillote e hirit. etj. • Ndertesa ndihmese per trajtimin e ujrave te perdorura. gelqeren.PRBCATESVL220 . vijat e kabllit. • Gropat e separatoreve te vajit. • SHtrirja e brendshme dhe struktura e oxhakut. • Ndertesa ndihmese per trajtimin e ujrave industrial dhe ujrave te de-mineralizuar. • Sistem per Reduktimin e Perzgjedhur katalitik (SCR). • DeSOx. • Kullat prej hekuri te rripave te transportues per qymyrgurin. • Themelet per rripat e transportuest per qymyrgurin. • Tubacionet. • Basenet e ujit nga rreshjet te ‘vales se pare’. ujrat e zeza. gelqeren.63 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Basenet.

• Konturimi i peizazhit. • Laboratori. • Grumbullimi i gipsit dhe sistemi i trajtimit. 4. • Te gjitha themelet e tipit te ceket . • Te gjitha ndertesat me sisteme ndihmese (te perbashketa per te dyja njesite).• Sistemi zjarrfikes. • Pompat per fikjen e zjarrit me uje industrial. • Rrethimi. • Streha e bolierit ndihmes. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Oficina. . • Menca.64 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Ndertesa e grumbullimit te CO2 Gjeneratori elektrik. Planifikimi i Punimeve Me qellim qe te arrihet optimizimi i kostove dhe te shmangen detyrimet e ardhshme te ndertimit.7. Ne menyre te vecante. • Magazina dhe magazina e pajisjeve te renda. • Zonat e parkimit. • Bolieri ndihmes. facilitetet qe vijojne do te ndertohen ne fazen e pare duke marre ne konsiderate gjithashtu nevojat e njesise se dyte (konfigurimi final) • Ndertesa me pajisje ndihmese. • Grumbullimi i gelqeres dhe sistemi i trajtimit. • Kabina e Portierit. • Depoja e grumbullimit te H2.2. • Depozita e grumbullimit te perkohshem te llumit FGD. • Ndertesa me pajisje ndihmese e impiantit nga ureja tek amoniaku. • Themelet e pjeses mbeshtetese te tubave dhe struktura prej hekuri. • Rruget dhe ndricimi. disa facilitate te nevojshme per fazen e pare do te llogariten ose projektohen me qellim qe te perdoren per konfigurimin perfundimtar te impiantit (pas fazes se dyte). • Ndertesa e kompresoreve te ajrit. • Ndertesa e grumbullimit te kimikateve.1.PRBCATESVL220 . • Ndertesa e Administrates. • Ndertesa e Kompresorit.

5.7.000 ton.000 m . me pas. Lendet e Para 3 Pergatitja e kantierit do te kete te nevojshme rreth 1.• Pompat zjarrfikese me uje deti.000 m material inerti. • Sistemi per marrjen e ujit ne kreun e pontilit (i perbashket per te dyja njesite).7. . Uji i Perdorur Uji i perdorur do te prodhohet kryesisht nga perdorimi i tij per nevojat e personelit (uji i perdorur biologjik) dhe nga rreshjet. ndoshta ato qe ndodhen ne Rajonin e Krujes rreth 45 km nga Porto Romano. Per furnizimin me uje gjate ndertimit do te perdoren puse arteziane dhe nje impiant trajtimi. qe do te sigurohen nga guroret vendase.7. 3 3 3 4.000 m beton dhe 12. shkarkohet ne det. Uji i pijshem do te furnizohet gjithashtu nepermjet nje impianti trajtimi dhe shkripezimi. Per punimet civile te cdo njesie do te duhen 125. materiali izolant do 3 te jete rreth 150. Afersisht 150 m /dite uji i perdorur do te dergohet ne impiantin e trajtimit dhe. Per cdo njesi.65 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Periudha Kohore Per organizimin paraprak te fazes se ndertimit do te jene te nevojshem 3 muaj. Faza e ndertimit te njesise se dyte mund te filloje te pakten 6 muaj pas fillimit te ndertimit te njesise se pare. 3 4. Nevojat per uje gjate fazes se ndertimit do te jene mesatarisht rreth 500 m /dite. Aneksi 1 tregon ndertesat/facilitetet e ndertuara ne fazen e pare dhe te dyte.3.000 ton shtylla metalike.600. ne perputhje me normat ne fuqi.4.PRBCATESVL220 . 400. elementet elektromekanike do te jene 60.000 m material shtese do te jete ne dispozicion nga largimi paraprak i shtreses se siperme te dheut (top soil). • Kanali i shkarkimit (i perbashket per te dyja njesite). Me pas. cdo faze ndertimi (nje per cdo njesi Impiantit te Energjise) do te zgjase afersisht 49 muaj. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4. • Sistemi per rripin transportues nga kreu i pontilit ne sheshin e grumbullimit (i perbashket per te dyja njesite). • Depozitat e vajit dhe gazoilit per ndezje. • Difuzori i shkarkimit (i perbashket per te dyja njesite).

afersisht 1.000 eshte parashikuar per ndertimin e njesise se dyte. Ne Figurat qe vijojne jepet numri mujor i punetoreve te parashikuar.000. me nje numer piku prej afersisht 1.400 punetore do te punojne mesatarisht ne kantier. Nje volum total oresh pune prej rreth 8.650 punetore.000 punetore do te punojne mesatarisht ne kantier.000 eshte parashikuar per ndertimin e njesise se pare.6.66 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .000. ndersa nje volum oresh pune prej 4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Personeli Gjate fazes se ndertimit te njesise se pare afersisht 1. .4. me nje numer piku prej afersisht 2.500 punetore.7. Nese faza e ndertimit te njesise se dyte do te filloje 6 muaj pas fillimit te fazes se pare (te pakten sic eshte parashikuar).

.Figura 4.7. aktivitetet kryesore do te lidhen me punimet mekanike dhe civile. Sic vihet re’.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .6a Faza e Pare Fuqi Punetore dhe Ore e Punes Faza e Dyte Ne Figurat qe vijojne tregohet shperndarja e oreve te punes per llojet e ndryshme te punimeve ne fazen e pare dhe te dyte te ndertimit.67 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

.68 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Figura 4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .6b Faza e Pare Shperndarja e Oreve te Punes sipas Tipologjive Faza e Dyte 4. Automjetet e renda ditore te parashikuara per te dyja fazat e ndertimit per transportin e materialeve paraqiten ne Figurat qe vijojne.7. Trafiku Gjate ndertimit te Impiantit te Energjise jane parashikuar 350 makina/dite dhe 8-10 automjete kolektive per transportin e punetoreve.7.7.

0-1.7a Faza e Pare Shperndarja e Automjeteve te Renda Faza e Dyte .Sic tregohet ne Figura. per ndertimin e njesise se pare maksimumi do te jene rreth 60 automjete te renda/dite. Ne kete rast do te jete e mundur te arrihet nje stabilizim paraprak i dheut dhe reduktimi i pikut te trafikut. zona e Impiantit te Energjise duhet te ngrihet ne + 3.7. ndersa per ndertimin e njesise se dyte maksimumi do te jene me pak se 40 automjete te renda/dite.69 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ky aktivitet ka nevoje per rreth 200 kamione/dite per te pakten 10 muaj.00 m bi nivelin e detit. Duhet te theksohet gjithashtu se ky aktivitet mund te planifikohet perpara fillimit te aktiviteteve te ndertimit. Figura 4. ndersa sheshi i ndertimit ne 1.. per transportimin e lendes minerale inerte.5 m mbi nivelin e detit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Duhet te theksohet se per pergatitjen paraprake te kantierit.

Cmontimi dhe rivendosja e Impiantit dhe Pajisjeve Kjo faze e pare do te perfshije te gjitha aktivitetet e nevojshme me qellim qe te cmontohen komponentet e impiantit dhe te sigurohet rivendosja e njesive qe mund perfaqesojne disa rreziqe.4. Hekuri do te . Ky veprim do te kryhet nga nje kompani e kualifikuar dhe do te konsistoje ne pastrimin e pjeseve te impiantit qe jane prekur nga agjente ndotes dhe ne largimin e mbetjeve te grumbulluara. • Kufizimi i shpejtesise se automjeteve. Impiantet dhe pajisjet e pastruara do lihen me pas ne vendndodhje me qellim qe te verifikohen nga autoritetet kompetente. Duke marre ne konsiderate mundesine per te pushuar impiantin ne fund te jetegjatesise se tij teknike jane parashikuar fazat qe vijojne: • Cmontimi dhe rivendosja e impiantit dhe pajisjeve. jane parashikuar masat lehtesuese qe vijojne: • Rruge dhe asfaltimi i zonave te ngarkimit. 4. vleresohet qe te jete 40 vjet.70 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Prishja e ndertesave. duke marre ne konsiderate perfitimet ekonomike dhe teknike. Plani i zbatimit do te hartohet dhe percaktohet nga autoritetet.8. Ne menyre te vecante. shfrytezimi i tokes nuk do te kompromentohet per ri-perdorime te tjera eventuale. ne perputhje me rregullat ne fuqi. DALJA JASHT FUNKSIONI Jetegjatesia e Impiantit te Energjise.7.PRBCATESVL220 . jane planifikuar matje periodike te ndotesve kryesore te ajrit qe rezultojne nga aktivitetet e ndertimit (Pluhuri) ne zona prane kantierit te ndertimit. Dalja jasht funksioni e Impiantit mund te modifikohet ose vonohet.8. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4.1.8. Masat Lehtesuese Gjate fazes se ndertimit do te adoptohen masa lehtesuese per te minimizuar ndikimet e mundshme ne mjedis. Keto matje do te perdoren per te verifikuar pajtueshmerine me normat ne fuqi. Depozitat e lendes djegese (e certifikuar pa gaz). Materialet e tjera te konsumit do te kthehen tek furnitoret e tyre. Duke pasur parasysh kete lloj perdorimi te Impiantit. nepermjet cikleve te ndryshimit. rreth 3 vite perpara perfundimit te funksionimit te Impiantit te Energjise. Gjate fazes se ndertimit. te cmontuara dhe te ndara ne pjese te transportueshme do te largohen drejt vendeve te caktuara. Vajrat lubrifikante brenda impiantit do te dergohen tek kompanite e autorizuara per hedhjen e tyre. Aktivitetet e funksionimit lidhen vetem me prodhimin elektrik nepermjet djegies se qymyrit. nga kendveshtrimi industrial dhe ekonomik. • Lagia e rrugeve te pashtruara dhe siperfaqes se grumbullimeve.

te cilat do te bejne ndarjen e hekurit armues nga betoni i therrmuar. do te hidhet nga kompanite e autorizuara. Materialet metalike.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sapo te merret deklarata per prishjen e impiantit dhe te pajisjeve nga autoritetet kompetente dhe pas keshillimit pozitiv per kushtet sanitare.9. Keto operime. percaktohet si nje kombinim I mundesise se nje pasoje te dhene dhe nje pershkallezimi te ashpersise te te njejtes pasoje. te kryera nga nje kompani e kualifikuar.1. duke perdorur makina operacionale specifike. 4. dheu do te rivendoset dhe nese eshte e nevojshme. Nese do te zbulohet ndotje.71 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . merren ne kosndierate kontrolli ose masat lehtesuese.9. do te jete e mundur qe te paraqitet plani specific i prishjes tek autoritetet kompetente. do te cmontohen strukturat metalike do te cmontohen dhe do te prishen ndertesat prej betoni. Rreziku. Vleresimi i Riskut Risku percaktohet si nje kombinim te mundesise se nje pasoje te dhene dhe nje pershkallezimi te ashpersise te te njejtes pasoje nepermjet “matrices se riskut” te dhene ne Tabelen 4. dhe ne prishjen mekanike te punimeve prej betonarmeje. Te gjitha materialet qe rezultojne nga prishja do te ndahen sipas tipologjise se tyre dhe riciklohen sipas nevojes dhe mundesise.9. do te riciklohen. te pershtatshme per transportim. .50 meter thellesi nga siperfaqja. Per cdo rrezik te mundshem te identifikuar.6a. 4.9. Metodologjia Analiza actuale ne rast deshtimi ka per qellim identifikimin e rreziqeve dhe risqeve te lidhura me to. Hekuri armues do te riciklohet pastaj si material metalik.2. . p. 4. perfshire komponentet e impiantit dhe pajisjet e rivendosura. ndersa ai i thermuar mund te riciklohet si lende inerte per ndertesa. atehere. skrapi do t’u cohet fonderive. Betoni do t’i dorezohet kompanive te kualifikuara. Procedura e vleresimit te riskut konsiston ne aktivitetet qe vijojne: • Identifikimin dhe perkufizimin e rreziqeve dhe efektet e tyre te mundshme. Themelet do te prishen deri ne 0.2. qe lindin nga aktivitete te kryera brenda Impiantit te Energjise ne Porto Romano dhe efektet e tyre te mundshme ne shendetin e sigurine e punetoreve dhe ne mjedis. do te kosnistojne ne cmontimin e strukturave metalike.sh. ANALIZA NE RAST DESHTIMI 4. Prishja e Ndertesave Pas aprovimit te tij.8. ne reduktimin e tyre ne pjese me te vogla.riciklohet dhe dheu brenda baseneve mbartese do t’i nenshtrohet analizave perkatese.

9.9. • Vleresimi i tolerances se rrezikut per personelin. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Figura 4.72 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3. asetet dhe publikun duke krahasuar nivelin e riskut me kriteret perkatese te pranimit te projektit. Identifikimi i Rreziqeve Perpara se te vleresohen rreziqet e lidhura me nje aktivitet te caktuar. Per cdo aktivitet. Jepet udhezim ne cdo hap ne seksionet qe vijojne. ose sasiore ne aspektin e mundesise per te ndodhur nje ngjarje dhe shkalla e pasojave. mjedisin. fillimisht eshte e nevojshme qe te identifikohen ne menyre sistematike rreziqet qe mund te prekin.PRBCATESVL220 . Procesi i Menaxhimit te Riskut paraqitet grafikisht ne Figuren qe vijon.2a Procesi i Menaxhimit te Riskut 4. ose te dalin nga funksionimi i caktuar i marre ne kosniderate.• Vleresimi i risqeve dhe efekteve qe lindin nga rreziqet e identifikuara ose cilesore. rreziqet me te medha duhet te identifikohen ne aspektin e: .

• Ndryshime ne Ekosisteme. Referojuni Tabeles 4.4.73 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Mjedisore: Deme ne mjedis qe rrjedhin nga aktivitetet operacionale te ENEL ose nga incidente.9. Vleresimet e pasojave bazohen ne ngjarje te parashikuar te asaj cka “mund te ndodhe”. • Uji. • Burimeve te mundshme te humbjes ekonomike.• Burimeve te mundshme te incidenteve.9. Shembull i aspekteve te HSE qe do te merren ne considerate jane: • Zjarri dhe shperthimet. Te gjitha efektet e mundshme te nje rreziku duhet te merren ne considerate se bashku. • Vibrimi. • Demtimi I Prones dhe/ose Humbja e te Ardhurave: Deme ne asetet fizike te ENEL dhe/ose ndikime ne projekte (mos-plotesimi I objektiavve te projektit) dhe/ose humbje prodhimi. • Publike: Deme ne publikun e pergjithshem. • Atmosfera.4a per perkufizime te detajuara te kategorive te pasojave. Vleresimi i Pasojave Pasojat jane ato ngjarje te besueshme (duke marre ne considerate rrethanat dominuese) qe mund te ndodhin nga shkarkimi i nje rreziku. Vleresimi i riskut kerkon marrjen ne considerate te ashpersise se pasojave te rrezikut te mundshem dhe gjasat qe ato te ndodhin. mjedisin. • Rreziqeve te shendetit te njeriut. • Rreziqeve mjedisore. shkakton rrezik ne me shume se njeren nga kategorite e mesiperme. . Eshte e rendeishme te mbahet mend se shumica e aktiviteteve qe mbartin nje shkalle rreziku. Sapo te identifikohen rreziqet. asetet dhe njerezit. • Faktoret humane. 4.PRBCATESVL220 . Rreziqet mund te kene pasoja ne te kater kategorite e pasojave: • Personeli: Deme ne shendetin dhe sigurine e personelit te perfshire ne operimet dhe aktivitetet e Impiantit te Energjise. • Asfiksimi dhe electrokucioni. vleresohem risqet qe ato paraqesin per personelin. • Mbetjet. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ekspozimi ndaj kimikateve. • Zhurma. • Emetimet.

Katastrofike (Ca) 100 Kater ose me teper aksidente me vdekje dhe ose demtime gjymtuese. tymi. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore. • kritike. . Tabela 4. nepermjet pese shkalleve te ashpersise: • te vogla. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 10 M$ ne 25 M$. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave pertej 100 M$. Ndikime te moderuara jashte vendndodhjes te kufizuara ne demtim pronash dhe/ose efekte te vogla shendetsore. Reaksione te pafavorshme ne publik. Pastrimi/permiresimi eshte i menjehershem. Kritike (Cr) 50 Dy ose tre aksidente me vdekje ne kantier ose kater demtime me gjymtim te perhershem. tubacionet. ndikim i moderuar ne zinxhirin e ushqimit.) Reaksione te mundshme publike e te pafavorshme. ndricimin dhe vibrimet ne toke dhet te vleresohen mbi bazen e gjykimit te ekspertit dhe. Pastrimi/permiresi mi mund te mos jete i mundur. Reaksione te renda ne publik qe kercenojne funksionimin e facilitetit. Incidentet ne lidhje me ajrin. Reaksione/shqetesime madhore ne publik. te raportueshme) Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave me pak se 500 K$ Asnje permiresim Vleresimi i Pasojave Pasoja e Rrezikut Te moderuara (Mo) 8 Demtime serioze ne kantier (demtime te punonjesit qe te gjymtojne perkohesisht) Madhore (Ma) 16 Nje demtim ne kantier qe te gjymton pergjithmone ose aksident me vdekje. demtime madhore ne zinxhirin e ushqimit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurav e Mjedisore Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 500 K$ ne 10 M$. • te medha. Pastrimi/permiresimi i perfunduar brenda 1 viti. ndikim me i vogel zinxhirin e ushqimit.9. kapitalin dhe pronat e kompanise. • te moderuara. asnje ndikim te vazhduar ne zinxhirin e ushqimit. • katastrofike. kontraktorit dhe pales se trete. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore. 2. parate. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 25 M$ ne 100 M$. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore Vdekje ne publik dhe / ose demtime serioze. Ndikime te vogla jashte vendndodhjes (zhurma. etj.PRBCATESVL220 . Shenime: 1. era. ose demtime shume te medha ne pronat jashte vendndodhjes.Pasojat klasifikohen. ne rast te ndonje pasigurie. Pastrimi/permiresimi kerkon me teper se 1 vit. mund te therritet ekspertiza lokale. Publike Asnje ndikim/demtim jashte vendndodhjes Demtime madhore ne pronat jashte kantierit ose ndikime afat-shkurtra shendetsore ne publik. zhurmen. Me asete kuptojme: rezervuaret e vajit dhe te gazit.4a Kategoria Grada Personeli Te vogla (Mi) 1 Demtime te vogla ne kantier (ndihma e pare dhe demtime jo-gjymtuese. sipas llojit. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore.74 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Tabela 4. Shpeshmeria e ndodhjes se ngjarjeve aksidentale Vleresimet e shpeshmerise bazohen ne informacionin historik ne te cilin ka ndodhur kjo ngjarje ne kushte te ngjashme ne te njejtin biznes dhe/ose brenda ENEL-it. Shenime: 1. mosfunskioni mi i njeres prej siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Ka gjasa qe te ndodhe brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit Rastesore (O) 5 3 Ndermjet 1 x 10 -2 dhe 1 x 10 pa (p. Per studimet sasiore.sh. perdorni kriteret “sasiore” 3.5a.9.sh.5 Me pak se 1 x -6 10 pa Pak te mundshme (R) 1 Ndermjet 1 x 10-6 -4 dhe 1 x 10 pa (p. mosfunskionimi i dy siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Jo te shpeshta (If) 2 Ndermjet 1 x -4 10 dhe 1 x -3 10 pa (p.sh. ose gabime njerezore ose mosfunksionime rastesore te serbatorit ose eneve) Tre siguresa te pavarura dhe shume te sigurta. ose cpime ne linjat e procesit) Dy siguresa te pavarura dhe shume te sigurta. eksperienca e impiantit dhe mirembajtja ose mjetet mbrojtese. mosfunskioni mi i instrumentav e te kombinuar dhe gabime njerezore.75 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . perkufizimet e shkalles se mundesise jepen ne Tabelen 4. mosfunksionim i valvules se nnje instrumenti te vetem.PRBCATESVL220 . mosfunskioni mi i tre siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Nuk duhet te ndodhe gjate procesit. vlerat e mosfunksionimit. duke ditur mjaft mire se rrethanat nuk mund te jene asnjehere krejtesisht te njejta. Siguresat e pavarura dhe mjaft te besueshme duhet te marrin ne konsiderate mosfunksionimet per arsye te zakonshme. vrima nga mund te shkaktohen rrjedhje) Nje sigurese e pavarur dhe shume e sigurte ne vend per te parandaluar nje ngjarje te padeshiruar Te shpeshta (F) 10 Me shume se 1 -2 x 10 pa (p. mosfunskionim i instrumentit te shumefishte ose valvules. carjew tubash.sh. ose gabime njerezore ne aktivitetet e perditshme) Procedurat dhe/ose nderhyrja e operatorit per te parandaluar nje ngjarje te padeshiruar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shtresat e mbrojtjes Plani rrezikut i Kater ose me teper siguresa te pavarura dhe shume te sigurta. dhe nuk ka asnje eksperience ne industri qe te sugjeroje se ai do te ndodhe Ngjarje te ngjashme qe do te ndodhin brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit Do te ndodhe sigurisht brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit (por jo patjeter ne kete vendndodhje) Ka ndodhur diku brenda kesaj industrie ne kete tip specifik te procesit dhe/ose mund te ndodhe ne kete vendndodhje gjate jetegjatesise se ketij faciliteti. .9. perdorni ose “planin e rrezikut” ose kriteret e “shtresave mbrojtese” 2.9. Me qellim qe te sigurohet nje shkalle e caktuar qendrueshmerie ne vleresimin e gjasave per nje ngjarje.4. koha mesatare ndermjet mosfunksionimeve. Per studime gjysem-sasiore ose sasiore. mosfunksionim i instrumentit te dyfishte ose mosfunksionim i valvulave ose gabime njerezore.5a Gjasat e Kategorizimit te Ngjarjes se Aksidenteve Gjasat per te ndodhur Kategoria Grada Sasiore Te parendesishme (Is) 0. carje tubash.5.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .76 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . mbi bazen e parimit te paraqitur me lart. Numrat me te medhenj u korrespondojne risqeve me te medha. • aksi horizontal perfaqeson ashpersine e pasojave qe mund te ndodhin en ate ngjarje. ENEL.9. I gjithe risku klasifikohet sipas atyre pasojave qe kane vleren me te larte. te cilat duhet te menaxhohen ne rradhe te pare.6a) ku: • Aksi vertikal perfaqeson shkallen e mundesise qe te ndodhe nje ngjarje e padeshiruar. ka hartuar Matricen e Vleresimit te Riskut si vijon (Tabela 4.9. Matrica e Riskut Duke pasur te percaktuar gjasat e ngajreve te ndryshme dhe pasojat qe lindin nga ajo ngjarje.5” ne “10” perdoret per te treguar mundesi ne rritje. Shkalla e pasojave nga "1" ne "100" perdoret per te treguar ashpersine ne rritje. Numri ne secilen kuti te matrices jep nje indeks te ashpersise te risqeve te percaktuara dhe nje rradhe prioriteti per menaxhimin e tyre. Shkalla e mundesise nga “0. .4.6. Kryqezimi i kolones se zgjedhur me rreshtin e zgjedhur eshte niveli i riskut. eshte e mundur qe te perfaqesohet ashpersia e riskut ne menyre grafike duke perdorur Matricen e Riskut.

9. respektivisht mundesine dhe pasojat qe vijne nga ngjarje te tilla. HAZOP etc. KLASA B – C: Niveli i riskut mund te jete i pranueshem sapo te identifikohen dhe zbatohen masat per redutkimin e riskut.7a . Risku eshte i pranueshem nese tregohet se ai eshte “aq i vogel sa mund te jete i praktikueshem ne menyre te mjaftueshme” (ALARP). Eshte e nevojshme analiza shtese e riskut (QRA. do te merren te gjithat masat e kontrollit dhe masat lehtesuese me qellim qe te minimizojne. KLASA D: Niveli i riskut nuk eshte i pranueshem dhe jane te nevojshme masat per kontrollin e riskut per te zvogeluar ndikimet dhe per te larguar nivelin e riskut ne zonen “e verdhe”. Sic mund te shikohet. Risqet madhore te lidhura me impiantin e energjise Pas identifikimit te rreziqeve te mundshme qe mund te ndodhin ne Impiantin e Energjise.) RISK I LARTE (Risk I patolerueshem) 4.9. Mesatare ose te Larta. me perfaqesueset – te ashtuquajturat “ngjarje kryesore” – jane te shenuara ne liste ne Tabelen 4. shumica e ngjarjeve te aksidenteve te identifikuara jane klasifikuar si kategori rreziku A ose B ose C. Tabela 4.7. Per rreziqet e kategorizuara si rrezik B dhe C.77 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . .6 a Matrica e Riskut 1 E vogel A A A A B Kategoria e Pasojes 8 16 50 E Moderuar Madhore Kritike A B B C C B B C C D B C D D D 100 Katastrofike C D D D Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Mundesia qe te ndodhe nje aksident 0.PRBCATESVL220 .9.9.6b Kriteret e Pranueshmerise se Riskut RISK I VOGEL (Permiresim i vazhdueshem) RISK MESATAR (Masat per Reduktimin e Riskut /ALARP) KLASA A: Niveli i riskut eshte i pranueshem dhe jane te nevojshme qe te merren masa kontrolli te pergjithshme per te shmangur perkeqesimin.Tabela 4.5 1 2 5 10 Parendesishme Pak e mundshme Jo e shpeshte Rastesore E shpeshte D Secila nga tre rajonet me ngjyre ne Matricen e Riskut identifikon limitet e pranueshemrise/tolerances se riskut. se bashku me vleresimin e rreziqeve te lidhura me to. bazuar ne aplikimin e procedures se pershkruar me pare. Te treja ngjyrat e ndryshme klasifikojne risqet si Te Vogla. Projekti i zbatimit do te hartohet ne perputhje me te gjitha kerkesat e aplikueshme dhe standartet nderkombetare.

78 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

79 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

10. Gjithashtu. • Ajri. Flora. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aspektet mjedisore te analizuara ne kete studim jepen si me poshte: 4.PRBCATESVL220 . Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosphere permes nje oxhaku 150 m te larte per cdo njesi. Bolieri ndihmes duhet te konsiderohet sin je burim rastesor emetimi. • Zhurma. grumbujt me qymyrguri dhe gure gelqerore perfaqesojne nje burim te mundshem pluhuri.1. • Fushat Elektromagnetike Jo-Jonizuese.80 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Fauna dhe Ekosisteme. IDENTIFIKIMI PARAPRAK DHE VLERESIMI I NDIKIMEVE Duke analizuar projektin. Nje pershkrim i detajuar i ndikimeve te mundshme jepet ne Kapitullin 6. Me qellim qe te thjeshtohet lexueshmeria e interferencave te parashikuara. jane identifikuar aspekte te ndryshme qe kane nderhyrje te mundshme ne mjedis per fazat e ndertimit dhe funksionimit.10. Ajri Gazi ne vrimen e oxhakut te Bolierit me Avull perfaqeson burimin kryesor te emetimit te ndotesve te ajrit. Gjate fazes se ndertimit aspektet kryesore ne lidhje me emetimet e pluhurave jane trajtimi i materialeve dhe erozioni nga era. • Kuadri Socioekonomik. jane paraqitur tabela te ndryshme me ndikime te mundshme per shkak te fazave te ndertimit dhe funksionimit ne Paragrafet qe vijojne. te shkaktuar nga erozioni i shkaktuar nga era tek keto grumbullime dhe nga trajtimi i tyre. . • Dheu. • Peizazhi. • Trafiku. • Ujrat siperfaqesore dhe nentokesore.4. • Shendeti Publik. • Vegjetacioni.

2.10. . heqjen e dheut per perdorime te tjera. lengut hidraulik.10. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme.1a Faza e Projektit Interferencat e Mundshme te Ajrit Hapesira e Influences R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR P K R V K R V K Siperfaqet e grumbullimeve do te lagen per te minimizuar gjithe emetimet e pezullit nga magazinimi i materialeve Rruget kryesore do te asfaltohen Perdorimi i Teknikave me te mira qe ekzistojne Transportiere te mbyllur per te levizuar qymyrgurin dhe nenproduktet. Qendrueshmeria R = E Rendesishme.81 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Kohezgjatja. ndikimet kryesore te mundshme jane te lidhura me ndotjen e dheut per shkak te derdhjen rastesore te ndotesve. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. bojes. shkarkimit te llumrave.PRBCATESVL220 . Dheu Ndertimi i Termocentralit ne Porto Romano mund te kete ndikime te mundshme ne shtresen e tokes dhe ne taban. V =E Vazhdueshme. PK =E Pa-kthyeshme 4. K = E kthyeshme.Tabela 4. Gjate funksionimi. kryesisht te lidhura me heqjen e shtreses se siperme te dheut dhe germimin ne thellesi. sperkatesit me uje per te lagur qymyrgurin e grumbulluar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Kantieri i Prodhimi i Pluhurave i Ndertimit dhe shkaktuar nga trajtimi i rrjeti i rruges materialit dhe erozioni nga era lidhese Prodhimi i Pluhurave i shkaktuar nga levizjet dhe transporti i materialeve Ndotesit e Ajrit nga oxhaku i impiantit Kantieri i Ndertimit dhe rrjeti i rruges lidhese Zona e investiguar Faza Operacionale Emetimi i Pluhurave nga Zona e Trajtimi i Qymyrgurit dhe Neninvestiguar Produkteve Shenim: * R/K/Q: Rendesia.

per te ndertuar nje prites ere per te mbrojtur pjeserisht zonen ku grumbullohet qymyrguri dhe per konturimin e peizazhit Te gjitha zonat e magazinimit (depozitat kimike. Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore Ndikimi kryesor i mundshem dhe i rendesishem ne ujrat nentokesore gjate fazes se ndertimit eshte i lidhur me themelet. Meqenese ujrat nentokesore gjenden ne nje thellesi prane nivelit te tokes. zona e grumbullimit te gurit gelqeror.Tabela 4. lengut hidraulik. Gjate fazes se funksionimit te termocentralit ndikimet e mundshme lidhen me shkarkimin e ujrave termale. vajit. hapesira e grumbullimit te ujit te perdorur) do te shtrohet ose pajiset me basene mbartese te kapacitetit te nevojshem Zonat e kufizuara te perfshira ne aktivitete te kullotjes dhe ato bujqesore Interferenca e Mundshme Heqja e Top soil (shtreses se siperme te dheut) dhe germime ne thellesi Kantieri i Ndertimit PR P K Shkarkimi i llumrave. depozitat e lendes degese te rende dhe te lehte.10. V =E Vazhdueshme. siperfaqeve te shtruara dhe grumbullimit te ujrave te shiut do te minimizoje ndikimet e mundshme ne ujrat nentokesore. PK =E Pa-kthyeshme 4. zona e grumbullimit te gipsit. . vajit. mund te jete e nevojshme ulja e perkohshme e nivelit te ujit. K = E kthyeshme. ndikimet e mundshme ne ujin e detit lidhen me trafiku detar .10. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme Kantieri i Ndertimit PR P K Faza Operacionale Heqja e dheut Zona e Impiantit te Energjise PR V K Shenim: * R/K/Q: Rendesia. Ndikimet kryesore te mundshme gjate fazes se ndertimit lidhen me: shkarkimin e llumit.2a Faza e Projektit Interferencat e mundshme ne Dhe Hapesira e Influences R/K/Q* Metodat e Parandalimit Materiali do te perdoret per te ngritur kantierin. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. bojes.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza e Ndertimit . Kohezgjatja.3.82 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . perdorimin e ujit dhe shkarkimin e ujrave te perdorura. bojes. lengut hidraulik. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme. Gjate fazes se funksionimit prania e sistemeve mbartese. zona e sillove te hirit.

Impianti i Trajtimit te Ujit te Perdorur Biologjik Shenim: * R/K/Q: Rendesia. PK =E Pa-kthyeshme 4. Per shkak te perhapjes se kufizuar te zones natyrore te perfshire . K = E kthyeshme. Zhurma Gjate fazes se ndertimit. V =E Vazhdueshme.10. Kohezgjatja. Perdorimi i ujit dhe shkarkimi i ujit te perdorur.3a Faza e Projektit Interferencat Nentokesore e mundshme Hapesira e Influences te Ujrave Siperfaqesore dhe Interferenca e Mundshme Perdorimi i Ujit. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Tabela 4. V =E Vazhdueshme. Flora. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme.10.4. Kohezgjatja. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Shkarkimi Termal.PRBCATESVL220 . bojes.Tabela 4.4a Faza e Projektit Interferencat e Mundshme te Zhurmes Hapesira e Influences Zona prane kantierit te ndertimit R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR V K Udhezime per kontraktoret per rendimentin e zhurmes se makinerive Sondazhi per zhurmen do te realizohet per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Zhurma per shkak te makinerive Faza Operacionale Zhurma qe vjen nga aktivitetet Zona prane dhe funksionimi i Impiantit te kantierit te ndertimit Energjise Shenim: * R/K/Q: Rendesia. Bimesia. Fauna dhe Ekosistemet Zona qe mbulohet nga Impianti i Energjise karakterizohet nga prania e kripes dhe bimesise ruderale. Shkarkimi i ujrave te perdorura. K = E kthyeshme. Trafiku Detar.5. R/K/Q* Metodat e Parandalimit Faza e Ndertimit Kantieri i Ndertimit. PK =E Pa-kthyeshme 4. Shkarkimi i llumrave. Serbatori i Grumbullimit te Ujit te Perdorur. Gjate fazes funksionale pritet nje rritje e nivelit te zhurmes. Deti prane kantierit te ndertimit PR P K Uji i perdorur do te trajtohet perpara se te shkarkohet ne det.10. vajit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza Operacionale Deti prane kantierit te ndertimit R V K Impianti i Trajtimit te Ujit te Perdorur. Do te aplikohen procedurat e sigurise.83 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Nuk priten ndikime te lidhura me vibrimet. lengut hidraulik. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. Burimet e zhurmes ne kete faze nuk do te jene te vazhdueshme dhe ato do te varen nga numri dhe lloji i makinerive se perdorur per cdo aktivitet. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.10. ndikimet kryesore te mundshme lidhen me emetimet e zhurmes nga makinerite.

Tabela 4.5a Faza e Projektit Interferencat e mundshme ne Vegjetacionit. 3 .6. Rrjeti Rrugor dhe Trafiku Detar Gjate fazes se ndertimit rrjeti rrugor lokal do te modifikohet dhe permiresohet me qellim qe te lehtesohet aksesi ne kantierin e ndertimit.84 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . mund te konsiderohet se zenia e habitateve natyrore nuk do te kete nje ndikim te ndjeshem ne ekosistemin natyror te zones. Kohezgjatja. por i shperndare ne nje periudhe te gjate. Faunes dhe Ekosistemeve Hapesira e Influences Kantieri i Ndertimit Zona e Investiguar Ne shkalle te gjere R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K R V K PR V K Interferenca e Mundshme Emetimi ne Ajer: depozitimi i ndotesve ne toke Faza Operacionale Shkarkimi i Ujrave Termale Shenim: * R/K/Q: Rendesia. Ndikimet kryesore te mundshme te Impiantit te Energjise ne ekosisteme lidhen me emetimin ne ajer dhe shkarkimet e ujrave termale. Tabela 4. Transportimi do te jete a i nevojshem.600.000 m material do te transportohet me kamione ne kantier. V =E Vazhdueshme. PK =E Pa-kthyeshme Perdorimi i Teknikave e te mira qe ekzistojne Matjet e temperatures se ujit te detit d te kryhen per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi 4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza e Ndertimit Shfrytezimi i dheut - . Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Peizazhi Ndikimet e mundshme lidhen me ndertimin ne nje fushe te gjelber te Ndertesave dhe Faciliteteve te Impiantit te Energjise. V =E Vazhdueshme. Gjate fazes operacionale rruget lokale do te karakterizohen nga nje rritje e trafikut per shkak te automjeteve te punetoreve dhe transportimit te materialeve. K = E kthyeshme. Qendrueshmeria R = E Rendesishme.6a Faza e Projektit Faza Operacionale Interferencat e Mundshme ne Peizazh Hapesira e Influences Zona e Investiguar R/K/Q* Metodat e Parandalimit R V K Interferenca e Mundshme Prania e Impiantit Mbartja e Volumeve Shenim: * R/K/Q: Rendesia. PK =E Pa-kthyeshme 4. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.7.10. Gjate fazes se ndertimt rreth 1. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. Flores. Kohezgjatja. K = E kthyeshme.10.10.10.ne projekt.

Qendrueshmeria R = E Rendesishme. ndikimet e mundshme ne Shendetin Publik mund te lidhen me zhurmen e prodhuar nga automjetet dhe makinerite. Te vetmet burime te jashtme elektromagnetike te Impiantit te Energjise jane: • Nje linje energjie 400 kV. • Nje 500 kV DC kabell nen-ujor. e cila lidh stacionin e energjise me Stacionin e Rrjetit Kombetar te Energjise Tirana 2. . i cili shkon ne Itali. Kuadri Social-Ekonomik Gjate fazes se ndertimit dhe funksionimit do te jete i nevojshem nje numer i madh personeli vendas me ndikime pozitive te rendesishme ne kuadrin socioekonomik. 4.10.10. Mundesia e sigurimit te elektricitetit nga Impiantit te Energjise ne Porto Romano do te promovoje gjithashtu zhvillimin industrial shqiptar. gipsit dhe hirit. Gjate ndertimit te Impiantit te Energjise.7a Faza e Projektit Interferancat potenciale te trafikut Hapesira e Influences Rjeti rrugor prane kantierit te ndertimit R/K/Q* Metodat e Parandalimit R P K PR V K Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Rritja e numrit te kamioneve Modifikimi dhe zgjerimi i rrjetit te rruges ekzistuese Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza Operacionale Rritja e trafikut te personelit qe Rjeti rrugor punon ne vendndodhje prane kantierit Rritja e numrit te kamioneve te ndertimit Rritja e trafikut detar Modifikimi dhe zgjerimi i rrjetit te rruges ekzistuese Shenim: * R/K/Q: Rendesia. ndersa gjate fazes funksionale pritet nje trafik detar me i qendrueshem per shkak te transportit te qymyrgurit.Gjate fazes se ndertimit nuk eshte parashikuar asnje trafik detar i rendesishem. Rrezatimet Jonizuese dhe Jo-Jonizuese Nuk eshte parashikuar asnje ndikim i rendesishem i lidhur me ndertimin dhe funksionimin e Impiantit te Energjise.9.10. qe nuk perfshihet ne kete Studim. rreth 210 km i gjate. 4.10.85 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . rreth 26 km e gjate. V =E Vazhdueshme.8. Analiza e Stacioneve te Energjise.10. Shendeti Publik Ndikimet ne shendetin public lidhen me efektet dytesor ete ndikimeve ne cilesine e ajrit dhe zhurmes. PK =E Pa-kthyeshme 4. Linjes se Energjise per ne Stacionin Tirana 2 Station dhe kabllit nenujor per ne Itali paraqitet ne Studime te vecanta te Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis. Table 4.PRBCATESVL220 . PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. Kohezgjatja. dhe emetimin e pluhurave te shkaktuara kryesisht nga levizja e materialeve. K = E kthyeshme.

86 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Tabela 4.PRBCATESVL220 .10. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.Ndikimet e mundshme ne Shendetin Publik gjate fazes se funksionimit mund te lidhen me emetimet e gazrave nga oxhaku dhe me emetimet e zhurmes se Impiantit te Energjise. K = E kthyeshme. PK =E Pa-kthyeshme .10a Interferencat e Mundshme ne Shendetin Publik Faza e Projektit Interferenca e Mundshme Hapesira e Influences Kantieri dhe zonat prane tij Zona e investiguar Zonat prane Impiantit te Energjise R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR V K PR V K Faza e Ndertimit Ndotja e ajrit dhe emetimi i zhurmave Procedurat e Sigurise gjate aktiviteteve ne kantier Perdorimi i teknikave me te mira ekzistuese Sondazhi i zhurmes do te kryhet per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ndotja e ajrit Faza Operacionale Emetimet e Zhurmes Shenim: * R/K/Q: Rendesia. V =E Vazhdueshme. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Kohezgjatja.

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .87 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Klima Klima e Bregdetit shqiptar eshte tipike Mesdhetare me dimmer te bute. por zonat me te larta jane mjaft te ftohta dhe mbulesa me debore mund te zgjase deri ne pranvere. por stina e veres eshte me e fresket dhe me me pak lageshtire. mund te takohen shira dhe debore e dendur. toka bregdetare eshte mjaft e lagesht ne dimer dhe zonat malore jane nder rajonet me te lageshta ne Europe. LINJA BAZE MJEDISORE 5. Krahasuar me zonat mesdhetare. Kushtet jashtezakonisht te nxehta hasen rralle ne bregdet dhe zbuten nga flladet detare.PRBCATESVL220 . por koha e mire mund te nderpritet nga rreshje te stuhishme te rastit. Ka vetem nje stacion meteorologjik ne zonen e studiuar. te lagesht dhe vere te ngrohte. Kushtet e dimrit ne bregdet jane pergjithesisht te buta. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Analiza e cilesise se ajrit ne vend. jepen ne tabelat qe vijojne. Rreshjet dhe Shpejtesine e Eres. 5.1. Lageshtine Relative. Periudha mesatare eshte 30 vjet (vitet e fillimit dhe perfundimit te periudhes se monitorimit nuk jane te specifikuara). Ne zonat e ulta dhe malore ecuria vjetore e kushteve te motit eshte e ngjashme me ato te bregdetit.88 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5. Me qellim qe te karakterizohet ne menyre sa me sakte klima e zones se Impiantit te Energjise. te dhenat e perdorura ne kete Paragraf jane marre nga Instituti i Hydrometeorologjise se Akademise se Shkencave Tirane. Kushtet ne zonat e ulta varen nga lartesia. kushtet mund te jene shtypese.1.1. me diell dhe mjaft te thate. por ererat e ftohta te rastit nga veriu dhe lindja mund te ulin temperaturat per pak dite kur malet jane te mbuluara me debore. rreshjet ne vend jane mjaft te dendura. ATMOSFERA DHE CILESIA E AJRIT Analiza e atmosferes perfshin dy aktivitete: • Karakterizimin e klimes. Ky eshte vecanerisht rasti ne vjeshte kur temperaturat ne Detin Mesdhe jane me te larta. i cili ndodhet ne Durrës dhe mat parametrat qe vijojne: Temperaturen. . te mesatarizuar per cdo muaj. Keto parametra. Gjate diteve me mot te keq ne vjeshte dhe dimer. Shiroka paraprin kohen e lagesht dhe nje kthim te temperaturave me te ulta. Kur nje ere e ngrohte me lageshtire –shiroka – fryn nga juglindja ose jugu. Muajt e veres jane pergjithesisht me diell.

Lageshtia relative eshte pergjithesisht rreth 70%.0 4 14.6 91.8 Muaji 6 7 38.9 8 34.2 Stacioni 1 2 3 Dürres 110. Cilesia e Ajrit Ky paragraf hedh nje veshtrim ne Legjislacionin Shqiptar dhe Europian mbi cilesine e ajrit.1.9 113.2 Tabela 5.6 11 13.1.7 23.3 5 50.5 101.2 Muaji 6 7 21. 5. pluhurin dhe plumbin.4 95.3 11 3.PRBCATESVL220 .1.1.1 10 3.0 8 23.8 24. sic jepen ne Kapitullin 3.9 12 4. .1.1.0 3 11.1 132. me temperature mesatare rreth 8/9 °C ne muajt e dimrit dhe vlera me te larta ne Korrik. jane: • Direktiva 1999/30/EC e Keshillit Europian 22 Prill 1999 persa i takon vlerave kufitare ne ajer per dioksidin e squfurit.7 Vlerat ne Tabelat e mesiperme konfirmojne klimen tipike mesdhetare.1 Year Average 3.4 12 9. Legjislacioni Rregulloret kryesore qe lidhen me cilesine e ajrit.2 5 18.3 8 3.2 9 3.8 Year Average 16.1c Rreshjet Mujore [mm] 4 76.0 5 3.9 2 Shpejtesia Mujore e Eres [m/s] Muaji 3 4.1b Stacioni Dürres 1 69 2 68 Lageshtia Relative Mujore [%] Muaji 3 68 4 71 5 72 6 70 7 68 8 68 9 70 10 68 11 72 12 70 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Year Average 70 Tabela 5. ndersa shirat me te dendur bien nga Tetori deri ne Janar.89 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2.3 Temperaturat Mujore te Ajrit [°C] 2 9.8 9 10 11 12 62.0 Tabela 5. dioksidin e azotit dhe oksidet e azotit.2.9 9 21.5 6 3. 5.1d tregon pranine konstante te eres. Tabela 5. • Direktiva 2008/50/EC e Parlamentit Europian dhe Keshilit te Europes te 21 Maj 2008 per cilesine dhe ajer me te paster ne Europe. lidhur me Impiantin e Energjise ne Porto Romano. Vlerat kufitare krahasohen me perqendrimet e ndotese te matur ne stacionin per cilesine e ajrit ne Durres.0 4.4 10 17.1a Stacioni Dürres 1 8. gjate gjithe vitit ku vlera mesatare mujore e shpejtesise se eres eshte gjithmone me e madhe 3 m/s.Tabela 5.1d Stacioni Dürres 1 3.4 7 3.0 Year Average 931.1.1.2 4 4.

3 kPa.90 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . dioksidit te azotit dhe pluhurit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Tipologjia Pragu i alarmit* Vlera kufitare orare per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 24 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare ditore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 3 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare per mbrojtjen e ekosistemit. Tabela 5. Persa i takon dioksidit te squfurit. Per pozicione ne shkalle te madhe.2. Vit kalendarik dhe dimri (1 Tetor deri ne 31 Mars) Pragu i alarmit * .1.1a u referohen nje temperature 293 K dhe presioni 101. per mbrojtjen e shendetit te njeriut pika e marrjes se kampioneve duhet te jete perfaqesuese e cilesise se ajrit ne nje siperfaqe rrethuese 2 jo me te vogel se 200 m dhe disa kilometra katrore per vendet e monitorimit te ndotjes nga trafiku si dhe ne vende monitorimi ne kushte urbane. fizibilitetin teknik dhe eksperiencen ne aplikimin e vlerave kufitare te Fazes I ne Shtetet Anetare . 803 mbi normat per cilesine e ajrit.1a Ndotesi SO2 SO2 SO2 SO2 NO2 Vlerat Kufitare Europiane Vlera 500 µg/m³ 1 Janar 2005: 350 µg/m³ 1 Janar 2005: 125 µg/m³ 19 July 2001: 20 µg/m³ 400 µg/m³ 1 Janar 2005: 250 µg/m³ 1 Janar 2006: 240 µg/m³ 1 Janar 2007: 230 µg/m³ 1 Janar 2008: 220 µg/m³ 1 Janar 2009: 210 µg/m³ 1 Janar 2010: 200 µg/m³ 1 Janar 2005: 50 µg/m³ 1 Janar 2006: 48 µg/m³ 1 Janar 2007: 46 µg/m³ 1 Janar 2008: 44 µg/m³ 1 Janar 2009: 42 µg/m³ 1 Janar 2010: 40 µg/m³ 1 Janar 2005: 50 µg/m³ NO2 Vlera kufitare orare per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 18 here ne nje vit kalendarik NO2 Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut.• Vendimi Shqiptar Nr. Vit kalendarik PM10 Stage 1 PM10 Stage 2** PM10 Stage 1 Vlera kufitare ne 24-ore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 35 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare ne 24-ore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 7 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut. Vit kalendarik 1 Janar 2010: 50 µg/m³ 1 Janar 2005: 40 µg/ m³ 1 Janar 2005: 30 µg/m³ 1 Janar 2006: 28 µg/m³ 1 Janar 2007: 26 µg/m³ 1 Janar 2008: 24 µg/m³ 1 Janar 2009: 22 µg/m³ 1 Janar 2010: 20 µg/m³ PM10 Stage 2** Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut. Dhjetor 2003 qe percakton vlerat kufitare per ndotesit atmosferike. Perqendrimet Kufitare ne Tabelen 5. Direktiva 99/30/EC percakton gjithashtu kriteret per vendndodhjen me te pershtatshme te pikave per marrjen e kampioneve te aplikuara ne matje fikse. cili te jete me i vogel.2.1. Vit kalendarik * matur tre ore rresht ne vendndodhjen perfaqesuese per cilesine e ajrit te pakten 100 2 km ose ne gjithe zone ose ne nje pike grumbullimi. ** Vlerat treguese kufitare te rishikohen ne kuadrin e informacionit te metejshem per efektet mjedisore. Direktiva 2008/50/EC ruan vlerat kufitare te Direktives se meparshme 99/30/EC. Pikat per marrjen e kampioneve qe synojne mbrojtjen e ekosistemeve ose vegjetacionin duhet te vendosen me shume se 20 km larg nga vendbanimet ose me .

2. Aneksi i Vendimit te Shqiptar Nr.SPM) tregohen ne Tabelen 5. numri i pikave te kampionimit per matjet fikse duhet te llogaritet duke marre ne konsiderate sasine e emetimeve te mundshme te ndotesve te ajrit dhe ekspozimin e mundshem te popullsise. etj.1. Si udhezim. te kafsheve.000 2 km .1. dioksidit te azotit dhe oksideve te azotit..91 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1b Ndotesit SO2 SO2 SO2 NO2 NO2 NO2 PM10 PM10 PM2.2.2a. i cili ndodhet ne qender te qytetit. pluhurit dhe plumbit ne ajer. nje pike per marrjen e kampioneve duhet te jete perfaqesuese e cilesise se ajrit ne nje siperfaqe rrethuese qe eshte te pakten 1. Per vleresimin e ndotjes. ndertimeve. etj. ) ** ka per qellim mbrojtjen dhe ruajtjen e mireqenies publike.1. Cilesia e Ajrit ne Zonen e Studiuar Ka vetem pak te dhena te matura ne zone. 803 percakton perqendrimet maksimale te lejuara per ndotesit atmosferike ne mjediset me ajer te hapur. i pari zbatohet per grupet e ndjeshme te popullsise si: femijet.2. Te vetmet te dhena te shfrytëzueshme jepen ne dokumentin “Cilesia e Ajrit ne Qytetin e Durrësit gjate viteve 2005 – 2007” te nxjerra nga Instituti i Studimeve Mjedisore (ISA) dhe i referohen matjeve te rregjistruara nga stacioni per cilesine e ajrit ne Durrës. .2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ndertimeve. Aneksi VII tregon kriteret per te percaktuar numrin minimal te pikave te kampioneve per matjet fikse te perqendrimeve te dioksidit te squfurit.2a). 803/2003 vendos kufij per perqendrimet mesatare vjetore te te gjithe ndotesve te shenuar ne liste ne Tabelen 5. ndersa i dyti ka per qellim mbrojtjen dhe ruajtjen e shendetit publik. Mbrojtja e shendetit te njeriut perfshin kritere te ndryshme per burimet e shperndarjes dhe te pikave te monitorimit. prane poliklinikes (shiko Tabelen 5. kafsheve. 5.2.5 PM2. te moshuar.5 ( ( ) Vlera Kufitare Shqiptare Vlera 35 µg/m³ 360 µg/m³ 120 µg/m³ 60 µg/m³ 250 µg/m³ 95 µg/m³ 60 µg/m³ 150 µg/m³ 15 µg/ m³ 65 µg/ m³ Lloji i Standartit Dytesore(**) Dytesore (**) Paresore(*) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore (*) Dytesore (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Tipologjia Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare orare Vlera mesatare ditore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare orare Vlera mesatare cdo 4 ore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare ditore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare ditore * zbatohet per grupet e ndjeshme te popullsiise si: femije. Vlerat kufitare mund te klasifikohen si Standard Paresor ose Dytesor. etj. te moshuarit.1b. nga instalimet industriale ose autostradat. Vlerat kufitare shqiptare persa i takon ndotesve te marre ne konsiderate ne kete studim (SO2.1. Tabela 5.1. Ne fund. etj.2.shume se 5 km nga zonat e tjera te ndertuara.NO2. VKM nr.

92 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .26 140 0. Pjesa qendrore dhe perendimore e Zones Jonike perfaqesohet nga Ultesira Prane Adriatike. TOKA 5.29 0. Nivelet e larta te perqendrimeve te SPM jane te lidhura me emetimet e trafikut (PM10 dhe therrmija te tjera te imta si PM2.5) dhe therrmija te tjera qe vijne nga pluhuri i rruges (therrmija me diameter me te madh se 10 mikrone). gjate periudhes 2005-2007. ndersa per PM10 u maten vlera me te larta gjate 2005-2006-2007.1.2. alevrolite. Ne zonen e studimit takohen dy struktura te rendesishme gjeologjike (Figura 5. perqendrime mesatare vjetore me te larta sesa vlerat maksimale te lejuara u maten vetem per Ozonin.2.5 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 2005 2006 2007 Kufijte Shqiptare Kufijte KE 201 201 211 140 - Sipas raportit “Cilesise se Ajrit ne Qytetin e Durrësit gjate viteve 2005 – 2007”.1a): antiklinali i Durrësit dhe sinklanali i Spitalles te lidhur perkatesisht me kodrat e Durrësit dhe fushen e Durrësit.1. 5.1a). i cila fokusohet ne problemin e permbajtjes se larte te lendeve pezulli ne ajrin urban te Durrësit. Kjo thyerje tektonike konsiderohet si nje nga thyerjet me aktive shqiptare.2. NOx dhe VOC veprojne kimikisht me oksigjenin per te formuar ozonin gjate diteve me diell e temperatura te larta. ne te cilen përfshihet edhe zona e gjere te Durrësit.2a Viti Durrës – Perqendrimet Mesatare Vjetore te Ndotesve ne Stacionin e Poliklinikes SPM [µg/m³] PM10 [µg/m³] 91 93 100 60 40 SO2 [µg/m³] 16 19 15 35 20 NO2 [µg/m³] 22 24 23 60 40 O3 [µg/m³] 98 106 99 65 Pb [µg/m³] 0.2.2. Pozicioni i sakte i thyerjes tregohet ne harten gjeologjike (Figura 5. Nje thyerje tektonike gjatesore aktive i ndan te dyja strukturat dhe eshte shkaktare e aktivitetit te larte sizmik ne kete zone. SPM (pluhur) dhe PM10. konglomerate dhe ranore. e cila karakterizohet nga depozitime qe perfshijne nje diapazon kohor nga Triasi deri ne ditet e sotme. Ne Ultesiren Prane Adriatike takohen disa kodra. te cilat perfaqesojne struktura antiklinale dhe disa zona te rrafshta qe perfaqesojne struktura sinklinale. Ultësira ndertohet nga depozitimet Neogjenike te cilat perfaqesohen nga shkëmbinj argjilore. sic tregohet ne Figuren 5. .PRBCATESVL220 . nen-produkte te gazolines dhe qymyrit te djegur. Per te dyja SO2 dhe NO2 niveli per mesataren vjetore eshte ne perputhje me vleren kufi.28 0.Tabela 5. te cilat jane te shpeshta ne zonen e Durresit.1.b. SO2 dhe NO2. Kushtet Gjeologjike dhe Gjeomorfologjike Zona e Durrësit përfshihet ne Zonen Jonike. Direktiva 1999/30/EC jep vlerat mesatare vjetore vetem per PM10.2. ndersa formimi i ozonit troposferik eshte rezultat i ndotjes se ajrit nga motorret me djegie te brendshme dhe impiantet e energjise qe clirojne okside azoti (NOx) dhe perberje organike te paqendrueshme (VOC).

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5.93 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1a Harta Gjeologjike .2.

94 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1b Thyerjet kryesore aktive ne Shqiperi .2.

Ato perbehen nga depozitime rerore dhe argjilore-rerore. rera dhe lende organike. Depozitimet e e Miocenit 3 formohen nga mollasat Mesiniane (N1 m) dhe takohen ne siperfaqe ne pjesen perendimore te kodrave te Dürresit. rerore. Ne veri te Porto Romano-s. Ato perbehen nga argjila. Mbi depozitimet aluviale vendosen depozitimet kenetore te Holocenit (lQ4h2). Sinklinali i Spitalles zhvillohet ne zonen fushore te ish-kenetes se Durresit. suargjila. Keto depozitime jane te gjenezave te ndryshme. ranore dhe gipse. Trashesia maksimale e tyre ne qender te Ish-kenetes se Durresit eshte rreth 50 m. Keto depozitime mbulojne gjithashtu te gjithe zonen e akuiferit ne Bishtin e Palles. Depozitimet detare te Holocenit (dQ4h2) takohen pergjate Plazhit te Porto Romanos dhe Gjirit te Lalzit. trashesia maksimale e te cilave eshte rreth 20 m. mbulojne shkembinjte e vjeter te kodrave te Dürresit. Delta e lumit te Erzenit paraqet shenja te qarta te proceseve te erozionit. i perbere nga ranore. kenetore dhe depozitime detare. Ato perfaqesohen kryesisht nga sedimente me kokerr imet si argjila. Depozitimet e Kuaternarit. si: depozitime aluviale. Trashesia maksimale e depozitimeve kuaternare ne sinklinalin e Spitalles eshte rreth 130 m. horizonti i mesem (N2 hb) dhe horizonti i siperm (N2 hc) i perbere nga argjile me thjereza ranoresh. Nga fotografite ajrore verehet nje zhvendosje drejt Jugut i Deltes se Erzenit (Figura 5. alevrolite. Trashesia maksimale e tyre eshte rreth 3000 m.2. te perfaqesuar nga suargjila dhe surera me trashesi maksimale prej rreth 3.0 m.PRBCATESVL220 . Pjesa e siperme e sinklinalit ndertohet nga depozitimet e Pliocenit (“Suita Helmesi”) dhe depozitimet e Kuaternarit.Antiklinali i Durrësit ndertohet nga depozitimet e Miocenit dhe Pliocenit te cilet zhyten ne lindje me kende rreth 60° deri ne 70°. Keto depozitime ndertojne pjesen me te madhe te pjeses qendrore dhe lindore te kodrave te Durresit dhe ndahen ne tre horizonte: horizonti i poshtem (N2 ha).95 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Depozitimet aluviale (alQh) vendosen mbi depozitimet e “Suites Helmesi” dhe ne pjesen me te madhe te Sinklinalit te Spitalles dhe arrijne deri ne thellesine 50-60 m. 1 1 1 1 . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Depozitimet e “Suites Helmesi” (N2 h) perfaqesojne pjesen e poshtme te depozitimeve te Pliocenit. ne gjirin e Lalzit ajo eshte e ulet dhe kryesisht rerore. Hapesira bregdetare ne veri te Durresit prane Porto Romanos paraqet dy aspekte te ndryshme. konglomerate dhe argjile. Trashesia maksimale e depozitimeve zhavorore.1c). Bregdeti ne kete pjese te gjirit eshte i terhequr rreth 800 metra. Trashesia maksimale e depozitimeve te “Suites Helmesi” eshte rreth 1200-1300 m. te cilat dalin ne fushen e Spitalles (ish Keneta e Durresit). si dhe ne kodrat e Bishtit te Palles. ndersa trashesia e shtresave te zhavorit varion nga 1-2 m deri ne afersisht 20 m. surerore dhe suargjilore eshte rreth 70 m.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2. .Figura 5.1d).1c Erozioni bregdetar prane Deltes se Lumit te Erzenit (vija e bardhe perfaqeson vijen e meparshme bregdetare) Ne Veri-Perendim dhe Jug-Perendim te Porto Romano-s.2.96 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . fenomeni i erozionit con ne avancim te detit sic verehet edhe nga pozicioni i bunkereve (Figura 5.

• Bregdeti Jonian (IC). eshte nje zone e brendshme. .1d Fenomeni i Erozionit ne Lindje te Porto Romano-s 5. ne kompresion.LVL dhe PVP. Edhe nga veriu shume thyerje qe vijne nga bregdeti dalmat e gjejne vazhdimin e vet ne juglindje. eshte nje zone bregdetare qe karakterizohet nga thyerje paraPliocenike PVP . Thyerjet nderpriten nga disa thyerje dytesore terthore me drejtim L-VL.2. e dominuar nga thyerjet VP-JL. pergjate kufijve te Depresionit Plio-Kuaternar te Dukagjinit. Sizmiciteti Shqiperia eshte nje vend me nje shkalle te larte sizmiciteti. • Ultesira Prane adriatike (PL). Orogjeni shqiptar ndahet ne dy zona me regjim te ndryshem tektonik: zona bregdetare ne kompresion (ngjeshje). dhe zona e brendshme ne terheqje e dominuar nga thyerjet normale me drejtim verior (Figura 5. perfshin zonen bregdetare te dominuar nga thyerje gjatesore para-pliocenike me drejtim VP. Sizmiciteti rajonal i Shqiperise lidhet me 7 nenzona sizmogjene: • Lezhe-Ulqin (LU).2. pershkohet nga nje seri shkeputjesh tektonike gjatesore post-pliocenike qe jane vazhdim i drejtperdrejte i i shkeputjeve te zones malore jugore.2. Ultesira perendimore pershkohet edhe nga disa dislokacione terthore me drejtim verilindor.Figura 5. qe shtrihen paralel me vijen bregdetare Dalmate. me tendence V . • Peje-Prizren (PP). te cilat nderpriten nga disa shkeputje terthore te rralla.2a).2. Sizmiciteti i Shqiperise lidhet me levizjen konvergjente midis orogjenit shqiptar ne JL dhe mikropllakes se Adrias ne VP. qe pershkohet nga tre sisteme thyerjesh normale.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .97 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

2. kryesisht pergjate kufirit te zones Mirdita.PRBCATESVL220 . eshte nje zone e brendshme qe lidhet me grabenet PlioKuaternare te Ohrit. sic tregohet ne Figuren 5. Deri ne vitin 2000 termeti me i forte i regjistruar ne zonen e studimit kishte nje magnitude ndermjet 6 dhe 7 grade Rihter.. Figura 5. Magnituda maksimale e regjistruar ne kete zone eshte 7. .2.2a. qe permban lugina PlioKuaternare te kufizuara me thyerje normale me tendence drejt Veriut. • Shkoder-Tropoje (ST). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sheshi i ndertimit ndodhet brenda nenzones Sizmike te PL.98 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . prane Zones LU.2.• Kukes-Peshkopi (KP). Ajo ze vend pergjate vijes sizmogjene me te njejtin emer. te Korçes dhe Ersekes te kufizuar nga thyerje normale me drejtim thuajse verior. • Oher-Korce (KO). eshte nje zone e brendshme. eshte nje zone e brendshme ne trajten e nje rripi me drejtim verilindor me thyerje normale.2b paraqet thellesine dhe magnituden e termeteve te rene ne Shqiperi.

99 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2a Sizmiciteti Rajonal Site Area .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2.Figura 5.

2b Thellesia dhe magnituda e Termeteve Shqiptare deri ne 2000 vitin Site Area 5. Trualli Shtresat e siperme me te perhapura te Fushes Durresit jane si me poshte: .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2.3.2.100 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Figura 5.

me e ulet se niveli i detit.2.4a): • Toka bujqesore: kultivimet kryesore jane misri dhe perimet. Keto zona perdoren per mbareshtim jo intensiv (bageti. Nje tjeter vend depozite ndodhet 2 2. Shfrytezimi aktual i tokes ne zonen ne veri te Durresit eshte si me poshte (Figura 5.000 m dhe ndodhet ne anen lindore te rruges qe lidh Porto Romanon me Bishtin e Palles. e lidhur me qytetin nepermjet nje rruge te shtruar.5 km ne veri te qendres se qytetit te Durresit. ne anen lindore te tij. kryesisht zona grumbullimi. ne anen perendimore te rruges. Uzina mbulon nje siperfaqe rreth 7. Keto depozitime karakterizohen nga nje pershkueshmeri e ulet dhe veti te dobeta fiziko-mekanike.8 ha dhe eshte e vendosur ne anen lindore te kodrave te Durresit. Perdorimi i Tokes Vendi i zgjedhur per Impiantin e ri te Energjise Termale eshte vendosur ne veri te Durresit afer me “Kepin e Palit”. • Rerat detare.• Suargjilat kenetore. • Surerat kenetore. Zona eshte rreth 1. . Zona e Porto Romanos karakterizohet nga prania e zonave industriale. Zona eshte afersisht 7. Trashesia maksimale e tyre eshte rreth 12 m.2 ha dhe eshte vendosur ne anen lindore te kodrave te Durresit.PRBCATESVL220 .4. Ne relievin kodrinor ne jug te Porto Romanos dhe ne Veri – Lindje te Durresit jane te pranishme disa vreshta dhe drure frutore. Venddepozita e mbetjeve ndodhet 15 m nga Stacioni i Pompave qe perdoret per shkarkimin ne det te ujit qe merret nga sistemi 2 kanalizimeve. qe lidhet me qytetin nepermjet nje rruge te shtruar. trashesia e te cilave zakonisht nuk i kalom 2-3 m si dhe shtresa te holla torfike.. zonat e banuara paraqesin nje perqindje te vogel ne zonen ne veri te Durresit. zona ankorimi dhe impiante/uzina kimike te prishura. Surerat kenetore jane gjeresisht te perhapura ne ish keneten e Durresit. Nje uzine Lindani/kripe e kromuar eshte e lokalizuar 200 m nga veriu i Uzines se Squfurit.2. Nje Uzine Sulfuri eshte vendosur 6. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. Ne keto kushte shtresat ujore nentokesore jane te mbrojtura nga infiltrimi i mundshem i ndotjes siperfaqesore. Perpara viteve 60’ e gjithe zona ka qene mocalishte. Ne keto depozitime takohen gjithashtu shtresa ose lente rere. • Zonat Urbane: Me perjashtim te Durresit. Uzina mbulon nje zone prej afersisht 8. Zakonisht ato permbajne material argjilor dhe kane trashesi rreth 2 deri ne 8 m. Ato kane permbajtje te larte te kripes dhe veti te dobeta fiziko-mekanike. ne anen perendimore te tij.101 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Suargjila kenetore jane te zhvilluara ne pjesen qendrore dhe jugore te Fushes se Durresit. Thellesia e shtreses se pare ujembajtese eshte me teper se 50 m nga siperfaqja e tokes dhe mbulohet nga shtresa me pershkueshmeri te ulet. Rerat detare jane te zhvilluara pergjate bregdetit te Adriatikut dhe pjeserisht poshte depozitimeve kenetore.600 m dhe eshte vendosur mbi Bishtin e Palles. Kjo zone karakterizohet nga nje lartesi mesatare.5 km nga Stacioni i Pompave. dhen dhe pula). • Fushat me Bar dhe Shkurre: jane shume te perhapura. Ne vitet 50’-60’ u ndertua nje sistem drenazhimi per te ndaluar permbytjet.

102 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4a Shfrytezimi i tokes ne Shqiperi .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5.2.

Cilesia e Tokes Pjesa Veri-Perendimore e fushes se Durresit karakterizohet nga prania e zonave industriale.0 g/kg te b-HCH. per trajtimin dhe ngjyrosjen e lekures.dhe pentaklorinuar. Cr(VI): < 1 mg/kg. zonen e sulfurit.71mg/kg te g-HCH dhe 0. . ujrat siperfaqesore.5. truallin. dimetilamine. zona e grumbullimit te mbeturinave te kromit dhe lindani ne ish uzinen kimike te Durresit. Kampionet e UNEP identifikuan tetra-penta-. Nje kanal qe rrjedh nga ish uzina kalon kete grumbullim dheu dhe rrjedh nepermjet stacionit te pompave ne Detin Adriatik. Ne kete pike te nxehte ishin tre ndertesa grumbullimi te mbushura plot me lende kimike si disulfid karboni. i vendosur perafersisht 10 km ne veri te qytetit te Durresit. zona e depozitimit te mbeturinave afer stacionit te pompave. nje mision i UNEP vizitoi Shqiperine per te vleresuar kushtet mjedisore si pasoje e konfliktit te Kosoves. Nje kampion dheu i marre ne zonen e ish uzines se dikromatit (rreth 20 m nga procesi i prodhimit te lindanit) permbante izomere te HCH ne sasite e meposhtme: 1.908 mg/kg dhe 673.79 g/kg te izomereve te HCH (2. Rreth 1 km larg nga uzina ka nje grumbullim dheu. Nje analize inorganike e kryer mbi te njejtin kampione verejti 317 mg/kg krom. Analiza e UNEP tregoi nivele shume te larta te perzierjeve teknike te HCH ne zonen e uzines dhe ne pajisjet e grumbullimit te vendosura dy kilometra me tej. 3. hexa.800 mg/kg) dhe ne vendin e sulfurit (13460 mg/kg).2. Kampionet gjithashtu permbanin 0. ne juglindje te Bishtit te Palles. ne nje shtrese rreth 1. Te dyja proceset e prodhimit jane nderprere qe nga ajo kohe dhe ndertesat e uzinave jane prishur totalisht.5 ne veri te qendres se qytetit te Durresit dhe me pak se 1 km ne jug te Porto Romanos. ne fund te Kodrave te Durresit. ciklohekzan 5 % te tetra. Njeri krater ishte venddepozite e mbeturinave kimike. ajo prodhonte 6-10 ton lindan ne vit. Zona ishte vendosur ne Fushen e Durresit. ne te cilin izomeret e hekzaklorinuar ishin mbizoterues. e vendosur rreth 6. kanalet e drenazhimit dhe rruga ne lindje te zones se sulfurit. Rezultatet e kampioneve te dheut dhe te sedimentit te kampionit te marre ne 2005 treguan nivele te HCH mbi vleren kritike per heqjen e ndotjeve (PRL= 50 mg/kg) ne zonen e Lindanit/dikromatit.1 mg/kg te a-HCH.4 mg/kg te d-HCH. Ne vitin 2005 GKW Consulting realizoi nje studim qe perfshiu ujrat nentokesore. Nje kampion sedimenti i marre nga zona e permbytur kishte 264 mg/kg te Cr dhe < 1 mg/kg te Cr(VI).5. Pika e dyte e nxehte ishte uzina e kromitit. Deri ne vitin 1990. Nje kampion i dheut te UNEP i marre nga zona e prodhimit te lindanit permbante 8. metanol. Permbajtja e ciklohekzanit te heptaklorinuar ishte 10%.4 g/kg te a-HCH. dhe pesticide si lindani (gamma-HCH) dhe thiram. materialet ndertuese dhe biomasen me kampione ne pjese te ndryshme te zones. Mbetjet e kromit ishin depozituar ndermjet ish uzines kimike dhe kanaleve te drenazhimit. ish uzina kimike ne Durres prodhonte dikromat natriumi.103 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Kampionet me te larte u gjeten ne zonen e Lindanit/dikromatit (428.14 g/kg te g-HCH.dhe hepta-Ciklohekzan te Klorinuar. Sedimenti i kampionit te marre nga kanali (15 m nga deti) kishte nje permbajtje te: Cr: 24 mg/kg.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .172 g/kg te benzenit te tri. mbetje HCH etj. Ne fushen e Durresit u identifikuan dy pika te nxehta dhe dy vende me ndotje te larte.dhe tetraklorinuar.29 g/kg te d-HCH). 2. 1. Kur uzina ishte ne pune. Pergjate javes 17-24 Shtator 2000. grumbullimet perreth. Dy pikat te nxehta ishin ish impiante industriale. 0.5-2 m te trashe. gazin.

780 mg/kg) dhe ne kanalet e drenazhimit sedimenti (2.Kromi total u gjet gjithashtu mbi vleren kritike te standartit mjedisor (PRL= 1.04 dhe 71 mg/kg dhe nuk eshte asnjehere shume e larte. permbajtja me e larte e Kromit (III) ne kampionet e dheut ishte e barabarte me 10000mg/kg. rilevim i vitit 2007 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ne kantierin e Squfurit. dhe SWS srl ne zonat e pikes se nxehte ne Porto Romano (Figura 5. Ne lidhje me vendin e Lindanit.8 mg/kg).2. Figura 5.6 m. Permbajtja me e larte e Cr (VI)-ishte rreth 230 mg/kg ne siperfaqe.0 to 0.2. Kromi Hexavalent (gjashtevalent) u gjet mbi standartet mjedisore (PRL= 10 mg/kg) ne uzinen e Lindanit/dikromatit me nje perqendrim maksimal prej 5.PRBCATESVL220 . dhe ne nje kampion sedimenti (45 mg/kg α-HCH).216. Perqendrime qe variojne nga 4100 mg/kg deri ne 7800 mg/kg u gjeten ne veri te zones se lindanit. per te karakterizuar truallin.270 mg/kg.8 m. Vlera shume te larta te HCH u gjeten ne nje kampion dheu. urjat nentokesore dhe cilesine e materialeve ndertuese.p.50mg/kg) eshte gjithashtu e paperfillshme me perjashtim te nje ish stacioni perzierje dhe ngarkimi.104 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .000 – 2. ku jane regjistruar vlera shume te larta (18 mg/kg) te Lindanit. Ne 2007. permbajtja e squfurit ne kampionet e dheut varion ndermjet 0. ne thellesite nga 0.5a).5a Vendndodhjet e pikave te nxehta. Vlera shume te larta te DDE dhe DDT jane gjetur gjithashtu ne . studimet u kryen nga ERM S. Permbajtja e pesticideve (<0. jashte te ashtuquajturit mur i betonuar.A.000 mg/kg) ne uzinen e Lindanit/dikromatit (perqendrimi me i larte i kromit total: 18. ne nje thellesi qe varion nga 0 deri ne 0.

Zona e grumbullimit te mbeturinave paraqet vendin me te afert me zonen e studimit. . Sasia e ujrave rrjedhese siperfaqesore ulet shume gjate muajve te veres. Lumenjte kryesore jane Buna. Ishmi. Kampionet nga vendet e depozitimit te mbeturinave jane pa ndotje me perjashtim te permbajtjeve te larta te hekurit dhe magnezit.305 km (28. Vetem 69% te rreshjeve vjetore jane verejtur gjate stines se thate (Korrik – Shtator). Studimet ne vitin 2007 treguan perqendrime te larta te DDE.3. DDT dhe HCH (vecanerisht Lindani)). Rrjeti lumor eshte shume kompleks.nje kampion dheu prej 0.748 km nga te cilet Brenda territorit te Shqiperise). Te gjithe lumenjte shkarkojne ne Detin Adriatik dhe kane pergjithesisht drejtim LindjePerendim.5 -0.3. Semani dhe Vjosa (Figura 5. me nje siperfaqe te pellgut ujembledhes prej 2 2 rreth 43. Shkumbini. Vendosja e Zones Ujrat paraqesin nje burim te konsiderueshem per Shqiperine.105 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Erzeni. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5.1. Mati. perqendrime shume te larta te HC (14000 mg/kg) jane gjetur ne nje thellesi prej 0. Per me teper. UJRAT SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE 5. Drini.9 m.1a).8 m nga siperfaqja.PRBCATESVL220 .3. Vlerat e kromit jane me te larta se normalja dhe mund te vijne nga aktivitetet e depozitimit te mbeturinave.

Ky ka qene shkaku i krijimit te kenetes para ndertimit te sistemit te drenazhimit ne fushen e Durresit. nderkohe qe prurjet maksimale jane shume me te larta.575 g/m ) dhe Semani (4. Sistemi i drenazhimit paraqet burimin e vetem ujor te zones. Vlerat me te larta te prurjeve te ngurta jane 3 3 regjistruar ne lumenjte Erzeni (5.367 3 g/m ). Prurja mesatare e 3 pergjithshme eshte rreth 1. pjerresia natyrale nuk eshte e mjaftueshme per te krijuar rrjedhje ne drejtim te Deti Adriatik.635 g/m ). si siperfaqesore ashtu dhe nentokesore.308 m /s.000 ton aluvione ne vit.106 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .650 kg/s. Keshtu qe zhvillimi i kesaj fushe eshte i ulet. Devolli (5.250. e barabarte me 1.Figura 5. ne perendim te zones. Prurjet mesatare trasportojne 53. Zona e Durresit ka burime te rralla ujore. Prurjet maksimale takohen gjate periudhes se lagesht te vitit dhe perfaqesojne 82% te volumit vjetor. Ky sistem i hapur drenazhimi ka qene ndertuar per bonifikimin e ish kenetes ne fushen e Durresit.1a Lumenjte dhe Ujembledhesit Kryesore te Shqiperise Lumenjte Shqiptare karakterizohen nga prurje te medha. Lumi me i afert esht Lumi i Erzenit. Derdhja ne kanale kryhet nepermjet stacionit te pompimit i vendosur ne skajin me verior te Kodrave te Durresit. ne Porto Romano.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .3. . Nuk ka ndonje lum me rrjedhje te vazhdueshme ne kete zone.

3. Nese stacioni i pompimit nuk do te funksionoje.Stacioni i pompimit shkarkon ujin e drenazhuar ne Detin Adriatik. Per me teper ky sistem. eshte i lidhur me Lumin e Erzenit nepermjet nje kanali. Lumi i Erzenit paraqet lumin me te rendesishem ne zone qe i derdh ujrat e tij ne Gjirin e Lalezit. qe mban ujrat lumore ne zonen e fushes ne jug te zones.3.1b Rrjeti Hidrologjik i Fushes se Durresit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ne veri te Porto Romanos. Sistemi kompleks i ujrave rrjedhese siperfaqesore paraqitet ne Figuren 5. Figura 5.1b.107 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . pjese e fushes se Durresit do te permbytet.PRBCATESVL220 .

shtresat konglomeratike te “Suites Rrogozhina” paraqesin akuiferin me te rendesishem ne zonen e Durresit (Figura 5. Figura 5.3.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .108 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Bazuar ne nje studim te kryer ne vitin 2007 ngjitur me zonen e grumbullimit te mbeturinave ne pjesen veri – perendimore te Fushes se Durresit (prane zones se studimit) rrjedhja e ujit nentokesor ndjek nje drejtim juglindor ashtu sikurse tregohet ne Figuren 5.1c).3.1c tregon drejtimin veriperendimor (VP) te rrjedhjes te ujrave nentokesore ne zonen e Durresit.3.3.1c Ujrat Nentokesore ne Zonen e Durresit Figura 5.Sipas rezultateve te shume puseve te shpuara.1d. .

2 .g. • Ujepercjellshmeria e shtreses: rreth 100 deri ne 200 m /d.s. ish Ndermarrja Hidrologjike e Shqiperise realizoi nje studim intensiv hidrologjik ne zonen e fushes se Spitalles. • Koeficenti i filtrimit: rreth 2 deri ne 3 m/dite.3. ne menyre te vecante gjate dekadave te viteve 80-90 te shekullit te kaluar. fusha e Spitalles rezultoi te ishte nje basen artezian. Kuadri hidrogjeologjik regjional i zones se Porto – Romanos tregohet ne harten hidrogjeologjikelogjike(Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .3.109 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Niveli Piezometrik : rreth 1 deri ne 2 m a. • Thellesia e shtreses se siperme ujembajtese: zakonisht me shume se 100 m.1d Rrjedha e Ujrave Nentokesore pranes Zones ne Studim Ne te kaluaren. Me vone. Qellimi i studimit ishte te siguronte uje per ish Fabriken Kimike. • Prurjet specifike te puseve: rreth 1 l/s/m. Duhet te theksohet qe shtresa argjilore e depozitimeve Kuaternare te basenit artezian te Spitalles sigurojne nje izolim te mire dhe te mbrojne akuiferin ranoro– konglomeratik nga infiltrimet e mundshme te ujit te ndotur siperfaqesor. Ujembajtja e akuiferit te Spitalles lidhet me shtresat ranorike dhe konglomeratike te Pliocenit dhe me shtresat zhavorore te Kuaternarit. duke perbere akuiferin me te rendesishem te zones se studimit. per furnizimin e impianteve industriale ne ndertim e siper ne kete zone.. disa puse te thelle u shpuan ne pjesen veriore te fushes se Spitalles.Figura 5. Karakteristikat kryesore te shtreses ranoro – konglomeratike rezultojne si me poshte: • Thellesia e puseve: 160 -300 m. Sipas ketyre studimeve.1e).

Uji eshte zakonisht i rende.2.3.• Kapaciteti i puseve me pompa zhytese: rreth 5 deri ne 10 l/s’ Per me teper. Shumica e puseve thahen gjate periudhes se veres.3. jane germuar ne keto depozitime nga popullsia lokale. Shumica e puseve arteziane kane dhene uje brenda kufijve te standarteve te ujit te pijshem. Me teper se 30 puse te ceket. ne zonen kodrinore shtresa te holla me ujembajtje te ulet sigurojne uje per popullsine lokale. Keto shtresa lidhen me depozitimet eluvialo-deluviale te Kuaternarit te zhvilluara ne shpatet e kodrave te Porto Romanos.110 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2 mg/l. permbajtjet e klorit dhe natriumit jane ne kufijte e pranueshmerise dhe perqendrimi i hekurit zakonisht e kalon kufirin e standartit te ujit te pijshem prej 0.1e Harta Hidrogjeologjike e Zones Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. . Figura 5.PRBCATESVL220 . Percjellshmeria e ujrave nentokeseore te puseve te germuara ndryshon nga rreth 500 µS/cm ne me teper se 2000 µS/cm. me thellesi qe varion nga rreth 5 deri ne rreth 13 m. Cilesia e Ujrave Nentokesore Cilesia e ujrave nentokesore te “Suites Rrogozhina” nuk eshte e kenaqshme.

Meqenese cilesia e ujit eshte e dobet. Ne Kraterin 3 vlerat e matura te materialit te ndotur tregojne nje pamje tjeter. Vlerat me te larta te HCB se analizuar ishin 40316 µg/l. Popullsia vendase furnizohet me puse me vetderdhje.3dhe1.4-triklorobenzen (tretshmeria ne uje: 30 mg/l) dhe 4 µg/l HCH.2.08 µg/l.2. deri ne 25 milje i gjere. Ne .266 µg/l dhe 8. dhe me i ngushte ne Jug (Deti Jon). 60 µg/l te 1. Kampionet e ujit te marre ne Vendin e depozitimit te Mbeturinave dhe ne vendin e grumbullimit te mbeturinave nuk treguan ndonje vlere te rendesishme per t’u shenuar. Kromi total u gjet gjithashtu qe te ishte i larte ne kampionin e ujit siperfaqesor (484 µg/l). 733 µ/l dhe 171 µg/l. Zona me e gjere Krateri 1 dhe 2 eshte e ndotur per shkak te mbeturinave te Kraterit 2. thellesia e detit i kalon 1000 m ne ujrat nderkombetare. Vendodhja e burimit kryesor nuk mund te percaktohet ne menyre te sakte dhe ka nje evidence qe shtrihet pertej Kraterit 2. 2-3 milje i gjere. Pertej 25 miljeve. Gjate studimit te vitit 2007 (ERM dhe SWS) vlerat e HCH dhe HCB kalojne kufijte e Pikes se nxehte 2 (Vend i Lindanit). Ne pese pika te marra kampion mund te shikohet ndotja e forte nga HCH dhe HCB. dhe rryma te shkaktuara nga era.3. grykederdhje lumore deltaike dhe laguna. Uji i Detit Rajoni bregdetar i Shqiperise perbehet nga dy njesi gjeografike: zonat bregdetare e Adriatikut dhe ajo e Jonit. nderkohe qe pjesa veriore eshte minimalisht e ndotur. Pjesa jugore e lumit eshte pothuajse e paster.4 mg/l klorbenzen (tretshemria ne uje: 500 mg/l). puset e germuara ne menyre private ashtu sikurse tre puse te reja monitoruese te ndertuara ishin marre si kampion per te mbledhur informacion per ujrat nentokesore ne Uzinen e Lindanit/Dikromatit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Bregdeti eshte i ndertuar nga plazhe rerore te gjate. Rezultatet treguan perqendrimet totale te HCH mbi standartin e lejuar te ujit te pijshem (MADWS per Lindane= 2 µg/l) ne dy puse private.300 µg/l. 7 µg/l te 1. me vlera te barabarta me 47.07 µg/l dhe 9. 5. Shelfi kontinental eshte i gjere ne veri (deti Adriatik).22 µg/l. 7. Gjatesia totale e bregdetit eshte rreth 429 km.3. 145 µg/l dhe 200 µg/l.4-diklorbenzen (tretshemria ne uje: 120 mg/l dhe 70 mg/l). Ne detin Adriatik takohen tre lloje te rrymash te ulta: rryma te vazhdueshme. uji nentokesor i zhavoreve Kuaternare nuk perdoret per qellime te furnizimit me uje. rryma te batice-zbatices. Gjate studimit te GKV ne vitin 2005. qe kane perqendrime te barabarta me 12. furnizohen me uje nga lumenjte dhe nga kanalet e ndryshem te drenazhimit. Shelfi kontinental shtrihet teresisht brenda zones eskluzive.111 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ujrat bregdetare jane te ceketa.87 µg/l. Ndotesi me i zakonshem eshte HCB. Zona bregdetare e Adriatikut (pjesa veriore e bregdetit Shqiptar) eshte pergjithesisht e karakterizuar nga toka te ulta bregdetare (fusha aluviale) te nderprera nga lumenj dhe te rrethuara nga kodra. dhe ne te treja puset hidrologjike . Ererat e forta vazhdojne per disa dite dhe mund te krijojne rryma te perkohshme qe kalojne ne drejtim te kundert me rrymat e vazhdueshme dhe ato te batice-zbatices. Vlerat e larta te Kromit Total ishin matur mbi standartet e ujit te pijshem (MADWS per kromin total = 50 µg/l): 28. Gjate shtatorit 2000 studimi i (UNEP) ne nje kampion uji u maten substancat kimike te meposhtme: 4.3dhe 1. Vlerat me te larta te HCH jane 171 µg/l dhe 377 µg/l. por HCH dhe Chromium(VI) jane te pranishem gjithashtu.

duke filluar nga fundi reror. me biocenoza shoqeruese. Sheshi i ndertimit ndodhet ne pjesen qendrore te Shqiperise qe i takon bregdetit Adriatik.Zona e Durresit Ne zonen e Porto Romanos. Figura 5. rrymat . e cila ndodhet poshte gjeresise gjeografike N (veri) 41° 23’. qarkullimi aktual eshte pothuaj plotesisht i varur nga ererat.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . te cilat behen te turbullta me rrijen e thellesise.3a Niveli Batimetrik – i Matjes se Thellesise .3a).3. Nje studim mbi batimetrine prane zones se studiuar ka percaktuar se izobati 18 m ndodhet 2 km larg nga bregu ne jug te zones dhe 800 m larg nga bregu ne veri te zones (Figura 5.det. Gjate veres.112 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3. thellesia rritet ngadale.

0°C me shume se uji me i thelle. vlera mesatare eshte 38.5 m ka nje frekuence prej 75%.1 JL/SE 0.8 °C (Tabela 5.3c).8 17.34 g/l. te perfaqesuar nga nje gjeolog i vjeter ne fushen e gjeologjise. Tabela 5.2 Qer 21.24 Dallge < 0.3.2 g/l.3b LJL/ESE 0. Ne Aneksin 5.8 Temperatura Mesatare Mujore e Ujit te Detit (°C) Maj 19.02 m/s.5 eshte kryesisht Jug – Jugperendim JJP dhe Jugperendim JP (Tabela 5. Drejtimit te dallgeve qe kane lartesi me te madhe se 0.5°C deri ne 2.3b).37 5.15 PJP/WSW 3.4 22. me diferenca te vogla gjate vitit: ne dimer kripesia mesatare eshte rreth 38.5 m (%)afer Durresit JP/SW 5. STUDIMI I TRUALLIT DHE I UJRAVE NENTOKESORE TE ZONES Menaxhimi i Burimeve Mjedisore (ERM) per llogari te Enel ka ndermarre Studime te Truallit dhe te Ujrave Nentokesore ne zonen qe synohet per Projektin e Energjise se Porto Romanos.9 16.20 m/s per shkak te pranise se dallgeve te shkakuara nga sistemi bregdetar me shkembinj nenujore. 5.0 Temperatura mesatare mujore e ujit te detit ndryshon nga 12 °C ne Shkurt ne rreth 23 °C ne Korrik.31 6.8 19.8 13.PRBCATESVL220 .8 Min Max 7. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Nivelet maksimale dhe minimale te detit ne dekaden e kaluar jane respektivisht 92 dhe -48 cm.ajrore siperfaqesore mesatare jane te drejtuara ne Jug per shkak te ererave mbizoteruese Veriore.3a Jan 15 Shk 14 Mar 11 Pri 9 Niveli Mesatar i Detit (cm) Maj 9 Qer 10 Korr 9 Gush Shta 10 12 Tet 16 Nen 19 Dhje 17 Niveli Mesatar Vjetor 12 Lartesia e Dallgeve me pak se 0.veri perendim.9 Korr Gush Shta Tet Nen 23.3c Jan Shk Mar 12. Tabela 5.81 JJL/SSE J/S JJP/SSW 1.9 28.3.24 P/W 2.18 Temperatura mesatare vjetore e ujit te detit eshte 17.17 Frekuenca e Dallgeve > 0.3. nga Tetori ne Prill ererat kthehen dhe rrymat rrjedhin ne drejtim veri. Tabela 5. . megjithate lokalisht ato mund te kalojne 0.0 g/l nderkohe qe ne vere eshte rreth 38.3. Per me teper nuk ka shtresezim te temperatures ne me teper se 20 m.3.113 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7 Dhje Mesatare 13. Shpejtesia aktuale eshte pergjithesisht me pak se 0.0 11. Ne tabelen 5.1 Pri 15. por eshte akoma e rendesishme te theksohet qe uji i ceket ne breg ngrohet nga dielli ne rreth 1. Gusht dhe Shtator. ne menyre qe te percaktoje statusin mjedisor te kesaj zone.3. Ne Porto Romano.0 23.78 VP/NW 0.65 PVP/WNW 0. per shkak te perzierjes se ujit nga dallget.3a jepet niveli mesatar mujor i detit.4 eshte paraqitur Raporti i Studimit te Truallit dhe te Ujrave Nentokesore. Aktiviteti eshte kryer ne prani dhe ne bashkepunim te ngushte me Institutin Shqiptar te Studimeve Gjeologjike.4. Kripesia e Ujit ne zonen e studiuar ndryshon nga vlera prej 37 g/l ne pjesen jugore dhe rritet ne menyre progresive deri ne vleren 39 g/l.5 m 74.

5 m b.0 – 2.1.3/1. oksigjeni.5m: rere kokerrimet deri kokerrmesme me ngjyre bezhe ne te bardhe. temperatura dhe redoksi i mundshem). gri ne gri te erret.g. guacka dhe ndershtresa te holla torfe).0 – 10.g.5 m). • Hapja e gropave per marrjen e provave paraprake me thellesi maksimale prej 2.8 m: suargjile plastike me ngjyre bezhe – jeshile-gri. • Testimi analitik i kampioneve te dheut dhe ujit nentokesor per perberesit perkates. dhe i dyti u morr ne thellesine me te madhe (thellesia maksimale 2.8 – 10. suargjila: • 0.5 m.0. te mbledhura gjate studimit me Gropa Prove (0. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5.3/1.0 m surere (qe permban lende organike dhe guacka) dhe rere kokerrimet deri kokerrmesme me ngjyre. vende-vende surera. surera.2.l. Provat u morren ne dy nivele te ndryshme thellesie.g.g. • Percaktimi i parametrave fiziko – kimike te ujit nentokesor (pH.g.PRBCATESVL220 .b.5 m: rere kafe. jane percaktuar dy skema te ndryshme stratigrafike: • Ne pjesen jugore dhe veri – perendimore te zones. Nje kampion u morr ne shtresen siperfaqesore (ndermjet 0 dhe 1 m b.l. • Gjeoreferenca nga sistemi GPS i te gjitha pikave te studiuara (gropat prove) dhe monitorimi i puseve.5 .0. Organizimi i Punes dhe Plani i Rilevimit Ne vend jane kryer aktivitetet e meposhtme: • Rikonjicioni paraprak ne zone perpara fillimit te punimeve ne menyre qe te verifikohej prania e pengesave fizike te cilat mund te ndikonin pozicionin perfundimtar te shpimeve. percjellshmeria.l.5 m: suargjile e lehte me ngjyre kafe/gri • 0. duke filluar nga siperfaqja e tokes: • . mbi dhe nen nivelin e ujit nentokesor. • Mbledhja e kampioneve te dheut per cdo grope prove. (qe permban lende organike. • Vendosja 10 puseve monitorues ne nje thellesi maksimale prej 10 m b. (plastik) • 1.) dhe studimit te puseve monitoruese (0.0 m .4. • Marrja e 10 kampioneve nga shtresa e siperme (toka bujqesore 0-20 cm). nga siperfaqja deri ne fund: • .5. • U morren kampione uji nga te gjithe puset monitorues. • Ne pjesen veriore te zones.l. .). te realizuar me eskavator me kove per te mbledhur kampione trualli ne nje rrjete 100x100 m.l.4.). Gjeologjia Bazuar ne te dhenat e terrenit.1.114 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5 – 1.

l.630 1.) WT) 17/07/08 9.18 -1. e percaktuar gjate rilevimeve fushore.462 MW4 0.19 1.4.49 -1.m.115 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .s.13 MW2 0.00 p. poshte b.437 -1.809 Shenime: m a. or b. mesatarisht. a. 1.69 1.s.171 MW3 0.071 MW1 0.m.48 -1.51 1.485 -2. or (m.s.650 -1. 1. ujrat nentokesore jane freatike me pergjithesisht juglindor.72 -1.52 1.) 1 WT) 15/07/08 3.465 1. a.49 1.071 Niveli i matur Niveli i ujit i ujit nentokesor nentokesor (m.77 1.20 1.243 MW5 0.s.b.951 -1.992 -1.52 1.123 1.76 -1.285 MW7 0. ose b.77 1.26 1.30 -1. nga 2.942 1. poshte b.• 1.50 1.982 -1.g.78 1. Ose (m. poshte b.31 1. 1.427 1.: metra mbi ose nen nivelin e detit WT: niveli i ujit nentokesor 1 : matje te marra nga koka e pusit Parametrat kimike dhe fizike te ujrave nentokesore jane matur ne cdo pus gjate pastrimit perpara marrjes se kampioneve.88 -1.643 MW8 0.53 1.m.640 -1.l.647 -1.5 – 10. a.437 -1.485 -2. .148 -1.071 Niveli i matur Niveli i ujit i ujit nentokesor nentokesor (m.153 MW10 0.4.78 1. • Ujra nentokesore jane takuar.4.88 -1.s.: metra mbi nivelin e detit m a.s.3a.3.20 1.68 -1.PRBCATESVL220 . a. 5.00 p.0 m: rere kokerrimet me ngjyre gri ne gri te erret (qe permban lende organike dhe shtresa te holla torfe).) 1 WT) 17/07/08 3.946 -1.758 -1.69 1.l. Thellesia e ujrave nentokesore. ose (m.891 1.l.637 1.88 -1. Tabela 5.348 -1.348 -1. ne disa raste me permbajtje fraksioni zhavoror.0 ne 2.l.l.337 MW9 0. Vlerat e matura jepen ne Tabelen e meposhtme.133 -1.19 1.18 -1.597 -1.l.2m. jepet ne Tabelen e meposhtme 5.) Thellesia ne Nivelet e Ujrave Nentokesore Niveli i Ujit Niveli i ujit nentokesor te nentokesor matur (m.3a Pusi monitorues WT (m.48 -2. Hidrologjia drejtim rrjedhjeje Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sipas studimit te zones.00 a.733 1.763 -1.253 MW6 0.333 1.

5 20. qe variojne nga 0.80 Percueshmeria (mS/cm) 80. Hekurti dhe Magnezit jane zbuluar ne ujrat nentokesore.0 28.26 0.2 18.4 13.40 7. i cili mbeshtetet ne Direktivat Europiane. te cilat lidhen me gjendjen e ish kenetes natyrore me uje te kripur perpara permiresimit te tokes.4 18. vlera neutrale deri lehtesisht bazike te pH. Studimet fushore zbuluan prezencen e ujit te paster ne te gjitha fazat e pastrimit.90 7. Rezultatet e studimeve te dheut dhe te ujit nentokesor te kryera ne vend tregojne se zona nuk eshte e ndotur nga aktiviteti njerezor dhe nuk nevojiten aktivitete te permiresimit te mjedisit perpara ndertimit te Kompleksit te propozuar te Energjise.30 0.22 ne 0.13 6.4.4 68.5 17.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Te dhenat analitike per dheun dhe ujin nentokesor u krahasuan me vlerat e permbajtjes kufitare korresponduese sipas ligjit italian (D.3 25.40 0. nga rreth 58 mS/cm ne 80 mS/cm. Sulfurit.7 20. Ne pjesen jugore te zones takohen vlerat me te larta te percjellshmerise.40 0.7 60.0 56.4. Percjellshmeria e ujit nentokesor ne pjesen veriore te zones (nga 7 mS/cm ne 25 mS/cm) paraqet vlera me te ulta sesa percjellshmeria e ujit te detit (50 mS/cm). Permbajtje te larta te Hekurit dhe Magnezit jane te pranishme ne kampionet e ujrave nentokesore dhe jane ndoshta per shkak te aktivitetit biologjik te bakterieve ne shtresat e ceketa ujore.9 58.30 0.3 19.9 20.30 16. U zbuluan vlera kufitare (CSCs-Perqendrimi i ndotur) ne token qe perdoret per qellime industriale. Ne pergjithesi.10.5 72.3b Puset Monitorues MW1 MW2 MW3 MW4 MW5 MW6 MW7 MW8 MW9 MW10 Uji i Detit Matjet ne Fushe te Parametrave Kimike dhe Fizike te Ujit Nentokesor O2 i zbuluar (mg/l) 0.lgs.56 0.70 6.22 0. qe variojne nga 6. Nuk eshte vene re asnje mbushje ne asnjeren prej 78 gropave dhe nuk jane verejtur material te ndotura ne siperfaqen e tokes. perqendrimet e zbuluara ne dheun dhe kampionet e ujit nentokesor te mbledhur ne zonen qe synohet per Kompleksion Energjitik te Porto Romanos jane nen nivelet zbuluese analitike dhe/ose poshte CSCs korresponduese.5 17.75 7.25 5.56 mg/l.5 Eh (mV) -228 10 -313 -316 -121 -104 -73 -318 -65 -25 100 Uji nentokesor ne kete zone paraqet vlera te ulta te oksigjenit.4. Ne disa zona.96 7. 5.0 pH 6.Tabela 5. 152/06).10 Temperatura (°C) 18. temperatura midis 19 dhe 21 C. .20 8.1 7.89 6.7 18.70 ne 0 8. n.3 21.116 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .20 0.33 0. Cilesia e Dheut dhe Ujit Nentokesor Gjate studimit te kryer ne zone nuk jane verejtur shenja te dukshme te ndotjes.85 7.40 6. tejkalimet e kufirit te Fluorit.

PRBCATESVL220 . Prandaj. Raporti i EIA merr ne konsiderate. nuk jane marre ne konsiderate. Ky paragraf paraqet: • nje pershkrim te pergjithshem te zones. Ne rrethinat e Impiantit te Energjise jane disa ndertesa: • ne anen veri perendimore. nje komponent i tille nuk eshte i rendesishem. gjithashtu jane marre ne konsiderate disa udhezime nderkombetare. Ne menyre te vecante. zogjte dhe kafshe shtepiake (dem. te Shendetit. • Rezultate te studimit te zhurmes.5. burimet kryesore jane makinat. dhe Sigurise . qe eshte 500 metra nga vendi). era. ashtu si raportohet ne Tabelen e meposhtme. • ne anen jugore shtepi te tjera te banuara (me e aferta. si vlera kufi ato te fiksuara nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentin “Udhezues te pergjithshem EHS . perderisa per shkak te pjeseve te projektit specifik. Kufizimet e Zhurmes Legjislacioni Shqiptar nuk ka vendosur vlera kufizuese per zhurmen ne territorin e tij.2.5.117 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . banim dhe bujqesor. . deti. Lekundjet. gjela. ZHURMA Ky paragraf pershkruan nivelet ekzistuese te niveleve te zhurmes ne zonen e studiuar. nje shtepi e banuar dhe nje stabiliment larje 250 metra nga rrethimi. 5. disa shtepi te banuara dhe nje shkolle me larg se 1000 metra. ne veri te Porto Romanos. • konkluzione.5. 5. Pershkrimi i Pergjithshem i Zones Zona e studiuar ndodhet ne fushen e gjere bregdetare. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • kufizimet e zhurmes qe jane ne fuqi ne zone. Zona qe mund te ndikohet nga zhurmat e Impiantit te Energjise eshte brenda 1000 metra nga rrethimi. nje ndertese e cila strehon njerez qe aktualisht punojne ne doganen e ardhshme.”. 9774 te 12 Dhjetorit 2007. • ne anen veri – lindore. te kryera ne Korrik 2008 ne menyre qe te provohet zhurma ekzistuese ne zone.1.Mjedisore. Asnje burim i rendesishem zhurme nuk eshte i pranishem ne zone. ne te cilen jane vendosur burimet e zerit dhe receptoret. dele etj). Zona e gjere paraqet perdorime te ndryshme te tokes: industriale.5. tregetare. pervec ligjit te pergjithshem Shqiptar n.

1 kat .118 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 8. 1-2 kate Shtepi te banuara. institucional. Matjet Nje studim i zhurmes eshte kryer nga Enel ne 7. sipas udhezimeve. 2 kate Shtepi te banuara. 4 kateshe Shtepite e banuara. per 15-25 minuta. tregohen ne Figuren 5. u kryen vetem 3 matje gjate dites. qe ishte nje shkolle. gjate periudhes se dites dhe gjate periudhes se nates.5. Tabela 5. kati 1 Dogana e ardhshme.Tabela 5. 1999 5. edukativ 55 45 Industrial. • kalibrator i nivelit te zhurmes CAL 2000 sipas IEC 942 klasa 1. komercial 70 70 Burimi: Udhezime per Zhurmen ne Komunitet.00 – 22. Ne piken P6. emetimet e zhurmes ne mjedis (te gjitha burimet) ne receptore nuk duhet te tejkalojne zhurmen e mbetur (jo emetimin e impiantit) prej me teper se 3 dB. Nivelet e zhurmes u maten ne shtate pika te vendosura prane receptoreve ngjitur me zonen.00 – 07. u kryen 3 matje gjate dites dhe 2 gjate nates. 9 dhe 10 Korrik 2008.00) Zone e banuar. . ne menyre qe te percaktoheshin nivelet e zhurmes ekzistuese ne zone. 1 kat Shkolle. Organizata Boterore e Shendetesise .WHO. Ne cdo pike.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjithashtu.2a Receptori Udhezues per Nivelet e Zhurmes Nje Ore LAeq (dB(A)) Day time (07.3a dhe jane paraqitur ne Tabelen tjeter.5.5. Pikat e references. • program N&V qe punon per LD824. kati 1 Shtepia e Banuar. sipas stdheartit IEC651 lloji 1 dhe IEC 804 lloji 1.00) Night time (22.3a Vendodhjet e Monitorimit te Zhurmes Pika e Matjes P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 Pershkrimi Stabilimenti i Larjes.5.3. • mikorfon ½” i fushes se lire lloji 2541. te shenuar si P1-P7. Instrumenti i perdorur gjate studimit kishte karakteristikat e meposhtme: • fonometer precizioni Larson Davis 824.

prdheaj duhet qe te jete ne pajtim me kufizimet e dites.4a dhe 5. Figura 5. diten. Per me teper. ne menyre respektive per periudhen e dites dhe te nates.4a tregon disa foto te pikave monitoruese. prdheaj ato kane nje vlere limit prej 55 dB gjate dites dhe 45 dB gjate nates. Vetem pikat P1 dhe P3 jane afer nje receptori industrial – tregetar.5. . Rezultatet Tabelat 5.5. P6 eshte nje shkolle. Aneksi 5.5.5.5. 5.4a paraqet.3a Vendodhjet e Monitorimit te Zhurmes Plant Location Pese nga shtate pikat monitoruese te identifikuara (P2 dhe nga P4 ne P7) jane afer me receptoret e banimit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . edukative.5.4b paraqet vrojtimet kryesore te studimit.4. Tabelat paraqesin pikat monitoruese. qe ka nje vlere limit prej 70 dB gjate dites dhe gjate nates.119 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . per cdo pike. oren dhe kohezgjatjen e matjes. nivelet statistikore dhe analizen e frekuences.Figura 5. nivelin ekuivalent (Leq) te matur dhe disa shenime mbi burimet e zhurmes. institucionale. parametrat.

120 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4a Fotografi te Pikave Monitoruese P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 .Figura 5.

zogj. deti. era 16. bori.2 54.59 16.5.37 15. era.39 18. deti.7 66.0 48.6 48. bulkth. gjinkalla. karkaleca.52 15.1 51. era.01 12.Tabela 5. gjethe qe levizin nga era.PRBCATESVL220 .04 15. era 20 Deti. zhurma nga rruga.121 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .02 17.50 16.6 48.07 14. zhurma ne stabilimentin e larjes. femije. zera nga shtepite.6 56. makina ne tranzit (3) 20 Bulkth.15 10.pula. gjel. era 20 Bulkth.6 51. zerat e gjelave nga shtepite 20 Gjinkalla.4a Pika P1/1 P1/2 P1/3 P2/1 P2/2 P2/3 P3/1 P3/2 P3/3 P4/1 P4/2 P4/3 P5/1 P5/2 P5/3 P6/1 P6/2 P6/3 P7/1 P7/2 P7/3 Dita 07/07/08 08/07/08 10/07/08 07/07/08 08/07/08 10/07/08 07/07/08 08/07/08 09/07/08 07/07/08 08/07/08 08/07/08 08/07/08 08/07/08 09/07/08 08/07/08 08/07/08 10/07/08 08/07/08 09/07/08 10/07/08 Ora Rezultatet e Studimit te Zhurmes gjate Dites Kohezjgatja Burimi i zhurmes (min.2 61.7 48. puna afer molit.10 15. femije. gjel. era.35 16. zogj.2 55.0 55.6 57.35 15. gjethe qe levizin nga era 20 Bulkth. zhurme nga shtepite (zera). punime afer konteniereve gri 20 Dema. laresit. zera ne tranzit (3) 20 Bulkth.bulkth.41 9. femije 20 Bulkth.) 23 Bulkth.6 50.5 60. femije 25 Bulkth.00 12. dhi. zogj.6 55.6 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 48. deti. makina ne tranzit (6) 20 Bulkth. makina ne tranzit (2) 20 Gjinkalla. dem.29 17. makina ne tranzit (1) 20 Era. trafiku nga rruga. dem.gjethe qe levizin nga era 20 Bulkth. era 20 Bulkth.25 11.8 53.zerat e femijeve.24 8.32 15. rruga 22 Deti.18 Leq dB(A) 57. makina ne tranzit (3) 20 Bulkth.zhurma nga firma GAS. makina ne tranzit (1) 28 Bulkth.1 .10 10. gjethe qe levizin nga era 20 Dem.2 50. zerat 20 Bulkth.deti.deti.9 63. qen. zerat e femijeve dhe zerat ne stabilimentin e larjes 20 Bulkth.

27 2. qen Bulkth. ne 58. deti Bulkth.9 46.08 0.47 1.7 57.5.11 23.2 56. qen.5 64. ne nje maksimum prej 66.9 58.1 dB(A)) dhe piken P4 (41.5 55.4 47.51 3.9 45.40 4.1 53.5.5.5. qen. deti Bulkth.5.33 0. Tabela 5. deti Bulkth.0 41.1 Limit value (dBA) 70 45 70 45 45 E pa aplikueshme 45 Pika P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 Gjate periudhes se dites. zogj.) 15 15 15 15 15 15 15 15 15 15 26 15 Burimet e Zhurmes Bulkth.4 dB(A).5 41.7 Vlera limit (dBA) 70 55 70 55 55 55 55 Periudha e Nates Leq (dBA) 45. vlera me e larte Leq eshte rregjistruar ne piken P5 (64.6 58. qen.4c paraqet rezultatet kryesore te studimit te zhurmes.48 2. ne piken P4.15 3. vlerat Leq ndryshojne nga 40. vlerat Leq ne pikat monitoruese ndryshojne nga nje minimum prej 48.8 46.4c Krahasimi ndermjet Vlerave te Matura gjate Dites dhe Nates dhe Vlerat limit ne Fuqi Periudha e Dites Leq (dBA) 54.5 dB(A)).6 dB(A). qen bulkth.8 Gjate dites. 5. zera bulkth. ne piken P5.47 . deti.2 55. Vlerat qe kalojne kufizimet jane per shkak te zhurmes natyrore (era.Tabela 5.2 42. ne piken P7. P5 dhe P7 gjate nates (per shkak te zhurmes natyrore).8 dB(A). vlerat me te larta jane rregjistuar respektivisht ne piken P7 (56. qen.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 1. qen Leq dB(A) 48. .4 43.12 22. deti.5 dB(A).8 47.9 dB(A).deti Dema. Konkluzione Ne zonen e vezhguar nivelet e matura te zhurmes jane mbi te gjitha me te ulta se sa vlerat kufi te fiksuara nga ligji ne fuqi.2 49.4b Pika P1/1 P1/2 P2/1 P2/2 P3/1 P3/2 P4/1 P4/2 P5/1 P5/2 P7/1 P7/2 Dita 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 09/07/08 10/07/08 09/07/08 10/07/08 Ora Rezultate te Studimit te Zhurmes gjate Nates Kohezjgatja (min.2 dB(A)). nderkohe qe vlera me ulet eshte rregjistruar ne piken P4 (49. Tabela 5. Nivelet e rregjistuara te zhurmes kalojne vlerat kufi ne pikat P5 dhe P6 gjate dites (per shkak te zhurmes natyrore dhe zerave te femijeve) dhe ne pikat P2. Gjate nates.7 51.qene. bulkth Bulkth Bulkth.122 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne piken P4.8 40.13 4. qen bulkth. qen Bulkth.9 45.0 56. Gjate periudhes se nates. zogjte dhe kafshet shtepiake) pak makina ne tranzit dhe zerat. duke treguar vlerat mesatare gjate dites dhe nates ne cdo pike krahasuar me vlerat limit ne fuqi ne cdo pike.

worldwildlife. 5. Studimet e fushes jane kryer ne Korrik 2008 nga data 7 deri me 11.. toke kenetore me kripe. toka te kultivuara dhe drure frutore. Lartesia e perhapur e ketij ekorajoni renditet ne dy zona pyjore: zona halore.000 mm. Tilia spp. Nje diversitet i dalluar i specieve te lisit (Quercus frainetto. Q. FLORA. zone me bar. dhe nje zone te perzier gjethegjere. Q.1. Gjithashtu ishte karakterizuar shperndarja e specieve te ndryshme te flores.500 m). Zona eshte kryesisht e karakterizuar nga bregdet ranor.1. Temperatura mesatare vjetore eshte 15°C dhe temperaturat me te ulta te . kryesisht lisi (Quercus ilex) dhe pisha Aleppo (Pinus halepensis). Arbutus unedo) behen mbizoteruese ne lartesi te ulta afer bregut (www. Pemet gjithmone te gjelbra. Bimesia dhe fauna jane studiuar brenda 5 km nga zona (Figura 5. cerris. (lartesia mesatare shkon nga 1.2.000 mm. Q.1.1. Bimesia e zones u studiua nepermjet analizes te specieve kryesore te flores qe mbulon zonat homogjene te bimesise. • analiza te imazheve ajrore dhe satelitore te zones.6. BIMESIA. Bimesia e Mundshme Zona e studimit eshte brenda ekorajoneve te pyjeve gjethore Ilire. 5. Ah gjethegjere dhe pyjet e lisit dominojne ne lartesite mesatare dhe te ulta ne dhe te thelle dhe lartesi te lageshta.200-2. pubescens.5. Ostrya carpinifolia. Metodologjia Flora dhe Bimesia jane studiuar si me poshte: • kerkim bibliografik mbi floren dhe bimesine ne Zonen e Studimit dhe ne Jug te Shqiperise. Castanea sativa. e cila mund te kaloje lokalisht 3.PRBCATESVL220 .6.3a). qe ka zhvillimin me te larte. dhe gemusha (Pistacia terebinthus. e cila shtrihet pergjate bregdetit nga bregdeti Lindor Adriatik. qe mbulon gjysmen e lartesive dhe te tokave te ulta.6. • skica te bimesise dhe harta te habitateve dhe raportimi. dalechampii) dhe specie te tjera gjethegjere (Carpinus orientalis.org). nga Alpet Lindore ne bregdetin verior te Jonit ndermjet Shqiperise dhe Greqise. Zona e studimit eshte vendosur brenda zones se planit te Mesdheut (nen zona qendore). lendina dhe kaniore. FAUNA DHE EKOSISTEMET Zona e studimit eshte e vendosur ne Porto Romano afer Durresit. Rhamnus alaternus. Sorbus spp. Ekorajoni karakterizohet nga rreshje vjetore mesatare prej 1.1. Q..123 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Acer spp. Temperaturat mesatare te Korrikut jane ndermjet 15 ne 20 º C. Phillyrea latifolia.6.6. Bimesia dhe Flora Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. virgiliana.) karakterizojne pjerresite bregdetare. Temperaturat mesatare te Janarit jane nen temperaturat e ngrirjes (nga -10 º C ne 0 º C).500-2. • regjistrime te flores.

6.6.500 – 1. Figura 5.124 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. siperfaqeve ranore dhe shkurreve mesdhetare. 1997 (from: C. Bimesia klimatike e pritshme eshte shkurrja Mesdhetare dhe pyjet e lisit qe i perkasin rendit te Quercetalia ilicis. habitatit rural.5°C dhe 7. Bimesia e Zones Komunitetet e bimeve te investiguara ne zone i perkasin kryesisht tokes mocalore te kripur.700 mm.1.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2a Harta Klimatike (Zona e studimit ndodhet brenda drejtkendeshit te zi) Source: VAngjeli et al. .rregjstruara jane ndermjet 6.3. Colacino) 5. Rreshjet vjetore jane rreth 1.5°C.

sh. miser. Arbutus unendo. etj.3a Komunitetet e Bimesise Vecori Spartium junceum me shkurre Ulmus minor Pinus pinea Dictrichia viscose Grure.125 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.6. Jashte zones ushtarake formacioni i shkurreve mesdhetare paraqet kryesisht Spartium junceum e cila eshte e lidhur me Ulmus minor.1.6. Cistus incanus dhe Phyllirea latifolia.Bimesia e zones ndikohet me menyre strikte nga prania e ujrave nentokesore te kripur.3a dhe ne harte ne Figuren 5. nivelet e te cileve rriten deri ne shtresen e siperme te tokes gjate stines se dimrit.3a. Prania e Ulmus minor eshte e pazakonte. dhe nga veprimtarite e njeriut (p. kullotja e gjese se gjalle). Salicornia europea Phragmites australis. Pistacia lentiscus.1. ndodhen ne nje siperfaqe te vogel Brenda gadishullit dhe pjesa me e madhe e etij formacioni rritet ne nje zone ushtarake ku hyrja eshte e ndaluar.6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Komuniteti i Bimesise Shkurre Mesdhetare Drure Kullota gjysem-natyrore(toke e pa-mbjelle/Toke me bar) Toke e mbjelle Toke mocalore e kripur Uji ne toke . Komunitetet e bimesise te rregjistruara ne zonen ne studim jane te shenuara ne liste ne Tabelen 5. Tabela 5. Thypa latifolia dhe Arundo donax Cakilo-Xanthietum italici Posidonia ocenica - Bregdet ranor Deti Zona te banuara Shkurret Mesdhetare Formacione me shkurre Mesdhetare qe gjenden brenda zones se studimit. .

Figura 5.6.1.3b

Spartium Junceum dhe Ulmus Minor

Druret Formacioni drusor ndodhet prane vijes bregdetare ne very-lindje te zones ne studim dhe eshte rrjedhoje e pyllezimit me Pinus pinea. Palinurus spina christi, Rubus hulmifolius, Dittrichia viscose dhe Spatium junceum rriten nen Pinus pinea. Kjo zone preket nga gjeja e gjalle qe kullot cka kufizon rritjen e bimesise. Pylli me pisha eshte paralel me vijen bregdetare. Keto pyje u kultivuan (30-40 vjet me pare) me qellim qe te stabilizonin dunat me rere dhe per te mbrojtur tokat bujqesore.

- 126 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3c

Druret Pinus Pinea

Toka me bar Gjysem-Natyrore Tokat me bar gjysem-natyrore jane formuar si rezultat i efekteve te kombinuara te proceseve natyrore dhe aktiviteteve antropogjenike. Proceset per perdorimin e tokes, sic jane kulltoja tregohen per te influencuar shumellojshmerine e specieve. SIperfaqet e pa-mbjella, per momentin, perfshihen Brenda kesaj kategorie. Brenda zones ne studim mund te identifikohen dy lloje toke me bar ne lidhje me influencen e ujrave siperfaqesore te kripur. Bimesia e zones me te ulet karakterizohet pergjithesisht nga prania e flores qe normalist rritet ne toke mocalore te kripur, sic jane Juncus acutus, Salicornia europea, Limonium vulgare, Hardeum marinum dhe Halimione portulacoides, ndersa toka me bar e zones tjeter karakterizohet pergjithesisht nga Dittrichia viscosa, Scalymus hispanicus, Phenicula vulgaris, Daucus carata, Eryngium spp., Linaria spp., Trifolium campestris, Avena sterilis, Hardeum murinum, Cynosurus echinatus, Achantus spp., Pteridium aquilinum, Rubus hulmifolius.

- 127 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3d

Dittrichia Viscosa dhe Rubus Hulmifolius

Toka e Mbjelle/Drure Frutore Gruri eshte prodhimi kryesor. Kultivohen gjithashtu misri, tershera, melekuqja, hardhite, perimet, luledielli dhe frutat. Ka plantacione ulliri dhe qitroje ndermjet drureve frutore. Te gjitha keto kultivime jane te shoqeruara nga narera te keqia dhe me te njejtat lloje te tokes me bar gjysem-natyrore. Mocalishtet e Kripura Mocalishtet me kripe dhe popullsia bimore qe lidhen me to gjenden pergjate vijes bregdetare nga gadishulli i Porto Romanos-s ne gryken e lumit Erzen dhe ne pjesen e poshtme te kanaleve te kullimit ku ka ujra nentokesore siperfaqesor te kripur (menjehere prane rruges qe pergjate vijes bregdetare nga stacioni i pompimit tek baza e gadishullit). Mocalishtet me kripe jane komponente te rendit te komuniteteve bimore tolerante ndaj shkalleve te ndryshme te permbytjes nga batica. Perberja e specieve te ketyre komuniteteve bimore eshte relativisht e thjeshte me vetem pak specie qe mund te tolerojne kushtet stresuese. Speciet kryesore, qe hasen ne kete zone, sic jane Salicornia spp., Arthrocnemum spp., Salsola soda, Limonium spp., jane shpesh te pranishme ne vendqendrime mono-specifike. Megjithate, kur numri i baticave qe mbulojne mocalishtet reduktohet ndersa lartesia rritet, perberja e specieve behet gjithnje e me teper komplekse dhe me variabel. Shperndarja e popullsive bimore nuk ndjek nje skeme lineare sic eshte ne bimesine e dunave me rere. Bashkesite bimore te klasave Thero- Salicornietea dhe Juncetea

- 128 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

maritimi mbulojne nje siperfaqe te madhe; specie qe dominojne jane Arthrocnemum fruticosum, A. perenne, A. glaucum, Salicornia europea, Salsola soda, Juncus acutus, Juncus maritimus, Inula crithmoides, Limonium vulgare dhe Halimione portucaloides. Figura 5.6.1.3e Salicornia

Uji ne Toke Kjo lloj bimesie eshte e perhapur kryesisht pergjate kanaleve te kullimit. Llojet kryesore te vegjetacionit hidro – higrofilike jane Phragmites australis, Typha angustifolia dhe T. latifolia. Populus albae dhe Salix spp jane me pak te shpeshta. Bashkesite qe dominohen nga Phragmites australis karakterizohen nga nje amplitude me e gjere ekologjike ne drejtimin e shkalles se kripes. Shperndarja e tyre eshte fragmentare dhe shpesh pa asne rol te dukshem ne fizionomine e pergjithshme bimore te ekosistemit natyror te zones. Bashkesite bimore te dominuara nga llojet e permendura me lart jane: Phragmitetum communis, Typhetum angustifoliae hed Typhetum latifoliae dhe i perkasin klases Phragmitetea dhe Salicetea purpureae.

- 129 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3f

Phragmites Australis

Bregdeti ranor Brezi ranor pergjate vijes bregdetare eshte krejtesisht i zhveshur nga bimesia ne nje gjatesi qe ndonjehere shtrihet deri ne 30 m. Llojet qe rriten ne brezin e pare prane detit jane pioner dhe jane si vijon: Cakile maritima, Xanthium strumarium subsp. italicum, Salsola kali. Bimesia e ketij brezi ranor i perket grupit pioner association Cakilo-Xanthietum italici. Duke u larguar gradualisht nga vija bregdetare dhe ndersa dunat me rere rriten, fizionomia e bimesise ndahet nga speciet Ammophila arenaria subsp arundinaceae,

- 130 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

3g Cakile Maritima dhe Xanthium Strumarium Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Ka gjithashtu disa mostra te Juniperus spp. i dominuar nga Tamarix dalmatica. shlodhje.PRBCATESVL220 .Erianthetum. Grupi Schoeno. Echinophora spinosa etj.Elymus farctus.6. Ky grup eshte ne menyre tipike ndermjet tokes me kripe dhe komuniteteve pa kripe te tokes.131 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ne dunat ranore.. keto lloje jane te rendesishme per shkak te impianteve te ndertimit (grupi Ammophiletum). dhe ViticiTamaricetum dalmaticae. Figura 5. etj.. i dominuar nga Erianthus ravennae.sh. haste gjithashtu ne vijat bregdetare ranore dhe ne skajet e zonave qe dominohen nga Juncus spp. Bimesia e vijes bregdetare ranore preket drejtperdrejte nga aktivitetet e njeriut (p. germim.).1.

50 m). Harta e shperndarjes se Posidonia oceanica paraqitet ne Figuren 5.3b Klasa I II III IV V Klasifikimi i kullotave Posidonia ocenica ne lidhje me dendesine te bimezave Numri i bimezave > 700 bimeza/m2 400< bimeza /m2<700 300< bimeza /m2<400 150< bimeza /m2<300 50< bimeza /m2<150 Vleresimi i Dendesise Kullota me Dendesi te Larte Kullote me Dendesi Kullote e Rralle Kullote Shume e Rralle Gjysem-Kullote Megjithate studime te tjera (Republika e Shqiperise – Ministria e Rregullimit te Territorit dhe Turizmit" Projekti i Integruar i Menaxhimit te Ujit dhe Ekosistemeve"Shtator 2003) raportojne nje regres te kullotave te Posidonia oceanica ne zonen e Porto Romano-s.3h. por ajo krijon disa formacione me dimensione te ndryshme.ocenica pergjate prerjeve terthore karakterizohen nga gjethe te gjata dhe dendesi te bimeve te larta me te vogel se 2 300 bimeza/m .PRBCATESVL220 .ocenica u studjua nga Geosat.6. per Enel.1. Sipas klasifikimit Giraud (Tabela 5. Giraud 1997 nga APAT 2004) keto formacione te P. Cymodocea nodosa e rralle eshte verejtur gjithashtu gjate inspektimit detar.1..ocenica i perkasin Klases IV. Enteromorpha).3b. 1998). qe shkaktojne nje rritje ne turbulliren e ujit (Secchi disc.25-1. dhe reduktimit ne ekspozimin ne drite ne shtratin e detit. ocenica eshte vleresuar nga observimet e zhytesve pergjate dy prerjeve terthore: u krahasua dendesia e 2 bimezave (numri i bimezave/m ).6. Ky regres eshte per shkak te shkarkimeve te ndotura industriale dhe urbane. Shperndarja e P. ka nje kullote me Posidonia oceanica.132 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. 1. Ky eshte nje demonstrim tjeter i eutrofikimit ne keto ujra. gjithashtu.Deti Pak metra nga vija bregdetare. Luleziemt Ulva mund te behen kaq anormale sa produktet e kalbjes se algave jane me te pakendshme se sa vete ujrat e zeza. te cilen mbajten shenime per pranine e bimesise ne 185 pika te marrjes se kampioneve (majat e rrjetes se kampioneve). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Posidona oceanica nuk perben nje kullote te panderprere. qe shkaktuan nje regres te kullotave te Posidonia oceanica gjate dekadave te fundit (Kashta L. Amoniaku mund te konvertohet ne azot organik nga keto alga (Ulva. Statusi i P. Prania e P. . Cymodocea nodosa ashtu si P. Tabela 5.6. oceanica mund te shfrytezohet nga pjese te impiantit ne bregun e detit.).ocenica eshte nje fanerogam detare. por kjo specie jeton ne pjesen e poshtme te detit me rere me ndricim te larte. Grupet P. perreth gadishullit te Porto Romano-s. Ne Gjirin e Porto Romano-s. u be vleresimi i zhvillimit te disa popullatave te algave nitrofile (Ulva rigida dhe Enteromorpha spp. me ndihmen e zhytesve.

1.6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .6.1.Figura 5.3i Kullota Posidonia oceanica Figura 5.3 Pelote de Mer (nga Posidonia oceanica) .133 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

• Karakterizimi i specieve te rrezikuara. prerja e tejskajshme e pemeve per lende djegese. Fauna dhe Ekosistemet 5. Studimi u realizua vetem per faunen vertebrore te shfrytezuar zakonisht si tregues per vleren e biocenozes. mocalishtet e perkohshme dhe mocalishtet me kripe. • raportimi. me tre lloje sic eshte Eucalyptus spp. Metodologjia Fauna dhe ekosistemet jane studjuar permes: • Kerkimeve bibliografike mbi faunen dhe habitatet ne Zonen e Studimit dhe zonat perreth.6. 5.. sic eshte nje brez i pemeve me pisha.sh. cilesia e mjedisit natyror ne zone vazhdon te perkeqesohet per shkak te rritjes se aktiviteteve te njeriut. • Aneksin II Direktiva Europiane 92/43. 5.4. Vezhgimet ne vend u realizuan ne Korrik 2008. fenomeni i tejskajshem i erozionit. Rendesia e specieve u vleresua ne lidhje me perkatesine e tyre ne: • Kategorine e Listes se Kuqe te IUCN.6. . Vegjetacioni i vijes bregdetare ranore eshte i rrezikuar gjithashtu per shkak te presionit te njeriut (p. Pervec humbjes se pjeseve te medha me tokes te lagur per shkak te rivendosjes se tokes. etj. Lloji me i ndjeshem ne zone eshte Posidonia oceanica (mbrojtur nga Direktiva 92/43/CEE) e cila eshte ne regres ne te gjithe detin Adriatik.Zonat e Banuara Zonat e banuara jane pak dhe ne rrethinat e tyre ndodhet i njejti lloj bimesie si ne token me bar gjysem-natyrore. largimi i dheut per aktivitete shlodhese). sic eshte shkarkimi i drejtperdrejte i ujrave te perdorura te pa-trajtuara urbane dhe industriale ne gjirin e Porto Romano-s. e ri-vendosur e fushes bregdetare. Perfundimi Zona e gjirit te Porto Romano-s eshte nje pjese e ngushte.1. largimi i vegjetacionit natyror. • Studimi i faunes ne lidhje me habitatin. kullotja. Ka disa habitate natyrore qe kane mbetur pergjate vijes bregdetare.2. • Inspektimi per te verifikuar te dhenat bibliografike. nga 7 ne 11.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Analiza e zonave te rendesishme per faunen.6.1. • Aneksin I Direktiva Europiane 79/409.2.134 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Prania/mungesa e specieve u vleresua ne lidhje habitatin e pranishem ne zonen e studimit dhe ne rrethina.

2. nga gryka e lumit Erzeni ne Jug dhe ne mbi-rrjedhen e perroit Tarini drejt veriut.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . sepse jane numeruar mbi 10.2a Harta e Zonave te Mbrojtura te Shqiperise – Zona e Studimit ndodhet Brenda Katrorit te Kuq LEZHA RESHENI LEGEND SITE PROTECTED AREAS (Law n° 8906 of 06/06/2002) NATIONAL PARK BURRELI HABITAT/SPECIES MANAGEMENT AREA KRUJA DURRESI TIRANA 0 10 20 km KAVAJA Mocalishtja e Rrushkullit Zona e daljes se lumit Rrushkull-Erzeni River nis nga sedimentet aluviale te lumit Erzen.6. Mocalishtja e Rrushkullit klasifikohet gjithashtu ndermjet Zonave te Rendesishme Europiane me Zogj (IBA). i cili gjarperon permes zones.2. mbi gryken e lumit Erzen. Brezi i dunave me rere eshte nga 10 ne 50 m i gjere dhe shtrihet pergjate gjithe vijes bregdetare.135 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Zona karakterizohet nga disa habitate sic jane: • Pylli aluvial Mesdhetar i Alnus glutinosa. Zona e mbrojtur shtrihet ne gjirin e Lalzit.5. Figura 5.000 zogj uji dhe zogj ne token e lagesht brenda zones. • Dunat ranore relativisht te zhvilluara mire. • Nje pyll i mbjelle me pisha.6. Ne Lindje zona e mbrojtur kufizohet nga toke bujqesore. Zona me e afert e mbrojtur eshte mocalishtja e Rrushkullit “Nje Rezerve e Menaxhuar Natyrore” (ligji n°8906 06/06/2002) i cili eshte rreth 7 km nga vendndodhja. Zonat e Mbrojtura dhe Pikat e Nxehta Mjedisore Nuk ka asnje zone te mbrojtur ose pike te nxehte mjedisore brenda zones se studimit.2. Vegjetacioni i dunave ranore karakterizohet nga grupi i bimeve Cakile . Ulmus campestris dhe Fraxinus angustifolia. mocalishte). • Vegjetacioni halofit dhe higrofit (toke e lagesht.

Salicornia europaea. Zona eshte gjithashtu nje vend i rendesishem per peshkim. Ka formacione te tjera me peme ne zone. Sparus spp.maritima.. te cilat permbajne gjithashtu disa lloje bimesh te rralla dhe te rrezikuara. 5. Matthiola tricuspidata. ferruginous duck (Aythya nyroca). European Curlew (Numenius arquata). Llojet me te dendura te pemeve jane Pinus pinaster dhe P. cirrosa. • Vija bregdetare me rere.3a. Anguila anguila. Juniperus oxycedrus. Bimesia qe e toleron kripen karakterizohet nga llojet qe vijojne: Arthrocnemum fruticosum. Umbrina. me prane vijes bregdetare. Echinophora spinosa dhe Euphorbia paralias. Niveli i rrezikuar i habitateve eshte vleresuar nepermjet perkatesise se tyre ne Aneksin I te Direktives Europiane 92/43 dhe listes se specieve dhe habitatit te rrezikuar ne Shqiperi (B. Pancriatium maritimum. Lichia amia. Inula crithmoides etj. permendim: Mugil spp. pygmy cormorant (Phalacrocorax pygmaeus) dhe pallid harrier (Circus macrourus). Ndermjet gjitareve. Salix tridhera.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Zona eshte vecanerisht e rendesishme per zogjte dimerore dhe rosat qe lahen. Limonium vulgare.. Teal (Anas crecca).Ruci et al. • Toke e mbjelle.6.136 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Liza spp.6. Dicentrachus labrax. Halimione portulacoides.. • Toka me bar gjysem-natyrore. Wigeon (Anas Penelope).) Habitatet qe vijojne jane identifikuar ne zonen e studimit: • Shkurret Mesdhetare. sic jane: Quercus robur. i cili rritet ne pika te izoluara 4-5 m larg nga njera-tjetra. Ndermjet llojeve te peshqve. perenne. • Pylli me Pisha. • Uji ne Toke. Alosa phalax. • Toka mocalore me kripe. Ndermjet tyre. Halepensis. A. ndermjet butakeve Paeneus ceraturus dhe ndermjet bivalvave Venus galina dhe Donax trunculus. . dhe nga grupi i bimeve Elymus farctus. Butomus umbellatus.2.1. i cili rritet ne dunat e perhapura. Adiantium capillus-veneris. • Deti. Habitatet ne Zone Habitatet e identifikuara ne zonen e studimit merren nga harta e bimesise. ja vlen te permendim pranine e Golden Plover (Pluvialis squatarola). Fraxinus excelsior. Lloje te tjera qe i perkasin ketij grupi jane Eryngium maritimum. Vendndodhja e ketyre habitateve paraqitet ne Figuren 5. formimi i te cilave eshte pergjithesisht jo shume i dendur. llojet me te rendesishem qe jetojne Brenda zones Myotis myotis dhe vidra (Lutra lutra).3. Quercus ilex. Little Stint (Calidris alpine).

4a).) dhe ne habitatet me prioritet ne Europe (habitate qe kane nevoje per veprime mbrojtese te posacme).2. 5. 1410 Cod 1420 Cod. Fauna ne Zone Habitatet ne zonen e studimit jane modifikuar nga aktivitetet e njeriut. zvarraniket dhe zogjte. . 1640 Habitati Shqiptar i Rrezikuar - 1120* (habitat me prioritet) Posidonion oceanicae (ne rrezik) Posidonia oceanica eshte i vetmi habitat Brenda zones se studimit i perfshire ne habitatet ne rrezik te Shqiperise (B. specia me e rendesishme qe mund te haset ne zonen e studimit eshte Lutra lutra (Figura 5. 9540 Cod.137 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Spartium junceum Pyllezimi me Pinus pinea Toka mocalore me Klasa Therokripe Salicornietea dhe Juncetea maritimi Vija bregdetare me rere Grupi CakiloXanthietum italici Grupi Ammophiletum Grupi SchoenoErianthetum Tamarix dalmatica Toka me bar gjysemToke me bar te thate natyrore Uji ne Toke Phragmitetum communis Toke e mbjelle Deti Posidonia oceanica meadows - . Habitatet qe mbeten mund te mbartin kryesisht specie te faunes ne shkalle te vogel sic jane amfibet.4.6.2. qe ka shkaktuar humbjen e nje pjese te madhe te zones se lagesht.3a Habitati/Bimesia Shkurret Mesdhetare Pylli me Pisha Habitati ne Zonen e Studimit Vecori Direktiva Europiane 92/43 Cod. kryesisht rivendosja e tokes. Habitatet natyrore qe mbeten shtrihen pergjate vijes bregdetare. Ndermjet specieve gjitare mishngrenese. 1310 Cod.Tabela 5. sic jane nje brez pemesh pishe. Ruci et al.2.6. mocalishte te perkohshme dhe mocalishte me kripe.

. Solea vulgaris dhe Anguilla anguilla.138 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Sparus aurata.4a Perhapja e Lutra Lutra Nga: Prigioni 1996 Ne lidhje me faunen e peshqve.Figura 5. ne Gjirin e Porto Romano-s ka zona shume te rendesishme per riprodhimin e disa lloje peshqish sic jane Dicentrarchus labrax. se bashku me habitatin e tyre dhe nivelin e rrezikuar te tyre.. Llojet e tjera te peshqve qe hasen ne zone jane: Mugil spp. Speciet e pritshme ne zonen e studimit jane paraqitur ne tabelen qe vijon.2.6. Peshqit takohen ne nje thellesi nga 10 ne 50 metra.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

2. 79/409 Aneksi 2/I Dir. Mullus barbatus Pagellus acarne Pagellus erythrinus Scorpoena notata Serranus cabrilla Serranus hepatus Solea vulgaris Sparus aurata Spicara flexuosa Trigla lucerna Trigloporus lastoviza Trisopterus minutus Raja asterias Raja miraletus Scyliorhinus canicula Alectoris graeca Coturnix coturnix Anas crecca Anas platyrhynchos Aythia ferina Aythia nyroca Podiceps cristatus Dendrocopos syriacus Jynx torquilla Upupa epops Merops apiaster Cuculus canorus Apus apus Tyto alba Athene noctua Otus scops .4a Speciet Lista e Specieve te Pritshme ne Zonen e Studimit Habitati Peshqit Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Zogjte Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysemnatyrore/Toke e kultivuar Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Drure frutore/Toke e Kultivuar Drure frutore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem-natyrore / Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /Kreshta shkembi Toke me bar gjysem-natyrore Niveli i Rrezikuar IUCN LR Aneksi 2/I Dir. 79/409 Aneksi 1 Dir.Tabela 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .139 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 79/409 IUCN VU A1 Aneksi 1 Dir.6.79/409 Arnoglossus laterna Anguilla anguilla Boops boops Citharus linguatula Dicentrarchus labrax Deltentosteus quadrimaculatus Dentex dentex Diplodus annularis Gobius niger jozo Lepidopus caudatus Lepidotrigla cavillone Lophius budegassa Merluccius merluccius Mugil spp. 79/409 Aneksi 2/I Dir.

79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LC Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LC Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN NT Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LC . 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 - .79/409 IUCN LR Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Habitati Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke mocalishte me kripe / Toke e Kultivuar Lume Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Fushe e permbytur Toke e Kultivuar Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Niveli i Rrezikuar Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.Speciet Streptopelia decaocto Galinula chloropus Fulica atra Tringa erythropus Himantopus himantopus Tringa totanus Actitis hypoleucus Charadrius dubius Vanellus vanellus Chlidonias niger Gavia artica Sterna albifrons Sterna hirundo Sterna caspica Accipiter gentilis Accipiter nisus Buteo buteo Circus aeruginosus Circus macrourus Hieraaetus fasciatus Milvus migrans Falco peregrinus Falco tinnunculus Falco vespertinus Egretta alba Ardea cinerea Egretta garzetta Phalacrocorax carbo Phalacrocorax pygmeus Pelicanus crispus Lanius collurio Lanius excubitor Lanius minor Lanius senator Corvus corax Corvus frugilegus Corvus monedula Garrulus gldhearius Pica pica Det/ Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Toke me bar gjysem-natyrore /pyll Toke me bar gjysem-natyrore /pyll Toke me bar gjysem-natyrore / Pyll/Toke e Kultivuar Toke e lagesht Pyll me Pisha/toke e hapur Toke me bar gjysem-natyrore / Pyll/Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /River Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /kreshte shkembi Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke e hapur Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /Lume/ Bregore Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar / Lume/ Bregore Lume/ Bregore Toke e lagesht Toke e lagesht Toke e lagesht Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare /pyll Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke e Kultivuar Shkurret Mesdhetare / Toke me bar gjysem-natyrore Te gjitha Te gjitha IUCN LC Aneksi 1 Dir.140 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Aneksi II.92/43 Aneksi IV Dir.IV Dir.92/43 Aneksi II.Speciet Erithacus rubecula Oenanthe hispanica Oenanthe oenanthe Delichon urbica Hirundo rustica Riparia riparia Sylvia spp. Aneksi IV Dir.92/43 IUCN LC Aneksi IV Dir. Aneksi IV Dir.IV Dir.PRBCATESVL220 .92/43 IUCN LC IUCN LC Testudo hermanni Emys orbicularis Mauremys rivulata Hemidactylus turcicus Mediodactylus kotscyi Aneksi II.92/43 - .92/43 Aneksi II.141 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Galerida cristata Motacilla flava Motacilla alba Bombina variegata Bufo bufo Pseudepidalea viridis Rana dalmatina Rana graeca Pelophylax ridibundus Pelophylax kurtmuelleri Salamdhera salamdhera Lissotriton vulgaris Triturus cristatus Habitati Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Lume/Rere Pyll Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Amfibet Pellgje me uje Pellgje me uje Pellgje me uje Pyll/ Toke me bar gjysem natyrore Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Zvarraniket Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Wetldhe Wetldhe All Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Niveli i Rrezikuar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis IUCN LC.IV Dir.92/43 IUCN LR - Ablepharus kitaibelii Anguis fragilis Pseudopus apodus Algyroides nigropunctatus Lacerta trilineata Lacerta viridis Podarcis muralis Dolichophis caspius Elaphe quatuorlineata Hierophis gemonensis Malpolon insignitus IUCN LC Aneksi IV Dir.92/43 IUCN LC Aneksi IV Dir.92/43 IUCN LC IUCN LC.IV Dir.92/43 IUCN LC.

Speciet Natrix natrix Natrix tessellata Platyceps najadum Telescopus fallax Zamenis longissimus Zamenis situla Vipera ammodytes Erinaceus concolor - Suncus etruscus Talpa caeca Talpa stankovici Myotis myotis Myotis mystacinus Pipistrellus kuhlii Pipistrellus nathusii Pipistrellus pipistrellus Lepus europaeus Microtus felteni Microtus thomasi Mus spicilegus Vulpes vulpes Mustela nivalis Mustela putorius Martes foina Lutra lutra Aneksi II.92/43 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Habitati Pyll/Pellgje me uje Toke e lagesht Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Pyll/ Shkurret Mesdhetare Gjitaret Toke me bar gjysem natyrore /Toke e kultivuar/ Shkurret Mesdhetare /Pyll Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Niveli i Rrezikuar IUCN LC Aneksi IV Dir. Speciet me te rendesishme tokesore jane Lutra lutra dhe Myotis myotis. prerjen e tejskajshme te pemeve per djegie.5.92/43 Aneksi IV Dir.142 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Per fat te keq.IV Dir.2. disa prej tyre jane te rrezikuara dhe kane nevoje per mbrojtje. te cilat mund te prishen nga shkarkimi i drejtperdrejte i ujrave te perdorura te pa-trajtuara urbane dhe industriale.IV Dir.92/43 Tipike per Ballkanin Perendimor Tipike per Ballkanin Perendimor Aneski V Dir. Perfundimi Ndermjet specieve qe pritet te hasen ne zonen e studimit. gjuetine e pakontrolluar dhe peshkimin dhe shqetesimin e njerezve.92/43 Aneksi IV Dir.IV Dir. .92/43 Aneksi IV Dir.92/43 . Prania e faunes ne zonen e studimit eshte e lidhur ngushte me cilesine e habitateve natyrore.92/43 Aneksi II. mangesite e shumta ne te dhenat per perberjen e specieve ne zonen e studimit dhe ne zonat perreth nuk lejojne qe te vleresohet me kujdes rendesia e faunes qe jeton ne zonen e studimit.6. te cilat kane nevoje per habitate me cilesi te mire.92/43 Aneksi IV Dir. fenomenin e erozionit te tejskajshem.92/43 Aneksi IV Dir.92/43 Aneksi II.92/43 Shkurret Mesdhetare /Kreshtat e shkembit Pyll Toke e kultivuar Toke e kultivuar Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Pyll/ Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Pyll(bregore)/ Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Pyll(bregore)/Lume Aneksi IV Dir.92/43 Aneksi IV Dir.

Bibliografia Albania – Convention on Biological Diversity National Report Biodiversity Strategy dhe Action Plan – Sponsor: Global Environmental Facility Tirana November 1999 Alfred Mullaj. Marsan “Demersal fish assemblage biodiversity as an index of fishery resources exploitation” Ital. • Zona e Studimit Analiza e Ndjeshmerise se Peizazhit. Metodologjia e Analizes Metodologjia e adoptuar per analizen e ndikimit ne peizazh perfshin identifikimin e ndjeshmerise se zones ne studim dhe vleresimin vijues se ndikimit te projektit te .E. 65.. Jani Vangjeli. qe ka pasur si synim identifikimin e ngjarjeve kryesore qe lidhen me zhvillimin historik. Hoda P.3. Mullaj. Atti 4 : 357-364 J.) 8 (1-2) (1996): 67 .7. Dida M.. Marano.Agricole 1983 Prigioni “Distribution of Mammals in Albania” Hystrix (n.: 511-516 (1998) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Bego F.s.1.I.7.6. mbi vecorite e peizazhit ne vendndodhje. Vangjeli. 53 . B. 53 . A.F. Ruci.S.5.. Dhimitër Peçi “General considerations on the flora dhe vegetation of Albania’s rivers” C. • Identifikimin e Peizazhit te zones ne studim dhe Kufizimet e Mbrojtjes Territoriale. Mullaj A. “Specie vegetali e habitat rari e minacciati in Albania” Cahiers Options Méditerranéennes v. Zool. Suppl. Xhulaj “Flora dhe Vegetation of Albania” Cahiers Options Méditerranéennes v. Buzo K. “On the status dhe distribution of the large carnivores in Albania” 5. J. Colacino “Brioflora dell’albania: situazione attuale e considerazioni in relazione ad una possibile utilizzazione nel biomonitoraggio ambientale” S..2000 Pignatti “La Flora d’Italia” Ed.. “Caratteristiche della vegetazione e dinamismo degli ecosistemi forestali nella regione costiera di Valona” Cahiers Options Méditerranéennes v..143 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Karakterizimi i peizazhit aktual. 5. PEIZAZHI Analiza aktuale e cilesise se peizazhit te vendndodhjes se Impiantit te Energjise eshte realizuar duke aplikuar metodologjine qe vijon: • Veshtrimin Historik. 53 2000 Republic of Albania Ministry of Territory Adjustment dhe Tourism “Integrated Water dhe Ecosystems Management Project – Environmental Impact Assessment”September 2003 Ruci B.2000 Ungaro.73 Proko A.PRBCATESVL220 . Vangjeli J. M.

Veshtrim Historik Vendndodhja e projektit eshte prane qytetit te Durrësit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Komponenti vizual.144 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . duke qene se ndodhet . • Ndjeshmeri peizazhi E larte. historike ose letrare (pike turistike) Klasifikimi qe vijon eshte aplikuar per vleresimin sintetik te ndjeshmerise se peizazhit: • Ndjeshmeri peizazhi Shume e Ulet. 5.7. sic eshte perceptuar nga komunitetet vendore. vecorite natyrore. • Komponenti simbolik. Tabela 5.1a Vleresimi i Ndjeshmerise se Peizazhit – Sinteza e Elementeve te marre ne Konsiderate Karakteristikat e Peizazhit Morfologjia Kriteret e Vleresimit Komponente Morfologjike dhe Strukturale Vizual Simbolik Elemente me kontore sipas formes se tokes te dukshem dhe karakteristik Vecorite Sisteme te dukshme peizazhi me interes natyror natyrore (prania e rrjetit ekologjik ose e zonave natyrore te rendesishme) Niveli dhe numri i peizazheve te mrbojtura dhe elementeve Mbrojtja kulturore Prania e elementeve te dukshem te vendbanimeve me interes Vlerat e historik trashegimise Shenja te dukshme te elementeve kulturore te peizazhit Kendveshtrime Shikueshmeria e nje zone te gjere peizazhi/prfshirja ne pamje skenike skenike Vecorite e Rallesia e elementeve te peizazhit peizazhit Emri per arsye artistike. • Ndjeshmeri peizazhi E ulet. Ndjeshmeria e peizazhit vleresohet bazuar ne komponentet qe vijojne: • Komponenti Morfologjik dhe Struktural. Pozicioni i tij gjeografik ishte mjaft i favorshem. nivelin e ndikimit specific per mjedisin e zgjedhur).2. Durrës u themelua si Epidamnos ne 627 Para Krishtit nga kolonet Greke nga Korinti dhe Korfuzi. qe i referohet vleres simbolike te peizazhit. nje nga qytetet me te rendesishme te Shqiperise ne aspektin ekonomik dhe historik. vleresimi i ndjeshmerise se peizazhit realizohet duke perpunuar dhe grumbulluar vlerat e brendshme dhe specifike te modeleve baze te peizazhit si vijon: morfologjia. Elementi karakterizues i ketij komponenti eshte kendveshtrimi skenik i identifikuar.sh.7. Niveli i ndikimit ne peizazh percaktohet nga kombinimi i rezultateve te marra per Sensitivitetin e Zones ne Studim dhe Incidencen e Projektit.PRBCATESVL220 . i njohur. vlerat e trashegimise. merr ne considerate perceptimin e peizazhit te vlerave panoramike dhe pamjeve te rendesishme. i shfrytezuar nga turistet ose vdheasit sin je pike e privilegjuar observimi per qellime panoramike. • Ndjeshmeri peizazhi Shume e Larte. Ky element karakterizues i ketij komponenti eshte Vecoria e Peizazhit. niveli i mbrojtjes.propozuar (p. • Ndjeshmeri peizazhi Mesatare.

Pjese te rendesishme te mbrojtjeve antike te qytetit mbeten ende. qofte nga deti. Durrësi u be fokusi i emigrimeve ne mase nga Shqiperia me anije te rrembyera ne port dhe qe kishin si destinacion Italine. qyteti u pushtua disa here. por pas nje lufte me Republiken Romake ne 229 Para Krishtit perfundoi ne nje deshtim perfundimtar per Iliret dhe qyteti i kaloi Sundimit Romak. Gjate Luftes se Pare Boterore. Ai pati nje lulezim ekonomik fale investimeve italiane dhe u zhvillua si nje port detar te madh. Nje termet ne 1926 prishi nje pjese te qytetit dhe rindertimi i dha qytetit nje pamje me moderne. qyteti u pushtua nga Italia ne 1915 dhe nga AustroHungaria ne 1916-1918. Pas renies se Perandorise romake. Ne vijim te renies se rregjimit komunist ne 1990. te filluar ne 1947. Ne shekullin e 4 Pas Krishtit. Nje fuqi paqeruajtese e drejtuar nga italia u pozicionua ne Durrës dhe qytete te tjera shqiptare per te rivendosur rregullin.perreth nje limani shkembor natyror. Dyrrachium u be kryeqyteti i provinces Romake te Epirus nova. Durrësi u be kryeqyteti i perkohshme i vendit ndermjet 1918 dhe Mars 1920. me nje liman modern te ndertuar ne 1927. i cili shkaterroi mbrojteset e qytetit. Per shkak te vendndodhjes strategjike te Durrësit. pastaj te pushtuar nga Gjermania Naziste deri ne 1944. te cilat shkaterruan ekonomine ne vend. Qyteti u demtua rende nga bombardimi i aleateve gjate luftes dhe pajisjet ne port u hodhen ne ere nga Gjermanet qe u larguan ne 1944. Dyrrachium u godit nga nje termet i fuqishem. Regjimi Komunist i Enver Hoxhes rindertoi me shpejtesi qytetin pas lufte. i cili eshte i rrethuar nga mocale ne toke dhe kreshta te larte ne pjesen drejt detit. Ai u pushtua nga Aleatet ne Tetor 1918. Epidamnos u pushtua nga Glaukias. Republikes se Venecias. Durrësi ka qene nje qytet aktiv ne levizjen kombetare per liberalizimin e Shqiperise ne periudhat 1878-1881 dhe 1910-1912. Ca kohe me pas ne ate shekull. duke e bere qytetin shume te veshtire per sulmuar qofte nga toka. Serbise. pergjate shekujve. qyteti i kaloi Perandorise Bizantine dhe vazhdoi te ishte nje port i rendesishem dhe nje lidhje e rendesishme ndermjet perandorise dhe Europes Perendimore. duke i kaluar disa perandorive: Normaneve. Muret e larta 12m (36ft)-ishin kaq te trasha sa kater kalores mund te vendoseshin perkrah njeri-tjetrit. Kur ju kthyer sovranitetit shqiptar. Shqiperia rreshqiti ne anarki ne vijim te kolapsit te skemave piramidale. megjithese ato jane reduktuar shume me teper gjate shekujve. megjithese kishte mjaft sugjerime se qellimi i vertete i "Operation Alba" ishte parandalimi i refugjateve ekonomike qe vazhdonin t’i perdornin portet e Shqiperise si nje rruge per te migruar ne Itali. Anastasius I rindertoi dhe perforcoi muret e qytetit. duke krijuar keshtu fortifikimet me te forta ne Ballkanin Perendimor.145 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Kohe me pas. . Romaket i vendosen atij emrin Dyrrachium. Vlera strategjike e Durrësit sin je port detar e beri ate nje qellim ushtarak te shkalles se larte per te dyja palet.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Qyteti u be kryeqyteti i pare shqiptar ne 7 Mars 1913. mbreti i Ilirise ne312 Para Krishtit. Lufta e dyte Boterore e gjeti Durrësin (i quajtur perseri Durazzo ne Italisht) dhe pjesen tjeter te Shqiperise te aneksuar ne Mbreterine e Italise ndermjet 1939-1943. duke themeluar nje shumellojshmeri industrish te renda ne zone qe shtriheshin deri tek porti. Ai u be stacioni final i hekurudhes se pare shqiptare. Ne 1997.

(2) Burimi: The Durrës Regional Archaeological Project: Archaeological Survey in the Territory of Epidamnus/Dyrrachium in Albania Jack L.PRBCATESVL220 .1 (Jan. Wolpert. qe nuk ndodhi asnjehere. No. Acheson. historia e fshatit te Porto Romano. 2003). John W.000 refugjate qe i shpetuan luftes ne Kosove dhe u be baze e operimeve per shume prej atyre qe ju pergjigjen refugjateve. te ndertuar nen diktaturen e vjeter ne zonen e vendndodhjes Ne menyre me specifike. nje vendbanim i vertete gjithashtu duket se ka ekzistuar ne Porto Romano. . duket se qe nga kohet e hershme helene. Ata u ndertuan per te mbrojtur vendin nga nje sulm i huaj i para-menduar nga Pakti Perendimor apo ai i Varshaves. bunkere te shumte prej betoni te ndertuar nen diktaturen e vjeter ndodhen ne Durrës dhe perreth tij. Ata mund te gjenden cdo 100 deri 150 metra pergjate plazhit te qytetit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sic tregohet ne Figuren 5.7.146 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Stocker. – Mar.Ne kete kohe. Sharon R. Iris Pojani. Aaron D. 72.2a. agjencite e ndihmave ne Shqiperi. e gjithe zona ne lindje te vargut bregdetar ndermjet Durrësit dhe Porto Romanos eshte perdorur per qellime bujqesore (2) . Ha . Disa varre jane zbuluar prane mocalishtes ne zonen ndermjet Spitalla dhe Porto Romano. Nje numer i madh varresh dhe shenjash varri te datave nga ato Arkaike ne ato Romake te Hershme jane vendosur ne lugina ne veri dhe veri-perendim te Durrësit.Gjate luftes se Kosoves ne 1999 qyteti strehoi 110. Davis.2a Bunkere prej Betoni. Afrim Hoti. Phoebe E.Hesperia. Figura 5. Edhe ne pjese te tjera te Shqiperise. Vol.7. Zona e Studimit karakterizohet nga prania e nje numri te madh bunkeresh.

th • Trashegimite Kulturore: permes analizes historike te vendndodhjes. 6 Qershor 2002 dhe Udhezimeve IUCN. 1994 Udhezimet (Figura 5.2a). dhe ne menyre te sakte 7 km ne veri’ te vendndodhjes. (3) Burimi: Integrated Safeguards Data Sheet . analizimit te dhenave te literatures (sic jane studime arkeologjike) dhe identifikimit te trashegimive kulturore te rendesishme prane vendndodhjes se perzgjedhur.7. ne veri’ te grykes se lumit Erzen. . dhe mbrohet qe nga 1995 si Zone e Menaxhimit te Habitateve/Specieve. • Kategoria III: Monument Natyror.3a. vendndodhjet tashme te perfshira ne katalogun e 1981 Monumenti Mjedisor.Integrated Water & EcoSystems Management Project – World Bank .000 zogjve te ujit . 6 Qershor 2002).7. Sipas Ligjit n°8906.3.3a Kategoria I II III IV V VI Zonat e mbrojtura (sic jane identifikuar nga Ligji 8906.5.147 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Zona me toke te lagesht e Rrushkullit klasifikohet gjihashtu si Zone e Rendesishme e Zogjve (IBA) 3 fale pranise se mbi 10.2. nese ka. date 6 Qershor 2002) ne Zonen e Studimit Rajoni Provinca Zona e Percaktimi Siperfaqja Distanca (Prefektura) (Rrethi) Mbrojtur (ha) (km) Asnje lloj zone e Kategorise I nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise II nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise III nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur th 650. i eshte nenshtruar te njejtit regjim mbrojtjeje te parashikuar per Monumentin th Mjedisor te identifikuar nga Ligji n°8906.2.6. • Kategoria VI: Zona e Mbrojtur e Burimeve te Menaxhuara. • Kategoria V: Peizazhi/Panorama detare e mbrojtur. Kufizimet Kufizimet Mjedisore dhe Kulturore ne Zonen e Studimit jane identifikuar duke analizuar burimet qe vijojne: • Zonat e Mbrojtura identifikuar nga Ligji Shqiptar (Ligji n°8906.7. Tabela 5. qe vijon. dated 26 Dhjetor 1995 Asnje lloj zone e Kategorise V nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise VI nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Sic eshte raportuar ne Tabelen e meparshme vetem nje zone e Mbrojtur ndodhet ne rethinat e vendndodhjes se Impiantit te Energjise ne Porto Romano. 6 Qershor 2002 (Ligji per Zonat e Mbrojtura).0 ~7 Durrës Durrës Rrushkull Urdhër MB Nr.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Katalogu i Monumenteve mjedisore: sipas Vendimit n°676 te 2002. • Kategoria IV: Zona e Menaxhimit te Habitateve/Specieve. Zonat e Mbrojtura klasifikohen si me poshte: • Kategoria I: Rezerva Strikte Natyrore. Zonat e mbrojtura qe ndodhen prane vendndodhjes se perzgjedhur jane shenuar ne th liste ne Tabelen 5. • Kategoria II: Parku Kombetar. klasifikjuar sipas IUCN (Unioni Boteror i Konservimit).

po punon per te rindertuar historine e kompleksit te kesaj qendre te madhe ne Adriatik. • Zbulimet Arkeologjike qe ndodhen ne pjesen jugore te kepit te Spitalla. Muri Porta Romana . aesthetic value dhe importance shall be declared Natural monuments . Figura 5. Zbulimet me te aferta te trashegimise kulturore jane: • Segmenti i nje muri Romak me tulla qe ndodhet ne vargmalin bregdetar ne Porto Romano (rreth 1.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .3a. a mineral deposit or a rare dhe endangered species or of a special. ne partneritet me muzeun e Durrësit dhe nje ekip arkeologjik italian. qe vijon. scientific.3a Pikat arkeologjike ne Porto Romano Nje segment muri me tulla e me allci i stilit Romak eshte zbuluar ne pjesen veriore te vargmalit bregdetare te Porto Romano -s (Burimi: Projekti Arkeologjik rajonal i Durrësit: Studimi arkeologjik ne Territorin e Epidamnus/Dyrrachium ne Shqiperi). Duke ju referuar vlerave arkeologjike ne zonen e investiguar.Nuk ndodhet asnje monument mjedisor (4) ne Zonen e Studimit. ICAA (Qendra Nderkombetare per Arkeologjine Shqiptare). eshte zbuluar nje vend para-historik.including peculiar trees . Sipas informacionit historik te raportuar me lart nuk pritet te kete vlera arkeologjike.of a surface up to 50 hectares.148 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . vendndodhja e mundshme emporion dhe e vendndodhjes para-historike u propozuan per percaktimin si park kombetar arkeologjik. ne pjesen jugore e kepit te Spitalla. Sic pershkruhet ne Figuren 5.5 km ne jug te vendndodhjes se Impiantit te Energjise).7. particular geological dhe geo-morphological formation.7. (4) Natural formation . fshati i zhytur Heleni dhe pikat arkeologjike sic jane Tempulli Arkaik. nje tempull arkaik dhe dy vendndodhje te reja nekropolis (Burimi: Raporti i Studimit ICAA 2006).

4b). Figura 5.4a).7. karakerizuar nga shkurre te vogla) dhe toke me bar gjysem-natyrore (Figura 5.7. Elementet Aktuale te Peizazhit Siperfaqja eshte e mbuluar nga mocali dhe i eshte nenshtruar ri-vendosjes se viteve 60. Ne jug te vendondodhjes nje reliev i ulet (lartesia maksimale rreth 100 m mbi nivelin e detit) ngrihet pergjate vijes bregdetare.4.4a Rrjeti i Kanaleve te Ri-vendosjes Perdorimi i tokes karakterizohet kryesisht nga bimesia spontane (kryesisht shkurre mesdhetare. 5. .149 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . duke mbrojtur Porto Romano-n nga deti. por jashte perimetrit te zones sone. Nje rrjet i rregllt kanalesh ri-vendosjeje dhe kanalesh kulluese karakterizon zonen (Figura 5. qe ndodhet menjehere ne very i Impiantit te Energjise ne Porto Romano ndan Gjirin e Porto Romanos nga Gjiri i Lalzit.7.Ne zonen ne jug te zbulimeve te Porto Romano-s ka nje Impiant municionesh te pas-luftes se dyte boterore. Zonat arkeologjike te siper-permendura ndodhen prane zones se Impiantit te Energjise (Figura 5.3a).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Vendndodhja e projektit shtrihet ne fushen e gjere bregdetare drejt Veriut te Durrësit. Tokat me bar gjysem-natyrore jane rezulatet e efekteve te kombinuara te proceseve natyrore dhe aktiviteteve antropogjenike (sic eshte kullotja e lopeve).7. . Nje koder e ulet (lartesia maksimale 49 m mbi nivelin e detit).7.

.150 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .7.4b Toke me bar gjysem natyrore Shtresat e ndryshme te peizazhit pergjate vijes bregdetare jane dukshmerisht te karakterizuara nga prania e pikave te grumbullimit te hidrokarbureve dhe instalimeve te tjera.Figura 5.

4c Pamje nga Kodra e Porto Romanos Figura 5.7.151 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4d Pamje nga Kepi i Spitalla .Figura 5.

ne pjesen jugore te gjirit.1.7.4. ndodhet prane qytezes se Porto Romano-s.Sic tregohet ne Figurat e meparshme peizazhi perreth zones ne studim mund te perkufizohet si nje mjedis gjysem-natyror. Komponentet Morfologjike dhe Strukturale Komponenti morfologjik i zones se studimit karakterizohet nga fusha e gjere bregdetare. sic tregohet ne Figuren 5.7. • Pontili i ngarkimit dhe shkarkimit te hidrokarbureve dhe gazeve ndodhet ne mes te gjirit te Porto Romano-s. Disa objekte nderhyjne ne cilesine e peizazhit. Figura 5. Vetem nje koder e ulet (lartesia maksimale 49 m mbi nivelin e detit). Ne jug te vendondodhjes nje reliev i ulet (lartesia maksimale rreth 100 m mbi nivelin e detit) ngrihet pergjate vijes bregdetare. duke mbrojtur Porto Romano-n nga deti Megjithese zonen e karakterizon nje rrjet i rregullt kanalesh drenazhimi.4e. Ne fakt. qe ndodhet menjehere ne very i Impiantit te Energjise ne Porto Romano ndan Gjirin e Porto Romanos nga Gjiri i Lalzit. te cilat ndodhen ne zonen e studimit dhe qe pershkruhen si me poshte: • Serbatore per hidrokarbure dhe akumulim gazi.7.152 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4e Depozitat 5. duke i dhene nje structure gjeometrike. . per shkak te mungeses se elementeve vertikale (sic jane rreshtat me peme ose brezat me bregore) nuk arrin te dallohen komponente structural peizazhi.4c dhe Figuren 5. • Nje stacion pompues drenazhimi.7. ne fushen bregdetare ne Porto Romano ka vetem pak shtepi dhe pak ferma.

Duke marre ne considerate sa me lart. • Aktivitetet dhe situate ne Portin Detar te Durresit.4. Komponentet Simbolike Vendndodhja gjendet brenda nje zone me karakteristika simbolike te varfra.2.7.4. zona klasifikohet si me Ndjeshmeri te Ulet Peizazhi.7. zona klasifikohet si Mesatare. zona klasifikohet si me Ndjeshmeri te Ulet Peizazhi. Komponentet Pamore Ne zonen ne studim nuk ka kendveshtrime skenike dhe mungesa e pikave te ngritura kufizon mundesite per realizimin e peizazhit. 5. Perfundime Tabela 5.5. si deshmi e nje territori te shtypur nga konfliktet e shekullit te kaluar.7.7.5a Komponente Vleresimi i sensitivitetit te peizazhit ne zonen e studiuar Karakteristikat e Peizazhit Morfologji Cilesia Ekologjike Mbrojtja Vlerat e trashegimise Kendveshtrimet skenike Vecorite e peizazhit Pesha e caktuar Morfologjike dhe Strukturale Vizuale Simbolike E ulet Mesatare E ulet 5. qe ndodhet ne pjesen me veriore te Gjirit te Porto Romano-s. Duke marre ne konsiderate sa me lart.7. TRAFIKU DETAR DHE RRJETI RRUGOR Ky paragraf paraqet nje pershkrim te shkurter mbi ceshtjet si: • Pershkrimi i rrjetit rrugor ekzistues. Tabela 5. menjehere ne jug nga kepi i Spitalla (realizimi i kufizuar persa i takon numrit te perdoruesve dhe sezonit).153 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3. Te vetmit perdorues te mundshem te cilesive estetike te gjirit te Porto Romano-s mund te jene turistet e detit lido. E gjithe ndjeshmeria e zones ne studim klasifikohet si i Ulet.5a qe vijon jep sintezen e vleresimit te ndjeshmerise se peizazhit te realizuar duke marre ne kosnderate vleresimet dhe analizat e lart-permendura. Simbolizmi unik qe karakterizon fushen bregdetare te Porto Romanos jane vijat e shperndara te bunkereve prej betoni. Duke marre ne considerate sa me lart.8. 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . . 5.

000 km rruge Bashkie dhe Komune 4. 10.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1a).8.5.500 deri ne 11. qe do te thote 3.1.154 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8. . Rrjeti Rrugor Ekzistues Rrjeti rrugor ne Shqiperi eshte afersisht 18. ndermarrjeve ose kompanive te ndryshme autonome (Figura 5.000 km rruge te tjera nen juridiksionin e autoriteteve.000 km perfshi te gjitha klasat e rrugeve.136 km Rruge kombetare.

Figura 5.155 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8.1a Rrjeti Rrugor Kryesor dhe Dytesor ne Shqiperi .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .8. .62 km/km . Ne pergjithesi cilesia e rrugeve eshte e dobet (Figura 5. Te dyja jane rruge dytesore.8.1c): • Durres – Rinas • Durres – Porto Romano. trafiku tani eshte kufizuar vetem tek banoret vendas qe bejne tutje-tehu’ per ne Durres dhe tek disa kamione qe levizin drejt zones se re industriale te Porto Romano-s.8. Dy rruge te tjera te rendesishme jane te pranishme ne zonen fushore ne veri te Durresit (Figura 5. Figura 5.1b Cilesia e Rrjetit Rrugor Kombetar Rruga kryesore ne zonen e vendndodhjes se projektit eshte rruga kryesore qe Durresin me Tiranen. Eshte nje rruge me dy korsi per cdo drejtim.4 % e rrugeve jane te shtruara dhe rrjeti rrugor ka nje dendesi prej rreth 2 0. me nje korsi per cdo drejtim. te cilat jane ndertuar per lidhur ish kompleksin kimik te Porto Romano-s me portin e Durresit.156 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Vetem 12. Duke marre ne considerate se industrite kimike te meparshme jane shkarkuar. Te gjitha rruget e tjera te pranishme ne zone jane rruge te pa-shtruara rurale apo “rruge pa rruge”.1b).

8. Gjiri i Durresit eshte i mbrotur mire nga Kepi i Durresit. gjashte vjet me pare. Trafiku i mallrave eshte mjaft i pa-ekuilibruar ndermjet importeve.157 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Porti eshte i mbyllur nga nje mol jugor ne forme valepritesi. gjithnje e ne rritje. ne 2003 cka nuk eshte arritur nga rritja e efikasitetit dhe produktivitetit. drejt Jugut te qytetit te Durrësit. Faktori i trafikut te tejskajshem ne port eshte reduktuar ndjeshem gjate viteve nga 1. dhe eksportet. Niveli faktik i trafikut eshte rreth 3.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . megjithese ende e vogel. qe ndodhet ne pjesen veriore te gjirit te Durresit. ne nje total prej 78% te trafikut detar te Shqiperise. i cili perben nje barrier natyrore nga dallget. por nga praktika e ankorimit (deri ne tre anije prane njera-tjetres ne te njejtin vend ankorimi). mbi 91% e volumit total te mallrave te perpunuar. Trafiku Detar i Portit te Durresit Ka kater porte kryesore ne Shqiperi. Durrësi eshte porti kryesor ne Shqiperi me 77% te importeve te vendit dhe 89% te tonazhit te eksportit te vendit qe kalon ne te. Kapaciteti mesatar i trafikut te mallrave permes porteve te Shqiperise eshte rreth 5 milione ton ne vit.8.1d Rrjeti rrugor ne zonen fushore ne veri te Durresit 5. Porti i Durrësit ndodhet ne jug te Detit Adriatik. me pak se 9% te totalit. Valepritesi kryesor eshte ndertuar ne drejtim jug-lindor per te mbrojtur skelen nga ana jugore. Parashikimi i trafikut per portin e Durrësit .Figura 5.2. e trafikut total transportohet me konteniere. ne 0.1 milione ton ne vit.00.39. Nje pjese.

skrap. cimento. dhe eksporte te mineraleve sic jane: xeheror kromi.5 milione ton ne vitin 2023. konteniere. konteniere. material ndertimi. Porti i Durrësit perpunon te gjitha llojet e ngakesave perfshi ngarkesat e mallrave..8. Figura 5.. ngarkesat e rrezikshme. ngarkesat e pergjithshme.8. kimikatet. etj.b tregon te dhena per volumin e trafikut dhe shperndarjen import/eksport ne Portin e Durresit. artikuj ushqimore. Trafiku i eksportit ka qene gjithnje e ne rritje qe nga viti 2003. etj.158 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe perfaqeson nje rritje mesatare vjetore prej 5. Ai konsiston ne importe te llojeve te ndryshme te mallrave sic jane: grure. pakove.llogarit 8.9 % qe nga 2003. etj.2a 3500000 Volumi i Punes ne Portin e Durresit 3000000 2500000 2000000 Tons 1500000 1000000 500000 0 2001 2002 2003 2004 2005 Year . hekur-krom. Te dhenat tregojne nje rritje ne Volumin e Punimeve me afersisht 60% ndermjet 2001 dhe 2005. hekur-krom. konteniere. dhe eksporton minerale si krom. produkteve te lengshme. Trafiku i importit perfaqeson me shume se 85% te te gjitha aktiviteteve.2a. etj. Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2c.8.Figura 5.d tregojne te dhena mbi prirjen ne ndarjen e llojeve te mallrave te transportuara ne Portin e Durresit.2b 100 Perqindja e Aktiviteteve ne Portin e Durresit 80 Percentage 60 40 20 0 2001 2002 2003 2004 2005 Year Export Import Internal Transport Figurat 5.159 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Porti i Durresit 2001 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2002 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2003 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2004 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2005 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers .2c Importe.160 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8.Figura 5.

Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2005 Chrome Conc.161 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Container .8.2d Eksporte. Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap Chrome Conc.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5. Porti i Durresit 2001 Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2002 Chrome Conc. Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2004 Chrome Conc. Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2003 Chrome Conc.

tullat dhe pllakat. Nuk eshte e pranishme asnje fushe e induktuar elektromagnetike. Te Dhenat Demografike Popullsia shqiptare ka nje moshe mesatere te ulet (rreth 32 vjec). Per shkak te kesaj levizjeje te pa-kontrolluar te njerezve. Dhjete qendrat me te medha urbane llogarisin 20% te . Rrezatimet me frekuence te larte kryesisht prodhojne efekte termale. raporti i popullsise rurale me ate urbane ndryshoi. produktet e naftes. jane te ndryshme. perime dhe fruta (te transportuara ne distance te shkurtra. plehrat kimike. pije. makinerite elektrike dhe nga elektriciteti.10.PRBCATESVL220 . Ky dokument raporton se ne aspektin e volumeve. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Eksportet : minerale (ferro-kromi) 5. Per kete qellim. • Tregtia ne vend: drithra. Popullsia qe jetonte ne vendet e pa-zhvilluara malore. Keto levizje te popullsise nuk jane rregjistruar. antenat radiotelefonike dhe sistemet e radarit. ndersa ndermjet aktiviteteve te eksportit sektoret kryesore perfaqesohen nga Kromi dhe mineralet e hekurit. prodhuar nga tension ii linjes se energjise. I vetmi lloj rrezatimi qe mund te shoqerohet me keto instalime jane rrezatimet jo-jonizuese. FUSHAT ELEKTROMAGNETIKE JO-JONIZUESE Linjat e energjise. Ne fillimet e viteve 90.Duke marre ne konsiderate aktivitetet e importit. 5. kryesisht ne Veri te vendit. ndryshimet politike u shoqeruan me levizjen e popullsise ne gjithe Shqiperine. Frekuencat e emetimit te ketyre instrumentave jane shume te larta krahasuar me frekuencat industriale. u zhvendos ne zona me te zhvilluara duke perfshire Durrësin dhe periferine e tij.9. Burime te tjera rrezatimi jo-jonizues jane radio. shpesh Brenda qytetit) • Trafku tranzit: materialet e ndertimit. Keto shenime konfirmojne prirjen e pergjithshme te evidentuar ne Planin e Transportit Kombetar te Shqiperise. Keto formohen nga fusha elektrike dhe induksioni magnetik me frekuence te ulet (50Hz). Asnje linje energjie nuk kalon aktualisht ne zonen e vendndodhjes sone. sektoret kryesore jane mallrat e zakonshme dhe cimentoja. efektet mbi lende dhe trupin e njeriut. gruri dhe mielli. mallrat qe vijojne po dominojne transportin e mallrave ne Shqiperi: • Tregtia me jashte: (76% e trafikut aktual te portit te Durresit) • Importet : materialet e ndertimit (cimentoja dhe qymyri i perdorur. ndersa rrezatimet me frekuence te ulet nderveprojne me mekanizmat biologjike te transmetimit te sinjalit ne trupin e njeriut.10. stacionet elektrike dhe gjeneratoret elektrike nuk prodhojne rrezatime jonizuese. prodhimet bujqesore.1.162 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . shufrat e hekurit dhe fletet metalike). KUADRI SOCIAL-EKONOMIK 5.

Ne fund te 2001 popullsia urbane eshte rritur ne 42. qe vijon: Tabela 5. ne kuadrin e projekteve te permiresimit. Nuk ka asnje te dhene per popullsine e koheve te fundit apo aktuale per zonen e Porto Romano-s sepse nje pjese e madhe e vendbanimeve jane te parrregjistruara. perqindja e vdekshmerise se femijve dhe e nenes eshte e larte.6% e shqiptareve jane te varfer. Aktualisht 5. me nje numer shtepish banimi rreth 350.234 Te dhenat jane llogaritur bazuar ne numrin e shtepive te verejtura me imazhet e satelitit te kombinuara me nje numer mesatar banoresh per cdo shtepi dhe te dhenat per moshen jane mbledhur ne nje studim te popullsise ne 86 shtepi ka 473 persona. gjysma e tyre jetojne ne kushtet e varferise ekstreme. Ne dekaden e fundit.384 35 115 2.000 deri ne 7. popullsia u rrit per shkak te pranise se fabrikave dhe mundesive ne rritje per te jetuar dhe marre me bujqesi ne kete ultesire. zona e Durrësit ka pasur nje rritje te shpejte e te pa-kontrolluar te popullise.163 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . dhe vendbanimet e fshatit Rinia. 14% e femijeve nen 5 vjec jane te keq-ushqyer. Ato rregjistra nuk reflektone plotesisht levizjen e popullsise Brenda dhe jashte vendit. 5. kryesisht nga imigrimi i njerezve nga Shqiperia veriore dhe rajone te tjera. Nje tjeter vendbanim ndodhet afersisht 1 km distance ne Lindje te vendit (fshati Rinia).1%.10.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .10. (UNEP.1a. Nje ne tre familje nuk ka shtepine e duhur. Feasibility Study for Urgent Risk Reduction Measures at Hot Spots in Albania. ALUIZMI konfirmoi se te gjitha ndertesat ne zone jane ilegale. . te cilat jane hartuar bazuar ne rregjistrimet e tyre administrative. 2001) dhe jane korrigjuar perms delaratave te Zyres se Gjendjes Civile ne rrethe te ndryshme. Sipas intervistave me ALUIZMI (Agjencia per Legalizimin.10. KUadri Social-Ekonomik Sipas Profilit te Vendit ne Sektorin e Strehimit (UN.000 njerez kane vendbanimet e tyre prane kodrave te Durrësit dhe ne fushen e Durrësit. Zona e Porto Romano fillimisht ka qene shume rralle e populluar dhe pjesa me e madhe e njerezve jetonte prane kodrave. per shkak te levizjeve te parregjistruara te ri-vendosjes.1a Klasa e Popullsise Total Femije (age 0-1) Femije (age 1-14) Te rritur Popullsia e Porto Romanos ne 2003 Numri 2. Pas ri-vendosjes se mocalishtes rreth 1980.2. kane 760 shtepi qe i perkasin Bashkise se Durresit. Urbanizimin. perfshijne afersisht 200 ndertesa.popullsise totale ne fund te 1990 dhe 36 % ne 1999. 2002) statistikat zyrtare treguan se 29. Nje vleresim i popullsise se Porto Romano eshte kryer ne Studimin e Fizibilitetit UNEP dhe raportohet ne Tabelen 5. Integrimin e Zonave Informale) vendbanimet informale ne Porto Romano. te cilet kerkojne pune dhe te ardhura. Nuk eshte dhene numri i banoreve. ne kufi me lokalitete e identifikuara si "Varrezat e Reja" dhe "Hidrovori". Te dhena te perditesuara per statistikat e popullsise ne zonen e Porto Romano-s jane mbledhur gjate investigimeve te kryera ne zone.

Figura 5. Ky kontrast rural-urban tregohet qarte ne te ardhurat per zonat rurale dhe urbane dhe ai shpjegon pjeserisht tendencat drejt migrimit urban (Figura 5. qe drejtohen nga te rinj ose njerez me arsim te paket.10.000 banore. Shkodres.PRBCATESVL220 . Permetit dhe Kucoves. Ne 1996. Varferia eshte me e larte ne very. Mat (82%). Kurbinit. Pasojat sociale jane perkeqesuar nga fakti se dy te tretat ose me teper e te papuneve nuk kane me te drejte per te marre perfitime (asistence) papunesie.250 leke ne muaj. Ne 1998. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Papunesia eshte nje nga arsyet kryesore te varferise ne zonat urbane. te ardhurat per nje familje rane ne 14. 90% e te varferve jetonin ne zonat rural.10.2a Treguesit Kryesore Ekonomike per Shqiperine .2a). ndersa 20% e familjeve te varfra merrnin vetem 5%. Ka nje nivel te larte te pabarazise ne shperndarjen ne vend te te ardhurave familjare.240 leke ne muaj. Gjysma e te verferve jane te vete-punesuar ne bujqesi. Papunesia ne Shqiperia eshte specifike e gjinise dhe moshes. te ardhurat jane 21. Ne zonat me me pak se 10.10. nersa ne periferine e Tiranes perqindja e tyre shkon ne 36% . Elbasanit.164 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2a. me 21% te grave pa pune dhe 16% te burrave. Puke (65%) dhe Shkoder (63%). 60% e te rinjve te moshes 16 deri ne 34 jane te papune dhe situata eshte me e keqe ne qytetet: Vlore (86%). ne familjet e medha. ndersa punesimi i fshehur eshte karakteristik per zonat rurale. Ne Tirane 26% e popullsise jeton me me pak se nje dollar ne dite. 20% jane pensioniste. 20% e familjeve ne gjendje te mire ekonomike merrnin 48% te te ardhurave totale familjare. Ne 1998 te ardhurat mesatare per nje familje ishin 16.12% e femijeve nen 15 vjec jane analfabete.000 banore. Papunesia eshte mbi mesataren ne qytetet e Beratit. ndersa ne zonat me me shume se 10. Tirane (66%).620 leke ne muaj. Treguesit kryesore ekonomike per Shqiperine raportohen ne Tabelen 5.

2b dhe 5.gov.2a Perqindja e Popullsise ne Zonat Rurale dhe Urbane sipas te Ardhurave.10. Ndarja sipas Statistikes ne 1998 (Ndarja sipas Statistikes 1: Te Ardhurat me te Ulta.10.Figura 5.10.al .2b Papunesia ne Shqiperi Source: www.165 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Figura 5. Ndarja sipas Statistikes 5: Te ardhurat me te Larta) Tendencat e pa-punesise dhe te punesimit ne Shqiperi ne dekaden e fundit tregohen ne Figurat 5.instat.10.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2c.

Zona e Porto Romanos eshte shfrytezuar historikisht per qellime industrial qe nga vitet ‘40s.10. Historia e instalimeve industriale ne vend eshte si vijon: Vendndodhja e Squfurit • 1982 deri ne 1987 – Prodhimi i klorurit te zinkut.2c Punesimi ne Shqiperi Source: www.al Sipas Vleresimit te Shpejte Mjedisor per Parqet Industriale dhe Energjetike ne Porto Romano (Ldheell Mills.000 te tjere ne komunat fqinje. mungesa e Lindanit me pluhur gelqeror dhe nje vend per hedhjen e squfurit. Nje njesi paketimi kartonash eshte aktualisht aktive brenda territorit te Pikes se nxehte 1.Figura 5.000 njerez te papune ne qytetin e Durresit dhe ne vendbanimin informal te Porto Romano dhe 9.000 nga nje zone me 100. Numri total i njerezve te papune ne zone do te ishte atehere afersisht 30. Impianti i Lindanit/Dikromatit • 1944 deri ne 1967 – Nje fabrike lekure • 1967 deri ne 1987 – Prodhimi i Dikromatit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .instat.gov. Zona e akumulimit te ujit prane Kepit te Bishti Palles . Hedhja e mbetjeve ne Stacionin e Pompimit • Data te pa-precizuara– Perfshihet hedhja e mbeturinave.166 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Jun 2008) mund te kete deri ne 21. sulfatit te magnezit dhe sulfatit te aluminit qe perdoren ne perpunimin e lekures • 1982 deri ne 1987 – Prodhimi i Lindanit dhe pesticideve te tjera sic jane trikromatit i natriumit dhe Thiram Disa pjese te tokes brenda zones se pikes se nxehte 1 jane privatizuar dhe do te perdoren per aktivitetin e prodhimit ne te ardhmen e afert.000 njerez. por nuk kufizohet vetem ne mbetjet e Lindanit.

Nje pike e rendesishme e akumulimit te naftes dhe gazit eshte ende ne ndertim dhe perfshin nje infrastructure porti me sistem ngarkim-shkarkimi te produkteve te naftes nga serbatoret e saj tek instalimet perkatese si dhe nje sistem ngarkim/shkarkimi nepermjet autoboteve.com).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . pluhur squfuri. Veprimtarite e tjera te pranishme ne zone perfshijne: • Plazhet dhe rastorantet. Megjithate. te cilat jane ne proces dhe financohen nga PNUD. MonoMetilaminen. Nje ferme ndodhet ne kufirin veri’-perendimor te vendndodhjes sone. mbetjet e hekzaklorocikloheksanin (HCH). publikuar nga Organizata Boterore e Shendetesise (WHO).11. tre te tjere brenda 1 km nga kufiri i zones. Metanolin.• 1989 deri ne 1998 – Akumulimi i mbetjeve nga procesi i prodhimit te Lindanit perfshi Disulfidin e Karbonit. Reflektime mbi Shendetin ne Shqiperi nga WHO Ky dokument hedh nje veshtrim mbi statusin e shendetit ne Shqiperi. Depot e naftes dhe te gazit jane te pranishme ne zone dhe ndodhen kryesisht brenda 1 km nga bregdeti Perendimor ne zonen ndermjet Kepit te Bishtit te Palles dhe Porto Romano-s. semundshmerine dhe exkspozimin ndaj faktoreve kryesore te riskut se bashku me tendencat e kohes. 2005”. Trimetilaminen. ne bregdet ne perendim te vendndodhjes sone • Restorant ne bregdet ne veri te vendndodhjes sone • Ferma dhe kullota. duke paraqitur te dhenat me te fundit mbi vdekshmerine.riraoil. Kapaciteti i tij i pergjithshem eshte 3 24.000 m³. RAporti gjithashtu ben krahasimin e grupeve te referimit ne vend. SHENDETI PUBLIK 5. Gjendja Kombetare ne Shqiperi Gjendja kombetare mbi Shendetin Publik eshte vleresuar bazuar ne raportin “Reflektime mbi Shendetin ne Shqiperi. dhe ne te dhenat e grumbulluara nga Instituti i Statistikave ne Shqiperi (INSTAT).11. planet kombetare territorial per zonen parashikojne Zhvillimin Industrial dhe Energjetik ne vende te Zones se Projektit dhe ne jug te saj.000 m eshte perfunduar (5 rezervuare). Keto veprimtari ekonomike kane lene nje ngarkese te madhe ndotjeje ne zonen se ciles i adresohen projekte permiresimi.100 m².000 m (www. . qe perfshijne vendet me prirje/zhvillime te ngjashme te shendetit dhe tendenca sociale-ekonomike te ngjashme dhe/ose grupime gjeopolitike. Siperfaqja e ndertuar eshte rreth 29. ndersa komplet ngastra e 2 tokes se blere eshte 36. FAza e pare e investimit prej rreth 14. Toka ne pjesen brenda te siperfaqes se vendndodhjes duket e pa-kultivuar gjate studimeve ne terren. Aktualisht aktivitete te vogla ekonomike jane ne proces ne zone.1.167 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Banka Boterore dhe donatore nderkombetare. Dikromatin e Natriumit. 5. Etilenediaminen. Dimetilaminen.

8 vite) se sa per grate (3. Jetgjatesia e Pritshme Sipas vleresimeve te WHO. Kjo rritje ishte pak me e madhe per burrat (3. Kuadri i shendetit public paraqitet ne paragrafet qe vijojne duke ju referuar tre tregueseve epidemiologjike: • Jetegjatesia e pritshme. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Shkaqet kryesore te vdekjes.Shqiperia klasifikohet nga WHO Brenda grupit “Eur-B+C” .11.4 vjet mesatarisht: 74. jep vleresimin: gjashte vjet me shume ne lindje sesa llogaritja e WHO.PRBCATESVL220 . nje person i lindur ne Shqiperi ne 2002 mund te prese qe te jetoje 70. Sipas shifrave kombetare.1 vjet per grate dhe 67. shumica e te cilave jane shtete anetare te BE.168 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3 vjet per burrat.3 vite). ne te cilat bazohet shifra e jetegjatesise se pritshme zyrtare (LE). i cili perfshin 25 vende me vdekshmeri te ulet foshnjore dhe vdekshmeri te ulet ose te larte tek te rriturit.6 vite ne jetegjatesine e pritshme ndermjet 1987 dhe 2003. Kjo klase perfshin 27 vende.1a Jetegjatesia e Pritshme ne Lindje per Meshkujt 1980 deri ne Vitet e Fundit Source: Highlights on Health in Albania. 2005 . por me shume se tete vjet me e shkurter se sa mesatarja Eur-A. • Ngarkesa e semundjes. Ne 2002 statistikat kombetare mbi vdekshmerine. Figura 5. Raportimi me i vogel i vdekjeve dhe veshtiresite ne mbledhjen e statistikave te popullsise shpjegojne pak a shume keto ndryshime. shqiptaret fituan rreth 3. Kjo llogaritje eshte dy vjet me e gjate se sa mesatarja Eur-B+C . Vendet me me vdekshmeri te ulet foshnjore klasifikohen si “Eur A”.

1980 deri ne Vitet e Fundit Source: Highlights on Health in Albania.1b Jetegjatesia e Pritshme ne Lindje per Femrat. Per Shqiperine.3 vjet) dhe mesatarja Eur-B+C (7. Ata humbasin mesatarisht 9 vite me semundje. te quajtur jetegjatesia e pritshme e shendetshme (HALE). eshte gjithnje e me teper e rendesishme te dihet jetegjatesia e pritshme kur ke shendet te mire. .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . duke zbritur vitet e llogaritura te jetes se kaluar me semundje dhe pa-aftesi nga jetegjatesia e pritshme e llogaritur.6 vjet). 2005 Pervec jetegjatesise se pritshme. Kjo humbje eshte me e madhe se sa mesatarja Eur-A average (7.Figura 5.169 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . WHO perdor nje tregues per kete qellim.11. WHO vlereson se njerezit mund te presin te jene te shendetshem per afersisht 87% te jetes se tyre.

Megjithate grate ne Shqiperi kane 3. Gjithashtu ndermjet 60 vjecareve. 2002 Source: Highlights on Health in Albania.1c Jetegjatesia e Pritshme (LE) dhe Jetegjatesi e Pritshme e Shendetshme (HALE).11. pa semundje dhe pa-paftesi.8 vite me teper te jetegjatesise se pritshme te shendetshme. 2005 Meqenese grate jetojne me gjate dhe meqense mundesia e perkeqesimit te shendetit rritet me moshen.8 vjet) se sa burrat (7.Figura 5. Ato qe shkaktojne kete hapesire jane . Ngarkesa e Semundjes Ngaresa e semundjes ne nje popullsi mund te shikohet si nje hapsire ndermjet statusit actual te shendetit dhe nje situate ideale ne te cilen cdo njeri jeton deri ne moshe te madhe.170 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . grate humbasin me teper vite te shendetshme te jetes (10.9 kundrejt 10. grate jetojne me te shendetshme me shume se tre vjet me gjate krahasuar me burrat (13.8 vjet).5 vjet) sipas vleresimeve te WHO.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

1b. dhe presioni i larte i gjakut dhe BMI e larte tek grate.0 5.4 3. 2002 Femra Total DALYs (%) 22.11.8 4. Tabela 5.11. Goditjet padashje tek meshkujt dhe semundjet kardiovaskulare dhe kushtet neuropsikiatrike tek meshkujt dhe femrat perbejne ngarkesen me te madhe te semundjeve.1 19. .5 2.5 9. Tabela 5.11.3 4.7 Source: Highlights on Health in Albania.7 3.1a tregon dhjete kushtet paresore.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . pa-aftesine dhe vdekshmerine ne shendetin e popullsise. Analzia qe vijon ben perpunimin e ngarkeses se semundjes ne popullsi.0 7. tregon.0 4. Per shkak se vdekshmeria nga kushtet neuropsikiatrike eshte e vogel. ne rend zbrites.6 9.3 16. ne ngarkesen e semundjes ne popullsine mashkullore dhe femerore ne Shqiperi.vdekshmeria e parakohshme. alkooli dhe presioni i larte i gjakut perbejne ngarkesen me te madhe tek meshkujt shqiptare. Sipas DALY.9 Meshkuj Grupet e pa-aftesise Goditjet pa dashje Semundjet Kardiovaskulare Kushtet Neuropsikiatrike Neoplazma malinje Kushtet Perinatale Infeksionet ne Rruget e Frymemarrjes Semundje ne aparatin tretes Semundje Muskuloskeletale Semundje te organeve ndijore 3.1 4. qe llogarisin afersisht 90% te ngarkeses se semundjeve ndermjet meshkujve dhe femrave ne Shqiperi.1 19. duhani.171 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4 Grupet e pa-aftesise Kushtet Neuropsikiatrike Semundjet Kardiovaskulare Neoplazma malinje Goditjet pa dashje Semundje Muskuloskeletale Semundje te organeve ndijore Kushtet Perinatale Infeksionet ne Rruget e Frymemarrjes Mangesite ne te ushqyer Semundje ne aparatin tretes Total DALYs (%) 24. ne rradhe zbritese. pa-aftesia ne jeten e perditshme perben shumicen e ngarkeses se tyre ne shendetin e popullsise.0 3. 2005 Tabela 5. nga ana tjeter dhjete faktoret me te rendesishem te riskut me ndikimet e tyre perkatese.1 Goditje te qellimshme 2. pa-aftesia dhe faktore te caktuar risku qe ndikojne ne semundje. Vitet e pa-aftesise-jete e pershtatur(DALY) eshte nje matje e permbledhur qe kombinon ndikimet e semundjes.9 3.1a Dhjete Grupet Kryesore te Pa-aftesise si Perqindje te DALY totale per te dyja sekset en Shqiperi.

11.2 1.2 Faktoret profesionale te riskut 1.1b Dhjete faktoret kryesore te riskut te Ngarkeses se Seumndjes se matur ne DALY ne Shqiperi.2 6. Per femijet dhe adoleshentet. se bashku me Turkmenistanin.7 4.7 zarzavateve Mungesa e aktivitetit fizik 2. Kushtet eperkufizimit te gabuar rreth 13.0 4.5%. Risku per vdekje nga kanceri eshte me i ulet per te gjithe burrat dhe grate ne moshe 15-vjecare ose me teper. dhe Shqiperia. shqiptaret kane gjithashtu nje risk te vogel vdekjeje per shkaqe te jashtme dhe helmime ne te gjitha grupmoshat dhe per te dyja sekset krahasuar me mesataren Eur-B+C .4 lendet djegese Source: Highlights on Health in Albania.5%.4 7. 14% nga kanceri. 5% nga semundjet e aparatit te frymemarrjes.5 Grupet e pa-aftesise Presioni i Larte i Gjakut BMI e larte Duhani Kolesteroli i larte Marrja e paket e frutavezarzavateve Mungesa e aktivitetit fizik Seks i pasigurte Tymi ne ambjent te mbyllur nga lendet djegese Alkooli Qenia nen-peshe ne femijeri dhe gjate memesise Total DALYs (%) 7.6 1. Sipas ketyre shifrave ne vend.7 4.9 1.9 4. semundjet jo infektive te perzgjedhura llogariteshin ne rreth 76% te te gjitha vdekjeve en Shqiperi. 2002 Femra Total DALYs (%) 12. perjashto grate nen 15 dhe burrat nen 30. Kjo mund te jete. megjithate. risku i tepert per te vdekur nga CVDs eshte tete here me shume se mesatarja Eur-B+C.4 Tymi ne ambjent te mbyllur nga 1.172 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 3% nga crregullimet neuropsikiatrike dhe 2% nga semundjet e apartit tretes.4 Shkaqet kryesore te Vdekjes Ne 2003. kane vleren me te larte te vdekshmerise ne kete grupmoshe. 2005 2.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Meshkuj Grupet e pa-aftesise Duhani Alkooli Presioni i Larte i Gjakut Kolesteroli i larte BMI e larte Marrja e paket e frutave2.6 10. .0 2. Ne total 52% e te gjitha vdekjeve jane shkaktuar nga semundje te sistemit te qarkullimit.8 per demtime Plumbi 1.5 1.Tabela 5. shkaqet e jashtme rreth 5% dhe semundjet infektive rreth 0. te pakten pjeserisht e shpjegueshme nga ndryshimet ne klasifikimin dhe rregjistrimin e shkaqeve te vdekjes. Shqiptaret jane ne rrezik me te vogel ndaj vdekjes per shkak te CVD-ve (semundjeve kardiovaskulare) sesa mesatarja Eur-B+C.PRBCATESVL220 .

173 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

Figura 5.11.1d

Shkaqet kryesore te Vdekshmerise sipas Seksit dhe Grupmoshes

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

Semundjet kardiovaskulare shkaktojne me shume se gjysmen e te gjitha vdekjeve ne Shqiperi. Vrasesit e vetem me te medhenj jane semundjet cerebrovaskulare (18,7% e te gjitha vdekjeve te 2003), semundjet ishemike te zemres (15,1%) dhe semundjet e qarkullimit pulmonar dhe semundje e tjera te zemres (12,5%). Vdekshmeria nga semundje kardiovaskulare eshte rritur si per te rinjte, edhe per ata te moshes mesatare (nen 45 vjec) dhe per te moshuarit (75 dhe me teper), ndersa nje prirje zbritese mund te verehet ne grupmoshat e tjera qe mbeten. Zhvillimi eshte i ngjashem per te dyja sekset dhe per semundjet ishemike te zemres dhe semundjet cerebrovaskulare. Kanceri shkaton vetem nje ne shtate vdekje ne Shqiperi. Vdekshemria poshte moshes 30 vjec eshte ne ulje dhe po ndjek mesataren Eur-B+C average. Meshkujt 30–74 vjec gjithashtu kane shifra ne zbritje te vdekjes, ne menyre te ndjeshme poshte mesatares Eur-B+C. Meshkujt e moshuar kane nje rrezik ne rritje per te vdekur nga kanceri, e barabarte me mesataren Eur-B+C . Shifrat e vdekjes nga kanceri per femrat jane ne rritje, por ato jane ende poshte mesatares Eur-B+C. Persa i takon vdekshmerise nga kanceri ne pergjithesi, shifrat per shkaqet specifike te vdekjes ne Shqiperi jane te ulta krahasuar me nivelet Eur-B+C , dhe jane ose ne ulje (kanceri i buzes, kanceri i fshikezes se urines, kanceri i ezofagut, kanceri i lekures, kanceri uterin dhe ovarian) ose pezull (kanceri kolorektal dhe kanceri indit limfoid dhe hematopoietik). Vdekshmeria nga kanceri i laringut, trakese, bronkeve dhe mushkerive eshte e ndryshme per burrat dhe grate. Per burrat, numri i vdekjeve mbetet i qendrueshem, dhe poshte mesatareve ne zbritje Eur-A dhe Eur-B+C . Per grate, po rritet me njejtin ritem si mesatarja Eur-A average dhe ajo tashme ka kaluar mesataren Eur-B+C. Keto te djhena mbi vdekshmerine reflektojne tendencat e meparshme ne pirjen e duhanit, te cilat u bene me te zakonshme ne Shqiperi ndermjet 1990 dhe 2000.

- 174 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Sipas te dhenave me te fundit, 60% e burrave dhe 18% e grave 15 vjec e lart jane duhanpirese ditore te rregullta. Figura 5.11.1e Numri i Standartizuar i Vdekjeve per Kancerin e Stomakut ne Njerezit e te gjitha moshaves, 1980 deri ne vitin me te fundit

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

Figura 5.11.1f

Numri i Standartizuar i Vdekjeve per Kancerin e Laringut, Trakese, Bronkeve dhe Mushkerive tek Femrat, te gjitha moshat, 1980 deri ne vitin me te fundit

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

- 175 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Te Dhenat e Institutit te Statistikes se Shqiperise (INSTAT) Gjendja shendetsore ne Shqiperi eshte studiuar nga Instituti i Statistikes se Shqiperise (INSTAT) nepermjet tregueseve statistikore. Treguesit kryesore shfaqin nje prirje te qendrueshme te permiresimit per kujdesin shendetesor paresor dhe sherbimeve spitalore. Niveli i disa tregueseve te rendesishem sic jane: jetegjatesia, vdekja dhe semundjet kronike jane te krahasueshem me ato te vendeve te zhvilluara, ndersa vdekshemria foshnjore, vdekshmeria maternal dhe semundjet akute infektive jane te krahasueshme me ato te vendeve ne zhvillim. Statistikat tregojne se nje numer relativisht i larte vdekjesh dhe semundjesh ne Shqiperi eshte rezultat i pirjes se duhanit, alkoolit, pakujdesise ne rruge, perdorimit te drogave ilegale, ushqimit dhe stresit si nje dukuri e re modern e shoqerise. Te jetuarit ne pasivitet eshte nje faktor risku sepse ai paraqet nje problem te mundshem per hipertensionin, semundjet e zemres, ataket, etj. Figura 5.11.1g
350

Shkaqet kryesore te Vdekjes sipas Grupeve te Semundjeve
Endocrin,metabolic,nutricional Nervous system Respiratory system diseases Genitourinary system diseases External injury, poisoning

300

Neoplasm Blood, blood-forming organ diseas Circulatory system diseases Digestive system diseases Ill-defined conditions

Num. per 100.000 inhabitants

250

200

150

100

50

0 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Year

Source INSTAT

- 176 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

- 177 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

5.11.2. Gjendja ne Porto Romano Hyrje Ky seksion bazohet ne permbajtjen e raportit “Vleresimi i ndikimit te ndotjes mjedisore ne shendetin e banoreve te zones se Porto-Romano-s” publikuar nga Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave e Shqiperise ne 2005. Prania ne Porto Romano e prodhimit te meparshem industrial te lindanit dhe dikromatit si dhe e nje impianti per prodhimin e kimikateve me baze squfuri dhe e nje vendi mbeturinash per kimikate dhe mbetje, ka shkaktuar degradim serioz te mjedisit. Ndotja vazhdon akoma per shkak te migrimit te ndotesve nepermjet ujrave nentokesore te ceketa, largimit te ujrave te shiut dhe transportit illegal te dherave te ndotur. Vendondodhja dhe rrethinat menjehere prane saj perbejne rreziqe te medha per shendetin e njeriut. Ministria Shqiptare e Mjedisit ka autorizuar Projektin e Permiresimit ne Porto Romano, duke pasur si qellim permiresimin e kushteve mjedisore duke reduktuar ndotjen e dheut dhe ndikimet ne ujrat nen tokesore dhe duke reduktuar ndjeshem rreziqet per shendetin e njeriut dhe mjedisit te grupeve te popullsise qe ndodhet prane. Projekti konsiston ne ndertimin e nje vendi per groposje, qe te mbaje dheun e ndotur dhe materialet nga prishja nga ish zonat industrial ne Porto Romano, dhe levizjen e transportimin e dherave perkatese dhe materialeve nga prishja. Bazuar ne te dhenat mbi nivelet e ndotjes aktualisht rreziqet madhore per shendetin e banoreve vendas jane te lidhura me: • Konsumin e ujit nga puset ne vend (zyrtarisht e ndaluar, por ndoshta ndodh ende); • Konsumin e qumeshtit dhe mishit nga kullotja e kafsheve ne zonat e ndotura; • Konsumin e perimeve te ndotura; • Thithjen e therrmijave te ndotura nga ajri. Raporti “Vleresimi i ndikimit te ndotjes mjedisore ne shendetin e banoreve te zones se Porto-Romano-s” eshte realizuar e qellimin qe te vleresoje efektet e kushteve te ndotjes ne statusin e shendetit te banoreve, te percaktoje rekomandimet per te parandaluar perkqesimin e metejshem dhe te identifikoje nevojat per te kuruar njerezit e prekur. Dimensioni i Kampionit dhe Metodologjia e Perdorur Kampioni i studiuar konsistonte ne 200 njerez te ekspozuar ndaj ndotjes industrial, per periudha kohore variabel; eshte ndare ne dy grupe te medha: • Grupi i pare konsistoi ne 100 nxenes te shkolles 9-vjecare, kryesisht 13 vjec, te cilet ju nenshtruan nje testimi me pyetsorin perkates si dhe ekzaminimit subjektiv dhe neurologjik. • Grupi i dyte konsistoi ne 100 te rritur pa asne perzgjedhje paraprake, banore te komunes se Porto Romano-s per nje periudhe te pershtatshme kohore, me qellimin per te pasur efektet mbi shendeti te shkaktuara nga ndotja e jashtme e ambjentit.

- 178 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

• Permbajtja e kromatit ne floket e femijeve. u raportua gjithashtu. Simptomat respiratore (kolle. Me teper se me ekspozimin mjedisor. Kampioni i studiuar ju nenshtrua disa ekzaminimeve me te hollesishme sic jane: • Testimet Funksionale te Frymemarrjes. • Permbajtja e kromit me valencen gjashte ne ujin e pusit. • Vleresimet e Reflekseve. • Permbajtja e Lindanit ne qumesht. te dhenat shendetsore te anetareve te familjes ne vecanti per bronshitin. Kjo mund te lidhet me ekspozimin per nje kohe te gjate te banorev. Sindroma asteno-vegjetative (dhimbje koke. dominimi i pirjes se duhanit ne zone eshte i ulet dhe kjo mund te sjelle nje lidhje te mundshme ndermjet ndotjes ne vend dhe simptomave respiratore. • Analiza te pergjithshme gjaku me formulen e leukociteve. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Demet ne lekure. Efektet e mundshme te ndotjes mjedisore ne sistemin vegjetativ nervor u evidentuan nga analizat e vleresimit te refleksit. Ndikimi i demshem eshte i dukshem ne traktin gastro-intestinal. stresin. ne mbi 20% kj simtome ishte e shoqeruar me vjellje ose te perzjera. Konkluzioni i pergjithshem eshte se zbulimet konfirmuan se shume banore te komunes se Porto Romano-s vuajne nga pasojat e ndotjes mjedisore. Sipas studimit. kjo mund te lidhej me demtimet kronike kardio-vaskulare. qe ishin te shoqeruara me efektet e kromatit.179 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Historiku i semundjeve ne familje konfirmon pranine e semundjeve pulmonare. Irritimi i lekures dhe epistakset ishin gjithashtu te pranishme tek femijet me perqindjet respektive 14. dhe kjo do te aplikohej ne vecanti tek banoret rrethinave prane ish faciliteteve industriale. ne kavitetin e hundes dhe sistemin neurologjik.C. zakoni i pirjes se duhanit.37% te te survejuareve. Perfundime Konkluzionet konfirmuan se shume banore te komunes se Porto Romano-s vuajne nga pasojat e ndotjes mjedisore.E. • Ekzaminimi Abdominal me Ultratinguj. zakonet e te ushqyerit. Presioni i gjakut u pa se kishte ndryshuar (hipotension dhe hipertension) ne 55% te njeresve te vezhguar. ankth dridhje muskujsh). • Permbajtja e lindanit ne gjak. Keto u konfirmuan gjithashtu nga ekzaminimi i funksioneve pulmonare dinamike: gati 50% e njerezve te verejtur kishin vlera jo-normale. dhe semundje te tjera. ne lekure dhe mukoze. situate sociale-ekonomike.Pyetsori i perdorur per intervista perfshinte ceshtje si: niveli i arsimimit. Simptoma “dhimbje abdominale” ishte e pranishme ne 37% te rasteve.G. disfoni dhe dhimbje ne kraharor) ishin te pranishme sit e te rriturit .B. eksperienca e punes. ashtu edhe tek femijet e ketij komuniteti. azmen bronkiale pulmonare T. crregullime gjumi.PRBCATESVL220 . • E. me tregues. moshen.29% dhe 18. u zbuluan ne 12% te rasteve dhe epistakseve tek 11% e te rriturve te survejuar.

WHO (2005). Permbajtja e izomereve HCH ne qumeshtin e lopes ishte gjithashtu mbi standartet nderkombetare te sigurise. Republic of Albania. Ministry of Finance (2004). .Analiza e izomereve HCH ne gjak nxori ne dukje perqendrimin e alpha dhe beta HCH mbi standartet nderkombetare. Highlights on Health in Albania. Sipas te njejtit raport do te jene te nevojshme studimet te metejshme shkencore per te verifikuar ndjeshmerine e femijeve dhe ndryshime kromozomale. Evaluation of the impact of environmental pollution on the health of inhabitants of Porto-Romano area.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ekzaminimet e kampioneve te ujit nga tub ii ujit nuk nxorren ne dukje asnje permbajtje Kromati. 5. INSTAT (2004).11. Progress report on implementation of the National Strategy for Socio-Economic development during 2003. ndersa izomeret gamma dhe delta nuk u detektuan. Albania: Selected Issues dhe Statistical Appendix. Nuk raportohet asnje e dhene specifike per ndodhjen e kancerit ne zone. Forests dhe Water Administration of Albania (2005). Per kete qellim raporti rekomandoi qe konsumi i qumeshtit te zones duhet te ndalohet. International Monetary Fund (2005). NGa ana tjeter. Referenca INSTAT (2004). as per gjene e gjalle. Living Condition dhe Inequality in Albania.3.180 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Prandaj raporti rekomandoi qe uji i puseve te mos perdoret si uje i pijshem per banoret. Population Projections for Albania 2001-2021. Ministry of Environment. Ekzaminimet e puseve te ujit shfaqen nje perqendrim te larte te perberjeve Chrome VI.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..181 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

etj. Siperfaqja e kantierit te ndertimit eshte afersisht 787.6.7 t/m . U perdor nje vleresim tregues i prodhimit te pluhurit dhe ndikimet e lidhura me te duke perdorur metodologjine e pershkruar me poshte. • Veprimi mekanik mbi materialet inkoherente dhe germimet me eskavatore. emetimet e pluhurave prodhohen nga aktivitetet qe vijojne: • Pluhurizimi dhe abrazioni i siperfaqeve. Ne pergjithesi. 3 2 .000. gjate fazes se ndertimi.000 m . germimet. 6. Keto krahasonhen me vlerat limit Europiane dhe Shqiptare. pluhuri prodhohet kryesisht nga perpunimi i materialeve ne rregullimet ne kantier. sasia e dheut te perpunuar do te jete 3.1.400. Duke marre ne considerate nje peshe specifike dheu te barabarte me 1. • Largimi i therrmijave te pluhurit te shkaktuara nga erozioni i eres i siperfaqeve me grumbullime.1. duke marre ne considerate fazen e ndertimit dhe ate funksionale. buldozere.PRBCATESVL220 . Faza e Ndertimit Ndikimi kryesor i mundshem ne cilesine e ajrit gjate fazes se ndertimit eshte eshte emetimi i pluhurave.1. Emetimi i Pluhurave Gjate realizimit te punimeve te planifikuara. Germimet e nevojshme per te realizuar impiantin e ri do te zhvendosin 3 3 nje sasi dheu te barabarte me afersisht 2. 6. • transport i pa-vullnetshem i baltrave nga rrotat e kamioneve qe mund te shkaktojne pluhura kur thahen.000 m rrjedhin nga largimi i topsoil-it (shtreses se siperme te dheut). Sasia e pluhurit te prodhuar eshte proporcionale me volumin e materialit te perpunuar. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ndikimet jane te lidhura me dy Plane veprime: I pari me nje njesi 800 MWe dhe i dyti me dy njesi 800 MWe.1.182 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . VLERESIMI I NDIKIMEVE 6. nga te cilat 400.000 t. te shkaktuara nga kamionet qe mbartin dhe’ e materiale.1. i shkaktuar nga punime civile qe lidhen me ndertimin e instalimeve te reja. AJRI Ky paragraf analizon ndikimet ne cilesine e ajrit qe burojne nga realizimi i Impiantit te Energjise ne Porto Romano Power Plant.1.000 m . vendosjet dhe transportet e agregateve.

000 Total Emetimi i Pluhurave [t] 13.1.6t.600. gjate 10 muajve deri ne perfundim te punimeve.000 m ).2. Duke llogaritur 260 dite pune (6 dite pune ne jave).1.85 Siperfaqja e Ekspozuar [ha] 78.75 t pluhur.3 kg/dite.1.400. Vleresimi i nenshtrohet pasigurive te shumta.1. meqenese pjesa qe mbetet (rreth 3 1. prodhimi ditor i SPM (Lende e grimcuar pezulli) eshte rreth 528. prodhon rreth 55.1.1.1.75 Erozioni i shkaktuar nga era ne kantier. Gjithsej. Normat teknike sugjerojne perdorimin e llogaritjeve parametrike qe lejojne te specifikohet rradha e magnitudes se depozitimit te pritshem. i cili sipas direktivave te EPA eshte i barabarte me 0. Model i perzgjedhur vlereson fraksionin e therrmijave qe vendosen ne distance te ndryshme nga burimi (Figura 6.6 68 81.35 t. sasia e pluhurit qe shkaktohet nga aktivitetet ne kantier eshte rreth 137.1a qe vijon tregon vleresimin e emetimeve te pluhurit qe lidhet me te gjitha aktivitetet ne kantier. Tabela 6.183 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .85 t/ha ne vit.000 m ) do te furnizohet diku tjeter. koha e ekspozimit dhe faktori specific i emetimit per rishperndarjen e pluhurit.1. 6.1b tregon faktoret dhe vlerat e llogaritura per emetimin e pluhurit per shkak te riperhapjes.7 Koha e Ekspozimit Emetimi i Pluhurit [years] [t] 0.1. Ndikimi i Depozitimit te Pluhurit dhe Receptoret Vleresimi i ndikimit te depozitimit te pluhurit ne largesi te ndryshme nga kantieri i ndertimit varet kryesisht nga kombinimi i dy faktoreve qe vijojne: kushtet meteorologjike dhe lloji i aktivitetit te kryer.1b Aktiviteti Erozioni nga Era Emetimi i Pluhurit per shkak te Ri-perhapjes nga era Faktori i Emetimit [t/ha*y] 0.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktiviteti Ngarkimi i Kamioneve Shkarkimi i Kamioneve . jane: siperfaqja e ekspozuar.2a). . Kjo vlere nuk perfshin ri-shperndarjen e pluhurit per shkak te eres qe rrit ndjeshem perqendrimin e pluhurit ne atmosfere.000 3. Tabela 6. Emetimi total i pluhurit qe buron nga aktivitetet ne kantier vleresohet te jete 81. Tabela 6.1.1. Tabela 6.6 Ngarkimi i kamioneve merr ne kosniderate vetem largimin e shtreses siperfaqesore 3 ne siperfaqen e kantierit (rreth 400.Kjo vlere perdoret per te vleresuar prodhimin e pluhurave permes nje faktori standard emetimi te propozuar nga EPA per aktivitetet ne kantier te barabarte me 0.1.1a Emetimi Total i Pluhurave ne Kantier Faktori i Emetimit [kg/t] 0.02 0.83 55. Parametrat qe do te merren ne considerate ne vleresimin e erozionit te eres.02 Materiali i perpunuar [t] 680.02 kg/t.

nje siperfaqe me e vogel perfshin nje vlere depozitimi me te madhe (per shkak ten je emetimi me te madh per njesi siperfaqeje). Ne menyre te prere. eshte vetem funksion i distances nga burimi dhe se shperndarja anesore e pluhurit eshte e paperfillshme. ne ete menyre eshte avantazhi i te dhenit nje tregues te drejperdrejte dhe te sigurte te situatave kritike ne cdo kantier. nje meter e gjere dhe me lartesi me parametra variabel. ne kushte kritike meteorologjike. presupozohet se emetimet totale jane te ndara ne nje front linear. qe do te thote se shpejtesia e ulet redukton zonen e prekur dhe rrit depozitimin e pluhurit afer kantierit dhe situate e kundert ndodh me shpejtesine e larte te eres. do te ishte e nevojshme te llogaritej ne varesi te drejtimit te reres.1. prandaj faktori specific i vleresuar i emetimit eshte i pavarur nga shpejtesia e eres dhe eshte adoptuar si kushte mesatare. Presupozohet qe rrjedha e pluhurit eshte e shperndare ne menyre te barabarte mbi nje siperfaqe drejtkendore vertikale. presupozohet se depozitimi i pluhurit ne drejtimin e eres. preferohet nje perqasje shumefishe. dimensioni transversal i kantierit. Prandaj 100 metrat e pare perreth . Ne keto kushte. orthogonal me drejtimin e eres. Metoda e perzgjedhur per vleresimin e ndikimeve paraqet nje vleresim te perqendrimeve maksimale ne drejtimin e eres nga kantieri. Presupozohet se emetimet ndodhin ne lartesi variable nga toka. ndermjet 0 dhe 5 metra. presupozohet se pluhuri nuk shperndahet ne menyre ortogonale me drejtimin e eres. Therrmijat me te medha se 30 µm vendosen ne cdo rast prane kantierit. Nivelet e depozitimit te pluhurave ne toke vleresohen se fillojne nga shpejtesia gravimetrike ne vendndodhje.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 6. Shpejtesia e eres presupozohet te jete e barabarte me 2 m/s. Front ii emetimit ne menyre te prere presupozohet se eshte rrenja katrore e gjithe siperfaqes teknike te kantierit. Meqenese ky dimension eshte i panjohur.1. Ne te vertete ndryshimet ne shpejtesine e eres mund te modifikojne perhapjen e pluhurit.3 kg/dite). qe varet nga dimensioned e kantierit. Pervec kesaj.2a Modeli i Depozitimit te Pluhurit Era Burimi Depozitimi Ky model llogarit nje factor depozitimi ne drejtimin e eres te burimit bazuar ne ngarkesen e emetimit te lart-permendur (528. Persa i takon largesise se emetimit. Me qellim qe te vleresohet shperndarja e pluhurit. edhe per shkak te kontureve te tij te ndryshme gjate jetegjatesise se kantierit. dhe pastaj te hamendesohej shperndarja e emetimit brenda kesaj gjatesie. Shpejtesia e depozitimit varet nga permasat e therrmijave.184 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . jo patjeter ne nje rruge lineare.

• Therrmija 30 µm: 300 metra ne drejtimin e eres. qe varion ndermjet 1.1.000 kg/m dhe diameter prej 10 deri ne 30 µm). ku A eshte siperfaqja e kantierit ne m .10 ⋅ F .3 cm/s.2a Klasat e Pluhurit ne varesi te Vleres se Depozitimit Pluhuri ne Total qe mund te vendoset (mg/m2day) < 100 100 – 250 251 .PRBCATESVL220 . keto largesi jane per therrmijat e emetuara 5 metra nga toka me ere 2 m/s): • Therrmija 10 µm: 800 metra ne drejtimin e eres. Tabela 6.5 levizsshme te kantierit dhe deri ne A per zonat e pa-levizsshme(perfshire zonat 2 teknike). + + 300 L 550 L 800 L 0. 2. Depozitimi i pluhurit ne largesi te ndryshme nga kantieri llogaritet pastaj ne varesi te hipotezes se bere me pare. Shpejtesia e vendosjes e therrmijave me permasa mesatare (presupozohet te jene 3 me forme sferike. dendesi prej 2.2a. = 800 L • L eshte gjatesia e kantierit.10 ⋅ F .E.10 ⋅ F .10 ⋅ F .E.E. Duke marre ne considerate shpejtesine e lart-permendur.kantierit konsiderohen te prekura ndjeshem. Kjo metode lejon klasifikimin e nje zone bazuar ne indekset e pluhurit te treguara ne Tabelen 6.E.10 ⋅ F .E. 0.500 501 .1. = + 800 L 550 L 0.10 ⋅ F . 0. • Therrmija 20 µm: 550 metra ne drejtimin e eres.E. 0.1. sipas formules qe vijon: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis D<100 m = relevant D100−300 = D300−550 D550−800 ku: • Dxx eshte depozitimi (ne g/m dite) brenda kufijve te distances se dhene ne m nga indeksi i poshte-shkruar “xx”.185 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . pavaresisht nga cdo llogaritje numerike. eshte e mundur qe te llogaritet largesia e depozitimit si nje funksion i shpejtesise se eres dhe lartesise se emetimit.600 > 600 Indeksi i Pluhurit Mungon Praktikisht I Ulet Mesatar Mesatar – I Larte I larte Klasat e pluhurit I II III IV V . 0. ajo eshte e barabarte me 200 (metra) per zonat e 0.E.1. • F.25 dhe 3. eshte emetimi total i pluhurit (ne g/dite) Ndikimi i depozitimit te pluhurit vleresohet duke krahasuar vleren gravimetrike te depozitimit me vlerat e raportuara ne Raportin Perfundimtar te grupit te punes te “Komisionit Qendror kunder Ndotjes Atmosferike” te Ministrise se Mjedisit te Italise.

1.d. kantieri (m) (mg/m dite) Kantieri 787. adoptuar nga Agjencia per Mbrojtjen Mjedisore te Shteteve te Bashkuara (U. Faza Funksionimit Paragrafi pershkruan vleresimin e perqendrimit ne toke te makro ndotesve (SO2. Inc.000 m nga kantieri.2. tani pjese e Earth Tech. u perdor sistemi i modelimit CALMET-CALPUFF (versioni 5. dhe jo nje mesatare ne nje pike te fiksuar. ndikimi per shkak te depozitimit te therrmijave te ngritura ne ajer. EPA) dhe pershkruar ne Shtojcen A te “Direktiva mbi Modelet e Cilesise se Ajrit”. NO2. depozitimet e pluhurit ne vendodhje si Rina. Tabela 6.1.s 6.PRBCATESVL220 . perkufizohet “mungon praktikisht” ne distance mbi 550 m nga burimi.2. Sic tregohet ne Tabelen me lart.186 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . me mbeshtetjen e California Air Resources Board (CARB). konsiderohen se “Praktikisht mungojne”. zona me e afert e banuar 1. sic u rekomandua nga US-EPA qe nga 06/29/2007 (http://www.Rezultatet e vleresimit te marra mbi bazen e konsideratave dhe hipotezes se lartpermendur tregohen ne Tabelen 6.htm#calpuff)..1. Perqasja e adoptuar eshte krejtesishte prere dhe vlerat e marra perfaqesojne depozitimin maksimal qe mund te ndodhe ne drejtimin e eres nga kantieri.1. Karakteristikat CALPUFF Sistemi i modelimit CALMET-CALPUFF.epa. . Duke qene te dhena rezultatet e lart-permendura.1.8). SPM) qe do te prodhohen gjate funksionimit te Impiantit te Porto Romano. presupozohet – a prioritet – nje depozitim i madh.1. Duhet nenvizuar se kjo metode vleresime nuk merr ne konsiderate masat lehtsuese te synuara per te reduktuar emetimet e pluhurit nga kantieri i ndertimit. u hartua nga Sigma Research Corporation. 6.300 182 300 – 550 74 550 – 800 * nuk eshte e llogaritur.S.2b.gov/scram001/dispersion_prefrec.1. Sistemi i modelimit konsiston kryesisht ne tre modelet qe vijojne: • Para-procesori meteorologjik CALMET: prodhon fusha tre-dimensionale te eres dhe temperatures brenda fushes se modelimit. • Post-procesori CALPOST: analizon ne aspektin statistikor te dhenat e nxjerra nga CALPUFF dhe nxjerr te dhenat e duhura per analiza te metejshme. qe shkaktohen nga aktivitetet ne kantier. Per te realizuar simulimet. • Procesori CALPUFF: model i perhapjes qe paraqet emetimet ne fushen e eres nga CALMET dhe studion transport dhe perhapjen e tyre.* < 100 380 100 .2b Tipologjia Ndikimi i Aktiviteteve te Kantierit Siperfaqja (m2) Ndikimi I Larte Mesatar I Ulet Mungon Praktikisht Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Distanca nga Depozitimi 2.000 n.

ne kushte meteorologjike qe ndryshojne ne hapesire dhe kohe.187 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . . Me qellim qe fusha e eres te marre ne konsiderate orografine. shperndarjen.CALMET eshte nje para-procesor diagnostikues meteorologjik. Modeli fut vlerat e stacionit te monitorimit dhe aplikon algoritme specifike qe simulojne nderveprimin ndermjet tokes dhe vijave te rrjedhes. por per simulime te thjeshta mund te perdoret per futjen e te dhenave nje fushe e jashtme ere. normalisht tregon nje lartesi tipike me tendence gati logaritmike. • drejtimi vertikal i eres. homogjene ne domen. transformimin dhe depozitimin e ndotesve. Eksperimente te shumta ne tunele me ere treguan saktesisht turbulencen qe ndodh ne prani te ndertesave. • orografia komplekse dhe bregdeti. • Nje zone me me kavitet turbulent prapa structures qe eshte e rendesishme sepse shtellungat e kapura ne kavitet mund te perzihen shpejt ne toke. Eshte nevojshem simulimi i fushes se eres ne fushat komplekse te orografise te karakterizuara nga tipologji te ndryshme te perdorimit te tokes. • Zona te vecanta ri-qarkullimi e cati dhe ne ane. • transformimet kimike atmosferike. prodhon: • nje pike te bllokuar ne rreth dy te tretat e rruges per ne faqen e nderteses ne rrjedhen e siperme. Me qellim qe te simulohet influenca hidrodinamike e ndertesave ne shtellunge. CALPUFF eshte nje model hibrid i shperndarjes (zakonisht i perkufizuar si ‘modeli shtellunge’). Fenomeni i uljes ne nivel te ndertesave shkaktohet nga turbulence e induktuar nga energjia e eres ne pengesa. CALPUFF permban algoritmi te ndryshme per te simuluar faktore te ndryshem. Nje ndertese me dy faqe te paralelopipedit perpendikulare me drejtimin mesatar te eres. sic jane: • ulja ne nivel e ndertesave dhe larja. • depozitime te thata dhe te lageshta. Profili vertikal i shpejtesise mesatare te eres. CALMET permban gjithashtu nje modul mikro-meteorologjik qe percakton strukturen termike dhe mekanike (turbulencen) e shtresave me te ulta atmosferike. Fusha e eres eshte e rindertuar nga hapat vijues qe fillojne nga nje fushe ere qe shpesh buron nga era geostrofike. • nje formim turbulence ku ri-vendoset nje rrjedhe e patrazuar.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Ai simulon transportin. Ky faktor mund te jete shume i rendesishem sepse vorbullat qe terheqin shtellungen poshte mund te rrisin perqendrimet e ndotesve ne toke. ne nje ndertese ne forme paralelopipedi kunder eres. Eshte nje model me shume shtresa dhe ne gjendje jo te qendrueshme. modeli perdor faktore korrigjues qe modifikojne shperndarjen dhe parametrat e rritjes se shtellunges. CALPUFF perdor fushat meteorologjike te prodhuara nga CALMET. qe mund te riprodhoje fusha tre-dimensionale tee res dhe temperatures pergjate fushave dydimensionale te parametrave te tjere qe pershkruajne turbulencat atmosferike. .

Vlerat e llogaritura ne cdo receptor mund t’u referohen nje ose me shume burimeve. Me qellim qe te simuloje me mire kushtet reale te emetimeve.2a. CALPUFF merr ne kosnderate fenomenin e flladit me qellim qe te modeloje ne menyre efikase Shtresen e Kufirit te Brendshem Termik (SHKBT). Rezultatet mund te perpunohen nga cdo program GIS.PRBCATESVL220 . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Informacioni i nxjerre i kodit te CALPUFF. duke krijuar harta izoperqendrimi si ato te paraqitura ne Paragrafin 6. burimet lineare simulojne emetime qe shperndahen pergjate nje drejtimi kryesor.2.Ne zonat bregdetare . Ne rastin e burimeve bregdetare.1.detare. • burimin dhe te dhenat e emetimit per te simuluar perhapjen e ndotesve ne ajer (me CALPUFF).1. konsiston ne matrica te vlerave te perqendrimit. Te dy fushat perfaqesohen ne Figuren 6. lineare ose siperfaqesore). burimet e siperfaqes pershkruajne nje emetim te perhapur ne nje zone me te gjere.5. CALPOST analizon te dhenat e nxjerra nga CALPUFF dhe nxjerr rezultate qe jane te pershtatshme per perpunime te metejshme.2. .2.1. Rrjeti i kampioneve eshte nje nen-set i nje seti meteorologjik dhe eshte 40 km i gjate dhe 40 km i gjere me nje rezolucion 500 m. e cila tregon gjithashtu vendndodhjen e Impiantit te Energjise dhe stacionet meteorologjike. Receptoret ku ndikimet vleresohen mund te jene te vecuar ose ne rrjet. Fusha Mbuluese e Modelimit Rrjeti meteorologjik ku fusha e eres eshte ndertuar 60 km e gjate dhe 60 km e gjere me nje rezolucion 500 m dhe eshte i orientuar nga veriu.188 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 6. i perpunuar nga CALPOST. Kodi kerkon te dhenat e futura qe vijojne: • siperfaqen dhe te dhenat meteorogjike te shtrese se siperme te ajrit per te ndertuar fushen tre-dimensionale te eres (me CALMET). Burimet me pika simulojne emetime te kufizuara ne nje zone te vogel. SHKBT shkakton nje renie te shpejte te ndotesve ne toke. CALPUFF lejon pershtatjen e gjeometrise se burimit (me pika.2. Dosjet e te dhenave CALPOST mund te futen ne programme grafike komputerike per te krijuar hartat e perqendrimit ose depozitimit.

Figura 6. rezolucioni i shtresave vertikale eshte me i larte ne shtresat qe jane te ngritura vetem pak (shiko Figuren 6. Me qellim qe te pershkruaje me mire meteorologjine e atmospheres prane tokes (Shtresa Kufitare Planetare.2. qe eshte me teper e influencuar nga orografia. SHKP).1. .2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .500 m ngritje.2b).189 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. nga 0 ne 4.2a Fushat dhe Stacionet Meteorologjike Rezolucioni vertikal perkufizohet nga 12 shtresa.

edu/data).umd.PRBCATESVL220 .1. Ne menyre te vecante kerkohen vlerat mesatare orare qe vijojne per cdo ore simulimi: • Shpejtesia e eres dhe drejtimi i eres. • Presioni Atmosferik. Te dhenat e mbuleses se tokes u moren nga faqja e internetit e Facilitetit Global te Mbuleses se Tokes (http://glcf.2.umiacs. • Perdorimin e tokes. • Temperatura. Ndertimi i fushes se eres dhe simulimet qe vijojne te perhapjes se ndotesve u realizua duke marre te dhenat meteorologjike te gjithe vitit 2007. Ne menyre te vecante ai ka nevoje per informacion specific te vendodhjes per: • Orografine.Figura 6.1. ku orografia e zones eshte riprodhuar me Modelin Dixhital te lartesive te siguruar nga USGS (United States Geological Survey) – Studimi Gjeologjik i Shteteve te Bashkuara.3. .2.190 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Te dhena Meteorologjike Para-procesori meteorologjik CALMET kerkon karakterizimin orar te te dhenave atmosferike te siperfaqes. 6. • Lageshtia Relative. • Lartesia e maksimale dhe Mbulesa e reve.2b 4500 4000 3500 Shtresat Vertikale ne CALMET Ground Elevation [m] 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis CALMET kerkon nje karakterizim te sakte gjeofizik te domenit meteorologjik.

html). operon cdo dite nje model lokal meteorologjik. Meqenese ne zonen e investiguar nuk ka radiosonda.2.ncdc.2. shpejtesia e eres dhe drejtimi i eres) te pakten cdo 12 ore.2. Stactioni realizon vetem tre vlera matjesh ne dite. Ujrave dhe Mjedisit.PRBCATESVL220 .1. te dhenat meteorologjike te matura ne aeroportin e Tiranes u siguruan nga National Climatic Data Centre (http://www. lartesia e perzjerjes. Kjo agjenci. modelit i duhen te dhena te shtresave te siperme te ajrit (presioni. te quajtur LAMI (Modeli per Zone te Kufizuar. Itali). Per te realizuar mbledhjen e te dhenave. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Per te kryer simulime tre-dimensionale. Ai ka nje rezolucion prej 7 km.191 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .noaa. dhe ai menaxhohet nga Instituti i Energise. dhe operon dy here ne dite ne ARPA-SIM. temperature. ne fakt.1. Viti 2007 .3a qe vijon tregon ngritjen e eres.1. qe eshte nje agjenci nderkombetare e akredituar per te dhene kete tipologji tem adhesive meteorologjike. …). fusha e llogaritjes se te cilit perfshin Shqiperine. Figura 6. LAMI eshte zbatimi Italian i modelit per zone te kufizuar jo-hidrostatike te quajtur Lokal Modell (Steppeler 2003).gov/oa/ncdc. Figura 6. te dhenat e nevojshme u blene nga Agjencia Italiane ARPA Emilia Romagna – Sherbim Hidrometeorologjik. sic tregohet ne Figuren 6.3a Ngritja e Eres ne Vendndodhjen e Impiantit te Energjise. per te karakterizuar regjimin e eres dhe parametrat shperndares ne atmosfere (klasa e stabilitetit. e marre nga modeli CALMET ne vendndodhjen e Impiantit te Energjise. e inversioni termik.Te dhenat meteorologjike ne zonen e Porto Romano-s jane shume te pakta. Stacioni i vetem prane Impiantit te Energjise ndodhet ne Durrës.2a.

• Aktivitetet e hedhjes.1.9). Per te analizuar emetimet e shperndarjes se Impiantit te Energjise ne Porto Romano burimet e mundshme te pluhurit jane ndare ne dy kategori: • Erozioni nga era i siperfaqeve me grumbullime. Tabela 6. Per SO2 dhe NOX . ndersa per SPM (Suspended Particulate Matter) jane vleresuar gjithashu emetimet nga perpunimi i qymyrit dhe sistemet e magazinimit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4.6.1. • Plani 2: dy njesi 800 MWe.4a.192 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .024 3 Karakteristikat e oxhakut Lartesia Diametri Temperatura Shpejtesia Kapaciteti i gazit te oxhakut(1) Perqendrimi NOx i gazit te oxhakut (2) Vlera e emetimit te NOx Perqendrimi SO2 i gazit te oxhakut (2) Vlera e emetimit te SO2 Perqendrimi SPM ne gazin e oxhakut(2) Vlera e emetimit SPM (1) te thata ne 6% O2 (2) Vlera e llogaritur bazuar ne volumin e gazit te oxhakut qe eshte I barabarte me 2.400.1. Emetimet e shperndarjes se pluhurit qe burojne nga perpunimi dhe akumulimi i qymyrgurit jane simuluar permes burimeve te siperfaqes. 4. u simuluan dy plane: • Plani 1: nje njesi 800 MWe . Ekuacioni i pergjithshem per vleresimin e emetimeve i propozuar nga EPA AP42 eshte: E = A x EF x (1-ER/100) .2.5.2.400. Emetimet e oxhakut jane simuluar nepermjet nje burimi pikash.5.36 10 0.1. sic tregohet ne Figuren 6.36 150 0. sic perkufizohet ne dokumentin BREF mbi Impiantet e Medhaja te Djegies per impiantet e reja (paragrafet 4.4a Burimi me pika i oxhakut m m °C m/s Nm3/h mg/Nm3 t/h mg/Nm3 t/h mg/Nm3 t/h 150 7.000 Nm /h Vlerat e emetimit te simuluara jane ne perputhje me teknikat me te mira qe ekzistojne (TME) per djegien e qymyrgurit dhe linjitit.2.8 dhe 4.000 150 0.5 48 18 2.4a. Te dyja kategorite u referohen nje metodologjie te vleresimit te faktoreve te emetimit si US EPA AP42.6.2. karakteristikat e te cilave jane raportuar ne Tabelen 6. Plani i Emetimeve Per te vleresuar emetimet per te dy konfigurimet e impiantit te energjise.5. Te dy oxhaqet ne Planin 2 kane vlera te barabarta gjeometrie dhe emetimi dhe ato jane rreth 100 m larg nga njera-tjetra. jane marre ne konsiderate vetem emetimet e oxhakut.

4b Burimi PNT CT1 CSAa CT3 B1 LSA CMH Plani 1. supozimi se rrjedha e qymyrgurit brenda impiantit te energjise i korrespondon kapacitetit djeges te qymyrgurit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Te dy faktoret e emetimit (EF). i barabarte me 243 t/h ne Planin 1 dhe 486 t/h ne Planin 2. qe djeg 243 t/h (ne Planin 1).5 “Erozioni Industrial i eres” dhe paragrafi 13.PRBCATESVL220 . vleresimi i vleres se emetimit te SPM bazohet ne nje kapacitet shkarkues qymyrguri prej 10.000 t gelqere e grumbulluar). nje per secilen kategori burimi. Vlerat e emetimit te SPM nga erozioni i eres se grumbullimeve ne dy zona akumulimi.67E-03 1. respektivisht per qymyrgur dhe per gelqere.41E-01 4. jane vleresuar duke marre ne considerate dimensionet e cdo grumbulli dhe sasine e material te grumbulluar (220.000 t qymyrguri dhe 6.20E-02 4.4 “Perpunimi i agregateve dhe grumbullimet per magazinimin e tyre”).4b.2. formohen nga erozioni i eres ne siperfaqet e grumbullimeve dhe aktivitetet e hedhjes se transportierit dhe makinerive te ri-vendosjes. • EF = faktori i emetimit.2. shkarkimi i qymyrgurit nga platformat ne transportier. Tabela 6.67E-03 3. Ne perputhje me kerkesat e modelimit. paragrafi 13.2.000 t/d. Per te llogaritur vlerat e emetimit te SPM te burimeve te siperfaqes qe lidhen me perpunimin e qymyrgurit. • A = vlera e aktivitetit (material i erpunuar ose siperfaqe e ekspozuar ndaj erozionit te eres). Burimet e siperfaqes Vendndodhja pontili Kulla e pare e qymyrgurit Zona e akumulimit te qymyrgurit Kulla e trete e qymyrgurit Depo 1 Zona e akumulimit te gurit gelqeror Dhoma per therrmim dhe bluarje Vlera e Emetimit te SPM kg/h 3. Emetimet e pluhurit te burimeve te siperfaqes.193 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ne Planin 2 te gjitha vlerat dyfishohen.1.1. Persa i takon emetimeve te pluhurave qe lidhen me aktivitete te pontilit. c raportojne vlerat e emetimit te SPM per burimet e siperfaqes te marra ne considerate ne dy Plane. kerkesa ditore e qymyrgurit eshte vetem 5832 t/d.2. duke supozuar 24 ore pune te Impiantit te Energjise. • ER = gjithe efikasiteti per reduktimin e emetimeve (per shembull lagia e grumbullimeve per te reduktuar erozionin nga era).72E-04 . te quajtura CSA dhe LSA. Tabelat 6. jane llogaritur permes ekuacioneve te propozuara ne dokumentat EPA AP42 (kapitulli 13.ku: • E = emetimi.73E-04 3.30E-02 1. ne fakt. kjo vlere eshte mbi-vleresuar shume.

2.5g: Plani 1 .Tabela 6.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ]. . eshte vendosur.1. 3 • Figura 6.1. duke patur parasysh qe ndotesit e leshuar nga Impianti i Energjise jane SO2. Domeni i modelimit 40 x 40km i treguar ne harte eshte ne qender te Impiantit te Energjise (Rrjeta e kampioneve) dhe perfshin zonen e mbrojtur te Rrushkullit.4c Burimi PNT CT1 CSAb CT3 B1 B2 LSA CMH Plani 2.5h: Plani 1 . NO2 dhe SPM. prandaj informacioni i nxjerre i modelit u pershkallezua per te llogaritur perqendrimin e NO2 në nivelin e tokes dhe per t’i krahasuar ato me limitet Europiane dhe Shqiptare. 3 • Figura 6.73E-04 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 3.5a: Plani 1 . Meqenese problemi kryesor ne ajrin urban te Durrësit eshte permbajtja e larte e grimcave. NOx and SPM.5b: Plani 1 .2. te krahasohen perqendrimet e SPM me kufijte e PM10.SO2 99.1.2. Burimet Areal Vendndodhja pontili Kulla e pare e qymyrgurit Zona e akumulimit te qymyrgurit Kulla e trete e qymyrgurit Depo 1 Depo 2 Zona e akumulimit te gurit gelqeror Dhoma per therrmim dhe bluarje Vlera e Emetimit te SPM kg/h 6.2. 3 • Figura 6.2. Atmospheric Environment). edhe ligji shqiptar perkufizojne kufijte per SO2. Edhe ligji Europian.73E-04 3.2. • Figura 6.5.2. NO2 perben 70% te NOx totale te emetuar nga Impianti i Energjise (Vilà-Guerau de Arellano.1.2.44E-04 6.SO2 99.1.33E-03 2. • Figura 6.5c: Plani 1 .5f: Plani 1 .1.7° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].2.5i: Plani 1 . 1990.2° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 ditore [µg/m ].194 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.Talmon et al.5e: Plani 1 .1. per sa i takon perqendrimeve ne toke te SO2.SO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].1.40E-02 9.8° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ]. 3 • Figura 6.1.2..81E-01 9.2. te realizuara sipas metodes se lartpermendur.5d: Plani 1 . Rezultatet jane ilustruar permes hartave te izo-perqendrimit per cdo indeks statistikor te dhene Direktiven 1999/30/EC dhe ne ligjin shqiptar AL VKM nr 803.1. ne menyre te prere.SO2 Perqendrimi mesatar maksimal ditor [µg/m ]. NO2 dhe PM10.98E-02 3. Hartat qe ilustrojne rezultatet e simulimeve jane si vijon: • Figura 6.33E-03 3.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal per cdo 4 ore 3 [µg/m ]. Ndikimet Ky paragraf pershkruan rezultatet e simulimeve.NO2 99.NO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].PRBCATESVL220 . • Figura 6. 3 • Figura 6.SO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].

5o: Plani 2 .5s: Plani 2 .PRBCATESVL220 .1.4° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve 3 mesatare orare [µg/m ].5x: Plani 2 .5a tregon perqendrimet maksimale ne toke ne domenin e modelimit pr te gjithe ndotesit e marre ne konsiderate.2.195 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .NO2 99.5q: Plani 2 .SO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].5p: Plani 2 .NO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ]. • Figura 6.2.2. • Figura 6.2. • Figura 6.SO2 99.5t: Plani 2 . 3 • Figura 6.2.5k: Plani 1 .SO2 Perqendrimi mesatar maksimal ditor [µg/m ]. • Figura 6.1.5l: Plani 1 .1.SPM 90. 3 • Figura 6.SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].2.2. 3 • Figura 6.7° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].1.SPM 90.5r: Plani 2 . • Figura 6.2. 3 • Figura 6.SO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].2.1.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].1.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal per cdo 4 ore 3 [µg/m ].1.1.1.2.• Figura 6.1. .5n: Plani 2.2.2. 3 • Figura 6.1.1.1. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Figura 6. 3 • Figura 6.SPM Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].5j: Plani 1 .5m: Plani 2 .SO2 99. 3 • Figura 6.1.1.2.SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ]. 3 • Figura 6.5v Plani 2 .5w: Plani 2 .1.2.2° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 ditore [µg/m ].5u Plani 2 .4° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ]. 3 Tabela 6.2.8° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].2.

2. .16 2.2.57 (1) perqindje NO2 Mesatarja Maksimale 114.5a Parametri Perqendrimet maksimale ne toke ne Rrjeten e Kampioneve Plani 1 [µg/m³] Plani 2 [µg/m³] 1.28 orare NO2 Mesatarja Maksimale 41.72 cdo 4 ore SPM Mesatarja Vjetore 0.23 15.53 NO2 99.81 1.8° Niveli ne 30.4° Niveli ne 1.06 60.75 SPM 90.196 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7° Niveli ne 38.53 22.1.53 ditore (1) 1 ore kohe e mesatarizuar (2) 1 dite kohe e mesatarizuar (3) limiti per mbrojtjen e ekosistemit (4) e lidhur me PM10 (5) e matur gjate tre oreve te njepasnjeshme 350 125 500(5) 40 200 400(5) 40(4) 50(4) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Tabela 6.05 Limit sipas AL Limiti 1999/30/CE VKM nr 803 [µg/m³] [µg/m³] 35 20(3) 360 120 60 250 95 60 150 (4) (4) SO2 Mesatarja vjetore 0.Tabela 6.2° Niveli ne 7.76 (1) perqindje SO2 99. sic perkufizohen nga Direktiva 1999/30/ECI dhe AL VKM nr.56 perqindje (2) SPM Mesatarja Maksimale 2. 803.1 1.83 307.5b tregon indekset statistikore te ndotesve.27 83. te nxjerra nga modeli (seria kohore e perqendrimeve ne toke) ne Stacionin per Cilesine e Ajrit ne Durres.51 80.37 4.84 ditore NO2 Mesatarja Vjetore 0.76 SO2 99.25 orare SO2 Mesatarja Maksimale 10.97 215.98 perqindje (2) SO2 Mesatarja Maksimale 163.PRBCATESVL220 .1. Vlerat e llogaritura krahasohen me limitet e aplikueshme.

03 SPM 90.14 cdo 4 ore SPM Mesatarja vjetore 0.2.48 32.54 22.74 0. .63 orare NO2 Mesatarja Maksimale 18. ne perputhje me eren qe ngrihet ne Figuren 6.1.5b Perqendrimet e llogaritura nga CALPUFF ne Stacionin per Cilesine e Ajrit ne Durres Plani 1 [µg/m³] Plani 2 [µg/m³] 0.Tabela 6.1. ndersa perqendrimi tokesor i SPM i induktuar nga operimi i impiantit te Energjise nuk do te jete i ndjeshem.06 0.01 154. Perqendrimet në nivelin e tokes per shkak te funksionimit te Impiantit te Energjise ne Porto Romano jane gjithmone nen kufijte e ligjeve Europieane dhe Shqiptare dhe do te pajtohen me gjendjen faktike te cilesise se ajrit.5 (shiko Tabelen 5.1.2. perqendrimet e Suspended Particulate Matter te rregjistruara ne stacionin per cilesine e ajrit ne Durres.43 0.2 Niveli ne 2.3.1. qe tregon tendencat ne vendndodhjen e Impiantit te Energjise.68 5.97 7.4° Niveli ne 0.8° Niveli ne 11. Ne fakt.39 SO2 99.1.29 ditore (1) 1 ore kohe e mesatarizuar (2) 1 dite kohe e mesatarizuar (3) limiti per mbrojtjen e ekosistemit (4) e lidhur me PM10 (5) e matur gjate tre oreve te njepasnjeshme 350 125 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 500(5) 40 200 400(5) 40(4) 50(4) - 6. Sic tregohet ne Paragrafin 5. ne largesi 550 metra pertej kantierit. vlerat maksimale te perqendrimeve mesatare vjetore te SPM jane tre rradhe magnitude me te ulta se limitet rregullatore per PM10 dhe PM2.33 ditore NO2 Mesatarja vjetore 0.77 28.15 (1) perqindje SO2 99.37 (1) perqindje NO2 Mesatarja Maksimale 60.2.PRBCATESVL220 .7° Niveli ne 15.09 (2) perqindje SPM Mesatarja Maksimale 0.3a.68 (2) perqindje SO2 Mesatarja Maksimale 86. Perfundime Gjate fazes se ndertimit.27 NO2 99. Sic tregohet ne hartat e izo-perqendrimit.16 0.1b). qe do te thote se pluhur i mundshem i vendosur eshte me 2 poshte se 100 mg/m dite. indeksi i pluhurit Praktikisht Mungon.2.52 Limiti AL VKM nr Limiti 1999/30/CE 803 [µg/m³] [µg/m³] 35 20(3) 360 120 60 250 95 60 150 (4) (4) Parametri SO2 Mesatarja vjetore 0.197 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ndikimi me i madh eshte ne jug-lindje te vendndodhjes.17 108. tejkalojne kufijte Europiane dhe Shqiptare.2.61 orare SO2 Mesatarja Maksimale 4.

1.2.1a Toka e zene – Faza e Ndertimit 1 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktivitetet kryesore qe kane ndikime ne shtresat e dheut dhe taban gjate fazes se ndertimit do te jene: . Siperfaqja e nevojshme gjate aktiviteteve te ndertimit per vendosjen e materialeve. Faza 1 Termocentrali ne konfigurimin e Fazes 1 do te zere nje siperfaqe prej rreth 36 ha.PRBCATESVL220 .1.1. gjate fazes se ndertimit. Gjate fazes se ndertimit gjithashtu do te perdoret siperfaqja qe i eshte dedikuar Impiantit per Akumulimin dhe Vecimin e Karbonit pas djegies do te jete (rreth 5 ha). ne fund te fazes se pare. eshte e nevojshme per ndertimin e perkohshem dhe para-montimin.2. para-montimi dhe zyrat do te jete rreth 30 – 35 ha.6. • Heqjen e dheut per perdorime lokale. nje hapesire prej afersisht 29 ha.198 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ndersa stacioni elektrik i lidhur me nje Stacion per konvertimin e energjise AC/DC do te zere nje siperfaqe prej afersisht 14 ha. Figura 6.1a tregon siperfaqen e zene gjate fazes se ndertimit te njesise se pare.2. Gjithashtu. 6.2.2. Figura 6. e gjithe siperfaqja e zene nga projekti do te jete afersisht 50 ha. TOKA 6.1. Faza e Ndertimit Ndertimi i termocentralit shkakton ndikime ne shtresat e dheut e taban kryesisht per shkak te: • Largimit te shtreses siperfaqesore dhe germimit ne thellesi.1. prane rrethimit TPP. Prandaj.

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Themele te tjera nga ato te ishullit te energjise: themele te cekta do te perdoren per ndertesa te vogla dhe makineri. Keto aktivitete nuk jane intensive dhe jane pak te perhapura.00 metra poshte nivelit te tokes.50 m thellesi.5 m mbi nivelin e detit ne kantierin e ndertimit. Te gjitha aktivitetet e lart-permendura jane te perkohshme dhe vetem modifikimi i perdorimit te tokes mund te coje ne ndryshme te perhershme ne mjedisin vendas. Faza 2 Sic pershkruhet ne Figuren 6. Per te shmangur problemet e permbytjes. ndersa kantieri i ndertimit do te jete rreth 17 ha wide. Gjithashtu siperfaqja e vendit ndodhet nen nivelin e detit dhe ne menyre te vecante ne dimer zona mund te konsiderohet si nje toke e lagesht ose mocalishte. Dherat e hequr do te perdoren per konturimet e metejshme te peizazhit pasi te kete perfunduar Impianti i Energise.199 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .00 ne 4. sic deshmohet nga prania e Salicornia (nje bime tipike e mjediseve te lageshta dhe te njelmeta).• Heqja e shtreses siperfaqesore ne te gjithe siperfaqen e kantierit: rreth 0.1. Lartesia e ketyre kasetave varion nga 3 ne 6 metra dhe do te jene pjeserisht te zhytura ne toke. • Themelet e Ishullit te Energjise: pilota prej betoni te medha e te thella do te vendosen ne vend. Hapesirat e lira ndermjet themeleve te ceketa do te mbushen me material te ngjeshur me qellim qe te kene nje ngritje te vetme prej 3 metrash mbi nivelin e detit per rruget lidhese dhe hapesirat e shtruara. • Germimet ne thellesi: ato do te realizohen ne siperfaqe ku do te perdoren themelet ne cektesi. 6. rrjeti i kanaleve do te ri-projektohet dhe do te vendosen struktura mbrojtese ne vend. te cilat do te jene si kaseta ne forme kutie.PRBCATESVL220 . Hapesirat e lira ndermjet themeleve te ceketa do te mbushen . • Themelet e Ishullit te Energjise: pilota prej betoni te medha e te thella do te vendosen ne vend.2a. Persa kohe qe eshte e nevojshme heqja e dheut per perdorime lokale. gjate konfigurimit te Fazes 2 Termocentrali do te zere nje siperfaqe prej afersisht 47 ha.0-1. • Themele te tjera nga ato te ishullit te energjise: themele te cekta do te perdoren per ndertesa te vogla dhe makineri. • Mbushjet e medha ne vend: nje mbushje e madhe me material te ngjeshur do te shtrohet ne vendndodhje per te arritur nje nivel perfundimtar prej 3 m mbi nivelin e detit ne zonen e veprimit dhe 1. duke plotesuar nevojat vendase. Thellesia e germimeve do te varioje nga 2.2. Siperfaqja e vendit perdoret vetem pjeserisht per praktika bujqesore dhe kullotje.00 ne 4. Lartesia e ketyre kasetave varion nga 3 ne 6 metra dhe do te jene pjeserisht te zhytura ne toke.2. te cilat do te jene si kaseta ne forme kutie.2.00 metra poshte nivelit te tokes. Aktivitetet kryesore qe kane ndikime ne shtresat e dheut dhe taban gjate fazes se ndertimit do te jene: • Germimet ne thellesi: ato do te realizohen ne siperfaqe ku do te perdoren themelet ne cektesi. pergatitja e kantierit nuk do te kete nje ndikim perkates.1. Kultivimi kryesor eshte misri. Thellesia e germimeve do te varioje nga 2.

UJRAT SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE Ndikimet ne ujrat siperfaqesore dhe nentokesore mund te lidhen me: .2.me material te ngjeshur me qellim qe te kene nje ngritje te vetme prej 3 metrash mbi nivelin e detit per rruget lidhese dhe hapesirat e shtruara.2a Toka e zene – Faza e Ndertimit 2 6. depozitat e lendeve djegese te lehta dhe te renda hapesira e silloseve te hirit. Duke marre ne considerate karakteristikat e hapesirave te zena. Persa i Takon Fazes se Ndertimit 1.3. Faza Funksionimit Te gjitha zonat e grumbullimit (depozitat kimike. Siperfaqja qe do te zere Impianti i Energjise do te jete rreth 35. nuk do te kete ndikime ne shtresat e dheut dhe taban ne kete faze. depozitat e vajit lubrifikant do te pajisen me basene mbartese te karakterizuara nga kapaciteti i duhur per te shmangur ndotjen e dheut.200 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Te gjitha aktivitetet e lart-permendura jane te perkohshme dhe vetem modifikimi i perdorimit te tokes mund te coje ne ndryshme te perhershme ne mjedisin vendas. 6.1. hapesira e grumbullimit te gurit gelqeror. sic eshte pershkruar me pare.6 ha gjate Fazes 2 te operimit. hapesira e grumbullimit te ujrave te perdorur.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .6 ha gjate Fazes 1 te operimit dhe rreth 46. Figura 6.2. Ndikimet kryesore ne dhera do te lidhen me heqjen e tij.2. ndikimet ne toke nuk do te jene te ndjeshme.

• Nevojat per furnizim me uje te pijshem dhe industrial gjate fazes se ndertimit do te mbulohen nga impiantet e perkohshme te shkripezimit. • Nje impiant per trajtimin e ujrave te zeza do te instalohet per te pastruar ujin e perdorur ne kantierin e ndertimit. • Ndikime ne ujin e detit te shkaktuara nga trafiku i anijeve te perdorura per transportimin e materialeve. Ujrat nentokesore Ndikimi kryesor me i ndjeshem gjate fazes se ndertimit lidhet me themelet. Megjithate. Ujrat Siperfaqesore Zona e interest nuk karakterizohet nga prania e lumenjve te perkohshem porn je rrjet kanalesh kompleks eshte i ndertuar prej kohesh per drenimin e fushes. • Ndikime ne frekuencen e permbytjeve (mbi te gjitha ne dimer) per shkak te modifikimit te rrjetit te kanalizimit. duke marre ne considerate se: • Territori ndodhet ne nje zone qe karakterizohet nga prania e nje akuiferi reror me produktivet te ulet (nuk perfaqeson nje burim furnizimi me uje per popullsine lokale) duke pasur kryesisht uje me cilesi te dobet. Ndikimi kryesor ne cilesine e ujrave nentokesore gjate fazes se ndertimit mund te lidhet me sistemin e ujrave te zeza ne vend. • Shkarkimet e mbetjeve te ngurta. • Faza e Funksionimit: ndikimet per shkak te shkarkimeve termale ne ujin e detit dhe sistemin e ujrave te zeza. Tubat e perforuar do te futen ne toke dhe sistemohen ne menyre te tille qe te parashikojne rradhen e germimit. 6. lengut hidraulik.3. 6. Per shkak te thellesise se ujrave nentokesore (prane siperfaqes) mund te jete e nevojshme ulja e perkohshme e nivelit te ujit nepermjet nje sistemi me tuba te perforuar qe futen ne toke per te grumbulluar ujin perreth. Ndikimet kryesore ne ujrat siperfaqesore mund te permbledhen si vijon: • Ndikimet ne cilesine e ujit te detit dhe sedimentet nga erozioni dhe kullimi i mbetjeve. Megjithate.1.1.PRBCATESVL220 .2.201 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . tretesve dhe materiale te tjera te ngjashme.• Fazen e Ndertimit: aktivitetet e germimit te kryera per te pergatitur kantierin dhe ndertuar impiantin. bojes.1. Ndikimet ne sistemin e ujrave nentokesore mund te konsiderohen jo te ndjeshme ne aspektin e kuadrit fizik dhe cilesise. Faza e Ndertimit 6.1.3. naftes se perdorur.3. duke marre ne considerate se: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. Skema e projektit e sistemit te marrjes perfshin nje hyrje ne forme unaze e zhytur ne det ne nje thellesi . • Rritja e turbullise te ujit te detit do te jete e perkohshme.5 m duke ju referuar nivelit mesatar te detit.2. jane analizuar 5 situata qe i korrespondojne kushteve mjedisore ne dimer dhe ne vere: • 1 Njesi funksionimi.8. Faza e Funksionimit 6. Kanali eshte projektuar per nje kapacitet me uje ftohes te nevojshem per nje impiant energjie prej 1600 MW.5 m /s ne 3 T = 8°C) dhe tjetri per funksionimin e 2 njesive (shkarkimi 53 m /s ne T = 8°C).3.• Do te aplikohen te gjitha procedurat e nevojshme te sigurise. nje per funksionimin e nje njesie (shkarkimi 26.3. Raste te analizuara: • Rasti PRBM0WI4. • Pika e Marrjes se Ujit te Perpunuar dhe Pika e Shkarkimit te Ujrave te Perdorura.2.0 m. 6. do te minimizohet ndikimi i mundshem ne cilesine e uit te detit qe derivon nga derdhje ose shkarkime te rastesishme. Kanali i shkarkimit eshte rreth 150 m i gjate dhe arrin fundin nenujor me nje kend 10°. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6. Ujrat Nentokesore Nuk pritet asnje ndikim ne ujrat nentokesore per shkak te arsyeve qe vijojne: • Sistemet mbartese ne siperfaqet e shtruara jane parashikuar atje ku jane planifikuar zonat e akumulimit. • Jane planifikuar sistemet per te grumbulluar ujrat e shiut.02 m/s).1.PRBCATESVL220 .3. rrjeti i kanalizimeve do te ri-projektohet perreth zones se vendit. kushtet te temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit .2.0 km nga vija bregdetare.0 m dhe niveli i germuar perfundon ne –1. • Me qellim qe te mirembahet efikasiteti i rrjetit te kanalizimeve ne parandalimin e permbytjeve.2. Pika qendrore hyrese ndodhet 1. vlere e ulet rryme (0. shkarkimi i Ujrave Termale eshte vleresuar duke marre ne konsiderate dy 3 plane te ndryshme. Ndikimet ne ujrat siperfaqesore mund te konsiderohen jo te ndjeshme. Pjerresia e pjeses fundore te pjeses se poshtme te kanalit fillon nga nje lartesi prej–1. Ujrat Siperfaqesore Dy ndikime kryesore mund te lidhen me aspektet qe vijojne: • Shkarkimi i Ujrave Termale. Per kete qellim. Nepermjet nje Modeli Numerik 3D (simulator volume te percaktuar hidrostatik 3D CFD).202 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Shkarkimi i Ujrave Termale Uji i ftohte nga Impianti i Energjise se Porto Romanos sharkohet ne det nepermjet nje kanali drejtkendor dhe divergjent.

shtellunga termale fundoset larg nga pika e daljes dhe kufizohet ne nje thellesi jo me te madhe se 3. 177. drejtimi i rrymes nga JJL. vlere e ulet rryme (0. Rezultatet e modelit matematikor (sic raportohet ne Figurat qe vijojne) tregojne se: • Ne te gjitha planet. edhe pse ka nje perhapje ne drejtim te rrymes te shtellunges termale.(13. kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e veres (23. vlere e ulet rryme (0.90 m/s.03.02 m/s).02 m/s).0 m. vlere e ulet rryme (0. • 2 Njesi funksionimi. dhe nga Grupi I Bankes Boterore ne Udhezimet “Manuali per Parandalimin dhe Uljen e Ndotjes. kendi i shkarkimit 10°. Per funksionimin e 1 Njesie analiza duke marre ne konsiderate vetem situaten mjedisore qe haset ne menyre tipike ne dimer. • Rasti PRAM1SI2. prirja per te pluskuar e ujit te nxehte eshte me e vogel se ne vere. drejtimi i rrymes nga JJL. Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. 1998”. Komponenti drejtues i eres JL dhe shpejtesia e eres e barabarte me 2.08 m/s).5°C and 38. Per te dy shpejtesite e rrymes. Raste te analizuara: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Rasti PRAM0WI1.85°C and 38%). vlere e ulet rryme (0.85°C and 38%). kendi i shkarkimit 10°. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. sic kerkohet nga Ministri I Mjedisit. • Rasti PRAM0WI3. Komponenti drejtues i eres JL dhe shpejtesia e eres e barabarte me 2. ka shume pak te ngjare qe uji I nxehte te mund te kapet nga pika e marrjes.PRBCATESVL220 . kendi i shkarkimit 10°.90 m/s. ka me teper mundesi ri-qarkullimi. Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. Ne kete situate. drejtimi i rrymes nga JJL. edhe pse ka nje perhapje te shtellunges termale. kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13.2005.34%). i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. kendi i shkarkimit 10°.203 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . drejtimi i rrymes nga JJL. date 31. Per te gjitha rastet.55 m/s.02 m/s). kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13.85°C and 38%). kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13. drejtimi i rrymes nga JJL. • Ceshtja PRBM0WI5. Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. keshtu qe thellesia e shtellunges eshte me e madhe dhe si rrjedhim.00 m/s.85°C dhe 38%). izoterma me e vogel se + 3°C ndodhet gjithmone ne kufi te zones se perzjerjes (zone ku ndodh perzjerja fillestare dhe hollimi). i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. • • . kendi i shkarkimit 10°. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit.00 m/s. me Vendim Nr.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..204 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

205 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .206 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

207 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

208 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

Impianti i Trajtimit te Ujrave te Perdorura. Impianti i Trajtimit te Ujrave te Perdorura Biologjike. Cisternat per Mbajtjen e Ujit te Perdorur.140 t/ore.1. Pas trajtimit ne Impiantin e Osmozes per Shkembimin e Ujit te Detit do te kete nje shkarkim uji te kripur prej rreth 411 t/h mesatarisht. • Perfundimi. sic eshte percaktuar ne Vendimin Nr. Persa u takon emetimeve te zhurmes. ZHURMA 6. Perpara shkarkimit perfundimtar. 07. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6. Vlera mesatare e shpejtesise se trajtimit te ujrave te perdorura qe shkarkohen ne det do te jete afersisht 123 t/ore. Ujrat e perdorura do te shkarkohen ne det sipas kufijve te shkarkimeve te lengshme). skrapera. ku nje sistem automatik monitorimi do te verifikoje pajtueshmerine me limitet e permendura me lart. Per funksionimin e 2 Njesive. etj.Shkarkimi Ujrave te Perpunuara dhe Shkarkimi i Ujrave te Perdorura Per funksionimin e 1 Njesie.03. buldozera. . nevojitet rreth 50 t/dite uje i pijshem dhe presupozohet qe ai te merret nga sistemi i ujit industrial.4. 2003. nevoja totale mesatare per uje te perpunuar do te jete rreth 646 t/ore. nga makinerite e rend ate perdorura per perpunimin e materialit dhe nga automjetet e perdorura nga punonjesit (kjo e fundit eshte e perqendruar ne fillim dhe ne fund te dites se punes). • Punimet e themeleve. Impianti eshte projektuar duke marre ne konsiderate disa sisteme per te shmangur shkarkimet e ujit të ndotur ne Detin Adriatik: Impianti i Trajtimit te Ujit Industrial. Pas trajtimit ne Impiantin e Osmozes per Shkembimin e Ujit te Detit do te kete nje shkarkim uji te kripur prej rreth 725 t/h mesatarisht.2005 bazuar ne ligjin Nr. konsumi total mesatar i ujit te perpunuar do te jete rreth 1. Faza e Ndertimit Zhurma gjate fazes se ndertimit kryesisht vjen nga pajisjet e perdorura per levizjet e dheut dhe pergatitja e kantierit. uji grumbullohet ne nje basen. • Ndertimi i ndertesave.PRBCATESVL220 . Bilancet e ujit per operimin e fazes 1 dhe fazes 2 raportohen ne Aneksin 2 dhe 3.) dhe vete-shkarkues. shtrimi dhe pastrimi. Pervec kesaj. Vlera mesatare e shpejtesise se trajtimit te ujrave te perdorura qe shkarkohen ne det do te jete afersisht 66 t/ore. date 31. periudha e ndertimit eshte e ndare ne kater faza te ndryshme: • Pergatitja paraprake e kantierit. Gjate fazes se pare pajisjet e perdorura jane vetem makineri per levizjet e dheut (eskavatores. Uji I perdorur do te grumbullohet ne impiantin per trajtimin e ujrave te zeza. 9115 date 24. 177. makineri ngjeshjeje.4.209 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

si dhe legjislacioni kombetar (Ligji n.). prandaj jane marre ne considerate disa drektiva nderkombetare. prandaj ky aktivitet eshte analizuar ne Paragrafin qe vijon per te vleresuar ndikimet maksimale te parashikuara gjate fazes se ndertimit. te shprehura si fuqi zhurme nga pajisjet. Legjislacioni per Akustiken Ne lidhje me legjislacionin per zhurmat. trapan. 9774 i 12 Dhjetorit 2007 “mbi vleresimin dhe menaxhimin e zhurmes mjedisore”). modifikuar nga Direktiva 2005/88/CE e Parlamentit Europian dhe Keshillit te 14 Dhjetorit 2005. nga heret ne mengjes deri mbasdite. • Vleresimin e ndikimit te zhurmes gjate fazes se ndertimit te Impiantit te Energjise.00.210 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .) dhe makineri te ndryshme (sharra. kompresore. percakton kufijte e emetimit. . ne aspektin e emetimeve te zhurmes. prandaj eshte variable gjate dites dhe ndermjet fazave te ndryshme.1. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktivitetet e ndertimit do te ndodhin vetem gjate periudhes se dites.1.PRBCATESVL220 . eshte pergatitja paraprake e kantierit. zakonisht nga ora 7. 6. Tabela qe vijon tregon nivelin e pranueshem te fuqise se zhurmes te makinerive kryesore te perdorura gjate punimeve te ndertimit. Ky Paragraf paraqet sa vijon: • Legjislacionin mbi akustiken ne lidhje me aktivitetet e ndertimit. Shqiperia nuk ka percaktuar vlera kufi per zhurmen ne territorin e saj. Faza me krike e identifikuar.4. eshte presupozuar se keto aktivitete do te zgjasin dhjete muaj. gjeneratore. • Perfundimet.00 deri ne 17. Gjithe zhurma e krijuar gjate fazes se ndertimit vjen nga tipologji te ndryshme pajisjesh. etj. cekic pneumatic.Ne fazat qe vijojne ka gjithashtu makineri qe do te perdoren per te levizur materiale (vinca). Ne menyre te vecante Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit Europian dhe Keshillit te 8 Majit 2000 mbi emetimet e zhurmes ne mjedis per shkak te pajisjeve per perdorime ne ajer te hapur. etj. makineri stacionare (pompa.

shular bari 96 94 (2) L ≤ 50 100 98 50 < L ≤ 70 100 98 (2) 70 < L ≤ 120 L > 120 105 103 (2) (1) Pel per gjeneratore saldimi: korrenti i zakonshem i saldimit i shumezuar me tensionin e zakonshem te ngarkeses per vleren me te vogel te faktorit te funksionimit e dhene nga prodhuesi.1. Pajisje ngritese te ndertimit per transportin e mallrave. Ngjeshes i mbushjes se tokes tip ngarkuesi. Pel per gjeneratoret e energjse: fuqia sipas ISO 8528-1:1993.3. Pas kesaj date. Paragrafi 1. • Buldozere (me zinxhire).Tabela 6.4. Kamion me vinc. pllaka vibruese. • Kamion me vinc.2 (2) Shifrat per fazen II jane treguese per llojet e makinerive qe vijone: • Rula vibrues. • Asfaltshtruese. me te madh se ose i barabarte me 0.5. do te aplikohen shifrat e fazes II. (3) Per vincat e levizsshem me nje motorr.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . kriko hidraulike Eskavatore. Ngarkues me goma. shular bari. • Ngarkues (me zinxhire > 55kW)). pika 13. makine ngritese ndertimi. • Tokmak vibrues. perdor numer me te vogel. perdor numer me te madh) .5. Germues – Ngarkues (Terne) me goma. tokmak vibrues) Buldozere me zinxhire. • Matrapike per thyerje betoni (15 < m < 30). vinca e levizsshem. Niveli i lejueshem i fuqise se zhurmes do te rritet ose ulet sa me prane numrit te plote (me pak se 0. Germues – Ngarkues me zinxhire Buldozere. Shkarkues. Ne mungese te ketij ndryshimi te. • Pllaka vibruese (> 3kW). Asfaltshtruese. • Makine kositese bari. Shifrat perfundimtare do te varen nga ndryshimet ne Direktiven qe vijon raportin e nevojshem ne Nenin 20. sonde Matrapike per thyerje betoni P ≤ 15 P > 15 m ≤ 15 15 < m < 30 m ≥ 30 96 83 + 11 log10 P 93 80 + 11 log10 P 107 105 94 + 11 log10 m 92 + 11 log10 m (2) 94+ 11 log10 m 96 + 11 log10 m Vince Kulle 98 + log10 P 96 + log10 P 97 + log10 Pel 95 + log10 Pel Gjeneratore saldimi dhe prodhim P el ≤ 2 energjie (Grupe elektrike) 98 + log10 Pel 96 + log10 Pel 2 < P el ≤ 10 P el > 10 97 + log10 Pel 95 + log10 Pel 99 97 Kompresore P ≤ 15 95 + 2 log10 P P > 15 97 + 2 log10 P Makine kositese bari. Grejder. shifrat per fazen I do te vazhdojne te apikohen per Fazen II.211 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . shifra per fazen I do te vazhdoje te aplikohet deri ne 3 Janar 2008. makineri per ngjeshje (rula jo-vibrues.1a Makinerite dhe Niveli i Pranueshem i Fuqise se Zhurmes qe lidhet me to (Direktiva 2000/14/CE) Fuqia Neto e instaluar P (kW) Niveli i Pranueshem i fuqise se zhurmes (1) Fuqia Elektrike Pel (kW) (dB(A)/1 pW) Pesha e makinerise m (kg) Faza I Faza II Gjeresia e prerjes L (cm) qe nga 3/01/2002 qe nga 3/01/2006 (2) 108 105 P≤80 (2) 109 106 80 < P ≤ 70 86 + 11 log10 P (2) P > 70 89 + 11 log10 P (2) 106 103 P ≤ 55 P > 55 87 + 11 log10 P 84 + 11 log10 P (2) P ≤ 55 P > 55 104 85 + 11 log10 P 101 82 + 11 log10 P (2)(3) (2)(3) Lloji i makinerise Makineri ngjeshese (rula vibrues. ngarkues me zinxhire.

000 m dhe do te sillet ne kantier.1a) . (6. • 20 Kamion vetshkarkues. • 15 eskavatore me goma. Tabela 6.2a dhe duke presupozuar nje perhapjene fushen gjysem-sferike (permes Formules 6. ne metra.1. 6. Energjia elektrike e dhene per cdo makineri eshte zakonisht vlera maksimale. per cdo makineri te perdorur gjate kesaj faze.Sic jepet nga Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit Europian dhe e Keshillit te 8 Maj 2000. ne dB.1. nje model perhapjeje ne fushe te lire gjysem-sferike omnidirectional eshte perdorur duke aplikuar formulen qe vijon: LP = LW – 20 log r – 8 ku: • LP eshte niveli i presionit te zhurmes.4.2a tregon.2.212 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne distance r. Me qellim qe te llogaritet niveli i presionit te fuqise se zhurmes per shkak te makinerive te perdorura gjate fazes se ndertimit. eskavatorev.4. Duke marre ne considerate distancen e receptoreve kryesore.4. prandaj nivelet e llogaritura te fuqise se zhurmes jane potencialisht me te lartat.1. eshte parashikuar perdorimi i makinerive qe vijojne ne te njejten kohe: • 2 makineri per ngjeshje.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4. buldozereve.4. te gjitha pajisjet per emetimin e zhurmes duhet te mirembahen sic duhet per te minimizuar ndikimin e zhurmes ne zone dhe te jene ne perputhje me standartet e aplikueshme te BE-se per zhurmen per keto makineri. gjate 3 kesaj faze. llogaritur sic tregohet nga Direktiva e siper-permendur. • LW eshte niveli i burimit te fuqise se zhurmes. rreth 1. Tabela 6.600.1. • r eshte distance ndermjet pikes se burimit dhe te marrjes.4. Vleresimi i Ndikimeve te Zhurmes Gjate pergatitjes paraprake te kantierit. u presupozua gjithashtu se te gjitha makinerite e mesiperme me zhurmen me te madhe operojne ne te njejten kohe ne qender te zones. Nivelet e presionite te zhurmes ne distance te ndryshme u llogariten duke perdorur nivelet e fuqise se zhurmes te raportuara ne Tabelen 6.) ne zone.1a). aspekti me kritik eshte prania ne te nejten kohe e disa makinerive (shkarkuesve. etj.2a Lloji i makinerise Lloji i Makinerive te Perdorura zakonisht gjate fazes se ndertimit Fuqia P (kW) Fuqia e Zhurmes LW limite nga 3/01/2006 [dB(A)]* Makineri per ngjeshje 150 109 Buldozere me zinxhire 220 110 Eskavatore me goma 120 105 Kamion vetshkarkues 120 105 * Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit dhe Keshillit Europian e 8 Maj 2000 Gjate pergatitjes paraprake te kantierit. ne dB. vleren tipike te energjise elektrike te instaluar dhe vleren e parashikuar te fuqise se zhurmes. • 2 buldozere me zinxhire.

5 Lloji i makinerise Makineri per ngjeshje Buldozere me zinxhire Eskavatore me goma Kamion vetshkarkues Total Gjate fazes se ndertimit (ne fazen e konsideruar si me kritike). qe ndodhen ne anen very-lindore te vendndodhjes (receptori P4 ne Figuren 5.2.000 m perreth kanterit te ndertimit.2b Nivelet e Presionit te Zhurmes gjate fazes se ndertimit Numri 2 2 15 20 39 Niveli Total i presionite te zhurmes [dB(A)] ne 100 m 200 m 400 m 1000 m 64 58 52 44 65 59 53 45 69 63 57 49 70 64 58 50 73.4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .3a. ku niveli i presionit te zhurmes eshte rreth 53 db(A).1. gjate periudhes se dites).3a) jane ne me teper se 1. Perfundime Duke marre ne considerate se zona e interest eshte nje fushe e gjelber dhe pak e populluar dhe se faza e ndertimit do te jete e perkohshme. .000 metra.2.000 m nga kantieri.5 67. 6.213 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 6. Ndertesa me e afert me Impiantin e Energjise eshte nje ndertese tualeti 250 meter larg (e shenuar si receptor P1 ne Figuren 5. megjithate. nivelet e zhurmes jane rreth 73 dB(A) ne nje distance prej 100 m nga kantieri dhe ulen deri ne afersisht 53 dB(A) ne 1. Sic u tha tashme.5.4.1.5.2b paraqet nivelet me te larta te zhurmes qe mund te ndodhe me rreze 1.5 53.4.5.3). • Perfundimet 6. • Rezultatet e modelit.3.5 61.5) aplikon metoden “ray tracing”. Modeli Matematikor Program ii perdorur per te llogaritur nivelet e zhurmes (SoundPLAN 6.Tabela 6. Faza e Funksionimit Ky Paragraf pershkruan ndiimet e zhurmes per shkak te funksionimit te Impiantit te Ri te Energjise dhe perfshin: • Nje pershkrim te modelit te parashikuar matematikor te perdorur per e vleresuar ndikimet. Shtepite e banimit me afer. ndikimi i zhurmes gjate fazes se ndertimit nuk do te jete i rendesishem.1. ne Paragrafin 5. ketu niveli i zhurmes nga pajisja e perdorur gjate fazes se ndertimit eshte rreth 65 dB(A). nivelet e parashikuara te presionit te zhurmes afer receptoreve (ose rezidenciale dhe arsimore ose komerciale) jane me te ulta se vlerat kufi te fiksuara nga Organizata Boterore e Shendetesise (respektivisht 55 dB(A) dhe 70 dB(A).4.4.1. aktivitetet e ndertimit nuk duhet te jene ne perputhje me kufijte e percaktuara nga ligjet ne fuqi. Table 6.

me nje saktesi te percaktuar. divergjences gjeometrike dhe absorbimit atmosferik. • Burimi ka te njejtat kushte te perhapjes drejt pikes se marrjes.PRBCATESVL220 .Burimet jane siperfaqe ose pika: cdo urim perhap vale zhurme. Metoda e Llogaritjes Niveli mesatar i presionit te zhurmes tek marresi ne kushtet kur eshte ne drejtimin e eres. Ne zonen e interesit.214 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Nje grup burimesh me pika mund te pershkruhet nga nje burim pikash ekuivalent qe ndodhet brenda grupit ne rastet qe vijojne: • Burimi ka afersisht te njejtin intensitet dhe lartesi nga toka.3). fusha akustike do te jete rezultati i shumes se energjive akustike te rrezeve “n” qe arrijne tek marresi.sic pershkruhet ne ISO 1996/1-2-3. llogaritet per cdo burim (specifike IEC 255) me: Lne drejtimin e eres = LWD – A Lne drejtimin e eres eshte niveli efikas I fuqise se zhurmes ne drejtimin e perhapjes.2). si rezultat i absorbimit te siperfaqeve. 6. Ky standart ka shume ekuacione qe rregullojne perhapjen dhe lejon llogaritjen e rezultatit ne zone.2. me shkalle 5 dB. ne lartesi prej 4 metrash nga toka. ndermjet burimit dhe receptorit.4. Cdo perplasje perhap nje pjese te vogel te energjise dhe shkakton me teper ndikime. Nese distanca (d) eshte me e vogel ose nese kushtet e perhapjes se pikave te ndryshme te burimit jane te ndryshme. ne kushte meteorologjike te favorshme per perhapjen e zhurmes nga burime me emetim te ditur fuqie. • Distanca ndermjet pikes perfaqesuese dhe marresit (d) eshte me e madhe se dyfishi I diametrit maksimal te zones se burimit (2D). Nderkohe qe te gjithe marresit konsiderohen sikur jane ne drejtimin e eres nga burimi. Absorbimi i energjise se zhurmes nga ajri lidhet me perhapjen e energjise se shkaktuar nga perplasja e molekulave te ajrit midis tyre.2. Ne kete studim nuk eshte adoptuar kjo teknike e thjeshtuar. sic specifikohet ne ISO 1996/2 (pjesa 5. burimi total duhet te ndahet ne burime te vetme.4. Ajo perkufizohet si: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ldownwind = 10 log 1 1 ∫ t2 − t1 dt t2 − t1 .3. Cdo rreze mbart nje pjese te energjise akustike te burimit te zhurmes. perhapja ndodh ne kushtet me te keqija te eres. Energjia zvogelohet pergjate rruges. Qellimi I kesaj metodologjie eshte qe te percaktoje nivelin e presionit te zhurmes se llogaritur ekuivalente me A. Fusha akustike qe rezulton varet nga karakteristikat e absorbimit dhe reflektimeve te te gjitha pengesave ekzistuese. Modeli matematikor perdor standartet nderkombetare per zvogelimin e shurmave ne ambjent (ISO 9613 . Nivelet ne gjithe zonen tregohen me vija me ngjyra.

. kur burimi eshte perpalle dy siperfaqeve perpendikulare reflektuese. K0 = 6 dB. duke shtuar nje indeks K0 qe merr ne considerate emetimin ne nje kend te perkufizuar.215 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Absorbimi I ajrit perkufizohet si: Aatm = ad/1000 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ambrojtje = zbutja per shkak te ndikimeve te mbrojtjes. Korrigjimi I DC rezulton nga indeksi I drejtuehsmerise se burimit. nese asnjera prej tyre s’eshte toka. per shumen e llogaritur per cdo bande teteshe. nje nga te cilat eshte toka. lageshtia relative e ajrit dhe presionit atmosferik. me burime perballe tre siperfaqeve reflektuese dhe asnjera prej tyre s’eshte toka. K0 = 9 dB. • Atoke = zbutja per shkak te ndikimit te tokes. kur burimi eshte prane nje siperfaqeje reflektuese qe nuk eshte ne toke. nje nga te cilat eshte toka. Niveli qe rezulton I fuqise se zhurmes ne drejtimin e perhapjes LWD varen ngs niveli I energjise ne kushtet e fushes se lire LW dhe nje term qe specifikon drejtueshmerine.Faktori A eshte zbutja qe energjia e zhurmes peson gjate perhapjes dhe perbehet nga kontribuesit qe vijojne: A = Adiv + Aatm + Atoke + Arefl + Ambrotje + Ate ndryshme ku: • Adiv = zbutja per shkak te divergjences gjeometrike. • Ate ndryshme = zbutja per shkak te efekteve te tjera. nese kerkohet. 1 m. LWD = LW + DC Per nje burim pikash jo-drejtimi kontributi I DC eshte 0 dB. Shkalla (A) mund te aplikohet me vete per cdo kontribues ose. • Arefl = zbutja per shkak te reflektimeve nga pengesat. ne dB/km. • Aatm = zbutja per shkak te absorbimit atmosferik. ne nje moment te dyte. temperature e ambjentit. K0 = 3 dB. Zbutja per divergjencen gjeometrike mund te vleresohet teorikisht si: Adiv = 20 log (d/d0) + 11 ku: • d eshte distanca ndermjet burimit dhe marresit. Koeficienti I zbutjes atmosferike varet kryesisht nga frekuenca e zhurmes. Niveli I vazhduar ekuivalent I zhurmes eshte rezultati I shumes se niveleve te vetme te presionit. K0 = 3 dB. DC percakton sasine e rrezatimit drejt me teper drejtimeve te nje burimi drejtimi ne krahasim me te njejtin burim jo-drejtimi. te eprftuara per cdo burim ne cdo frekuence. • a eshte koeficienti I zbutjes atmosferike. me burime perballe tre siperfaqeve perpendikulare. ku: • d eshte distance e perhapjes. e llogaritur ne metra. e shprehur ne metra. sin e kete studim.PRBCATESVL220 . • d0 eshte distance e referimit. K0= 6 dB. Per nje burim me perhapje sferike ne nje hapesire te lire K0 = 0 dB.

Ka tre rajone kryesore te perhapjes: nje I burimit. Objektet e Studiuara Impianti i Ri i Energjise do te perbehet nga dy njesi. qe eshte nga diferenca ndermjet niveleve te presionit te matura tek marresi ne nje pozicion specific me dhe pa barriere.3. Keshtu qe. u simuluan dy plane: • Plani 1: nje njesi 800 MWe. qe do te ndertohet ne dy faza. nje I marresit dhe nje mesatar. secila prej 800 MWe. . • Plani 2: dy njesi 800 MWe. Nje kusht I rendesishem eshte zbutja per shkak te pranise se pengesave (pak thelle zmbrapset. zbutja per shkak te ndikimit mbrojtes do te jepet nga “insertion loss”. Si alternative. Sipas standarteve. Procesi I studimit konsiston ne perkufizimin e fuqise se zhurmes te te gjitha burimeve te zhurmes. me qellim qe te vleresohen nivelet e zhurmes per shkak te dy konfigurimeve. en gjendje qe te influencojne nivelet globale te zhurmes.2. Secila prej ketyre zonave mund te pershkruhet me nje factor qe lidhet listen karakteristike te detajuar te reflektimit. qe shkaktojne nje rritje te nivelit te presionit te zhurmes tek marresi. per efekt mbrojtes ose reflektim te nderteses. zgjidhen ato me efikaset dhe te tjerat hidhen poshte. siperfaqja e tokes ndermjet burimit dhe marresit duhet te jete e rrafshet. Barriera duhet te konsiderohet nej siperfaqe e mbyllur dhe e vazhdueshme pa nderprerje. • zbutja per shkak te pranise se barrierave me dimensione te medha. barriera ose ekrani). Per kete metodologji llogaritjeje.216 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • zbutja per shkak te perhapjes permes nje barriere. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Metodologjia per llogaritjen e zbutjeve te tokes mund te perdore nje formule em te thjeshtuar. Termi I zbutjes se perziere eshte rezultat I shume efekteve: • zbutja per shkak te perhapjes permes gjetheve. horizontale ose me nje pjerresi konstante.Zbutja per shkak te ndikimit te tokes vjen nga interferenca ndermjet zhurmes se reflektuar nga toka dhe zhurma me perhapje tedrejtperdrejte nga burimi I marresit. Efektet e shperberjes se skajeve te barriers merren ne considerate gjithashtu (barriera te trasha).4. per zberthimin per shkak te ndertesave ose impianteve. nje vije e thyer duhet te behet model.8 -(2 hm/d)(17 + (300/d)) Zutja nga reflektimi I referohet siperfaqeve si fasadat e ndertesave. Dimensioni I saj perpendikular horizontal me vijen burim – marres duhet te jete me I madh se gjatesia e vales l ndaj frekuences se bandes qendrore per banden teteshe te marre ne considerate me lart. e cila merr ne konsiderate distancen d marres-burim dhe lartesine mesaatre nga toka te rruges se perhapjes (hm): Atoke = 4.PRBCATESVL220 . Kur ajo eshte ne praninen e me shume se dy mbrojteseve. 6.

te presupozuara per makinerite dhe sistemet.5 105 103.5 E paperfil lshme 80 107.7 110 108.4.4.5 102.217 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5 101 E paperfil lshme 105.5 90 x 10 107.5 102 106 101. Rezultatet Rezultatet e modelimit jane permbledhur ne Tabelat qe vijojne.5 107 91 98. raportohen ne Tabelen qe vijon. ne harten e impiantit.5 90 x 2 94 101 107 108.2. nivelet ekzistuese te zhurmes te matura ne secilen pike (zhurmen e mbetur. .5 N.* 9 10 11 12 13 14 15 Niveli I Fuqise se Zhurmes te Burimeve Kryesore te Zhurmes LW dB(A) 115.5 106 97 95 108.2. te burimeev kryesore te zhurmes. kontributi i Impiantit te Energjise dhe nivelet perfundimtare te zhurmes gjate funksionimit (zhurma e pritshme).5 108 108 111 103.600 MW).4.PRBCATESVL220 . te cilat paraqesin: vlerat kufi.5). gjate periudhes se dites dhe nates. Rezultatet raportohen duke marre ne konsiderate ose Planin 1 (800 MW) ose Planin 2 (1.5 99 111 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Burimet kryesore akustike Bolieri Ultrasuperkritik (usc) Depot e qymyrgurit (bluarja e qymyrgurit) Filteri prej pelhure Ventilatori i induktuar Ftohesi i gazit Njesia per heqjen e squfurit te gazit te oxhakut (HSGO) Ndertesa Ndihmese FGD 2 ventilatore ajrimi ne ndertesen ndihmese Serbatori per akumulimin e llumit FGD Tubacioni i gazit te oxhakut Trungu i gazit te oxhakut Ndertesa kryesore e hollit te makinerive 10 ventilatore ajrimi ne ndertesen e makinerive Transformatoret kryesore Transformatoret ndihmes Tubat e pikes se marrjes te ujit ftohes Ndertesa dhe basenet me pompa me uje ftohes Tubacionet e shkarkimit te ujit ftohes 16 17 18 19 20 21 23 24 25 64 68 B makina e rivendosjes Sistemi per transferten pluskuese te qymyrgurit Transportier qymyrguri t2-t3 Transportier qymyrguri t3-serbator 104 113 Ndertesa e zjarr-fikeses (pompat e ujit te detit) 28 Ndertesa e kompresoreve te ajrit *) Numri i identifikimit ne Aneksin 1 26 72 72 108 108 6. analizuar ne Paragrafin 5. Tabela 6.2a tregon vendndodhjen.* 29 32 32 33 33 33 34 36 37 38 42 44 46 49 53 64 Burimet kryesore akustike Bolieri ndihmes Transportieret e qymyrgurit nga pontili tek t1 Transportieret e qymyrgurit nga t1 tek t2 Kullat e qymyrgurit (t1) Kullat e qymyrgurit (t2) Kullat e qymyrgurit (t3) Makineria per trajtimin e hirit dhe gipsit Ndertesa dhe impianti nga Ureja tek amoniaku Zona e akumulimit te gelqeres Dhoma per thyerjen dhe bluarjen e gurit gelqeror Kulla e sistemit te transportimit te gipsit dhe hirit Impianti per trajtimin e ujrave te perdorura biologjike Sistemi per trajtimin e ujrave industriale Impianti i demineralizimit Impianti per trajtimin e ujrave te perdorura Nje pike grumbullimi LW dB(A) 105.Figura 6. Vlerat e niveleve te fuqise se zhurmes.3a N.4.

86 46.4a Kontributi i Parashikuar i zhurmes nga funksionimi i impiantit te energjise (Plani 1) Gjate dites Pika Vlera Limit Gjate nates Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis (dBA) 54.74 40.2 55.9 P1 70 45.6 51.2.2 (dBA) 45.1 64.218 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .09 40.20 49.12 56.1 P7 45 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 .86 46.12 51.95 30.74 40.1 P6 55 53.4 47.58 34.5 P4 55 64.0 P5 45 P6 45 56.2 P2 45 56.4.7 P7 55 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.8 .9 44.7 P1 70 51.58 34.8 P4 45 47.20 49.0 53.8 58.95 30.3 53.2 P5 55 55.09 40.6 P2 55 58.5 P3 70 41.2 P3 70 49.1 56.Tabela 6.5 50.1 56.

4.0 31.8 48.7 P1 70 51.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis (dBA) 54. limitet diferenciale jane poshte limitit kudo.Tabela 6. ne te gjitha pkat e tjera Impianti i R ii Energjise nuk do te induktoje asnje rritje te ndjeshme ne vlerat e zhurmes.2 58.5 P4 55 64.4.8 48.4.0 51. vlerat e pritshme te zhurmes perreth Impiantit te Energjise.0 31.2 P5 55 55.1 44.0 50.2 (dBA) 45.2d dhe 6.1 42.4b Kontributi i Parashikuar i zhurmes nga funksionimi i impiantit te energjise (Plani 2) Gjate dites Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.2e tregojne se.4.6 P2 55 58. pervec pikes P2.0 56.2 P2 45 56.4 51.5 P3 70 41.2b dhe 6.8 57.9 P1 70 45.2 64.1 P7 45 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 Figurat 6.4.219 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2 P3 70 49.6 35.2. Vetem ne piken P2 gjate periudhes se nates limitet jane kapercyer per shkak te funksionimit te Impiantit te Energjise. P6 dhe P7).1 56.2 55. .6 50.1 41. Per te dy planet rezultatet tregojne se.1 41. Keto vlera limit nuk duhet te aplikohen ne zonat industriale dhe komerciale.7 P7 55 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 .1 42.0 54. Tabelat 6.2c paraqesin.8 P4 45 47.9 47.8 Gjate nates Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.1 P6 55 53.6 35. me vija me ngjyra. perjashto pikat qe tashme tejkalojne vlerat kufi (P5.0 50.0 P5 45 P6 45 56.3 53.

0 53. Shendeti.Tabela 6. dhe Siguria .2 49.3 53.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).220 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis P1 2.6 58.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 45.1 56.6 P4 0.9 44.2 P2 P3 0.8 58.5 64.8 47.9 P2 P3 2.1 P5 P6 0.1 53.7 Vlera diferenciale (dBA)(**) .2 55.6 P4 0.4 47.2.2 Vlera diferenciale (dBA)(**) .2 56. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme . dhe Siguria .5 41.2 P6 0.1 Gjate nates Zhurma e pritshme (dBA) 51.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A). Shendeti.7 51.Mjedisore.2 55.1 56.1 64.6 51.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 54.0 P5 0.0 56.8 Pika Pika P1 5.4c Vlera Diferenciale e Parashikuar ne lidhje me Operimin e Impiantit te Energjise (Plani 1) Gjate dites Zhurma e pritshme (dBA) 56.9 45.Mjedisore.5 50. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .4.

ose ne Planin 1. Perfundime Sic tregohet ne shifrat e meparshme.2 Vlera diferenciale (dBA)** 6. dhe Siguria . vlerat jane gjithmone poshte limiteve ne secilen pike.Table 6.7 Gjate dites Zhurma e pritshme (dBA) 56.2 55. Brenda zones rezidenciale. Shendetesine dhe Sigurine” per zonat industriale. ne te dyja planet.2 49. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .2 56.Mjedisore. Gjate nates.8 Pika Vlera diferenciale (dBA)(**) Pika P1 6.0 P5 0. impianti do te respektoje gjithmone vleren kufi nga rrethimi qe eshte 70 dB (A) e fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetsise ne dokumentin “EHS e Pergjithshme – Udhezimet per Mjedisin.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).Mjedisore.7 P4 0.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA)(*) 45.3 53.6 50.9 45. . Shendeti.9 47.2 P6 0.2.6 P2 P3 0.2 58. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .1 P4 0. Brenda zonave industriale ose komerciale.2 55.0 54.4.0 56.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis P1 2.1 56.1 Gjate nates Zhurma e pritshme (dBA) 51.1 44.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).8 57.Udhezimet” .4.5 41.221 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2 64. duke qene nje zhurmen qe mbetet aktualisht ne pikat P5 dhe P6 qe tashme tejkalojne vlerat limit.6 P2 P3 3.1 53. pervec P2. gjate periudhes se dites operimi i Impiantit te Energjise nuk indukton nje kapercim ne kufij. per shkak te Impiantit te Enegjise. ose ne Planin 2.4 51. dhe Siguria .2.6 58. me te larta se limitet ne fuqi: Gjithashtu kufijte diferenciale jane poshte kufijve ne te gjitha pikat.4d Vlera Diferenciale e Parashikuar ne lidhje me Operimin e Impiantit te Energjise (Plani 2) Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 54.8 47.5. pika P2 gjithashtu tregon vlerat e zhurmes.7 51.1 P5 P6 0. Shendeti.5 64.

• Emetimet e pluhurit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6. FAUNA DHE EKOSISTEMET Ndikimet kryesore ne ekosisteme. Aktualisht zona perreth karakterizohet kryesisht nga prania e bimesise. Ndikimet per shkak te emetimeve ne ajer dhe shkarkimet e ujit gjate funksionimit vleresohen duke marre ne konsiderate dy plane te ndryshme.1. Figura 4. dhe ne radhe te dyte nga bimesi mocalishteje te kripur dhe hidro .5.1. • Rritja e ndikimeve ndermjet kamioneve dhe kafsheve.5.higrofilike. BIMESIA. • Perfshirja e specieve pushtuese. Zona qe zihet direkt nga ndertimi (rreth 80 ha. i referohen fazes se ndertimit dhe fazes operacionale.1a) nuk perben nje habitat te vlefshem natyror. toke e punuar dhe shkurre.PRBCATESVL220 . per shkak te zbatimit te projektit te impiantit te energjise.1. Faza e Ndertimit Ndikimet e pritshme gjate kesaj faze jane: • Largimi i habitatit. Largimi i Habitatit Largimi i habitatit gjate fazes se ndertimit lidhet me zenien e tokes per kantierin e ndertimit dhe kantierin e Impiantit e Energjise.5. FLORA.5. • Ndotja e tokes dhe ujit. Ky dokument nuk perfshin ndikimet ne ekosisteme te shkaktuara nga ndertimi i linjave te energjise. • Zhurmat.6. 6. .222 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

1a Vendndodhja (Jugu) Figura 6.1.Figura 6.1b Vendodhja (Veriu) .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1.5.5.223 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

1994). Meunier et al. Van der Zande et al.3. Ndotja e Tokes dhe e Ujit Ndotja e tokes dhe ujit mund te ndodhe aksidentalisht gjate fazes se ndertimit.224 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Emetimet e pluhurave. 6. Veen. (Laursen. Illner. Gjithashtu nese habitatet prane burimit te zhurmes sigurojne habitate qe shtohen rralle ose mungojne ne peizazhin rrethues.. Reijnen et al. Si pasoje. 1992.. 1999). Emetimet e pluhurave Siperfaqja dhe perqendrimi i pluhurave per shkak te fazes se ndertimit vleresohen ne paragrafin 6. Zogjte ne pyje kane reaguar qe ne nivelet e zhurmes 40 db(A). 6. Duke qene se faza e ndertimit eshte e perkohshme dhe speciet e zogjve e kalojne dimrin kryesisht ne toke mocalishte te kripur. 1997. Räty.1. Warner. Zhurma perhapet larg ne mjedis. 1998. Ellenberg et al. dendesite e zogjve prane burimit te zhurmes mund te mos reduktohen.. Zhurmat Zhurmat shkaktohen nga trafiku dhe aktivitetet e nevojshme per ndertimin e impiantit e energjise. Megjithate. sic eshte studiuar me pare.. sepse ajo interferon ne menyre te drejperdrejte me komunitetin e tyre vokal dhe ndikon ne sjelljen e tyre ne territor dhe suksesin e bashkimit (Reijnen and Foppen. Prandaj.. Reijnen and Foppen. 1994). Disa studime kane dokumentuar dendesi te reduktuara zogjsh qe shtohen prane burimeve te zhurmes (rruget me trafik) (e. duke ndryshuar keshtu amplituden e ndikimit te zhurmes(e. 1979. Meunier et al.1.g. do te jene te konsiderueshme ne zonen perreth deri ne nje distance prej afersisht 500 metra nga rrethimi. sic eshte vaji. do te ndikojne dendesite e perhapjes se zhurmes dhe te zogjve.PRBCATESVL220 . ne kete zone te kufizuar pritet nje reduktim i Prodhimit Bruto. Zogjte duket se jane vecanerisht te ndjeshem ndaj zhurmes se trafikut.g. per shkak te perhapjes se kufizuar te zones dhe vleres se saj natyrore pergjithesisht te ulet. Kuitunen et al. 1973. mund te konsiderohet se zenia e habitateve natyrore nuk do te kete nje ndikim te ndjeshem ne ekosistemin kompleks natyror te zones. 1999). 1981.. 1981.2.5.1. relievi dhe peizazhi. Me qellim qe te shmanget perhapja e ndotesve. faktoret mjedisore sic jane struktura e bimesise. (1995) kane vene re se dendesite e zogjve ne fusha te hapura me bar kane qene me te vogla atje ku eshte tejkaluar ngarkesa e zhurmes se trafikut 50 db(A). Nuk parashikohet asnje ndikim i perhershem. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 1992. lloji i habitatit.Zona mocalore e kripur dhe vegjetacioni hidro – higrofilik jane habitatet natyrore me interesante brenda vendndodhjes sepse ato mund te mbajne popullsi te madhe zogjsh migrues dhe dimeror sic jane Emys orbicularis. duhet te kushtohet vemendje e vecante per shmangien e aksidenteve dhe do te perdoren sisteme mbartese. per nje periudhe afersisht nje vit.5. ndikimi mund te konsiderohet i paperfillshem.1. Reijnen et al. 1980.

te cilat u heqin habitatin specieve vendase. • Emetimet e zhurmave. Shifra e vrasjeve ndoshta nuk varet nga dendesia. 1974. 1996).4. ose mellenjat. Duke pasur parasysh periudhen e fazes se ndertimit (afersisht 3+49 muaj per njesine e pare) ky ndikim nuk mund te konsiderohet i paperfillshem. aktivitetin e kafsheve dhe dendesine e tyre. Van Gelder. Bergmann. Megjithate. Aaris-Sorensen. ky ndikim mund te konsiderohet i paperfillshem. Kjo do te thote se rruget do te vrisnin nje numer konstant popullsie dhe prandaj mund te kene nje ndikim te ndjeshem ne speciet e rralla. 1991. sic jane ritmi I perditshem i te ushqyerit dhe te pushuarit. vdekshmeria nga trafiku pergjithesisht konsiderohet si e paperfillshme. 6. vetem ne nje perqindje te vogel (me pak 5%) e vdekshmerise ne total (e. te cilet nuk do te kalojne permes habitatit natyror. dhelprat. Göransson et al.6. trumcaket.5. Veprimet do te jene specifike. por mund te varioje ne perpjestim te drejte me nurmin e popullsise. Per shume lloje te zakonshme te kafsheve te egra sic jane lepujt. 1995. stinet per ciftezim dhe shtim. Farat e llojeve te egra mund te sillen nga province te tjera shqiptare me automjete ose kamione te perdorur gjate punimeve te ndertimit. Faza e Funksionimit Funksionimi i impiantit te energjise mund te shkaktoje ndikimet qe vijojne ne ekosisteme: • Ndotjen e ajrit. 1973. Schmidley and Wilkins. Alilanthus altissima ose Robinia pseudoacacia u vune re gjate inspektimit ne vend. Ndryshimet e perkohshme ne vrasjet ne rruge tregojne se periudha te ndryshme biologjike qe influencojne aktivitetin e specieve. ose migrimi sezonal ndermjet habitateve te dimrit dhe te veres (e.g.5. Speciet e egra sic jane Arundo donax. 1998).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . megjithate. Haugen. Bergmann.2. do te shkaktoje reduktimin e faunes. 1974. • Shkarkimet e ujrave.. Nese nuk mbahen nen kontroll.g. Pushtimi nga Specie te Egra Humbja e habitateve natyrore mund te lehtesoje kolonizimin e specieve te egra.1. 1944. Ndikimi mund te jete i rendesishem ne varesi te trafikut. 1978. per shkak te fazes se ndertimit. gjate fazes se ndertimit dhe me vone do te ndermerren veprimet e duhura per te parandaluar kolonizimin e specieve te egra. 1977. Bennett. ne varesi te specieve te egra te parashikuara. Amfibet dhe Zvarraniket jane komunitetet me te prekura nga prania e rruges sepse ato mund te shkelen nga kamionet dhe automjetet qe kalojne ne rruge. Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit mbi Kafshet Rritja e trafikut. Numri i perplasjeve pergjithesisht rritet me intensitetin e trafikut. keto specie mund te veprojne si pushtues qe kolonizojne hapesirat e degraduara dhe te shpyllezuara. Rodts.5. .1.225 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 6. GrootBruinderink and Hazebroek. duke qene se rruga do te shfrytezohet nga kamione.5.

06 3 µg/m per NOX (shiko paragrafin 6. • Habitati i zgjedhjes per disa specie qe jane te rendesishme nga ana komerciale. Ulja e vleres se temperatures te ujit te detit mund te shkaktoje pergjithesisht: • Shok termal.2.1.32 µg/m per NOX ne planin e dyte.2. sic jane peshqit.5. 3 ne planin e dyte perqendrimet maksimale vjetore jane 1. cefalopodet dhe crustaceanet. n. 803/2003. • Reduktimi i intensitetit te levizjeve te efektit zbutes te ujit te “matte” dhe shtreses se vegjetacionit. • Prodhimi i larte i oksigjenit dhe lendes organike nepermjet fotosintezes.76 µg/m per SO2 dhe 0. Kufiri i lejuar prej 60 µg/m per NOx dhe 3 35 µg/m eshte percaktuar nga Dekreti Shqiptar nr. Shkarkimet e Ujrave Ndikimet kryesore te mundshme per shkak te shkarkimeve te ujrave jane te lidhura me efektet e shkarkimeve te ujrave termale.5.5).2. Livadhet me Posidonia perfaqesojne nje ekosistem te rendesishem ne Detin Adriatik dhe habitatin e klimaksit gjate bregdetit te Mesdheut (plani infra-litoral).15 µg/m per NOX ne planin e pare dhe 0. Ne menyre te vecante.51 µg/m per SO2 dhe 1. Ndotja e Ajrit Perqendrimet maksimale vjetore te NOX dhe SO2 i pranueshem ne vendet Europiane 3 per nje siperfaqe me flore te pasur dhe te ndjeshme jane respektivisht 30 µg/m 3 3 dhe 20 µg/m (WHO 2000.226 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Ndryshim ne ritmin metabolik. Shkarkimi i Ujrave Termale Te gjithe intervertebroret dhe shumica e peshqve nen-rryme jane organizma poikiloterme dhe temperatura e trupit te tyre eshte ne perputhje me temperature e ambjentit. prodhimi i larte i oksigjenit dhe lendes organike nepermjet fotosintezes.2.60/02).1.PRBCATESVL220 . Rolet kryesore te livadheve te fanerogames detare dhe ne vecanti nga Posidonia jane: • Stabilizimi i shtratit detar nepermjet zhvillimit te nje aparati efikas radikal dhe stoloniferous. .53 µg/m per NOX.• Rritjen e ndikimeve te mjeteve te transportit mbi kafshet.21 µg/m per SO2 3 3 3 dhe 0.M.45 µg/m per SO2 dhe 0. • Burimi ushqimi i drejtperdrejte dhe jo i drejtperdrejte per disa organizma. 6. Perqendrimet maksimale vjetore te NOX dhe SO2 brenda Zones se Mbrojtur te 3 Rrushkullit (Jashte Zones se Studimit) do te jene me te vogla se 0. D. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Emetimet nga impianti i energjise shkaktojne perqendrime qe jane kudo dhe ne te dyja planet me te ulta se kufiri i lejuar. ne planin e pare 3 3 perqendrimet maksimale vjetore jane 0. 6.

2001 . kur ato kane nevoje per amplituden optimale te temperatures.2.6 °C (Slobodan Regner. ritmi metabolic rritet gjithashtu. larvat.6 – 27.S.• Ndryshim ne efikasitetin fiziologjik. jane ne gjendje te aklimatizohen ndaj ndryshimeve sezonale te temperatures. etj. ne temperaturat optimale qe variojne 11. Efektet e organizmave detare ndryshojne ne varesi te stadit te jetes se tyre (vezet. Per shembull. Faza me e ndjeshme e jetes se organizmave detare eshte gjate riprodhimit. Levinton.2a Kurba e Pritshme e Pergjigjes se Ritmit Metabolik kundrejt Temperatures per nje zone te aklimatizuar per kafshet ne Temperatura te Ulta te Dimrit dhe te zone te aklimatizuar per kafshet ne Temperatura te Larta te Veres Source: J.227 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . te rritur. qe jetojne ne mjedise sezonale.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . nese temperature rritet papritur. ne varesi te rendesise se ndryshimit mjedisor. ritmi metabolik do te jete shume i ulet dhe kafsha nuk do te jete ne gjendje te transmetoje energjine e nevojshme per aktivitetin. por ajo mund te jetoje edhe ne temperatura qe luhaten ndermjet 5-6 °C dhe 28 °C (amplituda e temperatures se mbijeteses). Figura 6. Per te shmangur ndikimet e mundshme negative. Ne poikiloterma.5. Nese temperatura zbret papritur. ndryshimi i temperatures shkakton rritjen ose uljen e ritmit metabolik.5. poikiloterma. rini. sardelja ne Adriatik pergjithesisht nga Prilli ne Tetor.) dhe te karakteristikave te organizmit (stenotermal ose euritermal).2. 1996) . nga ana tjeter. duke ndryshuar marredhenien e tyre metabolizemtemperature me kushtet e reja (Figura 6. Zakonisht ka nje hierarki te pergjigjeve te mundshme.2a).

Shperndarja gjeografike e specieve detare tregon se perzgjedhja natyrale ka ndryshuar pergjigjen optimale te specieve ne ate te regjimit te tyre ne temperature vendase, edhe pse organizmat detare konsistojne ne grumbullimin e specieve, amplitudat e temperatures optimal te te cilave jane te ndryshme. Organizmat qe jetojne ne zonen e studimit jane kryesisht euritermale (ato mund te jetojne ne nje amplitude te gjere temperature). Bazuar ne supozimet e pershkruara ne paragrafin e meparshem, vlerat mesatare te temperatures me te ulet dhe me te larte te rregjistruar ne zonen e studimit presupozohen si pragu, poshte dhe mbi te cilin pritet nje ndikim i mundshem i pafavorshem ne organizma. Temperatura mesatare mujore e ujt te detit varion nga rreth 12 °C (ne dimer) ne 24°C (ne vere). Me qellim qe te vleresohet ndryshimi i temperatures i shkaktuar nga shkarkimet termale (ne te dyja planet), eshte perdorur modeli i perhapjes se programit kompjuterik. Studimi i plote i modelimit eshte aneksuar ne raportin aktual. Me kritike eshte shpejtesia e ndryshimit te temperatures. Ndikimet e mundshme ne organizma per shkak te shkarkimit te ujrave mund te priten vetem gjate fazes se ndezjes, kur temperature pritet qe te rritet papritur ne distance te shkurtra nga pika e shkarkimit. Ne fakt, pas ndezjes, temperature e shkarkimit do te varet nga kushtet mjedisore (temperatura) te detit dhe si rrjedhim organizmat do te jene ne gjendje qe te aklimatizojne ndryshimet e temperatures. Megjithate, zona e prekur eshte shume e kufizuar, dhe specie te ndryshme mund te levizin lirshem drejt habitatit te karakterizuar nga nje amplitude optimal e temperatures. Posidonia oceanica, e cila eshte habitati me interesant detar Brenda zones se studimit, eshte vene re brenda 1,000 metrave nga pika e shkarkimit. P.oceanica eshte fanerogama endemike e detit Mesdhe, e cila mund te rritet deri e 44 metra thellesi, per shkak te penetrimit ted rites dhe ka nevoje per kushtet qe vijojne qe te jetoje: • Kripesi mbi 33‰ dhe nen 41‰; • Amplitude temperature ndermjet 10 dhe 28 °C ( 9 °C dhe 29.2 °C); • Jo shume hidrodinamike. Modeli matematikor tregon, ne te gjitha situatat e ekzaminuara, se shtellunga termale thellohet larg nga pikat e daljes, por kufizohet ne nje thellesi jo me te madhe se 3.0 m dhe vija izotermike qe i korrespondon +3.0°C nuk eshte me larg se 1 km nga pika e shkarkimit; prandaj ndikimet ne organizmat detare jane kufizuar ne kete volum uji. Organizmat me te rendesishem ndodhen ne det larg nga zona e prekur, keshtu qe ndikimet ne ekosistemet detare mund te vleresohen si te vogla. 6.5.2.3. Zhurmat Me qellim qe te vleresohet niveli i presionit te zhurmes per shkak te aktiviteteve te Impiantit te Energjise u perdor modeli SoundPlan. Ne planin e pare niveli i presionit te zhurmes 45-50 dB(A), ne rastin me te keq, pritet ne 800 metra nga Impianti i Energjise (Figura 6.4.2b), ndersa ne planin e dyte niveli i

- 228 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

presionit te zhurmes 45-50 dB(A), ne rastin me te keq, pritet ne 1,000 metra nga Impianti i Energjise (Figura 6.4.2c) Habitatet me te aferta natyrore jane brenda 1,000 metrash nga Impianti i Energjise dhe jane te ekspozuara ndaj nje niveli presioni zhurme prej 55 dB(A). Speciet kryesore me te rendesishme, qe mund te jetojne ne keto habitate (toke mocalishte e kripur, bregdet ranor, etj), jane limicoluos dhe zogjte e ujit. U vu re, ne nje vendndodhje tjeter industriale (Porto Marghera Venecia, Itali, Provinca e Venecias 2005), se zhurma per shkak te aktiviteteve industriale nuk ka ndaluar pranine e ketyre zogjve prane ose afer zones industriale.
Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Ne perputhje me presupozimin e raportuar ne §6.5.1.3, emetimet e zhurmes per shkak te aktiviteteve te Impiantit te Energjise nuk do te kene ndikime te ndjeshme ne shperndarjen e faunes.. 6.5.2.4. Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit ndaj Kafsheve Rritja e trafikut eshte kryesisht shkak i transportit te gurit gelqeror dhe hirit. Bazuar ne presupozimin e raportuar ne Paragrafin 6.5.1.5 dhe duke qene se rruga qe do te perdoret nga kamionet nuk do te kaloje permes habitatit natyror, ky ndikim mund te konsiderohet i paperfillshem.

6.5.3.

Bibliografia

Boudouresque et al. “Préservation et conservation des herbiers à Posidonia oceanica“ 2006 - RAMOGE pub. : 1-202 N°ISBN 2-905540-30-3 Cotta Ramusino “Lezioni di idrobiologia e pescicoltura” CittàStudiEdizioni 1996 Levinton J.L. “Marine Biology” Oxford University Press 2001 Scott D. Jackson “Overview of Transportation Impacts on Wildlife Movement and Populations” Department of Natural Resources Conservation University of Massachusetts, Amherst – 2006 Lorenzini, Nali “Le piante e l’inquinamento dell’aria” Springer 2005 Andreas Seiler “Ecological Effects of Roads - A review” Introductory Research Essay No 9 Department of Conservation Biology SLU Uppsala 2001 Provincia di Venezia “Censimento degli Uccelli Acquatici Svernanti in Provincia di Venezia” (2005).

6.6. PEIZAZHI Ndikimet ne peizazh jane vleresuar edhe nepermjet analizes se projektit, edhe nepermjet analizes se vleres se peizazhit, vleresuar ne Paragrafin 5.7, krahasuar me vleren e peizazhit te mundshem te Impiantit te Energjise. Metodologjia raportohet ne tabelen qe vijon.

- 229 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Tabela 6.6a

Standardi per te vleresuar Ndikimin e Peizazhit te Projektit
Parametrat e vleresimit Ruajtja ose ndryshimi i karakteristikave morfologjike te zones. Perdorimi it e njejtave tipologji ndertimi dhe kohezioni me perdorimin e tokes ne zonen perreth. Ruajtja ose ndryshimi i marredhenieve historike, kulturore dhe natyrore Kohezioni, kontrasti ose paanshmeria e projektit ne lidhje me zonen perreth Ndikimet ne pamjet panoramike Ndikimet ne ekologjine e peizazhit Elementet e peizazhit qe kane nje vlere simbolike per komunitetin vendas

Vleresimi i Ndikimit Ndikimet e Morfologjise dhe tipologjise

6.6.1.

Pershkrimi i Projektit

Projekti i propozuar ne Porto Romano parashikon realizimin e dy impianteve te Energjise me djegie qymyrguri qe do te ngrihen ne dy faza te ndryshme: • Faza 1: ngritja e njesise se pare dhe e disa infrastrukturave tashme te projektuar per t’i sherbyer konfigurimit te Impiantit, duke shmangur kufizimet e ardhshme te ndertimit; • Faza 2: ndertimi i njesise se dyte. Duke marre ne konsiderate fazat e Projektit te lartpermendur, vleresimi i ndikimeve eshte kryer duke perkufizuar dy Plane te Ndryshme (Plani 1, qe referohet Fazes 1 te Projektit, dhe Plani 2, ku merren ne konsiderate ndikimet e Fazes 1 dhe Fazes 2). Strukturat me domethenese te parashikuara nga Plani 1 – Faza 1 jane: • Ndertimi i strukturave me te larta te Impiantit te Energjise: • Dhoma e Bolierit, 110 metra; • Njesia per Heqjen e Squfurit nga Gazet e Oxhakut (FGD), 45 metra; • Ndertesa e Energjise, rreth 40 metra; • Filtri prej pelhure, 35 metra; • Trungu i oxhakut: ai do te perbehet nga tubi PRFV, i mbeshtetur ose nga nje strukture celiku, ose nga nje strukture beton-armeje; nje alternative tjeter, aktualisht nen investigim, eshte nje trung oxhaku beton-arme me veshje te brendshme qe i reziston acidit. Trungu do te jete 150 metra i larte dhe me nje diameter prej afersisht 8 metrash; • Grumbullime qymyrguri ne ajer te hapur: rreth 450 m x 60 m, 23 metra me te larta, te vendosura pergjate vijes bregdetare. Duke marre ne konsiderate se trungu i oxhakut te Impiantit te Energjise do te jete i “tipit te lagesht” parashikohet se, gjate funksionimit te Impiantit te Energjise, shtellunga e gazeve oxhakut do te jete e dukshme. Gjate Fazes 2, shumica e strukturave te pershkruara me siper, do te dyfishohet. Ndikimi kumulativ, me strukturat e Fazes 1, do te jete shume i kufizuar duke marre ne konsiderate se strukturat e Fazes 2 do te ndodhen shume prane atyre te Fazes 1.

- 230 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Ndikimet ne stilin, ngjyrat vendase dhe materialet e ndertesave Ndikimi Vizual Incidenca Mjedisore Ndikimi Simbolik

6.6.2.

Ndikimi ne Peizazh

Projekti do te ndryshoje karakteristikat morfologjike te zones, megjithate, nuk ka ndertesa perfaqesuese ne zonen perreth, prane vendndodhjes sone. Prandaj, stili vendas, ngjyrat dhe materialet nuk perbejne elemente relevante ne vleresimin e ndikimeve. Gjithashtu, projekti nuk ndodhet brenda zonave te kufizuara/mbrojtura. Me qellim qe te vleresoje sic duhet interferencat e Projektit ne pamjet panoramike, jane perzgjedhur disa kendveshtrime perkatese. Peizazhi aktual dhe perspektiva e peizazhit te parashikuar (Faza 1 dhe Faza 2) tregohen ne Anekset 4-5-6-7. Strukturat e ardhshme do te ndodhen ne nje zone te karakterizuar nga ndjeshmeri e vogel e peizazhit dhe nga prania e disa instalimeve industriale (sic jane serbatoret, stacioni pompues i drenazhimit dhe nje bankine ekzistuese). Ndikimi visual do te jete mjaft i ndjeshem; megjithate, duke marre ne konsiderate mungesen e pamjeve panoramike dhe pak perdorueseve te mundshem te peizazhit, ndikimi i parashikuar qe lidhet me projektin do te konsiderohet i ulet. Realizimi i projektit do te ndryshoje aftesine e perdorimit te tokes, megjithate hapesira e vendndodhjes nuk eshte nje hapesire natyrore sepse ajo eshte rezultat i aktiviteteve permiresuese. Ndikimet e mundshme ne elementet simbolike jane te lidhura me zbulimet arkeologjike (Figura 5.7.3a), qe ndodhen jashte zones se vendndodhjes.

6.6.3.

Perfundime

Sic raportohet ne paragrafet e meparshme ndikimet ne peizazh vleresohen duke krahasuar vleren e peizazhit te zones me vleren e ndikimeve te lidhura me Impiantin e Energjise (Tabela 6.6.3a). Tabela 6.6.3a Ndikimi i Projektit ne Peizazh
Parametrat e Vleresimit Ndikimet e Morfologjise dhe tipologjise Mesatare Ndikimet ne stilin, ngjyrat vendase dhe materialet e ndertesave E ulet Ndikimi Vizual Mesatare Incidenca Mjedisore Mesatare Ndikimi Simbolik E ulet Ndikimi i Peizazhit

Ndjeshmeria e Peizazhit

E Ulet

E Ulet

Duke marre ne konsiderate cilesine e ulet te peizazhit aktual, ndikimi i projektit ne peizazhin e Porto Romano-s mund te konsiderohet i ulet, megjithese parametrat e ndikimit morfologjik dhe vizual mund te klasifikohen me nje nivel mesatar ndikimi.

- 231 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

6.7. TRAFIKU 6.7.1. Rrjeti Rrugor

6.7.1.1. Faza e Ndertimit Gjate fazes se ndertimit rrjeti rrugor vendas do te modifikohet dhe permiresohet me qellim qe te lehtesoje aksesin ne kantierin e ndertimit. Ne vecanti rruga me nje korsi ne secilin drejtim qe fillon nga superstrada (Durrës – Tiranë) tek Rinia do te zgjerohet dhe ri-shtrohet, duke sjelle ndikime te metejshme pozitive ne lehtësimin e transportit lokal. Dy rruge te tjera te shtruara jane parashikuar qe te lidhin kete rruge dytesore me vendndodhjen tone sic tregohet ne Figuren 6.7.1.1a. Gjate fazes se ndertimit rreth 2.000.000 m material do te transportohet me kamion per ne kantier. Volumi i trafikut të shtuar do jete i qenesishem, por i shperndare ne nje periudhe te gjate kohore. Figura 6.7.1.1a Rruga e Ardhshme e Shtruar gjate fazes se ndertimit
3

6.7.1.2. Faza Operacionale Gjate fazes operacionale rruget lokale do te karakterizohen nga: • Nje rritje ne trafikun e personelit te punes ne vend, por zgjerimi i rruges qe eshte propozuar ne projekt mund te konsiderohet me teper se i mjaftueshem per te mbeshtetur rritjen e trafikut lokal te automjeteve; • Trafiku pergjate rrjetit te ri rrugor do te influencohet nga nje rritje ne numrin e kamioneve. Kamionet perfshihen ne transporte materialesh dhe perberjesh (gelqere, hi, gips, ure, etj.).

- 232 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

2. Cdo anije do te arrije nje “zone ankorimi” afersisht 3-4 km nga bregu. Materialet e tjera.920 kamione ne vit do te transportojne gelqere drejt vendndodhjes se kantierit.2. 6.000 DWT.2.7. Ne fazen 1 jane parashikuar levizjet me kamione si vijon: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Gelqere: rreth 1. • Gipsi: rreth 7 – 9 anije cisterna jane te nevojshme ne nje vit per te larguar gipsin nga impianti.000 DWT – dhe 24 anije ne vit nese marrim ne konsiderate Panamax prej 80. Levizjet detare qe vijojne jane parashikuar per dy fazat operuese te Impiantit te Energjise: • Faza 1: • Qymyri: 13 anije ne vit mund te arrijne ne “zonen e ankorimit nese marrim ne konsiderate Dimensionet e Kepit prej 150.7. Faza e Ndertimit Gjate fazes se ndertimit nuk eshte parashikuar asnje trafik detar i rendesishem.PRBCATESVL220 . Ne fazen 2 jane parashikuar levizjet me kamione si vijon: • Gelqere: rreth 2. Faza e Funksionimit Sic raportohet ne pershkrimin e projektit.460 kamione ne vit do te transportojne gelqere drejt vendndodhjes se kantierit. • Ure: rreth 150 konteniere jane te nevojshem cdo vit. • Ure: rreth 300 konteniere jane te nevojshem cdo vit. Kamionet/kontenieret mund te mbartin jo me teper se 30 ton materiale. 6. u moren ne konsiderate sa vijon: • • Impianti do te punoje me te njejtin intensitet gjate gjithe vitit. sic jane Gipsi dhe Hiri.Per te vleresuar levizjet e kamioneve. furnizimi me qymyr do do te behet drejt Termocentralit te Porto Romanos nepermjet anijeve. rreth 85 dite ne vit do te karakterizohen nga prania e anijeve oqeanike larg bregut te zones se Impiantit te Energjise.233 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Trafiku Detar 6. . I njejti dimension pritet per kontenieret. platformat lundruese do te punojne kur anijet oqeanike te jene te pranishme.2. do te largohen nga Impianti i Energjise me anije. qymyri do te ngarkohet ne platforma lundruese (barge) dhe transportohet drejt pontilit ku nje rrip transmetimi do ta transferoje ate ne zonen e magazinimit brenda impiantit. per nje sasi totale prej afersisht 70.000 ton/vit.1.7. Ne ate pike.

Analiza e Linjes se Energjise me Stacionin Tirana 2 dhe e kabllit nendetar drejt Italise nuk perfshihet ne Studimin aktual. 6.234 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .000 ton/vit (dimensioni i anijeve me hi mund te varioje ne varesi te destinacionit te tij perfundimtar). 6. e cila lidh stacionin e energjise me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2. nuk perfshihet ne Studimin aktual. • Nje kabell 500 kV DC nen-det.• Hiri: rreth 44 platforma lundruese pritet te shfrytezohen cdo vit. • Hiri: rreth 88 platforma lundruese pritet te shfrytezohen cdo vit. 6.9. Faza e Ndertimit Ndertimi i Termocentralit do te sjelle mundesi punesimi per nje numer te madh njerezish Vec kesaj. duke ngarkuar 880.1. ndikimet kryesore te projektit jane mundesite e punesimit dhe mundesia per te pasur energji dhe prandaj mund te konsiderohen pozitive ne teresi. duke ngarkuar 440. rreth 210 km i gjate. Ndikimet ne punesim gjate fazave te ndertimit dhe funksionimit jane permbledhur ne Paragrafet qe vijojne. • Gipsi: rreth 14 – 18 cisterne jane te nevojshme ne nje vit per te derguar gipsin nga impianti. rreth 26 km e gjate. per nje sasi totale prej afersisht 140. kontraktimi i pales shqiptare do te perfshije firma shqiptare.9. i cili shkon ne Itali. rreth 170 dite ne vit do te karakterizohen nga prania e anijeve oqeanike larg bregut te zones se Impiantit te Energjise.000 ton/vit. platforma lundruese do te punojne kur anijet oqeanike te jene te pranishme. • Faza 2 • Qymyri: rreth 26 anije oqeanike ne vit mund te arrijne ne “zonen e ankorimit” nese marrim ne konsiderate Dimensionet e Kepit prej 150. FUSHAT ELEKTROMAGNETIJE JO-JONIZUESE Burimet e vetme te jashtme elektromagnetike te Impianteve te Energjise jane: • Nje linje energjie 400 kV. Prania e kontraktoreve nderkombetare do te sjelle gjithashtu nje rritje indirekte te te ardhurave per aktivitetet vendase.8. KUADRI SOCIO-EKONOMIK Nga kendveshtrimi socio-ekonomik. .000 DWT dhe 48 te tilla nese marrim ne konsiderate Panamax prej 80.000 DWT . duke perbere keshtu nje burim te ardhurash.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Nje Vleresimi specific i Ndikimit Social eshte planifikuar qe e realizohet per te vleresuar me detaje influencen pozitive dhe negative te Impiantit te Energjise ne ekonomine dhe komunitetet vendase.000 ton/vit (dimensioni i anijeve me hi mund te varioje ne varesi te destinacionit te tij perfundimtar).

Faza e ndertimit do te zgjase afersisht 49 muaj per cdo njesi te Impiantit te Energjise. Fuqi punetore shtese do te punesohet nga kontraktoret qe do te operojne ne menyre konstante ne vendndodhje per te kryer sherbime sic jane: menca. pastrimi.9.1. sigurimi.2.1. Zhurma Duke marre ne konsiderate se hapesira e interesit eshte nje toke me fushe te gjelber pak e populluar dhe se faza e ndertimit do te jete e perkohshme. Gjate kesaj periudhe do te punesohen afersisht 1. SHENDETI PUBLIK 6. 2 qe do te thote pluhuri qe mund te krijohet eshte me i ulet se 100 mg/m dite. Faza e Funksionimit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjate funksionimit Impianti i Energjise do te punesoje afersisht 140 njerez per njesine e pare. konsiderohen Praktikisht Joegzistente Nuk eshte parashikuar asnje ndikim ne shendetin publik.650 punetore me nje pik deri ne 2.10.1. Ky numer do te rritet deri ne 220 punonjes kur njesia e dyte te jete ne funksionim.1.500 punetore gjate periudhave me aktivitet intensive ndertimi dhe ne rast se te dyja njesite ndertohen me nje ndryshim kohor 6 muaj ndermet filimit te dy njesive. ne distance pertej 550 metra nga kantieri. 6. . 6.1 dhe 6. Faza e Ndertimit Gjate fazes se zbatimit te projektit ndikimet e mundshme ne “Shendetin Publik” mund te lidhen me: • Pluhurin e shkaktuar levizjet e materialeve.000 m nga kantieri.1. Ndotja Atmosferike Gjate fazes se ndertimit. 1.10.4.1.10.235 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . e paraprire nga 3 muaj punimesh paraprake. 6.10. indeksii pluhurit. zona me e afert e banuar.PRBCATESVL220 . ndikimi i zhurmes mund te konsiderohet jo i rendesishem. depozitimet e pluhurit ne vendndodhjen e Fshatit Rina. gjelberimi. • Zhurmen e shkaktuar nga automjetet dhe makinerite. Duke pasur parasysh rezultatet e dhena me lart. Aspektet qe lidhen me emetimet atmosferike dhe ndikimet e zhurmes gjate fazes se ndertimit te Impiantit te Energjise diskutohen respektivisht ne Paragrafet 6. 6.2.

1. nga ana tjeter. NO2 nga legjislacioni shqiptar(VKM Perqendrimi mesatar vjetor ne toke i NO2 per shka te funksionimit te Impiantit te 3 3 Energjise do te jete rreth 0.2. qe mund te jene toksike.2. Emetimet ne ajer per shkak te Impiantit te Energjise.4 dhe 3 9.53 µg/m ne Planin 1 dhe 1.10.1). Faza e Funksionimit Gjate operimit.2). dhe 6. metalet e renda dhe jo-metalet toksike (te pranishme ne therrmije). Ndotesit modifikuar gjenetikisht. kryesisht SO2. Vlera mesatare 3 vjetore e rekomanduar eshte 40 µg/m .4. qe do te thote te paperfillshme nese krahasohen me vlerat e lartpermendura.2 µg/m dhe ndermjet 0.4 µg/m . por asnjehere kancerogjene. ndodhin nga produktet e djegies. Oksidet e Azotit Nivelet e perqendrimeve ne mjedisin natyror ne atmosfere jane ndermjet 0. te demshme ose irrituese. duke ndryshuar mjaft nga njeri vend ne tjetrin. respektivisht per dioksidin dhe oksidin e azotit. Organizata Boterore e Shendetesise (WHO) konsideron si 3 qe zgjasin per 24 ore.1.236 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ky limit adoptohet si mase paraprake per te mbrojtur subjektet e ndjeshme sic jane azmatiket dhe eshte vendosur gjithashtu nga Direktiva 1999/30/CE.10. • Te modifikuara gjenetikisht (teratogjenike dhe mutagjenike). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Percaktimi i limitit per perqendrimet maksimale ne toke te 3 nr. Ndotja Atmosferike Ndikimet ne Shendetin Publik te emetimeve qe ndotin ajrin nga aktvitetet industrial mund te jene: • Te pamodifikuara gjenetikisht. Ndikimet e dioksidit te azotit tek njeriu dhe kafshet jane te ndryshme.6.06 µg/m ne Planin 2 (§ 6. ne te dyja planet e marra ne konsiderate ne kete Studim te Ndikimit ne Mjedis (shiko §4.PRBCATESVL220 .0 3 3 dhe 4.0 dhe 7. te cilat nuk paraqesin domosdoshmerisht ndikime te menjehershme. 803 e 2003) eshte 60 µg/m . 6. dhe perqendrime te tolerueshme 150 µg/m 3 perqendrimet deri ne 400 µg/m qe zgjasin vetem per nje ore. ndikimet e mundshme ne “Shendetin Publik”mund te lidhen me: • Semundje qe rezultojne nga emetimet atmosferike. por mund te shkaktojne ndryshime qelizore me kalimin e kohes. Nivelet e mjedisit (natyror + antropik) ne hapsirat Europiane me dendesi te vogel popullsie jane ndermjet 2. Ndotesit e pamodifikuar gjenetikisht perfshijne pjesen me te madhe te perberjeve inorganike qe jane te pranishem ne tym (sic jane oksidet e squfurit dhe oksidet e azotit). Aspektet e lidhura me emetimet atmosferike dhe ndikimet e zhurmes per shkak te Impiantit te Energjise diskutohen respektivisht ne Paragrafet 6. • Efektet e zhurmes. perfshijne hidrokarbure policiklike dhe nikel.1.2. NOX dhe SPM (Lende e grimcuar ne pezulli).2.4 µg/m .6.

dhe mukozes se sistemit te frymemarrjes. Direktiva 1999/30/CE percakton se perqendrimi mesatar vjetor i PM10 nuk duhet te 3 3 tejkaloje 40 µg/m deri ne 2010 dhe me vone 20 µg/m . te shperndara ne atmosfere. therrmijat qe kane diameter me te vogel se 2. Aktualisht. me diameter ndermjet 0. Duke ulur dimensionet e tyre. Me gjithe perqendrimet e larta te SO2 te nevojshme per te induktuar efekte te demshme ne popullsine e rritur te shendetshme. Pluhurat jane nje perzjerje komplekse fiziko – kimike.1. te formuar me vone. Perqendrimi mesatar vjetor i PM10 per shkak te funksionimit te Impiantit te 3 3 Energjise do te jete rreth 0. te perbera ose nga perberes primar. 3 percaktojne se perqendrimi mesatar vjetor ne toke i SO2 nuk tejkalon 20 µg/m .2). limitet per cilesine e ajrit. Perberja e tyre. te vendosura nga Direktiva 1999/30/CE. karboni organik. dhe nese. ammonium.Oksidet e squfurit Edhe kjo perberje gjithashtu eshte e perfshire ne grupin e ndotesve te pa-modifikuar gjenetikisht. Per shkak te tretshmerise se mire ne uje. eshte shume variabel. shume autoritete shendetsore e konsiderojne SO2 te rrezikshem per te moshuarit dhe njerezit e prekur nga semundje kronike te sistemit te frymemarrjes dhe kardiovaskular. . Lende e Grimcuar ne Pezulli Lende e grimcuar ne pezulli quhen jane therrmijat qe jane te ngurta dhe te lengshme.5) jane 60% e totalit PM10 dhe penetrojne ne aparatin e poshtem te frymemarrjes (nga trakeja hunda ne alveolen pulmonare). 803) e percakton kete limit ne 60 µg/m . Ndikimet e oksideve te squfurit dalin ne pah tek njeriu perms irritimeve te lekures.1 dhe 100 µm. ndersa.16 µg/m ne Planin 2 (§ 6. hidrokarbure policiklike aromatike. por te paperfillshme nese krahasohen me vlerat e rrezikshme per shendetin publik.1. dioxins/furans).75 µg/m ne Planin 1 dhe 1. 3 Legjislacioni shqiptar (Ligji AL VKM nr. te derguar drejtperdrejt nga burimi. sulfate.5 µm (PM2. ne perqendrime me te larta mund te ndodhin pathologji te frymemarrjes si azma dhe bronshiti. thithen. SO2 absorbohet lehtesisht nga mukosa. 803) percakton kete limit ne 35 µg/m . ose nga perberes dytesor. (metale te renda. Therrmijat me diameter me te madh se 10 µm mund te konsiderohen me pak te rrezikshme. meqenese ato vendosen shpejt ne toke.PRBCATESVL220 . prandaj vetem pak sasi te vogla arrijne ne pjeset me te thella te mushkerive. nitrate. meqenese ajo eshte irrituese qe ne perqendrime shume te vogla. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Fenomenet shqetesuese nga ekspozimi ndaj SO2 jane te pazakonta. Legjislacioni shqiptar (Ligji 3 AL VKM nr. ato mbahen nga pjesa e poshtme e aparatit te frymemarrjes.76 µg/m ne Planin 1 dhe 1.51 µg/m ne Planin 2 (§ 6. Therrmijat qe kane nje diameter me te vogel se 10 µm (PM10) penetrojne ne aparatin e siperm te frymemarrjes (nga hunda ne laring). por ate paperfillshme nese krahasohen me vlerat e rrezikshme per shendetin publik. therrmijat behen me te rrezikshme sepse ato penetrojne me thelle ne organizmin e njeriut.237 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2). si rrjedhim. Aktivitetet e modelimit te kryera per kete studim tregojne perqendrimi mesatar vjetor ne toke i SO2 per shkak te operimit te Impiantit te Energjise do te jete rreth 3 3 0.

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Zhurma Rezultatet e aktiviteteve te zhvilluara te modelimit tregojne se vlerat e zhurmes ne receptoret ne zonen rrethuese nuk do te rriten ne menyre te ndjeshme per shkak te Impiantit te Ri.2. kryesisht SO2.PRBCATESVL220 . as ne Planin 2.2. as ne Planin 1. 6. perqendrimet ne toke te shkaktuara nga Impianti i Energjise ne Porto Romano.Ne perfundim.238 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .10. NOX dhe SPM. jane gjithmone nen limitet e percaktuara nga ligji ne fuqi per mbrojtjen e shendetit te njeriut.

.239 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

• Percaktimi i sasise. nese eshe e mundur. • Pershkrimi i ndikmit dhe/ose masat lehtesuese te adoptuara nga projekti per te reduktuar ose minimizuar magnituden e ndikimit. i prapsueshem/i paprapsueshem). Matrica e VNM-se raportohet ne dy tabela.7. i perkohshem/i perhershem. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . dhe ajo analizon: • Sektorin e prekur mjedisor. • Presionin mjedisor te percaktuar nga projekti. njera i referohet Fazes se Ndertimit dhe nje tjeter fazes operacionale. MATRICA E VNM-SE Ne kete Kapitull jepet nje Matrice VNM-je qe ka permbledhur ceshtjet kryesore te ngritura nga vleresimi i ndikimit te projektit te Termocentralit te Porto Romanos. ose kualifikimi i ndikimit • Lloji i ndikimit (lokal/rajonal.240 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 .

241 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..242 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .243 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

.244 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

.245 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

246 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

PRBCATESVL220 . • Emetimet ne ajer. • Zmontimi i kantierit dhe perkujdesja e metejshme. Gjithashtu. Si nje minimum.247 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Praktika te mira ne kantier (mirembajtja. • Informacion per substancat qe do te perdoren. • Perdorimi i lendeve te para dhe burimeve natyrore. • Informacion per cdo pajisje personale mbrojtese qe do te perdoret.). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 8. Nese do te ndodhin mosperputhje. • Ndotja e tokes.1. • Informimi mjedisor (menaxhimi i mbetjeve.). etj. kursim i energjise. kontrolli i zhurmave. Permbajtja minimale e Planit per Menaxhimin Mjedisor te Kontraktorit ne aspektin e masave lehtesuese dhe monitoruese jane pershkruar ne Paragrafet qe vijojne. Plani per Menaxhimin Mjedisor do te tregoje procedurat e Kontraktoreve persa i takon: • Organizimit te Kontraktorit dhe personit pergjegjes per ceshtjet mjedisore. MASAT LEHTESUESE DHE KOMPENSIMI GJATE FAZES SE NDERTIMIT 8. .8.1. kurset akses do te perfshijne: • Informacion per pajisjet e punimeve qe do te perdoren. • Procedurat mjedisore (te perfshira ne EMP ose ne dokumenta specifike ku eshte e nevojshme) per ceshtjet qe vijojne: • Menaxhimi i mbetjeve. te cilit i jane besuar aktivitetet e qe do te mbroje mjedisin dhe aktivitetet O&M te impiantit te energjise. PLANI I MENAXHIMIT MJEDISOR Plani i Menaxhimit Mjedisor (PMM) synon qe te verifikoje perputhjen e Projektit gjate fazes se ndertimit me efektshmerine mjedisore te funksionimit te Impiantit te Energjise Aktivitetet kryesore monitoruese te parashikuara nga PMM jane pershkruar ne vijim. reaksionet nga derdhja e vajrave. • Uji i mbetjeve. Udhezime per Planet e Veprimit te Kontraktoreve Kontraktori. perfshi personelin e nen-kontraktorit. • Hyrja ne Kantier dhe Informimi Mjedisor i personelit qe punon ne kantier. do te pergatise nje Plan per Menaxhimin Mjedisor qe do te perfshije masat lehtesuese dhe monitoruese qe do te adoptohen per te siguruar qe ndikimet mjedisore qe lidhen me fazen e ndertimit te Impiantit te Energjise ne Porto Romano te jene te kontrolluara dhe te minimizuara. etj. do te ndermerren masat e duhura korrigjuese.1.

Per me teper. me etiketimet dhe treguesit e duhur. Kontraktori duhet te siguroje se cdo kantier punimesh do te jete i pajisur me zonat dhe kontenieret perkates per akumulimin e mbetjeve.2. me qellim qe te minimizohet emetimi i pluhurave. • Personeli i kantierit duhet te jete ne dijeni se shkarkimi i kamioneve do te realizohet ngadale. auditimi dhe inspektimi • Shenime medisore dhe raportimi. vaji i mbetjeve. 8. Menaxhimi i Mbetjeve. Derdhjeve dhe Trafikut Duke ju referuar menaxhimit te mbetjeve. kontraktori do te verifikoje nese kushtet e rrugeve dhe urave jane te pershtatshme per nje transport te sigurte te materialeve te ndertimit per ne kantier. do te pergatitet nje Plan nga Kontraktori per te siguruar se procedurat e menaxhimit per te gjitha llojet e mbetjeve jane te perkufizuara dhe i komunikohen personelit qe operon ne vend.1.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1. kamionet dhe makinerite e tjera te perdorura gjate operimeve do te mirembahen per te minimizuar tymrat e shkaktuara dhe perte parandaluar tymin e zi. material ii grumbulluar do te sperkatet me uje.1.1. • Perdore kamione te mbuluar. Nje vemendje e vecante do t’i kushtohet nga kontraktori menaxhimit te operimit te kamioneve. • Rruget e sherbimit do te shtrohen me material te ashper. . Plan ii Menaxhimit te Trafikut/Aksesit Perpara se te filloje punimet e ndertimit. 8. me qellim qe te minimizohet formimi i pluhurit. • Ne rastin e kushteve shume te thata. • Monitorimi. Metodat per largimin e mbetjeve do te percaktohen ne lidhje me autoritetet vendore dhe kontraktoret perkates per largimin e mbetjeve. Gjithashtu. Ne te njejten kohe. etj dhe do te percaktohet nje politike strikte kunder mbeturinave. Ne vecanti: • Kamionet me mbulese do te sherbejne per transportimin e dheut. Plani per Menaxhimin e Mbetjeve do te perfshije te gjitha llojet e mundshme te mbetjeve te prodhuara ne vend: aktivitete e thyerjes se shkembinjve.• Reagim ndaj emergjencave. kompresoret dhe gjeneratoret duhet te mbahen larg zonave qe ndodhen ne afersi te shtepive te banuara. kontraktori: • Do te vendose limite te shpejtesise. persa i takon ndotjes se mundshme te ajrit per shkak te gazeve te shkarkuara nga kamionet dhe pajisjet e tjera.248 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.

• Perdorimi siperfaqeve te papershkueshme. Programi per Menaxhimin e Materialeve te Rrezikshme Cdo produkt kimik do te furnizohet me MSDS e vet (ne gjuhen angleze. dhe e cdo kimikati eshte e ndaluar ne menyre te prere. • Hapesirat e magazinimit duhet te parashikohen me sistemin e mbajtjes se derdhjeve. ne te njejten kohe.1. Plani ne Rastin e Derdhjes se Ndotesve Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Kontraktoret do te verifikojne nese cdo ngarkim/shkarkim drejtohet ne menyre te sigurte. Gjithashtu. dhe gjuhen vendase. te papershkueshme qe kullon ne nje interceptor vaji.PRBCATESVL220 . Materialet e rrezikshme do te etikohen dhe shenohen rregullisht sipas legjislacionit perkates. Nje kopje MSDS e te gjitha kimikateve do te shperndahet ne zonat e magazinimit. • Ndaloje shkarkimin e pavrojtuar te automjeteve. veprimet qe vijojne duhet te zbatohen ne rastin e nje derdhjeje per te parandaluar ose moderuar ndikimin mjedisor qe mund te linde: • Ndalimi i punimeve deri krijimin e kushteve te sigurta.1. Kriteret qe vijojne do te adoptohen per magazinimin e kimikateve te rrezikshme: • Zonat e magazinimit te materialeve te rrezikshme duhet te identifikohen. • Parandaloni lengjet nga rrjedhja ne kanalet e rruges. 8. Seksioni 14 i MSDS (Informacion i Transportit) paraqet klasen e rrezikut te transportit per ato substanca qe paraqesin nje rrezik fizik sipas Rekomandimeve te KB mbi Transportin e Mallrave te Rrezikshme. etiketohen dhe shenohen sic duhet. per te parandaluar ndotjen ne toke nga automjetet stacionare. Ato duhet te ndodhen jo me pak se 50 m nga cdo vije uji ose nga deti. 8. sa here qe te jete e mundur). platforma kullimi.• Imponoje mirembajtjen e sigurise se automjeteve dhe plotesoje kushtet e ngarkeses.249 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ose ne sistemin e kanalizmeve permes qeseve plastike dhe materialeve te tjera.1. • Eleminimi i shkakut te derdhjes dhe. • Ngrini materialet me sistemet e duhura. garantimi i sigurise tuaj dhe te njerezve te tjere. lumenj. etj. Ne menyre te vecante: • Derdhja ne toke ose ne kanale e vajit. diesel-it. vendosini ato ne thase ose konteniere te papershkueshem nga uji dhe dergojini ato ne kontenierin e mbetjeve te rrezikshme (toka e ndotur ne menyre te rastesishme mund te hiqet deri aty ku ka penetruar lengu).1. • Percaktoje zonat e duhura te parkimit. . • Zonat e furnizimit me karburant duhet te kene nje siperfaqe te forte.4.3.

• Zona e magazinimit duhet te jete e shtruar. Aksesi do t’u sigurohet vetem personelit te autorizuar. • Inspektimet duhet te kryhen periodikisht me qellim qe te verifikohet ndonje vrime e mundshme qe mund te coje ne derdhje.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . MASAT LEHTESUESE DHE KOMPENSIMI GJATE FAZES OERACIONALE 8. 8. me qellim qe te percaktoje rolet dhe pergjegjesite per te siguruar pajtueshmerine per emetimet ne ajer. Nje sistem monitorimi automatic i instaluar ne trungun e oxhakut do te verifikoje pajtueshmerine me limitet e aplikueshme. • Materialet e pa-pajtueshme duhet te ndahen ne perputhje me kerkesat e vecimit ndermjet klasave te ndryshme te mallrave te rrezikshme. e rrethuar dhe e shenuar. personeli duhet te veshe PPE e duhur. personeli do e marre trajimin e duhur mbi rreziqet e mundshme. Te dhenat e marra nga sistemi do te akumulohen per analize dhe qellime raportimi dhe do te jene te gatshme per vleresim nga autoritetet kompetente. jane te arritshme nga sistemi i trajtimit te gazit te karburanteve i adoptuar nga imoianti.2.1.• Kurbat mbartese duhet te jene te pranishme perreth zones se ngarkimit dhe shkarkimit. 8. i cili do te ekspozoje karten e duhur te identifikimit. Me qellim qe te mbrohet zona e kantierit nga aksesi i pa-autorizuar. Perpara se te filloje punimet. Gjate punimeve. dhe • Impiantin per heqjen e squfurit. qe perfshin: • SCR – Reduktimin e Perzgjedhur Katalitik – sistemi i denitrifikimit.1. Masat Lehtesuese Mjedisore dhe Kompensimet . sic jane llogaritur nga modeli.1. • Filtri prej pelhure per largimin e therrmijave.250 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Zona e magazinimit duhet te jete e pajisur me nje kuti emergjence.5. do te vendoset nje rrethim perimetral sigurie dhe shenja paralajmeruese perreth gjithe zones se punimeve. Menaxhimi i Shendetit dhe Sigurise Kontraktoret duhet t’u adresohen me kujdes ceshtjeve te Shendetit dhe Sigurise.2. Cilesia e Ajrit Perqendrimet shume te ulta. Proceduat specifike dhe instruksionet operacionale do te zbatohen brenda EMP.

Impianti eshte projektuar duke marre ne konsiderate disa sisteme per te parandaluar shkarkimet e ujrave te ndotur ne Detin Adriatik: • Basenet per grumbullimin “vales se pare” te ujit te shirave.251 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Inspektime periodike per monitorimin e zhurmes do te realizohen per te kontrolluar dhe minimizuar ndikimin e zhurmes. Zhurma Gjate operimit.1.2. 8.2.2. Pergjigjia Emergjente dhe Plani i Gadishmerise Emergjenca ne kete kontekst nenkupton rastet e zjarrit dhe ato mjekesore (ose situata te demeve madhore te prones). 8.3. Mbetjet Menaxhimi i mbetjeve do te bazohet ne perqasjen e minimizimit te mbetjeve. pikave manuale per thirrje telefonike). • Separatoret lokale te vajit. • Rruget e udhetimit drejt seciles dalje. • Impianti i trajtimit te derdhjeve. sic eshte parimi ALARP. Uji Projekti i adoptuar per sistemin ngrohes-ftohes siguron respektimin e limiteve me strikte ne shkarkimin termal. duke shmangur ndotjen e mundshme te dheut dhe ujrave nentokesore. Toka Te gjitha zonat e magazinimit do te shtrohen dhe pajisen.8.2. • Impianti i trajtimit te ujrave te zeza Nje sistem monitorimi automatik do te verifikoje pajtueshmerine me kufijte e zbatueshem per ujin e perdorur te shkarkuar.1. • Nje vendndodhje te pranueshme jashte zones se punes per nje pike grumbullimi.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . me objektivin per te reduktuar volumin dhe toksicitetin e mbetjeve te prodhuara deri ne masen qe eshte praktike ekonomikisht.2.4.1.1. nese eshte e nevojshme. • Vendndodhjen dhe llojin e makinerive zjarr-fikese (zjarrfikseve. me basene mbartese me kapacitetin e duhur.2. 8. .2. ndihmen e pare. panelit per alarm zjarri. cdo mase lehtesuese e nevojshme me tej do te adoptohet per te reduktuar ndikimin e zhurmes se prodhuar nga impianti. Kjo do te behet duke zbatuar strategjite per minimizimin e mbetjeve. 8.1. Kontraktori do te inspektoje zonen e punimeve dhe do te rregjistroje detajet qe vijojne: • Numrin dhe vendosjen e daljeve.

MONITORIMI MJEDISOR DHE RAPORTIMI 8.3. Kontraktori do te monitoroje emetimet ne ajer nga shkarkimet e automjeteve dhe makinerive te tjera. daljeve.1. rruget e udhetimit drejt atyre daljeve (perfshi shkallet. Kontraktori do te hartoje. Dheu Procedurave dhe masave lehtesuese per te shmangur shkarkimet e ngurta dhe te lengeta ne toke gjate fazes se ndertimit u jemi adresuar seksioneve e tjera te ketij dokumenti. Faza e Ndertimit 8. sa me teper qe te jete e praktikueshme. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese. nuk ka asnje shkarkim te perhershem uji per t’u monitoruar. .1. 8. me treguesin per numrin e dhomave.4.3. pikave te thirrjeve telefonike. Kujdes i vecante do te behet per arsye shendetesore ne monitorimin dhe kontrollin e pluhurave.Per mbledhjen e informacionit te mesiperm.1. Monitorimi do te konsistoje ne verifikimin vizual per tymin e zi ne shkarkime perpara dhe gjate aktivitetit.3.1.3. nuk ka emetime te vazhduara qe do te monitorohen.2. Uji Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe te sitemit te tyre tipik jo te vazhduar.3.1.3. Makinerite ne punimet ne kantier qe jane me motorra me djegie duhet te pajisen me masat kunder zhurmes nese ato do te perdoren brenda 50 m nga blloqet e akomodimit. ne nje shkalle te duhur. Cilesia e Ajrit Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar kohore te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe sistemin e tyre tipik jo te vazhduar. zonen e vendndodhjes. 8. pajisjet/makinerite respektike do te ndalohen dhe zevendesohen. 8. panelin e alarmit te zjarrit.1. Ne rast se emetimet e dukshme duhet te jene te pranishme nga shkarkimet.3. Zhurma Emetimet e zhurmes gjate fazes se ndertimit jane per shkak te makinerive/pajisjeve. Nuk eshte parashikuar asnje aktivitete raportimi.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . nese jane te pranishem) dhe pika e grumbullimit. Procedurat specifike per pergjigje emergjente do te shkruhen dhe i gjithe personeli i perfshire do te jete ne dijeni te tyre.252 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . pajisjet zjarr-fikese. 8.

Emetimet nga trungu i oxhakut gjate operimit do te monitorohen ne menyre te vazhduar. Nje raport vjetor me nje sinteze te te dhenave te emetimeve do t’i dergohet autoritetit kompetent. per te garantuar pajtueshmerine me kufijte e lejuar. Monitorimi i Cilesise se Ajrit Ndikimi ne cilesine e ajrit te emetimeve te SO2. • Lageshtira. Ne cdo trung oxhaku do te maten parametrat qe vijojne: • Temperatura.PRBCATESVL220 . me qellim qe te sigurohet se rruget dhe shtresat do te mbahen ne kushte te mira. Faza e Funksionimit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 8.2. Mbetjet Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe te sitemit te tyre tipik jo te vazhduar.3.2.253 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8.3.2. Cilesia e Ajrit Monitorimi i Emetimeve te Impiantit Emetimet ne ajer do te monitorohen. te ndodhur ne perputhje me sugjerimet e Autoriteteve Vendore.1. NOx dhe PM10 nga impianti do te maten ne nje stacion monitorimi.3. dhe te dhenat e regjistruara do te jene te gatshme per autoritetet kombetare. • Perqendrimi i Oksideve te Azotit. Raporti do te permbaje bazen e informacionit te nevojshem per te vleresuar pajtueshmerine me legjislacion perkates ne fuqi. Toka Vendndodhja do te verifikohet periodikisht nepermjet inspektimeve ne vend. . ne nje zone rezidenciale prane impiantit.1. • Perqendrimi i Monoksidit te Karbonit.5. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese. 8.3. 8. • Perqendrimi i oksideve te squfurit • Perqendrimi i lendes se grimcuar pezulli . • Oksigjeni. prodhimi i mebtjeve lidhet me aktivitetet e germimit.2. Cdo dem ose perkeqesim i zones se mbuluar do te vihet menjehere ne dukje dhe do te riparohet. Specifikimet teknike per pajisjet monitoruese do te jene ne perputhje me kerkesat e Legjislacioneve perkatese Europiane.

Zhurma Pas fillimit te funksionimit te Impiantit te Energjise. 8. 8.2.5.4. Matjet e zhurmes do te kryhen ne vijim te standarteve nderkombetare (sic eshte ISO) dhe rezultatet do te jene ne dispozicion te autoritetit kompetent. ne vijim te strategjise se Direktives se Kuadrit te Ujit (Direktiva 2000/60/EC) per vleresimin e cilesise se trupave ujore. Se bashku me analizen e parametrave kryesore fiziko-kimike. etc). do te perkufizohen veprime korrigjuese. . Puset e monitorimit do te cpohen perreth Impiantit te Energjise per analiza periodike te ujit.3. sasia.3. Gjithashtu.254 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . do te kryhen nje seri matjesh te zhurmes ne receptoret me te prekur perreth kantierit. me qellim qe te verifikohen ndikimet e mundshme ne biocenozen detare.B. Chlorophyll Dosage. me qellim qe te kontrollohen drejtimet e prodhimit dhe te zbatohen. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Te gjithe parametrat e rregulluar per shkakrkimin e ujrave te perdorur do te maten periodikisht. Mbetjet Do te mbahet nje ditar i detajuar i mbetjeve te prodhuara (tipi. Ne fund te cdo viti. Mbetjet do te largohen nga kompanite e autorizuara ne perputhje me rregullat shqiptare. do te pergatitet nje raport. fushata do te fokusohet ne menyre te vecante ne monitorimin e treguesve me tipik te statusit ekologjik te entit detar te ujit (E.I.2. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese.Ne cdo rast. burimi i detajuar). procedurat dhe masat lehtesuese per te shmangur shkarkimet e ngurta dhe te lengeta ne dhe u adresohen seksioneve te tjera te ketij dokumenti.Extended Biotic Index. .PRBCATESVL220 . Ne rast te tejkalimeve te limiteve. nese jane te nevojshme. 8.2. Uji Temperatura e shkarkimit te ujit te detit do te monitorohet vazhdimisht.3. masat e duhura te reduktimit.3. do te kryhen fushata periodike per marrjen e kampioneve ne zonen prane pikes se shkarkimit.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful