• Termocentrali • Facilitetet detare • Linja e energjise drejt Tirana 2 • Linja e energjise drejt Italise

Kodi i Dokumentit: PRBCATESVL220

Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Shtator 2008

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

• Termocentrali • Facilitetet detare • Linja e energjise drejt Tirana 2 • Linja e energjise drejt Italise

Kodi i Dokumentit: PRBCATESVL220

Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Shtator 2008

Environmental Resources Management

ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

1.

HYRJE..................................................................................................... - 11 1.1. Profili i Propozuesit: ENEL ................................................................. - 12 -

1.1.1. Veprimtaria Nderkombetare............................................................ - 12 1.1.2. Struktura Aksionere ........................................................................ - 13 1.2. 1.3. 2. Procedura per Marrjen e Lejes Mjedisore ........................................... - 14 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Qellimi dhe Kriteret e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis....................... - 15 -

MOTIVIMI I PROJEKTIT TE PROPOZUAR .................................................... - 18 2.1. 2.2. Tregu Shqiptar i Electricitetit ............................................................. - 18 Objektivat e Projektit te Propozuar................................................. - 20 -

2.2.1. Varianti “Qymyrgur i Paster” ........................................................... - 21 2.2.2. Akumulimi dhe vecimi i CO2 ............................................................ - 23 3. KUADRI LIGJOR, RREGULLATOR DHE I POLITIKAVE .................................. - 25 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. Hyrje................................................................................................ - 25 Te Dhena te Pergjithshme Mbi Kuadrin Institucional dhe Legjislativ Shqiptar........................................................................................... - 25 Ligjet, Vendimet Shqiptare dhe Konventat Nderkombetare Perkatese per Mbrojtjen e Mjedisit ......................................................................... - 25 Ligji Shqiptar per Vleresimin e Ndikmit ne Mjedis............................... - 29 -

3.4.1. Kerkesat per VNM te Thelluara ....................................................... - 29 3.4.2. Procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis................................... - 31 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9. 4. Direktivat Mjedisore te Bankes Boterore per Vleresimin Mjedisor........ - 31 Legjislacioni Europian per Mbrojtjen Mjedisore ................................. - 32 Poltika Shqiptare per Sektorin e Energjise.......................................... - 33 Planet Lidhur me Token, Mbrojtjen e Ujrave Siperfaqesore dhe Nentokesore .................................................................................... - 33 Plani Hapesinor dhe Urbanistik i Sheshit te Ndertimitt........................ - 34 -

PROJEKTI ................................................................................................ - 36 4.1. 4.2. Vendndodhja ................................................................................... - 36 Alternativat...................................................................................... - 36 -

4.2.1. Vendndodhja.................................................................................. - 36 -

-2Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.2.2. Lendet Djegese ............................................................................... - 37 4.3. Impianti i Energjise me Djegie Qymyrguri .......................................... - 37 -

4.3.1. Pershkrimi i Procesit Kryesor............................................................ - 38 4.3.1.1. 4.3.1.2. 4.3.2.1. 4.3.2.2. 4.3.2.3. 4.3.2.4. 4.3.2.5. 4.3.2.6. 4.3.2.7. 4.3.2.8. Cikli Termal dhe i Djegies ....................................................... - 38 Linja e Trajtimit te Gazit te Oxhakut ....................................... - 40 Trajtimi dhe Ruajtja e Qymyrgurit ........................................... - 42 Furnizimi me Uje dhe Trajtimi i Ujit ......................................... - 43 Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit te Hirit ............................ - 46 Guri gelqeror dhe Gipsi.......................................................... - 46 Grumbullimi i Urese dhe Sistemi i Prodhimit te Amoniakut ..... - 47 Bolieri Ndihmes...................................................................... - 47 Impianti per Grumbullimin e Karbonit pas Djegies .................. - 47 Sistemet Elektrike................................................................... - 48 -

4.3.2. Sisteme Ndihmese .......................................................................... - 42 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

4.3.3. Facilitete Shtese ............................................................................. - 48 4.4. Rendimenti Teknik dhe Balanca e Sasise............................................ - 49 -

4.4.1. Rendimenti Teknik .......................................................................... - 49 4.4.2. Bilanci i Sasise ................................................................................. - 50 4.5. Shfrytezimi i Burimeve ...................................................................... - 50 -

4.5.1. Shfrytezimi i Tokes ne vendndodhje dhe ndertesat .......................... - 50 4.5.2. Furnizimi me Uje ............................................................................. - 53 4.5.3. Lendet djegese ............................................................................... - 53 4.5.4. Lendet e para ................................................................................. - 54 4.5.5. Personeli......................................................................................... - 54 4.6. Interferencat Mjedisore .................................................................... - 55 -

4.6.1. Emetimet ne Ajer............................................................................ - 55 4.6.2. Uji i Perdorur .................................................................................. - 56 4.6.3. Zhurma........................................................................................... - 57 4.6.4. Nen-produktet................................................................................ - 57 4.6.5. Mbetje te ngurta ............................................................................ - 58 4.6.6. Trafiku............................................................................................ - 58 4.7. Faza e Ndertimit............................................................................... - 61 -

4.7.1. Pergatitja e Kantierit ....................................................................... - 61 4.7.2. Ndertimi i Impiantit te Energjise ...................................................... - 62 4.7.2.1. Planifikimi i Punimeve ............................................................ - 64 4.7.3. Lendet e Para.................................................................................. - 65 -

-3Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.7.4. Uji i Perdorur .................................................................................. - 65 4.7.5. Periudha Kohore............................................................................. - 65 4.7.6. Personeli......................................................................................... - 66 4.7.7. Trafiku............................................................................................ - 68 4.7.8. Masat Lehtesuese ........................................................................... - 70 4.8. Dalja Jasht Funksioni ........................................................................ - 70 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

4.8.1. Cmontimi dhe rivendosja e Impiantit dhe Pajisjeve........................... - 70 4.8.2. Prishja e Ndertesave ........................................................................ - 71 4.9. Analiza ne Rast Deshtimi .................................................................. - 71 -

4.9.1. Metodologjia .................................................................................. - 71 4.9.2. Vleresimi i Riskut............................................................................. - 71 4.9.3. Identifikimi i Rreziqeve .................................................................... - 72 4.9.4. Vleresimi i Pasojave ......................................................................... - 73 4.9.5. Shpeshmeria e ndodhjes se ngjarjeve aksidentale ............................ - 75 4.9.6. Matrica e Riskut.............................................................................. - 76 4.9.7. Risqet madhore te lidhura me impiantin e energjise ........................ - 77 4.10. Identifikimi Paraprak dhe Vleresimi i Ndikimeve ................................. - 80 4.10.1. 4.10.2. 4.10.3. 4.10.4. 4.10.5. 4.10.6. 4.10.7. 4.10.8. 4.10.9. Ajri ........................................................................................... - 80 Dheu ........................................................................................ - 81 Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore ........................................ - 82 Zhurma..................................................................................... - 83 Bimesia, Flora, Fauna dhe Ekosistemet ...................................... - 83 Peizazhi .................................................................................... - 84 Rrjeti Rrugor dhe Trafiku Detar.................................................. - 84 Rrezatimet Jonizuese dhe Jo-Jonizuese...................................... - 85 Kuadri Social-Ekonomik ............................................................ - 85 -

4.10.10. Shendeti Publik ......................................................................... - 85 5. LINJA BAZE MJEDISORE........................................................................... - 88 5.1. Atmosfera dhe Cilesia e Ajrit ............................................................ - 88 -

5.1.1. Klima.............................................................................................. - 88 5.1.2. Cilesia e Ajrit................................................................................... - 89 5.1.2.1. 5.1.2.2. 5.2. Legjislacioni ........................................................................... - 89 Cilesia e Ajrit ne Zonen e Studiuar.......................................... - 91 -

Toka ................................................................................................ - 92 -

-4Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

... Uji i Detit ....... .......3.. Bimesia dhe Flora...................3..........................1.. 5....... ......... ......2...........5...........................4.........111 5.......................4....................... .........................3.........105 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5........ Studimi i Truallit dhe i Ujrave Nentokesore te Zones .................6.....4..136 Fauna ne Zone ......................................................6................6..............................5................................ Cilesia e Dheut dhe Ujit Nentokesor .... .......................3...........122 5. ............... ....................6........134 - 5.... ................5............................2.4.............................5..................................6......... Matjet ..2...................3........................2..105 5.............2...... ................ Fauna dhe Ekosistemet ........143 5...............................2.115 5............ ............... Metodologjia e Analizes.................... Veshtrim Historik .. .134 Metodologjia ........ .1..........................101 5......7.......................................................117 5..... 5...............118 5.................. Perdorimi i Tokes ................................ ..................119 5.5......123 - 5..................................4.....................................134 Zonat e Mbrojtura dhe Pikat e Nxehta Mjedisore .. .............1...6...................................................2....3........ 5...........6...... ............124 Perfundimi ................... Fauna dhe Ekosistemet ...100 5................................................................................. 5......... ..114 5...1............................ Cilesia e Tokes .... ......................................5............1......... Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore ................. ...................................... Peizazhi .......2...............................135 Habitatet ne Zone .........6.........4.................... Sizmiciteti ................2.....144 - -5Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..2.6..4......................... 5....2.......4.....103 5............... .....3...................... Bimesia.. ...............123 Bimesia e Mundshme .......... Bibliografia ..... Trualli ...............5........... 5..................................... ...............................................1. Metodologjia .................113 - 5.......114 5.............. Kufizimet e Zhurmes .............................. ............5.....................143 - 5..3......... Vendosja e Zones.........97 5..............2........110 5...............123 5.........................7..............2..3.............. .2...................... ...................................................1.143 5.... ........117 5.. ..... ..6........7... .............. ..........5..6..... Flora......... Konkluzione .1..6.....1.......................... ....... ...................... Rezultatet ............................. 5........2.................... ..... Kushtet Gjeologjike dhe Gjeomorfologjike .......116 5...PRBCATESVL220 .........................................................3........ 5..... Gjeologjia . ....2................1.......................................... Hidrologjia.........4..........................................................3..............2.....92 5...........4........ ...........142 - 5..... Cilesia e Ujrave Nentokesore ........... Organizimi i Punes dhe Plani i Rilevimit...................................117 - 5................ .... ....................... Pershkrimi i Pergjithshem i Zones ...2..5.137 Perfundimi ..6. Zhurma......123 Bimesia e Zones ............1........1.

.... .200 6.................5.....153 Komponentet Simbolike..................1....182 Ndikimi i Depozitimit te Pluhurit dhe Receptoret..11.................199 - 6.......................................................... ..... ............... Faza e Ndertimit ................ 6..... Ajri ...... 5.......11..4.........4............2....... ..............7.......................................... .............................2.........1..........1.............3.................................... Kufizimet....7........................................7................147 5.... ............................1..............1............153 - 5....... .....1................ 6.................2............ 5............................. Kuadri Social-Ekonomik.........4.............................2...............................1.....1..... . 6............ ....1............1..... Trafiku Detar dhe Rrjeti Rrugor ...........2........183 Karakteristikat CALPUFF ......... Trafiku Detar i Portit te Durresit..................... Toka ......167 5......2...4.............................3............................... Fushat Elektromagnetike Jo-Jonizuese.................... .....153 5..................................2..3..11.182 6...................1....178 Referenca ..............162 - 5.2............... ...1........162 5.....152 Komponentet Pamore...1................. 6...4...... ........2........11... 6...5............. ...........................................................PRBCATESVL220 ...........2...............................................1...........194 - 6......................153 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5........... Faza 1........1. ..........................3....182 6...........197 6............... ........2.........1.....198 - 6............................. Emetimi i Pluhurave ..............2...2....................1.................154 5........10.......186 Fusha Mbuluese e Modelimit ....................... 6...157 5....................163 - 5..................... ...................... ......................... Elementet Aktuale te Peizazhit .......... ...............................2.........2....... .........8............1.....1...........8......167 Gjendja ne Porto Romano ..........5........................................ ................... Shendeti Publik ........ 6.......... . 5............186 - 6.............................3..2.7......... Te Dhenat Demografike ........................... Gjendja Kombetare ne Shqiperi....................... ...3... ....2.... ................ .........188 Te dhena Meteorologjike ....9.... ...............................1..198 Faza 2.. .......1.............. Perfundime. Perfundime........... Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore ... 5............... Faza Funksionimit .................. .................10.. ...........1........................149 5....................200 - -6Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..........162 KUadri Social-Ekonomik .. ..... 5........... Faza e Ndertimit .......................198 6.... .......192 Ndikimet................. .............................8.................. Komponentet Morfologjike dhe Strukturale ..............180 - VLERESIMI I NDIKIMEVE ....10...........................................182 - 6. Faza Funksionimit .... Rrjeti Rrugor Ekzistues ......... 6....................1.................. .7..........190 Plani i Emetimeve ...1......... ...........7..................................2.................................................................... .......2.................................

....... .213 Modeli Matematikor ........... .2......................3........................ ........................................1..5.........PRBCATESVL220 ....2............. 6................................................1.......5....1...... ....... ..............201 Ujrat Nentokesore................................................................ ........................................5.1.......... ....6............. ... ..............7... .1...........................216 Rezultatet ....................231 6...............................................5.233 - -7Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..1..................231 6.......... ........1.....3.213 - Bimesia.................................................1.224 Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit mbi Kafshet .225 Ndotja e Ajrit .......................................3.........2..............................232 Faza Operacionale............................................1................................... Faza e Ndertimit ....... ............222 6.........................228 Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit ndaj Kafsheve ...............7....2................................ .... .......232 - 6.......1.............1........................ ........... Legjislacioni per Akustiken .................. 6.4......2..............................1........2...225 Pushtimi nga Specie te Egra ...........6.5........5.....................5............................... ..5.2.6...2......4............2.....225 - 6................1...... .....3........201 Ujrat Siperfaqesore .........1................ ... Ndikimi ne Peizazh......................... Rrjeti Rrugor ........ ........ 6............. 6... ....4..................1.............2..1.... 6..3.................. 6..............2.6................ Bibliografia ......2...........................1............210 Vleresimi i Ndikimeve te Zhurmes ..... Trafiku . .......1...................4.............................. Perfundime....... ...........217 Perfundime ...202 - 6........209 6.........230 6.. 6................ 6...........4........... 6.. ...................................2.............................................232 6........ ............................ 6.. Largimi i Habitatit ....229 6......................7.. Fauna dhe Ekosistemet ...226 Zhurmat... .222 Ndotja e Tokes dhe e Ujit .......202 Ujrat Siperfaqesore .......2........... Faza e Funksionimit ...... ....5........1..........................4..2..7.. 6..............................1............ .....2....221 - 6. .......................229 - 6..3..........222 - 6........... 6.......2.. ..........1.....................213 Metoda e Llogaritjes ........3.... .. 6.............2........4...... 6.224 Zhurmat..........................................................................5.......... ...2........................................................7..... 6. ..214 Objektet e Studiuara ...................................1..........3......212 Perfundime .......2........................................ 6. Faza e Funksionimit ............... .................................................. Trafiku Detar .........4... ....................1.......4.................4.... ........... 6..........226 Shkarkimet e Ujrave ............. 6...............4...................5. 6............. ................... Faza e Ndertimit.229 - 6.............. .3...............4..................201 6.....232 - 6.................202 - Zhurma........4................... Flora... Peizazhi ........3......2.............6...........2........................... .................... Pershkrimi i Projektit ........... .....2........................ Faza e Ndertimit ............... 6................. Ujrat nentokesore ......... Faza e Ndertimit .................................................5.....5..........3.....5.....5......................1............3..... Faza e Funksionimit .............4..... 6.209 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6........

.. ...252 Mbetjet..............247 8.. . Pergjigjia Emergjente dhe Plani i Gadishmerise .10..........1..............1............................. Derdhjeve dhe Trafikut.................2..... Shendeti Publik ............. ......10.............................. Zhurma.....................10.....10........1........ Ndotja Atmosferike.......252 8........................1........... Cilesia e Ajrit................................. ........................................252 Zhurma........ .................. Faza e Ndertimit .....1..........2.....................................235 - 6...............................2.......... Faza e Ndertimit................... Masat Lehtesuese Mjedisore dhe Kompensimet ........1......251 Zhurma......2..... 8..........1..1........1..1.3.............. ......................3. 8..10...7.......... .235 6.................... ...........................3.8... 8................234 - 6...... Ndotja Atmosferike...........1............1..2.........1...... 8........................... Udhezime per Planet e Veprimit te Kontraktoreve ....... 8....251 8...2...............5..........1. ........... .......249 Menaxhimi i Shendetit dhe Sigurise.........1...........2..............1.......................4.........................251 Uji.1... ............2........1..........238 7.... 8...............249 Programi per Menaxhimin e Materialeve te Rrezikshme ........235 6...... 6........ ................. 8.....1.......... Faza e Ndertimit.9..... ...........252 - 8.... . Masat Lehtesuese dhe Kompensimi Gjate Fazes se Ndertimit . ..... .......10........253 - -8Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..... ...2.....1......3........ ...9..........................2..............10...............3................................................ 8......1.1.................4.......................247 8.............2.247 - 8.... ................ .................................................3.5....236 6....7.......9.............. .. Toka ........ .....3.1...............................233 Faza e Funksionimit..250 - 8.......4............... Monitorimi Mjedisor dhe Raportimi.......2.......1..............1...2...2.........248 Plan ii Menaxhimit te Trafikut/Aksesit...PRBCATESVL220 .. Faza e Ndertimit .........248 Plani ne Rastin e Derdhjes se Ndotesve .......2........3............... ...3...........................233 - Fushat Elektromagnetije Jo-Jonizuese...2..........234 6.236 6....3...............1.......................................................................1...... 8............... ........1......................... ..................................................................................1..... .. 8......................253 - 8..................... .... ...235 6... .................2.... 8... 6...............1........235 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6.................252 Uji......................3............1.................251 - 8.... Menaxhimi i Mbetjeve...... 8.................... 8.. ......... Faza e Funksionimit .................................234 Kuadri Socio-Ekonomik .............................1.... Zhurma............................ ...2...........1............ ......250 8........6............................... .......250 - Masat Lehtesuese dhe Kompensimi Gjate Fazes Oeracionale ..........................2...... MATRICA E VNM-SE ...252 Dheu ..............1.. 6................... .......251 Mbetjet............240 PLANI I MENAXHIMIT MJEDISOR ...................................2......................................................... Faza e Funksionimit................................ Faza e Funksionimit ....2........... ........ .......................... .....

.... 8....... Cilesia e Ajrit...................253 Toka ... 8.............254 Mbetjet............ ....3.254 - -9Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ...............................4...........3.3....................2..2..........253 Uji.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .....3..................8...5.. 8..2.............................................. 8...........254 Zhurma.....3...........................................2......... ...1.... ......................................... ...2........ .........................................2...............3.................................

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .10 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

filtrin prej pelhure per heqjen e pluhurit.PRBCATESVL220 . Shqiperi). HYRJE Ky Studim i Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis lidhet me nje Termocentral te Ri te propozuar nga ENEL. Uji qe nevojitet per impiantin merret nga deti dhe trajtohet per te gjitha perdorimet ne proces. • Nje kabell nen-detar 500 kV DC. Linja e Energjise. dërgohen ne impiantet e trajtimit te ujërave te përdorura dhe me pas do te shkarkohen ne det. rreth 210 km i gjate. Vendodhja e propozuar per nderimin e Termocentralit.1. njesine per ftohjen e gazit dhe impiantin per heqjen e squfurit. Derdhjet e ujërave te përdorura do te grumbullohen. Gazrat e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku 150 m te larte. qe lidh nje stacion te ri AC/DC per shkembimin e energjise me Italine. . ne zonen industriale te Porto Romano-s (Rajoni i Durrësit.11 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Termocentralin. shtrihet ne një zone fushore rreth 10 km ne veri te Durrësit. Qellimi i ketij dokumenti eshte analiza e ndikimeve mjedisore te zbatimit te projektit te Termocentralit. Termocentrali i ri eshte me djegie qymyri dhe perbehet nga dy njesi. Pontili. duke e qarkulluar ne cikel te hapur. Impianti do te pajiset me nje zone te posacme ku mund te instalohet nje Sistem per Grumbullimin dhe Vecimin e Karbonit te Pas-djegies. Kablli Nen-detar dhe facilitetet e aneksuara jane analizuar ne kater Studime te vecanta per Ndikimin Mjedisor. qe lidh nje stacion te ri energjie me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2. • Nje linje energjie 400 kV. ne përputhje me standartet perkatese ne fuqi. kompania kryesore elektrike Italiane. zone kjo e percaktuar nga Qeveria Shqiptare per perdorime industriale. per secilen njesi. qe perdoret per shkarkimin dhe si dhe per transportimin e nen-produkteve nga impianti (gipsit dhe hirit). Impianti është projektuar me qellim qe te reduktoje marrjen e ujit te pa-përpunuar per perdorime industriale dhe shkarkimin perkates. Termocentrali i propozuar eshte pjese e Projektit te quajtur “Kompleksi i Energjise” dhe perfshin: • Nje pontil 950 m i gjate. Sistemi i ftohjes do te perdore uje deti. 800 MW secila dhe do te ndertohet ne dy faza. Termocentrali ne Porto Romano eshte projektuar sipas Teknikave me te Mira Ekzistuese te zbatueshme per kete lloj Impianti te Madh per Djegie. rreth 25 km e gjate. Impianti i Energjise. Sistemi i trajtimit te gazit te oxhakut perfshin RKP – Reduktimin Katalitik te Perzgjedhur – sistemin e denitrifikimit.

Kosta Rika. Enel eshte lideri boteror ne kete sektor.1. Me afersisht 30. se bashku me partnerin Acciona. hidro dhe prodhimi i kombinuar i nxehtesise e energjise. . Ameriken e Veriut (Kanada dhe Shtetet e Bashkuara) dhe Ameriken Latine (Brazil. Enel dhe Acciona aktualisht zoterojne 92% te kapitalit te aksioneve te Endesa-s (Enel 67%. sherbimi i pare ne Spanje. Peru dhe Portugali. Enel dhe partneri i saj Acciona dolen te sukseshem ne Oferten e tyre te Perbashket ne Tender mbi Endesa-n. nje iniciative qe ka terhequr vemendjen e shume sherbimeve ne bote. Guatemale. El Salvador. dy kompani qe kane mbi 1.500 punonjes dhe vepron ne nje game te gjere stacionesh hidroelektrike. Itali. Enel eshte nje nga operatoret me te medhenj te pavarur ne Amerike me Enel North America dhe Enel Latin America. Kompania ka 73.CHP) ne bote. Me Endesa-n.1. rreth 1. gjeotermale. Enel ka numrin me te madh te aksionereve se cdo kompani tjeter Italiane. PROFILI I PROPOZUESIT: ENEL Enel eshte kompania me e madhe e energjise ne Itali dhe sherbimi i dyte ne liste ne Europe persa i takon kapacitetit te instaluar. Kili.4 miliarde euro per zhvillimin e burimeve te rinovueshme te energjise dhe per kerkime e zhvillimin e teknologjive te reja mjedisore te favorshme. France. Veprimtaria Nderkombetare Pasi perfundoi shitjen e aseteve jo-strategjike. Enel do te jete i pranishem gjithashtu ne Argjentine. Rusi. nukleare. me energji nga era dhe fotovoltaike.100 MW kapacitet te instaluar.12 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5 milione konsumatore dhe zoteron 10% te tregut persa i perket volumit. ere. Rumani. E rregjistruar ne bursen e Milanos qe ne 1999. shperndan dhe shet elektricitet dhe gaz ne Europe. Ameriken Veriore dhe Latine. Enel u angazhua aktivisht ne shtrirjen nderkombetare ne tregun e energjise dhe gazit.500 MW (ne 31 Dhjetor 2007) dhe u sherben me teper se 50 milione konsumatoreve te energjise dhe gazit. Enel vepron ne Spanje permes Enel Union Fenosa Renovables. Greqi. Moroko. Enel ishte sherbimi i pare ne bote per te zevendesuar matesat elektromekanike tradicionale te konsumatoreve me pajisje elektronike moderne qe bejne te mundur marrjen e leximit te matesit ne kohe reale dhe menaxhojne marredheniet kontraktuale ne distance. nje kompani aktive ne sektorin e energjise nga era. Ne vijim te marrjes se sherbimit Spanjoll Endesa. Enel eshte gjithashtu operatori i dyte me i madh Italian ne tregun e gazit natyror.1. Enel eshte mjaft i fokusuar ne zhvillimin nderkombetar dhe ka perfaqesite e tij ne Europe (Bullgari. Ajo prodhon.000 MW ne impiante duke perdorur burime energjie te rinovueshme (hidro. Ky inovacion i ka mundesuar Enel-it qe te furnizoje energji elektrike sipas kerkeses. Sllovaki dhe Spanje). Ne fillim te Tetorit 2007. me afersisht 2.7 milione investitore komerciale dhe institucionalë. Acciona 25%).1. termoelektrike. biomase dhe prodhimi i kombinuar i nxehtesise e energjise .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Meksike dhe Panama). diellore. gjeotermale. 1. cka ofron kursime per perdoruesit ne mbremje dhe ne fundjave. Ne pese vitet e ardhshme (2008-2012) Enel do te investoje 7. Kolumbi. Enel tani eshte i pranishem ne 21 shtete me nje kapacitet prodhues prej 75.

Raportit Mbeshtetes. 100% te ZAO Urengoil. Impianti me djegie linjiti ka nje kapacitet prej 840 MW. ai mori 51% te dy kompanive te shperndarjes elektrike: Enel Distributie Banat dhe Enel Distributie Dobrogea. nje kompani qe ka autorizime ne disa fusha te ndryshme per te ndertuar impiante ere deri ne 500 MW. Ne Ameriken Latine Enel prodhon 660 MW impiante hidroelektrike dhe me energji nga era. nje tregtues Rus qe u jep elektricitet konsumatoreve me te medhenj industriale.5% te projektit te ri te energjise berthamore European Pressurized Reactor (EPR). Enel ka marre kontrollin e impianteve me te medha ne vend. Ne vijim te marrjes se Electrica Muntenia Sud. Struktura Aksionere Ministria Italiane e Ekonomise zoteron 21. Enel mori 66% te Slovenské Elektrárne (SE).1% te tjera ne menyre jo te drejperdrejte permes nje huadhenesi shteteror Cassa Depositi e Prestiti. Ne Rusi. kompani sigurimi dhe fonde pensioni. me nje kapacitet prodhues prej 6.8% te JCS Fifth Generation Company te Gjithe Tregut te Elektricitetit (“OGK-5”).000 MW fuqine e re te eres. kompania e shperndarjes elektrike qe vepron ne zonen e Bukureshtit. Petersburg. njoftoi marrjen e Burimeve AMP. prodhuesi me i madh i elektricitetit ne vend. 1. politikes se saj per mbrojtjen mjedisore dhe adoptimit te praktikave me te mira nderkombetare per transparence dhe qeverisje korporate. Ne Bullgari. aksioneret e Enel perfshijne fonde investimi nderkombetare. Ne Rumani.4 milione konsumatore. si dhe aksesin ne nje numer te caktuar te mundesive per te ardhmen. se bashku me investitoret Italiane te pakices. Enel dyfishoi pranine e saj ne Rumani.Ne Ameriken Veriore Enel ka 470 MW prodhim energjie hidroelektrike. termale dhe hidro.2. Vec kesaj. ne Shkurt 2005. qe furnizojne 1.1.000 MW.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .5% te RusEnergoSbyt. ajo ka firmosur nje Memorandum Mirekuptimi me Edf per te marre 12. Aktualisht. ne Prill 2005. Enel Latin America vepron gjithashtu ne El Salvador ne fushen gjeotermale. te finalizuar ne 5 Qershor 2008. Enel. Marrja perfshin nje projekt veprues dhe kater projekte zhvillimi gjeotermale ne faze te avancuar qe pritet te shtojne afersisht 150 MW kapacitet gjate kater viteve te ardhshme ne operimet e Enel North America. dhe i dyti ne Europen Qendrore dhe Lindore. Ne 4 Prill 2007. ne Mars 2003. duke lene te lira 68. nje perzierje e aseteve berthamore.60% Eni) nje grup fushash gazi premtuese perfshi 100% te OAO Articgaz. Maritza East III. nje konsorcium 40% Enel . ere dhe biomase dhe sapo ka firmosur nje marreveshje me kompanine TradeWind Energy ne Shtetet e Bashkuara per te rritur ne mbi 1. Enel zoteron 55.1% te kompanise ne menyre te drejperdrejte dhe 10. Enel ka marre Erelis.5 milione konsumatore. Enel zoteron 5% te burses franceze te energjise Powernext dhe eshte nje nga operatoret kryesore ne tregetimin e energjise ne vend me 1. Fale Kodit te Etikes.000 MW shkembyer ne 2006. Ne Sllovaki.8%. fonde etike. Ne Mars 2007. Enel mori permes SeverEnergia (ish Enineftegaz. duke arritur ne rreth 2.13 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Enel menaxhoi nga Qershor 2004 deri ne Shtator 2007 – ne partneritet me grupin privat vendas ESN Energo – Termocentralin Veri-Perendimor ne St. Ne France. permes varteses se saj Enel North America. Enel mori gjithashtu nga ESN Group 49. 100% te OAO Neftegaztechnologiya. .

kerkesa e mundshme per dokumentacion shtese (shqyrtimi nga ARM nuk fillon me perpara se Propozuesi te paraqese dokumentacionin shtese). MMPAU merr dokumentacionin e projektit nga ARM bashke me opinionin e saj zyrtar. ARM (brenda 5 ditesh) realizon nje shqyrtim fillestar te dokumentacionit te paraqitur nga Propozuesi. ARM (brenda 20 ditesh) kryen inspektime ne terren.10.14 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 2. 8672 date 26.01. date 02. Propozuesi i paraqet ARM-se dhe qeverisjes vendore (Bashkise) dokumentacionin e projektit (Permbledhjen e Projektit Teknik dhe VNM-ne) per miratim. 3. pergatit opinionin e justifikuar me shkrim per projektin dhe ja dergon ate MMPAU.2008.07. date 02.2008. eshte dhenia e Lejes Mjedisore dhe perkufizmi i udhezimeve perkatese per Propozuesin. 994. dhe permblidhet si vijon: 1. 994.2000). Kryetari i Njesise se Qeverisjes Vendore organizon nje diskutim me publikun vendor te ndikuar (brenda 5 ditesh). Rradha e veprimeve dhe periudha kohore per kete faze specifikohen ne Vendimin nr. Rradha e veprimeve dhe periudha kohore per kete faze percaktohet ne Ligjin n.07.2003 dhe ne Vendimin n. 4. Komisioni paraqet raportin e tij brenda 3 muajsh nga komunikimi i opinionit te ARM. 8990. 2. Qellimi i fazes se aprovimit nga MMPAU eshte pajtueshmeria me parimet e konventes se Aarhusit (ratifikuar nga Shqiperia me Ligjin n. 2003. 5. date 23. aprovuar me 23 Janar. 8990 mbi Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis.1. dhe permblidhet si me poshte: 1. MMPAU fillon procesin e shqyrtimit. Procedura per Vleresimin Mjedisor mund te permblidhet ne dy fazat qe vijojne: • Miratimi Vendor (Lokal) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Miratimi i MMPAU Qellimi i fazes se Miratimit Vendor duket se eshte marrja prej MMPAU e nje deklarate formale “asnje kundershtim” nga qeverisja vendore (Komuna Katund i Ri) dhe e nje vleresimi formal te VNM-se nga ARM. Qeverisja vendore dhe MMPAU organizon nje konsultim me “publikun e ndikuar”: . Qellimi i vleresimit nga te VNM-se nga MMPAU. duke perfshire Komisionin Ministrorl. PROCEDURA PER MARRJEN E LEJES MJEDISORE Kuadri ligjor per proceduren e VNM-se ne Shqiperise jepet nga Ligji nr. konsultohet me njesite e qeverisjes vendore. 3. me udhezime te mundshme.2. Kryetari i Njesise se Qeverisjes Vendore leshon nje dokument zyrtar me miratimin e Komunes dhe e transmeton kete dokument tek MMPAU (bashke me proces-verbalin e diskutimit te publikut te ndikuar). 4.PRBCATESVL220 .

• Linja Baze Mjedisore. Informacioni duhet te perfshije njoftimin e vendit ku eshte depozituar dokumentacioni I projektit per t’u lexuar nga publiku. ne faqen e internetit te autoritetit publik. i cili ben nje pershkrim te projektit te Termocentralit. ne shtypin e perditshem dhe periodik (nese eshte e mundur).15 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . dhe specialiste nga Ministrite qe kane lidhje me kete veprimtari.3. • • 5. verejtjet dhe propozimet nga publiku. dhe MMPAU informojne publikun e • Ne debatin me publikun [e pergjithshem] te ndikuar (shenim: popullsia.01). OJQ. eksperte te certifikuar qe kane pergatitur VNM-ne. ku shenohen te gjitha sugjerimet. e perbere nga Direktiva KE 97/11/CE dhe 2003/35/CE. etj. ne te cilin jepen rregullat kryesore perkatese per projektin specifik.) marrin pjese specialiste te MMPAU.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Informacioni publikohet vazhdimisht gjate 20 diteve. shoqata. pa nderprerje (ne radiot dhe televizionet vendore. qe perfshin identifikimin e zones se studjuar dhe pershkrimin e linjes baze ekzistuese per cdo komponent mjedisor qe mund te preket nga projekti.• • Qeverisja Vendore (Bashkia) pergjithshem te ndikuar. Per perberes te vecante shtrirja mund te jete e ndryshme: per shembull per Atmosferen (ajrin) siperfaqja eshte me e madhe (40x40 km). ne tabelen e njoftimeve te njesise(ve) te qeverisjes vendore. • Kuadri Ligjor. • Pershkrimi i Projektit. Procedurat Operacionale te Bankes Boterore 4. Studimi i Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis perfshin: • Motivimin e Projektit te Propozuar. percaktimin e dates dhe vendit per debatin me publikun. MMPAU merr vendimin e duhur per projektin dhe leshon deklaraten ose lejen mjedisore. Specialistet e MMPAU mbajne process-verbalin e takimit me publikun. emetimet dhe mbetjet. perfshire teknologjite alternative te marra ne konsiderate. ne te cilin paraqitet nje skeme e tregut energjetik shqiptar si dhe zgjedhjet kryesore te projektit. 1. MMPAU pasqyron verejtjet ne projekt-lejen.3a. . brenda 5 diteve nga paraqitja e raportit te Komisionit. shfrytezimin e burimeve. Ne Studimin e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis. Pervec “Hyrjes”. . QELLIMI DHE KRITERET E VLERESIMIT TE NDIKIMIT NE MJEDIS Studimi i Ndikimit ne Mjedis eshte kryer sipas kerkesave specifike te percaktuara nga Rregullorja Shqiptare per VNM (Ligji nr. ndersa me Zhurmen eshte me e vogel (rreth 2 km). kerkuese. Zona e studiuar paraqitet ne Figuren 1. Ky kusht i fundit eshte I detyrueshem. pershkrimi i gjendjes ekzistuese per cdo perberes mjedisor mbulon nje zone prej 5 km nga qendra e vendodhjes se Termocentralit (zona e studiuar). afatin kohor per te paraqitur komente (i cili eshte jo me pak se nje muaj nga data e fundit e shpalljes se njoftimit). 8990 dale me 23/01/2003) dhe udhezimeve te aplikueshme per studimet e ndikimit mjedisor (Direktiva 85/337/CEE.

per ndikime te medha. • Matrica e VNM-se. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .16 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Plani i Monitorimit. ne te cilin ndikimet e mundshme ne mjedis per shkak te projektit vleresohen ne aspektin cilesor dhe/ose sasior. qe permbledh ndikimet e analizuara ne Studimin e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis. vleresimi kryhet duke perdorur gjithashtu modele shkencore parashikimi.• Vleresimi i Ndikimit.PRBCATESVL220 . kurdo qe eshte e nevojshme. i cili pershkruan mjetet monitoruese te parashikuara per te kontrolluar impiantin dhe efektet e tij ne mjedis.

17 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

Impiantet kryesore te hidrocentraleve perdorin rrjedhen e lumit per te prodhuar elektricitet si dhe kapacitete te caktuara per akumulimin e ujit.1a). si dhe vlera relativisht te larta te zhvillimit ekonomik (shiko Tabelen 2. Shqiperia ka ruajtur nje stabilitet makroekonomik.1. TREGU SHQIPTAR I ELECTRICITETIT Gjate viteve te fundit. 99% e energjise elektrike prodhohet nga impiantet e hidrocentraleve. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shqiperia shfaq nje dobesi te madhe ne sektorin e energjise.18 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Tabela 2. ne 15 vitet e fundit nuk eshte ndertuar asnje impiant i ri energjie. megjithate ajo shfrytezon vetem 30% te potencialit hidroenergjitik. ne 2002 nje ngadalesim ne zhvillimin ekonomik u shkaktua nga sasia e vogel e prodhimit te energjise elektrike dhe permbytjet. . Tabela qe vijon permbledh shifrat kryesore mbi tregun Shqiptar te elektricitetit. nese zvogelohen prurjet e lumit. Ne fakt. ulet edhe prodhimi i energjise dhe mundesia e sigurimit te eletricitetit ne tregun e brendshem.1a Zhvillimi Ekonomik ne Shqiperi Megjithe sasine vogel dhe të pa mjaftueshme te prodhimit te energjise elektrike që perben nje pengese per zhvillimin ekonomik. MOTIVIMI I PROJEKTIT TE PROPOZUAR 2. Elektriciteti mbetet relativisht i shtrenjte per shume konsumatore. Ka nje varesi te larte te prodhimit te energjise nga kushtet hidrologjike.2. Ne Shqiperi.PRBCATESVL220 . Ne menyre te vecante.

por importi kufizohet nga kapaciteti i ulet i linjave te trasmetimit te energjise.1c Linja te reja energjie te Parashikuara ne Shqiperi . Dhjetor e Janar (1.19 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Shqiperia importon nje pjese te elektricitetit te nevojshem nga vendet fqinje (Maqedonia.1c. cka con ne nderprerje te energjise.1b Tregu Shqiptar i Elektricitetit Ne muajt e pikut. Aktualisht nje termocentral i ri (98 MW) eshte ne ndertim ne Vlore dhe pritet qe linja te reja trasmetimi energjie te lidhin Shqiperine me vendet fqinje.3 GWh) sistemi i energjise mbulon vetem 85-90 % te konsumit total te energjise. sic tregohet ne Tabelen 2. Kosova dhe Greqia).Tabela 2. Tabela 2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

adoptoi nje Strategji Kombetare per Energjine ne Vend. 2005).802 Parashikimi 2015 9. Ne lidhje me ceshtjen e fundit.20 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . transmetimit dhe shperndarjes eshte ne vazhdimesi dhe shume projekte jane ne zhvillim.2a Rritja e Konsumit Total te Elektricitetit (GWh) Aktualisht 2005 6. KESH (Korporata Energjetike Shqiptare). Ministria e Industrise dhe Energjetikes. lidhen me gjendjen ekzistuese ne aspektin e furnizimit dhe prodhimit. ne lidhje te ngushte me Group of Donors dhe ENEL. Tabela 2. permiresimi i sistemeve te prodhimit. ne gjendje qe te perkrahe zhvillimin ekonomik te Shqiperise dhe te permiresoje gjendjen kritike ekzistuese.695 2010 7. te identifikuar dhe nenvizuar ne analize. Sipas gjendjes se pershkruar me siper. me qellim qe te reduktoje humbjet dhe te rrise shtrirjen e sistemeve te transmetimit dhe shperndarjes. si rrjedhoje. Fale ketyre investimeve.PRBCATESVL220 . Strategjia e adoptuar nga Qeveria identifikoi investimet prioritare (bazuar ne rritjen e pritshme te kerkeses dhe ndikimin e masave per ruajtjen e energjise). ne vecanti: • Kapaciteti aktual i prodhimit eshte i pamjaftueshem per te plotesuar kerkesen ekzistuese. permes Agjencise Kombetare te Energjise ne bashkepunim me institucione te tjera.490 Rritja Perqindje (%) 4.2. Tabela vijuese 2. • Zgjerimi i sistemeve te transmetimit dhe shperndarjes.2. duke perdorur nje burim energjie me kosto të ulet. nevojat per financim dhe reformat e nevojshme per sektorin (perfshire ato te parashtruara ne Deklaraten per Politikat ne Sektorin e Energjise – Banka Boterore.2a paraqet rritjen e parashikuar te konsumit te energjise elektrike ne Shqiperi. ka pergatitur nje Plan Investimi. • Zevendesimi i sherbimeve ekzistiese me te tjera me energji me te ulet. • Nderlidhja elektrike me vendet fqinje perfshin tre linja. . me kapacitet te ulet trasmetimi. Problemet kryesore. OBJEKTIVAT E PROJEKTIT TE PROPOZUAR Qellimi kryesor i Projektit te propozuar eshte ndertimi i nje impianti te ri per te permiresuar zhvillimin e prodhimit te energjise ne Shqiperi. perfshi kursimin e elektricitetit. Dokumenti perkates analizon ndryshimet e nevojshme qe duhet te ndodhin per te rritur sigurine e furnizimit me energji dhe per te optimizuar burimet e energjise ne Shqiperi. jane identifikuar tre strategjite qe vijojne: • Rritja e kapacitetit te prodhimit. ka nderprerje te furnizimit te konsumatoreve me energji elektrike • Humbjet teknike ne transmetim – shperndarje jane ende te larta.391 2020 12.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Konsumi Total Ne Qershor 2003. duke plotesuar keshtu kerkesen dhe arritur nje zhvillim te qendrueshem ekonomik ne vend ne te ardhmen.

Politika e Enelit per ta bere perdorimin e qymyrgurit "te paster" bazohet ne tre linja kryesore veprimi: • Menaxhimi korrekt dhe i sigurte i lendes djegese. Ndertimi dhe venia ne pune e linjes se re te transmetimit do te sjelle perfitime te drejtperdrejte dhe te terthorte ne ekonomine e vendit si dhe mundesi sociale dhe ekonomike per komunitetet lokale qe preken drejtperdrejte nga zhvillimi i Projektit. Meqenese projekti do te permiresoje prodhimin e energjise elektrike dhe kapacitetin e shkembimi me vendet fqinje. tregtise dhe industrise. Ne fakt. si rrjedhoje. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 2. ne hambaret e anijeve per transportim ne vendet per ri-perdorim. merret nga hambari i anijes nepermjet nje rripi te mbyllyr transmetimi. pjeserisht e mbrojtur me pritese ere dhe (mbushja me dhe. me qellim qe te siguroje furnizimin me energji te popullsise. • Reduktimi i detyruar i shkarkimeve ndotese. Mundesia per te siguruar qymyrgurin ne shume vende ne bote dhe fakti që rezervat qymyrgurit jane mjaft me te medha sesa ato te hidrokarbureve. i cili mberrin ne impiantin e energjise me anije. qe synon te permiresoje sistemin e transmetimit dhe shperndarjes se energjise ne Shqiperi. Perfitimet kryesore sociale dhe ekonomike te identifikuara jane: • Permiresimi i infrastruktures dhe sherbimeve. sperkatesit me uje). adoptimi i teknologjive me moderne per reduktimin e shkarkimeve dhe rendimenti me i larte i impianteve. e bejne perdorimin e qymyrgurit te pajtueshem me rregullat mjedisore. • Rritja e efikasitetit termodinamik. nga kendveshtrimi ekologjik. te cilat minimizojne perhapjen e pluhurit. Hiri nga djega. transferohet perseri. Varianti “Qymyrgur i Paster” Projekti i propozuar duket si varianti kryesor per te rritur kapacitetin e prodhimit elektrik ne Shqiperi me kosto ekonomike dhe mjedisore te pranueshme. • Mundesi per rritje ekonomike ne shkalle lokale dhe ne shkalle vendi. ne fund me bime) e pajisur me mjete per te kontrolluar perhapjen e pluhurave (p. i cili e mbart ate drejperdrejt per ne depozite.Projekti i propozuar behet pjese e strategjise kombetare te adoptuar nga Qeveria per energjine. Menaxhimi Korrekt dhe i Sigurte i Lendes Djegese Planifikohet qe qymyrguri te trajtohet duke perdorur struktura krejtesisht te mbyllura dhe te automatizuara.2. hiri eshte .sh. grumbullohet ne ‘kulle silosi’ dhe. i nxjerre nga filtrat prej pelhure. ky projekt perfaqeson gjithashtu nje partneritet te rendesishem dhe te vlefshem ndermjet kompanive shqiptare dhe kompanive europiane qe veprojne ne sektorin e energjise.21 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 . duke perdorur nje sistem te mbyllur automatik. e ben ate nje lende djegese ekonomikisht te leverdisshme dhe nga pikëpamja strategjike mjaft të rendesishem për të siguruar nje kombinim te pershtatshem dhe të ekuilibruar te burimeve te para te perdorura per prodhimin e energjise elektrike. Gjithashtu. Minerali.1.

te pajisur me telekomande automatike per shkarkim dhe ne vijim. gje që ben të mundshem gjithashtu nje kursim te konsiderueshem te lendes djegese (si rrjedhim. Praktikisht. nepermjet perdorimit te materialeve te reja per bolierin. Sistemi arrin nje efikasitet reduktimi prej 95%.22 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . temperatura e avullit ne bolier mund te shkoje mbi 600 °C dhe presioni deri ne afersisht 280 bar. duke dhene gipsin e paster si produkt final. Megjithate. lloji dhe numri i qeseve dhe materialet e perdorura e bejne sistemin mjaft efikas per te filtruar pluhurin e imet. Me teknologjine ultrasuperkritike (USC). Efikasiteti i reduktimit te oksidit te azotit eshte me i larte se 85%. Pluhurizimi i qymyrgurit eshte teknika me e perhapur e djegies dhe po i nenshtrohet zhvillimeve te metejshme. duke rezultuar në një rendiment te larte të sistemit. bazuar ne reaksionin kimik ndermjet NOx. plotesisht i pershtatshem per tu ri-perdorur per ndertime. amoniakut dhe oksigjenit dhe pranine e "katalizatoreve perzgjedhes". Reduktimi i Detyruar ne Emetimet Ndotese Filtra pelhure te prodhimeve me te fundit perdoren per te parandaluar perhapjen e pluhurit qe eshte i pranishem ne gazin e oxhakut ne atmosfere. reduktim te shkarkimeve dhe nen-produkteve) ne prodhimin ekuivalent te elektricitetit. Sistemet e reja e me efikasitet te larte per heqjen e azotit katalitik jane planifikuar per reduktimin e oksideve te azotit (NOx). Efikasiteti i largimit te kokrrizave eshte shume i larte. nje nen-produkt tjeter i impiantit. parametrat e procesit cohen ne limitet teknike qe pajtohen me teknologjite aktuale. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . i nxjere dhe i filtruar. Karbonati i kalciumit qe permban perzierja vepron kimikisht me oksidet e squfurit pervec ajrit.9%. rreth 99. perpunim per transportim ne zonat e perdorimit. ne dhomen e djegies. sistemi mund te krahasohet me nje "dush" te madh ne te cilin gazet lahen nga nje rryme uji e pasuruar me gelqere. te cilet do te mundesojne nje rritje te rendimentit termodinamik te Termocentralit te Ri te pakten 7 perqind (nga 38% ne rreth 45%) nese krahasohet me nje impiant tradicional. Perdorimi i djegesve te vecante ul gjithashtu emetimin e ndotesve qe ne fillim. ruhet perkohesisht ne nje makineri hangar. Vec kesaj. Per reduktimin e oksideve te squfurit (SOx) perdoren sistemet e avancuara per heqjen e squfurit tip-gelqere/gips.nen-produkt i impiantit. turbinen me avull dhe perberesit kryesore te ciklit termodinamik. gipsi i prodhuar ne desulfurizimi. i cili ri-merret dhe ri-perdoret ne industrine e cimentos si lende e pare per prodhimin e saj dhe si lende inerte per betonin. Rritja ne Efikasitetin Termodinamik Planifikohet qe te adoptohen boliere ultra-superkritike per mbeturinat e qymyrgurit. Mjaft shkurtimisht. Parimi i punes eshte i thjeshte dhe eshte pak a shume i njejte si per qeset e zakonshme te fshesave me korent.PRBCATESVL220 .

. ka shume projekte akoma në faze studimi ne Shtetet e Bashkuara dhe ne Bashkimin Europian. hidrogjeologjike. Qendrat e kerkimit dhe operatoret industriale kudo ne bote po punojne per te identifikuar sistemin me te mire per ta bere kete. si rrjedhoje. i cili eshte i mjaftueshem per te kufizuar shkarkimet njerezore ne bote te CO2 per dhjetra dhe ndoshta qindra mijera vjet. Kur ato i nenshtrohen proceseve te djegies me qellim qe te prodhojne energji. Perpara se te ndertohet impianti. sic jane vendburimet tashme te shfrytezuara te naftes dhe gazit dhe te akuifereve te kripur ne thellesi. Pasi eshte grumbulluar CO2.23 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Konstruksioni i projektit parashikon nje impaint per trajtimin e tymrave me nje kapacitet prej 600 mije metra kub/ore. karboni qe eshte brenda tyre lidhet me oksigjenin e ajrit duke formuar dioksidin e karbonit (CO2). por jo te parendesishme. Ne Termocentralin e Porto Romanos. . Ne lidhje me aftesine magazinuese te formacioneve gjeologjike te CO2. Vecanerisht. Akumulimi dhe vecimi i CO2 Eshte i mundur akumulimi i dioksidit te karbonit te prodhuar ne impiantet e energjise dhe kthimi i tij ne shtresat me te thella ne toke. sapo teknologjia te jete gati per aplikimet ne shkalle industriale. Enel eshte i perkushtuar ne projekte eksperimentale qe lidhen me akumulimin e CO2 te cliruar nga impiantet e energjise me lende djegese tradicionale dhe duke e ruajtur ate ne formacionet gjeologjike. i cili mund te kontribuoje ne reduktimin e emetimeve ne nje shkalle te vogel. i cili konsiderohet si nje nga pergjegjesit kryesore per efektin sere.2.2.Ne perfundim. 2. qymyrguri) nxirren nga toka. Ne te njejten kohe. do te kryhen kerkime laboratorike dhe do te instalohet nje qark pilot ne njerin prej impianteve ekzistuese te Enelit. Enel eshte duke adoptuar tashme nje sistem per akumulimi dhe ruajtjen e CO2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Lendet djegese (nafta. gazi natyral. gjeokimike dhe gjeomekanike te nje vendi ideal. meqenese teknologjite e adoptuara mundesojne nje reduktim te emetimeve. ndersa eshte ne pritje te rezultateve te investimeve perkatese ne kerkim. nje zone e pershtatshme do t‘i dedikohet instalimit te mundshem të nje Impianti per Akumulimin e Dioksidit te Karbonit. eshte vertete e mundur qe te flasim per perdorimin e “paster” te qymyrgurit. duke e izoluar ate atje pergjithmone. ne gjendje qe te akumuloje pjese te gjithe ngarkeses se tymrave te prodhuar nga nje njesi termoelektrike 600 MW dhe duke vecuar CO2. Keto formacione gjeologjike ofrojne nje kapacitet te madh akumulimi. Instituti Kombetar Italian i Gjeologjise dhe Vullkanologjise(INGV) po kryen nje studim fizibiliteti per te percaktuar karakteristikat gjeologjike. mund te depozitohet ne formacione gjeologjike.

.24 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

3b. Deri ne 1991. • Nderveprimi ndermjet ligjit kombetar te VNM-se dhe ligjeve te tjera per mjedisin. dale ne 1973 dhe Vendimi i Keshillit te Ministrave Nr. • Udhezimet e Bankes Boterore per Vleresimin Mjedisor.25 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 5105. • Planet qe lidhet me mbrojtjen e tokes. ujrat dhe kullotat.3. • Legjislacioni European i references per mbrojtjen mjedisore.PRBCATESVL220 . Gjithashtu. . Ato i referohen nje game te gjere te ceshtjeve mjedisore dhe ceshtjeve qe lidhen me mjedisin. Nr. Pas 1991. • Planifikimi hapesinor dhe urbanistik perkates per vendndodhjen e Projektit. KUADRI LIGJOR. do te garantohet e drejta e informimit mbi statusin mjedisor dhe mbrojtjen mjedisore. HYRJE Ky kapitull ben nje pershkrim te ceshtjeve qe vijojne: • Te dhena te pergjithshme mbi kuadrin institucional dhe legjislativ shqiptar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ligjet. ujrave siperfaqesore dhe nentokesore. • Politika Shqiptare per Sektorin e Energjise. bazuar ne aktet legjislative. sipas kerkesave perkatese te zhvillimit. Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave eshte krijuar ne Shqiperi qe nga viti 2005. filloi nje process per hartimin dhe permiresimin e nje numri ligjesh. RREGULLATOR DHE I POLITIKAVE 3.3a dhe Tabelen 3. dale ne 1973. nder te cilat kryesore jane: reduktimi i ndotjes. 205. eshte aprovuar nga Parlamenti Shqiptar nje pakete e rendesishme ligjesh ne lidhje me mjedisin. 3.3. per brezat aktual dhe ata te ardhshem dhe nje shfrytezim racional te burimeve natyrore perfshire pyjet. Qeveria eshte e detyruar qe te garantoje nje mjedis te mire ne aspektin shendetesor dhe ekologjik.2. te cilat permbajne masa per mbrojtjen mjedisore dhe pakesimin e ndotjes. VENDIMET SHQIPTARE DHE KONVENTAT NDERKOMBETARE PERKATESE PER MBROJTJEN E MJEDISIT Nje plan i kuadrit legjislativ shqiptar mbi mbrojtjen mjedisore jepet ne Tabelen 3. Ne periudhen 2002-2003.per shkak te ndryshimeve politike dhe nevojave qe linden nga ekonomia e decentralizuar. te cilat ju referuan kryesisht modeleve te vendeve te KE. • Legjislacioni shqiptar mbi vleresimin e ndikimit ne mjedis. 3.1. LIGJET. Ne vecanti. vendimet shqiptare dhe konventat nderkombetare perkatese per mbrotjen e mjedisit. TE DHENA TE PERGJITHSHME MBI KUADRIN INSTITUCIONAL DHE LEGJISLATIV SHQIPTAR Ministria e Mjedisit. dokumentat kryesore perkatese te kuadrit legjislativ mjedisor ishin “Mbrojtja Mjedisore nga Ndotja”.

26 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 8053 Ligji Nr.burimet ujore. 7895 Ligji Nr. 7623 Ligji Nr. 7501 Ligji Nr. eshte ligji baze. Urbanizimin dhe Integrimin e Ndertimeve pa Leje Per Administrimin e mbetjeve te rrezikshme Per Mbrojtjen e biodiversitetit Per Fondin Kullosor Per Vleresimin dhe Administrimin e zhurmes ne mjedis Ligji Nr. pergjegjesite dhe e drejta e informimit. 9693 Ligji Nr.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 8102 Ligjet Data 19/07/1991 13/10/1992 21/01/1993 27/01/1995 13/04/1995 21/03/1996 21/03/1996 28/03/1996 Titulli Per Token (me ndyshimet dhe modifikimet perkatese) Per Pyjet dhe Policine e Sherbimit Pyjor Per Zhvillimin e Zonave qe kane perparesi Turizmin Kodi Penal i Republikes se Shqiperise (Kapitulli IV krimet mjedisore) Per Kullotat dhe Livadhet Per Largimin Publik te Mbeturinave Per Rezervat Ujore Per Kuadrin Rregullator te Sektorit te Furnizimit me Uje dhe te Largimit dhe Perpunimit te Ujerave te Ndotura Per Administrimin e te Ardhurave qe krijohen ne Pyje dhe Kullota – Pasuri Shteterore Per Urbanistiken (me amendamentet perkatese) E Drejta per t’u Informuar ne lidhje me Dokumentat Zyrtare Per organizimin dhe funksionimin e Qeverisjes Vendore Per Mbrojtjen e Ajrit nga Ndotja Per Mbrojtjen e Mjedisit Detar nga Ndotja dhe Demtimi Per Zonat e Mbrojtura Mbrojtja e Mjedisit. Tabela 3. per ndertimin dhe shfrytezimin e pontilit te naftes. 9774 03/04/2006 18/05/2006 20/07/2006 19/03/2007 12/07/2007 . cilesia e ajrit. gazit dhe nenprodukteve te tyre ne zonen bregdetare te Porto Romanos Per Legalizimin. 8094 Ligji Nr. aktivitetet e monitorimit mjedisor. 9587 Ligji Nr. Ligji Nr. 7917 Ligji Nr. 9482 Ligji Nr. perdorimi i tokes. legalizimi i proceseve te zhvillimit urban te pa-planifikuar. 8093 Ligji Nr.3a Numri Ligji Nr. 8934 Ligji Nr. 8405 Ligji Nr. 8906 Ligji Nr. 7665 Ligji Nr. administrimi i bashkise. Ligji Nr. 8990 9010 9108 9115 9244 17/09/1998 30/06/1999 31/07/2000 16/05/2002 06/06/2002 06/06/2002 05/09/2002 23/01/2003 13/02/2003 17/07/2003 24/07/2003 17/06/2004 28/10/2004 Ligji Nr. 8897 Ligji Nr. 8302 12/03/1998 Ligji Nr. 9298 Ligji Nr. mbetjet. kontrolli dhe eleminimi i ndotjes. 9537 Ligji Nr. Ligji Nr. 8652 Ligji Nr. qe vjen pas ligjeve te aprovuara ne 1993 per Mbrojtjen e Mjedisit Per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis Per Administrimin Mjedisor te Mbetjeve te Ngurta Per Substancat dhe Preparatet Kimike Per Trajtimin Mjedisor te Ujerave te Ndotura Per Mbrojtjen e Tokes Bujqesore Per Ratifikimin e Marreveshjes se Koncesionit te tipit BOT. Ligji Nr. 8905 Ligji Nr.

103 VKM Nr. rregullat dhe procedurat per te nxjerre autorizimin dhe miratimin per agjencite rajonale te mjedisit Mbi pjesemarrjen e publikut ne procesin e vendimmarrjes Udhezimi VKM Nr. 267 VKM Nr. 88 VKM Nr. Disa akte te tjera legjislative te Tabeles 1 pershkruhen shkurtimisht me poshte: Cilesia e Ajrit • Ligji Nr. 102 Vendime te Keshillit te Ministrave dhe norma te tjera Data 27/05/1992 01/03/1993 17/08/1993 31/01/1994 15/01/1996 Titulli Mbrojtja e Zonave Urbane nga ndotja dhe Demtimi Miratimi i Zonave qe kane Perparesi Zhvillimin e Turizmit Aprovimi i Pergjithshem i Marreveshjes per Programin e Integruar te Zones bregdetare ne Shqiperi Mbetje dhe teprica te rrezikshme Aprovimi i Pergjithshem i Strategjise per Zbatimin e Projektit mbi Vleresimin Mjedisor nga Zbatimi i Projektit te Pyjeve Dhenia e Informacionit Mjedisor. projektimi. 145 06/01/1998 26/02/1998 VKM Nr. 268 VKM Nr. 1 VKM Nr. 8934 dale ne Shtator 2002. 560 VKM Nr. 364 VKM Nr. Sipas Ligjit. Maj 2002.Tabela 3. ndertimi dhe monitorimi i sistemeve te furnizimit me uje te pijshem Monitorimi i Mjedisit ne Republiken e Shqiperise Aprovimi i Planit te Administrimit per Zonen e Bregdetit Aprovimi i normave per shkarkimin e ajrit ne Republiken e Shqiperise Shpallja si zone e mbrojtur e monumenteve natyrore ne Shqiperi Aprovimi i dokumentacionit te nevojshem per licensen e mjedisit dhe te komponenteve te licenses se mjedisit Certifikimi i specialisteve per vleresimin e ndikimit mjedisor dhe auditimin mjedisor Administrimi i Zonave te Mbrojtura Procedurat per propozimin dhe shpalljen e zonave te mbrojtura dhe neutrale Mbi normat e cilesise se ajrit Pjesemarrja e publikut ne vleresimin e ndikimit ne mjedis Percaktimi i kushteve lehtesuese per ndertimin e impianteve te reja per prodhimin e energjise elektrike Normat e lejuara te shkarkimeve dhe kriteret per ndarjen ne zona te mjedisit ujor ku do te shkarkohen rrjedhjet Aprovimi i listes se aktiviteteve me ndikimet mjedisore.27 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . (1) Vendim i Keshillit te Ministrave qe lidhen me objektivat e Projektit . 266 VKM Nr. i cili ka per synim percaktimin e shfrytezimit racional te burimeve mjedisore dhe reduktimin e ndotjes mjedisore.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 420 VKM Nr. 26 VKM Nr. ndotesit e ajrit duhet te marrin leje mjedisore per te ushtruar aktivitete qe ndotin ajrin nga Ministria e Mjedisit dhe nga qeverisjet vendore. E Drejta Publike per t’u informuar Rregullorja higjieno-sanitare per analizen e cilesise se ujit te pijshem. 2 VKM 02/07/2008 Rregullorja kryesore per mbrojtjen e mjedisit eshte Ligji nr. synon qe te garantoje cilesine e ajrit duke vendosur kufizime ne emetimet ne ajer. 177 31/03/2002 18/07/2002 12/09/2002 20/12/2002 24/4/2003 24/4/2003 24/4/2003 24/4/2003 04/12/2003 17/08/2004 27/08/2004 31/03/2005 Udhezimi i Ministrit 21/05/2007 Nr. 249 VKM Nr. 435 VKM Nr. 228 VKM Nr. Objektivat kryesore te ketij ligji jane gjithashtu procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis dhe lejet mjedisore . 8897 per Mbrojtjen nga Ndotja e Ajrit. 676 VKM Nr. 803 Rregullore Nr.3b Numri VKM (1) Nr.

Mbetjet e Ngurta • Ligji Nr. • te akumuluar dhe trajtuar mbetjet per te siguruar qe proceset vijuese te menaxhimit te mbetjeve mjedisore do te manovrohen sic duhet. nga autoriteti licensues dhe nga autoritetet e qeverisjes vendore. synon te siguroje mbrojtjen e mjedisit dhe shendetit te njerezve nga ndotja dhe demet qe rezultojne nga mbetjet e ngurta permes trajtimit mjedisor e cdo faze nga prodhimi tek hedhja. 9537 per menaxhimin e mbetjeve te rrezikshme. percakton detyrimet. per plotesimin e te cilave prodhuesi: • Do te paraqese nje program te shkruar per te reduktuar volumin. Shtator 2002 . 1) duke percaktuar nivelet kufitare per nje liste substancash (Anekset 2 dhe 3) dhe kriteret per identifikimin e zonave te ndjeshme dhe me pak te ndjeshme per te cilat do te zbatohen dispozita te ndryshme (Aneksi 5). Perpunimi dhe hedhja e mbetjeve industrial. Shkurt 2003. percakton nivelet e lejuara te ndotesve ne ajer per cdo fushe veprimtariet. per te ulur shkallen e ndotjes dhe per te trajtuar ujrat e ndotura. Dhjetor 2003. percakton vlerat kufitare per ndotesit atmosferike. te cilat do t’i nenshtrohen shqyrtimit nga Inspektorati Mjedisor. Korrik 2003.28 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . . • te percaktoje nje sistem monitorimi dhe te publikoje te dhena monitoruese cdo 3 muaj. 177 mbi normat e lejuara te shkarkimeve te lengshme dhe kriteret per ndarjen ne zona te mjediseve ujore marrese nga substancat e rrezikshme (Lista I dhe II e Aneksit nr. • Vendimi Nr. • Ligji Nr.• Vendimi Nr. • te bere vecimin e mbetjeve qe ne fillim dhe t’i grumbulloje ato vecas. Prodhuesit e mbetjeve kane detyrimin per: • te identifikuar sistemet e duhura per riciklim dhe perpunim ne perputhje me llojin e teknologjise qe ato perdorin dhe natyren e sasine e mbetjeve qe ato krijojne. • Vendimi Nr. 435 ne lidhje me aprovimin e normave per emetimet ne ajer ne Republiken e Shqiperise. Prodhuesit e mbetjeve duhet te perpunojne planet teknike. sasine dhe toksicitetin e mbetjeve te rrezikshme. • Do te jete pergjegjes per kostot e transportit. 803 mbi normat e cilesise se ajrit.PRBCATESVL220 . teknologjike dhe organizative te mbetjeve. duhet bere ne impiante dhe teknologji te projektuara posacerisht per cdo lloj mbetje industriale. Derdhjet e Lengshme Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ligji Nr. Maj 2006. kerkon nga entet qe shkakrkojne ujra te ndotura qe te reduktojne ne menyre e vazhdueshme sasine e ujrave te ndotura qe shkarkohen. heqjen ose perpunimin e mbetjeve te rrezikshme qe ato sjellin. 9115 ne lidhje me trajtimin mjedisor te ujrave te ndotura. 9010 mbi trajtimin mjedisor te mbetjeve te ngurta.

aktiviteti. sipas nje formati qe do te specifikohet nga Ministri dhe do t’i dergohet nje kopje e ketyre procesverbaleve Agjencise Rajonale te Mjedisit ne rrethin perkates cdo gjashte muaj. pajisjet dhe/ose impiantet e te cileve prodhojne zhurme. 2000 Protokolli i Kiotos Prill 1. natyra. 8990 mbi Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis u miratua ne 23 Janar 2003.3c Emri Konventa Basel Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Konventat Mjedisore Kryesore te ratifikuara nga Republika e Shqiperise Permbajtja Konventa Basel mbi Kontrollin e Levizjeve pertej Kufirit te Mbetjeve te Rrezikshme dhe Heqja e tyre Konventa per Mbrojtjen e Detit Mesdhe kunder Ndotjes Konventa per Mocalishtet e Rendesise Nderkombetare. 1997 Konventa Barcelona Konventa Ramsar Tetor 26. LIGJI SHQIPTAR PER VLERESIMIN E NDIKMIT NE MJEDIS 3. Aktet kryesore qe lidhen me mbrojtjen e mjedisit. Kerkesat per VNM te Thelluara Ligji aktual Nr. Per aktivitete qe prodhojne zhurme. Aneksi 1 identifikon projekte qe duhet t’i nenshtrohen nje VNM-je te thelluar. • Do te shmange perzierjen e mbetjeve te rrezikshme me mbetje te tjera. 2005 3. Zhurma • Ligji per vleresimin dhe menaxhimin e zhurmes mjedisore Nr. Projekti i Termocentralit ne Porto Romano klasifikohet si Termocentrale per prodhimin e energjise dhe impainte te tjera me djegie me nje prodhim nxehtesie me . • Do te mbaje proces-verbal (sasia. 2000 Mars 29. Gjithashtu. leja mjedisore percakton kerkesat qe ata duhet te plotesojne per te qene ne perputhje me kete ligj.PRBCATESVL220 .3c. Parlamenti i Republikes se Shqiperise ratifikoi nje seri Konventash e Protokollesh Nderkombetare ne lidhje me ceshtjet mjedisore. lloji i transportit dhe metoda e trajtimit) per te gjitha mbetjet e rrezikshme. informimin dhe pjesemarrjen e publikut paraqiten ne Tabelen 3. ndersa projektet e perfshira ne Aneksin 2 duhet te paraqiten ne nje VNM te thjeshtuar.29 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4. 1996 Konventa Åarhus Tetor 26.• Do te transferoje mbetjet e rrezikshme vetem te shoqeruara me nje shenim dergese malli dhe vetem nga nje operator i autorizuar.4. origjina. Tabela 3. te marrin masa parandaluese dhe te verejne vlerat limit te zhurmes. vecanerisht per Habitatin e shpendeve te ujit Konventa per te drejten e informimit publik dhe pjesemarrjen ne procesin e vendim-marrjes mjedisore dhe perqasja gjyqesore ne ceshtjet mjedisore Protokolli i Kiotos ne Konventen e Kuadrit te Kombeve te Bashkuara mbi Ndryshimet Klimatike Data e Ratifikimit Maj 13. Ky Ligj identifikon listen e projekteve qe duhet te paraqiten ne Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis ne dy Anekse te Ligjit. 9774 dale ne Korrik 2007 kerkon qe personat juridike.1.

• Te dhena mbi mjedisin actual te zones dhe ne afersi te saj ku do te zbatohet projekti. • Pershkrimi i detajuar i objektivave. • Plani i ndertimit dhe afatet kohore te zbatimit te tij. • Programi monitories i ndikimit te projektit ne mjedis. • Plane te mundshme negocimi me autoritetet e qeverisjes vendore. si dhe kostoja e tyre. • Permbledhje e konsultimeve me organet e qeverisjes vendore.fitimprurese. pershkrimi it e pakten dy opcioneve shtese te vendndodhjes se projektit. • Masat/planet teknike per te parandaluar dhe zvogeluar ndikimet negative ne mjedis. publikun dhe organizatat mjedisore jo. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . inspektimit dhe zbatimit te projektit. publikun dhe organizatat mjedisore jo-fitimprurese gjate fazave te planifikimit. • Rreziqet per aksidente me ndikim te rendesishem ne shendet dhe mjedis dhe masat per t’i parandaluar ato. burimeve natyrore dhe minerale duke ruajtur balancen ekologjike.30 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Pershkrime te detajuara per perdorimin e energjise. • Perpuethshmeria e projektit me planin e rregullimit te territorit dhe me planin e zhvillimit ekonomik te zones ku do te zbatohet projekti.PRBCATESVL220 . i cili ka pergatitur raportin e vleresimit te ndikimit ne mjedis.te larte se 50 MW (Aneksi 1. 8990 permbajtja shtese e nje VNM-je per projektet e Aneksit 1 perfshin: • Procedurat dhe arsyet per perzgjedhjen e vendndodhjes ku do te zbatohet projekti. • Pershkrimi i vlerave inxhinierike qe jane ndertuar ose zgjeruar dhe i punimeve te nevojshme per zbatimin e projektit. Sipas Ligjit Nr. • Ndikimet e mundshme ne mjedis dhe masat e propozuara per te parandaluar ose zvogeluar keto ndikime. pika 2) dhe prandaj do t’i nenshtrohet nje vleresimi te thelluar te ndikimit ne mjedis. Prandaj kjo VNM eshte pergatitur ne perputhje me kerkesat e nje VNM-je te thelluar sic eshte perkufizuar me lart. • Pershkrim i detajuar i te gjitha instalimeve qe jane pjese e projektit ose qe do te perdoren gjate zbatimit te tij. • Nje kopje e licenses e personit fizik ose juridik. • Masat rehabilituese ne rast ndotjeje dhe demtimi i mjedisit. • Niveli i drejtperdrejte dhe jo i drejtperdrejte i ndikimit ne mjedis. • Ndikimi pertej kufirit ne mjedis nese ka. • Ndikime te mundshme te opcioneve te projektit ne mjedis dhe shendet. Permbajtja e nje VNM-je te thjeshtuar eshte si vijon: • Objektivi i projektit.

5. masat teknike per te reduktuar zhurmen. Pershkruan marredhenien ndermjet projektit te propozuar dhe planeve e programeve territoriale dhe rajonale perkatese. pika e marrjes se ujit dhe shkarkimit. i krahason ato me ato te alternativave fizibel (perfshire situaten “pa projekt”). DIREKTIVAT MJEDISORE TE BANKES BOTERORE PER VLERESIMIN MJEDISOR Direktivat e Bankes Boterore mbi Vleresimin Mjedisor (VM) jane perkufizuar ne Proceduren Operacionale 04. aplikanti eshte pergjegjes qe te pergatise nje raport. teknologjine.31 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . vleresimi I rreziqeve dhe riskut. . VM rajonal dhe i sektorit. Sistematikisht krahason alternativat fizibel per vendndodhjen e projektit te propozuar.3. normalisht nje VNM. sisteme per zvogelimin e ndotesve te ajrit. perfshi situaten “pa projekt”. Ne menyre te permbledhur diskuton zbulimet e rendesishme dhe veprimet e rekomanduara. ne kuader te ndikimeve te tyre te mundshme. Projekti i Porto Romano-s eshte klasifikuar si Kategoria A qe do te thote se eshte nje projekt qe mund te kete ndikime te rendesishme te pafavorshme ne mjedis qe jane te ndjeshme. dhe plani I menaxhimit mjedisor (PMM). • Kuadri ligjor. social. plani i emergjences ne rastin e keqfunksionimit te sistemit. administrative dhe ate te politikave Brenda te cilit eshte realizuar VM. teknologjine. Diskuton kuadrin ligjor. tubacione per furnizimin me uje. Shpjegon kerkesat mjedisore te cdo bashke-financuesi. konsumi i ujit. kostot te tyre kapitale dhe te atyre qe mund te ndodhin. auditimi mjedisor.2. Per nje project te Kategorise A. Keto ndikime mund te prekin nje zone me te gjere sesa zonat ose impiantet qe i nenshtrohen punimeve fizike. mund te perdoren nje seri instrumentash: vleresimi I ndikimit mjedisor (VNM). projektin dhe funksionimin. Ne menyre te permbledhur pershkruan projektin e propozuar (dhe alternativat) dhe kontekstin e tij gjeografik. impiante energjie. Permbajtja e VNM-se per Kategorine A percaktohet si vijon: • Permbledhja ekzekutive. administrative dhe ai i politikave. minimizuar.2. • Pershkrimi i Projektit dhe analiza e alternativave. Tregon nevojen per cdo plan rivendosjeje ose planin e zhvillimit te njerezve vendore. tregon rrjedhen hyrese dhe dalese te materialeve. dhe impiantet per akumulimin dhe lendeve te para dhe prodhimeve). te ndryshme ose te pa-precedenta. VM per nje projekt te Kategorise A shqyrton ndikimet e mundshme negative dhe pozitive mjedisore te projektit. tubacione te posacme. rruge lidhese.sh.4.01. fizibilitetin e zvogelimit te ketyre ndikimeve. strehimi. Procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis Procedura per Vleresimin Mjedisor ne Shqiperi eshte permbledhur ne Paragrafin 1. perfshire cdo investim jashte vendndodhjes qe mund te jete i nevojshem (p. 3. trajtimi i derdhjeve. procesin e perzgjedhur. Identifikon marreveshjet nderkombetare mjedisore perkatese ku ben pjese vendi. Perfshin nje harte qe tregon vendndodhjen e projektit dhe zonene e influences se projektit. dhe rekomandon cdo mase te nevojshme per te parandaluar. ekologjik.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . dhe kohorl. Procedura percakton se ne varesi te projektit. zvogeluar ose kompensuar ndikimet e pafavorshme dhe permiresuar performancen mjedisore.

nikelit dhe hidrokarburave aromatike policiklike ne ajrin e ambientit. dhe pasigurite e lidhura me parashikimet dhe specifikon temat qe nuk kerkojne vemendje te metejshme.6. 3.32 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Percakton bazen per zgjedhjen e projektit te vecante te propozuar dhe justifikon nivelet e rekomanduar te emetimeve dhe perqasjen per parandalimin dhe zvogelimin te ndotjes.pranueshmeria e tyre ne kushtet e vendit dhe kerkesat e tyre institucionale. sipas temes perkatese. biologjike dhe sociale-ekonomike. qe permbahen ne Directivat Europiane qe vijojne: • Direktiva 2008/50/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 21 Maj 2008 mbi cilesine e ajrit ne ambient dhe ajer me te paster per Europen. ai merr ne konsiderate aktivitetet e zhvillimit te propozuar brenda zones se projektit. Identifikon masat lehtesuese dhe cdo ndikim negative qe mbetet qe nuk mund te zbutet. te trajnimit dhe monitorimit. • Direktiva 2000/60/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit qe percakton nje kuader per veprimet e Komunitetit ne fushen e politikes se ujit dhe Propozimi per nje Direktive te Parlamentit Europian dhe te Keshillit per standartet e cilesise se mjedisit ne fushen e politikes se ujit dhe ndryshimi i Direktives 2000/60/EC [COM(2006) 398]. Parashikon dhe vlereson ndikimet e mundshme pozitive dhe negative (dhe alternativat). Te dhenat duhet te jene ne pershtatje me vendimet per vendodhjen e projektit. • Direktiva 2002/49/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 25 Qershor 2002 persa i takon vleresimit dhe menaxhimit te zhurmes mjedisore. • Plani i Menaxhimit Mjedisor (PMM). dioksidin e azotit dhe oksidin e azotit. • Direktiva e Keshillit 1999/30/EC e 22 Prillit 1999 persa i takon vlerave limit per dioksidin e squfurit. Seksioni tregon saktesine. monitorimin dhe perforcimin institucional. therrmijave dhe plumbit ne ajrin e ambientit. Identifikon dhe vlereson shtrirjen dhe cilesisne e te dhenave ne dispozicion.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . funksionimin ose masat lehtesuese. por jo te lidhura ne menyre te drejperdrejte me projektin. LEGJISLACIONI EUROPIAN PER MBROJTJEN MJEDISORE Procesi i VNM-se do te marre ne konsiderate gjithashtu standartet Europiane te cilesise. Mbulon masat lehtesuese. • Direktiva 2004/107/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 15 Dhjetor 2004 persa i takon arsenikut. . • Ndikimet Mjedisore. sigurine dhe burimet e te dhenave. ne aspektin sasior deri ne shtrirjen e mundhsme. Gjithashtu. projektin. kadmiumit. perfshire cdo ndryshim te parashikuar me pare perpara se te filloje projekti. Vlereson dimensioned e zones se studimit dhe pershkruan kushtet perkatese fizike. • Te dhenat e linjes baze. zhives. Kerkon mundesite per permiresime mjedisore. hapsirat bosh te te dhenave kryesore. • Direktiva 2006/12/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit 5 Prill 2006 mbi mbetjet dhe Propozimi per nje Direktive te Parlamentit Europian dhe te Keshillit 21 Dhjetor 2005 mbi mbetjet [COM(2005) 667].

PLANET LIDHUR ME TOKEN. Zona e Porto Romano-s eshte e perfshire ne Projektin e Integruar per Menaxhimin dhe Pastrimin e Zones Bregdetare. per te mbeshtetur integrimin e sektorit te energjise ne Tregun Rajonal te Europes Juglindore dhe interkonjeksionin me rrjetin e Unionit per Bashkerendimin e Transmisionit te Elektricitetit (UCTE).8.33 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Shqiperia firmosi Traktatin per Energjine (1994) dhe Protokollin e Traktatit per Efikasitetin e Energjise dhe Aspektet Mjedisore (1995). • Te krijoje nje treg konkurues elektriciteti sipas kerkesave te KE (Direktiva 96/92/EC) dhe detyrimet e Shqiperise sipas Memorandumit te Athines (15 Nentor 2002).3.3. • Te rrise ne menyre te konsiderueshme investimet ne sektorin e energjise nepermjet permiresimit te kapitalit nga Institutet Nderkombetare Financiare. si dhe kapitalit privat. • Te krijoje nje kuader efikas instituctional dhe rregullator dhe te ristrukturoje kompanite energjetike. nga autoriteti i ujrave dhe do te perfshihet ne procesin e autorizimit.PRBCATESVL220 . • Te rrise efikasitetin e energjise ne gjenerimin/prodhimin dhe perdorimin final te burimeve energjetike qe synojne te minimizojne ndotjen mjedisore. 8093 e 21. ne pergjithesi dhe ne vecanti per elektricitetin. “Strategjia Kombetare Shqiptare e Energjise”. Zvogelimi i ndotjes se tokes dhe ujrave entokesore ne impiantin kimik ne Porto Romano nepermjet punimeve te permiresimit dhe pastrimit jane pjese e veprimeve kryesore te projektit. POLTIKA SHQIPTARE PER SEKTORIN E ENERGJISE Gjate viteve 90. Projekti synon qe te mbroje burimet natyrore bregdetare dhe asetet kulturore. te cilat sherbejne te dyja si baze ligjore per bashkepunimin nderkombetar shqiptar ne fushen e energjise dhe per perpunimin e nje strategjie kombetare per energjine. • Te optimizoje sistemin e furnizimit me burime energjie bazuar ne parimin e planifikimit me koston me te ulet me ndotjen minimale mjedisore. • Te percaktoje nje sector efikas per energjine ne aspektin financiar dhe teknik. MBROJTJEN E UJRAVE SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE Paragrafet japin disa tregues mbi kerkesat ligjore dhe planet e ativitetit qe aplikohen ne zonen e bregdetit ne pergjithesi dhe ne zonen e Porto Romanos ne vecanti. Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave. dhe te promovoje zhvillimin qe ruan balancen mjedisore dhe menaxhimin e bregdetit shqiptar. financuar nga Banka Boterore dhe menaxhuar nga Ministria e Mjedisit. 3. Politika e energjise ne Shqiperi pershkruhet ne nje dokument te adoptuar nga Qeveria Shqiptare ne 2003. . percakton se autoriteti i ujrave do te perfshihet me procesin e autorizimit ne lidhje me projektet qe do te zhvillohehn ne pjesen e tokes qe ndodhet ndermjet bregdetit dhe nje kufiri qe varion ndermjet 100 dhe 200 m nga vija bregdetare. Qellimet specifike te Strategjise Kombetare Shqiptare jane: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Te rrise sigurine dhe saktesine e furnizimit me energji.1996. ne nivel kombetar dhe rajonal.7. Ligji per Ujrat Nr.

i 17. Menaxhimi i tokes per ndertim do te behet permes planeve rajonale. nje akt ligjor ne kushtet dhe procedurat per te marre lejen perkatese dhe licencen e funksionimit ne zonen e Porto Romano-s. brenda tre muajve nga hyrja ne fuqi. Kryetari i KRRTRSH-se eshte Kryeministri.PRBCATESVL220 . PLANI HAPESINOR DHE URBANISTIK I SHESHIT TE NDERTIMITT Paragrafet e meposhtme japin nje permbledhje te gjendjes urbanistike ne vendndodhjen e zbatimit te Projektit.1998. Durres” (Figura 3. dhe studime te pjesshme te urbanistikes. I njejti vendim percakton se KRRTRSH do te perpunoje Master Planin per zonen e Porto Romano-s dhe lidhjen e saj (rrjeti rrugor. master plane. Planet rajonale dhe master plane do te pergatiten per periudha mbi 20 vjecare.9b).9a Kufijte Administrative). 703 i dhene ne Prill 2008 aprovon studimet ne “Zhvillimin e Integruar te Zones se Energjise dhe zones Industriale te Porto – Romanos. Gjithashtu. Vendimi Nr. Vendimi Nr. vendndodhja e zbatimit te Projektit ne Porto Romano i takon kompetences hapesinore dhe urbanisike te qytetit te Durrësit (shiko Figuren 3.8405. Tregtise dhe e Energjise te perpunoje. rruga hekurudhoe dhe lidhja me rrjetin elekctrik kombetar) brenda tre muajve nga futja ne fuqi.3. Keto plane nuk jane aprovuar ende per zonen e projektit.34 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Kuadri ligjor per urbanistiken ne Shqiperi perkufizohet nga Ligji Nr. Sipas nej Vendimi te 1999.9. planet e pergjithshme te rregullimit. KRRTRSH eshte nje organ vendim-marres dhe funksionon prane Keshillit te Ministrave. organi shteteror me i larte per aprovimin e studimeve urbanistike eshte Keshilli i Rregullimit te Territorit te Republikes se Shqiperise (KRRTSH).9. ndersa planet e pergjithshme te rregullimit dhe studimet e pjesshe urbanistike do te pergatiten per periudha te caktuara prej 10 deri 15 vjetesh perfshi perparesine e fazes se pare 5 vjecare. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sipas ketij ligji. 703 kerkon qe Ministria e Ekonomise. .

35 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

Nje plan per zhvillimin industrial ne zonen e Porto Romano eshte duke u zhvilluar nga Ministria e Ekonomise. te zgjeruara sic eshte e nevojshme. Zona eshte rurale. por prane disa impianteve industriale (p. sipas te cilit vendodhja e Porto Romanos shtrihet ne zonen qe i dedikohet zhvillimti te nje Parku Energjetik. aktualisht nje termocentral i ri (98 MW) eshte ne ndertim ne Vlore.2. Kjo vendndodhje eshte vetem 1 km nga qyteti i Vlores.1. Vendndodhja Enel beri vleresimin e vendndodhjes se projektit nepermjet nje analize paraprake ekzaminimi te vendeve te ndryshme ne Shqiperi. Tregtise dhe Energjetikes.1. 25 km ne veri-perendim te Tiranes. Analiza perfundimtare beri krahasimin e vendeve te mundshme qe vijojne: • Porto Romano. Projekti eshte ne koordinim me nje plan per ndarjen ne zona. por eshte perjashtuar mundesia e nje parku te ri energjetik. prane aktiviteteve industriale. PROJEKTI 4. 4. qe do te ndertohet prane rrethimit te Impiantit.sh.4. . te cilat lidhin zonen me autostraden Durrës – Tiranë. ALTERNATIVAT 4. Vendndodhja mbulon nje zone rreth 80 hektare. • Shengjin.3a tregon vendndodhjen.36 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Impianti do te djege qymyrguri. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Vendndodhja e propozuar gjendet ne nje fushe te gjelber e te rrafshet qe ndodhet rreth 10 km ne veri te Durresit. i cili eshte ende ne diskutim. Disa rruge te reja jane parashikuar prane vendndodhjes. Ngritja mesatare e vendndodhjes eshte afersisht ne te njejtin nivel si niveli i detit. Per vendndodhjen ne Vlore eshte parashikuar nje park industrial. depo nafte dhe gazi te lidhura me nje pontil per te marre material). Porto Romano eshte nje vend rural. ne bregun Lindor te Detit Adriatik. i cili do te transportohet per ne vend nepermjet platformave lundruese dhe duke perdorur nje pontil te ri 950 m te gjate. VENDNDODHJA Impianti i propozuar do te shtrihet ne Veri-Perendim te Shqiperise.PRBCATESVL220 . Lidhja me vendndodhjen do te behet permes rrugeve ekzistuese. Per me teper. • Vlore. Figura 1. Impianti i Energjise do te lidhet me rrjetin ekzistues kombetar te energjise ne Nenstacionin Tirana 2 nepermjet nje linje energjie 25 km te gjate e 400 kV.2.

4.3. sepse ka disa vende prodhuese ne bote. . filtrin e pelhures per heqjen e pluhurave. Cmimi i tij e ben investimin te perballueshem. nafta dhe gazi natyror. Impianti do te jete gati ne te ardhshem per instalimin e nje Sistemi per Grumbullimin dhe Vecimin e Karbonit pas Djegies. Djegia me faza do te adoptohet per te kontrolluar perqendrimin NOx ne furre. Cmimi i saj per momentin eshte shume i larte dhe investimi mund te mos perballohet. • Gazi natyror nuk gjendet ne Shqiperi dhe nevoja per nje tubacion te gjate gazsjelles eshte nje investim i pa-perballueshem. Sistemi ftohes do te perdore uje deti. secila prej tyre me dimensione per prodhimin e fuqise bruto 800 MWe (sipas kushteve te referimit).2. Zgjedhja e Enel per te propozuar nje Impiant me djegie qymyrguri varet nga faktoret kryesore qe vijojne qe gati e imponojne vendimin: • Qymyrguri gjendet ne sasi te medha ne tregun nderkombetar dhe disponueshmeria e tij eshte vetem minimalisht e influencuar nga faktoret gjeopolitike. Enel vendosi qe te zhvilloje projektin ne vendndodhjen ne Porto Romano. Projekti eshte hartuar sipas Teknikave me te Mira Aktuale te aplikueshme per kete lloj Impianti te Madh me Djegie. vendndodhjet ne Vlore dhe Shengjin jane prane zonave te mbrojtura. Gjithatu.PRBCATESVL220 . IMPIANTI I ENERGJISE ME DJEGIE QYMYRGURI Termocentrali i Porto Romanos bazohet ne dy njesi ultra-superkritike me djegie qymyrguri. nga kendveshtrimi ekologjik. duke e qarkulluar me cikel te hapur. sic pershkruhet ne Kapitullin 2.2. Sistemi per trajtimin e gazit te oxhakut perfshin per cdo njesi sistemin e Reduktimit Katalitik Perzgjedhes per pluhurat me qellim reduktimin e NOx.37 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . njesine per ftohjen e gazit dhe impiantin per heqjen e squfurit (Absorbuesi gelqere-gips). Per keto arsye kryesore. Lendet Djegese Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Lendet djegese te mundshme per dimensionin e planifikuar te Impiantit te Energjise tradicionalisht jane : qymyrguri. Gjithashtu. adoptimi i teknologjive me moderne per grumbullimin e emetimeve dhe efikasiteti me i madh i impianteve e bejne perdorimin e qymyrgurit te pajtueshem me rregullat aktuale me strikte per mjedisin.Per vendndodhjen ne Shengjin eshte parashikuar nje zhvillim turistik dhe rritje e industrise se lehte. ndikimi i mundshem i ketij gazsjellesi do te ishte shume i madh. 4. Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku 150 m te larte per cdo njesi. • Nafta gjendet ne sasi te medha ne tregun nderkombetar. por disponueshmeria e saj dhe cmimi i saj influencohen jashtezakonisht nga faktoret gjeopolitike dhe financiare sepse prodhuesit ne bote jane te kufizuar.

• Ftohes gazi. Qymyri do te transferohet ne platforma lundruese dhe pastaj shkarkohet ne breg nepermjet nje pontili 950 m te gjate. Temperatura e ujit qe futet ne bolier do te jete 312 °C.3. Skema e Impiantit paraqitet ne Aneksin 1. 4. me nje ri-nxehje dhe do te funksionoje ne menyren me presion te levizsshem.2% me reference qymyrgurin. permes nje kaskade te pjesshme per ri-perdorimin e ujit.1. • Sistem FGD. Do te jete i llojit kulle.PRBCATESVL220 . • Oxhaku. per e zevendesuar produktin e lehte te naftes.1. dergohen ne impiantet e trajtimit te ujrave te perdorura dhe ne fund shkarkohen ne det. ne kushtet e ambientit te referuar. ne perputhje me normat në fuqi. Nje system shkarkimi i posacem. Qymyri do te ruhet ne sheshin e qymyrit ne dy zona te vecanta. Vlera minimale teknike do te jete rreth 30% e ngarkeses nominale. • Gjenerator. pa riqarkullim. Te dy njesite. Rendimenti i bolierit do te jete afersisht 95. Qymyri do te vije me anije. Uji Industrial perftohet nga shkripezimi dhe demineralizimi i ujit te detit. ndersa nje product i rende nafte do te perdoret per t’i vene ne pune (deri ne VLM – Vlera Teknike Minimale).38 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ku uji rrjedh ne menyre te vazhduar. • Turbine avulli. Pershkrimi i Procesit Kryesor Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4. nje per secilen njesi. Ujrat e perdorura do te grumbullohen. Nje product i lehte nafte do te perdoret per ndezjen e boliereve. • Sistem per Reduktimin e Perzgjedhur katalitik (SCR) • Filter pelhure. secila 800 MWe. magazine dhe stacion pompimi do te jene ne dispozicion per produktin e lehte dhe te rende te naftes. Cdo njesi e impiantit do te kete pajisjet kryesore qe vijojne: • Bolier avulli. Kushtet e avullit ne daljen e bolierit do te jene: 605/620 °C (SH/RH) dhe 280/52 bara (SH/RH). • Bolier ndihmes.3. te cilat do te ankorohen 2-3 milje larg bregut.1. .Impianti eshte projektuar me qellim qe te reduktoje marrjen e ujit te paperpunuar per perdorime industriale dhe shkarkimet perkatese. do te ndertohen ne dy faza. • Transformator kryesor. Cikli Termal dhe i Djegies Bolieri me Avull Bolieri me avull do te jete ultrasuperkritik. • Kondensator.

Ajo do do te jete me projekt modern me efikasitet dhe siguri te larte. Turbina dhe Ndertesa me Avull Turbina me avull do te instalohet brenda hollit te makines. Ne kushtet e ambientit qe i referohemi (temperature mesatare e ujit te detit 18 °C). nje seksion IP dhe dy seksione LP. Sistemi per nxjerrjen e hirit ne pjesen e poshtme do te jete i nje tipi te thate. mund te arrihet nje presion kondensues prej afersisht 50 mbar. Cdo ndertese do te kete nje vinc ure.000 t. Bolieri do te pajiset me ventilatore per blozen me avull ose uje. turbine me avull do te jete e vetme RN (Ri-Nxehur) dhe tip kondensues. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .PRBCATESVL220 .39 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ndertesat e dy njesive te turbines me avull do te lidhen permes lidhjeve strukturore dhe duke komunikuar ne menyre te brendshme. Sic eshte pershkruar tashme. Turbina me avull do te kete nje aranzhim me perberje varg. do te dergohet ne Gjeneratorin me Avull per Rikuperimin e Nxehtesise. qe vjen nga bolieri ultrasuperkritik. (GJARN). Kondensatore Tubat e ujit qarkullues do te ushqejne dy kondensatore prej alumini tunxhi qe ftohen me uje deti (nje per cdo njesi). se bashku me hirin qe fluturon. Sifoni i rrjetit te ujit ftohes do te aktivizohet me pompa te posacmea. qe ndodhet prane bolierit. duke pasur ne nje aks te vetem nje seksion HP. Cikli Termal Avulli. Turbina me avull do te kete nente dalje te pa-rregulluara avulli per ne kondensator. i cili eshte me presion te larte. ne para-nxehesit e ujit qe futet ne bolier dhe ne pompen qe shtyn ujin ne bolier. me shkarkim poshte. afersisht 605 °C dhe 280 bar. ai do te jete i vetem RN (Ri-Nxehur) dhe lloji kondensues. Kapaciteti i depos se bolierit do te jete afersisht 4. te turbines me avull. Hiri i rende do te bluhet dhe ose do te ri-qarkullohet per ne furre. me qellim qe te garantoje 16 ore autonomi. do te marre avullin qe vjen nga nje seksion LP turbine me avull. Jane parashikuar kushtet per nje sistem pastrimi te mundshem me kondensator ne te ardhme. Cdo trup. secili i perbere nga dy trupa te vecante. ose do te ruhet ne nje sillos te duhur ditor. Avulli i ri-nxehur do te marre presionin mesatar GJARN ne nje temperature prej afersisht 620 °C. ne konfigurim me nje kalim.Djegia me faza do te adoptohet per te kontrolluar NOx perqendrimi ne furre poshte 3 400 mg/Nm dhe nje sistem Reduktimi Katalitik Perzgjedhes per pluhurat ne nivel te larte do te reduktoje NOx poshte limitit te garantuar.

ne kushte te ngopura (konfigurimi “trung i lagur i oxhakut”). avulli me presion te ulet do te dergohet ne sistemin ftohes me uje deti.Ne fund te perhapjes se tij. • T ne rrjedhen e poshtme te filtrit prej pelhure: 117 °C. nje njesi per largimin e pluhurave (filter pelhure). do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku te larte 150 m per cdo njesi. gazet e oxhakut do te ftohen ne nje Ftohes Gazi te Oxhakut. Figura 4. • T ne rrjedhen e poshtme te ventilatorit te induktuar: 130°C. Ftohesi i Gazit te Oxhakut Per te lehtesuar reduktimin e oksideve te squfurit ne absorbuesin FGD (HSGO). • T ne trungun e oxhakut: 48 °C. • T ne rrjedhen e siperme te absorbuesit (HSGO): 105 °C. Linja e Trajtimit te Gazit te Oxhakut Nje linje trajtimi gazi e nje oxhaku te vetem eshte parashikuar per cdo njesi: nje para-nxehes ajri. Te gjithe komponentet e lart-permendur do te instalohen ne te njejten linje. Figura qe vijon tregon ciklin e termocentralit.1. do te instalohet nje njesi per ftohjen e gazit. Ne rrjedhen e siperme te absorbuesit HSGO.3. Gazet e oxhakut.1a Cikli i Termocentralit 4. me qellim qe te reduktojne humbjet e presionit. Sistemi i ujit do te jete me cikel te hapur dhe uji i rrjetit do te ngrohet deri ne rreth 8 °C.2. .40 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . nje ventilator aksial i induktuar.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Temperaturat gjate linjes se trajtimit te gazit te oxhakut do te jene: • T ne rrjedhen e poshtme te para-nxehesit: 122 °C. nje absorbues per heqjen e squfurit nga gazi i oxhakut (HSGO).3. • T ne rrjedhen e poshtme te the FGD absorber: 48°C.1.

HSGO do te funksionoje pak me lart se presioni atmosferik. Filtrat do te jene te tipit pulse-jet dhe do te aranzhohen ne ndarje te pavarura. Sistemi i pastrimit te ndarjeve do te jete i tipit me ajer te kompresuar. . Filtrat prej pelhure do te trajtojne deri ne 2. Perdorimi i aditiveve nuk eshte parashikuar perte arritur performance projektimi ne kushtet e projektit. Per te qene ne perputhje me kufijte e emetimit te pluhurave.4 MNm /h (wet). dhe nje ngrohes ajri ne rrjedhen e poshtme te ventilatorit te ajrit dytesor. Nje sistem by-pass. 3 • 96% e materialit < rreth 20 mikron. Dozimi me aditive kimike (Perzjerjet Acid Adipik ose Acid Dikarboksilik) eshte parashikuar per te qene ne perputhje me vlerat limite te emetimit ne raste piku ne permbajtjen e pikes se hyrjes SO2 dhe nje pompe jashte sherbimit. i cili do te siguroje SO2 dhe heqjen e pluhurave ne perputhje me kufizijte e emetimeve te raportuara ne Paragrafin 4.1. duke rritur temperaturen e ajrit te djegies dytesore nga afersisht 20 °C ne rreth 60 °C. Per shkak te nje atmosfere pune me acid te kondensuar e agresiv. te prodhuar nga bluarja e nje sasie. me system me taposje me ajer dhe para-veshje. Karakteristikat e materialit do te pajtohen me pershkrimet qe vijojne: • Materiali < rreth 20 mg/Nm . me qellim qe te lejojne aktivitetet e mirembajtjes edhe gjate funksionimit. ndersa djeg qymyrguri me nivel te larte hiri (permbajtja e hirit 14. qe eshte shperndare nga nje lak ne forme unaze dhe qe do te prodhoje gipsin e nivelit komercial. Sistemi per Heqjen e Squfurit nga Gazi i Oxhakut Cdo njesi do te pajiset me nje absorbues me gelqere-gips HSGO. do te jete ne gadishmeri per te lejuar nje fillim te sigurte funksionimi. secila prej tyre e pajisur me dyer per njerezit dhe kllapa izolimi. do te perdoren materiale fluoroplastike (ose ekuivalente) per tubat per ftohjen e gazit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shkembyesi i nxehtesise anesore te ajrit do te jete i perbere nga hekur i forte qe permban karbon. me kllapa by-pass pa-rrjedhje te tipit me valvule zbritese. ajri i kompresuar per pastrimin e ndarjeve do te sigurohet nga kompresoret e posacme.66 %/peshe). Uji i de-mineralizuar eshte ambjenti per transferimin e nxehtesise.Ai konsiston ne nje karkase dhe tub per ftohjen e gazit. i cili do te zbrese temperature gazit te oxhakut nga rreth 130 °C ne afersisht 105 °C. Nje ndertese ndihmese HSGO do te ndodhet prane cdo absorbuesi per pompat e procesit dhe per sistemin e heqjes se ujit nga gipsi. cdo HSGO do te pajiset me tre faza te largimit te shtellunges. Shkembyesi i nxehtesise anesore te gazit te oxhakut eshte i nje tipi U dhe modular. Filteri prej Pelhure Termocentrali do te pajiset me dy filtra pelhure (nje per cdo njesi) per heqjen e 3 pluhurit.PRBCATESVL220 .6.41 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Cdo HSGO do te perdore nje perzjerje me gure gelqerore te therrmuar 30% w/w .

per te reduktuar vleren e rrjedhes ne to te ujit per pergatitje. Diametri i trupit te oxhakut do te jete 7.500 t/h. rreth 2-3 milje nga bregu. i mbeshtetur ose ne strukture celiku ose ne nje structure beton arme. parashikohen mbushje te medha me lartesi 6 m.000 t. absorbuesit do te marrin gjithashtu rryma uji larese nga ftohesit e gazit. ndersa dy makineri per rivendosje do te vendosen ne pjesen e jashtme te te dyja grumbullimeve. Do te adoptohen kushte specifike me qellim qe te parandalohet renia e piklave.000 t/h per operimet e rivendosjes.200 t/h .5 m dhe shpejtesia e levizjes se gazeve te oxhakut do te jete rreth 18 m/s. Makineria ngritese do te vendoset ndermjet dy grumbullimeve prej qymyrguri. Sisteme Ndihmese 4.500 m do te vendoset per rikuperimin e perzjerjes gjate periudhave afatgjata te pushimit (nderprerjes). Do te vendosen dy makineri te tipit portal dhe nje makineri ngritese (pirun).500 t/h per operimet e grumbullimit dhe 1. eshte nje trung beton arme me shtrese te bdrendshme qe i reziston acidit.3. tashme ne zhvillim e siper. secila prej tyre rreth 450 x 60 m.PRBCATESVL220 . .Nje serbator i zakonshem i perkohshem 3. Uji industrial do te perdoret per pergatitjen e HSGO dhe per larje per heqjen e gipsit dhe shtellunges. vecanerisht gjate funksionimit fillestar (ndezjes) (p.3. kolektoret e piklave ne maje dhe ne pjesen e poshtme te trungut te oxhakut). te cilat zene pjese te tokes qe tashme perdoret per para-ngarkimin ne zonen ku grumbullohet qymyrguri. Sistemi i rripit te transportimit qe ushqen bolierin do te kete nje kapacitet prej 2x1. Trajtimi dhe Ruajtja e Qymyrgurit Do te adoptohet nje sistem transporti me qellim qe te trasportoje qymyrgurin ne Impiantin e Energjise nga platformat detare.42 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .sh. Makinerite do te kene nje kapacitet prej afersisht 2. Nga anijet qymyrguri do te trasferohet ne dy karkaleca te vendosur ne krye te pontilit (eshte parashikuar vete-shkarkimi i bashkohor i dy platformave detare) dhe pastaj ne nje rrip transportues te mbuluar 2. 4. ne tre ane te vendndodhjes ku ruhet qymyrguri. Trungu i Oxhakut Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 3 Trungu i oxhakut do te perbehet nga Polimere xhami me Fiber te Perforcuar (GFRP). Lartesia e oxhakut do te jete 150 m.000 t/h. Anijet nuk do te kene me teper se 7 m terheqese ngarkese dhe do te jene te pajisura me nje sistem vete-shkarkimi me kapacitet rreth 1.2. Nje alternative tjeter.1. qe lidh kreun e pontilit me sistemin e ushqimit te bolierit dhe me vendndodhjen per grumbullimin e qymyrgurit. Qymyrguri do te transportohet nga platformat detare ne anije te posacme.2. Qymyrguri do te ruhet ne dy grumbullime ne ajer te hapur. me nje kapacitet prej afersisht 220. Sic tregohet ne Aneksin 1.

50 m) per cdo njesi. Rrymat e cliruar te rigjenerimit do te grumbullohen ne nje grope dhe neutralizohen ose nga acidi. Ai do te perbehet prej celiku. nje per cdo njesi. Rrjeti i kthimit. Uji do te ri-leshohet nga dy basene prej betoni. pas pikes se daljes te kondensatorit. te pajisur me nje stacion pompimi per te ushqyer rrjetin e ujit te de-mineralizuar. permes kater tubacione nentokesore (dy per cdo njesi ø=2.3.50 m secila.000 m . • Rrjetit zjarr-uje.00 m poshte nivelit mesatar te detit. pastrimi me UV (Ultra Violet). Uji ftohes do te rrjedhe nga pika e marrjes ne basenin e pompimit. Cdo basen do te permbaje dy pompa qarkulluese dhe do te pajiset me panele celiku qe mund te hiqen per inspektimin e mirembajtjen e ujit ne basen. te ndodhur ne vijen bregdetare. • Impiantit te demineralizimit. 950 m larg bregut. Impianti i Demineralizimit Impianti i demineralizimit. Uji i de-mineralizuar do te grumbullohet ne depozita 2 x 2.2. Uji industrial do te ruhet ne depozita 2 x 3.00x2. ose kaustika. perpara se te dergohen ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. te ndodhura 6. Projekti parashikon 3 3 . kapaciteti neto i prodhimit te te cilit do te jete afersisht 120 t/h. ultra/mikcro-filtrim me pajisjet ndihmese perkatese dhe stacionin e ri-leshimit te ujit.43 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . grumbullimi dhe dozimi acidi sulfurik dhe sode kaudtike (rigjenerues). Impianti do te jete i pajisur gjithashtu me stacione shkarkimi.000 m te pajisur me stacione pompimi per ushqimin e: • Rrjetit te ujit industrial.800 mm) prej Plastike te Perforcuar me Xham (PPXH) . Furnizimi me Uje dhe Trajtimi i Ujit Sistemi Qarkullues i Ujit Pika e marrjes se ujit do te ndodhet ne kreun e pontilit te Impiantit te Energjise. Impianti i Shkripezimit te Ujit te Detit Impianti per heqjen e kripes per prodhimin e ujit industrial perfshin sa vijon: • Para-trajtimin me pluskim. poshte deri ne shkarkimin perfundimtar. • Stacioni i ri-leshimit te llumit te pluskimit drejt pjeses me te trashe dhe heqjes se ujit nga struktura metalike me filter • Osmoza e kthimit te ujit te detit me nje faze. prane Pontilit (sic tregohet ne Aneksin 1).4.2.00x2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . do te perbehet nga dy kanale betoni nentokesore (3. me 8 hapje per pika hyrese. do te kete shfrytezoje dukurin e osmoses. te ndodhur afer rrethimit te impiantit. 4.

• 100% shtrat me ngarkese te perzjere rreshire te thate dhe system rigjenerimi. Separatoret e Vajit Basenet e vajit do te vendosen ne zonat e transformatoreve dhe ne ndertesat e hollit te makinerive. Impianti i Trajtimit te Kondesatit (Produktit qe rezulton nga kondensimi) te Avullit Impianti i trajtimit te kondesatit te avullit per cdo Njesi do te perfshije: • 100% njesine e para-filtrimit me uje ne pjesen e pasme. tjetri per grumbullimin e ujit nga zonat e mundshme te ndotura me vaj.qe te perdore uje te de-mineralizuar si pergatitje jo vetem per ciklin e avullit me uje.PRBCATESVL220 . Impianti i Trajtimit te Derdhjeve Trajtimi kimik i perdorur eshte: • Heqja e lendeve nepermjet FGD. Impianti i Trajtitmit te Ujrave te Perdorura Impianti i Trajtitmit te ujrave te Perdorura do te perfshije sa vijon: • Basenet e grumbullimit te ujrave te “vales se pare” nga rreshjeet. grumbullimi dhe dozimi acidi sulfurik dhe sode kautike (rigjenerues). Basenete per grumbullimin e ujrave te “vales se pare” nga rreshjet Jane parashikuar dy basene per ujrat nga rreshjeet: nje per grumbullimin e ujrave “te vales se pare” nga zonat e ishujve te energjise. Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit te trajtimit te derdhjeve.44 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . perpara se te dergohen ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. por gjithashtu per rrjetin e mbyllur ftohes dhe per anen ftohese te ujit. Rrymat e cliruar te rigjenerimit do te grumbullohen ne nje grope dhe neutralizohen ose nga acidi. • Impianti i trajtimit te derdhjeve. Periodikisht. • Impianti i trajtimit te ujrave te zeza. do te largohet vaji i grumbulluar ne siperfaqen e baseneve. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. ose soda kaustike. Uji i paster nga rreshjeet do te grumbullohet dhe derdhet ne det i patrajtuar. Impianti do te jete i pajisur gjithashtu me me stacione shkarkimi. per te larguar vajin nga rrymat e ujit qe nuk perthithen nga toka. • Separatoret e vajit.

Rrymat e ujti te perdorur kimik. dushet. do te dergohet ne nje faze te dyte pastrimi. • Ndarja me rrjete. me pH neutral me klorur hekuri dhe hidroksid natriumi. • Dizinfektimi UV.000 m dhe pastaj do te dergohen ne impiantin e trajtimit. • Pastrimi dhe ri-qarkullimi i llumit. Impianti i trajtimit per perpunimin e ujrave te perdorura do te jete i pajisur me stacione shkarkimi. • Uje rigjenerues per rreshira ne impiante te trajtimit te kondensates dhe ujit te demineralizuar. tualetet. • Kontrolli perfundimtar dhe ri-derdhja per ne basenin perfundimtar te ujit te perdorur.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Rryma e ujrave te zeza te trajtuara do te jene ne perputhje me kerkesat rregullatore ne fuqi. • Llumi qe e mban serbatorin me nje stacion ri-derdhje ne strukturen metalike me filter te perpunimit te ujit te perdorur per nje heqje te perbashket te ujit. dhe pastaj ne filtrat e reres 50%. Ky i fundit do te dergohet ne nje sistem me te trashed he per heqjen e ujit dhe ne fund do te beje largimin e duhur. do te kete tre basene per qumeshtin e aditivit te gelqeres. Ky impiant. dozim sulfuri dhe polielektrolit dhe/ose klorur hekuri perkatesisht.45 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Zbutesi i Depozites • Denitrififikimi (heqja e azotit). basenet e neutralizimit dhe kontrollit perfundimtar. Impianti i Trajtimit te Ujrave te Zeza Impianti i Trajtimit te Ujrave te Zeza do te grumbulloje te gjitha rrymat e ujrave civile te shkarkuara nga menca. Uji. etj. • Ajrimi. pergatitje dhe dozimi per cdo kimikat qe shtohet. Impianti do te perfshije sa vijon: • Ndaresja rotative. • Uji lares Ljungström.• Drenazhime industriale dhe uje i de-mineralizuar. do te 3 grumbullohen ne depozita perpunimi uji te perdorur 2x2. Nje pastrues do te beje ndarjen e ujit nga llumi. 3 . se bashku me derdhjet e lart-permendura. Kapaciteti i projektuar eshte i barabarte me 75 m /dite. kapaciteti i trajtimit te te cilit do te jete 150 t/h. grumbullimi. • Kampione kimike.

Gipsi do te lahet me qellim qe te reduktoje permbajtjen e klorurit me poshte se 100 ppm. 4. Sistemi i therrmimit dhe bluarjes do te vendoset ne nje ndertese te posacme. Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit te Hirit Sistemi i poshtem per nxjerrjen e hirit do te jete i nje tipi te thate. ku nje sistem automatik monitorimi do te verifikoje pajtueshmerine me kufijte e garantuara te shkarkimeve te lengeta. me dimension rreth 600 t/h. dhe grumbullohet ne nje hinke me terheqje te dyfishte perpara se te dergohet per bluarje. secili me nje kapacitet grumbullimi prej 6. me qellim qe te perftohet gips me nje permbajtje lageshtie me te vogel se 10%. se bashku me hirin qe leviz me shpejtesi. Guri gelqeror do te para-therrmohet nga mullinj me tre cekice.46 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3. Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit Gipsi i prodhuar nga sistemi FGD do te trajtohet ne nje sistem per heqjen e ujit bazuar ne 2+2 x 100% (1+1 per cdo FGD) qe konsiston ne sistemin hidrocilon dhe filtrit te rripit te vakumit. 4. perpara se te shkarkohen ne det.5 t/h. secili me dimension per kapacitet 12.Shkarkimi i Ujrave te Perdorura Te gjitha rrymat e lart-permendura te trajtuara do te grumbullohen se bashku ne nje basen perzjeres.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . secli me dimension per kapacitet 12. secili me dimension per kapacitet 25 t/h. Duke ju referuar perberjes se llogaritur te gurit gelqeror. Hiri mund te largohet me kamione ose transferohet me rrip transportues per ne kreun e pontilit. Sillot e grumbullimit do te pajisen me nje system per lagien e hirit per te reduktuar prodhimin e mundshem te pluhurave. te ndodhur prane bolierit. prane vendit ku grumbullohet guri gelqeror.2.000 t. Hiri i poshtem do te jete i bluar dhe ose do te ri-qarkullohet per ne furre ose do te grumbullohet ne nje sillos te duhur ditore. pastertia e gipsit eshte parashikuar ≥ 95%. 3 . Uji qe lag (20% e sasise totale te hirit) do te merret nga rrymat e zgjedhura ujrave me kripesi te vogel dhe nga rrjeti i ujit industrial. Trajtimi i Gipsit.2. per t’u ngarkuar ne anije. Hiri dhe gipsi do te transportohen per ne kreun e pontilit me te njejtin rrip transmportues te mbuluar.3. Nje rrip transportues 1 x 300 t/h do te sjelle gelqeren ne dhomen e therrmimit dhe bluarjes. Guri gelqeror dhe Gipsi Grumbullimi dhe Bluarja e Gurit Gelqeror Trajtimi i gurit gelqeror do te kete nje pajisje per kontroll automatik. Jane parashikuar kater sillose per grumbullimin e hirit.4. Llumi i gurit gelqeror do te grumbullohet ne dy depozita 150 m dhe ri-qarkullohet nga unaza 2X100% rper te ushqyer absorbuesit.5 t/h.3.

ka shume projekte kerkimore ne process ne Shtetet e Bashkuara dhe ne Bashkimin Europian. . ai mund te mbyllet ne formacione gjeologjike. hiri dhe gipsi do te transportohen ne kreun e pontilit me te njejtin rrip transportues. me dimension afersisht 600 t/h. Pasi eshte grumbulluar CO2. Eshte e preferueshme qe ureja te furnizohet ne forme te ngurte dhe te transportohet ne konteniere. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Nga ndertesa e magazinimit. 4. 3 dergohet ne depozita tretes 2 x 100% dhe grumbullohet ne nje depozite 150 m 2 x 100 % hidrolizuesit do te prodhojne amoniak te gazte per SCR.Uji i filtruar do te grumbullohet ne dy depozita te posacme.2.5. dhe do te perdoren ne periudha te alternuara (mund te kerkohet larja. 4. Gipsi do te ruhet ne nje ndertese te posacme 10. se bashku me vakumin e krijuar nga pompimi. Sic pershkruhet me lart. ne zonen e treguar ne Aneksin 1. Qendrat kerkimore dhe operatoret industriale kudo ne bote po punojne per identifikimin e sistemit me te mire per ta bere kete. Cilesia e gipsit te prodhuar do ta beje ate te perdorshem per panelin e brendshem prej gipsi ose prodhimin e cimentos. sic jane tashme depozitimet e shfrytezuara te naftes dhe gazit dhe akuiferet e thelle te kripur. 4.2.47 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . dhe ri-perdoret per bluarjen e gurit gerlqeror.3. Grumbullimi i Urese dhe Sistemi i Prodhimit te Amoniakut Amoniaku per sistemin NOx SCR do te prodhohet nepermjet nje hidrolize me presion temperature te larte te solucionit te ujit te urese. Bolieri Ndihmes Nje bolier ndihmes do te perdoret per prodhimin e avullit gjate ndezjes se Impaintit te Energjise. Permbajtja e lageshtise se gipsit nuk do te lejoje emetimin e pluhurave gjate perpunimit. Impianti per Grumbullimin e Karbonit pas Djegies Eshte i mundur grumbullimi i dioksidit te karbonit te prodhuar gjate djegies se qymyrgurit dhe mbyllja e tij ne shtresat me te thella te tokes.2.000 t. Enel merr persiper projekte eksperimentale qe synojne demonstrimin industrial te teknologjise per grumbullimin e CO2 te cliruar nga impiantet tradicionale te energjise me lende djegese dhe ruajtjen e tij gjeologjikisht. Do te jete i mundur gjithashtu qe te merret gipsi nga nga ndertesa e magazinimit me kamione. Kreu i pontilit do te pajiset me nje makineri me rrip ngarkimi.7.6. Ne menyre te vecante.3. gipsi do te ngarkohet ne nje rrip transportues per dergimin per ne kreun e pontilit.PRBCATESVL220 .3. Sistemi i trajtimit te gipsit do te kete nje pajisje kontrolli automatike. ku nderrohen produktet).

Kablli Nenujor dhe Facilitetet e aneksuara jane analizuar ne kater Studime te vecanta per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis. Linja e Energjise. sapo kjo teknologji te jete gati per aplikime ne shkalle industriale. 4. rreth 210 km i gjate. • Nje Stacion Energjie per kabllin nen-ujor 500 kV DC me Italine. qe lidh nje stacion te ri AC/DC per shkembimin e energjise me Italine. ne Termocentralin ne Porto Romano.8. Sistemet Elektrike Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjeneratori I secilit Impiant te Energjise do te lidhet me rrjetin HV me transformator 3 x 297 MVA me nje faze te vetme per rritjen e tensionit. Termocentrali i propozuar eshte pjese e projektit te quajtur “Kompleksi i Energjise” perfshi: • Termocentralin. Facilitetet e Aneksuara te termocentralit jane: • Rripat transportues per qymyrgurin. 2 bus-bars: AU1. Megjithate. • Nje kabell nen-det 500 kV DC. qe lidh nje stacion te ri energjie me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2. Sistemi ndihmes elektrik do te jete 10 kV (n. . Sistemi elektrik i Impiantit te Energjise do te perfshije nje prishes qarku MV.3. 4. Termocentrali.2. hi).3. me konsumatore te shperndare ne dy kontrollpre te energjise te njesise MV. AU2). tip I dyfishte radial. i lidhur me 2 transformatore ndihmes me bobina me tre faza TU1.3.PRBCATESVL220 . Linja e Energjise me Stacionin Tirana 2 dhe kabllin nenujor per ne Itali paraqitet ne Studime te vecanta per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis. Facilitete Shtese Sic pershkruhet ne Kapitullin 1. • rruget. nje zone e pershtatshme do t’i dedikohet nje instalimi te mundshem ne te ardhmen te nje Impianti per Grumbullimin e Dioksidit te Karbonit. • Pika e marrjes se ujit dhe facilitetet e shkarkimit. Analiza e Stacioneve te Energjise. gipsin dhe hirin e vendosur ne Pontil. • Nje linje energjie 400 kV.Kjo teknologji nuk eshte e aplikueshme per momentin ne shkalle industriale. qe perdoret per shkarkimin dhe si dhe per te transportimin e nen-produkteve nga impianti (gips.48 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . rreth 25 km e gjate. Pontili. Prane rrethimit te Impiantit te Energjise jane parashikuar gjithashtu: • Nje Stacion Energjie per linjen e energjise 400 kV qe lidh Impiantin e Energjise me Stacionin e Rrjetit Kombetar te Energjise Tirana 2. • Nje pontil 950 m i gjate.

4.2 800 47. Rendimenti Teknik Rendimenti Teknik i cdo njesie sipas kushteve referuese te ambientit raportohet ne Tabelen 4. MWth % MWe % MWe MWe % Nje Njesi 1.518 44.1 41 759 44.394 95. rruga qe lidh Impiantin e Energjise me Durresin do te modifikohet sic duhet.1 82 1.697 95.600 47.3a projekti i Termocentralit parashikon rruge te reja me gjeresi 6 meter ne zonen prane rrethimit te impiantit dhe zgjerimin e disa rrugeve ekzistuese. qe vijon: Tabela 4. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Figura 4.4. Sic tregohet ne Figuren 4.U.1a.49 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.7 Parametri Fuqia termike Efiksaiteti i Bolierit Prodhimi bruto i energjise Efikasiteti bruto Konsumi i Mjeteve Ndihmese Prodhimi neto i energjise Efikasiteti Neto .4.Rripat transportues dhe pika e marrjes se ujit/facilitetet e shkarkimit jane pershkruar ne Paragrafet e mesiperme.7 Dy Njesi 3.1a Rendimenti Teknik i Impiantit (Cdo Njesit) M. RENDIMENTI TEKNIK DHE BALANCA E SASISE 4. Gjithashtu.3a Rruge qe do te zgjerohen dhe Rruge te Reja 4.4.3.PRBCATESVL220 . Keto rruge do te perdoren per levizjen e kamioneve gjate fazes se ndertimit dhe funksionimit.3.2 1.

4.0 2.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Parametri Konsumi i qymyrgurit Konsumi i gurit gelqeror Prodhimi i gipsit Prodhimi i hirit ne pjesen e poshtme Prodhimi i hirit qe leviz lart 4.7 8.U.2a.2. Figura 4.2a Bilanci i llogaritur i Sasise per Impiantin (Cdo Njesi) M.1 Dy Njesi 486.0 5. SHFRYTEZIMI I BURIMEVE 4.PRBCATESVL220 .1a tregon hapesirat qe mbulohen nga impianti ne fazen e pare dhe te dyte te ndertimit. Shfrytezimi i Tokes ne vendndodhje dhe ndertesat E gjithe zona qe mbulohet nga projekti do te jete rreth 80 hektare.6 50.0 4.1.50 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4. Tabela 4. Bilanci i Sasise Bilanci i llogaritur i Sasise per cdo njesi sipas kushteve referuese te ambientit raportohet ne Tabelen 4. . Hapesira qe mbetet do te mbahet me gjelberim ose e papershkueshme nga uji.5.5.5.8 25.0 9.4.4 16.4. t/h t/h t/h t/h t/h Nje Njesi 243. ndersa hapesira qe mbulohet direct nga impianti i energjise do te jete rreth 62 hektare (Impianti i Energjise dhe stacionet e Energjise).

51 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Figura 4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1a Faza e pare Hapesirat e Zena Faza e dyte .5.

Tabela 4. infermieria dhe ura e peshimit Menca Dhomat e zhveshjes dhe infermieria Ndertesa e administrates Oficina Magazina Bolieri ultrasuperkritik Depot e qymyrgurit Filtri prej pelhure Ventilatori i induktuar Ftohesi i gazit Njesia per heqjen e squfurit nga gazi i oxhakut (HSGO) Ndertesa ndihmese HSGO Serbatori per grumbullimin e nxjerrjes se llumit HSGO Tubacioni i gazit te oxhakut Trungu i oxhakut ku kalon gazi Ndertesa e hollit te makinerive kryesore Transformatoret kryesore Transformatoret ndihmes Ndertesa e sherbimeve ndihmese Ndertesa dhe baseni me pompa me uje ftohes Ndertesa e zjarrfikeses (pompat e ujit te detit) Depozitat me nafte te lehte dhe te rende Ndertesa e kompresoreve te ajrit Bolieri ndihmes Ndertesa per ruajtjen e CO2 dhe depoja e H2 Depo e qymyrgurit Kullat e qymyrgurit (t1) Kullat e qymyrgurit (t2) Kullat e qymyrgurit (t3) Sillote e hirit (secili) Impianti dhe ndertesa e urese tek amoniaku Hapesira per grumbullimin e gurit gelqeror Dhoma e therrmimit dhe bluarjes se gurit gelqeror Serbatori i llumit te gurit gelqeror Ndertesa per heqjen e ujit nga gipsi 4. Numrat e zerave dhe programi kohor I ndertimit te gjithe nderteses/faciliteteve raportohen ne Aneksin 1.5 10 12 15 3.5.Tabela 4.5 110-55 70 35 12 25 45 12 10 ~ 42 150 38 8 8 16 8 7.5 23 (ne krye) 35 25 70 32 4 11 18 ~ 10 m 18 .PRBCATESVL220 .5 7.5 4.52 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5.5 7.1a vijuese tregon dimensionet e nderteses/faciliteteve kryesore te Impiantit te Energjise.5 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Pershkrimi Roja/kabina e portierit.5 4.1a Zeri 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 24 26 27 28 29 30 31 33 33 33 35 36 37 38 39 40 Dimensioni i Nderteses/Faciliteteve kryesore te Impaintit te Energjise Gjatesia 1 (m) 27 31 27 20 80 80 55 45 42 15 19 23 22 9 8 8 91 8 6 22 20 30 17 (diametri) 10 10 9 450 30 16 15 20 (diametri) 14 28 29 10 (diametri) 30 Gjatesia L2 (m) 27 40 21 60 20 26 63 14 30 30 16 0 39 0 41 0 40 12 8 32 16 30 21 15 13 60 15 16 14 27 60 21 23 H (m) 4.

5 m /s uje deti per cdo njesi. sasia totale e qymyrgurit qe perdoret cdo dite nga Impianti i Energjise do te jete rreth 3. 3 4. Konsumi I qymyrgurit do te jete afersisht rreth 240 t/h per cdo njesi ne kushtet e referimit.3.850.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Pershkrimi Ndertesa per grumbullimin e gipsit Impianti i trajtimit te ujit te perdorur biologjik Baseni i ujit te pa-perpunuar Sistemi i trajtimit te ujit industrial industrial water tanks Impianti i demineralizimit Depozitat e grumbullimit te ujit te demineralizuar Depozitat e grumbullimit te ujit te perdorur Impianti i trajtimit te ujit te perdorur Ndertesa me pajisje ndihmese per trajtimin e ujit Grumbullimi i kimikateve Magazina e pajisjeve te renda Magazina e vajit lubrifikant Silloja ditore per hi Gjatesia 1 (m) 30 13 18 11 (diametri) 20 (diametri) 40 6 Gjatesia L2 (m) 90 8 8 60 32 H (m) 25 6 12 6 10 7.5 4 ~ 10 4. Furnizimi me Uje Uji i detit do te furnizoje Impiantin e Energjise permes nje tubi qe ndodhet ne ane te pontilit me nje pike hyrese ne fillim te pontilit. qe do te jape uje per sherbime sanitare dhe per perdorime industriale.5.5 ~8 3 7. Konsumi i ujit do te jete rreth 1.140 t/ore per te dyja njesite e operimit (rreth 646 t/ore per nje njesi operimi). Lendet djegese Impianti I Energjise eshte i projektuar I tille qe te ushqehet me qymyrgur te importuar me permbajtje squfuri deri ne 1. Duke marre ne considerate rreth 8. Sistemi ftohes do te perdore gjithashtu rreth 26.2. dy njesi). Anekset 2-3 tregojne ekuilibrin e ujit ne Impiantin e Energjise ne te dyja konfigurimet (nje njesi.000 ore kohe funksionimi ne vit. duke qarkulluar me cikel te hapur. Lende djegese e lehte do te perdoret per ndezjen e boliereve (deri ne Vleren Teknike Minimale .5.000 t (konsumi per dy njesi). .Zeri 41 44 45 46 48 49 50 51 53 54 57 58 59 60 16 (diametri) 18 (diametri) 21 9 42 17 10 (diametri) 20 18 19 11 - 12 2.5% w/w. Uji i detit do te grumbullohet dhe trajtohet ne impiantin shkripezimit dhe demineralizimit (Impiant Osmoze Kembim). Qymyrguri do te perdoret per bolierin e avullit dhe bolierin ndihmes.VTM).5 10 .53 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

36 3 10 ÷ 50 Kerkesa minimale > 92.7 t/h per cdo njesi.53 .911 6. Cilesia e llogaritur e gurit gelqeror tregohet ne Tabelen qe vijon.39 . .5 5.000 ore kohe funksionimi ne vit.1.69 0.10 65. 4.5.49 Interval 5.00 < 8% below 10 mm Ureja do te perdoret ne sistemin e Reduktimit Perzgjedhes Katalitik per reduktimin e NOx ne gazin e oxhakut.00 < 1. Duke marre ne considerate 8. Guri gelqeror do te perdoret ne impiantin per heqjen e squfurit (absorbuesi gur gelqeror-gips). Tabela 4.00 < 3.Qymyrguri Jug-Afrikan eshte konsideruar si lende djegese referuese.00 < 3.71.73 4.15.3a Parametri LHV Lageshtia Hiri Karboni Hidrogjeni Azoti Squfuri Oksigjeni Lenda Djegese e Referuar U. Konsumi I tij do te jete afersisht 4.81 1.5. Personeli Gjate funksionimit Impianti i Energjise do te punesoje afersisht 140 punonjes per njesine e pare. kcal/kg %w %w %w %w %w %w %w Vlera 6.53 .11. Qymyrguri me permbatje te larte hiri (permbajtja e hirit 14.50 < 5.34 0.47 Eshte marre ne konsiderate qymyrgur hipotetik me permbajtje 1.500 t/vit per dy njesite.4. Konsumi I tij do te jete afersisht 4.19 . % % % % % % mm Vlera e llogaritur 97.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .000 9.92 .93 3.64 0.5.54 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .M.955 – 6.5% S per projektin HSGO dhe duke pasur parasysh dimensionet gips/gur gelqeror.66 7.4. Llogaritjet e rendimentit teknik bazohen ne kete lende djegese.08 1.000 t (konsumi per dy njesi). sasia totale e gurit gelqeror te perdorur cdo vit nga impianti do te jete 75.00 63.53 3.1.90 0.30 11.4a Guri gelqeror CaCO3 MgO SiO2 Fe2O3 Al2O3 Moisture Size Cilesia e Llogaritur e Gurit Gelqeror U.16.1 .66 %/peshe) eshte perdorur duke pasur parasysh dimensionet e filtrit prej pelhure. Lendet e para Lendet e para kryesore do te jene guri gelqeror dhe ureja.54 .00 < 1. 4. 4.09 0.5. Ky numer do te rritet deri ne 220 punonjes kur njesia e dyte te vihet ne funksionim.M.74 0.5.

1a.1a Ndotesi Emetimet ne Oxhak – Vlera Nominale e Energjise –Gazi Natyror Perqendrimi * [mg/Nm3] Rrjedhja Totale e Mases per cdo trung [kg/h] 360 360 24 Rrjedhja Totale e Mases per dy trungje [kg/h] 720 720 48 Limitet KE [mg/Nm3] NOx (**) SO2 Pezulli 150 150 10 200 200 30 Shenime: Perqendrimet vleresohen si rrjedhe e thate ne 6% O2 ne Kushtet Normale (*) Mesatarja mujore. INTERFERENCAT MJEDISORE 4.Do te punesohet fuqi punetore shtese nga kontraktoret. Cdo vlere mesatare ditore e emetimeve nuk do te jete me e larte se 110% ne lidhje me vlerat mesatare mujore te emetimeve. Tabela 4.000 7. Emetimet ne Ajer Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gazi ne oxhakun e Bolierit me Avull perfaqeson burimin kryesor te emetimit te ndotesve te ajrit.6. Tabela 4.6.286 2.5 18 48 Trungu 2 2. Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje trungu 150 m te larte per cdo njesi. bolieri ndihmes duhet te konsiderohet ne fakt si nje burim rastesor emetimi. gjelberimi. sigurimi.6.1.400. e cila do te punoje ne menyre konstante ne vendndodhje per te realizuar sherbime te tilla sic jane: menca.55 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe vijon. Djegia me faza dhe sistemi per trajtimin e gazit te oxhakut do te garantojne limitet e emetimit te paraqitur Tabelen 4.6.286 2. Ne Tabelen qe vijon jane raportuar karakteristikat e gazit te oxhakut ne trungun 1 dhe 2.6.904.400.PRBCATESVL220 . 95% e te gjitha vlerave mesatare orare te emetimeve nuk do te jene me te larta se 200% ne lidhje me vlerat mesatare mujore te emetimeve (**) vleresuar si NO2 Emetimet e parashikuara CO2 jane te barabarta me 583 t/h (per nje njesi operimi) ne kushtet e referimit dhe qymyrgurin e referuar. Sic tregohet ne Tabele kufijte e garantuara te emetimeve do te jene me te ulta se kufijte e emetimeve te KE (Direktiva 2001/80/CE) per kete lloj Impianti Energjie. pastrami.904.000 7. 4.5 18 48 Parametri Vlera e rrjedhes se emetimit ne trung (m3/h) Vlera e rrjedhes se emetimit ne trung (Nm3/h) te thate me 6% O2 Diametri i trungut (m) Shpejtesia e rrjedhes ne trung(m/s) Temperatura ne trung (°C) .1b Karakteristikat e Gazit te Oxhakut Trungu 1 2.

4.6.2.

Uji i Perdorur

Impianti ka tre lloje ujrash qe shkarkohen: • Shkarkimin e ujrave te perdorura nga impianti i trajtimit; • Shkarkimin e ujrave te shiut; • Shkarkimin e ujit te kripur. Vlera mesatare e derdhjes se ujrave te perdorura ne det do te jete rreth 123 t/ore per dy njesite e operimit (66 t/ore per nje njesi operimi), e ndare si me poshte: • 60 t/ore nga impianti per heqjen e squfurit (30 t/ore per nje njesi operimi); • 60 t/ore nga zonat e vecuara te energjise, qe vjen nga impianti i trajtimit te rrjedhes (33 t/ore per nje njesi operimi); • 3 t/ore nga impianti i trajtimit te ujrave te zeza (per nje njesi dhe dy njesi operimi). Do te ndertohen dy basene per ujin e shiut: nje per zonat e ishujve te energjise per grumbullimin e ujit “te vales se pare” (first flush water) (5 mm e para te shiut), tjetri per grumbullimin e ujrave nga zona qe mund te ndoten nga nafta. Uji i paster i shiut qe e tejkalon volumin mbajtes do te grumbullohet dhe derdhet ne det i pa trajtuar. Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit te trajtimit te derdhjeve. Shkarkimi i ujrave te impiantit te trajtimit te ujrave te perdorura ne rrjedhen e poshtme do te jete ne perputhje me vlerat kufi te paraqitura ne Tabelen qe vijon. Tabela 4.6.2a
Parametri

Vlerat Limit te Shkarkimit te Ujit
M.U. Vlerat Limit te Impiantit te Energjise 6-9 10 0.5 0.5 1.0 1.0 0.2 Limitet e Rregullores* 6-9 10 0.5 0.5 1.0 1.0 0.2

pH Produkte nafte Krom Baker Zink Hekur Klor * Vendimi 177/2005 Aneksi 3

3 mg/dm mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3

Sistemi ftohes do te shkarkoje gjithashtu rreth 53 m /s (26,5 m /s per cdo njesi) uje deti, duke e qarkullar ne cikel te hapur. Ky uje do te shkarkohet ne det me nje rritje temperature prej afersisht 8 °C. Per te lehtesuar shkarkimin e ujrave dhe shperndarjen e nxehtesise ne ujin e detit, jane parashikuar kurrizore 140 m te gjate. Gjithashtu pas trajtimit ne Impiantin Osmoze per Shnderrimin e Ujit te Detit, do te kete nje shkarkim te ujit te kripur ne det ne rreth 411 t/h mesatarisht (operimi i 1

3

3

- 56 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

njesie) dhe rreth 725 t/h mesatarisht (2 njesi operimi). Ky shkarkim nuk eshte i ndotur, por ka vetem nje rritje ne perqendrimin e kripes.

4.6.3.

Zhurma

Aktiviteti i impiantit te energjise do te sjelle lindjen e burime te reja te zhurmes. Burimet kryesore gjate periudhes se funksionimit do te jene: • Depot e qymyrgurit (bluarja e qymyrgurit); • Ndertesa e hollit te makinerive kryesore; • Filtri prej pelhure; • Transformatoret kryesore; • Ndertesa e kompresoreve te ajrit; • Transportier qymyrguri; • Kullat e qymyrgurit; • Impianti i demineralizimit; • Trupi i oxhakut; • Sistemi i Transportimit te qymyrgurit qarkullues. Ne Kapitullin 6 jepen nivelet e fuqise se zhurmave te burimeve te termocentralit dhe vleresohet ndikimi i tyre i mundshem ne zonat prane.
Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

• Bolieri Ultrasuperkritik (usc);

4.6.4.

Nen-produktet

Nen-produktet nga funksionimi i Impiantit te Energjise do te jene gipsi, hiri ne pjesen e poshtme dhe hiri qe ngrihet ne ajer. Gipsi do te prodhohet ne impiantin e heqjes se squfurit (absorbuesi gur gelqeror gips). Hiri qe mbetet poshte dhe ai qe ngrihet lart do te prodhohen per shkak te djegies se qymyrgurit. Hiri qe ngrihet lart do te grumbullohet ne filtrat prej pelhure dhe pastaj ruhet ne sillose perkatese. Hiri i pjeses se poshtme do te bluhet dhe ose do te riqarkullohet per ne furre, ose do te ruhet ne nje sillos ditor perkates. Prodhimi i gipsit dhe hirit qe ngrihet lart do te jete respektivisht rreth 8.5 t/h dhe rreth 27.5 t/h per cdo njesi. Duke marre ne konsiderate 8,000 ore kohe funksionimi ne vit, sasia totale e prodhuar cdo vit nga impianti do te jete respektivisht rreth 140,000 t dhe 440,000 t (konsumi per dy njesi). Nen-produktet do t’u shiten kompanive te autorizuara dhe dergohe kryesisht me platforma detare nga pontili i Impiantit te Energjise; nje pjese e nen-produkteve mund te mbeten ne gadishmeri per tregun e mundshem shqiptar dhe do te transportohen me rruge tokesore.

- 57 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.6.5.

Mbetje te ngurta

Funksionimi i Impiantit te Energjise do te prodhoje sasi te vogla mbetjesh. Tipologjite kryesore te mbetjeve do te jene filtrat, baterite, grumbullatoret, rreshirat e ngopura dhe lenda djegese e shkarkuar. Mbetjet do te largohen nga kompani te autorizuara ne perputhje me rregulloret shqiptare.

4.6.6.

Trafiku

Funksionimi i Impiantit te Energjise do te sjelle trafik tokesor dhe detar kryesisht per te marre lende te para dhe per te transportuar nen-produkte. Trafiku tokesor do te lidhet kryesisht me furnizimin me gure gelqeror, qe do te sillen me kamione nga guroret lokale (rreth 120 kamione/muaj per cdo njesi, e barabarte me rreth 5 kamione per cdo dite pune). Trafiku detar do te lidhet kryesisht me furnizimin me qymyrguri dhe transportin e nen-produkteve. Sic paraqitet ne Paragrafin 4.3, qymyrguri do te arrije nepermjet anijeve, qe do te ankorohen 2-3 milje larg nga bregu. Zona e ankorimit do te vendoset jashte pasazhit detar te Adriatikut dhe do te percaktohet ne perputhje me autoritetet kompetente. Kjo zone duhet te jete te apkten ne nje thellesi 20 m nga shtrati i detit, e pershtatshme per platformat detare, dhe nuk do te kete facilitate te perhershme. Qymyrguri do te transportohet ne platformat detare dhe pastaj do te shkarkohet ne breg nepermjet nje pontili 950 m te gjate. Per furnizimin me qymyrguri te cdo njesie jane parashikuar rreth 1-2 anije dhe 14 levizje (vajtje-ardhje) ne muaj te platformave detare per transportin e qymyrgurit dhe shkarkimin e tij. Hiri qe ngrihet lart dhe gipsi do te transportohen gjtihashtu me platforma ate vogla detare nga pontili i Impiantit te Energjise. Per ta, gjate funksionimit te dy njesive, jane parashikuar 7 dhe 1.5 platforma respektivisht per cdo muaj. Ne Figurat qe vijojne jane raportuar skema dhe nje pamje e transportit.

- 58 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 4.6.6a

Skema e Transportit

- 59 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

- 60 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Nje impiant per trajtimi e ujrave te zeza do te instalohet per te pastruar ujrat e perdorura ne kantierin e ndertimit. edhe gjate fazes se operimit.7. • Shkarkimi i ujrave. FAZA E NDERTIMIT Te dy njesite.8 MW.1a) do te ndodhet brenda rrethimit te te impiantit dhe do te pajiset me te gjitha sherbimet e nevojshme per punetoret. • ndertimi i Impiantit te Energjise. do te ndertohen ne dy faza. . te lidhura me rrjetin e jashtem te rrugeve.0-1. 4. Aktivitetet e ndertimit jane pershkruar ne Paragrafet qe vijojne: • pergatitja e kantierit. • personeil. Me pas. kantieri do te shtrohet me nje mbushje te madhe me material te ngjeshur per te arritur nje nivel perfundimtar prej 3 mbi nivelin e detit ne zonen e operimit dhe 1. me qellim qe te funksionoje edhe gjate fazes se ndertimit.5. pervec rrjetit te rrugeve ekzistuese.7. nga 800 MWe secila. perpara se ato te shkarkohen ne det.PRBCATESVL220 .50 m thellesi afersisht (ne te gjithe hapesiren e kantierit).5 m mbi nivelin e detit ne zonen e ndertimit.4. Strehimi i perkohshem i punetoreve do te behet ne kantierin e ndertimit. Ne kete faze do te modifikohet rrjeti i sistemit ekzistues te drenazhimit. Facilitetet kryesore te parashikuara ne hapesiren e ndertimit jane si vijon: • rruge. • Periudha kohore. Nevojat per uje te pijshem dhe industrial gjate fazes se ndertimit do te mbulohen nga impiantet e perkohshme te shkripezimit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Hyrja ne kantierin e ndertimit do te behet nepermjet rrugeve te reja. ndonjehere i zgjeruar pjeserisht. Nje lidhje elektrike me tension mesatar per aktivitetet e ndertimit (vetem per ndertimin e njesise se pare) eshte parashikuar nga nenstacioni elektrik ekzistues me një kapacitet afersisht 6 . Kantieri i ndertimit (sic raportohet ne Figuren 4.1. • masat lehtesuese. shtresa e siperme e dheut do te hiqet deri ne 0. Ky dhe do te hiqet nga kantieri ose do te perdoret per sistemin e peizazhit pas ndertimit te Impiantit te Energjise. • trafiku. • Lendet e para. Pergatitja e Kantierit Gjate fazes paraprake te ndertimit.61 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . hapesira per ngarkim dhe grumbullim.

• Montimet elektromekanike. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • rrjeti I te dhenave dhe ai telefonik. • ndricimi. Kurdohere qe do te jete e mundur. Punimet kryesore civile te parashikuara jane si vijon: • Facilitete te perkohshme ndertimi. • zonat e parkimit. Ndertimi i Impiantit te Energjise Fazat kryesore te ndertimit te Impiantit te Energjise do te jene si vijon: • Punime kryesore civile.PRBCATESVL220 . • Bojatisja dhe izolimet. plintuse themelesh. 4.sh. mund te jete perkohesisht e nevojshme ulja e nivelit te ujrave. • magazinat.2. etj.62 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Themele te ceketa do te perdoren per ndertesa dhe makineri te vogla. • rrjeti I ujrave nga rreshjei dhe shkarkimi. do te adoptohen lloje te ndryshme themelesh. • Kanalet nentokesore per marrjen e ujit te detit. roja.• rrethimi. • Kanalet nentokesore per shkarkimin e ujit te detit dhe difuzori. Meqenese siperfaqja e ujrave nentokesore eshte prane nivelit te tokes.). te perbera nga kasa betoni te thelluara ne forme kutie. • Sistemi i marrjes se ujit te detit. tunele. • Ishulli i energjise dhe themelet e makinave te trajtimit te qymyrgurit ne pilot ate thella. nje per cdo njesi) . dysheme. Ne vecanti. • lidhja elektrike MV dhe tokezimi. • zyrat. do te perdoren elemente te para-fabrikuar (p. infermieria dhe dhomat e zhveshjes. • te ushqyerit me uje civil dhe industrial.7. . trare.sh. laboratoret. • Ndertesa dhe Basenet me pompa per qarkullimin e ujit te detit (dy basene te vecanta. • rrjeti I ujrave te perdorur biologjik. impianti I trajtimit dhe shkarkimit. ishulli i energjise). themele te thella jane parashikuar per disa facilitete (p. Per montimin e bolierit jane te nevojshme mekanizma ngritese me kapacitet te larte (400-800 ton). menca. • zyra e portierit. Per shkak te karakteristikave te vecanta te tokes dhe sizmicitetit te zones.

• Basenet e ujit nga rreshjet te ‘vales se pare’. • Bolieri. ujrat e zeza. . • DeSOx. • Themelet e ishullit me pajisjet ndihmese dhe zones administrative. • Filteri prej pelhure. • SHtrirja e brendshme dhe struktura e oxhakut. • Sistem per Reduktimin e Perzgjedhur katalitik (SCR).). • Sistemi i trajtimit te kondensates. drenazhimi. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Sillote e hirit.• Ndertesa kryesore e makinave. themelet dhe basenet per mbajtjen e vajit. • Depozitat e vajit dhe gazoilit per ndezje. tubat. • Ndertesa ndihmese per trajtimin e ujrave te perdorura. hirin dhe gipsin. • Mbeshtetja e sistemit transportues pneumatic te hirit (nga bolieri tek sillote e grumbullimit) dhe themelet e pajisjeve. • Basenet. • Themelet per rripat e transportuest per qymyrgurin. • Ftohesi i gazit. • Dhoma per therrmimin dhe bluarjen e gelqeres me gropen emergjente te shkarkimit. • Basenet per mbajtjen e kimikateve. • Themelet e Transformatoreve dhe basenet. • Kullat prej hekuri te rripave te transportues per qymyrgurin. • Ndertesa ndihmese per trajtimin e ujrave industrial dhe ujrave te de-mineralizuar. depozitat. hirin dhe gipsin. gelqeren. impiantet per trajtimin e ujrave te perdorura dhe ndertesat perkatese. kanalet. vijat e kabllit. gelqeren. etj. • Basenet. • Punime civile perkatese per: • Sistemin e marrjes se kampioneve nga gazi i oxhakut.63 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Gropa e shperndarjes se ujit te detit. • Tubacionet. depozitat per trajtimin e ujrave industrial dhe ujit te de-mineralizuar dhe ndertesat perkatese.PRBCATESVL220 . • Ndertesa per grumbullimin e gipsit. • Punime civile nentokesore (tombinot. • Sheshi i gelqeres me gropen e shkarkimit. • Gropat e separatoreve te vajit. gropat per grumbullimin e ujrave te zeza dhe basenet e trajtimit.

• Zonat e parkimit. Planifikimi i Punimeve Me qellim qe te arrihet optimizimi i kostove dhe te shmangen detyrimet e ardhshme te ndertimit. • Ndertesa e Kompresorit. Ne menyre te vecante. • Streha e bolierit ndihmes.7.64 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Bolieri ndihmes. • Ndertesa me pajisje ndihmese e impiantit nga ureja tek amoniaku. • Themelet e pjeses mbeshtetese te tubave dhe struktura prej hekuri. • Grumbullimi i gipsit dhe sistemi i trajtimit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Oficina. disa facilitate te nevojshme per fazen e pare do te llogariten ose projektohen me qellim qe te perdoren per konfigurimin perfundimtar te impiantit (pas fazes se dyte). • Menca. • Te gjitha themelet e tipit te ceket . • Magazina dhe magazina e pajisjeve te renda. • Ndertesa e kompresoreve te ajrit.PRBCATESVL220 . • Ndertesa e grumbullimit te CO2 Gjeneratori elektrik.• Sistemi zjarrfikes. • Te gjitha ndertesat me sisteme ndihmese (te perbashketa per te dyja njesite). • Konturimi i peizazhit. • Ndertesa e grumbullimit te kimikateve. • Depoja e grumbullimit te H2. facilitetet qe vijojne do te ndertohen ne fazen e pare duke marre ne konsiderate gjithashtu nevojat e njesise se dyte (konfigurimi final) • Ndertesa me pajisje ndihmese.2. • Laboratori. • Rrethimi. • Ndertesa e Administrates. . • Pompat per fikjen e zjarrit me uje industrial. • Rruget dhe ndricimi.1. 4. • Depozita e grumbullimit te perkohshem te llumit FGD. • Grumbullimi i gelqeres dhe sistemi i trajtimit. • Kabina e Portierit.

600. . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4. Aneksi 1 tregon ndertesat/facilitetet e ndertuara ne fazen e pare dhe te dyte. Uji i pijshem do te furnizohet gjithashtu nepermjet nje impianti trajtimi dhe shkripezimi. ndoshta ato qe ndodhen ne Rajonin e Krujes rreth 45 km nga Porto Romano. qe do te sigurohen nga guroret vendase. • Difuzori i shkarkimit (i perbashket per te dyja njesite).4.5. Afersisht 150 m /dite uji i perdorur do te dergohet ne impiantin e trajtimit dhe.• Pompat zjarrfikese me uje deti. Uji i Perdorur Uji i perdorur do te prodhohet kryesisht nga perdorimi i tij per nevojat e personelit (uji i perdorur biologjik) dhe nga rreshjet. Per furnizimin me uje gjate ndertimit do te perdoren puse arteziane dhe nje impiant trajtimi.3. shkarkohet ne det. • Kanali i shkarkimit (i perbashket per te dyja njesite).000 m material inerti.000 ton shtylla metalike. materiali izolant do 3 te jete rreth 150.7.000 m material shtese do te jete ne dispozicion nga largimi paraprak i shtreses se siperme te dheut (top soil). • Sistemi per rripin transportues nga kreu i pontilit ne sheshin e grumbullimit (i perbashket per te dyja njesite). Lendet e Para 3 Pergatitja e kantierit do te kete te nevojshme rreth 1. Me pas. Periudha Kohore Per organizimin paraprak te fazes se ndertimit do te jene te nevojshem 3 muaj. • Sistemi per marrjen e ujit ne kreun e pontilit (i perbashket per te dyja njesite). Per cdo njesi. me pas. 400. cdo faze ndertimi (nje per cdo njesi Impiantit te Energjise) do te zgjase afersisht 49 muaj. Faza e ndertimit te njesise se dyte mund te filloje te pakten 6 muaj pas fillimit te ndertimit te njesise se pare.7. Nevojat per uje gjate fazes se ndertimit do te jene mesatarisht rreth 500 m /dite. 3 4.65 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .000 ton. • Depozitat e vajit dhe gazoilit per ndezje.000 m beton dhe 12. ne perputhje me normat ne fuqi. elementet elektromekanike do te jene 60.PRBCATESVL220 .000 m . 3 3 3 4. Per punimet civile te cdo njesie do te duhen 125.7.

me nje numer piku prej afersisht 1.400 punetore do te punojne mesatarisht ne kantier.7.000.650 punetore.66 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . afersisht 1.000. ndersa nje volum oresh pune prej 4. me nje numer piku prej afersisht 2.500 punetore. Nese faza e ndertimit te njesise se dyte do te filloje 6 muaj pas fillimit te fazes se pare (te pakten sic eshte parashikuar).000 punetore do te punojne mesatarisht ne kantier. .6. Nje volum total oresh pune prej rreth 8.000 eshte parashikuar per ndertimin e njesise se pare.4. Ne Figurat qe vijojne jepet numri mujor i punetoreve te parashikuar.000 eshte parashikuar per ndertimin e njesise se dyte.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Personeli Gjate fazes se ndertimit te njesise se pare afersisht 1.

7.67 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . aktivitetet kryesore do te lidhen me punimet mekanike dhe civile. Sic vihet re’.6a Faza e Pare Fuqi Punetore dhe Ore e Punes Faza e Dyte Ne Figurat qe vijojne tregohet shperndarja e oreve te punes per llojet e ndryshme te punimeve ne fazen e pare dhe te dyte te ndertimit.Figura 4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . .

7.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Automjetet e renda ditore te parashikuara per te dyja fazat e ndertimit per transportin e materialeve paraqiten ne Figurat qe vijojne.6b Faza e Pare Shperndarja e Oreve te Punes sipas Tipologjive Faza e Dyte 4. Trafiku Gjate ndertimit te Impiantit te Energjise jane parashikuar 350 makina/dite dhe 8-10 automjete kolektive per transportin e punetoreve.7.7. .Figura 4.68 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Duhet te theksohet se per pergatitjen paraprake te kantierit.00 m bi nivelin e detit..7. per transportimin e lendes minerale inerte. zona e Impiantit te Energjise duhet te ngrihet ne + 3. Ne kete rast do te jete e mundur te arrihet nje stabilizim paraprak i dheut dhe reduktimi i pikut te trafikut.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ndersa per ndertimin e njesise se dyte maksimumi do te jene me pak se 40 automjete te renda/dite. Ky aktivitet ka nevoje per rreth 200 kamione/dite per te pakten 10 muaj.0-1.69 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7a Faza e Pare Shperndarja e Automjeteve te Renda Faza e Dyte .5 m mbi nivelin e detit. per ndertimin e njesise se pare maksimumi do te jene rreth 60 automjete te renda/dite. ndersa sheshi i ndertimit ne 1. Duhet te theksohet gjithashtu se ky aktivitet mund te planifikohet perpara fillimit te aktiviteteve te ndertimit.Sic tregohet ne Figura. Figura 4.

• Prishja e ndertesave. • Lagia e rrugeve te pashtruara dhe siperfaqes se grumbullimeve. Vajrat lubrifikante brenda impiantit do te dergohen tek kompanite e autorizuara per hedhjen e tyre. duke marre ne konsiderate perfitimet ekonomike dhe teknike. Materialet e tjera te konsumit do te kthehen tek furnitoret e tyre. Gjate fazes se ndertimit. Hekuri do te . Aktivitetet e funksionimit lidhen vetem me prodhimin elektrik nepermjet djegies se qymyrit. te cmontuara dhe te ndara ne pjese te transportueshme do te largohen drejt vendeve te caktuara. • Kufizimi i shpejtesise se automjeteve. Dalja jasht funksioni e Impiantit mund te modifikohet ose vonohet. jane parashikuar masat lehtesuese qe vijojne: • Rruge dhe asfaltimi i zonave te ngarkimit.PRBCATESVL220 . nga kendveshtrimi industrial dhe ekonomik. Duke marre ne konsiderate mundesine per te pushuar impiantin ne fund te jetegjatesise se tij teknike jane parashikuar fazat qe vijojne: • Cmontimi dhe rivendosja e impiantit dhe pajisjeve.4. Plani i zbatimit do te hartohet dhe percaktohet nga autoritetet. 4. Impiantet dhe pajisjet e pastruara do lihen me pas ne vendndodhje me qellim qe te verifikohen nga autoritetet kompetente.8. Keto matje do te perdoren per te verifikuar pajtueshmerine me normat ne fuqi. Ne menyre te vecante. Depozitat e lendes djegese (e certifikuar pa gaz). vleresohet qe te jete 40 vjet. nepermjet cikleve te ndryshimit. Cmontimi dhe rivendosja e Impiantit dhe Pajisjeve Kjo faze e pare do te perfshije te gjitha aktivitetet e nevojshme me qellim qe te cmontohen komponentet e impiantit dhe te sigurohet rivendosja e njesive qe mund perfaqesojne disa rreziqe. Duke pasur parasysh kete lloj perdorimi te Impiantit.1. Ky veprim do te kryhet nga nje kompani e kualifikuar dhe do te konsistoje ne pastrimin e pjeseve te impiantit qe jane prekur nga agjente ndotes dhe ne largimin e mbetjeve te grumbulluara. jane planifikuar matje periodike te ndotesve kryesore te ajrit qe rezultojne nga aktivitetet e ndertimit (Pluhuri) ne zona prane kantierit te ndertimit.7. rreth 3 vite perpara perfundimit te funksionimit te Impiantit te Energjise. Masat Lehtesuese Gjate fazes se ndertimit do te adoptohen masa lehtesuese per te minimizuar ndikimet e mundshme ne mjedis. ne perputhje me rregullat ne fuqi.8. shfrytezimi i tokes nuk do te kompromentohet per ri-perdorime te tjera eventuale.70 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8. DALJA JASHT FUNKSIONI Jetegjatesia e Impiantit te Energjise. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4.

merren ne kosndierate kontrolli ose masat lehtesuese. Vleresimi i Riskut Risku percaktohet si nje kombinim te mundesise se nje pasoje te dhene dhe nje pershkallezimi te ashpersise te te njejtes pasoje nepermjet “matrices se riskut” te dhene ne Tabelen 4. . ndersa ai i thermuar mund te riciklohet si lende inerte per ndertesa. do te jete e mundur qe te paraqitet plani specific i prishjes tek autoritetet kompetente. do te riciklohen. do te hidhet nga kompanite e autorizuara. 4. Hekuri armues do te riciklohet pastaj si material metalik. percaktohet si nje kombinim I mundesise se nje pasoje te dhene dhe nje pershkallezimi te ashpersise te te njejtes pasoje.9. te kryera nga nje kompani e kualifikuar. Keto operime.6a. 4. p. duke perdorur makina operacionale specifike.riciklohet dhe dheu brenda baseneve mbartese do t’i nenshtrohet analizave perkatese. Materialet metalike. perfshire komponentet e impiantit dhe pajisjet e rivendosura. Te gjitha materialet qe rezultojne nga prishja do te ndahen sipas tipologjise se tyre dhe riciklohen sipas nevojes dhe mundesise.1. Prishja e Ndertesave Pas aprovimit te tij. qe lindin nga aktivitete te kryera brenda Impiantit te Energjise ne Porto Romano dhe efektet e tyre te mundshme ne shendetin e sigurine e punetoreve dhe ne mjedis. Per cdo rrezik te mundshem te identifikuar.71 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Betoni do t’i dorezohet kompanive te kualifikuara. ne reduktimin e tyre ne pjese me te vogla. . Metodologjia Analiza actuale ne rast deshtimi ka per qellim identifikimin e rreziqeve dhe risqeve te lidhura me to.2.9.sh.9. Nese do te zbulohet ndotje.2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sapo te merret deklarata per prishjen e impiantit dhe te pajisjeve nga autoritetet kompetente dhe pas keshillimit pozitiv per kushtet sanitare. te pershtatshme per transportim. ANALIZA NE RAST DESHTIMI 4. dhe ne prishjen mekanike te punimeve prej betonarmeje. atehere. skrapi do t’u cohet fonderive. Rreziku.50 meter thellesi nga siperfaqja. do te cmontohen strukturat metalike do te cmontohen dhe do te prishen ndertesat prej betoni. dheu do te rivendoset dhe nese eshte e nevojshme.9. Procedura e vleresimit te riskut konsiston ne aktivitetet qe vijojne: • Identifikimin dhe perkufizimin e rreziqeve dhe efektet e tyre te mundshme. do te kosnistojne ne cmontimin e strukturave metalike.8. te cilat do te bejne ndarjen e hekurit armues nga betoni i therrmuar. 4. Themelet do te prishen deri ne 0.

fillimisht eshte e nevojshme qe te identifikohen ne menyre sistematike rreziqet qe mund te prekin.3. rreziqet me te medha duhet te identifikohen ne aspektin e: .• Vleresimi i risqeve dhe efekteve qe lindin nga rreziqet e identifikuara ose cilesore. Per cdo aktivitet.2a Procesi i Menaxhimit te Riskut 4.9.PRBCATESVL220 . ose te dalin nga funksionimi i caktuar i marre ne kosniderate. Identifikimi i Rreziqeve Perpara se te vleresohen rreziqet e lidhura me nje aktivitet te caktuar. • Vleresimi i tolerances se rrezikut per personelin. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Figura 4. mjedisin.9. ose sasiore ne aspektin e mundesise per te ndodhur nje ngjarje dhe shkalla e pasojave. Procesi i Menaxhimit te Riskut paraqitet grafikisht ne Figuren qe vijon. Jepet udhezim ne cdo hap ne seksionet qe vijojne.72 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . asetet dhe publikun duke krahasuar nivelin e riskut me kriteret perkatese te pranimit te projektit.

• Zhurma.4a per perkufizime te detajuara te kategorive te pasojave. • Demtimi I Prones dhe/ose Humbja e te Ardhurave: Deme ne asetet fizike te ENEL dhe/ose ndikime ne projekte (mos-plotesimi I objektiavve te projektit) dhe/ose humbje prodhimi. Vleresimi i Pasojave Pasojat jane ato ngjarje te besueshme (duke marre ne considerate rrethanat dominuese) qe mund te ndodhin nga shkarkimi i nje rreziku. • Publike: Deme ne publikun e pergjithshem. • Emetimet.• Burimeve te mundshme te incidenteve. mjedisin. 4. Shembull i aspekteve te HSE qe do te merren ne considerate jane: • Zjarri dhe shperthimet. . Vleresimet e pasojave bazohen ne ngjarje te parashikuar te asaj cka “mund te ndodhe”. Sapo te identifikohen rreziqet. Vleresimi i riskut kerkon marrjen ne considerate te ashpersise se pasojave te rrezikut te mundshem dhe gjasat qe ato te ndodhin. asetet dhe njerezit. shkakton rrezik ne me shume se njeren nga kategorite e mesiperme.9. • Asfiksimi dhe electrokucioni.PRBCATESVL220 . • Faktoret humane. Referojuni Tabeles 4.73 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Ndryshime ne Ekosisteme. Te gjitha efektet e mundshme te nje rreziku duhet te merren ne considerate se bashku. • Rreziqeve mjedisore. • Mjedisore: Deme ne mjedis qe rrjedhin nga aktivitetet operacionale te ENEL ose nga incidente. • Burimeve te mundshme te humbjes ekonomike. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ekspozimi ndaj kimikateve. • Rreziqeve te shendetit te njeriut. • Vibrimi. Rreziqet mund te kene pasoja ne te kater kategorite e pasojave: • Personeli: Deme ne shendetin dhe sigurine e personelit te perfshire ne operimet dhe aktivitetet e Impiantit te Energjise.9. • Uji. • Mbetjet. Eshte e rendeishme te mbahet mend se shumica e aktiviteteve qe mbartin nje shkalle rreziku.4. vleresohem risqet qe ato paraqesin per personelin. • Atmosfera.

Reaksione/shqetesime madhore ne publik. • te medha. te raportueshme) Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave me pak se 500 K$ Asnje permiresim Vleresimi i Pasojave Pasoja e Rrezikut Te moderuara (Mo) 8 Demtime serioze ne kantier (demtime te punonjesit qe te gjymtojne perkohesisht) Madhore (Ma) 16 Nje demtim ne kantier qe te gjymton pergjithmone ose aksident me vdekje. Shenime: 1. tubacionet.Pasojat klasifikohen. parate. Katastrofike (Ca) 100 Kater ose me teper aksidente me vdekje dhe ose demtime gjymtuese. • katastrofike. ndikim me i vogel zinxhirin e ushqimit.) Reaksione te mundshme publike e te pafavorshme.4a Kategoria Grada Personeli Te vogla (Mi) 1 Demtime te vogla ne kantier (ndihma e pare dhe demtime jo-gjymtuese. kapitalin dhe pronat e kompanise. mund te therritet ekspertiza lokale. era. sipas llojit. Pastrimi/permiresimi kerkon me teper se 1 vit. tymi. Reaksione te renda ne publik qe kercenojne funksionimin e facilitetit. demtime madhore ne zinxhirin e ushqimit.74 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave pertej 100 M$. etj. Incidentet ne lidhje me ajrin. ne rast te ndonje pasigurie. ndricimin dhe vibrimet ne toke dhet te vleresohen mbi bazen e gjykimit te ekspertit dhe. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore Vdekje ne publik dhe / ose demtime serioze.9. Pastrimi/permiresi mi mund te mos jete i mundur. Ndikime te vogla jashte vendndodhjes (zhurma. Ndikime te moderuara jashte vendndodhjes te kufizuara ne demtim pronash dhe/ose efekte te vogla shendetsore. • te moderuara. Tabela 4. kontraktorit dhe pales se trete. Me asete kuptojme: rezervuaret e vajit dhe te gazit. Reaksione te pafavorshme ne publik.PRBCATESVL220 . Kritike (Cr) 50 Dy ose tre aksidente me vdekje ne kantier ose kater demtime me gjymtim te perhershem. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurav e Mjedisore Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 500 K$ ne 10 M$. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 10 M$ ne 25 M$. zhurmen. . nepermjet pese shkalleve te ashpersise: • te vogla. ose demtime shume te medha ne pronat jashte vendndodhjes. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore. asnje ndikim te vazhduar ne zinxhirin e ushqimit. • kritike. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 25 M$ ne 100 M$. Publike Asnje ndikim/demtim jashte vendndodhjes Demtime madhore ne pronat jashte kantierit ose ndikime afat-shkurtra shendetsore ne publik. Pastrimi/permiresimi eshte i menjehershem. Pastrimi/permiresimi i perfunduar brenda 1 viti. ndikim i moderuar ne zinxhirin e ushqimit. 2. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore.

mosfunskioni mi i tre siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Nuk duhet te ndodhe gjate procesit.sh. Tabela 4.sh. vrima nga mund te shkaktohen rrjedhje) Nje sigurese e pavarur dhe shume e sigurte ne vend per te parandaluar nje ngjarje te padeshiruar Te shpeshta (F) 10 Me shume se 1 -2 x 10 pa (p.sh. ose cpime ne linjat e procesit) Dy siguresa te pavarura dhe shume te sigurta.5a Gjasat e Kategorizimit te Ngjarjes se Aksidenteve Gjasat per te ndodhur Kategoria Grada Sasiore Te parendesishme (Is) 0.9. mosfunskioni mi i njeres prej siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Ka gjasa qe te ndodhe brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit Rastesore (O) 5 3 Ndermjet 1 x 10 -2 dhe 1 x 10 pa (p. carjew tubash. ose gabime njerezore ose mosfunksionime rastesore te serbatorit ose eneve) Tre siguresa te pavarura dhe shume te sigurta. vlerat e mosfunksionimit. Shpeshmeria e ndodhjes se ngjarjeve aksidentale Vleresimet e shpeshmerise bazohen ne informacionin historik ne te cilin ka ndodhur kjo ngjarje ne kushte te ngjashme ne te njejtin biznes dhe/ose brenda ENEL-it.9. Me qellim qe te sigurohet nje shkalle e caktuar qendrueshmerie ne vleresimin e gjasave per nje ngjarje. mosfunskionim i instrumentit te shumefishte ose valvules.PRBCATESVL220 .75 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . perdorni ose “planin e rrezikut” ose kriteret e “shtresave mbrojtese” 2. .5a. Per studime gjysem-sasiore ose sasiore.9. mosfunksionim i valvules se nnje instrumenti te vetem.5 Me pak se 1 x -6 10 pa Pak te mundshme (R) 1 Ndermjet 1 x 10-6 -4 dhe 1 x 10 pa (p. duke ditur mjaft mire se rrethanat nuk mund te jene asnjehere krejtesisht te njejta. mosfunskioni mi i instrumentav e te kombinuar dhe gabime njerezore. carje tubash. perdorni kriteret “sasiore” 3. ose gabime njerezore ne aktivitetet e perditshme) Procedurat dhe/ose nderhyrja e operatorit per te parandaluar nje ngjarje te padeshiruar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shtresat e mbrojtjes Plani rrezikut i Kater ose me teper siguresa te pavarura dhe shume te sigurta. Shenime: 1.sh. mosfunksionim i instrumentit te dyfishte ose mosfunksionim i valvulave ose gabime njerezore. koha mesatare ndermjet mosfunksionimeve. Per studimet sasiore. perkufizimet e shkalles se mundesise jepen ne Tabelen 4. mosfunskionimi i dy siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Jo te shpeshta (If) 2 Ndermjet 1 x -4 10 dhe 1 x -3 10 pa (p.4. Siguresat e pavarura dhe mjaft te besueshme duhet te marrin ne konsiderate mosfunksionimet per arsye te zakonshme. dhe nuk ka asnje eksperience ne industri qe te sugjeroje se ai do te ndodhe Ngjarje te ngjashme qe do te ndodhin brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit Do te ndodhe sigurisht brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit (por jo patjeter ne kete vendndodhje) Ka ndodhur diku brenda kesaj industrie ne kete tip specifik te procesit dhe/ose mund te ndodhe ne kete vendndodhje gjate jetegjatesise se ketij faciliteti.5. eksperienca e impiantit dhe mirembajtja ose mjetet mbrojtese.

Kryqezimi i kolones se zgjedhur me rreshtin e zgjedhur eshte niveli i riskut.4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . .6. mbi bazen e parimit te paraqitur me lart.9. te cilat duhet te menaxhohen ne rradhe te pare. Numri ne secilen kuti te matrices jep nje indeks te ashpersise te risqeve te percaktuara dhe nje rradhe prioriteti per menaxhimin e tyre. Shkalla e pasojave nga "1" ne "100" perdoret per te treguar ashpersine ne rritje.9. Shkalla e mundesise nga “0.76 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Numrat me te medhenj u korrespondojne risqeve me te medha.6a) ku: • Aksi vertikal perfaqeson shkallen e mundesise qe te ndodhe nje ngjarje e padeshiruar. Matrica e Riskut Duke pasur te percaktuar gjasat e ngajreve te ndryshme dhe pasojat qe lindin nga ajo ngjarje. eshte e mundur qe te perfaqesohet ashpersia e riskut ne menyre grafike duke perdorur Matricen e Riskut.5” ne “10” perdoret per te treguar mundesi ne rritje. ka hartuar Matricen e Vleresimit te Riskut si vijon (Tabela 4. • aksi horizontal perfaqeson ashpersine e pasojave qe mund te ndodhin en ate ngjarje. I gjithe risku klasifikohet sipas atyre pasojave qe kane vleren me te larte. ENEL.

HAZOP etc. Projekti i zbatimit do te hartohet ne perputhje me te gjitha kerkesat e aplikueshme dhe standartet nderkombetare.9. Te treja ngjyrat e ndryshme klasifikojne risqet si Te Vogla. Mesatare ose te Larta. se bashku me vleresimin e rreziqeve te lidhura me to.) RISK I LARTE (Risk I patolerueshem) 4.9.9.77 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Sic mund te shikohet. shumica e ngjarjeve te aksidenteve te identifikuara jane klasifikuar si kategori rreziku A ose B ose C. KLASA D: Niveli i riskut nuk eshte i pranueshem dhe jane te nevojshme masat per kontrollin e riskut per te zvogeluar ndikimet dhe per te larguar nivelin e riskut ne zonen “e verdhe”.7a .7. .6b Kriteret e Pranueshmerise se Riskut RISK I VOGEL (Permiresim i vazhdueshem) RISK MESATAR (Masat per Reduktimin e Riskut /ALARP) KLASA A: Niveli i riskut eshte i pranueshem dhe jane te nevojshme qe te merren masa kontrolli te pergjithshme per te shmangur perkeqesimin. KLASA B – C: Niveli i riskut mund te jete i pranueshem sapo te identifikohen dhe zbatohen masat per redutkimin e riskut.9.Tabela 4.5 1 2 5 10 Parendesishme Pak e mundshme Jo e shpeshte Rastesore E shpeshte D Secila nga tre rajonet me ngjyre ne Matricen e Riskut identifikon limitet e pranueshemrise/tolerances se riskut. me perfaqesueset – te ashtuquajturat “ngjarje kryesore” – jane te shenuara ne liste ne Tabelen 4. bazuar ne aplikimin e procedures se pershkruar me pare. do te merren te gjithat masat e kontrollit dhe masat lehtesuese me qellim qe te minimizojne.PRBCATESVL220 . Risqet madhore te lidhura me impiantin e energjise Pas identifikimit te rreziqeve te mundshme qe mund te ndodhin ne Impiantin e Energjise.6 a Matrica e Riskut 1 E vogel A A A A B Kategoria e Pasojes 8 16 50 E Moderuar Madhore Kritike A B B C C B B C C D B C D D D 100 Katastrofike C D D D Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Mundesia qe te ndodhe nje aksident 0. Tabela 4. Per rreziqet e kategorizuara si rrezik B dhe C. Risku eshte i pranueshem nese tregohet se ai eshte “aq i vogel sa mund te jete i praktikueshem ne menyre te mjaftueshme” (ALARP). Eshte e nevojshme analiza shtese e riskut (QRA. respektivisht mundesine dhe pasojat qe vijne nga ngjarje te tilla.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .78 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .79 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

80 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Flora. • Peizazhi. • Dheu. jane paraqitur tabela te ndryshme me ndikime te mundshme per shkak te fazave te ndertimit dhe funksionimit ne Paragrafet qe vijojne. • Zhurma. Me qellim qe te thjeshtohet lexueshmeria e interferencave te parashikuara.1. grumbujt me qymyrguri dhe gure gelqerore perfaqesojne nje burim te mundshem pluhuri. Gjithashtu. Nje pershkrim i detajuar i ndikimeve te mundshme jepet ne Kapitullin 6. Gjate fazes se ndertimit aspektet kryesore ne lidhje me emetimet e pluhurave jane trajtimi i materialeve dhe erozioni nga era.4.10. .PRBCATESVL220 . • Shendeti Publik. • Fushat Elektromagnetike Jo-Jonizuese. IDENTIFIKIMI PARAPRAK DHE VLERESIMI I NDIKIMEVE Duke analizuar projektin. • Vegjetacioni. Fauna dhe Ekosisteme. jane identifikuar aspekte te ndryshme qe kane nderhyrje te mundshme ne mjedis per fazat e ndertimit dhe funksionimit. • Kuadri Socioekonomik. Ajri Gazi ne vrimen e oxhakut te Bolierit me Avull perfaqeson burimin kryesor te emetimit te ndotesve te ajrit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aspektet mjedisore te analizuara ne kete studim jepen si me poshte: 4.10. • Ajri. Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosphere permes nje oxhaku 150 m te larte per cdo njesi. Bolieri ndihmes duhet te konsiderohet sin je burim rastesor emetimi. te shkaktuar nga erozioni i shkaktuar nga era tek keto grumbullime dhe nga trajtimi i tyre. • Trafiku. • Ujrat siperfaqesore dhe nentokesore.

81 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . sperkatesit me uje per te lagur qymyrgurin e grumbulluar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Kantieri i Prodhimi i Pluhurave i Ndertimit dhe shkaktuar nga trajtimi i rrjeti i rruges materialit dhe erozioni nga era lidhese Prodhimi i Pluhurave i shkaktuar nga levizjet dhe transporti i materialeve Ndotesit e Ajrit nga oxhaku i impiantit Kantieri i Ndertimit dhe rrjeti i rruges lidhese Zona e investiguar Faza Operacionale Emetimi i Pluhurave nga Zona e Trajtimi i Qymyrgurit dhe Neninvestiguar Produkteve Shenim: * R/K/Q: Rendesia. kryesisht te lidhura me heqjen e shtreses se siperme te dheut dhe germimin ne thellesi.10.2. K = E kthyeshme. heqjen e dheut per perdorime te tjera.1a Faza e Projektit Interferencat e Mundshme te Ajrit Hapesira e Influences R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR P K R V K R V K Siperfaqet e grumbullimeve do te lagen per te minimizuar gjithe emetimet e pezullit nga magazinimi i materialeve Rruget kryesore do te asfaltohen Perdorimi i Teknikave me te mira qe ekzistojne Transportiere te mbyllur per te levizuar qymyrgurin dhe nenproduktet. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. bojes. V =E Vazhdueshme. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. .Tabela 4. Dheu Ndertimi i Termocentralit ne Porto Romano mund te kete ndikime te mundshme ne shtresen e tokes dhe ne taban.PRBCATESVL220 . lengut hidraulik.10. Gjate funksionimi. shkarkimit te llumrave. ndikimet kryesore te mundshme jane te lidhura me ndotjen e dheut per shkak te derdhjen rastesore te ndotesve. Kohezgjatja. PK =E Pa-kthyeshme 4. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme.

bojes.2a Faza e Projektit Interferencat e mundshme ne Dhe Hapesira e Influences R/K/Q* Metodat e Parandalimit Materiali do te perdoret per te ngritur kantierin. Gjate fazes se funksionimit prania e sistemeve mbartese. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. zona e grumbullimit te gipsit. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. perdorimin e ujit dhe shkarkimin e ujrave te perdorura. Ndikimet kryesore te mundshme gjate fazes se ndertimit lidhen me: shkarkimin e llumit. Gjate fazes se funksionimit te termocentralit ndikimet e mundshme lidhen me shkarkimin e ujrave termale. lengut hidraulik. K = E kthyeshme.10. bojes. V =E Vazhdueshme. PK =E Pa-kthyeshme 4. Meqenese ujrat nentokesore gjenden ne nje thellesi prane nivelit te tokes. zona e sillove te hirit. lengut hidraulik. hapesira e grumbullimit te ujit te perdorur) do te shtrohet ose pajiset me basene mbartese te kapacitetit te nevojshem Zonat e kufizuara te perfshira ne aktivitete te kullotjes dhe ato bujqesore Interferenca e Mundshme Heqja e Top soil (shtreses se siperme te dheut) dhe germime ne thellesi Kantieri i Ndertimit PR P K Shkarkimi i llumrave. per te ndertuar nje prites ere per te mbrojtur pjeserisht zonen ku grumbullohet qymyrguri dhe per konturimin e peizazhit Te gjitha zonat e magazinimit (depozitat kimike. siperfaqeve te shtruara dhe grumbullimit te ujrave te shiut do te minimizoje ndikimet e mundshme ne ujrat nentokesore.82 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . vajit. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme. Kohezgjatja.Tabela 4.3. ndikimet e mundshme ne ujin e detit lidhen me trafiku detar .10. depozitat e lendes degese te rende dhe te lehte. mund te jete e nevojshme ulja e perkohshme e nivelit te ujit. vajit. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme Kantieri i Ndertimit PR P K Faza Operacionale Heqja e dheut Zona e Impiantit te Energjise PR V K Shenim: * R/K/Q: Rendesia. Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore Ndikimi kryesor i mundshem dhe i rendesishem ne ujrat nentokesore gjate fazes se ndertimit eshte i lidhur me themelet.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza e Ndertimit . zona e grumbullimit te gurit gelqeror. .

83 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ndikimet kryesore te mundshme lidhen me emetimet e zhurmes nga makinerite. vajit.10. PK =E Pa-kthyeshme 4.PRBCATESVL220 . Do te aplikohen procedurat e sigurise. Shkarkimi i llumrave. Burimet e zhurmes ne kete faze nuk do te jene te vazhdueshme dhe ato do te varen nga numri dhe lloji i makinerive se perdorur per cdo aktivitet.3a Faza e Projektit Interferencat Nentokesore e mundshme Hapesira e Influences te Ujrave Siperfaqesore dhe Interferenca e Mundshme Perdorimi i Ujit. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.10. R/K/Q* Metodat e Parandalimit Faza e Ndertimit Kantieri i Ndertimit.10.10. Nuk priten ndikime te lidhura me vibrimet.Tabela 4. Perdorimi i ujit dhe shkarkimi i ujit te perdorur. Trafiku Detar.4. Fauna dhe Ekosistemet Zona qe mbulohet nga Impianti i Energjise karakterizohet nga prania e kripes dhe bimesise ruderale. Per shkak te perhapjes se kufizuar te zones natyrore te perfshire . Serbatori i Grumbullimit te Ujit te Perdorur. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Shkarkimi i ujrave te perdorura. Zhurma Gjate fazes se ndertimit. K = E kthyeshme. V =E Vazhdueshme. Bimesia. lengut hidraulik. PK =E Pa-kthyeshme 4. Kohezgjatja. K = E kthyeshme. Deti prane kantierit te ndertimit PR P K Uji i perdorur do te trajtohet perpara se te shkarkohet ne det. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme. Kohezgjatja. Shkarkimi Termal.5. Tabela 4. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza Operacionale Deti prane kantierit te ndertimit R V K Impianti i Trajtimit te Ujit te Perdorur. V =E Vazhdueshme. Impianti i Trajtimit te Ujit te Perdorur Biologjik Shenim: * R/K/Q: Rendesia.4a Faza e Projektit Interferencat e Mundshme te Zhurmes Hapesira e Influences Zona prane kantierit te ndertimit R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR V K Udhezime per kontraktoret per rendimentin e zhurmes se makinerive Sondazhi per zhurmen do te realizohet per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Zhurma per shkak te makinerive Faza Operacionale Zhurma qe vjen nga aktivitetet Zona prane dhe funksionimi i Impiantit te kantierit te ndertimit Energjise Shenim: * R/K/Q: Rendesia. bojes. Flora. Gjate fazes funksionale pritet nje rritje e nivelit te zhurmes. Qendrueshmeria R = E Rendesishme.

7. Gjate fazes operacionale rruget lokale do te karakterizohen nga nje rritje e trafikut per shkak te automjeteve te punetoreve dhe transportimit te materialeve. Tabela 4.ne projekt. K = E kthyeshme. Ndikimet kryesore te mundshme te Impiantit te Energjise ne ekosisteme lidhen me emetimin ne ajer dhe shkarkimet e ujrave termale.6a Faza e Projektit Faza Operacionale Interferencat e Mundshme ne Peizazh Hapesira e Influences Zona e Investiguar R/K/Q* Metodat e Parandalimit R V K Interferenca e Mundshme Prania e Impiantit Mbartja e Volumeve Shenim: * R/K/Q: Rendesia. Kohezgjatja.600. Tabela 4.84 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Qendrueshmeria R = E Rendesishme.000 m material do te transportohet me kamione ne kantier. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.10.10.10. V =E Vazhdueshme. por i shperndare ne nje periudhe te gjate. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. 3 .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza e Ndertimit Shfrytezimi i dheut - . Faunes dhe Ekosistemeve Hapesira e Influences Kantieri i Ndertimit Zona e Investiguar Ne shkalle te gjere R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K R V K PR V K Interferenca e Mundshme Emetimi ne Ajer: depozitimi i ndotesve ne toke Faza Operacionale Shkarkimi i Ujrave Termale Shenim: * R/K/Q: Rendesia.5a Faza e Projektit Interferencat e mundshme ne Vegjetacionit. K = E kthyeshme. Kohezgjatja. Peizazhi Ndikimet e mundshme lidhen me ndertimin ne nje fushe te gjelber te Ndertesave dhe Faciliteteve te Impiantit te Energjise. V =E Vazhdueshme.10. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. PK =E Pa-kthyeshme 4. mund te konsiderohet se zenia e habitateve natyrore nuk do te kete nje ndikim te ndjeshem ne ekosistemin natyror te zones.6. Rrjeti Rrugor dhe Trafiku Detar Gjate fazes se ndertimit rrjeti rrugor lokal do te modifikohet dhe permiresohet me qellim qe te lehtesohet aksesi ne kantierin e ndertimit. PK =E Pa-kthyeshme Perdorimi i Teknikave e te mira qe ekzistojne Matjet e temperatures se ujit te detit d te kryhen per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi 4. Transportimi do te jete a i nevojshem. Flores. Gjate fazes se ndertimt rreth 1.

4.8. K = E kthyeshme.10. e cila lidh stacionin e energjise me Stacionin e Rrjetit Kombetar te Energjise Tirana 2. ndersa gjate fazes funksionale pritet nje trafik detar me i qendrueshem per shkak te transportit te qymyrgurit.Gjate fazes se ndertimit nuk eshte parashikuar asnje trafik detar i rendesishem. Gjate ndertimit te Impiantit te Energjise. i cili shkon ne Itali. gipsit dhe hirit. Linjes se Energjise per ne Stacionin Tirana 2 Station dhe kabllit nenujor per ne Itali paraqitet ne Studime te vecanta te Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis. Kuadri Social-Ekonomik Gjate fazes se ndertimit dhe funksionimit do te jete i nevojshem nje numer i madh personeli vendas me ndikime pozitive te rendesishme ne kuadrin socioekonomik.10. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. PK =E Pa-kthyeshme 4. V =E Vazhdueshme. Te vetmet burime te jashtme elektromagnetike te Impiantit te Energjise jane: • Nje linje energjie 400 kV. Analiza e Stacioneve te Energjise.10. qe nuk perfshihet ne kete Studim. • Nje 500 kV DC kabell nen-ujor. Table 4. . rreth 210 km i gjate.9.85 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Mundesia e sigurimit te elektricitetit nga Impiantit te Energjise ne Porto Romano do te promovoje gjithashtu zhvillimin industrial shqiptar.PRBCATESVL220 .10. Rrezatimet Jonizuese dhe Jo-Jonizuese Nuk eshte parashikuar asnje ndikim i rendesishem i lidhur me ndertimin dhe funksionimin e Impiantit te Energjise.10. ndikimet e mundshme ne Shendetin Publik mund te lidhen me zhurmen e prodhuar nga automjetet dhe makinerite. 4.7a Faza e Projektit Interferancat potenciale te trafikut Hapesira e Influences Rjeti rrugor prane kantierit te ndertimit R/K/Q* Metodat e Parandalimit R P K PR V K Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Rritja e numrit te kamioneve Modifikimi dhe zgjerimi i rrjetit te rruges ekzistuese Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza Operacionale Rritja e trafikut te personelit qe Rjeti rrugor punon ne vendndodhje prane kantierit Rritja e numrit te kamioneve te ndertimit Rritja e trafikut detar Modifikimi dhe zgjerimi i rrjetit te rruges ekzistuese Shenim: * R/K/Q: Rendesia. rreth 26 km e gjate. Shendeti Publik Ndikimet ne shendetin public lidhen me efektet dytesor ete ndikimeve ne cilesine e ajrit dhe zhurmes. dhe emetimin e pluhurave te shkaktuara kryesisht nga levizja e materialeve. Kohezgjatja.

Kohezgjatja.Ndikimet e mundshme ne Shendetin Publik gjate fazes se funksionimit mund te lidhen me emetimet e gazrave nga oxhaku dhe me emetimet e zhurmes se Impiantit te Energjise.10. Tabela 4.PRBCATESVL220 . Qendrueshmeria R = E Rendesishme. PK =E Pa-kthyeshme .10a Interferencat e Mundshme ne Shendetin Publik Faza e Projektit Interferenca e Mundshme Hapesira e Influences Kantieri dhe zonat prane tij Zona e investiguar Zonat prane Impiantit te Energjise R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR V K PR V K Faza e Ndertimit Ndotja e ajrit dhe emetimi i zhurmave Procedurat e Sigurise gjate aktiviteteve ne kantier Perdorimi i teknikave me te mira ekzistuese Sondazhi i zhurmes do te kryhet per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ndotja e ajrit Faza Operacionale Emetimet e Zhurmes Shenim: * R/K/Q: Rendesia.86 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . V =E Vazhdueshme. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. K = E kthyeshme.

87 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

5. Kushtet jashtezakonisht te nxehta hasen rralle ne bregdet dhe zbuten nga flladet detare. Muajt e veres jane pergjithesisht me diell.1. Kur nje ere e ngrohte me lageshtire –shiroka – fryn nga juglindja ose jugu. por stina e veres eshte me e fresket dhe me me pak lageshtire. LINJA BAZE MJEDISORE 5. Krahasuar me zonat mesdhetare. Lageshtine Relative. kushtet mund te jene shtypese. Klima Klima e Bregdetit shqiptar eshte tipike Mesdhetare me dimmer te bute.5. Rreshjet dhe Shpejtesine e Eres. i cili ndodhet ne Durrës dhe mat parametrat qe vijojne: Temperaturen.88 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Kushtet e dimrit ne bregdet jane pergjithesisht te buta. ATMOSFERA DHE CILESIA E AJRIT Analiza e atmosferes perfshin dy aktivitete: • Karakterizimin e klimes. Kushtet ne zonat e ulta varen nga lartesia. rreshjet ne vend jane mjaft te dendura. por zonat me te larta jane mjaft te ftohta dhe mbulesa me debore mund te zgjase deri ne pranvere. Me qellim qe te karakterizohet ne menyre sa me sakte klima e zones se Impiantit te Energjise. Shiroka paraprin kohen e lagesht dhe nje kthim te temperaturave me te ulta. Gjate diteve me mot te keq ne vjeshte dhe dimer. Ky eshte vecanerisht rasti ne vjeshte kur temperaturat ne Detin Mesdhe jane me te larta.PRBCATESVL220 . jepen ne tabelat qe vijojne. toka bregdetare eshte mjaft e lagesht ne dimer dhe zonat malore jane nder rajonet me te lageshta ne Europe. te mesatarizuar per cdo muaj. Periudha mesatare eshte 30 vjet (vitet e fillimit dhe perfundimit te periudhes se monitorimit nuk jane te specifikuara). te dhenat e perdorura ne kete Paragraf jane marre nga Instituti i Hydrometeorologjise se Akademise se Shkencave Tirane. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Analiza e cilesise se ajrit ne vend. Keto parametra. por ererat e ftohta te rastit nga veriu dhe lindja mund te ulin temperaturat per pak dite kur malet jane te mbuluara me debore. Ne zonat e ulta dhe malore ecuria vjetore e kushteve te motit eshte e ngjashme me ato te bregdetit. mund te takohen shira dhe debore e dendur. te lagesht dhe vere te ngrohte. me diell dhe mjaft te thate. . Ka vetem nje stacion meteorologjik ne zonen e studiuar.1.1. por koha e mire mund te nderpritet nga rreshje te stuhishme te rastit.

1.0 4 14.1. dioksidin e azotit dhe oksidet e azotit.2. gjate gjithe vitit ku vlera mesatare mujore e shpejtesise se eres eshte gjithmone me e madhe 3 m/s.1b Stacioni Dürres 1 69 2 68 Lageshtia Relative Mujore [%] Muaji 3 68 4 71 5 72 6 70 7 68 8 68 9 70 10 68 11 72 12 70 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Year Average 70 Tabela 5. • Direktiva 2008/50/EC e Parlamentit Europian dhe Keshilit te Europes te 21 Maj 2008 per cilesine dhe ajer me te paster ne Europe.89 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .0 Year Average 931.9 9 21.5 101. pluhurin dhe plumbin.1 132.0 8 23.9 8 34.1.2 9 3.1 Year Average 3. me temperature mesatare rreth 8/9 °C ne muajt e dimrit dhe vlera me te larta ne Korrik.0 5 3.2 Muaji 6 7 21.1.1c Rreshjet Mujore [mm] 4 76.7 Vlerat ne Tabelat e mesiperme konfirmojne klimen tipike mesdhetare.8 24. 5.3 Temperaturat Mujore te Ajrit [°C] 2 9.2.8 Muaji 6 7 38.2 Tabela 5. jane: • Direktiva 1999/30/EC e Keshillit Europian 22 Prill 1999 persa i takon vlerave kufitare ne ajer per dioksidin e squfurit.1a Stacioni Dürres 1 8.8 9 10 11 12 62.1.4 7 3. ndersa shirat me te dendur bien nga Tetori deri ne Janar.1.2 5 18. .Tabela 5.4 10 17.2 4 4.3 8 3.PRBCATESVL220 .5 6 3. sic jepen ne Kapitullin 3.1. Legjislacioni Rregulloret kryesore qe lidhen me cilesine e ajrit.9 12 4.1d tregon pranine konstante te eres.0 Tabela 5. Vlerat kufitare krahasohen me perqendrimet e ndotese te matur ne stacionin per cilesine e ajrit ne Durres.1 10 3.4 12 9.0 4.0 3 11.6 91.9 113.8 Year Average 16. lidhur me Impiantin e Energjise ne Porto Romano.1. Tabela 5. Cilesia e Ajrit Ky paragraf hedh nje veshtrim ne Legjislacionin Shqiptar dhe Europian mbi cilesine e ajrit.3 11 3.2 Stacioni 1 2 3 Dürres 110.7 23.6 11 13.9 2 Shpejtesia Mujore e Eres [m/s] Muaji 3 4.4 95. 5.1d Stacioni Dürres 1 3.3 5 50. Lageshtia relative eshte pergjithesisht rreth 70%.

2. Vit kalendarik * matur tre ore rresht ne vendndodhjen perfaqesuese per cilesine e ajrit te pakten 100 2 km ose ne gjithe zone ose ne nje pike grumbullimi. Per pozicione ne shkalle te madhe.1. Vit kalendarik PM10 Stage 1 PM10 Stage 2** PM10 Stage 1 Vlera kufitare ne 24-ore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 35 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare ne 24-ore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 7 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut.1. Direktiva 2008/50/EC ruan vlerat kufitare te Direktives se meparshme 99/30/EC. Pikat per marrjen e kampioneve qe synojne mbrojtjen e ekosistemeve ose vegjetacionin duhet te vendosen me shume se 20 km larg nga vendbanimet ose me . Vit kalendarik 1 Janar 2010: 50 µg/m³ 1 Janar 2005: 40 µg/ m³ 1 Janar 2005: 30 µg/m³ 1 Janar 2006: 28 µg/m³ 1 Janar 2007: 26 µg/m³ 1 Janar 2008: 24 µg/m³ 1 Janar 2009: 22 µg/m³ 1 Janar 2010: 20 µg/m³ PM10 Stage 2** Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut. Perqendrimet Kufitare ne Tabelen 5. Persa i takon dioksidit te squfurit. fizibilitetin teknik dhe eksperiencen ne aplikimin e vlerave kufitare te Fazes I ne Shtetet Anetare . Tabela 5.1a Ndotesi SO2 SO2 SO2 SO2 NO2 Vlerat Kufitare Europiane Vlera 500 µg/m³ 1 Janar 2005: 350 µg/m³ 1 Janar 2005: 125 µg/m³ 19 July 2001: 20 µg/m³ 400 µg/m³ 1 Janar 2005: 250 µg/m³ 1 Janar 2006: 240 µg/m³ 1 Janar 2007: 230 µg/m³ 1 Janar 2008: 220 µg/m³ 1 Janar 2009: 210 µg/m³ 1 Janar 2010: 200 µg/m³ 1 Janar 2005: 50 µg/m³ 1 Janar 2006: 48 µg/m³ 1 Janar 2007: 46 µg/m³ 1 Janar 2008: 44 µg/m³ 1 Janar 2009: 42 µg/m³ 1 Janar 2010: 40 µg/m³ 1 Janar 2005: 50 µg/m³ NO2 Vlera kufitare orare per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 18 here ne nje vit kalendarik NO2 Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut.• Vendimi Shqiptar Nr. Direktiva 99/30/EC percakton gjithashtu kriteret per vendndodhjen me te pershtatshme te pikave per marrjen e kampioneve te aplikuara ne matje fikse. cili te jete me i vogel. Dhjetor 2003 qe percakton vlerat kufitare per ndotesit atmosferike. dioksidit te azotit dhe pluhurit. ** Vlerat treguese kufitare te rishikohen ne kuadrin e informacionit te metejshem per efektet mjedisore.3 kPa. 803 mbi normat per cilesine e ajrit. per mbrojtjen e shendetit te njeriut pika e marrjes se kampioneve duhet te jete perfaqesuese e cilesise se ajrit ne nje siperfaqe rrethuese 2 jo me te vogel se 200 m dhe disa kilometra katrore per vendet e monitorimit te ndotjes nga trafiku si dhe ne vende monitorimi ne kushte urbane.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Tipologjia Pragu i alarmit* Vlera kufitare orare per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 24 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare ditore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 3 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare per mbrojtjen e ekosistemit.1a u referohen nje temperature 293 K dhe presioni 101.90 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2. Vit kalendarik dhe dimri (1 Tetor deri ne 31 Mars) Pragu i alarmit * .

pluhurit dhe plumbit ne ajer. i cili ndodhet ne qender te qytetit. etj. nga instalimet industriale ose autostradat.1. dioksidit te azotit dhe oksideve te azotit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .5 PM2. Cilesia e Ajrit ne Zonen e Studiuar Ka vetem pak te dhena te matura ne zone. VKM nr. ndertimeve. te moshuarit. Vlerat kufitare mund te klasifikohen si Standard Paresor ose Dytesor.2a). Te vetmet te dhena te shfrytëzueshme jepen ne dokumentin “Cilesia e Ajrit ne Qytetin e Durrësit gjate viteve 2005 – 2007” te nxjerra nga Instituti i Studimeve Mjedisore (ISA) dhe i referohen matjeve te rregjistruara nga stacioni per cilesine e ajrit ne Durrës. Ne fund. Per vleresimin e ndotjes.1. ) ** ka per qellim mbrojtjen dhe ruajtjen e mireqenies publike.91 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2.5 ( ( ) Vlera Kufitare Shqiptare Vlera 35 µg/m³ 360 µg/m³ 120 µg/m³ 60 µg/m³ 250 µg/m³ 95 µg/m³ 60 µg/m³ 150 µg/m³ 15 µg/ m³ 65 µg/ m³ Lloji i Standartit Dytesore(**) Dytesore (**) Paresore(*) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore (*) Dytesore (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Tipologjia Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare orare Vlera mesatare ditore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare orare Vlera mesatare cdo 4 ore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare ditore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare ditore * zbatohet per grupet e ndjeshme te popullsiise si: femije.2. Aneksi i Vendimit te Shqiptar Nr.2a.2. prane poliklinikes (shiko Tabelen 5.1b Ndotesit SO2 SO2 SO2 NO2 NO2 NO2 PM10 PM10 PM2. etj. Mbrojtja e shendetit te njeriut perfshin kritere te ndryshme per burimet e shperndarjes dhe te pikave te monitorimit. 803/2003 vendos kufij per perqendrimet mesatare vjetore te te gjithe ndotesve te shenuar ne liste ne Tabelen 5.1b.2. Aneksi VII tregon kriteret per te percaktuar numrin minimal te pikave te kampioneve per matjet fikse te perqendrimeve te dioksidit te squfurit. i pari zbatohet per grupet e ndjeshme te popullsise si: femijet.shume se 5 km nga zonat e tjera te ndertuara. etj. 803 percakton perqendrimet maksimale te lejuara per ndotesit atmosferike ne mjediset me ajer te hapur.NO2.000 2 km . te kafsheve. Tabela 5.2. te moshuar. Si udhezim.2. ndertimeve. kafsheve. ndersa i dyti ka per qellim mbrojtjen dhe ruajtjen e shendetit publik. numri i pikave te kampionimit per matjet fikse duhet te llogaritet duke marre ne konsiderate sasine e emetimeve te mundshme te ndotesve te ajrit dhe ekspozimin e mundshem te popullsise. ..1. etj. Vlerat kufitare shqiptare persa i takon ndotesve te marre ne konsiderate ne kete studim (SO2. nje pike per marrjen e kampioneve duhet te jete perfaqesuese e cilesise se ajrit ne nje siperfaqe rrethuese qe eshte te pakten 1.1.SPM) tregohen ne Tabelen 5.1. 5.

te cilat jane te shpeshta ne zonen e Durresit.2. i cila fokusohet ne problemin e permbajtjes se larte te lendeve pezulli ne ajrin urban te Durrësit.1. Ne Ultesiren Prane Adriatike takohen disa kodra.2a Viti Durrës – Perqendrimet Mesatare Vjetore te Ndotesve ne Stacionin e Poliklinikes SPM [µg/m³] PM10 [µg/m³] 91 93 100 60 40 SO2 [µg/m³] 16 19 15 35 20 NO2 [µg/m³] 22 24 23 60 40 O3 [µg/m³] 98 106 99 65 Pb [µg/m³] 0. NOx dhe VOC veprojne kimikisht me oksigjenin per te formuar ozonin gjate diteve me diell e temperatura te larta.PRBCATESVL220 .1a): antiklinali i Durrësit dhe sinklanali i Spitalles te lidhur perkatesisht me kodrat e Durrësit dhe fushen e Durrësit. nen-produkte te gazolines dhe qymyrit te djegur. e cila karakterizohet nga depozitime qe perfshijne nje diapazon kohor nga Triasi deri ne ditet e sotme. Nivelet e larta te perqendrimeve te SPM jane te lidhura me emetimet e trafikut (PM10 dhe therrmija te tjera te imta si PM2. Nje thyerje tektonike gjatesore aktive i ndan te dyja strukturat dhe eshte shkaktare e aktivitetit te larte sizmik ne kete zone. Ultësira ndertohet nga depozitimet Neogjenike te cilat perfaqesohen nga shkëmbinj argjilore. gjate periudhes 2005-2007. Per te dyja SO2 dhe NO2 niveli per mesataren vjetore eshte ne perputhje me vleren kufi.26 140 0. Pjesa qendrore dhe perendimore e Zones Jonike perfaqesohet nga Ultesira Prane Adriatike. 5. alevrolite. Ne zonen e studimit takohen dy struktura te rendesishme gjeologjike (Figura 5. konglomerate dhe ranore. Kushtet Gjeologjike dhe Gjeomorfologjike Zona e Durrësit përfshihet ne Zonen Jonike. ne te cilen përfshihet edhe zona e gjere te Durrësit.28 0. SPM (pluhur) dhe PM10.1. ndersa per PM10 u maten vlera me te larta gjate 2005-2006-2007.2. SO2 dhe NO2.2.1a). .29 0. te cilat perfaqesojne struktura antiklinale dhe disa zona te rrafshta qe perfaqesojne struktura sinklinale.5) dhe therrmija te tjera qe vijne nga pluhuri i rruges (therrmija me diameter me te madh se 10 mikrone).5 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 2005 2006 2007 Kufijte Shqiptare Kufijte KE 201 201 211 140 - Sipas raportit “Cilesise se Ajrit ne Qytetin e Durrësit gjate viteve 2005 – 2007”.Tabela 5. sic tregohet ne Figuren 5. ndersa formimi i ozonit troposferik eshte rezultat i ndotjes se ajrit nga motorret me djegie te brendshme dhe impiantet e energjise qe clirojne okside azoti (NOx) dhe perberje organike te paqendrueshme (VOC).2.2.2.92 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . perqendrime mesatare vjetore me te larta sesa vlerat maksimale te lejuara u maten vetem per Ozonin.1. TOKA 5. Kjo thyerje tektonike konsiderohet si nje nga thyerjet me aktive shqiptare. Pozicioni i sakte i thyerjes tregohet ne harten gjeologjike (Figura 5.b. Direktiva 1999/30/EC jep vlerat mesatare vjetore vetem per PM10.

2.1a Harta Gjeologjike .Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .93 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .94 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1b Thyerjet kryesore aktive ne Shqiperi .2.Figura 5.

Antiklinali i Durrësit ndertohet nga depozitimet e Miocenit dhe Pliocenit te cilet zhyten ne lindje me kende rreth 60° deri ne 70°. horizonti i mesem (N2 hb) dhe horizonti i siperm (N2 hc) i perbere nga argjile me thjereza ranoresh.0 m. si: depozitime aluviale. konglomerate dhe argjile. Trashesia maksimale e tyre eshte rreth 3000 m. Ato perbehen nga argjila. Sinklinali i Spitalles zhvillohet ne zonen fushore te ish-kenetes se Durresit. Depozitimet detare te Holocenit (dQ4h2) takohen pergjate Plazhit te Porto Romanos dhe Gjirit te Lalzit. i perbere nga ranore. surerore dhe suargjilore eshte rreth 70 m. ranore dhe gipse. suargjila.PRBCATESVL220 . Trashesia maksimale e depozitimeve zhavorore. Bregdeti ne kete pjese te gjirit eshte i terhequr rreth 800 metra. rerore.1c). Trashesia maksimale e tyre ne qender te Ish-kenetes se Durresit eshte rreth 50 m. Trashesia maksimale e depozitimeve kuaternare ne sinklinalin e Spitalles eshte rreth 130 m. Keto depozitime mbulojne gjithashtu te gjithe zonen e akuiferit ne Bishtin e Palles. Depozitimet e e Miocenit 3 formohen nga mollasat Mesiniane (N1 m) dhe takohen ne siperfaqe ne pjesen perendimore te kodrave te Dürresit. te cilat dalin ne fushen e Spitalles (ish Keneta e Durresit). te perfaqesuar nga suargjila dhe surera me trashesi maksimale prej rreth 3. ne gjirin e Lalzit ajo eshte e ulet dhe kryesisht rerore. Delta e lumit te Erzenit paraqet shenja te qarta te proceseve te erozionit. kenetore dhe depozitime detare. trashesia maksimale e te cilave eshte rreth 20 m. Pjesa e siperme e sinklinalit ndertohet nga depozitimet e Pliocenit (“Suita Helmesi”) dhe depozitimet e Kuaternarit. Keto depozitime ndertojne pjesen me te madhe te pjeses qendrore dhe lindore te kodrave te Durresit dhe ndahen ne tre horizonte: horizonti i poshtem (N2 ha). Trashesia maksimale e depozitimeve te “Suites Helmesi” eshte rreth 1200-1300 m. Ne veri te Porto Romano-s. alevrolite. rera dhe lende organike. Nga fotografite ajrore verehet nje zhvendosje drejt Jugut i Deltes se Erzenit (Figura 5. Ato perfaqesohen kryesisht nga sedimente me kokerr imet si argjila. 1 1 1 1 . Ato perbehen nga depozitime rerore dhe argjilore-rerore. si dhe ne kodrat e Bishtit te Palles.95 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . mbulojne shkembinjte e vjeter te kodrave te Dürresit. Keto depozitime jane te gjenezave te ndryshme. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Depozitimet e “Suites Helmesi” (N2 h) perfaqesojne pjesen e poshtme te depozitimeve te Pliocenit.2. ndersa trashesia e shtresave te zhavorit varion nga 1-2 m deri ne afersisht 20 m. Depozitimet aluviale (alQh) vendosen mbi depozitimet e “Suites Helmesi” dhe ne pjesen me te madhe te Sinklinalit te Spitalles dhe arrijne deri ne thellesine 50-60 m. Hapesira bregdetare ne veri te Durresit prane Porto Romanos paraqet dy aspekte te ndryshme. Mbi depozitimet aluviale vendosen depozitimet kenetore te Holocenit (lQ4h2). Depozitimet e Kuaternarit.

1c Erozioni bregdetar prane Deltes se Lumit te Erzenit (vija e bardhe perfaqeson vijen e meparshme bregdetare) Ne Veri-Perendim dhe Jug-Perendim te Porto Romano-s. .96 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2.Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2.1d). fenomeni i erozionit con ne avancim te detit sic verehet edhe nga pozicioni i bunkereve (Figura 5.

2.LVL dhe PVP. ne kompresion. pershkohet nga nje seri shkeputjesh tektonike gjatesore post-pliocenike qe jane vazhdim i drejtperdrejte i i shkeputjeve te zones malore jugore. • Peje-Prizren (PP). eshte nje zone bregdetare qe karakterizohet nga thyerje paraPliocenike PVP . Sizmiciteti i Shqiperise lidhet me levizjen konvergjente midis orogjenit shqiptar ne JL dhe mikropllakes se Adrias ne VP. perfshin zonen bregdetare te dominuar nga thyerje gjatesore para-pliocenike me drejtim VP.2. Thyerjet nderpriten nga disa thyerje dytesore terthore me drejtim L-VL.97 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . eshte nje zone e brendshme. • Ultesira Prane adriatike (PL). Sizmiciteti rajonal i Shqiperise lidhet me 7 nenzona sizmogjene: • Lezhe-Ulqin (LU). dhe zona e brendshme ne terheqje e dominuar nga thyerjet normale me drejtim verior (Figura 5. qe pershkohet nga tre sisteme thyerjesh normale.2. Edhe nga veriu shume thyerje qe vijne nga bregdeti dalmat e gjejne vazhdimin e vet ne juglindje. Sizmiciteti Shqiperia eshte nje vend me nje shkalle te larte sizmiciteti. me tendence V . • Bregdeti Jonian (IC). pergjate kufijve te Depresionit Plio-Kuaternar te Dukagjinit.2a).Figura 5. Ultesira perendimore pershkohet edhe nga disa dislokacione terthore me drejtim verilindor. .1d Fenomeni i Erozionit ne Lindje te Porto Romano-s 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . qe shtrihen paralel me vijen bregdetare Dalmate. Orogjeni shqiptar ndahet ne dy zona me regjim te ndryshem tektonik: zona bregdetare ne kompresion (ngjeshje).2. te cilat nderpriten nga disa shkeputje terthore te rralla. e dominuar nga thyerjet VP-JL.

2b paraqet thellesine dhe magnituden e termeteve te rene ne Shqiperi. eshte nje zone e brendshme. • Shkoder-Tropoje (ST).98 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . prane Zones LU. Deri ne vitin 2000 termeti me i forte i regjistruar ne zonen e studimit kishte nje magnitude ndermjet 6 dhe 7 grade Rihter. eshte nje zone e brendshme qe lidhet me grabenet PlioKuaternare te Ohrit. Magnituda maksimale e regjistruar ne kete zone eshte 7. Ajo ze vend pergjate vijes sizmogjene me te njejtin emer.2. • Oher-Korce (KO).• Kukes-Peshkopi (KP).2. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sheshi i ndertimit ndodhet brenda nenzones Sizmike te PL. kryesisht pergjate kufirit te zones Mirdita.2. sic tregohet ne Figuren 5. qe permban lugina PlioKuaternare te kufizuara me thyerje normale me tendence drejt Veriut. te Korçes dhe Ersekes te kufizuar nga thyerje normale me drejtim thuajse verior. Figura 5.2a. ..PRBCATESVL220 . eshte nje zone e brendshme ne trajten e nje rripi me drejtim verilindor me thyerje normale.

2a Sizmiciteti Rajonal Site Area .2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5.99 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

3.2.100 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2.2b Thellesia dhe magnituda e Termeteve Shqiptare deri ne 2000 vitin Site Area 5. Trualli Shtresat e siperme me te perhapura te Fushes Durresit jane si me poshte: .Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

• Suargjilat kenetore.600 m dhe eshte vendosur mbi Bishtin e Palles. kryesisht zona grumbullimi. . ne anen perendimore te rruges. Ne keto depozitime takohen gjithashtu shtresa ose lente rere.PRBCATESVL220 . Rerat detare jane te zhvilluara pergjate bregdetit te Adriatikut dhe pjeserisht poshte depozitimeve kenetore. trashesia e te cilave zakonisht nuk i kalom 2-3 m si dhe shtresa te holla torfike. Kjo zone karakterizohet nga nje lartesi mesatare. Surerat kenetore jane gjeresisht te perhapura ne ish keneten e Durresit. me e ulet se niveli i detit.2. • Zonat Urbane: Me perjashtim te Durresit.8 ha dhe eshte e vendosur ne anen lindore te kodrave te Durresit. Trashesia maksimale e tyre eshte rreth 12 m. • Fushat me Bar dhe Shkurre: jane shume te perhapura. ne anen lindore te tij. Suargjila kenetore jane te zhvilluara ne pjesen qendrore dhe jugore te Fushes se Durresit. qe lidhet me qytetin nepermjet nje rruge te shtruar.000 m dhe ndodhet ne anen lindore te rruges qe lidh Porto Romanon me Bishtin e Palles.2 ha dhe eshte vendosur ne anen lindore te kodrave te Durresit. Nje uzine Lindani/kripe e kromuar eshte e lokalizuar 200 m nga veriu i Uzines se Squfurit.4a): • Toka bujqesore: kultivimet kryesore jane misri dhe perimet. ne anen perendimore te tij.5 km ne veri te qendres se qytetit te Durresit. Shfrytezimi aktual i tokes ne zonen ne veri te Durresit eshte si me poshte (Figura 5. • Rerat detare. • Surerat kenetore. Zakonisht ato permbajne material argjilor dhe kane trashesi rreth 2 deri ne 8 m.101 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Zona eshte afersisht 7. Ato kane permbajtje te larte te kripes dhe veti te dobeta fiziko-mekanike. Uzina mbulon nje siperfaqe rreth 7. Ne vitet 50’-60’ u ndertua nje sistem drenazhimi per te ndaluar permbytjet. Zona eshte rreth 1. Ne relievin kodrinor ne jug te Porto Romanos dhe ne Veri – Lindje te Durresit jane te pranishme disa vreshta dhe drure frutore. Venddepozita e mbetjeve ndodhet 15 m nga Stacioni i Pompave qe perdoret per shkarkimin ne det te ujit qe merret nga sistemi 2 kanalizimeve. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. Perdorimi i Tokes Vendi i zgjedhur per Impiantin e ri te Energjise Termale eshte vendosur ne veri te Durresit afer me “Kepin e Palit”.5 km nga Stacioni i Pompave. Keto zona perdoren per mbareshtim jo intensiv (bageti. Keto depozitime karakterizohen nga nje pershkueshmeri e ulet dhe veti te dobeta fiziko-mekanike. zona ankorimi dhe impiante/uzina kimike te prishura.. dhen dhe pula). Zona e Porto Romanos karakterizohet nga prania e zonave industriale. Nje Uzine Sulfuri eshte vendosur 6. Nje tjeter vend depozite ndodhet 2 2.4.2. Thellesia e shtreses se pare ujembajtese eshte me teper se 50 m nga siperfaqja e tokes dhe mbulohet nga shtresa me pershkueshmeri te ulet. e lidhur me qytetin nepermjet nje rruge te shtruar. Perpara viteve 60’ e gjithe zona ka qene mocalishte. Ne keto kushte shtresat ujore nentokesore jane te mbrojtura nga infiltrimi i mundshem i ndotjes siperfaqesore. zonat e banuara paraqesin nje perqindje te vogel ne zonen ne veri te Durresit. Uzina mbulon nje zone prej afersisht 8.

2.4a Shfrytezimi i tokes ne Shqiperi .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5.102 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

908 mg/kg dhe 673.79 g/kg te izomereve te HCH (2. Nje kanal qe rrjedh nga ish uzina kalon kete grumbullim dheu dhe rrjedh nepermjet stacionit te pompave ne Detin Adriatik. kanalet e drenazhimit dhe rruga ne lindje te zones se sulfurit. ujrat siperfaqesore. hexa. zonen e sulfurit. i vendosur perafersisht 10 km ne veri te qytetit te Durresit. Nje kampion i dheut te UNEP i marre nga zona e prodhimit te lindanit permbante 8. gazin. nje mision i UNEP vizitoi Shqiperine per te vleresuar kushtet mjedisore si pasoje e konfliktit te Kosoves. Kampionet gjithashtu permbanin 0. mbetje HCH etj.2. dhe pesticide si lindani (gamma-HCH) dhe thiram.103 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .dhe pentaklorinuar. e vendosur rreth 6.1 mg/kg te a-HCH. Zona ishte vendosur ne Fushen e Durresit. Pergjate javes 17-24 Shtator 2000. zona e depozitimit te mbeturinave afer stacionit te pompave. Ne fushen e Durresit u identifikuan dy pika te nxehta dhe dy vende me ndotje te larte. ne fund te Kodrave te Durresit. Nje kampion dheu i marre ne zonen e ish uzines se dikromatit (rreth 20 m nga procesi i prodhimit te lindanit) permbante izomere te HCH ne sasite e meposhtme: 1.dhe hepta-Ciklohekzan te Klorinuar. zona e grumbullimit te mbeturinave te kromit dhe lindani ne ish uzinen kimike te Durresit.4 g/kg te a-HCH. materialet ndertuese dhe biomasen me kampione ne pjese te ndryshme te zones. truallin. Permbajtja e ciklohekzanit te heptaklorinuar ishte 10%. . 3. Dy pikat te nxehta ishin ish impiante industriale. ne nje shtrese rreth 1. Sedimenti i kampionit te marre nga kanali (15 m nga deti) kishte nje permbajtje te: Cr: 24 mg/kg. Nje kampion sedimenti i marre nga zona e permbytur kishte 264 mg/kg te Cr dhe < 1 mg/kg te Cr(VI). 1.800 mg/kg) dhe ne vendin e sulfurit (13460 mg/kg). Pika e dyte e nxehte ishte uzina e kromitit. Cr(VI): < 1 mg/kg.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ne juglindje te Bishtit te Palles. Te dyja proceset e prodhimit jane nderprere qe nga ajo kohe dhe ndertesat e uzinave jane prishur totalisht.5.29 g/kg te d-HCH).172 g/kg te benzenit te tri. ne te cilin izomeret e hekzaklorinuar ishin mbizoterues. Ne vitin 2005 GKW Consulting realizoi nje studim qe perfshiu ujrat nentokesore.5-2 m te trashe. ajo prodhonte 6-10 ton lindan ne vit. Rreth 1 km larg nga uzina ka nje grumbullim dheu. Nje analize inorganike e kryer mbi te njejtin kampione verejti 317 mg/kg krom. Kampionet e UNEP identifikuan tetra-penta-.71mg/kg te g-HCH dhe 0. Ne kete pike te nxehte ishin tre ndertesa grumbullimi te mbushura plot me lende kimike si disulfid karboni.5 ne veri te qendres se qytetit te Durresit dhe me pak se 1 km ne jug te Porto Romanos.5. ish uzina kimike ne Durres prodhonte dikromat natriumi. 2. ciklohekzan 5 % te tetra. metanol. Cilesia e Tokes Pjesa Veri-Perendimore e fushes se Durresit karakterizohet nga prania e zonave industriale. Mbetjet e kromit ishin depozituar ndermjet ish uzines kimike dhe kanaleve te drenazhimit. Deri ne vitin 1990. 0.4 mg/kg te d-HCH. Njeri krater ishte venddepozite e mbeturinave kimike.dhe tetraklorinuar.0 g/kg te b-HCH. per trajtimin dhe ngjyrosjen e lekures. grumbullimet perreth. Analiza e UNEP tregoi nivele shume te larta te perzierjeve teknike te HCH ne zonen e uzines dhe ne pajisjet e grumbullimit te vendosura dy kilometra me tej.14 g/kg te g-HCH. Rezultatet e kampioneve te dheut dhe te sedimentit te kampionit te marre ne 2005 treguan nivele te HCH mbi vleren kritike per heqjen e ndotjeve (PRL= 50 mg/kg) ne zonen e Lindanit/dikromatit. dimetilamine. Kur uzina ishte ne pune. Kampionet me te larte u gjeten ne zonen e Lindanit/dikromatit (428.

urjat nentokesore dhe cilesine e materialeve ndertuese.104 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ku jane regjistruar vlera shume te larta (18 mg/kg) te Lindanit.5a).780 mg/kg) dhe ne kanalet e drenazhimit sedimenti (2. Permbajtja e pesticideve (<0. Perqendrime qe variojne nga 4100 mg/kg deri ne 7800 mg/kg u gjeten ne veri te zones se lindanit.Kromi total u gjet gjithashtu mbi vleren kritike te standartit mjedisor (PRL= 1.2. Ne 2007.PRBCATESVL220 . ne nje thellesi qe varion nga 0 deri ne 0.50mg/kg) eshte gjithashtu e paperfillshme me perjashtim te nje ish stacioni perzierje dhe ngarkimi. rilevim i vitit 2007 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ne kantierin e Squfurit.216. dhe ne nje kampion sedimenti (45 mg/kg α-HCH). Vlera shume te larta te DDE dhe DDT jane gjetur gjithashtu ne . Permbajtja me e larte e Cr (VI)-ishte rreth 230 mg/kg ne siperfaqe.0 to 0. per te karakterizuar truallin. Kromi Hexavalent (gjashtevalent) u gjet mbi standartet mjedisore (PRL= 10 mg/kg) ne uzinen e Lindanit/dikromatit me nje perqendrim maksimal prej 5.2.6 m. studimet u kryen nga ERM S.8 m.000 – 2.p.270 mg/kg. permbajtja me e larte e Kromit (III) ne kampionet e dheut ishte e barabarte me 10000mg/kg. ne thellesite nga 0.04 dhe 71 mg/kg dhe nuk eshte asnjehere shume e larte. Vlera shume te larta te HCH u gjeten ne nje kampion dheu.A.000 mg/kg) ne uzinen e Lindanit/dikromatit (perqendrimi me i larte i kromit total: 18.8 mg/kg). permbajtja e squfurit ne kampionet e dheut varion ndermjet 0. Figura 5. Ne lidhje me vendin e Lindanit. dhe SWS srl ne zonat e pikes se nxehte ne Porto Romano (Figura 5. jashte te ashtuquajturit mur i betonuar.5a Vendndodhjet e pikave te nxehta.

Vendosja e Zones Ujrat paraqesin nje burim te konsiderueshem per Shqiperine.305 km (28. Studimet ne vitin 2007 treguan perqendrime te larta te DDE. Kampionet nga vendet e depozitimit te mbeturinave jane pa ndotje me perjashtim te permbajtjeve te larta te hekurit dhe magnezit. Semani dhe Vjosa (Figura 5. Ishmi. Lumenjte kryesore jane Buna. .1. Shkumbini.9 m.105 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 . me nje siperfaqe te pellgut ujembledhes prej 2 2 rreth 43. DDT dhe HCH (vecanerisht Lindani)). Per me teper.748 km nga te cilet Brenda territorit te Shqiperise). Rrjeti lumor eshte shume kompleks. Mati. perqendrime shume te larta te HC (14000 mg/kg) jane gjetur ne nje thellesi prej 0. Drini.3.3. Vlerat e kromit jane me te larta se normalja dhe mund te vijne nga aktivitetet e depozitimit te mbeturinave.3. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. Zona e grumbullimit te mbeturinave paraqet vendin me te afert me zonen e studimit. Sasia e ujrave rrjedhese siperfaqesore ulet shume gjate muajve te veres. UJRAT SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE 5. Te gjithe lumenjte shkarkojne ne Detin Adriatik dhe kane pergjithesisht drejtim LindjePerendim.nje kampion dheu prej 0. Erzeni.5 -0.8 m nga siperfaqja. Vetem 69% te rreshjeve vjetore jane verejtur gjate stines se thate (Korrik – Shtator).1a).

250. si siperfaqesore ashtu dhe nentokesore.635 g/m ). Nuk ka ndonje lum me rrjedhje te vazhdueshme ne kete zone. Devolli (5.367 3 g/m ). Lumi me i afert esht Lumi i Erzenit.650 kg/s. nderkohe qe prurjet maksimale jane shume me te larta. pjerresia natyrale nuk eshte e mjaftueshme per te krijuar rrjedhje ne drejtim te Deti Adriatik.Figura 5. Ky ka qene shkaku i krijimit te kenetes para ndertimit te sistemit te drenazhimit ne fushen e Durresit. Derdhja ne kanale kryhet nepermjet stacionit te pompimit i vendosur ne skajin me verior te Kodrave te Durresit. Prurjet maksimale takohen gjate periudhes se lagesht te vitit dhe perfaqesojne 82% te volumit vjetor. Keshtu qe zhvillimi i kesaj fushe eshte i ulet.308 m /s.000 ton aluvione ne vit. Prurja mesatare e 3 pergjithshme eshte rreth 1.575 g/m ) dhe Semani (4. Vlerat me te larta te prurjeve te ngurta jane 3 3 regjistruar ne lumenjte Erzeni (5. Zona e Durresit ka burime te rralla ujore.1a Lumenjte dhe Ujembledhesit Kryesore te Shqiperise Lumenjte Shqiptare karakterizohen nga prurje te medha. ne perendim te zones.3. Prurjet mesatare trasportojne 53. Ky sistem i hapur drenazhimi ka qene ndertuar per bonifikimin e ish kenetes ne fushen e Durresit. Sistemi i drenazhimit paraqet burimin e vetem ujor te zones. e barabarte me 1. ne Porto Romano.106 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

3.1b. eshte i lidhur me Lumin e Erzenit nepermjet nje kanali. Figura 5.3. Lumi i Erzenit paraqet lumin me te rendesishem ne zone qe i derdh ujrat e tij ne Gjirin e Lalezit. Sistemi kompleks i ujrave rrjedhese siperfaqesore paraqitet ne Figuren 5. ne veri te Porto Romanos. Nese stacioni i pompimit nuk do te funksionoje. qe mban ujrat lumore ne zonen e fushes ne jug te zones.1b Rrjeti Hidrologjik i Fushes se Durresit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .PRBCATESVL220 . pjese e fushes se Durresit do te permbytet.Stacioni i pompimit shkarkon ujin e drenazhuar ne Detin Adriatik. Per me teper ky sistem.107 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

3.1c Ujrat Nentokesore ne Zonen e Durresit Figura 5.3.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . shtresat konglomeratike te “Suites Rrogozhina” paraqesin akuiferin me te rendesishem ne zonen e Durresit (Figura 5.3.108 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1c).Sipas rezultateve te shume puseve te shpuara.3.1c tregon drejtimin veriperendimor (VP) te rrjedhjes te ujrave nentokesore ne zonen e Durresit. Bazuar ne nje studim te kryer ne vitin 2007 ngjitur me zonen e grumbullimit te mbeturinave ne pjesen veri – perendimore te Fushes se Durresit (prane zones se studimit) rrjedhja e ujit nentokesor ndjek nje drejtim juglindor ashtu sikurse tregohet ne Figuren 5. Figura 5.1d. .

Duhet te theksohet qe shtresa argjilore e depozitimeve Kuaternare te basenit artezian te Spitalles sigurojne nje izolim te mire dhe te mbrojne akuiferin ranoro– konglomeratik nga infiltrimet e mundshme te ujit te ndotur siperfaqesor.3. Qellimi i studimit ishte te siguronte uje per ish Fabriken Kimike.1e). ne menyre te vecante gjate dekadave te viteve 80-90 te shekullit te kaluar. • Prurjet specifike te puseve: rreth 1 l/s/m.3. • Ujepercjellshmeria e shtreses: rreth 100 deri ne 200 m /d. per furnizimin e impianteve industriale ne ndertim e siper ne kete zone.1d Rrjedha e Ujrave Nentokesore pranes Zones ne Studim Ne te kaluaren. Kuadri hidrogjeologjik regjional i zones se Porto – Romanos tregohet ne harten hidrogjeologjikelogjike(Figura 5. • Niveli Piezometrik : rreth 1 deri ne 2 m a. Ujembajtja e akuiferit te Spitalles lidhet me shtresat ranorike dhe konglomeratike te Pliocenit dhe me shtresat zhavorore te Kuaternarit.. • Koeficenti i filtrimit: rreth 2 deri ne 3 m/dite. • Thellesia e shtreses se siperme ujembajtese: zakonisht me shume se 100 m. duke perbere akuiferin me te rendesishem te zones se studimit. fusha e Spitalles rezultoi te ishte nje basen artezian. disa puse te thelle u shpuan ne pjesen veriore te fushes se Spitalles.109 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .g. Sipas ketyre studimeve.Figura 5. 2 .s.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ish Ndermarrja Hidrologjike e Shqiperise realizoi nje studim intensiv hidrologjik ne zonen e fushes se Spitalles. Me vone. Karakteristikat kryesore te shtreses ranoro – konglomeratike rezultojne si me poshte: • Thellesia e puseve: 160 -300 m.

Cilesia e Ujrave Nentokesore Cilesia e ujrave nentokesore te “Suites Rrogozhina” nuk eshte e kenaqshme.2. ne zonen kodrinore shtresa te holla me ujembajtje te ulet sigurojne uje per popullsine lokale. Percjellshmeria e ujrave nentokeseore te puseve te germuara ndryshon nga rreth 500 µS/cm ne me teper se 2000 µS/cm. Shumica e puseve arteziane kane dhene uje brenda kufijve te standarteve te ujit te pijshem.110 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Keto shtresa lidhen me depozitimet eluvialo-deluviale te Kuaternarit te zhvilluara ne shpatet e kodrave te Porto Romanos.1e Harta Hidrogjeologjike e Zones Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. jane germuar ne keto depozitime nga popullsia lokale. me thellesi qe varion nga rreth 5 deri ne rreth 13 m. permbajtjet e klorit dhe natriumit jane ne kufijte e pranueshmerise dhe perqendrimi i hekurit zakonisht e kalon kufirin e standartit te ujit te pijshem prej 0. .3. Shumica e puseve thahen gjate periudhes se veres.PRBCATESVL220 .3. Me teper se 30 puse te ceket.2 mg/l. Figura 5.• Kapaciteti i puseve me pompa zhytese: rreth 5 deri ne 10 l/s’ Per me teper. Uji eshte zakonisht i rende.

Ererat e forta vazhdojne per disa dite dhe mund te krijojne rryma te perkohshme qe kalojne ne drejtim te kundert me rrymat e vazhdueshme dhe ato te batice-zbatices. 7 µg/l te 1. Gjate studimit te GKV ne vitin 2005. furnizohen me uje nga lumenjte dhe nga kanalet e ndryshem te drenazhimit. Gjate shtatorit 2000 studimi i (UNEP) ne nje kampion uji u maten substancat kimike te meposhtme: 4.3dhe1. 733 µ/l dhe 171 µg/l.266 µg/l dhe 8. Ne pese pika te marra kampion mund te shikohet ndotja e forte nga HCH dhe HCB. Rezultatet treguan perqendrimet totale te HCH mbi standartin e lejuar te ujit te pijshem (MADWS per Lindane= 2 µg/l) ne dy puse private. puset e germuara ne menyre private ashtu sikurse tre puse te reja monitoruese te ndertuara ishin marre si kampion per te mbledhur informacion per ujrat nentokesore ne Uzinen e Lindanit/Dikromatit.4-diklorbenzen (tretshemria ne uje: 120 mg/l dhe 70 mg/l).22 µg/l. Kampionet e ujit te marre ne Vendin e depozitimit te Mbeturinave dhe ne vendin e grumbullimit te mbeturinave nuk treguan ndonje vlere te rendesishme per t’u shenuar. Ujrat bregdetare jane te ceketa.08 µg/l.300 µg/l. nderkohe qe pjesa veriore eshte minimalisht e ndotur. Vlerat me te larta te HCB se analizuar ishin 40316 µg/l. Gjate studimit te vitit 2007 (ERM dhe SWS) vlerat e HCH dhe HCB kalojne kufijte e Pikes se nxehte 2 (Vend i Lindanit).4 mg/l klorbenzen (tretshemria ne uje: 500 mg/l). Ne Kraterin 3 vlerat e matura te materialit te ndotur tregojne nje pamje tjeter.2. me vlera te barabarta me 47.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .3. 2-3 milje i gjere.87 µg/l.111 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . dhe rryma te shkaktuara nga era. Kromi total u gjet gjithashtu qe te ishte i larte ne kampionin e ujit siperfaqesor (484 µg/l). thellesia e detit i kalon 1000 m ne ujrat nderkombetare. 145 µg/l dhe 200 µg/l.07 µg/l dhe 9. Shelfi kontinental eshte i gjere ne veri (deti Adriatik). rryma te batice-zbatices. 60 µg/l te 1. Bregdeti eshte i ndertuar nga plazhe rerore te gjate.2. Pjesa jugore e lumit eshte pothuajse e paster. 5.4-triklorobenzen (tretshmeria ne uje: 30 mg/l) dhe 4 µg/l HCH. uji nentokesor i zhavoreve Kuaternare nuk perdoret per qellime te furnizimit me uje.3dhe 1. Ne detin Adriatik takohen tre lloje te rrymash te ulta: rryma te vazhdueshme. qe kane perqendrime te barabarta me 12.3. Vlerat e larta te Kromit Total ishin matur mbi standartet e ujit te pijshem (MADWS per kromin total = 50 µg/l): 28. Ndotesi me i zakonshem eshte HCB. Ne . por HCH dhe Chromium(VI) jane te pranishem gjithashtu. Uji i Detit Rajoni bregdetar i Shqiperise perbehet nga dy njesi gjeografike: zonat bregdetare e Adriatikut dhe ajo e Jonit. Vendodhja e burimit kryesor nuk mund te percaktohet ne menyre te sakte dhe ka nje evidence qe shtrihet pertej Kraterit 2. 7. Shelfi kontinental shtrihet teresisht brenda zones eskluzive. dhe me i ngushte ne Jug (Deti Jon). deri ne 25 milje i gjere. Zona me e gjere Krateri 1 dhe 2 eshte e ndotur per shkak te mbeturinave te Kraterit 2. Vlerat me te larta te HCH jane 171 µg/l dhe 377 µg/l. Pertej 25 miljeve.Meqenese cilesia e ujit eshte e dobet. Popullsia vendase furnizohet me puse me vetderdhje. Zona bregdetare e Adriatikut (pjesa veriore e bregdetit Shqiptar) eshte pergjithesisht e karakterizuar nga toka te ulta bregdetare (fusha aluviale) te nderprera nga lumenj dhe te rrethuara nga kodra. grykederdhje lumore deltaike dhe laguna. Gjatesia totale e bregdetit eshte rreth 429 km. dhe ne te treja puset hidrologjike .

te cilat behen te turbullta me rrijen e thellesise. Nje studim mbi batimetrine prane zones se studiuar ka percaktuar se izobati 18 m ndodhet 2 km larg nga bregu ne jug te zones dhe 800 m larg nga bregu ne veri te zones (Figura 5. me biocenoza shoqeruese. Figura 5.3a Niveli Batimetrik – i Matjes se Thellesise .3. qarkullimi aktual eshte pothuaj plotesisht i varur nga ererat. Sheshi i ndertimit ndodhet ne pjesen qendrore te Shqiperise qe i takon bregdetit Adriatik. Gjate veres.det.3. rrymat . e cila ndodhet poshte gjeresise gjeografike N (veri) 41° 23’.Zona e Durresit Ne zonen e Porto Romanos.112 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . duke filluar nga fundi reror.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .3a). thellesia rritet ngadale.

3.1 Pri 15. vlera mesatare eshte 38.0 Temperatura mesatare mujore e ujit te detit ndryshon nga 12 °C ne Shkurt ne rreth 23 °C ne Korrik.5 m (%)afer Durresit JP/SW 5.8 19. Aktiviteti eshte kryer ne prani dhe ne bashkepunim te ngushte me Institutin Shqiptar te Studimeve Gjeologjike.3.5 m 74.37 5.3b LJL/ESE 0.1 JL/SE 0.5 eshte kryesisht Jug – Jugperendim JJP dhe Jugperendim JP (Tabela 5.3c).ajrore siperfaqesore mesatare jane te drejtuara ne Jug per shkak te ererave mbizoteruese Veriore.17 Frekuenca e Dallgeve > 0.0 11.0 23. por eshte akoma e rendesishme te theksohet qe uji i ceket ne breg ngrohet nga dielli ne rreth 1.3.3.8 Temperatura Mesatare Mujore e Ujit te Detit (°C) Maj 19. Drejtimit te dallgeve qe kane lartesi me te madhe se 0. Ne Porto Romano.8 13.4. Tabela 5.81 JJL/SSE J/S JJP/SSW 1.24 P/W 2. per shkak te perzierjes se ujit nga dallget. Ne Aneksin 5.8 17.113 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .9 16.5°C deri ne 2. me diferenca te vogla gjate vitit: ne dimer kripesia mesatare eshte rreth 38.18 Temperatura mesatare vjetore e ujit te detit eshte 17.15 PJP/WSW 3.9 28.9 Korr Gush Shta Tet Nen 23. Kripesia e Ujit ne zonen e studiuar ndryshon nga vlera prej 37 g/l ne pjesen jugore dhe rritet ne menyre progresive deri ne vleren 39 g/l.veri perendim.5 m ka nje frekuence prej 75%. STUDIMI I TRUALLIT DHE I UJRAVE NENTOKESORE TE ZONES Menaxhimi i Burimeve Mjedisore (ERM) per llogari te Enel ka ndermarre Studime te Truallit dhe te Ujrave Nentokesore ne zonen qe synohet per Projektin e Energjise se Porto Romanos.3a Jan 15 Shk 14 Mar 11 Pri 9 Niveli Mesatar i Detit (cm) Maj 9 Qer 10 Korr 9 Gush Shta 10 12 Tet 16 Nen 19 Dhje 17 Niveli Mesatar Vjetor 12 Lartesia e Dallgeve me pak se 0. Tabela 5.34 g/l.0 g/l nderkohe qe ne vere eshte rreth 38.78 VP/NW 0. Ne tabelen 5. nga Tetori ne Prill ererat kthehen dhe rrymat rrjedhin ne drejtim veri. Gusht dhe Shtator. Tabela 5.20 m/s per shkak te pranise se dallgeve te shkakuara nga sistemi bregdetar me shkembinj nenujore. 5. .4 22. Shpejtesia aktuale eshte pergjithesisht me pak se 0.8 Min Max 7.3a jepet niveli mesatar mujor i detit.3c Jan Shk Mar 12. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Nivelet maksimale dhe minimale te detit ne dekaden e kaluar jane respektivisht 92 dhe -48 cm. megjithate lokalisht ato mund te kalojne 0. Per me teper nuk ka shtresezim te temperatures ne me teper se 20 m. te perfaqesuar nga nje gjeolog i vjeter ne fushen e gjeologjise.02 m/s.4 eshte paraqitur Raporti i Studimit te Truallit dhe te Ujrave Nentokesore.31 6.3b).3.65 PVP/WNW 0.2 Qer 21.PRBCATESVL220 . ne menyre qe te percaktoje statusin mjedisor te kesaj zone.7 Dhje Mesatare 13.24 Dallge < 0.2 g/l.8 °C (Tabela 5.0°C me shume se uji me i thelle.3.

guacka dhe ndershtresa te holla torfe). mbi dhe nen nivelin e ujit nentokesor. vende-vende surera.1.).5m: rere kokerrimet deri kokerrmesme me ngjyre bezhe ne te bardhe. Provat u morren ne dy nivele te ndryshme thellesie.4.4.0 – 10.5 – 1.l. • Testimi analitik i kampioneve te dheut dhe ujit nentokesor per perberesit perkates. oksigjeni. Gjeologjia Bazuar ne te dhenat e terrenit.g.0.g.g.0. (plastik) • 1. • Percaktimi i parametrave fiziko – kimike te ujit nentokesor (pH.l.8 – 10. jane percaktuar dy skema te ndryshme stratigrafike: • Ne pjesen jugore dhe veri – perendimore te zones. percjellshmeria.5 m b. • Marrja e 10 kampioneve nga shtresa e siperme (toka bujqesore 0-20 cm).b.).5. Organizimi i Punes dhe Plani i Rilevimit Ne vend jane kryer aktivitetet e meposhtme: • Rikonjicioni paraprak ne zone perpara fillimit te punimeve ne menyre qe te verifikohej prania e pengesave fizike te cilat mund te ndikonin pozicionin perfundimtar te shpimeve. suargjila: • 0. Nje kampion u morr ne shtresen siperfaqesore (ndermjet 0 dhe 1 m b. • Hapja e gropave per marrjen e provave paraprake me thellesi maksimale prej 2.1.3/1. gri ne gri te erret. • Gjeoreferenca nga sistemi GPS i te gjitha pikave te studiuara (gropat prove) dhe monitorimi i puseve.8 m: suargjile plastike me ngjyre bezhe – jeshile-gri. te mbledhura gjate studimit me Gropa Prove (0.) dhe studimit te puseve monitoruese (0.l.3/1. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5.l. • U morren kampione uji nga te gjithe puset monitorues. • Vendosja 10 puseve monitorues ne nje thellesi maksimale prej 10 m b. surera.5 m: suargjile e lehte me ngjyre kafe/gri • 0.5 m.0 m .0 m surere (qe permban lende organike dhe guacka) dhe rere kokerrimet deri kokerrmesme me ngjyre.l.PRBCATESVL220 . duke filluar nga siperfaqja e tokes: • . • Mbledhja e kampioneve te dheut per cdo grope prove.g. .5 m: rere kafe.2.5 m). dhe i dyti u morr ne thellesine me te madhe (thellesia maksimale 2.g.5 .114 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . te realizuar me eskavator me kove per te mbledhur kampione trualli ne nje rrjete 100x100 m.0 – 2. nga siperfaqja deri ne fund: • . (qe permban lende organike. temperatura dhe redoksi i mundshem). • Ne pjesen veriore te zones.

133 -1.l.69 1.946 -1. jepet ne Tabelen e meposhtme 5.48 -2. Vlerat e matura jepen ne Tabelen e meposhtme. .53 1. ujrat nentokesore jane freatike me pergjithesisht juglindor. • Ujra nentokesore jane takuar.m. 1.m.763 -1.13 MW2 0. nga 2.77 1.733 1.31 1.) Thellesia ne Nivelet e Ujrave Nentokesore Niveli i Ujit Niveli i ujit nentokesor te nentokesor matur (m.071 MW1 0.g.PRBCATESVL220 .5 – 10.69 1.643 MW8 0.s. poshte b.30 -1.76 -1. a.0 m: rere kokerrimet me ngjyre gri ne gri te erret (qe permban lende organike dhe shtresa te holla torfe).s.26 1.: metra mbi ose nen nivelin e detit WT: niveli i ujit nentokesor 1 : matje te marra nga koka e pusit Parametrat kimike dhe fizike te ujrave nentokesore jane matur ne cdo pus gjate pastrimit perpara marrjes se kampioneve.3.68 -1.640 -1.77 1.071 Niveli i matur Niveli i ujit i ujit nentokesor nentokesor (m. a. a.52 1.s. mesatarisht.l.285 MW7 0. or (m.758 -1. e percaktuar gjate rilevimeve fushore.333 1.) 1 WT) 15/07/08 3.00 p.348 -1.) 1 WT) 17/07/08 3.49 1.647 -1. Tabela 5.20 1. 1.l.148 -1.123 1. Thellesia e ujrave nentokesore.s.992 -1.50 1. 5. poshte b.3a Pusi monitorues WT (m.78 1.3a.437 -1.18 -1.650 -1.) WT) 17/07/08 9.243 MW5 0.348 -1.l.071 Niveli i matur Niveli i ujit i ujit nentokesor nentokesor (m. Ose (m.00 p.982 -1.337 MW9 0.2m.49 -1.637 1.809 Shenime: m a.48 -1.88 -1.l. ose (m.00 a. ne disa raste me permbajtje fraksioni zhavoror.• 1.597 -1.s.951 -1. Hidrologjia drejtim rrjedhjeje Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sipas studimit te zones.88 -1.891 1.19 1.4.630 1.l.115 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .427 1.19 1. ose b.78 1.18 -1. a.465 1.m. 1.72 -1.20 1.88 -1.437 -1.485 -2.51 1.s.0 ne 2.4.b.462 MW4 0.171 MW3 0.4.l. or b.485 -2.153 MW10 0.253 MW6 0.942 1.52 1.: metra mbi nivelin e detit m a. poshte b.

13 6.10 Temperatura (°C) 18.9 20.2 18.30 0. Studimet fushore zbuluan prezencen e ujit te paster ne te gjitha fazat e pastrimit.0 28. Te dhenat analitike per dheun dhe ujin nentokesor u krahasuan me vlerat e permbajtjes kufitare korresponduese sipas ligjit italian (D.89 6.75 7.80 Percueshmeria (mS/cm) 80.4. Hekurti dhe Magnezit jane zbuluar ne ujrat nentokesore.85 7.33 0. 152/06).26 0. Ne pjesen jugore te zones takohen vlerat me te larta te percjellshmerise.3b Puset Monitorues MW1 MW2 MW3 MW4 MW5 MW6 MW7 MW8 MW9 MW10 Uji i Detit Matjet ne Fushe te Parametrave Kimike dhe Fizike te Ujit Nentokesor O2 i zbuluar (mg/l) 0.22 0. Ne pergjithesi. qe variojne nga 6.0 56. vlera neutrale deri lehtesisht bazike te pH. te cilat lidhen me gjendjen e ish kenetes natyrore me uje te kripur perpara permiresimit te tokes.lgs.40 0.40 0.20 0.5 17.70 6.1 7.90 7.5 17.10. Ne disa zona.4.5 72. qe variojne nga 0. perqendrimet e zbuluara ne dheun dhe kampionet e ujit nentokesor te mbledhur ne zonen qe synohet per Kompleksion Energjitik te Porto Romanos jane nen nivelet zbuluese analitike dhe/ose poshte CSCs korresponduese. Cilesia e Dheut dhe Ujit Nentokesor Gjate studimit te kryer ne zone nuk jane verejtur shenja te dukshme te ndotjes. temperatura midis 19 dhe 21 C.116 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .40 6. Rezultatet e studimeve te dheut dhe te ujit nentokesor te kryera ne vend tregojne se zona nuk eshte e ndotur nga aktiviteti njerezor dhe nuk nevojiten aktivitete te permiresimit te mjedisit perpara ndertimit te Kompleksit te propozuar te Energjise.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .25 5.Tabela 5.7 18. Nuk eshte vene re asnje mbushje ne asnjeren prej 78 gropave dhe nuk jane verejtur material te ndotura ne siperfaqen e tokes.56 mg/l.96 7.30 16.4. . n. Sulfurit.7 60.4 13. Permbajtje te larta te Hekurit dhe Magnezit jane te pranishme ne kampionet e ujrave nentokesore dhe jane ndoshta per shkak te aktivitetit biologjik te bakterieve ne shtresat e ceketa ujore.0 pH 6.9 58.3 21.4 68.40 7. tejkalimet e kufirit te Fluorit. U zbuluan vlera kufitare (CSCs-Perqendrimi i ndotur) ne token qe perdoret per qellime industriale.4 18. nga rreth 58 mS/cm ne 80 mS/cm. i cili mbeshtetet ne Direktivat Europiane.30 0.56 0.7 20. 5.70 ne 0 8. Percjellshmeria e ujit nentokesor ne pjesen veriore te zones (nga 7 mS/cm ne 25 mS/cm) paraqet vlera me te ulta sesa percjellshmeria e ujit te detit (50 mS/cm).5 Eh (mV) -228 10 -313 -316 -121 -104 -73 -318 -65 -25 100 Uji nentokesor ne kete zone paraqet vlera te ulta te oksigjenit.20 8.5 20.22 ne 0.3 25.3 19.

5.117 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . nje shtepi e banuar dhe nje stabiliment larje 250 metra nga rrethimi. nje ndertese e cila strehon njerez qe aktualisht punojne ne doganen e ardhshme. Kufizimet e Zhurmes Legjislacioni Shqiptar nuk ka vendosur vlera kufizuese per zhurmen ne territorin e tij. Asnje burim i rendesishem zhurme nuk eshte i pranishem ne zone. 5.2. perderisa per shkak te pjeseve te projektit specifik. . Raporti i EIA merr ne konsiderate. era. Pershkrimi i Pergjithshem i Zones Zona e studiuar ndodhet ne fushen e gjere bregdetare. 9774 te 12 Dhjetorit 2007. Zona e gjere paraqet perdorime te ndryshme te tokes: industriale. qe eshte 500 metra nga vendi). pervec ligjit te pergjithshem Shqiptar n. Ky paragraf paraqet: • nje pershkrim te pergjithshem te zones. si vlera kufi ato te fiksuara nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentin “Udhezues te pergjithshem EHS . nje komponent i tille nuk eshte i rendesishem.5. tregetare. Prandaj. • konkluzione. nuk jane marre ne konsiderate. ne te cilen jane vendosur burimet e zerit dhe receptoret. disa shtepi te banuara dhe nje shkolle me larg se 1000 metra. • ne anen jugore shtepi te tjera te banuara (me e aferta. ne veri te Porto Romanos. Zona qe mund te ndikohet nga zhurmat e Impiantit te Energjise eshte brenda 1000 metra nga rrethimi.”. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • kufizimet e zhurmes qe jane ne fuqi ne zone. gjithashtu jane marre ne konsiderate disa udhezime nderkombetare. banim dhe bujqesor. gjela. • ne anen veri – lindore.5. • Rezultate te studimit te zhurmes. Lekundjet. Ne menyre te vecante. Ne rrethinat e Impiantit te Energjise jane disa ndertesa: • ne anen veri perendimore. burimet kryesore jane makinat. dele etj).5. te Shendetit. dhe Sigurise . zogjte dhe kafshe shtepiake (dem. ZHURMA Ky paragraf pershkruan nivelet ekzistuese te niveleve te zhurmes ne zonen e studiuar. deti.Mjedisore.1. te kryera ne Korrik 2008 ne menyre qe te provohet zhurma ekzistuese ne zone. 5. ashtu si raportohet ne Tabelen e meposhtme.PRBCATESVL220 .

2a Receptori Udhezues per Nivelet e Zhurmes Nje Ore LAeq (dB(A)) Day time (07.3a dhe jane paraqitur ne Tabelen tjeter. • kalibrator i nivelit te zhurmes CAL 2000 sipas IEC 942 klasa 1. 1 kat Shkolle. u kryen vetem 3 matje gjate dites. sipas stdheartit IEC651 lloji 1 dhe IEC 804 lloji 1. • mikorfon ½” i fushes se lire lloji 2541.Tabela 5. kati 1 Shtepia e Banuar.00) Night time (22. Tabela 5. Ne piken P6. Pikat e references. edukativ 55 45 Industrial. 1 kat . sipas udhezimeve. komercial 70 70 Burimi: Udhezime per Zhurmen ne Komunitet.118 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . institucional. ne menyre qe te percaktoheshin nivelet e zhurmes ekzistuese ne zone.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjithashtu. Matjet Nje studim i zhurmes eshte kryer nga Enel ne 7. kati 1 Dogana e ardhshme.WHO.3a Vendodhjet e Monitorimit te Zhurmes Pika e Matjes P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 Pershkrimi Stabilimenti i Larjes. 2 kate Shtepi te banuara. 9 dhe 10 Korrik 2008. 8. Nivelet e zhurmes u maten ne shtate pika te vendosura prane receptoreve ngjitur me zonen.00) Zone e banuar. emetimet e zhurmes ne mjedis (te gjitha burimet) ne receptore nuk duhet te tejkalojne zhurmen e mbetur (jo emetimin e impiantit) prej me teper se 3 dB. Ne cdo pike. per 15-25 minuta. 4 kateshe Shtepite e banuara. • program N&V qe punon per LD824. Organizata Boterore e Shendetesise . tregohen ne Figuren 5. qe ishte nje shkolle. te shenuar si P1-P7.5. 1-2 kate Shtepi te banuara.00 – 22. u kryen 3 matje gjate dites dhe 2 gjate nates.3.5.5. 1999 5. gjate periudhes se dites dhe gjate periudhes se nates.00 – 07. Instrumenti i perdorur gjate studimit kishte karakteristikat e meposhtme: • fonometer precizioni Larson Davis 824. .5.

4b paraqet vrojtimet kryesore te studimit. Rezultatet Tabelat 5.3a Vendodhjet e Monitorimit te Zhurmes Plant Location Pese nga shtate pikat monitoruese te identifikuara (P2 dhe nga P4 ne P7) jane afer me receptoret e banimit.5.5. Per me teper. . prdheaj duhet qe te jete ne pajtim me kufizimet e dites. Figura 5. Vetem pikat P1 dhe P3 jane afer nje receptori industrial – tregetar. qe ka nje vlere limit prej 70 dB gjate dites dhe gjate nates. parametrat.5. diten.5. 5. prdheaj ato kane nje vlere limit prej 55 dB gjate dites dhe 45 dB gjate nates.5. P6 eshte nje shkolle. institucionale. per cdo pike. ne menyre respektive per periudhen e dites dhe te nates.119 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4a paraqet.4a tregon disa foto te pikave monitoruese. nivelet statistikore dhe analizen e frekuences. oren dhe kohezgjatjen e matjes. nivelin ekuivalent (Leq) te matur dhe disa shenime mbi burimet e zhurmes. Tabelat paraqesin pikat monitoruese. Aneksi 5.Figura 5.5.4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4a dhe 5. edukative.

120 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4a Fotografi te Pikave Monitoruese P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 .Figura 5.5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

41 9.6 51. gjethe qe levizin nga era 20 Dem. era.zogj. gjel. era.25 11.2 50. gjel. zhurme nga shtepite (zera). deti.) 23 Bulkth.PRBCATESVL220 .6 48.7 66. era 16.2 55. makina ne tranzit (6) 20 Bulkth.deti.5. gjinkalla.zhurma nga firma GAS. trafiku nga rruga.1 51.9 63. makina ne tranzit (1) 28 Bulkth. dem. femije 25 Bulkth. era 20 Bulkth.6 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 48.121 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . bulkth.35 15. era 20 Deti. gjethe qe levizin nga era. femije.52 15.6 57.bulkth.39 18. karkaleca.4a Pika P1/1 P1/2 P1/3 P2/1 P2/2 P2/3 P3/1 P3/2 P3/3 P4/1 P4/2 P4/3 P5/1 P5/2 P5/3 P6/1 P6/2 P6/3 P7/1 P7/2 P7/3 Dita 07/07/08 08/07/08 10/07/08 07/07/08 08/07/08 10/07/08 07/07/08 08/07/08 09/07/08 07/07/08 08/07/08 08/07/08 08/07/08 08/07/08 09/07/08 08/07/08 08/07/08 10/07/08 08/07/08 09/07/08 10/07/08 Ora Rezultatet e Studimit te Zhurmes gjate Dites Kohezjgatja Burimi i zhurmes (min. qen. makina ne tranzit (3) 20 Bulkth. dhi. zogj. zerat 20 Bulkth.24 8.6 50. femije 20 Bulkth.59 16.07 14.8 53.gjethe qe levizin nga era 20 Bulkth.2 54. femije. era. laresit.04 15.2 61. gjethe qe levizin nga era 20 Bulkth.5 60.6 56.02 17.deti. makina ne tranzit (3) 20 Bulkth. zhurma ne stabilimentin e larjes. zhurma nga rruga. deti. zera ne tranzit (3) 20 Bulkth. punime afer konteniereve gri 20 Dema.6 48.pula.29 17.Tabela 5. zerat e femijeve dhe zerat ne stabilimentin e larjes 20 Bulkth. makina ne tranzit (2) 20 Gjinkalla.37 15. dem. zogj. bori.18 Leq dB(A) 57.1 . zerat e gjelave nga shtepite 20 Gjinkalla.0 55.35 16. zera nga shtepite.00 12.01 12.6 55. era 20 Bulkth.32 15. puna afer molit.7 48.zerat e femijeve.15 10.50 16.10 15. makina ne tranzit (1) 20 Era.10 10.0 48. deti. rruga 22 Deti.

5 41. 5. qen.5 dB(A)).5 64.0 56. qen Bulkth.2 dB(A)). qen. Vlerat qe kalojne kufizimet jane per shkak te zhurmes natyrore (era. Tabela 5.13 4.5.7 Vlera limit (dBA) 70 55 70 55 55 55 55 Periudha e Nates Leq (dBA) 45.6 58.1 dB(A)) dhe piken P4 (41.08 0.8 40. vlera me e larte Leq eshte rregjistruar ne piken P5 (64.122 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8 46. deti. Gjate nates.47 1. deti.5 dB(A). qen.11 23. zogj.15 3. ne 58.5.9 45.5 55. vlerat Leq ne pikat monitoruese ndryshojne nga nje minimum prej 48.deti Dema.4b Pika P1/1 P1/2 P2/1 P2/2 P3/1 P3/2 P4/1 P4/2 P5/1 P5/2 P7/1 P7/2 Dita 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 09/07/08 10/07/08 09/07/08 10/07/08 Ora Rezultate te Studimit te Zhurmes gjate Nates Kohezjgatja (min. . Tabela 5.5. qen Bulkth.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 1.2 55.9 45.47 .8 47.5.5. Gjate periudhes se nates.4c Krahasimi ndermjet Vlerave te Matura gjate Dites dhe Nates dhe Vlerat limit ne Fuqi Periudha e Dites Leq (dBA) 54.9 58. Konkluzione Ne zonen e vezhguar nivelet e matura te zhurmes jane mbi te gjitha me te ulta se sa vlerat kufi te fiksuara nga ligji ne fuqi. ne nje maksimum prej 66. ne piken P5.0 41.4 dB(A). vlerat me te larta jane rregjistuar respektivisht ne piken P7 (56.6 dB(A).2 42.40 4.12 22.33 0. vlerat Leq ndryshojne nga 40. ne piken P4. qen bulkth. zera bulkth. ne piken P7. zogjte dhe kafshet shtepiake) pak makina ne tranzit dhe zerat. deti Bulkth. qen.9 46.Tabela 5.) 15 15 15 15 15 15 15 15 15 15 26 15 Burimet e Zhurmes Bulkth.48 2.7 57. bulkth Bulkth Bulkth.1 Limit value (dBA) 70 45 70 45 45 E pa aplikueshme 45 Pika P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 Gjate periudhes se dites.4c paraqet rezultatet kryesore te studimit te zhurmes.2 49.27 2. qen bulkth. P5 dhe P7 gjate nates (per shkak te zhurmes natyrore).8 Gjate dites. deti Bulkth.2 56. deti Bulkth.7 51. duke treguar vlerat mesatare gjate dites dhe nates ne cdo pike krahasuar me vlerat limit ne fuqi ne cdo pike.9 dB(A).qene. ne piken P4.4 43.51 3.8 dB(A).1 53. Nivelet e rregjistuara te zhurmes kalojne vlerat kufi ne pikat P5 dhe P6 gjate dites (per shkak te zhurmes natyrore dhe zerave te femijeve) dhe ne pikat P2. qen Leq dB(A) 48. nderkohe qe vlera me ulet eshte rregjistruar ne piken P4 (49.4 47.

. lendina dhe kaniore. qe ka zhvillimin me te larte. e cila mund te kaloje lokalisht 3. FAUNA DHE EKOSISTEMET Zona e studimit eshte e vendosur ne Porto Romano afer Durresit.org). Gjithashtu ishte karakterizuar shperndarja e specieve te ndryshme te flores.500-2.2.PRBCATESVL220 . Zona eshte kryesisht e karakterizuar nga bregdet ranor. dalechampii) dhe specie te tjera gjethegjere (Carpinus orientalis. • analiza te imazheve ajrore dhe satelitore te zones. Bimesia dhe fauna jane studiuar brenda 5 km nga zona (Figura 5. Q. Phillyrea latifolia. Castanea sativa. Q. Metodologjia Flora dhe Bimesia jane studiuar si me poshte: • kerkim bibliografik mbi floren dhe bimesine ne Zonen e Studimit dhe ne Jug te Shqiperise. Nje diversitet i dalluar i specieve te lisit (Quercus frainetto.3a). FLORA. qe mbulon gjysmen e lartesive dhe te tokave te ulta. e cila shtrihet pergjate bregdetit nga bregdeti Lindor Adriatik. BIMESIA.123 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . virgiliana. Bimesia e zones u studiua nepermjet analizes te specieve kryesore te flores qe mbulon zonat homogjene te bimesise.. cerris. Ah gjethegjere dhe pyjet e lisit dominojne ne lartesite mesatare dhe te ulta ne dhe te thelle dhe lartesi te lageshta. Arbutus unedo) behen mbizoteruese ne lartesi te ulta afer bregut (www. Ekorajoni karakterizohet nga rreshje vjetore mesatare prej 1.1. • regjistrime te flores. Q. kryesisht lisi (Quercus ilex) dhe pisha Aleppo (Pinus halepensis).6.6. (lartesia mesatare shkon nga 1.6. toke kenetore me kripe. pubescens.1. Studimet e fushes jane kryer ne Korrik 2008 nga data 7 deri me 11.5.worldwildlife. zone me bar. 5. Temperatura mesatare vjetore eshte 15°C dhe temperaturat me te ulta te .1. Bimesia e Mundshme Zona e studimit eshte brenda ekorajoneve te pyjeve gjethore Ilire. Temperaturat mesatare te Korrikut jane ndermjet 15 ne 20 º C. Sorbus spp. nga Alpet Lindore ne bregdetin verior te Jonit ndermjet Shqiperise dhe Greqise. Acer spp. Bimesia dhe Flora Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. dhe nje zone te perzier gjethegjere.) karakterizojne pjerresite bregdetare. • skica te bimesise dhe harta te habitateve dhe raportimi.000 mm. Lartesia e perhapur e ketij ekorajoni renditet ne dy zona pyjore: zona halore. Rhamnus alaternus. toka te kultivuara dhe drure frutore. Q.6. 5. Tilia spp.000 mm.1.1. Temperaturat mesatare te Janarit jane nen temperaturat e ngrirjes (nga -10 º C ne 0 º C).200-2. Pemet gjithmone te gjelbra. dhe gemusha (Pistacia terebinthus.500 m). Zona e studimit eshte vendosur brenda zones se planit te Mesdheut (nen zona qendore).6. Ostrya carpinifolia.

500 – 1.5°C dhe 7.5°C.1. Rreshjet vjetore jane rreth 1. . Bimesia e Zones Komunitetet e bimeve te investiguara ne zone i perkasin kryesisht tokes mocalore te kripur.124 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Figura 5. 1997 (from: C.700 mm. siperfaqeve ranore dhe shkurreve mesdhetare.rregjstruara jane ndermjet 6.6.2a Harta Klimatike (Zona e studimit ndodhet brenda drejtkendeshit te zi) Source: VAngjeli et al.3. Bimesia klimatike e pritshme eshte shkurrja Mesdhetare dhe pyjet e lisit qe i perkasin rendit te Quercetalia ilicis.6.1. Colacino) 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . habitatit rural.

1. Pistacia lentiscus.125 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . miser. Salicornia europea Phragmites australis. dhe nga veprimtarite e njeriut (p. Jashte zones ushtarake formacioni i shkurreve mesdhetare paraqet kryesisht Spartium junceum e cila eshte e lidhur me Ulmus minor. Komunitetet e bimesise te rregjistruara ne zonen ne studim jane te shenuara ne liste ne Tabelen 5.6.sh. Tabela 5.1. Thypa latifolia dhe Arundo donax Cakilo-Xanthietum italici Posidonia ocenica - Bregdet ranor Deti Zona te banuara Shkurret Mesdhetare Formacione me shkurre Mesdhetare qe gjenden brenda zones se studimit. Cistus incanus dhe Phyllirea latifolia.3a Komunitetet e Bimesise Vecori Spartium junceum me shkurre Ulmus minor Pinus pinea Dictrichia viscose Grure.Bimesia e zones ndikohet me menyre strikte nga prania e ujrave nentokesore te kripur. etj. Prania e Ulmus minor eshte e pazakonte.3a. kullotja e gjese se gjalle). nivelet e te cileve rriten deri ne shtresen e siperme te tokes gjate stines se dimrit. ndodhen ne nje siperfaqe te vogel Brenda gadishullit dhe pjesa me e madhe e etij formacioni rritet ne nje zone ushtarake ku hyrja eshte e ndaluar. Arbutus unendo.1. .6.6.3a dhe ne harte ne Figuren 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Komuniteti i Bimesise Shkurre Mesdhetare Drure Kullota gjysem-natyrore(toke e pa-mbjelle/Toke me bar) Toke e mbjelle Toke mocalore e kripur Uji ne toke .

Figura 5.6.1.3b

Spartium Junceum dhe Ulmus Minor

Druret Formacioni drusor ndodhet prane vijes bregdetare ne very-lindje te zones ne studim dhe eshte rrjedhoje e pyllezimit me Pinus pinea. Palinurus spina christi, Rubus hulmifolius, Dittrichia viscose dhe Spatium junceum rriten nen Pinus pinea. Kjo zone preket nga gjeja e gjalle qe kullot cka kufizon rritjen e bimesise. Pylli me pisha eshte paralel me vijen bregdetare. Keto pyje u kultivuan (30-40 vjet me pare) me qellim qe te stabilizonin dunat me rere dhe per te mbrojtur tokat bujqesore.

- 126 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3c

Druret Pinus Pinea

Toka me bar Gjysem-Natyrore Tokat me bar gjysem-natyrore jane formuar si rezultat i efekteve te kombinuara te proceseve natyrore dhe aktiviteteve antropogjenike. Proceset per perdorimin e tokes, sic jane kulltoja tregohen per te influencuar shumellojshmerine e specieve. SIperfaqet e pa-mbjella, per momentin, perfshihen Brenda kesaj kategorie. Brenda zones ne studim mund te identifikohen dy lloje toke me bar ne lidhje me influencen e ujrave siperfaqesore te kripur. Bimesia e zones me te ulet karakterizohet pergjithesisht nga prania e flores qe normalist rritet ne toke mocalore te kripur, sic jane Juncus acutus, Salicornia europea, Limonium vulgare, Hardeum marinum dhe Halimione portulacoides, ndersa toka me bar e zones tjeter karakterizohet pergjithesisht nga Dittrichia viscosa, Scalymus hispanicus, Phenicula vulgaris, Daucus carata, Eryngium spp., Linaria spp., Trifolium campestris, Avena sterilis, Hardeum murinum, Cynosurus echinatus, Achantus spp., Pteridium aquilinum, Rubus hulmifolius.

- 127 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3d

Dittrichia Viscosa dhe Rubus Hulmifolius

Toka e Mbjelle/Drure Frutore Gruri eshte prodhimi kryesor. Kultivohen gjithashtu misri, tershera, melekuqja, hardhite, perimet, luledielli dhe frutat. Ka plantacione ulliri dhe qitroje ndermjet drureve frutore. Te gjitha keto kultivime jane te shoqeruara nga narera te keqia dhe me te njejtat lloje te tokes me bar gjysem-natyrore. Mocalishtet e Kripura Mocalishtet me kripe dhe popullsia bimore qe lidhen me to gjenden pergjate vijes bregdetare nga gadishulli i Porto Romanos-s ne gryken e lumit Erzen dhe ne pjesen e poshtme te kanaleve te kullimit ku ka ujra nentokesore siperfaqesor te kripur (menjehere prane rruges qe pergjate vijes bregdetare nga stacioni i pompimit tek baza e gadishullit). Mocalishtet me kripe jane komponente te rendit te komuniteteve bimore tolerante ndaj shkalleve te ndryshme te permbytjes nga batica. Perberja e specieve te ketyre komuniteteve bimore eshte relativisht e thjeshte me vetem pak specie qe mund te tolerojne kushtet stresuese. Speciet kryesore, qe hasen ne kete zone, sic jane Salicornia spp., Arthrocnemum spp., Salsola soda, Limonium spp., jane shpesh te pranishme ne vendqendrime mono-specifike. Megjithate, kur numri i baticave qe mbulojne mocalishtet reduktohet ndersa lartesia rritet, perberja e specieve behet gjithnje e me teper komplekse dhe me variabel. Shperndarja e popullsive bimore nuk ndjek nje skeme lineare sic eshte ne bimesine e dunave me rere. Bashkesite bimore te klasave Thero- Salicornietea dhe Juncetea

- 128 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

maritimi mbulojne nje siperfaqe te madhe; specie qe dominojne jane Arthrocnemum fruticosum, A. perenne, A. glaucum, Salicornia europea, Salsola soda, Juncus acutus, Juncus maritimus, Inula crithmoides, Limonium vulgare dhe Halimione portucaloides. Figura 5.6.1.3e Salicornia

Uji ne Toke Kjo lloj bimesie eshte e perhapur kryesisht pergjate kanaleve te kullimit. Llojet kryesore te vegjetacionit hidro – higrofilike jane Phragmites australis, Typha angustifolia dhe T. latifolia. Populus albae dhe Salix spp jane me pak te shpeshta. Bashkesite qe dominohen nga Phragmites australis karakterizohen nga nje amplitude me e gjere ekologjike ne drejtimin e shkalles se kripes. Shperndarja e tyre eshte fragmentare dhe shpesh pa asne rol te dukshem ne fizionomine e pergjithshme bimore te ekosistemit natyror te zones. Bashkesite bimore te dominuara nga llojet e permendura me lart jane: Phragmitetum communis, Typhetum angustifoliae hed Typhetum latifoliae dhe i perkasin klases Phragmitetea dhe Salicetea purpureae.

- 129 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3f

Phragmites Australis

Bregdeti ranor Brezi ranor pergjate vijes bregdetare eshte krejtesisht i zhveshur nga bimesia ne nje gjatesi qe ndonjehere shtrihet deri ne 30 m. Llojet qe rriten ne brezin e pare prane detit jane pioner dhe jane si vijon: Cakile maritima, Xanthium strumarium subsp. italicum, Salsola kali. Bimesia e ketij brezi ranor i perket grupit pioner association Cakilo-Xanthietum italici. Duke u larguar gradualisht nga vija bregdetare dhe ndersa dunat me rere rriten, fizionomia e bimesise ndahet nga speciet Ammophila arenaria subsp arundinaceae,

- 130 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

haste gjithashtu ne vijat bregdetare ranore dhe ne skajet e zonave qe dominohen nga Juncus spp.1.. Ne dunat ranore. i dominuar nga Erianthus ravennae.sh.Elymus farctus.6. i dominuar nga Tamarix dalmatica.131 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 . shlodhje. Ka gjithashtu disa mostra te Juniperus spp..).3g Cakile Maritima dhe Xanthium Strumarium Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Erianthetum. Grupi Schoeno. etj. Echinophora spinosa etj. Ky grup eshte ne menyre tipike ndermjet tokes me kripe dhe komuniteteve pa kripe te tokes. Figura 5. dhe ViticiTamaricetum dalmaticae. Bimesia e vijes bregdetare ranore preket drejtperdrejte nga aktivitetet e njeriut (p. keto lloje jane te rendesishme per shkak te impianteve te ndertimit (grupi Ammophiletum). germim.

ocenica i perkasin Klases IV.6. Cymodocea nodosa e rralle eshte verejtur gjithashtu gjate inspektimit detar.).6. perreth gadishullit te Porto Romano-s.3b Klasa I II III IV V Klasifikimi i kullotave Posidonia ocenica ne lidhje me dendesine te bimezave Numri i bimezave > 700 bimeza/m2 400< bimeza /m2<700 300< bimeza /m2<400 150< bimeza /m2<300 50< bimeza /m2<150 Vleresimi i Dendesise Kullota me Dendesi te Larte Kullote me Dendesi Kullote e Rralle Kullote Shume e Rralle Gjysem-Kullote Megjithate studime te tjera (Republika e Shqiperise – Ministria e Rregullimit te Territorit dhe Turizmit" Projekti i Integruar i Menaxhimit te Ujit dhe Ekosistemeve"Shtator 2003) raportojne nje regres te kullotave te Posidonia oceanica ne zonen e Porto Romano-s. 1998). Prania e P. Shperndarja e P.3h.25-1.. Harta e shperndarjes se Posidonia oceanica paraqitet ne Figuren 5.ocenica pergjate prerjeve terthore karakterizohen nga gjethe te gjata dhe dendesi te bimeve te larta me te vogel se 2 300 bimeza/m .3b. Ky regres eshte per shkak te shkarkimeve te ndotura industriale dhe urbane.1. Tabela 5. por ajo krijon disa formacione me dimensione te ndryshme. te cilen mbajten shenime per pranine e bimesise ne 185 pika te marrjes se kampioneve (majat e rrjetes se kampioneve). Ky eshte nje demonstrim tjeter i eutrofikimit ne keto ujra. Sipas klasifikimit Giraud (Tabela 5. ka nje kullote me Posidonia oceanica.6.132 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe shkaktojne nje rritje ne turbulliren e ujit (Secchi disc. oceanica mund te shfrytezohet nga pjese te impiantit ne bregun e detit.PRBCATESVL220 . qe shkaktuan nje regres te kullotave te Posidonia oceanica gjate dekadave te fundit (Kashta L. ocenica eshte vleresuar nga observimet e zhytesve pergjate dy prerjeve terthore: u krahasua dendesia e 2 bimezave (numri i bimezave/m ). Enteromorpha). u be vleresimi i zhvillimit te disa popullatave te algave nitrofile (Ulva rigida dhe Enteromorpha spp. Luleziemt Ulva mund te behen kaq anormale sa produktet e kalbjes se algave jane me te pakendshme se sa vete ujrat e zeza. per Enel. por kjo specie jeton ne pjesen e poshtme te detit me rere me ndricim te larte. Cymodocea nodosa ashtu si P.ocenica u studjua nga Geosat. dhe reduktimit ne ekspozimin ne drite ne shtratin e detit. Statusi i P.1.ocenica eshte nje fanerogam detare.1. Ne Gjirin e Porto Romano-s. Amoniaku mund te konvertohet ne azot organik nga keto alga (Ulva. me ndihmen e zhytesve. . Grupet P.Deti Pak metra nga vija bregdetare. Giraud 1997 nga APAT 2004) keto formacione te P. gjithashtu.50 m). 1. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Posidona oceanica nuk perben nje kullote te panderprere.

1.Figura 5.3 Pelote de Mer (nga Posidonia oceanica) .133 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.6.3i Kullota Posidonia oceanica Figura 5.6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

Prania/mungesa e specieve u vleresua ne lidhje habitatin e pranishem ne zonen e studimit dhe ne rrethina.134 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . e ri-vendosur e fushes bregdetare.Zonat e Banuara Zonat e banuara jane pak dhe ne rrethinat e tyre ndodhet i njejti lloj bimesie si ne token me bar gjysem-natyrore. mocalishtet e perkohshme dhe mocalishtet me kripe. 5.2.6.4. Perfundimi Zona e gjirit te Porto Romano-s eshte nje pjese e ngushte. fenomeni i tejskajshem i erozionit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Ka disa habitate natyrore qe kane mbetur pergjate vijes bregdetare. • Aneksin II Direktiva Europiane 92/43. Metodologjia Fauna dhe ekosistemet jane studjuar permes: • Kerkimeve bibliografike mbi faunen dhe habitatet ne Zonen e Studimit dhe zonat perreth. Vezhgimet ne vend u realizuan ne Korrik 2008.1. Studimi u realizua vetem per faunen vertebrore te shfrytezuar zakonisht si tregues per vleren e biocenozes. • Inspektimi per te verifikuar te dhenat bibliografike. • Aneksin I Direktiva Europiane 79/409. cilesia e mjedisit natyror ne zone vazhdon te perkeqesohet per shkak te rritjes se aktiviteteve te njeriut.2. • Analiza e zonave te rendesishme per faunen.. Pervec humbjes se pjeseve te medha me tokes te lagur per shkak te rivendosjes se tokes.sh. Vegjetacioni i vijes bregdetare ranore eshte i rrezikuar gjithashtu per shkak te presionit te njeriut (p. kullotja. nga 7 ne 11.1. sic eshte shkarkimi i drejtperdrejte i ujrave te perdorura te pa-trajtuara urbane dhe industriale ne gjirin e Porto Romano-s. largimi i vegjetacionit natyror. me tre lloje sic eshte Eucalyptus spp. sic eshte nje brez i pemeve me pisha.6. Rendesia e specieve u vleresua ne lidhje me perkatesine e tyre ne: • Kategorine e Listes se Kuqe te IUCN. • Karakterizimi i specieve te rrezikuara. Lloji me i ndjeshem ne zone eshte Posidonia oceanica (mbrojtur nga Direktiva 92/43/CEE) e cila eshte ne regres ne te gjithe detin Adriatik.6. Fauna dhe Ekosistemet 5. • Studimi i faunes ne lidhje me habitatin. etj. largimi i dheut per aktivitete shlodhese). prerja e tejskajshme e pemeve per lende djegese. 5. • raportimi. .

6. Zona karakterizohet nga disa habitate sic jane: • Pylli aluvial Mesdhetar i Alnus glutinosa.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Brezi i dunave me rere eshte nga 10 ne 50 m i gjere dhe shtrihet pergjate gjithe vijes bregdetare.135 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Nje pyll i mbjelle me pisha.000 zogj uji dhe zogj ne token e lagesht brenda zones. mocalishte).5. nga gryka e lumit Erzeni ne Jug dhe ne mbi-rrjedhen e perroit Tarini drejt veriut. i cili gjarperon permes zones.6. mbi gryken e lumit Erzen. Vegjetacioni i dunave ranore karakterizohet nga grupi i bimeve Cakile . Zona me e afert e mbrojtur eshte mocalishtja e Rrushkullit “Nje Rezerve e Menaxhuar Natyrore” (ligji n°8906 06/06/2002) i cili eshte rreth 7 km nga vendndodhja. sepse jane numeruar mbi 10.2. Zonat e Mbrojtura dhe Pikat e Nxehta Mjedisore Nuk ka asnje zone te mbrojtur ose pike te nxehte mjedisore brenda zones se studimit. • Vegjetacioni halofit dhe higrofit (toke e lagesht. • Dunat ranore relativisht te zhvilluara mire. Ulmus campestris dhe Fraxinus angustifolia. Ne Lindje zona e mbrojtur kufizohet nga toke bujqesore. Mocalishtja e Rrushkullit klasifikohet gjithashtu ndermjet Zonave te Rendesishme Europiane me Zogj (IBA).2.2.2a Harta e Zonave te Mbrojtura te Shqiperise – Zona e Studimit ndodhet Brenda Katrorit te Kuq LEZHA RESHENI LEGEND SITE PROTECTED AREAS (Law n° 8906 of 06/06/2002) NATIONAL PARK BURRELI HABITAT/SPECIES MANAGEMENT AREA KRUJA DURRESI TIRANA 0 10 20 km KAVAJA Mocalishtja e Rrushkullit Zona e daljes se lumit Rrushkull-Erzeni River nis nga sedimentet aluviale te lumit Erzen. Figura 5. Zona e mbrojtur shtrihet ne gjirin e Lalzit.

Llojet me te dendura te pemeve jane Pinus pinaster dhe P. Inula crithmoides etj. llojet me te rendesishem qe jetojne Brenda zones Myotis myotis dhe vidra (Lutra lutra).2. Anguila anguila. Halepensis. sic jane: Quercus robur. Ndermjet gjitareve.136 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Liza spp. Juniperus oxycedrus.3a.1. Umbrina.Ruci et al. Butomus umbellatus. • Pylli me Pisha. pygmy cormorant (Phalacrocorax pygmaeus) dhe pallid harrier (Circus macrourus). Quercus ilex. 5. A.6. Niveli i rrezikuar i habitateve eshte vleresuar nepermjet perkatesise se tyre ne Aneksin I te Direktives Europiane 92/43 dhe listes se specieve dhe habitatit te rrezikuar ne Shqiperi (B. Salix tridhera. Adiantium capillus-veneris. ja vlen te permendim pranine e Golden Plover (Pluvialis squatarola). • Toke e mbjelle.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . European Curlew (Numenius arquata). Ndermjet tyre. Ndermjet llojeve te peshqve. Limonium vulgare. perenne. Zona eshte vecanerisht e rendesishme per zogjte dimerore dhe rosat qe lahen. Sparus spp.) Habitatet qe vijojne jane identifikuar ne zonen e studimit: • Shkurret Mesdhetare. ferruginous duck (Aythya nyroca). Echinophora spinosa dhe Euphorbia paralias. • Vija bregdetare me rere. • Uji ne Toke. Little Stint (Calidris alpine). Dicentrachus labrax. Fraxinus excelsior..maritima. Halimione portulacoides. Matthiola tricuspidata. Vendndodhja e ketyre habitateve paraqitet ne Figuren 5.6.. Lloje te tjera qe i perkasin ketij grupi jane Eryngium maritimum. • Deti. Lichia amia.. me prane vijes bregdetare. • Toka mocalore me kripe. Salicornia europaea.3. cirrosa. Pancriatium maritimum. Zona eshte gjithashtu nje vend i rendesishem per peshkim. i cili rritet ne dunat e perhapura. Wigeon (Anas Penelope). Habitatet ne Zone Habitatet e identifikuara ne zonen e studimit merren nga harta e bimesise. permendim: Mugil spp. . formimi i te cilave eshte pergjithesisht jo shume i dendur. Teal (Anas crecca). Bimesia qe e toleron kripen karakterizohet nga llojet qe vijojne: Arthrocnemum fruticosum. i cili rritet ne pika te izoluara 4-5 m larg nga njera-tjetra. Ka formacione te tjera me peme ne zone. te cilat permbajne gjithashtu disa lloje bimesh te rralla dhe te rrezikuara. • Toka me bar gjysem-natyrore. ndermjet butakeve Paeneus ceraturus dhe ndermjet bivalvave Venus galina dhe Donax trunculus. Alosa phalax. dhe nga grupi i bimeve Elymus farctus.

. sic jane nje brez pemesh pishe. specia me e rendesishme qe mund te haset ne zonen e studimit eshte Lutra lutra (Figura 5.) dhe ne habitatet me prioritet ne Europe (habitate qe kane nevoje per veprime mbrojtese te posacme). 1640 Habitati Shqiptar i Rrezikuar - 1120* (habitat me prioritet) Posidonion oceanicae (ne rrezik) Posidonia oceanica eshte i vetmi habitat Brenda zones se studimit i perfshire ne habitatet ne rrezik te Shqiperise (B. Habitatet qe mbeten mund te mbartin kryesisht specie te faunes ne shkalle te vogel sic jane amfibet.6.4. 1310 Cod. 9540 Cod.137 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Tabela 5.6.2. Ruci et al.6.2. Habitatet natyrore qe mbeten shtrihen pergjate vijes bregdetare.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Spartium junceum Pyllezimi me Pinus pinea Toka mocalore me Klasa Therokripe Salicornietea dhe Juncetea maritimi Vija bregdetare me rere Grupi CakiloXanthietum italici Grupi Ammophiletum Grupi SchoenoErianthetum Tamarix dalmatica Toka me bar gjysemToke me bar te thate natyrore Uji ne Toke Phragmitetum communis Toke e mbjelle Deti Posidonia oceanica meadows - .2. kryesisht rivendosja e tokes. zvarraniket dhe zogjte. 1410 Cod 1420 Cod. Ndermjet specieve gjitare mishngrenese. 5.3a Habitati/Bimesia Shkurret Mesdhetare Pylli me Pisha Habitati ne Zonen e Studimit Vecori Direktiva Europiane 92/43 Cod. mocalishte te perkohshme dhe mocalishte me kripe.4a). Fauna ne Zone Habitatet ne zonen e studimit jane modifikuar nga aktivitetet e njeriut. qe ka shkaktuar humbjen e nje pjese te madhe te zones se lagesht.

Peshqit takohen ne nje thellesi nga 10 ne 50 metra.6.4a Perhapja e Lutra Lutra Nga: Prigioni 1996 Ne lidhje me faunen e peshqve. se bashku me habitatin e tyre dhe nivelin e rrezikuar te tyre.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Speciet e pritshme ne zonen e studimit jane paraqitur ne tabelen qe vijon..Figura 5. ne Gjirin e Porto Romano-s ka zona shume te rendesishme per riprodhimin e disa lloje peshqish sic jane Dicentrarchus labrax.138 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Sparus aurata. . Llojet e tjera te peshqve qe hasen ne zone jane: Mugil spp.2. Solea vulgaris dhe Anguilla anguilla.

2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 79/409 IUCN VU A1 Aneksi 1 Dir. Mullus barbatus Pagellus acarne Pagellus erythrinus Scorpoena notata Serranus cabrilla Serranus hepatus Solea vulgaris Sparus aurata Spicara flexuosa Trigla lucerna Trigloporus lastoviza Trisopterus minutus Raja asterias Raja miraletus Scyliorhinus canicula Alectoris graeca Coturnix coturnix Anas crecca Anas platyrhynchos Aythia ferina Aythia nyroca Podiceps cristatus Dendrocopos syriacus Jynx torquilla Upupa epops Merops apiaster Cuculus canorus Apus apus Tyto alba Athene noctua Otus scops .Tabela 5.4a Speciet Lista e Specieve te Pritshme ne Zonen e Studimit Habitati Peshqit Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Zogjte Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysemnatyrore/Toke e kultivuar Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Drure frutore/Toke e Kultivuar Drure frutore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem-natyrore / Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /Kreshta shkembi Toke me bar gjysem-natyrore Niveli i Rrezikuar IUCN LR Aneksi 2/I Dir.79/409 Arnoglossus laterna Anguilla anguilla Boops boops Citharus linguatula Dicentrarchus labrax Deltentosteus quadrimaculatus Dentex dentex Diplodus annularis Gobius niger jozo Lepidopus caudatus Lepidotrigla cavillone Lophius budegassa Merluccius merluccius Mugil spp. 79/409 Aneksi 2/I Dir.6. 79/409 Aneksi 1 Dir.139 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 79/409 Aneksi 2/I Dir.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Habitati Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke mocalishte me kripe / Toke e Kultivuar Lume Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Fushe e permbytur Toke e Kultivuar Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Niveli i Rrezikuar Aneksi 2/II Dir. 79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LR Aneksi 1 Dir.140 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .79/409 Aneksi 1 Dir.Speciet Streptopelia decaocto Galinula chloropus Fulica atra Tringa erythropus Himantopus himantopus Tringa totanus Actitis hypoleucus Charadrius dubius Vanellus vanellus Chlidonias niger Gavia artica Sterna albifrons Sterna hirundo Sterna caspica Accipiter gentilis Accipiter nisus Buteo buteo Circus aeruginosus Circus macrourus Hieraaetus fasciatus Milvus migrans Falco peregrinus Falco tinnunculus Falco vespertinus Egretta alba Ardea cinerea Egretta garzetta Phalacrocorax carbo Phalacrocorax pygmeus Pelicanus crispus Lanius collurio Lanius excubitor Lanius minor Lanius senator Corvus corax Corvus frugilegus Corvus monedula Garrulus gldhearius Pica pica Det/ Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Toke me bar gjysem-natyrore /pyll Toke me bar gjysem-natyrore /pyll Toke me bar gjysem-natyrore / Pyll/Toke e Kultivuar Toke e lagesht Pyll me Pisha/toke e hapur Toke me bar gjysem-natyrore / Pyll/Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /River Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /kreshte shkembi Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke e hapur Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /Lume/ Bregore Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar / Lume/ Bregore Lume/ Bregore Toke e lagesht Toke e lagesht Toke e lagesht Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare /pyll Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke e Kultivuar Shkurret Mesdhetare / Toke me bar gjysem-natyrore Te gjitha Te gjitha IUCN LC Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LC Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LC . 79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN NT Aneksi 1 Dir.79/409 - . 79/409 Aneksi 2/II Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 IUCN LC Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.

Galerida cristata Motacilla flava Motacilla alba Bombina variegata Bufo bufo Pseudepidalea viridis Rana dalmatina Rana graeca Pelophylax ridibundus Pelophylax kurtmuelleri Salamdhera salamdhera Lissotriton vulgaris Triturus cristatus Habitati Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Lume/Rere Pyll Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Amfibet Pellgje me uje Pellgje me uje Pellgje me uje Pyll/ Toke me bar gjysem natyrore Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Zvarraniket Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Wetldhe Wetldhe All Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Niveli i Rrezikuar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis IUCN LC.141 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .92/43 IUCN LC Aneksi IV Dir.92/43 IUCN LC IUCN LC Testudo hermanni Emys orbicularis Mauremys rivulata Hemidactylus turcicus Mediodactylus kotscyi Aneksi II.PRBCATESVL220 .IV Dir.92/43 Aneksi II.92/43 IUCN LC Aneksi IV Dir. Aneksi II.92/43 Aneksi II.92/43 IUCN LR - Ablepharus kitaibelii Anguis fragilis Pseudopus apodus Algyroides nigropunctatus Lacerta trilineata Lacerta viridis Podarcis muralis Dolichophis caspius Elaphe quatuorlineata Hierophis gemonensis Malpolon insignitus IUCN LC Aneksi IV Dir.IV Dir.Speciet Erithacus rubecula Oenanthe hispanica Oenanthe oenanthe Delichon urbica Hirundo rustica Riparia riparia Sylvia spp.92/43 - .92/43 IUCN LC IUCN LC.IV Dir. Aneksi IV Dir.92/43 IUCN LC.92/43 Aneksi IV Dir.IV Dir. Aneksi IV Dir.

disa prej tyre jane te rrezikuara dhe kane nevoje per mbrojtje.IV Dir.6.142 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .92/43 5.92/43 Aneksi IV Dir. fenomenin e erozionit te tejskajshem.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Habitati Pyll/Pellgje me uje Toke e lagesht Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Pyll/ Shkurret Mesdhetare Gjitaret Toke me bar gjysem natyrore /Toke e kultivuar/ Shkurret Mesdhetare /Pyll Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Niveli i Rrezikuar IUCN LC Aneksi IV Dir.5.92/43 Aneksi IV Dir.92/43 Aneksi IV Dir. te cilat mund te prishen nga shkarkimi i drejtperdrejte i ujrave te perdorura te pa-trajtuara urbane dhe industriale.Speciet Natrix natrix Natrix tessellata Platyceps najadum Telescopus fallax Zamenis longissimus Zamenis situla Vipera ammodytes Erinaceus concolor - Suncus etruscus Talpa caeca Talpa stankovici Myotis myotis Myotis mystacinus Pipistrellus kuhlii Pipistrellus nathusii Pipistrellus pipistrellus Lepus europaeus Microtus felteni Microtus thomasi Mus spicilegus Vulpes vulpes Mustela nivalis Mustela putorius Martes foina Lutra lutra Aneksi II.92/43 Tipike per Ballkanin Perendimor Tipike per Ballkanin Perendimor Aneski V Dir. prerjen e tejskajshme te pemeve per djegie. Perfundimi Ndermjet specieve qe pritet te hasen ne zonen e studimit. mangesite e shumta ne te dhenat per perberjen e specieve ne zonen e studimit dhe ne zonat perreth nuk lejojne qe te vleresohet me kujdes rendesia e faunes qe jeton ne zonen e studimit.92/43 Aneksi II.92/43 Shkurret Mesdhetare /Kreshtat e shkembit Pyll Toke e kultivuar Toke e kultivuar Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Pyll/ Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Pyll(bregore)/ Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Pyll(bregore)/Lume Aneksi IV Dir.IV Dir. te cilat kane nevoje per habitate me cilesi te mire.92/43 .2.92/43 Aneksi IV Dir.IV Dir. gjuetine e pakontrolluar dhe peshkimin dhe shqetesimin e njerezve.92/43 Aneksi II. Speciet me te rendesishme tokesore jane Lutra lutra dhe Myotis myotis. . Prania e faunes ne zonen e studimit eshte e lidhur ngushte me cilesine e habitateve natyrore. Per fat te keq.92/43 Aneksi IV Dir.92/43 Aneksi IV Dir.

Colacino “Brioflora dell’albania: situazione attuale e considerazioni in relazione ad una possibile utilizzazione nel biomonitoraggio ambientale” S.: 511-516 (1998) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Bego F.. Hoda P. • Karakterizimi i peizazhit aktual. 5. 53 . 53 2000 Republic of Albania Ministry of Territory Adjustment dhe Tourism “Integrated Water dhe Ecosystems Management Project – Environmental Impact Assessment”September 2003 Ruci B.143 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . mbi vecorite e peizazhit ne vendndodhje. Dida M. “Caratteristiche della vegetazione e dinamismo degli ecosistemi forestali nella regione costiera di Valona” Cahiers Options Méditerranéennes v. Vangjeli J.PRBCATESVL220 .7. Vangjeli. Xhulaj “Flora dhe Vegetation of Albania” Cahiers Options Méditerranéennes v. Metodologjia e Analizes Metodologjia e adoptuar per analizen e ndikimit ne peizazh perfshin identifikimin e ndjeshmerise se zones ne studim dhe vleresimin vijues se ndikimit te projektit te . Zool. Bibliografia Albania – Convention on Biological Diversity National Report Biodiversity Strategy dhe Action Plan – Sponsor: Global Environmental Facility Tirana November 1999 Alfred Mullaj. Atti 4 : 357-364 J. Ruci..73 Proko A.5.6.) 8 (1-2) (1996): 67 . Mullaj A.Agricole 1983 Prigioni “Distribution of Mammals in Albania” Hystrix (n.2000 Pignatti “La Flora d’Italia” Ed.7. B. • Identifikimin e Peizazhit te zones ne studim dhe Kufizimet e Mbrojtjes Territoriale. “Specie vegetali e habitat rari e minacciati in Albania” Cahiers Options Méditerranéennes v. “On the status dhe distribution of the large carnivores in Albania” 5. 65. A. M. Dhimitër Peçi “General considerations on the flora dhe vegetation of Albania’s rivers” C. Marsan “Demersal fish assemblage biodiversity as an index of fishery resources exploitation” Ital. Mullaj. PEIZAZHI Analiza aktuale e cilesise se peizazhit te vendndodhjes se Impiantit te Energjise eshte realizuar duke aplikuar metodologjine qe vijon: • Veshtrimin Historik. Buzo K..I. J. 53 .E.2000 Ungaro. qe ka pasur si synim identifikimin e ngjarjeve kryesore qe lidhen me zhvillimin historik.. • Zona e Studimit Analiza e Ndjeshmerise se Peizazhit.1.F. Suppl. Jani Vangjeli.s.3. Marano.S...

• Ndjeshmeri peizazhi E ulet.7. vlerat e trashegimise.sh. 5. duke qene se ndodhet .propozuar (p.144 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Elementi karakterizues i ketij komponenti eshte kendveshtrimi skenik i identifikuar. merr ne considerate perceptimin e peizazhit te vlerave panoramike dhe pamjeve te rendesishme. nivelin e ndikimit specific per mjedisin e zgjedhur).1a Vleresimi i Ndjeshmerise se Peizazhit – Sinteza e Elementeve te marre ne Konsiderate Karakteristikat e Peizazhit Morfologjia Kriteret e Vleresimit Komponente Morfologjike dhe Strukturale Vizual Simbolik Elemente me kontore sipas formes se tokes te dukshem dhe karakteristik Vecorite Sisteme te dukshme peizazhi me interes natyror natyrore (prania e rrjetit ekologjik ose e zonave natyrore te rendesishme) Niveli dhe numri i peizazheve te mrbojtura dhe elementeve Mbrojtja kulturore Prania e elementeve te dukshem te vendbanimeve me interes Vlerat e historik trashegimise Shenja te dukshme te elementeve kulturore te peizazhit Kendveshtrime Shikueshmeria e nje zone te gjere peizazhi/prfshirja ne pamje skenike skenike Vecorite e Rallesia e elementeve te peizazhit peizazhit Emri per arsye artistike. nje nga qytetet me te rendesishme te Shqiperise ne aspektin ekonomik dhe historik. qe i referohet vleres simbolike te peizazhit.7. i shfrytezuar nga turistet ose vdheasit sin je pike e privilegjuar observimi per qellime panoramike. i njohur. • Ndjeshmeri peizazhi Shume e Larte. sic eshte perceptuar nga komunitetet vendore. Veshtrim Historik Vendndodhja e projektit eshte prane qytetit te Durrësit.PRBCATESVL220 . vleresimi i ndjeshmerise se peizazhit realizohet duke perpunuar dhe grumbulluar vlerat e brendshme dhe specifike te modeleve baze te peizazhit si vijon: morfologjia. Niveli i ndikimit ne peizazh percaktohet nga kombinimi i rezultateve te marra per Sensitivitetin e Zones ne Studim dhe Incidencen e Projektit. • Ndjeshmeri peizazhi E larte. • Ndjeshmeri peizazhi Mesatare. Durrës u themelua si Epidamnos ne 627 Para Krishtit nga kolonet Greke nga Korinti dhe Korfuzi. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Komponenti vizual. • Komponenti simbolik. Ndjeshmeria e peizazhit vleresohet bazuar ne komponentet qe vijojne: • Komponenti Morfologjik dhe Struktural. Ky element karakterizues i ketij komponenti eshte Vecoria e Peizazhit.2. vecorite natyrore. Pozicioni i tij gjeografik ishte mjaft i favorshem. Tabela 5. historike ose letrare (pike turistike) Klasifikimi qe vijon eshte aplikuar per vleresimin sintetik te ndjeshmerise se peizazhit: • Ndjeshmeri peizazhi Shume e Ulet. niveli i mbrojtjes.

Ai pati nje lulezim ekonomik fale investimeve italiane dhe u zhvillua si nje port detar te madh. Ca kohe me pas ne ate shekull. duke themeluar nje shumellojshmeri industrish te renda ne zone qe shtriheshin deri tek porti. duke e bere qytetin shume te veshtire per sulmuar qofte nga toka. te filluar ne 1947. Dyrrachium u godit nga nje termet i fuqishem. te cilat shkaterruan ekonomine ne vend. Ne shekullin e 4 Pas Krishtit. Kohe me pas. i cili shkaterroi mbrojteset e qytetit. Romaket i vendosen atij emrin Dyrrachium. pastaj te pushtuar nga Gjermania Naziste deri ne 1944. Per shkak te vendndodhjes strategjike te Durrësit. qofte nga deti. Ne 1997. Pas renies se Perandorise romake. Durrësi u be fokusi i emigrimeve ne mase nga Shqiperia me anije te rrembyera ne port dhe qe kishin si destinacion Italine. Ne vijim te renies se rregjimit komunist ne 1990. qyteti i kaloi Perandorise Bizantine dhe vazhdoi te ishte nje port i rendesishem dhe nje lidhje e rendesishme ndermjet perandorise dhe Europes Perendimore. Nje termet ne 1926 prishi nje pjese te qytetit dhe rindertimi i dha qytetit nje pamje me moderne. Lufta e dyte Boterore e gjeti Durrësin (i quajtur perseri Durazzo ne Italisht) dhe pjesen tjeter te Shqiperise te aneksuar ne Mbreterine e Italise ndermjet 1939-1943. Republikes se Venecias. Nje fuqi paqeruajtese e drejtuar nga italia u pozicionua ne Durrës dhe qytete te tjera shqiptare per te rivendosur rregullin. Durrësi ka qene nje qytet aktiv ne levizjen kombetare per liberalizimin e Shqiperise ne periudhat 1878-1881 dhe 1910-1912. qyteti u pushtua nga Italia ne 1915 dhe nga AustroHungaria ne 1916-1918.145 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Durrësi u be kryeqyteti i perkohshme i vendit ndermjet 1918 dhe Mars 1920. mbreti i Ilirise ne312 Para Krishtit. Qyteti u demtua rende nga bombardimi i aleateve gjate luftes dhe pajisjet ne port u hodhen ne ere nga Gjermanet qe u larguan ne 1944.perreth nje limani shkembor natyror. pergjate shekujve. Gjate Luftes se Pare Boterore. por pas nje lufte me Republiken Romake ne 229 Para Krishtit perfundoi ne nje deshtim perfundimtar per Iliret dhe qyteti i kaloi Sundimit Romak. Shqiperia rreshqiti ne anarki ne vijim te kolapsit te skemave piramidale. Ai u pushtua nga Aleatet ne Tetor 1918. qyteti u pushtua disa here. . duke i kaluar disa perandorive: Normaneve. megjithese ato jane reduktuar shume me teper gjate shekujve. Muret e larta 12m (36ft)-ishin kaq te trasha sa kater kalores mund te vendoseshin perkrah njeri-tjetrit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Ai u be stacioni final i hekurudhes se pare shqiptare. Pjese te rendesishme te mbrojtjeve antike te qytetit mbeten ende. duke krijuar keshtu fortifikimet me te forta ne Ballkanin Perendimor. Qyteti u be kryeqyteti i pare shqiptar ne 7 Mars 1913. Serbise. me nje liman modern te ndertuar ne 1927. Dyrrachium u be kryeqyteti i provinces Romake te Epirus nova. Epidamnos u pushtua nga Glaukias. megjithese kishte mjaft sugjerime se qellimi i vertete i "Operation Alba" ishte parandalimi i refugjateve ekonomike qe vazhdonin t’i perdornin portet e Shqiperise si nje rruge per te migruar ne Itali. Kur ju kthyer sovranitetit shqiptar. i cili eshte i rrethuar nga mocale ne toke dhe kreshta te larte ne pjesen drejt detit. Anastasius I rindertoi dhe perforcoi muret e qytetit. Vlera strategjike e Durrësit sin je port detar e beri ate nje qellim ushtarak te shkalles se larte per te dyja palet. Regjimi Komunist i Enver Hoxhes rindertoi me shpejtesi qytetin pas lufte.

Figura 5. Vol. Sharon R. – Mar. Aaron D. agjencite e ndihmave ne Shqiperi. (2) Burimi: The Durrës Regional Archaeological Project: Archaeological Survey in the Territory of Epidamnus/Dyrrachium in Albania Jack L.2a. Acheson. Afrim Hoti. No. Davis. qe nuk ndodhi asnjehere.2a Bunkere prej Betoni. bunkere te shumte prej betoni te ndertuar nen diktaturen e vjeter ndodhen ne Durrës dhe perreth tij.7. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sic tregohet ne Figuren 5. Iris Pojani. . John W. Edhe ne pjese te tjera te Shqiperise. nje vendbanim i vertete gjithashtu duket se ka ekzistuar ne Porto Romano. Phoebe E.Gjate luftes se Kosoves ne 1999 qyteti strehoi 110.000 refugjate qe i shpetuan luftes ne Kosove dhe u be baze e operimeve per shume prej atyre qe ju pergjigjen refugjateve. Zona e Studimit karakterizohet nga prania e nje numri te madh bunkeresh. Wolpert. Stocker.7. e gjithe zona ne lindje te vargut bregdetar ndermjet Durrësit dhe Porto Romanos eshte perdorur per qellime bujqesore (2) .146 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Ne kete kohe. 2003). historia e fshatit te Porto Romano. Ata u ndertuan per te mbrojtur vendin nga nje sulm i huaj i para-menduar nga Pakti Perendimor apo ai i Varshaves.Hesperia. 72. Ha . Nje numer i madh varresh dhe shenjash varri te datave nga ato Arkaike ne ato Romake te Hershme jane vendosur ne lugina ne veri dhe veri-perendim te Durrësit. te ndertuar nen diktaturen e vjeter ne zonen e vendndodhjes Ne menyre me specifike. Disa varre jane zbuluar prane mocalishtes ne zonen ndermjet Spitalla dhe Porto Romano.1 (Jan. duket se qe nga kohet e hershme helene. Ata mund te gjenden cdo 100 deri 150 metra pergjate plazhit te qytetit.PRBCATESVL220 .

1994 Udhezimet (Figura 5. Zona me toke te lagesht e Rrushkullit klasifikohet gjihashtu si Zone e Rendesishme e Zogjve (IBA) 3 fale pranise se mbi 10. Kufizimet Kufizimet Mjedisore dhe Kulturore ne Zonen e Studimit jane identifikuar duke analizuar burimet qe vijojne: • Zonat e Mbrojtura identifikuar nga Ligji Shqiptar (Ligji n°8906.3. date 6 Qershor 2002) ne Zonen e Studimit Rajoni Provinca Zona e Percaktimi Siperfaqja Distanca (Prefektura) (Rrethi) Mbrojtur (ha) (km) Asnje lloj zone e Kategorise I nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise II nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise III nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur th 650.2a).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Katalogu i Monumenteve mjedisore: sipas Vendimit n°676 te 2002.7. • Kategoria IV: Zona e Menaxhimit te Habitateve/Specieve. 6 Qershor 2002 dhe Udhezimeve IUCN. Zonat e mbrojtura qe ndodhen prane vendndodhjes se perzgjedhur jane shenuar ne th liste ne Tabelen 5. i eshte nenshtruar te njejtit regjim mbrojtjeje te parashikuar per Monumentin th Mjedisor te identifikuar nga Ligji n°8906. 6 Qershor 2002 (Ligji per Zonat e Mbrojtura). .0 ~7 Durrës Durrës Rrushkull Urdhër MB Nr. qe vijon.000 zogjve te ujit . vendndodhjet tashme te perfshira ne katalogun e 1981 Monumenti Mjedisor. th • Trashegimite Kulturore: permes analizes historike te vendndodhjes. Sipas Ligjit n°8906.7. (3) Burimi: Integrated Safeguards Data Sheet .2.3a. dated 26 Dhjetor 1995 Asnje lloj zone e Kategorise V nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise VI nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Sic eshte raportuar ne Tabelen e meparshme vetem nje zone e Mbrojtur ndodhet ne rethinat e vendndodhjes se Impiantit te Energjise ne Porto Romano. analizimit te dhenave te literatures (sic jane studime arkeologjike) dhe identifikimit te trashegimive kulturore te rendesishme prane vendndodhjes se perzgjedhur.3a Kategoria I II III IV V VI Zonat e mbrojtura (sic jane identifikuar nga Ligji 8906. • Kategoria II: Parku Kombetar. klasifikjuar sipas IUCN (Unioni Boteror i Konservimit). Zonat e Mbrojtura klasifikohen si me poshte: • Kategoria I: Rezerva Strikte Natyrore. • Kategoria VI: Zona e Mbrojtur e Burimeve te Menaxhuara.2. • Kategoria III: Monument Natyror.7. dhe ne menyre te sakte 7 km ne veri’ te vendndodhjes. nese ka. ne veri’ te grykes se lumit Erzen. Tabela 5. dhe mbrohet qe nga 1995 si Zone e Menaxhimit te Habitateve/Specieve. 6 Qershor 2002).6.5.Integrated Water & EcoSystems Management Project – World Bank .147 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Kategoria V: Peizazhi/Panorama detare e mbrojtur.

a mineral deposit or a rare dhe endangered species or of a special. Figura 5. po punon per te rindertuar historine e kompleksit te kesaj qendre te madhe ne Adriatik.7. particular geological dhe geo-morphological formation. nje tempull arkaik dhe dy vendndodhje te reja nekropolis (Burimi: Raporti i Studimit ICAA 2006). eshte zbuluar nje vend para-historik. Muri Porta Romana . qe vijon. (4) Natural formation . Zbulimet me te aferta te trashegimise kulturore jane: • Segmenti i nje muri Romak me tulla qe ndodhet ne vargmalin bregdetar ne Porto Romano (rreth 1. vendndodhja e mundshme emporion dhe e vendndodhjes para-historike u propozuan per percaktimin si park kombetar arkeologjik. Duke ju referuar vlerave arkeologjike ne zonen e investiguar. Sipas informacionit historik te raportuar me lart nuk pritet te kete vlera arkeologjike. ne pjesen jugore e kepit te Spitalla. scientific.Nuk ndodhet asnje monument mjedisor (4) ne Zonen e Studimit.5 km ne jug te vendndodhjes se Impiantit te Energjise). • Zbulimet Arkeologjike qe ndodhen ne pjesen jugore te kepit te Spitalla. aesthetic value dhe importance shall be declared Natural monuments . ICAA (Qendra Nderkombetare per Arkeologjine Shqiptare).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .148 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Sic pershkruhet ne Figuren 5.including peculiar trees .7.3a Pikat arkeologjike ne Porto Romano Nje segment muri me tulla e me allci i stilit Romak eshte zbuluar ne pjesen veriore te vargmalit bregdetare te Porto Romano -s (Burimi: Projekti Arkeologjik rajonal i Durrësit: Studimi arkeologjik ne Territorin e Epidamnus/Dyrrachium ne Shqiperi). fshati i zhytur Heleni dhe pikat arkeologjike sic jane Tempulli Arkaik. ne partneritet me muzeun e Durrësit dhe nje ekip arkeologjik italian.of a surface up to 50 hectares.3a.

por jashte perimetrit te zones sone. Tokat me bar gjysem-natyrore jane rezulatet e efekteve te kombinuara te proceseve natyrore dhe aktiviteteve antropogjenike (sic eshte kullotja e lopeve). .7.149 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4b). 5. Elementet Aktuale te Peizazhit Siperfaqja eshte e mbuluar nga mocali dhe i eshte nenshtruar ri-vendosjes se viteve 60. qe ndodhet menjehere ne very i Impiantit te Energjise ne Porto Romano ndan Gjirin e Porto Romanos nga Gjiri i Lalzit. Zonat arkeologjike te siper-permendura ndodhen prane zones se Impiantit te Energjise (Figura 5. . Ne jug te vendondodhjes nje reliev i ulet (lartesia maksimale rreth 100 m mbi nivelin e detit) ngrihet pergjate vijes bregdetare. karakerizuar nga shkurre te vogla) dhe toke me bar gjysem-natyrore (Figura 5. Figura 5.4.7.Ne zonen ne jug te zbulimeve te Porto Romano-s ka nje Impiant municionesh te pas-luftes se dyte boterore. duke mbrojtur Porto Romano-n nga deti. Nje rrjet i rregllt kanalesh ri-vendosjeje dhe kanalesh kulluese karakterizon zonen (Figura 5.4a).3a).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Vendndodhja e projektit shtrihet ne fushen e gjere bregdetare drejt Veriut te Durrësit.7.7.4a Rrjeti i Kanaleve te Ri-vendosjes Perdorimi i tokes karakterizohet kryesisht nga bimesia spontane (kryesisht shkurre mesdhetare.7. Nje koder e ulet (lartesia maksimale 49 m mbi nivelin e detit).

150 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4b Toke me bar gjysem natyrore Shtresat e ndryshme te peizazhit pergjate vijes bregdetare jane dukshmerisht te karakterizuara nga prania e pikave te grumbullimit te hidrokarbureve dhe instalimeve te tjera.7. .Figura 5.

4c Pamje nga Kodra e Porto Romanos Figura 5.7.7.151 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4d Pamje nga Kepi i Spitalla .Figura 5.

ne fushen bregdetare ne Porto Romano ka vetem pak shtepi dhe pak ferma. qe ndodhet menjehere ne very i Impiantit te Energjise ne Porto Romano ndan Gjirin e Porto Romanos nga Gjiri i Lalzit. sic tregohet ne Figuren 5. • Nje stacion pompues drenazhimi. Ne jug te vendondodhjes nje reliev i ulet (lartesia maksimale rreth 100 m mbi nivelin e detit) ngrihet pergjate vijes bregdetare.4. Vetem nje koder e ulet (lartesia maksimale 49 m mbi nivelin e detit). ndodhet prane qytezes se Porto Romano-s. Disa objekte nderhyjne ne cilesine e peizazhit. duke i dhene nje structure gjeometrike. te cilat ndodhen ne zonen e studimit dhe qe pershkruhen si me poshte: • Serbatore per hidrokarbure dhe akumulim gazi. duke mbrojtur Porto Romano-n nga deti Megjithese zonen e karakterizon nje rrjet i rregullt kanalesh drenazhimi. per shkak te mungeses se elementeve vertikale (sic jane rreshtat me peme ose brezat me bregore) nuk arrin te dallohen komponente structural peizazhi. ne pjesen jugore te gjirit.152 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.Sic tregohet ne Figurat e meparshme peizazhi perreth zones ne studim mund te perkufizohet si nje mjedis gjysem-natyror. .7.7.4c dhe Figuren 5. Ne fakt. Komponentet Morfologjike dhe Strukturale Komponenti morfologjik i zones se studimit karakterizohet nga fusha e gjere bregdetare.7.4e Depozitat 5.4e.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Figura 5. • Pontili i ngarkimit dhe shkarkimit te hidrokarbureve dhe gazeve ndodhet ne mes te gjirit te Porto Romano-s.7.

4. . si deshmi e nje territori te shtypur nga konfliktet e shekullit te kaluar. zona klasifikohet si me Ndjeshmeri te Ulet Peizazhi. Simbolizmi unik qe karakterizon fushen bregdetare te Porto Romanos jane vijat e shperndara te bunkereve prej betoni. Tabela 5. Komponentet Pamore Ne zonen ne studim nuk ka kendveshtrime skenike dhe mungesa e pikave te ngritura kufizon mundesite per realizimin e peizazhit. zona klasifikohet si Mesatare. Duke marre ne considerate sa me lart.7. 5.8.7.153 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Perfundime Tabela 5. • Aktivitetet dhe situate ne Portin Detar te Durresit.7. Komponentet Simbolike Vendndodhja gjendet brenda nje zone me karakteristika simbolike te varfra.3. qe ndodhet ne pjesen me veriore te Gjirit te Porto Romano-s. menjehere ne jug nga kepi i Spitalla (realizimi i kufizuar persa i takon numrit te perdoruesve dhe sezonit).Duke marre ne considerate sa me lart. TRAFIKU DETAR DHE RRJETI RRUGOR Ky paragraf paraqet nje pershkrim te shkurter mbi ceshtjet si: • Pershkrimi i rrjetit rrugor ekzistues. 5. zona klasifikohet si me Ndjeshmeri te Ulet Peizazhi.5a qe vijon jep sintezen e vleresimit te ndjeshmerise se peizazhit te realizuar duke marre ne kosnderate vleresimet dhe analizat e lart-permendura. 5.2. Duke marre ne konsiderate sa me lart.5a Komponente Vleresimi i sensitivitetit te peizazhit ne zonen e studiuar Karakteristikat e Peizazhit Morfologji Cilesia Ekologjike Mbrojtja Vlerat e trashegimise Kendveshtrimet skenike Vecorite e peizazhit Pesha e caktuar Morfologjike dhe Strukturale Vizuale Simbolike E ulet Mesatare E ulet 5. E gjithe ndjeshmeria e zones ne studim klasifikohet si i Ulet.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .7.4. Te vetmit perdorues te mundshem te cilesive estetike te gjirit te Porto Romano-s mund te jene turistet e detit lido.5.7.

000 km perfshi te gjitha klasat e rrugeve.000 km rruge te tjera nen juridiksionin e autoriteteve.8.136 km Rruge kombetare.154 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .500 deri ne 11.5. 10. Rrjeti Rrugor Ekzistues Rrjeti rrugor ne Shqiperi eshte afersisht 18.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . qe do te thote 3.8.000 km rruge Bashkie dhe Komune 4. .1a). ndermarrjeve ose kompanive te ndryshme autonome (Figura 5.1.

155 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Figura 5.8.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1a Rrjeti Rrugor Kryesor dhe Dytesor ne Shqiperi .

4 % e rrugeve jane te shtruara dhe rrjeti rrugor ka nje dendesi prej rreth 2 0. . te cilat jane ndertuar per lidhur ish kompleksin kimik te Porto Romano-s me portin e Durresit.8.1b Cilesia e Rrjetit Rrugor Kombetar Rruga kryesore ne zonen e vendndodhjes se projektit eshte rruga kryesore qe Durresin me Tiranen. Ne pergjithesi cilesia e rrugeve eshte e dobet (Figura 5. Figura 5.1c): • Durres – Rinas • Durres – Porto Romano. Dy rruge te tjera te rendesishme jane te pranishme ne zonen fushore ne veri te Durresit (Figura 5. me nje korsi per cdo drejtim.62 km/km .8.1b). Te dyja jane rruge dytesore. trafiku tani eshte kufizuar vetem tek banoret vendas qe bejne tutje-tehu’ per ne Durres dhe tek disa kamione qe levizin drejt zones se re industriale te Porto Romano-s. Duke marre ne considerate se industrite kimike te meparshme jane shkarkuar. Eshte nje rruge me dy korsi per cdo drejtim.Vetem 12.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .156 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Te gjitha rruget e tjera te pranishme ne zone jane rruge te pa-shtruara rurale apo “rruge pa rruge”.8.

drejt Jugut te qytetit te Durrësit. ne 0.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Kapaciteti mesatar i trafikut te mallrave permes porteve te Shqiperise eshte rreth 5 milione ton ne vit. por nga praktika e ankorimit (deri ne tre anije prane njera-tjetres ne te njejtin vend ankorimi). gjashte vjet me pare.8.1d Rrjeti rrugor ne zonen fushore ne veri te Durresit 5. Valepritesi kryesor eshte ndertuar ne drejtim jug-lindor per te mbrojtur skelen nga ana jugore. Durrësi eshte porti kryesor ne Shqiperi me 77% te importeve te vendit dhe 89% te tonazhit te eksportit te vendit qe kalon ne te. Parashikimi i trafikut per portin e Durrësit . Faktori i trafikut te tejskajshem ne port eshte reduktuar ndjeshem gjate viteve nga 1. Porti i Durrësit ndodhet ne jug te Detit Adriatik. Porti eshte i mbyllur nga nje mol jugor ne forme valepritesi. mbi 91% e volumit total te mallrave te perpunuar.39. Niveli faktik i trafikut eshte rreth 3. Gjiri i Durresit eshte i mbrotur mire nga Kepi i Durresit. qe ndodhet ne pjesen veriore te gjirit te Durresit. me pak se 9% te totalit. ne 2003 cka nuk eshte arritur nga rritja e efikasitetit dhe produktivitetit. Trafiku Detar i Portit te Durresit Ka kater porte kryesore ne Shqiperi.157 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . gjithnje e ne rritje.00.2. megjithese ende e vogel. Nje pjese. dhe eksportet. Trafiku i mallrave eshte mjaft i pa-ekuilibruar ndermjet importeve.8. e trafikut total transportohet me konteniere. i cili perben nje barrier natyrore nga dallget.1 milione ton ne vit. ne nje total prej 78% te trafikut detar te Shqiperise.Figura 5.

8..b tregon te dhena per volumin e trafikut dhe shperndarjen import/eksport ne Portin e Durresit.5 milione ton ne vitin 2023. ngarkesat e pergjithshme.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . etj.. konteniere.9 % qe nga 2003. Figura 5.2a 3500000 Volumi i Punes ne Portin e Durresit 3000000 2500000 2000000 Tons 1500000 1000000 500000 0 2001 2002 2003 2004 2005 Year . qe perfaqeson nje rritje mesatare vjetore prej 5. skrap. pakove. dhe eksporton minerale si krom. cimento. etj. etj.158 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . material ndertimi. Trafiku i importit perfaqeson me shume se 85% te te gjitha aktiviteteve. Te dhenat tregojne nje rritje ne Volumin e Punimeve me afersisht 60% ndermjet 2001 dhe 2005. konteniere. ngarkesat e rrezikshme. Porti i Durrësit perpunon te gjitha llojet e ngakesave perfshi ngarkesat e mallrave. kimikatet. konteniere. hekur-krom.llogarit 8. produkteve te lengshme. hekur-krom. etj. Figura 5. Trafiku i eksportit ka qene gjithnje e ne rritje qe nga viti 2003.2a. dhe eksporte te mineraleve sic jane: xeheror kromi.8. artikuj ushqimore. Ai konsiston ne importe te llojeve te ndryshme te mallrave sic jane: grure.

.2b 100 Perqindja e Aktiviteteve ne Portin e Durresit 80 Percentage 60 40 20 0 2001 2002 2003 2004 2005 Year Export Import Internal Transport Figurat 5.2c.Figura 5.8.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .159 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .d tregojne te dhena mbi prirjen ne ndarjen e llojeve te mallrave te transportuara ne Portin e Durresit.8.

8.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2c Importe. Porti i Durresit 2001 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2002 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2003 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2004 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2005 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers .160 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Figura 5.

Porti i Durresit 2001 Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2002 Chrome Conc. Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap Chrome Conc.2d Eksporte.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2004 Chrome Conc.161 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8. Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2003 Chrome Conc. Container . Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2005 Chrome Conc.Figura 5.

shufrat e hekurit dhe fletet metalike). jane te ndryshme. ndryshimet politike u shoqeruan me levizjen e popullsise ne gjithe Shqiperine. perime dhe fruta (te transportuara ne distance te shkurtra. raporti i popullsise rurale me ate urbane ndryshoi. prodhuar nga tension ii linjes se energjise. Keto shenime konfirmojne prirjen e pergjithshme te evidentuar ne Planin e Transportit Kombetar te Shqiperise. Burime te tjera rrezatimi jo-jonizues jane radio. ndersa rrezatimet me frekuence te ulet nderveprojne me mekanizmat biologjike te transmetimit te sinjalit ne trupin e njeriut. Frekuencat e emetimit te ketyre instrumentave jane shume te larta krahasuar me frekuencat industriale. makinerite elektrike dhe nga elektriciteti. Ne fillimet e viteve 90.PRBCATESVL220 . Per kete qellim.10. sektoret kryesore jane mallrat e zakonshme dhe cimentoja. pije. u zhvendos ne zona me te zhvilluara duke perfshire Durrësin dhe periferine e tij. Nuk eshte e pranishme asnje fushe e induktuar elektromagnetike. plehrat kimike. antenat radiotelefonike dhe sistemet e radarit. gruri dhe mielli. kryesisht ne Veri te vendit. • Tregtia ne vend: drithra. ndersa ndermjet aktiviteteve te eksportit sektoret kryesore perfaqesohen nga Kromi dhe mineralet e hekurit. produktet e naftes. stacionet elektrike dhe gjeneratoret elektrike nuk prodhojne rrezatime jonizuese. Ky dokument raporton se ne aspektin e volumeve. mallrat qe vijojne po dominojne transportin e mallrave ne Shqiperi: • Tregtia me jashte: (76% e trafikut aktual te portit te Durresit) • Importet : materialet e ndertimit (cimentoja dhe qymyri i perdorur.10. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Eksportet : minerale (ferro-kromi) 5. efektet mbi lende dhe trupin e njeriut. FUSHAT ELEKTROMAGNETIKE JO-JONIZUESE Linjat e energjise.162 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. Asnje linje energjie nuk kalon aktualisht ne zonen e vendndodhjes sone. tullat dhe pllakat. prodhimet bujqesore. shpesh Brenda qytetit) • Trafku tranzit: materialet e ndertimit. Keto formohen nga fusha elektrike dhe induksioni magnetik me frekuence te ulet (50Hz). Te Dhenat Demografike Popullsia shqiptare ka nje moshe mesatere te ulet (rreth 32 vjec).Duke marre ne konsiderate aktivitetet e importit. Rrezatimet me frekuence te larte kryesisht prodhojne efekte termale. Keto levizje te popullsise nuk jane rregjistruar. 5. Dhjete qendrat me te medha urbane llogarisin 20% te . KUADRI SOCIAL-EKONOMIK 5. Popullsia qe jetonte ne vendet e pa-zhvilluara malore. I vetmi lloj rrezatimi qe mund te shoqerohet me keto instalime jane rrezatimet jo-jonizuese. Per shkak te kesaj levizjeje te pa-kontrolluar te njerezve.9.

Nuk eshte dhene numri i banoreve. kryesisht nga imigrimi i njerezve nga Shqiperia veriore dhe rajone te tjera. per shkak te levizjeve te parregjistruara te ri-vendosjes. Ne fund te 2001 popullsia urbane eshte rritur ne 42. perfshijne afersisht 200 ndertesa. . zona e Durrësit ka pasur nje rritje te shpejte e te pa-kontrolluar te popullise. dhe vendbanimet e fshatit Rinia.163 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe vijon: Tabela 5. Zona e Porto Romano fillimisht ka qene shume rralle e populluar dhe pjesa me e madhe e njerezve jetonte prane kodrave. ne kufi me lokalitete e identifikuara si "Varrezat e Reja" dhe "Hidrovori". Te dhena te perditesuara per statistikat e popullsise ne zonen e Porto Romano-s jane mbledhur gjate investigimeve te kryera ne zone.1a.6% e shqiptareve jane te varfer. Feasibility Study for Urgent Risk Reduction Measures at Hot Spots in Albania. Ne dekaden e fundit. (UNEP. Sipas intervistave me ALUIZMI (Agjencia per Legalizimin. 14% e femijeve nen 5 vjec jane te keq-ushqyer. te cilet kerkojne pune dhe te ardhura.1a Klasa e Popullsise Total Femije (age 0-1) Femije (age 1-14) Te rritur Popullsia e Porto Romanos ne 2003 Numri 2. Aktualisht 5. Nje tjeter vendbanim ndodhet afersisht 1 km distance ne Lindje te vendit (fshati Rinia). Nuk ka asnje te dhene per popullsine e koheve te fundit apo aktuale per zonen e Porto Romano-s sepse nje pjese e madhe e vendbanimeve jane te parrregjistruara. popullsia u rrit per shkak te pranise se fabrikave dhe mundesive ne rritje per te jetuar dhe marre me bujqesi ne kete ultesire. 5.10. KUadri Social-Ekonomik Sipas Profilit te Vendit ne Sektorin e Strehimit (UN.234 Te dhenat jane llogaritur bazuar ne numrin e shtepive te verejtura me imazhet e satelitit te kombinuara me nje numer mesatar banoresh per cdo shtepi dhe te dhenat per moshen jane mbledhur ne nje studim te popullsise ne 86 shtepi ka 473 persona. gjysma e tyre jetojne ne kushtet e varferise ekstreme. Ato rregjistra nuk reflektone plotesisht levizjen e popullsise Brenda dhe jashte vendit. 2002) statistikat zyrtare treguan se 29.384 35 115 2.1%. Nje ne tre familje nuk ka shtepine e duhur. Nje vleresim i popullsise se Porto Romano eshte kryer ne Studimin e Fizibilitetit UNEP dhe raportohet ne Tabelen 5. Pas ri-vendosjes se mocalishtes rreth 1980.10. perqindja e vdekshmerise se femijve dhe e nenes eshte e larte.2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . te cilat jane hartuar bazuar ne rregjistrimet e tyre administrative. 2001) dhe jane korrigjuar perms delaratave te Zyres se Gjendjes Civile ne rrethe te ndryshme. ne kuadrin e projekteve te permiresimit. kane 760 shtepi qe i perkasin Bashkise se Durresit.000 deri ne 7.popullsise totale ne fund te 1990 dhe 36 % ne 1999. me nje numer shtepish banimi rreth 350. Urbanizimin.000 njerez kane vendbanimet e tyre prane kodrave te Durrësit dhe ne fushen e Durrësit. Integrimin e Zonave Informale) vendbanimet informale ne Porto Romano. ALUIZMI konfirmoi se te gjitha ndertesat ne zone jane ilegale.10.

10.2a Treguesit Kryesore Ekonomike per Shqiperine . Figura 5. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Papunesia eshte nje nga arsyet kryesore te varferise ne zonat urbane. ne familjet e medha.2a). Ka nje nivel te larte te pabarazise ne shperndarjen ne vend te te ardhurave familjare. 20% e familjeve ne gjendje te mire ekonomike merrnin 48% te te ardhurave totale familjare. nersa ne periferine e Tiranes perqindja e tyre shkon ne 36% . Ne Tirane 26% e popullsise jeton me me pak se nje dollar ne dite. 90% e te varferve jetonin ne zonat rural. qe drejtohen nga te rinj ose njerez me arsim te paket. Permetit dhe Kucoves. Treguesit kryesore ekonomike per Shqiperine raportohen ne Tabelen 5.000 banore. Ky kontrast rural-urban tregohet qarte ne te ardhurat per zonat rurale dhe urbane dhe ai shpjegon pjeserisht tendencat drejt migrimit urban (Figura 5. Ne 1996.000 banore. Mat (82%). ndersa punesimi i fshehur eshte karakteristik per zonat rurale. Ne 1998 te ardhurat mesatare per nje familje ishin 16.2a. te ardhurat jane 21.250 leke ne muaj.240 leke ne muaj. Papunesia ne Shqiperia eshte specifike e gjinise dhe moshes.620 leke ne muaj.164 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Puke (65%) dhe Shkoder (63%). Kurbinit.10. me 21% te grave pa pune dhe 16% te burrave. te ardhurat per nje familje rane ne 14.12% e femijeve nen 15 vjec jane analfabete.PRBCATESVL220 .10. Elbasanit. Ne 1998. 60% e te rinjve te moshes 16 deri ne 34 jane te papune dhe situata eshte me e keqe ne qytetet: Vlore (86%). Shkodres. ndersa ne zonat me me shume se 10. Ne zonat me me pak se 10. Gjysma e te verferve jane te vete-punesuar ne bujqesi. Pasojat sociale jane perkeqesuar nga fakti se dy te tretat ose me teper e te papuneve nuk kane me te drejte per te marre perfitime (asistence) papunesie. Papunesia eshte mbi mesataren ne qytetet e Beratit. Tirane (66%). ndersa 20% e familjeve te varfra merrnin vetem 5%. 20% jane pensioniste. Varferia eshte me e larte ne very.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .10.165 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2b Papunesia ne Shqiperi Source: www.gov.2b dhe 5.instat.al .10. Ndarja sipas Statistikes ne 1998 (Ndarja sipas Statistikes 1: Te Ardhurat me te Ulta. Ndarja sipas Statistikes 5: Te ardhurat me te Larta) Tendencat e pa-punesise dhe te punesimit ne Shqiperi ne dekaden e fundit tregohen ne Figurat 5.10.2a Perqindja e Popullsise ne Zonat Rurale dhe Urbane sipas te Ardhurave.2c.Figura 5. Figura 5.10.

Impianti i Lindanit/Dikromatit • 1944 deri ne 1967 – Nje fabrike lekure • 1967 deri ne 1987 – Prodhimi i Dikromatit.gov.000 njerez te papune ne qytetin e Durresit dhe ne vendbanimin informal te Porto Romano dhe 9. Numri total i njerezve te papune ne zone do te ishte atehere afersisht 30.Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Jun 2008) mund te kete deri ne 21. Hedhja e mbetjeve ne Stacionin e Pompimit • Data te pa-precizuara– Perfshihet hedhja e mbeturinave. Historia e instalimeve industriale ne vend eshte si vijon: Vendndodhja e Squfurit • 1982 deri ne 1987 – Prodhimi i klorurit te zinkut. Zona e akumulimit te ujit prane Kepit te Bishti Palles . Zona e Porto Romanos eshte shfrytezuar historikisht per qellime industrial qe nga vitet ‘40s. por nuk kufizohet vetem ne mbetjet e Lindanit. mungesa e Lindanit me pluhur gelqeror dhe nje vend per hedhjen e squfurit.000 nga nje zone me 100.000 te tjere ne komunat fqinje. sulfatit te magnezit dhe sulfatit te aluminit qe perdoren ne perpunimin e lekures • 1982 deri ne 1987 – Prodhimi i Lindanit dhe pesticideve te tjera sic jane trikromatit i natriumit dhe Thiram Disa pjese te tokes brenda zones se pikes se nxehte 1 jane privatizuar dhe do te perdoren per aktivitetin e prodhimit ne te ardhmen e afert. Nje njesi paketimi kartonash eshte aktualisht aktive brenda territorit te Pikes se nxehte 1.al Sipas Vleresimit te Shpejte Mjedisor per Parqet Industriale dhe Energjetike ne Porto Romano (Ldheell Mills.2c Punesimi ne Shqiperi Source: www.instat.10.000 njerez.166 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Gjendja Kombetare ne Shqiperi Gjendja kombetare mbi Shendetin Publik eshte vleresuar bazuar ne raportin “Reflektime mbi Shendetin ne Shqiperi. 5. SHENDETI PUBLIK 5.000 m (www.11. RAporti gjithashtu ben krahasimin e grupeve te referimit ne vend. Dimetilaminen.11. planet kombetare territorial per zonen parashikojne Zhvillimin Industrial dhe Energjetik ne vende te Zones se Projektit dhe ne jug te saj. Veprimtarite e tjera te pranishme ne zone perfshijne: • Plazhet dhe rastorantet.100 m². dhe ne te dhenat e grumbulluara nga Instituti i Statistikave ne Shqiperi (INSTAT).riraoil. Depot e naftes dhe te gazit jane te pranishme ne zone dhe ndodhen kryesisht brenda 1 km nga bregdeti Perendimor ne zonen ndermjet Kepit te Bishtit te Palles dhe Porto Romano-s. ne bregdet ne perendim te vendndodhjes sone • Restorant ne bregdet ne veri te vendndodhjes sone • Ferma dhe kullota. Megjithate.com).000 m eshte perfunduar (5 rezervuare). Nje pike e rendesishme e akumulimit te naftes dhe gazit eshte ende ne ndertim dhe perfshin nje infrastructure porti me sistem ngarkim-shkarkimi te produkteve te naftes nga serbatoret e saj tek instalimet perkatese si dhe nje sistem ngarkim/shkarkimi nepermjet autoboteve. 2005”.000 m³. Kapaciteti i tij i pergjithshem eshte 3 24. Banka Boterore dhe donatore nderkombetare. Nje ferme ndodhet ne kufirin veri’-perendimor te vendndodhjes sone.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . pluhur squfuri. Trimetilaminen. Siperfaqja e ndertuar eshte rreth 29. Dikromatin e Natriumit. Aktualisht aktivitete te vogla ekonomike jane ne proces ne zone. publikuar nga Organizata Boterore e Shendetesise (WHO). duke paraqitur te dhenat me te fundit mbi vdekshmerine. Keto veprimtari ekonomike kane lene nje ngarkese te madhe ndotjeje ne zonen se ciles i adresohen projekte permiresimi. Metanolin. ndersa komplet ngastra e 2 tokes se blere eshte 36. FAza e pare e investimit prej rreth 14. Reflektime mbi Shendetin ne Shqiperi nga WHO Ky dokument hedh nje veshtrim mbi statusin e shendetit ne Shqiperi. semundshmerine dhe exkspozimin ndaj faktoreve kryesore te riskut se bashku me tendencat e kohes. Etilenediaminen. qe perfshijne vendet me prirje/zhvillime te ngjashme te shendetit dhe tendenca sociale-ekonomike te ngjashme dhe/ose grupime gjeopolitike.167 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .• 1989 deri ne 1998 – Akumulimi i mbetjeve nga procesi i prodhimit te Lindanit perfshi Disulfidin e Karbonit. te cilat jane ne proces dhe financohen nga PNUD. Toka ne pjesen brenda te siperfaqes se vendndodhjes duket e pa-kultivuar gjate studimeve ne terren.1. tre te tjere brenda 1 km nga kufiri i zones. mbetjet e hekzaklorocikloheksanin (HCH). MonoMetilaminen. .

6 vite ne jetegjatesine e pritshme ndermjet 1987 dhe 2003.Shqiperia klasifikohet nga WHO Brenda grupit “Eur-B+C” . por me shume se tete vjet me e shkurter se sa mesatarja Eur-A.168 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Kjo rritje ishte pak me e madhe per burrat (3. shqiptaret fituan rreth 3. 2005 . shumica e te cilave jane shtete anetare te BE. ne te cilat bazohet shifra e jetegjatesise se pritshme zyrtare (LE).3 vite).3 vjet per burrat. Sipas shifrave kombetare. i cili perfshin 25 vende me vdekshmeri te ulet foshnjore dhe vdekshmeri te ulet ose te larte tek te rriturit.PRBCATESVL220 . Raportimi me i vogel i vdekjeve dhe veshtiresite ne mbledhjen e statistikave te popullsise shpjegojne pak a shume keto ndryshime. Jetgjatesia e Pritshme Sipas vleresimeve te WHO. Figura 5. Kuadri i shendetit public paraqitet ne paragrafet qe vijojne duke ju referuar tre tregueseve epidemiologjike: • Jetegjatesia e pritshme. nje person i lindur ne Shqiperi ne 2002 mund te prese qe te jetoje 70.1a Jetegjatesia e Pritshme ne Lindje per Meshkujt 1980 deri ne Vitet e Fundit Source: Highlights on Health in Albania. Vendet me me vdekshmeri te ulet foshnjore klasifikohen si “Eur A”. Kjo llogaritje eshte dy vjet me e gjate se sa mesatarja Eur-B+C . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Shkaqet kryesore te vdekjes.4 vjet mesatarisht: 74. • Ngarkesa e semundjes. Kjo klase perfshin 27 vende.11. Ne 2002 statistikat kombetare mbi vdekshmerine.1 vjet per grate dhe 67. jep vleresimin: gjashte vjet me shume ne lindje sesa llogaritja e WHO.8 vite) se sa per grate (3.

11.3 vjet) dhe mesatarja Eur-B+C (7. 2005 Pervec jetegjatesise se pritshme. Kjo humbje eshte me e madhe se sa mesatarja Eur-A average (7.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . duke zbritur vitet e llogaritura te jetes se kaluar me semundje dhe pa-aftesi nga jetegjatesia e pritshme e llogaritur. WHO perdor nje tregues per kete qellim. .1b Jetegjatesia e Pritshme ne Lindje per Femrat. 1980 deri ne Vitet e Fundit Source: Highlights on Health in Albania.Figura 5. te quajtur jetegjatesia e pritshme e shendetshme (HALE). Ata humbasin mesatarisht 9 vite me semundje. Per Shqiperine. eshte gjithnje e me teper e rendesishme te dihet jetegjatesia e pritshme kur ke shendet te mire. WHO vlereson se njerezit mund te presin te jene te shendetshem per afersisht 87% te jetes se tyre.169 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6 vjet).

1c Jetegjatesia e Pritshme (LE) dhe Jetegjatesi e Pritshme e Shendetshme (HALE). 2005 Meqenese grate jetojne me gjate dhe meqense mundesia e perkeqesimit te shendetit rritet me moshen.11.170 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8 vjet) se sa burrat (7. Ngarkesa e Semundjes Ngaresa e semundjes ne nje popullsi mund te shikohet si nje hapsire ndermjet statusit actual te shendetit dhe nje situate ideale ne te cilen cdo njeri jeton deri ne moshe te madhe. Gjithashtu ndermjet 60 vjecareve. grate humbasin me teper vite te shendetshme te jetes (10. Megjithate grate ne Shqiperi kane 3. grate jetojne me te shendetshme me shume se tre vjet me gjate krahasuar me burrat (13.5 vjet) sipas vleresimeve te WHO.8 vite me teper te jetegjatesise se pritshme te shendetshme.Figura 5. 2002 Source: Highlights on Health in Albania.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . pa semundje dhe pa-paftesi. Ato qe shkaktojne kete hapesire jane .8 vjet).9 kundrejt 10.

ne ngarkesen e semundjes ne popullsine mashkullore dhe femerore ne Shqiperi. 2002 Femra Total DALYs (%) 22.1 19.1 4.7 3. Goditjet padashje tek meshkujt dhe semundjet kardiovaskulare dhe kushtet neuropsikiatrike tek meshkujt dhe femrat perbejne ngarkesen me te madhe te semundjeve. pa-aftesia ne jeten e perditshme perben shumicen e ngarkeses se tyre ne shendetin e popullsise.171 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . pa-aftesine dhe vdekshmerine ne shendetin e popullsise.11.11.4 3.5 2.5 9.1a tregon dhjete kushtet paresore.9 3.3 16.1 Goditje te qellimshme 2. pa-aftesia dhe faktore te caktuar risku qe ndikojne ne semundje.1a Dhjete Grupet Kryesore te Pa-aftesise si Perqindje te DALY totale per te dyja sekset en Shqiperi.4 Grupet e pa-aftesise Kushtet Neuropsikiatrike Semundjet Kardiovaskulare Neoplazma malinje Goditjet pa dashje Semundje Muskuloskeletale Semundje te organeve ndijore Kushtet Perinatale Infeksionet ne Rruget e Frymemarrjes Mangesite ne te ushqyer Semundje ne aparatin tretes Total DALYs (%) 24.0 3. duhani. 2005 Tabela 5. Sipas DALY.1b. Analzia qe vijon ben perpunimin e ngarkeses se semundjes ne popullsi.8 4.9 Meshkuj Grupet e pa-aftesise Goditjet pa dashje Semundjet Kardiovaskulare Kushtet Neuropsikiatrike Neoplazma malinje Kushtet Perinatale Infeksionet ne Rruget e Frymemarrjes Semundje ne aparatin tretes Semundje Muskuloskeletale Semundje te organeve ndijore 3. dhe presioni i larte i gjakut dhe BMI e larte tek grate.1 19. Per shkak se vdekshmeria nga kushtet neuropsikiatrike eshte e vogel. .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .3 4.0 5. qe llogarisin afersisht 90% te ngarkeses se semundjeve ndermjet meshkujve dhe femrave ne Shqiperi. tregon. ne rend zbrites. Vitet e pa-aftesise-jete e pershtatur(DALY) eshte nje matje e permbledhur qe kombinon ndikimet e semundjes. Tabela 5. alkooli dhe presioni i larte i gjakut perbejne ngarkesen me te madhe tek meshkujt shqiptare.11. ne rradhe zbritese. Tabela 5.0 7.0 4.6 9.7 Source: Highlights on Health in Albania.vdekshmeria e parakohshme. nga ana tjeter dhjete faktoret me te rendesishem te riskut me ndikimet e tyre perkatese.

2002 Femra Total DALYs (%) 12.6 10.Tabela 5.5 Grupet e pa-aftesise Presioni i Larte i Gjakut BMI e larte Duhani Kolesteroli i larte Marrja e paket e frutavezarzavateve Mungesa e aktivitetit fizik Seks i pasigurte Tymi ne ambjent te mbyllur nga lendet djegese Alkooli Qenia nen-peshe ne femijeri dhe gjate memesise Total DALYs (%) 7.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Meshkuj Grupet e pa-aftesise Duhani Alkooli Presioni i Larte i Gjakut Kolesteroli i larte BMI e larte Marrja e paket e frutave2. megjithate. te pakten pjeserisht e shpjegueshme nga ndryshimet ne klasifikimin dhe rregjistrimin e shkaqeve te vdekjes. risku i tepert per te vdekur nga CVDs eshte tete here me shume se mesatarja Eur-B+C.5 1. dhe Shqiperia. Sipas ketyre shifrave ne vend. Kushtet eperkufizimit te gabuar rreth 13.7 zarzavateve Mungesa e aktivitetit fizik 2. 14% nga kanceri.7 4.7 4.11. 2005 2. shqiptaret kane gjithashtu nje risk te vogel vdekjeje per shkaqe te jashtme dhe helmime ne te gjitha grupmoshat dhe per te dyja sekset krahasuar me mesataren Eur-B+C .0 4. Per femijet dhe adoleshentet. kane vleren me te larte te vdekshmerise ne kete grupmoshe.4 Shkaqet kryesore te Vdekjes Ne 2003.4 lendet djegese Source: Highlights on Health in Albania.4 7. Kjo mund te jete. perjashto grate nen 15 dhe burrat nen 30.4 Tymi ne ambjent te mbyllur nga 1.5%.2 Faktoret profesionale te riskut 1.2 6.6 1. Shqiptaret jane ne rrezik me te vogel ndaj vdekjes per shkak te CVD-ve (semundjeve kardiovaskulare) sesa mesatarja Eur-B+C.1b Dhjete faktoret kryesore te riskut te Ngarkeses se Seumndjes se matur ne DALY ne Shqiperi. semundjet jo infektive te perzgjedhura llogariteshin ne rreth 76% te te gjitha vdekjeve en Shqiperi. 3% nga crregullimet neuropsikiatrike dhe 2% nga semundjet e apartit tretes.8 per demtime Plumbi 1. se bashku me Turkmenistanin.9 4.9 1. Risku per vdekje nga kanceri eshte me i ulet per te gjithe burrat dhe grate ne moshe 15-vjecare ose me teper. 5% nga semundjet e aparatit te frymemarrjes.PRBCATESVL220 . . shkaqet e jashtme rreth 5% dhe semundjet infektive rreth 0. Ne total 52% e te gjitha vdekjeve jane shkaktuar nga semundje te sistemit te qarkullimit.172 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5%.0 2.2 1.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .173 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

Figura 5.11.1d

Shkaqet kryesore te Vdekshmerise sipas Seksit dhe Grupmoshes

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

Semundjet kardiovaskulare shkaktojne me shume se gjysmen e te gjitha vdekjeve ne Shqiperi. Vrasesit e vetem me te medhenj jane semundjet cerebrovaskulare (18,7% e te gjitha vdekjeve te 2003), semundjet ishemike te zemres (15,1%) dhe semundjet e qarkullimit pulmonar dhe semundje e tjera te zemres (12,5%). Vdekshmeria nga semundje kardiovaskulare eshte rritur si per te rinjte, edhe per ata te moshes mesatare (nen 45 vjec) dhe per te moshuarit (75 dhe me teper), ndersa nje prirje zbritese mund te verehet ne grupmoshat e tjera qe mbeten. Zhvillimi eshte i ngjashem per te dyja sekset dhe per semundjet ishemike te zemres dhe semundjet cerebrovaskulare. Kanceri shkaton vetem nje ne shtate vdekje ne Shqiperi. Vdekshemria poshte moshes 30 vjec eshte ne ulje dhe po ndjek mesataren Eur-B+C average. Meshkujt 30–74 vjec gjithashtu kane shifra ne zbritje te vdekjes, ne menyre te ndjeshme poshte mesatares Eur-B+C. Meshkujt e moshuar kane nje rrezik ne rritje per te vdekur nga kanceri, e barabarte me mesataren Eur-B+C . Shifrat e vdekjes nga kanceri per femrat jane ne rritje, por ato jane ende poshte mesatares Eur-B+C. Persa i takon vdekshmerise nga kanceri ne pergjithesi, shifrat per shkaqet specifike te vdekjes ne Shqiperi jane te ulta krahasuar me nivelet Eur-B+C , dhe jane ose ne ulje (kanceri i buzes, kanceri i fshikezes se urines, kanceri i ezofagut, kanceri i lekures, kanceri uterin dhe ovarian) ose pezull (kanceri kolorektal dhe kanceri indit limfoid dhe hematopoietik). Vdekshmeria nga kanceri i laringut, trakese, bronkeve dhe mushkerive eshte e ndryshme per burrat dhe grate. Per burrat, numri i vdekjeve mbetet i qendrueshem, dhe poshte mesatareve ne zbritje Eur-A dhe Eur-B+C . Per grate, po rritet me njejtin ritem si mesatarja Eur-A average dhe ajo tashme ka kaluar mesataren Eur-B+C. Keto te djhena mbi vdekshmerine reflektojne tendencat e meparshme ne pirjen e duhanit, te cilat u bene me te zakonshme ne Shqiperi ndermjet 1990 dhe 2000.

- 174 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Sipas te dhenave me te fundit, 60% e burrave dhe 18% e grave 15 vjec e lart jane duhanpirese ditore te rregullta. Figura 5.11.1e Numri i Standartizuar i Vdekjeve per Kancerin e Stomakut ne Njerezit e te gjitha moshaves, 1980 deri ne vitin me te fundit

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

Figura 5.11.1f

Numri i Standartizuar i Vdekjeve per Kancerin e Laringut, Trakese, Bronkeve dhe Mushkerive tek Femrat, te gjitha moshat, 1980 deri ne vitin me te fundit

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

- 175 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Te Dhenat e Institutit te Statistikes se Shqiperise (INSTAT) Gjendja shendetsore ne Shqiperi eshte studiuar nga Instituti i Statistikes se Shqiperise (INSTAT) nepermjet tregueseve statistikore. Treguesit kryesore shfaqin nje prirje te qendrueshme te permiresimit per kujdesin shendetesor paresor dhe sherbimeve spitalore. Niveli i disa tregueseve te rendesishem sic jane: jetegjatesia, vdekja dhe semundjet kronike jane te krahasueshem me ato te vendeve te zhvilluara, ndersa vdekshemria foshnjore, vdekshmeria maternal dhe semundjet akute infektive jane te krahasueshme me ato te vendeve ne zhvillim. Statistikat tregojne se nje numer relativisht i larte vdekjesh dhe semundjesh ne Shqiperi eshte rezultat i pirjes se duhanit, alkoolit, pakujdesise ne rruge, perdorimit te drogave ilegale, ushqimit dhe stresit si nje dukuri e re modern e shoqerise. Te jetuarit ne pasivitet eshte nje faktor risku sepse ai paraqet nje problem te mundshem per hipertensionin, semundjet e zemres, ataket, etj. Figura 5.11.1g
350

Shkaqet kryesore te Vdekjes sipas Grupeve te Semundjeve
Endocrin,metabolic,nutricional Nervous system Respiratory system diseases Genitourinary system diseases External injury, poisoning

300

Neoplasm Blood, blood-forming organ diseas Circulatory system diseases Digestive system diseases Ill-defined conditions

Num. per 100.000 inhabitants

250

200

150

100

50

0 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Year

Source INSTAT

- 176 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

- 177 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

5.11.2. Gjendja ne Porto Romano Hyrje Ky seksion bazohet ne permbajtjen e raportit “Vleresimi i ndikimit te ndotjes mjedisore ne shendetin e banoreve te zones se Porto-Romano-s” publikuar nga Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave e Shqiperise ne 2005. Prania ne Porto Romano e prodhimit te meparshem industrial te lindanit dhe dikromatit si dhe e nje impianti per prodhimin e kimikateve me baze squfuri dhe e nje vendi mbeturinash per kimikate dhe mbetje, ka shkaktuar degradim serioz te mjedisit. Ndotja vazhdon akoma per shkak te migrimit te ndotesve nepermjet ujrave nentokesore te ceketa, largimit te ujrave te shiut dhe transportit illegal te dherave te ndotur. Vendondodhja dhe rrethinat menjehere prane saj perbejne rreziqe te medha per shendetin e njeriut. Ministria Shqiptare e Mjedisit ka autorizuar Projektin e Permiresimit ne Porto Romano, duke pasur si qellim permiresimin e kushteve mjedisore duke reduktuar ndotjen e dheut dhe ndikimet ne ujrat nen tokesore dhe duke reduktuar ndjeshem rreziqet per shendetin e njeriut dhe mjedisit te grupeve te popullsise qe ndodhet prane. Projekti konsiston ne ndertimin e nje vendi per groposje, qe te mbaje dheun e ndotur dhe materialet nga prishja nga ish zonat industrial ne Porto Romano, dhe levizjen e transportimin e dherave perkatese dhe materialeve nga prishja. Bazuar ne te dhenat mbi nivelet e ndotjes aktualisht rreziqet madhore per shendetin e banoreve vendas jane te lidhura me: • Konsumin e ujit nga puset ne vend (zyrtarisht e ndaluar, por ndoshta ndodh ende); • Konsumin e qumeshtit dhe mishit nga kullotja e kafsheve ne zonat e ndotura; • Konsumin e perimeve te ndotura; • Thithjen e therrmijave te ndotura nga ajri. Raporti “Vleresimi i ndikimit te ndotjes mjedisore ne shendetin e banoreve te zones se Porto-Romano-s” eshte realizuar e qellimin qe te vleresoje efektet e kushteve te ndotjes ne statusin e shendetit te banoreve, te percaktoje rekomandimet per te parandaluar perkqesimin e metejshem dhe te identifikoje nevojat per te kuruar njerezit e prekur. Dimensioni i Kampionit dhe Metodologjia e Perdorur Kampioni i studiuar konsistonte ne 200 njerez te ekspozuar ndaj ndotjes industrial, per periudha kohore variabel; eshte ndare ne dy grupe te medha: • Grupi i pare konsistoi ne 100 nxenes te shkolles 9-vjecare, kryesisht 13 vjec, te cilet ju nenshtruan nje testimi me pyetsorin perkates si dhe ekzaminimit subjektiv dhe neurologjik. • Grupi i dyte konsistoi ne 100 te rritur pa asne perzgjedhje paraprake, banore te komunes se Porto Romano-s per nje periudhe te pershtatshme kohore, me qellimin per te pasur efektet mbi shendeti te shkaktuara nga ndotja e jashtme e ambjentit.

- 178 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

C. azmen bronkiale pulmonare T. disfoni dhe dhimbje ne kraharor) ishin te pranishme sit e te rriturit . zakonet e te ushqyerit. kjo mund te lidhej me demtimet kronike kardio-vaskulare. me tregues. u zbuluan ne 12% te rasteve dhe epistakseve tek 11% e te rriturve te survejuar.B.179 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Pyetsori i perdorur per intervista perfshinte ceshtje si: niveli i arsimimit. Presioni i gjakut u pa se kishte ndryshuar (hipotension dhe hipertension) ne 55% te njeresve te vezhguar. eksperienca e punes. dhe kjo do te aplikohej ne vecanti tek banoret rrethinave prane ish faciliteteve industriale. ne mbi 20% kj simtome ishte e shoqeruar me vjellje ose te perzjera. Perfundime Konkluzionet konfirmuan se shume banore te komunes se Porto Romano-s vuajne nga pasojat e ndotjes mjedisore. Efektet e mundshme te ndotjes mjedisore ne sistemin vegjetativ nervor u evidentuan nga analizat e vleresimit te refleksit. ankth dridhje muskujsh). Ndikimi i demshem eshte i dukshem ne traktin gastro-intestinal.29% dhe 18. Simptoma “dhimbje abdominale” ishte e pranishme ne 37% te rasteve. Keto u konfirmuan gjithashtu nga ekzaminimi i funksioneve pulmonare dinamike: gati 50% e njerezve te verejtur kishin vlera jo-normale. u raportua gjithashtu. dhe semundje te tjera. crregullime gjumi. Sindroma asteno-vegjetative (dhimbje koke. • E. situate sociale-ekonomike.E. Simptomat respiratore (kolle. Demet ne lekure. Kampioni i studiuar ju nenshtrua disa ekzaminimeve me te hollesishme sic jane: • Testimet Funksionale te Frymemarrjes. zakoni i pirjes se duhanit.G. dominimi i pirjes se duhanit ne zone eshte i ulet dhe kjo mund te sjelle nje lidhje te mundshme ndermjet ndotjes ne vend dhe simptomave respiratore.37% te te survejuareve. • Vleresimet e Reflekseve. • Permbajtja e Lindanit ne qumesht. ashtu edhe tek femijet e ketij komuniteti. • Permbajtja e lindanit ne gjak. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ne lekure dhe mukoze. moshen. • Ekzaminimi Abdominal me Ultratinguj. te dhenat shendetsore te anetareve te familjes ne vecanti per bronshitin. stresin. qe ishin te shoqeruara me efektet e kromatit. Historiku i semundjeve ne familje konfirmon pranine e semundjeve pulmonare. • Permbajtja e kromit me valencen gjashte ne ujin e pusit. • Permbajtja e kromatit ne floket e femijeve. Sipas studimit. Konkluzioni i pergjithshem eshte se zbulimet konfirmuan se shume banore te komunes se Porto Romano-s vuajne nga pasojat e ndotjes mjedisore. Me teper se me ekspozimin mjedisor. Kjo mund te lidhet me ekspozimin per nje kohe te gjate te banorev. ne kavitetin e hundes dhe sistemin neurologjik.PRBCATESVL220 . Irritimi i lekures dhe epistakset ishin gjithashtu te pranishme tek femijet me perqindjet respektive 14. • Analiza te pergjithshme gjaku me formulen e leukociteve.

Republic of Albania. . Referenca INSTAT (2004).Analiza e izomereve HCH ne gjak nxori ne dukje perqendrimin e alpha dhe beta HCH mbi standartet nderkombetare. as per gjene e gjalle. Prandaj raporti rekomandoi qe uji i puseve te mos perdoret si uje i pijshem per banoret. ndersa izomeret gamma dhe delta nuk u detektuan. Ekzaminimet e puseve te ujit shfaqen nje perqendrim te larte te perberjeve Chrome VI. NGa ana tjeter.11. Permbajtja e izomereve HCH ne qumeshtin e lopes ishte gjithashtu mbi standartet nderkombetare te sigurise. Highlights on Health in Albania. Population Projections for Albania 2001-2021. Nuk raportohet asnje e dhene specifike per ndodhjen e kancerit ne zone. ekzaminimet e kampioneve te ujit nga tub ii ujit nuk nxorren ne dukje asnje permbajtje Kromati. Ministry of Finance (2004). Sipas te njejtit raport do te jene te nevojshme studimet te metejshme shkencore per te verifikuar ndjeshmerine e femijeve dhe ndryshime kromozomale. Living Condition dhe Inequality in Albania. International Monetary Fund (2005). Evaluation of the impact of environmental pollution on the health of inhabitants of Porto-Romano area. Ministry of Environment.180 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Progress report on implementation of the National Strategy for Socio-Economic development during 2003. Albania: Selected Issues dhe Statistical Appendix. WHO (2005).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . INSTAT (2004).3. Forests dhe Water Administration of Albania (2005). Per kete qellim raporti rekomandoi qe konsumi i qumeshtit te zones duhet te ndalohet. 5.

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .181 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Sasia e pluhurit te prodhuar eshte proporcionale me volumin e materialit te perpunuar. AJRI Ky paragraf analizon ndikimet ne cilesine e ajrit qe burojne nga realizimi i Impiantit te Energjise ne Porto Romano Power Plant. buldozere. emetimet e pluhurave prodhohen nga aktivitetet qe vijojne: • Pluhurizimi dhe abrazioni i siperfaqeve. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ndikimet jane te lidhura me dy Plane veprime: I pari me nje njesi 800 MWe dhe i dyti me dy njesi 800 MWe.6.000 t. Duke marre ne considerate nje peshe specifike dheu te barabarte me 1. • Largimi i therrmijave te pluhurit te shkaktuara nga erozioni i eres i siperfaqeve me grumbullime.400. Emetimi i Pluhurave Gjate realizimit te punimeve te planifikuara. Keto krahasonhen me vlerat limit Europiane dhe Shqiptare. Germimet e nevojshme per te realizuar impiantin e ri do te zhvendosin 3 3 nje sasi dheu te barabarte me afersisht 2. 3 2 .1. etj.1.000 m rrjedhin nga largimi i topsoil-it (shtreses se siperme te dheut).1. germimet. VLERESIMI I NDIKIMEVE 6. pluhuri prodhohet kryesisht nga perpunimi i materialeve ne rregullimet ne kantier. 6. • transport i pa-vullnetshem i baltrave nga rrotat e kamioneve qe mund te shkaktojne pluhura kur thahen.000.000 m . vendosjet dhe transportet e agregateve. U perdor nje vleresim tregues i prodhimit te pluhurit dhe ndikimet e lidhura me te duke perdorur metodologjine e pershkruar me poshte.1.PRBCATESVL220 .1. sasia e dheut te perpunuar do te jete 3. te shkaktuara nga kamionet qe mbartin dhe’ e materiale.1. duke marre ne considerate fazen e ndertimit dhe ate funksionale. 6. nga te cilat 400.7 t/m . Faza e Ndertimit Ndikimi kryesor i mundshem ne cilesine e ajrit gjate fazes se ndertimit eshte eshte emetimi i pluhurave. i shkaktuar nga punime civile qe lidhen me ndertimin e instalimeve te reja.000 m . • Veprimi mekanik mbi materialet inkoherente dhe germimet me eskavatore. Siperfaqja e kantierit te ndertimit eshte afersisht 787.182 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . gjate fazes se ndertimi. Ne pergjithesi.

7 Koha e Ekspozimit Emetimi i Pluhurit [years] [t] 0.02 Materiali i perpunuar [t] 680. koha e ekspozimit dhe faktori specific i emetimit per rishperndarjen e pluhurit.83 55. Emetimi total i pluhurit qe buron nga aktivitetet ne kantier vleresohet te jete 81.000 m ).1b Aktiviteti Erozioni nga Era Emetimi i Pluhurit per shkak te Ri-perhapjes nga era Faktori i Emetimit [t/ha*y] 0.400. Kjo vlere nuk perfshin ri-shperndarjen e pluhurit per shkak te eres qe rrit ndjeshem perqendrimin e pluhurit ne atmosfere. Parametrat qe do te merren ne considerate ne vleresimin e erozionit te eres. Tabela 6.1a qe vijon tregon vleresimin e emetimeve te pluhurit qe lidhet me te gjitha aktivitetet ne kantier.3 kg/dite. 6. prodhimi ditor i SPM (Lende e grimcuar pezulli) eshte rreth 528.75 t pluhur.1.02 0.1.1.1.2a).1. Model i perzgjedhur vlereson fraksionin e therrmijave qe vendosen ne distance te ndryshme nga burimi (Figura 6.Kjo vlere perdoret per te vleresuar prodhimin e pluhurave permes nje faktori standard emetimi te propozuar nga EPA per aktivitetet ne kantier te barabarte me 0. sasia e pluhurit qe shkaktohet nga aktivitetet ne kantier eshte rreth 137. Ndikimi i Depozitimit te Pluhurit dhe Receptoret Vleresimi i ndikimit te depozitimit te pluhurit ne largesi te ndryshme nga kantieri i ndertimit varet kryesisht nga kombinimi i dy faktoreve qe vijojne: kushtet meteorologjike dhe lloji i aktivitetit te kryer. .35 t.183 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6t.6 68 81. Tabela 6.600.1.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktiviteti Ngarkimi i Kamioneve Shkarkimi i Kamioneve .2.6 Ngarkimi i kamioneve merr ne kosniderate vetem largimin e shtreses siperfaqesore 3 ne siperfaqen e kantierit (rreth 400.1.1. Tabela 6.1b tregon faktoret dhe vlerat e llogaritura per emetimin e pluhurit per shkak te riperhapjes. Duke llogaritur 260 dite pune (6 dite pune ne jave).1. Normat teknike sugjerojne perdorimin e llogaritjeve parametrike qe lejojne te specifikohet rradha e magnitudes se depozitimit te pritshem.85 t/ha ne vit. Tabela 6. jane: siperfaqja e ekspozuar.85 Siperfaqja e Ekspozuar [ha] 78.1a Emetimi Total i Pluhurave ne Kantier Faktori i Emetimit [kg/t] 0.1. meqenese pjesa qe mbetet (rreth 3 1. Vleresimi i nenshtrohet pasigurive te shumta. Gjithsej.1.75 Erozioni i shkaktuar nga era ne kantier.1. prodhon rreth 55.02 kg/t.000 3. i cili sipas direktivave te EPA eshte i barabarte me 0.000 m ) do te furnizohet diku tjeter. gjate 10 muajve deri ne perfundim te punimeve.000 Total Emetimi i Pluhurave [t] 13.

Me qellim qe te vleresohet shperndarja e pluhurit. Pervec kesaj. dhe pastaj te hamendesohej shperndarja e emetimit brenda kesaj gjatesie. ndermjet 0 dhe 5 metra. Ne keto kushte. Therrmijat me te medha se 30 µm vendosen ne cdo rast prane kantierit. Shpejtesia e depozitimit varet nga permasat e therrmijave. jo patjeter ne nje rruge lineare. ne kushte kritike meteorologjike. orthogonal me drejtimin e eres. Meqenese ky dimension eshte i panjohur. Persa i takon largesise se emetimit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . presupozohet se emetimet totale jane te ndara ne nje front linear. do te ishte e nevojshme te llogaritej ne varesi te drejtimit te reres. dimensioni transversal i kantierit.1. presupozohet se pluhuri nuk shperndahet ne menyre ortogonale me drejtimin e eres. Presupozohet qe rrjedha e pluhurit eshte e shperndare ne menyre te barabarte mbi nje siperfaqe drejtkendore vertikale. Ne menyre te prere. eshte vetem funksion i distances nga burimi dhe se shperndarja anesore e pluhurit eshte e paperfillshme. qe varet nga dimensioned e kantierit. qe do te thote se shpejtesia e ulet redukton zonen e prekur dhe rrit depozitimin e pluhurit afer kantierit dhe situate e kundert ndodh me shpejtesine e larte te eres. edhe per shkak te kontureve te tij te ndryshme gjate jetegjatesise se kantierit.1. Presupozohet se emetimet ndodhin ne lartesi variable nga toka. nje meter e gjere dhe me lartesi me parametra variabel.Figura 6. Ne te vertete ndryshimet ne shpejtesine e eres mund te modifikojne perhapjen e pluhurit. nje siperfaqe me e vogel perfshin nje vlere depozitimi me te madhe (per shkak ten je emetimi me te madh per njesi siperfaqeje). Metoda e perzgjedhur per vleresimin e ndikimeve paraqet nje vleresim te perqendrimeve maksimale ne drejtimin e eres nga kantieri. prandaj faktori specific i vleresuar i emetimit eshte i pavarur nga shpejtesia e eres dhe eshte adoptuar si kushte mesatare. Shpejtesia e eres presupozohet te jete e barabarte me 2 m/s. presupozohet se depozitimi i pluhurit ne drejtimin e eres.184 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2a Modeli i Depozitimit te Pluhurit Era Burimi Depozitimi Ky model llogarit nje factor depozitimi ne drejtimin e eres te burimit bazuar ne ngarkesen e emetimit te lart-permendur (528. Prandaj 100 metrat e pare perreth .3 kg/dite). Front ii emetimit ne menyre te prere presupozohet se eshte rrenja katrore e gjithe siperfaqes teknike te kantierit. preferohet nje perqasje shumefishe. ne ete menyre eshte avantazhi i te dhenit nje tregues te drejperdrejte dhe te sigurte te situatave kritike ne cdo kantier. Nivelet e depozitimit te pluhurave ne toke vleresohen se fillojne nga shpejtesia gravimetrike ne vendndodhje.

1. • Therrmija 30 µm: 300 metra ne drejtimin e eres. qe varion ndermjet 1. 0. • F.185 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 0. eshte emetimi total i pluhurit (ne g/dite) Ndikimi i depozitimit te pluhurit vleresohet duke krahasuar vleren gravimetrike te depozitimit me vlerat e raportuara ne Raportin Perfundimtar te grupit te punes te “Komisionit Qendror kunder Ndotjes Atmosferike” te Ministrise se Mjedisit te Italise. Duke marre ne considerate shpejtesine e lart-permendur. 0. • Therrmija 20 µm: 550 metra ne drejtimin e eres.10 ⋅ F .E. sipas formules qe vijon: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis D<100 m = relevant D100−300 = D300−550 D550−800 ku: • Dxx eshte depozitimi (ne g/m dite) brenda kufijve te distances se dhene ne m nga indeksi i poshte-shkruar “xx”.1.kantierit konsiderohen te prekura ndjeshem.E. Tabela 6. pavaresisht nga cdo llogaritje numerike. dendesi prej 2. Shpejtesia e vendosjes e therrmijave me permasa mesatare (presupozohet te jene 3 me forme sferike.10 ⋅ F . ku A eshte siperfaqja e kantierit ne m . keto largesi jane per therrmijat e emetuara 5 metra nga toka me ere 2 m/s): • Therrmija 10 µm: 800 metra ne drejtimin e eres.E.5 levizsshme te kantierit dhe deri ne A per zonat e pa-levizsshme(perfshire zonat 2 teknike).25 dhe 3. Depozitimi i pluhurit ne largesi te ndryshme nga kantieri llogaritet pastaj ne varesi te hipotezes se bere me pare.10 ⋅ F . eshte e mundur qe te llogaritet largesia e depozitimit si nje funksion i shpejtesise se eres dhe lartesise se emetimit.000 kg/m dhe diameter prej 10 deri ne 30 µm). 0.E. Kjo metode lejon klasifikimin e nje zone bazuar ne indekset e pluhurit te treguara ne Tabelen 6. = + 800 L 550 L 0.1.2a.10 ⋅ F .10 ⋅ F .E.600 > 600 Indeksi i Pluhurit Mungon Praktikisht I Ulet Mesatar Mesatar – I Larte I larte Klasat e pluhurit I II III IV V .PRBCATESVL220 . ajo eshte e barabarte me 200 (metra) per zonat e 0. = 800 L • L eshte gjatesia e kantierit.E.2a Klasat e Pluhurit ne varesi te Vleres se Depozitimit Pluhuri ne Total qe mund te vendoset (mg/m2day) < 100 100 – 250 251 .E. 2. + + 300 L 550 L 800 L 0.3 cm/s.10 ⋅ F .1.500 501 .

1. perkufizohet “mungon praktikisht” ne distance mbi 550 m nga burimi.d. Faza Funksionimit Paragrafi pershkruan vleresimin e perqendrimit ne toke te makro ndotesve (SO2.htm#calpuff).1.000 n. adoptuar nga Agjencia per Mbrojtjen Mjedisore te Shteteve te Bashkuara (U.S. dhe jo nje mesatare ne nje pike te fiksuar. Sic tregohet ne Tabelen me lart. • Procesori CALPUFF: model i perhapjes qe paraqet emetimet ne fushen e eres nga CALMET dhe studion transport dhe perhapjen e tyre.2. u perdor sistemi i modelimit CALMET-CALPUFF (versioni 5. tani pjese e Earth Tech.8).1. Per te realizuar simulimet. . NO2.epa.s 6. EPA) dhe pershkruar ne Shtojcen A te “Direktiva mbi Modelet e Cilesise se Ajrit”. Duhet nenvizuar se kjo metode vleresime nuk merr ne konsiderate masat lehtsuese te synuara per te reduktuar emetimet e pluhurit nga kantieri i ndertimit. zona me e afert e banuar 1.1. presupozohet – a prioritet – nje depozitim i madh. Karakteristikat CALPUFF Sistemi i modelimit CALMET-CALPUFF. Duke qene te dhena rezultatet e lart-permendura. • Post-procesori CALPOST: analizon ne aspektin statistikor te dhenat e nxjerra nga CALPUFF dhe nxjerr te dhenat e duhura per analiza te metejshme. Sistemi i modelimit konsiston kryesisht ne tre modelet qe vijojne: • Para-procesori meteorologjik CALMET: prodhon fusha tre-dimensionale te eres dhe temperatures brenda fushes se modelimit.1.000 m nga kantieri. ndikimi per shkak te depozitimit te therrmijave te ngritura ne ajer. depozitimet e pluhurit ne vendodhje si Rina. Perqasja e adoptuar eshte krejtesishte prere dhe vlerat e marra perfaqesojne depozitimin maksimal qe mund te ndodhe ne drejtimin e eres nga kantieri. 6. SPM) qe do te prodhohen gjate funksionimit te Impiantit te Porto Romano.1.2b. qe shkaktohen nga aktivitetet ne kantier. sic u rekomandua nga US-EPA qe nga 06/29/2007 (http://www.2. kantieri (m) (mg/m dite) Kantieri 787.300 182 300 – 550 74 550 – 800 * nuk eshte e llogaritur. Inc..1. u hartua nga Sigma Research Corporation.PRBCATESVL220 . Tabela 6.gov/scram001/dispersion_prefrec.Rezultatet e vleresimit te marra mbi bazen e konsideratave dhe hipotezes se lartpermendur tregohen ne Tabelen 6.* < 100 380 100 .2b Tipologjia Ndikimi i Aktiviteteve te Kantierit Siperfaqja (m2) Ndikimi I Larte Mesatar I Ulet Mungon Praktikisht Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Distanca nga Depozitimi 2. me mbeshtetjen e California Air Resources Board (CARB).186 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . konsiderohen se “Praktikisht mungojne”.

Modeli fut vlerat e stacionit te monitorimit dhe aplikon algoritme specifike qe simulojne nderveprimin ndermjet tokes dhe vijave te rrjedhes. CALPUFF perdor fushat meteorologjike te prodhuara nga CALMET. homogjene ne domen. Me qellim qe fusha e eres te marre ne konsiderate orografine. transformimin dhe depozitimin e ndotesve. CALPUFF permban algoritmi te ndryshme per te simuluar faktore te ndryshem. Profili vertikal i shpejtesise mesatare te eres. • Zona te vecanta ri-qarkullimi e cati dhe ne ane. modeli perdor faktore korrigjues qe modifikojne shperndarjen dhe parametrat e rritjes se shtellunges. • transformimet kimike atmosferike. CALMET permban gjithashtu nje modul mikro-meteorologjik qe percakton strukturen termike dhe mekanike (turbulencen) e shtresave me te ulta atmosferike. ne nje ndertese ne forme paralelopipedi kunder eres. . shperndarjen. normalisht tregon nje lartesi tipike me tendence gati logaritmike. Nje ndertese me dy faqe te paralelopipedit perpendikulare me drejtimin mesatar te eres. Eshte nje model me shume shtresa dhe ne gjendje jo te qendrueshme. • drejtimi vertikal i eres. Fenomeni i uljes ne nivel te ndertesave shkaktohet nga turbulence e induktuar nga energjia e eres ne pengesa. CALPUFF eshte nje model hibrid i shperndarjes (zakonisht i perkufizuar si ‘modeli shtellunge’).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ne kushte meteorologjike qe ndryshojne ne hapesire dhe kohe.CALMET eshte nje para-procesor diagnostikues meteorologjik. Ai simulon transportin. • Nje zone me me kavitet turbulent prapa structures qe eshte e rendesishme sepse shtellungat e kapura ne kavitet mund te perzihen shpejt ne toke. por per simulime te thjeshta mund te perdoret per futjen e te dhenave nje fushe e jashtme ere. . prodhon: • nje pike te bllokuar ne rreth dy te tretat e rruges per ne faqen e nderteses ne rrjedhen e siperme. • orografia komplekse dhe bregdeti. Fusha e eres eshte e rindertuar nga hapat vijues qe fillojne nga nje fushe ere qe shpesh buron nga era geostrofike. qe mund te riprodhoje fusha tre-dimensionale tee res dhe temperatures pergjate fushave dydimensionale te parametrave te tjere qe pershkruajne turbulencat atmosferike. Ky faktor mund te jete shume i rendesishem sepse vorbullat qe terheqin shtellungen poshte mund te rrisin perqendrimet e ndotesve ne toke.187 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Eksperimente te shumta ne tunele me ere treguan saktesisht turbulencen qe ndodh ne prani te ndertesave. Eshte nevojshem simulimi i fushes se eres ne fushat komplekse te orografise te karakterizuara nga tipologji te ndryshme te perdorimit te tokes. • depozitime te thata dhe te lageshta. • nje formim turbulence ku ri-vendoset nje rrjedhe e patrazuar. sic jane: • ulja ne nivel e ndertesave dhe larja. Me qellim qe te simulohet influenca hidrodinamike e ndertesave ne shtellunge.

Fusha Mbuluese e Modelimit Rrjeti meteorologjik ku fusha e eres eshte ndertuar 60 km e gjate dhe 60 km e gjere me nje rezolucion 500 m dhe eshte i orientuar nga veriu. Rrjeti i kampioneve eshte nje nen-set i nje seti meteorologjik dhe eshte 40 km i gjate dhe 40 km i gjere me nje rezolucion 500 m.5.2a.1. e cila tregon gjithashtu vendndodhjen e Impiantit te Energjise dhe stacionet meteorologjike. Kodi kerkon te dhenat e futura qe vijojne: • siperfaqen dhe te dhenat meteorogjike te shtrese se siperme te ajrit per te ndertuar fushen tre-dimensionale te eres (me CALMET). Te dy fushat perfaqesohen ne Figuren 6.1. i perpunuar nga CALPOST.detare.PRBCATESVL220 . SHKBT shkakton nje renie te shpejte te ndotesve ne toke. CALPOST analizon te dhenat e nxjerra nga CALPUFF dhe nxjerr rezultate qe jane te pershtatshme per perpunime te metejshme. lineare ose siperfaqesore).2. Vlerat e llogaritura ne cdo receptor mund t’u referohen nje ose me shume burimeve. CALPUFF lejon pershtatjen e gjeometrise se burimit (me pika. duke krijuar harta izoperqendrimi si ato te paraqitura ne Paragrafin 6.2. Receptoret ku ndikimet vleresohen mund te jene te vecuar ose ne rrjet.2. . Rezultatet mund te perpunohen nga cdo program GIS.188 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • burimin dhe te dhenat e emetimit per te simuluar perhapjen e ndotesve ne ajer (me CALPUFF).2.Ne zonat bregdetare . 6. Me qellim qe te simuloje me mire kushtet reale te emetimeve. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Informacioni i nxjerre i kodit te CALPUFF. CALPUFF merr ne kosnderate fenomenin e flladit me qellim qe te modeloje ne menyre efikase Shtresen e Kufirit te Brendshem Termik (SHKBT).1. konsiston ne matrica te vlerave te perqendrimit. Ne rastin e burimeve bregdetare. burimet e siperfaqes pershkruajne nje emetim te perhapur ne nje zone me te gjere. Dosjet e te dhenave CALPOST mund te futen ne programme grafike komputerike per te krijuar hartat e perqendrimit ose depozitimit. burimet lineare simulojne emetime qe shperndahen pergjate nje drejtimi kryesor. Burimet me pika simulojne emetime te kufizuara ne nje zone te vogel.

Me qellim qe te pershkruaje me mire meteorologjine e atmospheres prane tokes (Shtresa Kufitare Planetare. .2a Fushat dhe Stacionet Meteorologjike Rezolucioni vertikal perkufizohet nga 12 shtresa.2. nga 0 ne 4.2.189 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .500 m ngritje.2b). SHKP).Figura 6.1. rezolucioni i shtresave vertikale eshte me i larte ne shtresat qe jane te ngritura vetem pak (shiko Figuren 6. qe eshte me teper e influencuar nga orografia.

• Lartesia e maksimale dhe Mbulesa e reve. Ndertimi i fushes se eres dhe simulimet qe vijojne te perhapjes se ndotesve u realizua duke marre te dhenat meteorologjike te gjithe vitit 2007. Te dhena Meteorologjike Para-procesori meteorologjik CALMET kerkon karakterizimin orar te te dhenave atmosferike te siperfaqes.2.1. • Temperatura. • Presioni Atmosferik. ku orografia e zones eshte riprodhuar me Modelin Dixhital te lartesive te siguruar nga USGS (United States Geological Survey) – Studimi Gjeologjik i Shteteve te Bashkuara.Figura 6.PRBCATESVL220 .umiacs.2b 4500 4000 3500 Shtresat Vertikale ne CALMET Ground Elevation [m] 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis CALMET kerkon nje karakterizim te sakte gjeofizik te domenit meteorologjik. Te dhenat e mbuleses se tokes u moren nga faqja e internetit e Facilitetit Global te Mbuleses se Tokes (http://glcf.umd.3.1.190 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . .2. • Lageshtia Relative. • Perdorimin e tokes.edu/data). Ne menyre te vecante kerkohen vlerat mesatare orare qe vijojne per cdo ore simulimi: • Shpejtesia e eres dhe drejtimi i eres. Ne menyre te vecante ai ka nevoje per informacion specific te vendodhjes per: • Orografine. 6.

e inversioni termik. shpejtesia e eres dhe drejtimi i eres) te pakten cdo 12 ore.PRBCATESVL220 . Kjo agjenci. Figura 6.3a qe vijon tregon ngritjen e eres. Stacioni i vetem prane Impiantit te Energjise ndodhet ne Durrës. te dhenat e nevojshme u blene nga Agjencia Italiane ARPA Emilia Romagna – Sherbim Hidrometeorologjik. …). te dhenat meteorologjike te matura ne aeroportin e Tiranes u siguruan nga National Climatic Data Centre (http://www. qe eshte nje agjenci nderkombetare e akredituar per te dhene kete tipologji tem adhesive meteorologjike. Ujrave dhe Mjedisit. dhe operon dy here ne dite ne ARPA-SIM. te quajtur LAMI (Modeli per Zone te Kufizuar. e marre nga modeli CALMET ne vendndodhjen e Impiantit te Energjise. Figura 6.gov/oa/ncdc.noaa. dhe ai menaxhohet nga Instituti i Energise. Stactioni realizon vetem tre vlera matjesh ne dite. Meqenese ne zonen e investiguar nuk ka radiosonda. ne fakt. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Per te kryer simulime tre-dimensionale.ncdc.Te dhenat meteorologjike ne zonen e Porto Romano-s jane shume te pakta.191 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2a. fusha e llogaritjes se te cilit perfshin Shqiperine.html). per te karakterizuar regjimin e eres dhe parametrat shperndares ne atmosfere (klasa e stabilitetit. LAMI eshte zbatimi Italian i modelit per zone te kufizuar jo-hidrostatike te quajtur Lokal Modell (Steppeler 2003). modelit i duhen te dhena te shtresave te siperme te ajrit (presioni.1.2.2. Ai ka nje rezolucion prej 7 km. temperature. Viti 2007 .3a Ngritja e Eres ne Vendndodhjen e Impiantit te Energjise.1. Per te realizuar mbledhjen e te dhenave.1. sic tregohet ne Figuren 6. operon cdo dite nje model lokal meteorologjik.2. Itali). lartesia e perzjerjes.

4a. • Plani 2: dy njesi 800 MWe.8 dhe 4.2.6.36 150 0. Tabela 6. Ekuacioni i pergjithshem per vleresimin e emetimeve i propozuar nga EPA AP42 eshte: E = A x EF x (1-ER/100) . sic perkufizohet ne dokumentin BREF mbi Impiantet e Medhaja te Djegies per impiantet e reja (paragrafet 4.4a Burimi me pika i oxhakut m m °C m/s Nm3/h mg/Nm3 t/h mg/Nm3 t/h mg/Nm3 t/h 150 7.000 Nm /h Vlerat e emetimit te simuluara jane ne perputhje me teknikat me te mira qe ekzistojne (TME) per djegien e qymyrgurit dhe linjitit. Per SO2 dhe NOX .1.5. Emetimet e shperndarjes se pluhurit qe burojne nga perpunimi dhe akumulimi i qymyrgurit jane simuluar permes burimeve te siperfaqes. ndersa per SPM (Suspended Particulate Matter) jane vleresuar gjithashu emetimet nga perpunimi i qymyrit dhe sistemet e magazinimit. Emetimet e oxhakut jane simuluar nepermjet nje burimi pikash. 4.5 48 18 2.4.2.1.2.9).4a.1. karakteristikat e te cilave jane raportuar ne Tabelen 6.36 10 0.192 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2. Per te analizuar emetimet e shperndarjes se Impiantit te Energjise ne Porto Romano burimet e mundshme te pluhurit jane ndare ne dy kategori: • Erozioni nga era i siperfaqeve me grumbullime.000 150 0.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .6. jane marre ne konsiderate vetem emetimet e oxhakut.5.1. u simuluan dy plane: • Plani 1: nje njesi 800 MWe .400. sic tregohet ne Figuren 6.024 3 Karakteristikat e oxhakut Lartesia Diametri Temperatura Shpejtesia Kapaciteti i gazit te oxhakut(1) Perqendrimi NOx i gazit te oxhakut (2) Vlera e emetimit te NOx Perqendrimi SO2 i gazit te oxhakut (2) Vlera e emetimit te SO2 Perqendrimi SPM ne gazin e oxhakut(2) Vlera e emetimit SPM (1) te thata ne 6% O2 (2) Vlera e llogaritur bazuar ne volumin e gazit te oxhakut qe eshte I barabarte me 2. Plani i Emetimeve Per te vleresuar emetimet per te dy konfigurimet e impiantit te energjise. • Aktivitetet e hedhjes.5. Te dyja kategorite u referohen nje metodologjie te vleresimit te faktoreve te emetimit si US EPA AP42.400. Te dy oxhaqet ne Planin 2 kane vlera te barabarta gjeometrie dhe emetimi dhe ato jane rreth 100 m larg nga njera-tjetra.

Vlerat e emetimit te SPM nga erozioni i eres se grumbullimeve ne dy zona akumulimi. • ER = gjithe efikasiteti per reduktimin e emetimeve (per shembull lagia e grumbullimeve per te reduktuar erozionin nga era). Ne Planin 2 te gjitha vlerat dyfishohen. kjo vlere eshte mbi-vleresuar shume. Ne perputhje me kerkesat e modelimit. jane vleresuar duke marre ne considerate dimensionet e cdo grumbulli dhe sasine e material te grumbulluar (220.2. shkarkimi i qymyrgurit nga platformat ne transportier. nje per secilen kategori burimi.4b. formohen nga erozioni i eres ne siperfaqet e grumbullimeve dhe aktivitetet e hedhjes se transportierit dhe makinerive te ri-vendosjes.67E-03 3. qe djeg 243 t/h (ne Planin 1). Persa i takon emetimeve te pluhurave qe lidhen me aktivitete te pontilit. duke supozuar 24 ore pune te Impiantit te Energjise.ku: • E = emetimi. Per te llogaritur vlerat e emetimit te SPM te burimeve te siperfaqes qe lidhen me perpunimin e qymyrgurit. Tabela 6.20E-02 4.5 “Erozioni Industrial i eres” dhe paragrafi 13. i barabarte me 243 t/h ne Planin 1 dhe 486 t/h ne Planin 2.67E-03 1.PRBCATESVL220 . Tabelat 6.1. vleresimi i vleres se emetimit te SPM bazohet ne nje kapacitet shkarkues qymyrguri prej 10. c raportojne vlerat e emetimit te SPM per burimet e siperfaqes te marra ne considerate ne dy Plane.41E-01 4. jane llogaritur permes ekuacioneve te propozuara ne dokumentat EPA AP42 (kapitulli 13.4b Burimi PNT CT1 CSAa CT3 B1 LSA CMH Plani 1.73E-04 3.30E-02 1.2. • EF = faktori i emetimit. paragrafi 13.2.193 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Burimet e siperfaqes Vendndodhja pontili Kulla e pare e qymyrgurit Zona e akumulimit te qymyrgurit Kulla e trete e qymyrgurit Depo 1 Zona e akumulimit te gurit gelqeror Dhoma per therrmim dhe bluarje Vlera e Emetimit te SPM kg/h 3. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Te dy faktoret e emetimit (EF). • A = vlera e aktivitetit (material i erpunuar ose siperfaqe e ekspozuar ndaj erozionit te eres).1.72E-04 .4 “Perpunimi i agregateve dhe grumbullimet per magazinimin e tyre”).000 t/d.2. respektivisht per qymyrgur dhe per gelqere. te quajtura CSA dhe LSA. ne fakt. kerkesa ditore e qymyrgurit eshte vetem 5832 t/d.000 t gelqere e grumbulluar). Emetimet e pluhurit te burimeve te siperfaqes. supozimi se rrjedha e qymyrgurit brenda impiantit te energjise i korrespondon kapacitetit djeges te qymyrgurit.000 t qymyrguri dhe 6.

.2. Rezultatet jane ilustruar permes hartave te izo-perqendrimit per cdo indeks statistikor te dhene Direktiven 1999/30/EC dhe ne ligjin shqiptar AL VKM nr 803.5b: Plani 1 .5a: Plani 1 .NO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].2.1. te krahasohen perqendrimet e SPM me kufijte e PM10.Tabela 6. 3 • Figura 6. 3 • Figura 6.Talmon et al.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal per cdo 4 ore 3 [µg/m ].5.SO2 99.5e: Plani 1 . duke patur parasysh qe ndotesit e leshuar nga Impianti i Energjise jane SO2. Burimet Areal Vendndodhja pontili Kulla e pare e qymyrgurit Zona e akumulimit te qymyrgurit Kulla e trete e qymyrgurit Depo 1 Depo 2 Zona e akumulimit te gurit gelqeror Dhoma per therrmim dhe bluarje Vlera e Emetimit te SPM kg/h 6. eshte vendosur.2.194 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .NO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].2.1. Edhe ligji Europian. Atmospheric Environment).5g: Plani 1 .NO2 99.5f: Plani 1 . NO2 dhe SPM.33E-03 3.1. edhe ligji shqiptar perkufizojne kufijte per SO2. NOx and SPM.7° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].2.81E-01 9.1. • Figura 6.SO2 99. te realizuara sipas metodes se lartpermendur.5i: Plani 1 .33E-03 2. NO2 perben 70% te NOx totale te emetuar nga Impianti i Energjise (Vilà-Guerau de Arellano.1. prandaj informacioni i nxjerre i modelit u pershkallezua per te llogaritur perqendrimin e NO2 në nivelin e tokes dhe per t’i krahasuar ato me limitet Europiane dhe Shqiptare. 3 • Figura 6. Ndikimet Ky paragraf pershkruan rezultatet e simulimeve. 1990.5h: Plani 1 .PRBCATESVL220 .SO2 Perqendrimi mesatar maksimal ditor [µg/m ]. per sa i takon perqendrimeve ne toke te SO2.1.1.5c: Plani 1 .2. ne menyre te prere.5d: Plani 1 . Domeni i modelimit 40 x 40km i treguar ne harte eshte ne qender te Impiantit te Energjise (Rrjeta e kampioneve) dhe perfshin zonen e mbrojtur te Rrushkullit.1. 3 • Figura 6.2. NO2 dhe PM10.1.SO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].2.SO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].73E-04 3.2° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 ditore [µg/m ].98E-02 3.1. • Figura 6.44E-04 6.2.73E-04 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 3. 3 • Figura 6.8° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].4c Burimi PNT CT1 CSAb CT3 B1 B2 LSA CMH Plani 2.40E-02 9. Hartat qe ilustrojne rezultatet e simulimeve jane si vijon: • Figura 6. . Meqenese problemi kryesor ne ajrin urban te Durrësit eshte permbajtja e larte e grimcave.2. • Figura 6.2.1.

• Figura 6.SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].SPM 90.SO2 99.1. 3 • Figura 6.2.5q: Plani 2 .7° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].1.1. 3 • Figura 6.5x: Plani 2 . • Figura 6.1.5s: Plani 2 .195 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2.2.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal per cdo 4 ore 3 [µg/m ].5l: Plani 1 . • Figura 6.2.2.2.5w: Plani 2 .2.5v Plani 2 . 3 • Figura 6.SO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].5o: Plani 2 . 3 • Figura 6.5m: Plani 2 .2.SO2 Perqendrimi mesatar maksimal ditor [µg/m ].NO2 99.4° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].5p: Plani 2 .1. • Figura 6.1.2.2.5k: Plani 1 .1.SO2 99.2° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 ditore [µg/m ]. 3 • Figura 6.5j: Plani 1 .5a tregon perqendrimet maksimale ne toke ne domenin e modelimit pr te gjithe ndotesit e marre ne konsiderate. 3 Tabela 6. 3 • Figura 6. • Figura 6. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Figura 6.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].NO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].SPM Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].1.1.1.2. 3 • Figura 6.PRBCATESVL220 .5n: Plani 2.1.2.8° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].2.2.1.1.2.1.5u Plani 2 . 3 • Figura 6.4° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve 3 mesatare orare [µg/m ].5t: Plani 2 .1. .2.5r: Plani 2 .SPM 90.• Figura 6.SO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].1.SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].

Tabela 6.28 orare NO2 Mesatarja Maksimale 41. .196 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1 1.53 NO2 99.25 orare SO2 Mesatarja Maksimale 10.76 (1) perqindje SO2 99.97 215. te nxjerra nga modeli (seria kohore e perqendrimeve ne toke) ne Stacionin per Cilesine e Ajrit ne Durres.53 22.57 (1) perqindje NO2 Mesatarja Maksimale 114.27 83.2.16 2.84 ditore NO2 Mesatarja Vjetore 0.7° Niveli ne 38.56 perqindje (2) SPM Mesatarja Maksimale 2.37 4.5b tregon indekset statistikore te ndotesve.8° Niveli ne 30. sic perkufizohen nga Direktiva 1999/30/ECI dhe AL VKM nr.51 80.2.81 1.05 Limit sipas AL Limiti 1999/30/CE VKM nr 803 [µg/m³] [µg/m³] 35 20(3) 360 120 60 250 95 60 150 (4) (4) SO2 Mesatarja vjetore 0.PRBCATESVL220 . 803.75 SPM 90.23 15.5a Parametri Perqendrimet maksimale ne toke ne Rrjeten e Kampioneve Plani 1 [µg/m³] Plani 2 [µg/m³] 1.1.76 SO2 99.72 cdo 4 ore SPM Mesatarja Vjetore 0. Vlerat e llogaritura krahasohen me limitet e aplikueshme.83 307.06 60.4° Niveli ne 1.98 perqindje (2) SO2 Mesatarja Maksimale 163.1.2° Niveli ne 7.53 ditore (1) 1 ore kohe e mesatarizuar (2) 1 dite kohe e mesatarizuar (3) limiti per mbrojtjen e ekosistemit (4) e lidhur me PM10 (5) e matur gjate tre oreve te njepasnjeshme 350 125 500(5) 40 200 400(5) 40(4) 50(4) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Tabela 6.

2 Niveli ne 2.3a. Perfundime Gjate fazes se ndertimit.27 NO2 99.2.68 (2) perqindje SO2 Mesatarja Maksimale 86.2. Sic tregohet ne Paragrafin 5.43 0.17 108.29 ditore (1) 1 ore kohe e mesatarizuar (2) 1 dite kohe e mesatarizuar (3) limiti per mbrojtjen e ekosistemit (4) e lidhur me PM10 (5) e matur gjate tre oreve te njepasnjeshme 350 125 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 500(5) 40 200 400(5) 40(4) 50(4) - 6.06 0. ne largesi 550 metra pertej kantierit.3.2.97 7.09 (2) perqindje SPM Mesatarja Maksimale 0.1.1.01 154.4° Niveli ne 0.74 0. perqendrimet e Suspended Particulate Matter te rregjistruara ne stacionin per cilesine e ajrit ne Durres.54 22.68 5. qe do te thote se pluhur i mundshem i vendosur eshte me 2 poshte se 100 mg/m dite. ne perputhje me eren qe ngrihet ne Figuren 6.1b). Ne fakt.37 (1) perqindje NO2 Mesatarja Maksimale 60.PRBCATESVL220 .15 (1) perqindje SO2 99. ndikimi me i madh eshte ne jug-lindje te vendndodhjes.03 SPM 90.63 orare NO2 Mesatarja Maksimale 18.14 cdo 4 ore SPM Mesatarja vjetore 0.1. Sic tregohet ne hartat e izo-perqendrimit.197 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .39 SO2 99. vlerat maksimale te perqendrimeve mesatare vjetore te SPM jane tre rradhe magnitude me te ulta se limitet rregullatore per PM10 dhe PM2.5 (shiko Tabelen 5.48 32. .5b Perqendrimet e llogaritura nga CALPUFF ne Stacionin per Cilesine e Ajrit ne Durres Plani 1 [µg/m³] Plani 2 [µg/m³] 0.8° Niveli ne 11. Perqendrimet në nivelin e tokes per shkak te funksionimit te Impiantit te Energjise ne Porto Romano jane gjithmone nen kufijte e ligjeve Europieane dhe Shqiptare dhe do te pajtohen me gjendjen faktike te cilesise se ajrit.52 Limiti AL VKM nr Limiti 1999/30/CE 803 [µg/m³] [µg/m³] 35 20(3) 360 120 60 250 95 60 150 (4) (4) Parametri SO2 Mesatarja vjetore 0.7° Niveli ne 15.77 28. indeksi i pluhurit Praktikisht Mungon.2.1. ndersa perqendrimi tokesor i SPM i induktuar nga operimi i impiantit te Energjise nuk do te jete i ndjeshem.61 orare SO2 Mesatarja Maksimale 4. qe tregon tendencat ne vendndodhjen e Impiantit te Energjise.Tabela 6.33 ditore NO2 Mesatarja vjetore 0.16 0. tejkalojne kufijte Europiane dhe Shqiptare.1.2.

6. Figura 6.1a Toka e zene – Faza e Ndertimit 1 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktivitetet kryesore qe kane ndikime ne shtresat e dheut dhe taban gjate fazes se ndertimit do te jene: . ndersa stacioni elektrik i lidhur me nje Stacion per konvertimin e energjise AC/DC do te zere nje siperfaqe prej afersisht 14 ha. Gjithashtu. e gjithe siperfaqja e zene nga projekti do te jete afersisht 50 ha.1a tregon siperfaqen e zene gjate fazes se ndertimit te njesise se pare. nje hapesire prej afersisht 29 ha. ne fund te fazes se pare.PRBCATESVL220 .1. Siperfaqja e nevojshme gjate aktiviteteve te ndertimit per vendosjen e materialeve. Faza e Ndertimit Ndertimi i termocentralit shkakton ndikime ne shtresat e dheut e taban kryesisht per shkak te: • Largimit te shtreses siperfaqesore dhe germimit ne thellesi.1. • Heqjen e dheut per perdorime lokale. Faza 1 Termocentrali ne konfigurimin e Fazes 1 do te zere nje siperfaqe prej rreth 36 ha.1. prane rrethimit TPP.2.1.1. eshte e nevojshme per ndertimin e perkohshem dhe para-montimin. Prandaj. para-montimi dhe zyrat do te jete rreth 30 – 35 ha.2. 6.2. TOKA 6. gjate fazes se ndertimit. Figura 6.2.2. Gjate fazes se ndertimit gjithashtu do te perdoret siperfaqja qe i eshte dedikuar Impiantit per Akumulimin dhe Vecimin e Karbonit pas djegies do te jete (rreth 5 ha).198 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

00 ne 4. Faza 2 Sic pershkruhet ne Figuren 6.5 m mbi nivelin e detit ne kantierin e ndertimit. sic deshmohet nga prania e Salicornia (nje bime tipike e mjediseve te lageshta dhe te njelmeta). • Themelet e Ishullit te Energjise: pilota prej betoni te medha e te thella do te vendosen ne vend. te cilat do te jene si kaseta ne forme kutie. Aktivitetet kryesore qe kane ndikime ne shtresat e dheut dhe taban gjate fazes se ndertimit do te jene: • Germimet ne thellesi: ato do te realizohen ne siperfaqe ku do te perdoren themelet ne cektesi. Lartesia e ketyre kasetave varion nga 3 ne 6 metra dhe do te jene pjeserisht te zhytura ne toke.• Heqja e shtreses siperfaqesore ne te gjithe siperfaqen e kantierit: rreth 0. rrjeti i kanaleve do te ri-projektohet dhe do te vendosen struktura mbrojtese ne vend. Hapesirat e lira ndermjet themeleve te ceketa do te mbushen me material te ngjeshur me qellim qe te kene nje ngritje te vetme prej 3 metrash mbi nivelin e detit per rruget lidhese dhe hapesirat e shtruara. Te gjitha aktivitetet e lart-permendura jane te perkohshme dhe vetem modifikimi i perdorimit te tokes mund te coje ne ndryshme te perhershme ne mjedisin vendas. Thellesia e germimeve do te varioje nga 2. ndersa kantieri i ndertimit do te jete rreth 17 ha wide. Kultivimi kryesor eshte misri. 6.0-1.2a. • Themele te tjera nga ato te ishullit te energjise: themele te cekta do te perdoren per ndertesa te vogla dhe makineri.00 metra poshte nivelit te tokes.2. gjate konfigurimit te Fazes 2 Termocentrali do te zere nje siperfaqe prej afersisht 47 ha. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Themele te tjera nga ato te ishullit te energjise: themele te cekta do te perdoren per ndertesa te vogla dhe makineri. Keto aktivitete nuk jane intensive dhe jane pak te perhapura.2. Thellesia e germimeve do te varioje nga 2. Per te shmangur problemet e permbytjes.PRBCATESVL220 . Persa kohe qe eshte e nevojshme heqja e dheut per perdorime lokale. Dherat e hequr do te perdoren per konturimet e metejshme te peizazhit pasi te kete perfunduar Impianti i Energise.1. duke plotesuar nevojat vendase.2. te cilat do te jene si kaseta ne forme kutie. Lartesia e ketyre kasetave varion nga 3 ne 6 metra dhe do te jene pjeserisht te zhytura ne toke.00 ne 4.1.199 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Germimet ne thellesi: ato do te realizohen ne siperfaqe ku do te perdoren themelet ne cektesi. • Mbushjet e medha ne vend: nje mbushje e madhe me material te ngjeshur do te shtrohet ne vendndodhje per te arritur nje nivel perfundimtar prej 3 m mbi nivelin e detit ne zonen e veprimit dhe 1. Gjithashtu siperfaqja e vendit ndodhet nen nivelin e detit dhe ne menyre te vecante ne dimer zona mund te konsiderohet si nje toke e lagesht ose mocalishte. Hapesirat e lira ndermjet themeleve te ceketa do te mbushen .50 m thellesi. pergatitja e kantierit nuk do te kete nje ndikim perkates. Siperfaqja e vendit perdoret vetem pjeserisht per praktika bujqesore dhe kullotje.00 metra poshte nivelit te tokes. • Themelet e Ishullit te Energjise: pilota prej betoni te medha e te thella do te vendosen ne vend.

200 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . depozitat e vajit lubrifikant do te pajisen me basene mbartese te karakterizuara nga kapaciteti i duhur per te shmangur ndotjen e dheut.me material te ngjeshur me qellim qe te kene nje ngritje te vetme prej 3 metrash mbi nivelin e detit per rruget lidhese dhe hapesirat e shtruara. Duke marre ne considerate karakteristikat e hapesirave te zena.6 ha gjate Fazes 1 te operimit dhe rreth 46.1.6 ha gjate Fazes 2 te operimit. Siperfaqja qe do te zere Impianti i Energjise do te jete rreth 35. ndikimet ne toke nuk do te jene te ndjeshme. depozitat e lendeve djegese te lehta dhe te renda hapesira e silloseve te hirit. nuk do te kete ndikime ne shtresat e dheut dhe taban ne kete faze. Faza Funksionimit Te gjitha zonat e grumbullimit (depozitat kimike.2. Persa i Takon Fazes se Ndertimit 1. sic eshte pershkruar me pare. hapesira e grumbullimit te gurit gelqeror.3. 6. Te gjitha aktivitetet e lart-permendura jane te perkohshme dhe vetem modifikimi i perdorimit te tokes mund te coje ne ndryshme te perhershme ne mjedisin vendas.2a Toka e zene – Faza e Ndertimit 2 6.2. UJRAT SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE Ndikimet ne ujrat siperfaqesore dhe nentokesore mund te lidhen me: . Ndikimet kryesore ne dhera do te lidhen me heqjen e tij. hapesira e grumbullimit te ujrave te perdorur. Figura 6.2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

Faza e Ndertimit 6. duke marre ne considerate se: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Shkarkimet e mbetjeve te ngurta. Ndikimet ne sistemin e ujrave nentokesore mund te konsiderohen jo te ndjeshme ne aspektin e kuadrit fizik dhe cilesise. Per shkak te thellesise se ujrave nentokesore (prane siperfaqes) mund te jete e nevojshme ulja e perkohshme e nivelit te ujit nepermjet nje sistemi me tuba te perforuar qe futen ne toke per te grumbulluar ujin perreth. Megjithate. Megjithate. Ujrat Siperfaqesore Zona e interest nuk karakterizohet nga prania e lumenjve te perkohshem porn je rrjet kanalesh kompleks eshte i ndertuar prej kohesh per drenimin e fushes.3. Tubat e perforuar do te futen ne toke dhe sistemohen ne menyre te tille qe te parashikojne rradhen e germimit.2. • Nevojat per furnizim me uje te pijshem dhe industrial gjate fazes se ndertimit do te mbulohen nga impiantet e perkohshme te shkripezimit.3. • Ndikime ne frekuencen e permbytjeve (mbi te gjitha ne dimer) per shkak te modifikimit te rrjetit te kanalizimit. • Ndikime ne ujin e detit te shkaktuara nga trafiku i anijeve te perdorura per transportimin e materialeve. Ujrat nentokesore Ndikimi kryesor me i ndjeshem gjate fazes se ndertimit lidhet me themelet. 6. tretesve dhe materiale te tjera te ngjashme.PRBCATESVL220 . • Nje impiant per trajtimin e ujrave te zeza do te instalohet per te pastruar ujin e perdorur ne kantierin e ndertimit. 6.3. lengut hidraulik. naftes se perdorur. • Faza e Funksionimit: ndikimet per shkak te shkarkimeve termale ne ujin e detit dhe sistemin e ujrave te zeza. duke marre ne considerate se: • Territori ndodhet ne nje zone qe karakterizohet nga prania e nje akuiferi reror me produktivet te ulet (nuk perfaqeson nje burim furnizimi me uje per popullsine lokale) duke pasur kryesisht uje me cilesi te dobet.1.201 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. Ndikimi kryesor ne cilesine e ujrave nentokesore gjate fazes se ndertimit mund te lidhet me sistemin e ujrave te zeza ne vend.1. bojes. Ndikimet kryesore ne ujrat siperfaqesore mund te permbledhen si vijon: • Ndikimet ne cilesine e ujit te detit dhe sedimentet nga erozioni dhe kullimi i mbetjeve.1.• Fazen e Ndertimit: aktivitetet e germimit te kryera per te pergatitur kantierin dhe ndertuar impiantin.

2. 6. rrjeti i kanalizimeve do te ri-projektohet perreth zones se vendit. Pika qendrore hyrese ndodhet 1. Kanali eshte projektuar per nje kapacitet me uje ftohes te nevojshem per nje impiant energjie prej 1600 MW. kushtet te temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit .3. Per kete qellim. • Me qellim qe te mirembahet efikasiteti i rrjetit te kanalizimeve ne parandalimin e permbytjeve. Shkarkimi i Ujrave Termale Uji i ftohte nga Impianti i Energjise se Porto Romanos sharkohet ne det nepermjet nje kanali drejtkendor dhe divergjent.0 m.0 m dhe niveli i germuar perfundon ne –1. shkarkimi i Ujrave Termale eshte vleresuar duke marre ne konsiderate dy 3 plane te ndryshme. nje per funksionimin e nje njesie (shkarkimi 26. • Jane planifikuar sistemet per te grumbulluar ujrat e shiut.2. • Pika e Marrjes se Ujit te Perpunuar dhe Pika e Shkarkimit te Ujrave te Perdorura. Ujrat Nentokesore Nuk pritet asnje ndikim ne ujrat nentokesore per shkak te arsyeve qe vijojne: • Sistemet mbartese ne siperfaqet e shtruara jane parashikuar atje ku jane planifikuar zonat e akumulimit.• Do te aplikohen te gjitha procedurat e nevojshme te sigurise. do te minimizohet ndikimi i mundshem ne cilesine e uit te detit qe derivon nga derdhje ose shkarkime te rastesishme. Nepermjet nje Modeli Numerik 3D (simulator volume te percaktuar hidrostatik 3D CFD).5 m /s ne 3 T = 8°C) dhe tjetri per funksionimin e 2 njesive (shkarkimi 53 m /s ne T = 8°C). • Rritja e turbullise te ujit te detit do te jete e perkohshme.PRBCATESVL220 .2. Raste te analizuara: • Rasti PRBM0WI4. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6. Skema e projektit e sistemit te marrjes perfshin nje hyrje ne forme unaze e zhytur ne det ne nje thellesi .8.3. Faza e Funksionimit 6. vlere e ulet rryme (0.1. Pjerresia e pjeses fundore te pjeses se poshtme te kanalit fillon nga nje lartesi prej–1.202 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Kanali i shkarkimit eshte rreth 150 m i gjate dhe arrin fundin nenujor me nje kend 10°. jane analizuar 5 situata qe i korrespondojne kushteve mjedisore ne dimer dhe ne vere: • 1 Njesi funksionimi. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. Ndikimet ne ujrat siperfaqesore mund te konsiderohen jo te ndjeshme. Ujrat Siperfaqesore Dy ndikime kryesore mund te lidhen me aspektet qe vijojne: • Shkarkimi i Ujrave Termale.0 km nga vija bregdetare.02 m/s).3.2.5 m duke ju referuar nivelit mesatar te detit.

shtellunga termale fundoset larg nga pika e daljes dhe kufizohet ne nje thellesi jo me te madhe se 3.85°C dhe 38%). edhe pse ka nje perhapje te shtellunges termale.85°C and 38%). kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13. kendi i shkarkimit 10°. • • .02 m/s).02 m/s). kendi i shkarkimit 10°. vlere e ulet rryme (0. drejtimi i rrymes nga JJL.203 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Raste te analizuara: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Rasti PRAM0WI1.90 m/s. Per funksionimin e 1 Njesie analiza duke marre ne konsiderate vetem situaten mjedisore qe haset ne menyre tipike ne dimer. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. • Rasti PRAM1SI2. vlere e ulet rryme (0. • Ceshtja PRBM0WI5. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. sic kerkohet nga Ministri I Mjedisit. kendi i shkarkimit 10°. me Vendim Nr. Komponenti drejtues i eres JL dhe shpejtesia e eres e barabarte me 2.55 m/s. kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13. Ne kete situate.85°C and 38%).PRBCATESVL220 . Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. 1998”. vlere e ulet rryme (0. date 31. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. ka me teper mundesi ri-qarkullimi. Per te gjitha rastet. Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. drejtimi i rrymes nga JJL.0 m. keshtu qe thellesia e shtellunges eshte me e madhe dhe si rrjedhim.03.00 m/s. • 2 Njesi funksionimi. vlere e ulet rryme (0. kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e veres (23. Komponenti drejtues i eres JL dhe shpejtesia e eres e barabarte me 2. Per te dy shpejtesite e rrymes. dhe nga Grupi I Bankes Boterore ne Udhezimet “Manuali per Parandalimin dhe Uljen e Ndotjes. kendi i shkarkimit 10°.(13.08 m/s). Rezultatet e modelit matematikor (sic raportohet ne Figurat qe vijojne) tregojne se: • Ne te gjitha planet.5°C and 38. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. drejtimi i rrymes nga JJL. drejtimi i rrymes nga JJL.34%). prirja per te pluskuar e ujit te nxehte eshte me e vogel se ne vere. kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13. 177.90 m/s. ka shume pak te ngjare qe uji I nxehte te mund te kapet nga pika e marrjes.85°C and 38%). • Rasti PRAM0WI3. kendi i shkarkimit 10°.02 m/s). izoterma me e vogel se + 3°C ndodhet gjithmone ne kufi te zones se perzjerjes (zone ku ndodh perzjerja fillestare dhe hollimi). edhe pse ka nje perhapje ne drejtim te rrymes te shtellunges termale. drejtimi i rrymes nga JJL.00 m/s.2005.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .204 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

.205 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .206 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .207 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .208 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

209 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ZHURMA 6. nevojitet rreth 50 t/dite uje i pijshem dhe presupozohet qe ai te merret nga sistemi i ujit industrial. uji grumbullohet ne nje basen. 2003. • Punimet e themeleve. Gjate fazes se pare pajisjet e perdorura jane vetem makineri per levizjet e dheut (eskavatores. Faza e Ndertimit Zhurma gjate fazes se ndertimit kryesisht vjen nga pajisjet e perdorura per levizjet e dheut dhe pergatitja e kantierit. Pervec kesaj. . Cisternat per Mbajtjen e Ujit te Perdorur. 07.4. Vlera mesatare e shpejtesise se trajtimit te ujrave te perdorura qe shkarkohen ne det do te jete afersisht 123 t/ore. • Ndertimi i ndertesave. nga makinerite e rend ate perdorura per perpunimin e materialit dhe nga automjetet e perdorura nga punonjesit (kjo e fundit eshte e perqendruar ne fillim dhe ne fund te dites se punes). Uji I perdorur do te grumbullohet ne impiantin per trajtimin e ujrave te zeza.) dhe vete-shkarkues.1. Perpara shkarkimit perfundimtar. buldozera. Per funksionimin e 2 Njesive. Vlera mesatare e shpejtesise se trajtimit te ujrave te perdorura qe shkarkohen ne det do te jete afersisht 66 t/ore. etj. Bilancet e ujit per operimin e fazes 1 dhe fazes 2 raportohen ne Aneksin 2 dhe 3. periudha e ndertimit eshte e ndare ne kater faza te ndryshme: • Pergatitja paraprake e kantierit. sic eshte percaktuar ne Vendimin Nr. Ujrat e perdorura do te shkarkohen ne det sipas kufijve te shkarkimeve te lengshme). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6. nevoja totale mesatare per uje te perpunuar do te jete rreth 646 t/ore. konsumi total mesatar i ujit te perpunuar do te jete rreth 1. ku nje sistem automatik monitorimi do te verifikoje pajtueshmerine me limitet e permendura me lart.Shkarkimi Ujrave te Perpunuara dhe Shkarkimi i Ujrave te Perdorura Per funksionimin e 1 Njesie.PRBCATESVL220 . makineri ngjeshjeje. 177. Pas trajtimit ne Impiantin e Osmozes per Shkembimin e Ujit te Detit do te kete nje shkarkim uji te kripur prej rreth 411 t/h mesatarisht. 9115 date 24. Impianti i Trajtimit te Ujrave te Perdorura. date 31.2005 bazuar ne ligjin Nr.140 t/ore. Impianti i Trajtimit te Ujrave te Perdorura Biologjike. skrapera.4. Persa u takon emetimeve te zhurmes. • Perfundimi.03. Pas trajtimit ne Impiantin e Osmozes per Shkembimin e Ujit te Detit do te kete nje shkarkim uji te kripur prej rreth 725 t/h mesatarisht. shtrimi dhe pastrimi. Impianti eshte projektuar duke marre ne konsiderate disa sisteme per te shmangur shkarkimet e ujit të ndotur ne Detin Adriatik: Impianti i Trajtimit te Ujit Industrial.

prandaj jane marre ne considerate disa drektiva nderkombetare. cekic pneumatic.1. prandaj eshte variable gjate dites dhe ndermjet fazave te ndryshme. Legjislacioni per Akustiken Ne lidhje me legjislacionin per zhurmat. si dhe legjislacioni kombetar (Ligji n.1. 6. eshte presupozuar se keto aktivitete do te zgjasin dhjete muaj. zakonisht nga ora 7. percakton kufijte e emetimit. eshte pergatitja paraprake e kantierit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktivitetet e ndertimit do te ndodhin vetem gjate periudhes se dites.00 deri ne 17. Faza me krike e identifikuar. 9774 i 12 Dhjetorit 2007 “mbi vleresimin dhe menaxhimin e zhurmes mjedisore”). ne aspektin e emetimeve te zhurmes. Ne menyre te vecante Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit Europian dhe Keshillit te 8 Majit 2000 mbi emetimet e zhurmes ne mjedis per shkak te pajisjeve per perdorime ne ajer te hapur.) dhe makineri te ndryshme (sharra.00. • Perfundimet. etj. • Vleresimin e ndikimit te zhurmes gjate fazes se ndertimit te Impiantit te Energjise. Tabela qe vijon tregon nivelin e pranueshem te fuqise se zhurmes te makinerive kryesore te perdorura gjate punimeve te ndertimit. prandaj ky aktivitet eshte analizuar ne Paragrafin qe vijon per te vleresuar ndikimet maksimale te parashikuara gjate fazes se ndertimit. Gjithe zhurma e krijuar gjate fazes se ndertimit vjen nga tipologji te ndryshme pajisjesh.210 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . .PRBCATESVL220 . Shqiperia nuk ka percaktuar vlera kufi per zhurmen ne territorin e saj. modifikuar nga Direktiva 2005/88/CE e Parlamentit Europian dhe Keshillit te 14 Dhjetorit 2005.Ne fazat qe vijojne ka gjithashtu makineri qe do te perdoren per te levizur materiale (vinca). kompresore.4. Ky Paragraf paraqet sa vijon: • Legjislacionin mbi akustiken ne lidhje me aktivitetet e ndertimit. nga heret ne mengjes deri mbasdite. te shprehura si fuqi zhurme nga pajisjet. gjeneratore.). etj. makineri stacionare (pompa. trapan.

4. shifra per fazen I do te vazhdoje te aplikohet deri ne 3 Janar 2008. makine ngritese ndertimi. Germues – Ngarkues (Terne) me goma. shifrat per fazen I do te vazhdojne te apikohen per Fazen II. Shkarkues. Niveli i lejueshem i fuqise se zhurmes do te rritet ose ulet sa me prane numrit te plote (me pak se 0. do te aplikohen shifrat e fazes II. makineri per ngjeshje (rula jo-vibrues. Asfaltshtruese.1a Makinerite dhe Niveli i Pranueshem i Fuqise se Zhurmes qe lidhet me to (Direktiva 2000/14/CE) Fuqia Neto e instaluar P (kW) Niveli i Pranueshem i fuqise se zhurmes (1) Fuqia Elektrike Pel (kW) (dB(A)/1 pW) Pesha e makinerise m (kg) Faza I Faza II Gjeresia e prerjes L (cm) qe nga 3/01/2002 qe nga 3/01/2006 (2) 108 105 P≤80 (2) 109 106 80 < P ≤ 70 86 + 11 log10 P (2) P > 70 89 + 11 log10 P (2) 106 103 P ≤ 55 P > 55 87 + 11 log10 P 84 + 11 log10 P (2) P ≤ 55 P > 55 104 85 + 11 log10 P 101 82 + 11 log10 P (2)(3) (2)(3) Lloji i makinerise Makineri ngjeshese (rula vibrues.211 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Ngarkues (me zinxhire > 55kW)). vinca e levizsshem.3. • Matrapike per thyerje betoni (15 < m < 30). • Tokmak vibrues.1. Germues – Ngarkues me zinxhire Buldozere. • Pllaka vibruese (> 3kW). tokmak vibrues) Buldozere me zinxhire. Pajisje ngritese te ndertimit per transportin e mallrave. sonde Matrapike per thyerje betoni P ≤ 15 P > 15 m ≤ 15 15 < m < 30 m ≥ 30 96 83 + 11 log10 P 93 80 + 11 log10 P 107 105 94 + 11 log10 m 92 + 11 log10 m (2) 94+ 11 log10 m 96 + 11 log10 m Vince Kulle 98 + log10 P 96 + log10 P 97 + log10 Pel 95 + log10 Pel Gjeneratore saldimi dhe prodhim P el ≤ 2 energjie (Grupe elektrike) 98 + log10 Pel 96 + log10 Pel 2 < P el ≤ 10 P el > 10 97 + log10 Pel 95 + log10 Pel 99 97 Kompresore P ≤ 15 95 + 2 log10 P P > 15 97 + 2 log10 P Makine kositese bari. perdor numer me te madh) . Ngjeshes i mbushjes se tokes tip ngarkuesi. • Kamion me vinc.Tabela 6. • Asfaltshtruese. perdor numer me te vogel.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Makine kositese bari. • Buldozere (me zinxhire). Pel per gjeneratoret e energjse: fuqia sipas ISO 8528-1:1993. kriko hidraulike Eskavatore. Ngarkues me goma. shular bari. pllaka vibruese. Shifrat perfundimtare do te varen nga ndryshimet ne Direktiven qe vijon raportin e nevojshem ne Nenin 20.5. Grejder. Ne mungese te ketij ndryshimi te.2 (2) Shifrat per fazen II jane treguese per llojet e makinerive qe vijone: • Rula vibrues. me te madh se ose i barabarte me 0.5. ngarkues me zinxhire. Pas kesaj date. pika 13. shular bari 96 94 (2) L ≤ 50 100 98 50 < L ≤ 70 100 98 (2) 70 < L ≤ 120 L > 120 105 103 (2) (1) Pel per gjeneratore saldimi: korrenti i zakonshem i saldimit i shumezuar me tensionin e zakonshem te ngarkeses per vleren me te vogel te faktorit te funksionimit e dhene nga prodhuesi. (3) Per vincat e levizsshem me nje motorr. Kamion me vinc. Paragrafi 1.

(6.1. • r eshte distance ndermjet pikes se burimit dhe te marrjes.1a). gjate 3 kesaj faze. etj. buldozereve. Me qellim qe te llogaritet niveli i presionit te fuqise se zhurmes per shkak te makinerive te perdorura gjate fazes se ndertimit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1. 6.) ne zone.2a Lloji i makinerise Lloji i Makinerive te Perdorura zakonisht gjate fazes se ndertimit Fuqia P (kW) Fuqia e Zhurmes LW limite nga 3/01/2006 [dB(A)]* Makineri per ngjeshje 150 109 Buldozere me zinxhire 220 110 Eskavatore me goma 120 105 Kamion vetshkarkues 120 105 * Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit dhe Keshillit Europian e 8 Maj 2000 Gjate pergatitjes paraprake te kantierit.4. eskavatorev.600. Energjia elektrike e dhene per cdo makineri eshte zakonisht vlera maksimale. prandaj nivelet e llogaritura te fuqise se zhurmes jane potencialisht me te lartat. • LW eshte niveli i burimit te fuqise se zhurmes.4. Vleresimi i Ndikimeve te Zhurmes Gjate pergatitjes paraprake te kantierit. Tabela 6. Nivelet e presionite te zhurmes ne distance te ndryshme u llogariten duke perdorur nivelet e fuqise se zhurmes te raportuara ne Tabelen 6. • 15 eskavatore me goma. eshte parashikuar perdorimi i makinerive qe vijojne ne te njejten kohe: • 2 makineri per ngjeshje.4. aspekti me kritik eshte prania ne te nejten kohe e disa makinerive (shkarkuesve. rreth 1. nje model perhapjeje ne fushe te lire gjysem-sferike omnidirectional eshte perdorur duke aplikuar formulen qe vijon: LP = LW – 20 log r – 8 ku: • LP eshte niveli i presionit te zhurmes. ne dB.Sic jepet nga Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit Europian dhe e Keshillit te 8 Maj 2000. te gjitha pajisjet per emetimin e zhurmes duhet te mirembahen sic duhet per te minimizuar ndikimin e zhurmes ne zone dhe te jene ne perputhje me standartet e aplikueshme te BE-se per zhurmen per keto makineri.1.1a) .4.000 m dhe do te sillet ne kantier. llogaritur sic tregohet nga Direktiva e siper-permendur.2a tregon. Tabela 6. ne metra.1.212 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2.4. Duke marre ne considerate distancen e receptoreve kryesore. • 2 buldozere me zinxhire. per cdo makineri te perdorur gjate kesaj faze. vleren tipike te energjise elektrike te instaluar dhe vleren e parashikuar te fuqise se zhurmes. u presupozua gjithashtu se te gjitha makinerite e mesiperme me zhurmen me te madhe operojne ne te njejten kohe ne qender te zones. ne dB.4. • 20 Kamion vetshkarkues.2a dhe duke presupozuar nje perhapjene fushen gjysem-sferike (permes Formules 6. ne distance r.

Faza e Funksionimit Ky Paragraf pershkruan ndiimet e zhurmes per shkak te funksionimit te Impiantit te Ri te Energjise dhe perfshin: • Nje pershkrim te modelit te parashikuar matematikor te perdorur per e vleresuar ndikimet. gjate periudhes se dites).000 metra.4. Sic u tha tashme.5.3a.5.5. Shtepite e banimit me afer. .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ku niveli i presionit te zhurmes eshte rreth 53 db(A).4.5 53. ketu niveli i zhurmes nga pajisja e perdorur gjate fazes se ndertimit eshte rreth 65 dB(A).5 61.000 m perreth kanterit te ndertimit.4.1.5) aplikon metoden “ray tracing”. Table 6.2b Nivelet e Presionit te Zhurmes gjate fazes se ndertimit Numri 2 2 15 20 39 Niveli Total i presionite te zhurmes [dB(A)] ne 100 m 200 m 400 m 1000 m 64 58 52 44 65 59 53 45 69 63 57 49 70 64 58 50 73. qe ndodhen ne anen very-lindore te vendndodhjes (receptori P4 ne Figuren 5.000 m nga kantieri.4.5 Lloji i makinerise Makineri per ngjeshje Buldozere me zinxhire Eskavatore me goma Kamion vetshkarkues Total Gjate fazes se ndertimit (ne fazen e konsideruar si me kritike).3).213 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2b paraqet nivelet me te larta te zhurmes qe mund te ndodhe me rreze 1.1.5 67.2. ne Paragrafin 5. • Perfundimet 6. nivelet e zhurmes jane rreth 73 dB(A) ne nje distance prej 100 m nga kantieri dhe ulen deri ne afersisht 53 dB(A) ne 1. • Rezultatet e modelit.2. nivelet e parashikuara te presionit te zhurmes afer receptoreve (ose rezidenciale dhe arsimore ose komerciale) jane me te ulta se vlerat kufi te fiksuara nga Organizata Boterore e Shendetesise (respektivisht 55 dB(A) dhe 70 dB(A). 6. 6.Tabela 6. aktivitetet e ndertimit nuk duhet te jene ne perputhje me kufijte e percaktuara nga ligjet ne fuqi.1.1.3. Modeli Matematikor Program ii perdorur per te llogaritur nivelet e zhurmes (SoundPLAN 6. megjithate.3a) jane ne me teper se 1. Ndertesa me e afert me Impiantin e Energjise eshte nje ndertese tualeti 250 meter larg (e shenuar si receptor P1 ne Figuren 5.4. ndikimi i zhurmes gjate fazes se ndertimit nuk do te jete i rendesishem. Perfundime Duke marre ne considerate se zona e interest eshte nje fushe e gjelber dhe pak e populluar dhe se faza e ndertimit do te jete e perkohshme.

ndermjet burimit dhe receptorit. perhapja ndodh ne kushtet me te keqija te eres. burimi total duhet te ndahet ne burime te vetme. 6. Fusha akustike qe rezulton varet nga karakteristikat e absorbimit dhe reflektimeve te te gjitha pengesave ekzistuese. Cdo rreze mbart nje pjese te energjise akustike te burimit te zhurmes. Ne kete studim nuk eshte adoptuar kjo teknike e thjeshtuar.214 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . llogaritet per cdo burim (specifike IEC 255) me: Lne drejtimin e eres = LWD – A Lne drejtimin e eres eshte niveli efikas I fuqise se zhurmes ne drejtimin e perhapjes.3. Energjia zvogelohet pergjate rruges.4. si rezultat i absorbimit te siperfaqeve.2. • Burimi ka te njejtat kushte te perhapjes drejt pikes se marrjes. Nivelet ne gjithe zonen tregohen me vija me ngjyra. ne kushte meteorologjike te favorshme per perhapjen e zhurmes nga burime me emetim te ditur fuqie.2). Absorbimi i energjise se zhurmes nga ajri lidhet me perhapjen e energjise se shkaktuar nga perplasja e molekulave te ajrit midis tyre.Burimet jane siperfaqe ose pika: cdo urim perhap vale zhurme. sic specifikohet ne ISO 1996/2 (pjesa 5. fusha akustike do te jete rezultati i shumes se energjive akustike te rrezeve “n” qe arrijne tek marresi. me nje saktesi te percaktuar. Qellimi I kesaj metodologjie eshte qe te percaktoje nivelin e presionit te zhurmes se llogaritur ekuivalente me A.4. Modeli matematikor perdor standartet nderkombetare per zvogelimin e shurmave ne ambjent (ISO 9613 . Nese distanca (d) eshte me e vogel ose nese kushtet e perhapjes se pikave te ndryshme te burimit jane te ndryshme. Nderkohe qe te gjithe marresit konsiderohen sikur jane ne drejtimin e eres nga burimi. Metoda e Llogaritjes Niveli mesatar i presionit te zhurmes tek marresi ne kushtet kur eshte ne drejtimin e eres. divergjences gjeometrike dhe absorbimit atmosferik.2. Nje grup burimesh me pika mund te pershkruhet nga nje burim pikash ekuivalent qe ndodhet brenda grupit ne rastet qe vijojne: • Burimi ka afersisht te njejtin intensitet dhe lartesi nga toka.sic pershkruhet ne ISO 1996/1-2-3. Ky standart ka shume ekuacione qe rregullojne perhapjen dhe lejon llogaritjen e rezultatit ne zone. • Distanca ndermjet pikes perfaqesuese dhe marresit (d) eshte me e madhe se dyfishi I diametrit maksimal te zones se burimit (2D). Cdo perplasje perhap nje pjese te vogel te energjise dhe shkakton me teper ndikime.PRBCATESVL220 . Ajo perkufizohet si: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ldownwind = 10 log 1 1 ∫ t2 − t1 dt t2 − t1 .3). me shkalle 5 dB. Ne zonen e interesit. ne lartesi prej 4 metrash nga toka.

e llogaritur ne metra. Absorbimi I ajrit perkufizohet si: Aatm = ad/1000 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ambrojtje = zbutja per shkak te ndikimeve te mbrojtjes. per shumen e llogaritur per cdo bande teteshe. kur burimi eshte prane nje siperfaqeje reflektuese qe nuk eshte ne toke. kur burimi eshte perpalle dy siperfaqeve perpendikulare reflektuese. sin e kete studim. Per nje burim me perhapje sferike ne nje hapesire te lire K0 = 0 dB. • a eshte koeficienti I zbutjes atmosferike. Niveli qe rezulton I fuqise se zhurmes ne drejtimin e perhapjes LWD varen ngs niveli I energjise ne kushtet e fushes se lire LW dhe nje term qe specifikon drejtueshmerine. • Ate ndryshme = zbutja per shkak te efekteve te tjera. DC percakton sasine e rrezatimit drejt me teper drejtimeve te nje burimi drejtimi ne krahasim me te njejtin burim jo-drejtimi. e shprehur ne metra. • Atoke = zbutja per shkak te ndikimit te tokes. nje nga te cilat eshte toka. lageshtia relative e ajrit dhe presionit atmosferik. ku: • d eshte distance e perhapjes. K0 = 3 dB. ne nje moment te dyte. nje nga te cilat eshte toka.215 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne dB/km. duke shtuar nje indeks K0 qe merr ne considerate emetimin ne nje kend te perkufizuar. K0 = 9 dB. temperature e ambjentit. nese asnjera prej tyre s’eshte toka. te eprftuara per cdo burim ne cdo frekuence.Faktori A eshte zbutja qe energjia e zhurmes peson gjate perhapjes dhe perbehet nga kontribuesit qe vijojne: A = Adiv + Aatm + Atoke + Arefl + Ambrotje + Ate ndryshme ku: • Adiv = zbutja per shkak te divergjences gjeometrike.PRBCATESVL220 . me burime perballe tre siperfaqeve reflektuese dhe asnjera prej tyre s’eshte toka. 1 m. me burime perballe tre siperfaqeve perpendikulare. . • d0 eshte distance e referimit. Shkalla (A) mund te aplikohet me vete per cdo kontribues ose. • Arefl = zbutja per shkak te reflektimeve nga pengesat. Korrigjimi I DC rezulton nga indeksi I drejtuehsmerise se burimit. K0 = 6 dB. K0= 6 dB. Zbutja per divergjencen gjeometrike mund te vleresohet teorikisht si: Adiv = 20 log (d/d0) + 11 ku: • d eshte distanca ndermjet burimit dhe marresit. • Aatm = zbutja per shkak te absorbimit atmosferik. Koeficienti I zbutjes atmosferike varet kryesisht nga frekuenca e zhurmes. LWD = LW + DC Per nje burim pikash jo-drejtimi kontributi I DC eshte 0 dB. K0 = 3 dB. Niveli I vazhduar ekuivalent I zhurmes eshte rezultati I shumes se niveleve te vetme te presionit. nese kerkohet.

216 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Objektet e Studiuara Impianti i Ri i Energjise do te perbehet nga dy njesi. zbutja per shkak te ndikimit mbrojtes do te jepet nga “insertion loss”. secila prej 800 MWe. Kur ajo eshte ne praninen e me shume se dy mbrojteseve. nje vije e thyer duhet te behet model. qe shkaktojne nje rritje te nivelit te presionit te zhurmes tek marresi. siperfaqja e tokes ndermjet burimit dhe marresit duhet te jete e rrafshet. 6. horizontale ose me nje pjerresi konstante.Zbutja per shkak te ndikimit te tokes vjen nga interferenca ndermjet zhurmes se reflektuar nga toka dhe zhurma me perhapje tedrejtperdrejte nga burimi I marresit. barriera ose ekrani). me qellim qe te vleresohen nivelet e zhurmes per shkak te dy konfigurimeve. qe do te ndertohet ne dy faza. Barriera duhet te konsiderohet nej siperfaqe e mbyllur dhe e vazhdueshme pa nderprerje. Dimensioni I saj perpendikular horizontal me vijen burim – marres duhet te jete me I madh se gjatesia e vales l ndaj frekuences se bandes qendrore per banden teteshe te marre ne considerate me lart. Per kete metodologji llogaritjeje. zgjidhen ato me efikaset dhe te tjerat hidhen poshte. per zberthimin per shkak te ndertesave ose impianteve. en gjendje qe te influencojne nivelet globale te zhurmes. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Metodologjia per llogaritjen e zbutjeve te tokes mund te perdore nje formule em te thjeshtuar. . Si alternative.4. u simuluan dy plane: • Plani 1: nje njesi 800 MWe. Sipas standarteve. Efektet e shperberjes se skajeve te barriers merren ne considerate gjithashtu (barriera te trasha).3. qe eshte nga diferenca ndermjet niveleve te presionit te matura tek marresi ne nje pozicion specific me dhe pa barriere. • zbutja per shkak te pranise se barrierave me dimensione te medha.8 -(2 hm/d)(17 + (300/d)) Zutja nga reflektimi I referohet siperfaqeve si fasadat e ndertesave. • Plani 2: dy njesi 800 MWe. Keshtu qe. • zbutja per shkak te perhapjes permes nje barriere. Procesi I studimit konsiston ne perkufizimin e fuqise se zhurmes te te gjitha burimeve te zhurmes. nje I marresit dhe nje mesatar. Ka tre rajone kryesore te perhapjes: nje I burimit. Termi I zbutjes se perziere eshte rezultat I shume efekteve: • zbutja per shkak te perhapjes permes gjetheve.2. Nje kusht I rendesishem eshte zbutja per shkak te pranise se pengesave (pak thelle zmbrapset. Secila prej ketyre zonave mund te pershkruhet me nje factor qe lidhet listen karakteristike te detajuar te reflektimit. per efekt mbrojtes ose reflektim te nderteses. e cila merr ne konsiderate distancen d marres-burim dhe lartesine mesaatre nga toka te rruges se perhapjes (hm): Atoke = 4.PRBCATESVL220 .

2a tregon vendndodhjen. te cilat paraqesin: vlerat kufi.PRBCATESVL220 . raportohen ne Tabelen qe vijon.5 E paperfil lshme 80 107.4.3a N. Tabela 6.5 102. Rezultatet Rezultatet e modelimit jane permbledhur ne Tabelat qe vijojne.4. Vlerat e niveleve te fuqise se zhurmes.5 90 x 10 107. ne harten e impiantit.5 99 111 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Burimet kryesore akustike Bolieri Ultrasuperkritik (usc) Depot e qymyrgurit (bluarja e qymyrgurit) Filteri prej pelhure Ventilatori i induktuar Ftohesi i gazit Njesia per heqjen e squfurit te gazit te oxhakut (HSGO) Ndertesa Ndihmese FGD 2 ventilatore ajrimi ne ndertesen ndihmese Serbatori per akumulimin e llumit FGD Tubacioni i gazit te oxhakut Trungu i gazit te oxhakut Ndertesa kryesore e hollit te makinerive 10 ventilatore ajrimi ne ndertesen e makinerive Transformatoret kryesore Transformatoret ndihmes Tubat e pikes se marrjes te ujit ftohes Ndertesa dhe basenet me pompa me uje ftohes Tubacionet e shkarkimit te ujit ftohes 16 17 18 19 20 21 23 24 25 64 68 B makina e rivendosjes Sistemi per transferten pluskuese te qymyrgurit Transportier qymyrguri t2-t3 Transportier qymyrguri t3-serbator 104 113 Ndertesa e zjarr-fikeses (pompat e ujit te detit) 28 Ndertesa e kompresoreve te ajrit *) Numri i identifikimit ne Aneksin 1 26 72 72 108 108 6.5 101 E paperfil lshme 105. analizuar ne Paragrafin 5.5 90 x 2 94 101 107 108.4.5 N.5 107 91 98. Rezultatet raportohen duke marre ne konsiderate ose Planin 1 (800 MW) ose Planin 2 (1.5).217 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .* 29 32 32 33 33 33 34 36 37 38 42 44 46 49 53 64 Burimet kryesore akustike Bolieri ndihmes Transportieret e qymyrgurit nga pontili tek t1 Transportieret e qymyrgurit nga t1 tek t2 Kullat e qymyrgurit (t1) Kullat e qymyrgurit (t2) Kullat e qymyrgurit (t3) Makineria per trajtimin e hirit dhe gipsit Ndertesa dhe impianti nga Ureja tek amoniaku Zona e akumulimit te gelqeres Dhoma per thyerjen dhe bluarjen e gurit gelqeror Kulla e sistemit te transportimit te gipsit dhe hirit Impianti per trajtimin e ujrave te perdorura biologjike Sistemi per trajtimin e ujrave industriale Impianti i demineralizimit Impianti per trajtimin e ujrave te perdorura Nje pike grumbullimi LW dB(A) 105.5 108 108 111 103. te presupozuara per makinerite dhe sistemet.2.* 9 10 11 12 13 14 15 Niveli I Fuqise se Zhurmes te Burimeve Kryesore te Zhurmes LW dB(A) 115.Figura 6.5 106 97 95 108.2.7 110 108. gjate periudhes se dites dhe nates. . te burimeev kryesore te zhurmes. nivelet ekzistuese te zhurmes te matura ne secilen pike (zhurmen e mbetur.600 MW).4. kontributi i Impiantit te Energjise dhe nivelet perfundimtare te zhurmes gjate funksionimit (zhurma e pritshme).5 105 103.5 102 106 101.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis (dBA) 54.2.2 P3 70 49.1 56.218 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1 56.7 P1 70 51.86 46.2 P2 45 56.3 53.0 P5 45 P6 45 56.2 P5 55 55.4a Kontributi i Parashikuar i zhurmes nga funksionimi i impiantit te energjise (Plani 1) Gjate dites Pika Vlera Limit Gjate nates Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.20 49.4.6 51.58 34.5 P3 70 41.5 P4 55 64.7 P7 55 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.12 51.09 40.74 40.1 P7 45 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 .8 58.86 46.4 47.95 30.9 P1 70 45.1 64.5 50.58 34.74 40.9 44.1 P6 55 53.8 .0 53.09 40.95 30.Tabela 6.8 P4 45 47.6 P2 55 58.20 49.2 (dBA) 45.12 56.2 55.

8 Gjate nates Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.7 P1 70 51.8 P4 45 47.8 48.8 48.0 50.1 41. me vija me ngjyra. Vetem ne piken P2 gjate periudhes se nates limitet jane kapercyer per shkak te funksionimit te Impiantit te Energjise.2 64.0 31.0 P5 45 P6 45 56.0 51.2e tregojne se.4. .5 P4 55 64.2 58.1 P7 45 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 Figurat 6.3 53.0 56.4. pervec pikes P2.4.9 P1 70 45.2 P5 55 55. Per te dy planet rezultatet tregojne se.2 P3 70 49.4.219 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1 56.9 47. vlerat e pritshme te zhurmes perreth Impiantit te Energjise. Keto vlera limit nuk duhet te aplikohen ne zonat industriale dhe komerciale.6 50.6 P2 55 58. Tabelat 6.6 35.2 (dBA) 45.Tabela 6.4 51.1 44.2 P2 45 56.5 P3 70 41.0 31.1 P6 55 53.1 41.2d dhe 6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis (dBA) 54.0 50. limitet diferenciale jane poshte limitit kudo.2. perjashto pikat qe tashme tejkalojne vlerat kufi (P5.4. P6 dhe P7).7 P7 55 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 .1 42.2c paraqesin.8 57.0 54.6 35.2b dhe 6.2 55.1 42.4b Kontributi i Parashikuar i zhurmes nga funksionimi i impiantit te energjise (Plani 2) Gjate dites Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50. ne te gjitha pkat e tjera Impianti i R ii Energjise nuk do te induktoje asnje rritje te ndjeshme ne vlerat e zhurmes.

2 55.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).7 Vlera diferenciale (dBA)(**) .6 P4 0.1 53.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 54.9 P2 P3 2.4c Vlera Diferenciale e Parashikuar ne lidhje me Operimin e Impiantit te Energjise (Plani 1) Gjate dites Zhurma e pritshme (dBA) 56.3 53.2 P6 0.Tabela 6.8 58.0 53.4.2 P2 P3 0. dhe Siguria .Mjedisore.1 64.2 49.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 45. Shendeti.1 56.2 55.8 47.Mjedisore.6 51.5 50.2 56.4 47.8 Pika Pika P1 5. dhe Siguria .0 P5 0.5 41. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .9 45.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis P1 2.9 44.1 Gjate nates Zhurma e pritshme (dBA) 51.6 P4 0. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .5 64.2.7 51.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).0 56.1 56.220 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1 P5 P6 0.6 58.2 Vlera diferenciale (dBA)(**) . Shendeti.

1 Gjate nates Zhurma e pritshme (dBA) 51.5 64.9 47.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis P1 2.8 Pika Vlera diferenciale (dBA)(**) Pika P1 6.4d Vlera Diferenciale e Parashikuar ne lidhje me Operimin e Impiantit te Energjise (Plani 2) Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 54.4 51. vlerat jane gjithmone poshte limiteve ne secilen pike.2.2 64. Perfundime Sic tregohet ne shifrat e meparshme. duke qene nje zhurmen qe mbetet aktualisht ne pikat P5 dhe P6 qe tashme tejkalojne vlerat limit.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA)(*) 45. gjate periudhes se dites operimi i Impiantit te Energjise nuk indukton nje kapercim ne kufij.2 56. pika P2 gjithashtu tregon vlerat e zhurmes. Brenda zonave industriale ose komerciale.Mjedisore. . Gjate nates.8 47.2 55.Table 6.2 P6 0.0 P5 0.0 54. dhe Siguria .7 51.6 50.Udhezimet” . Shendeti. impianti do te respektoje gjithmone vleren kufi nga rrethimi qe eshte 70 dB (A) e fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetsise ne dokumentin “EHS e Pergjithshme – Udhezimet per Mjedisin.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).8 57.5 41. ose ne Planin 1. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme . Shendetesine dhe Sigurine” per zonat industriale. Shendeti.0 56.7 P4 0. Brenda zones rezidenciale.3 53.4.1 P4 0. ose ne Planin 2. dhe Siguria .1 44. pervec P2.5.6 58. ne te dyja planet.2.2 49.9 45.1 P5 P6 0.2 Vlera diferenciale (dBA)** 6.2 55.221 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1 53.2 58.1 56.6 P2 P3 3.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).4. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme . me te larta se limitet ne fuqi: Gjithashtu kufijte diferenciale jane poshte kufijve ne te gjitha pikat. per shkak te Impiantit te Enegjise.Mjedisore.6 P2 P3 0.7 Gjate dites Zhurma e pritshme (dBA) 56.

• Perfshirja e specieve pushtuese.1. Zona qe zihet direkt nga ndertimi (rreth 80 ha.5. Aktualisht zona perreth karakterizohet kryesisht nga prania e bimesise.222 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 . • Zhurmat. dhe ne radhe te dyte nga bimesi mocalishteje te kripur dhe hidro .1. FAUNA DHE EKOSISTEMET Ndikimet kryesore ne ekosisteme. per shkak te zbatimit te projektit te impiantit te energjise.1.5. Ky dokument nuk perfshin ndikimet ne ekosisteme te shkaktuara nga ndertimi i linjave te energjise. Faza e Ndertimit Ndikimet e pritshme gjate kesaj faze jane: • Largimi i habitatit. FLORA.5. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6.1a) nuk perben nje habitat te vlefshem natyror. toke e punuar dhe shkurre. • Emetimet e pluhurit. 6. Ndikimet per shkak te emetimeve ne ajer dhe shkarkimet e ujit gjate funksionimit vleresohen duke marre ne konsiderate dy plane te ndryshme. • Rritja e ndikimeve ndermjet kamioneve dhe kafsheve. BIMESIA. Largimi i Habitatit Largimi i habitatit gjate fazes se ndertimit lidhet me zenien e tokes per kantierin e ndertimit dhe kantierin e Impiantit e Energjise. Figura 4.higrofilike.6.5. • Ndotja e tokes dhe ujit. . i referohen fazes se ndertimit dhe fazes operacionale.

1.5.1.1b Vendodhja (Veriu) .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .5.Figura 6.1a Vendndodhja (Jugu) Figura 6.223 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

per shkak te perhapjes se kufizuar te zones dhe vleres se saj natyrore pergjithesisht te ulet. 1980.1. 1973. Veen. Gjithashtu nese habitatet prane burimit te zhurmes sigurojne habitate qe shtohen rralle ose mungojne ne peizazhin rrethues.3. dendesite e zogjve prane burimit te zhurmes mund te mos reduktohen.1.g. 1999). Reijnen and Foppen. Prandaj. Meunier et al. Me qellim qe te shmanget perhapja e ndotesve. Ndotja e Tokes dhe e Ujit Ndotja e tokes dhe ujit mund te ndodhe aksidentalisht gjate fazes se ndertimit. 1997. Illner.1. Zogjte ne pyje kane reaguar qe ne nivelet e zhurmes 40 db(A). Megjithate. lloji i habitatit. 1992.5. ndikimi mund te konsiderohet i paperfillshem. Ellenberg et al. sic eshte vaji. Zhurma perhapet larg ne mjedis. Nuk parashikohet asnje ndikim i perhershem. 6. (Laursen. Reijnen et al. 1979.. sic eshte studiuar me pare. 1999). Meunier et al. faktoret mjedisore sic jane struktura e bimesise. 1994).. 1992.224 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 1994). relievi dhe peizazhi. Reijnen et al. 6.1. Disa studime kane dokumentuar dendesi te reduktuara zogjsh qe shtohen prane burimeve te zhurmes (rruget me trafik) (e. Zogjte duket se jane vecanerisht te ndjeshem ndaj zhurmes se trafikut.. sepse ajo interferon ne menyre te drejperdrejte me komunitetin e tyre vokal dhe ndikon ne sjelljen e tyre ne territor dhe suksesin e bashkimit (Reijnen and Foppen. 1998. Kuitunen et al. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . duhet te kushtohet vemendje e vecante per shmangien e aksidenteve dhe do te perdoren sisteme mbartese.g. per nje periudhe afersisht nje vit. Duke qene se faza e ndertimit eshte e perkohshme dhe speciet e zogjve e kalojne dimrin kryesisht ne toke mocalishte te kripur.5.2. do te jene te konsiderueshme ne zonen perreth deri ne nje distance prej afersisht 500 metra nga rrethimi.. 1981. duke ndryshuar keshtu amplituden e ndikimit te zhurmes(e. Emetimet e pluhurave Siperfaqja dhe perqendrimi i pluhurave per shkak te fazes se ndertimit vleresohen ne paragrafin 6. mund te konsiderohet se zenia e habitateve natyrore nuk do te kete nje ndikim te ndjeshem ne ekosistemin kompleks natyror te zones. Si pasoje.. Warner. Emetimet e pluhurave. Räty. Van der Zande et al. Zhurmat Zhurmat shkaktohen nga trafiku dhe aktivitetet e nevojshme per ndertimin e impiantit e energjise.PRBCATESVL220 . do te ndikojne dendesite e perhapjes se zhurmes dhe te zogjve. 1981.Zona mocalore e kripur dhe vegjetacioni hidro – higrofilik jane habitatet natyrore me interesante brenda vendndodhjes sepse ato mund te mbajne popullsi te madhe zogjsh migrues dhe dimeror sic jane Emys orbicularis.. ne kete zone te kufizuar pritet nje reduktim i Prodhimit Bruto. (1995) kane vene re se dendesite e zogjve ne fusha te hapura me bar kane qene me te vogla atje ku eshte tejkaluar ngarkesa e zhurmes se trafikut 50 db(A).

Ndryshimet e perkohshme ne vrasjet ne rruge tregojne se periudha te ndryshme biologjike qe influencojne aktivitetin e specieve.1. megjithate.6.5. Per shume lloje te zakonshme te kafsheve te egra sic jane lepujt. Numri i perplasjeve pergjithesisht rritet me intensitetin e trafikut. 1991. Rodts.. Farat e llojeve te egra mund te sillen nga province te tjera shqiptare me automjete ose kamione te perdorur gjate punimeve te ndertimit. Bergmann. 6. 1974. gjate fazes se ndertimit dhe me vone do te ndermerren veprimet e duhura per te parandaluar kolonizimin e specieve te egra.225 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Pushtimi nga Specie te Egra Humbja e habitateve natyrore mund te lehtesoje kolonizimin e specieve te egra.g.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 1995.1.2. Bennett. 6. Ndikimi mund te jete i rendesishem ne varesi te trafikut. 1978. Bergmann.5. 1974. por mund te varioje ne perpjestim te drejte me nurmin e popullsise. Göransson et al. 1944. Aaris-Sorensen. Haugen. Duke pasur parasysh periudhen e fazes se ndertimit (afersisht 3+49 muaj per njesine e pare) ky ndikim nuk mund te konsiderohet i paperfillshem. 1977. Amfibet dhe Zvarraniket jane komunitetet me te prekura nga prania e rruges sepse ato mund te shkelen nga kamionet dhe automjetet qe kalojne ne rruge. Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit mbi Kafshet Rritja e trafikut. keto specie mund te veprojne si pushtues qe kolonizojne hapesirat e degraduara dhe te shpyllezuara. Nese nuk mbahen nen kontroll. Kjo do te thote se rruget do te vrisnin nje numer konstant popullsie dhe prandaj mund te kene nje ndikim te ndjeshem ne speciet e rralla. ky ndikim mund te konsiderohet i paperfillshem. ne varesi te specieve te egra te parashikuara. Veprimet do te jene specifike. Shifra e vrasjeve ndoshta nuk varet nga dendesia. stinet per ciftezim dhe shtim. Van Gelder. vdekshmeria nga trafiku pergjithesisht konsiderohet si e paperfillshme. • Emetimet e zhurmave. Alilanthus altissima ose Robinia pseudoacacia u vune re gjate inspektimit ne vend. do te shkaktoje reduktimin e faunes.4. ose migrimi sezonal ndermjet habitateve te dimrit dhe te veres (e. dhelprat. ose mellenjat. aktivitetin e kafsheve dhe dendesine e tyre.g. Speciet e egra sic jane Arundo donax. Megjithate. duke qene se rruga do te shfrytezohet nga kamione. vetem ne nje perqindje te vogel (me pak 5%) e vdekshmerise ne total (e. GrootBruinderink and Hazebroek. • Shkarkimet e ujrave. 1998). trumcaket.5. sic jane ritmi I perditshem i te ushqyerit dhe te pushuarit. 1973.5. Schmidley and Wilkins. 1996). Faza e Funksionimit Funksionimi i impiantit te energjise mund te shkaktoje ndikimet qe vijojne ne ekosisteme: • Ndotjen e ajrit. te cilet nuk do te kalojne permes habitatit natyror. . per shkak te fazes se ndertimit. te cilat u heqin habitatin specieve vendase.

cefalopodet dhe crustaceanet.45 µg/m per SO2 dhe 0. . • Habitati i zgjedhjes per disa specie qe jane te rendesishme nga ana komerciale. Kufiri i lejuar prej 60 µg/m per NOx dhe 3 35 µg/m eshte percaktuar nga Dekreti Shqiptar nr. • Prodhimi i larte i oksigjenit dhe lendes organike nepermjet fotosintezes. Livadhet me Posidonia perfaqesojne nje ekosistem te rendesishem ne Detin Adriatik dhe habitatin e klimaksit gjate bregdetit te Mesdheut (plani infra-litoral).2.M.1.60/02). 3 ne planin e dyte perqendrimet maksimale vjetore jane 1. Shkarkimi i Ujrave Termale Te gjithe intervertebroret dhe shumica e peshqve nen-rryme jane organizma poikiloterme dhe temperatura e trupit te tyre eshte ne perputhje me temperature e ambjentit.5). prodhimi i larte i oksigjenit dhe lendes organike nepermjet fotosintezes. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Emetimet nga impianti i energjise shkaktojne perqendrime qe jane kudo dhe ne te dyja planet me te ulta se kufiri i lejuar.21 µg/m per SO2 3 3 3 dhe 0. Rolet kryesore te livadheve te fanerogames detare dhe ne vecanti nga Posidonia jane: • Stabilizimi i shtratit detar nepermjet zhvillimit te nje aparati efikas radikal dhe stoloniferous.1. 6.06 3 µg/m per NOX (shiko paragrafin 6.5. Ne menyre te vecante. Perqendrimet maksimale vjetore te NOX dhe SO2 brenda Zones se Mbrojtur te 3 Rrushkullit (Jashte Zones se Studimit) do te jene me te vogla se 0. 803/2003. Ndotja e Ajrit Perqendrimet maksimale vjetore te NOX dhe SO2 i pranueshem ne vendet Europiane 3 per nje siperfaqe me flore te pasur dhe te ndjeshme jane respektivisht 30 µg/m 3 3 dhe 20 µg/m (WHO 2000. • Reduktimi i intensitetit te levizjeve te efektit zbutes te ujit te “matte” dhe shtreses se vegjetacionit.5.51 µg/m per SO2 dhe 1.PRBCATESVL220 .15 µg/m per NOX ne planin e pare dhe 0. D.• Rritjen e ndikimeve te mjeteve te transportit mbi kafshet. ne planin e pare 3 3 perqendrimet maksimale vjetore jane 0. n.53 µg/m per NOX. • Ndryshim ne ritmin metabolik.76 µg/m per SO2 dhe 0.226 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 6.2. Ulja e vleres se temperatures te ujit te detit mund te shkaktoje pergjithesisht: • Shok termal.2.32 µg/m per NOX ne planin e dyte. sic jane peshqit.2. • Burimi ushqimi i drejtperdrejte dhe jo i drejtperdrejte per disa organizma. Shkarkimet e Ujrave Ndikimet kryesore te mundshme per shkak te shkarkimeve te ujrave jane te lidhura me efektet e shkarkimeve te ujrave termale.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . sardelja ne Adriatik pergjithesisht nga Prilli ne Tetor.S.• Ndryshim ne efikasitetin fiziologjik. Nese temperatura zbret papritur. te rritur. por ajo mund te jetoje edhe ne temperatura qe luhaten ndermjet 5-6 °C dhe 28 °C (amplituda e temperatures se mbijeteses). ritmi metabolik do te jete shume i ulet dhe kafsha nuk do te jete ne gjendje te transmetoje energjine e nevojshme per aktivitetin.6 °C (Slobodan Regner. Per te shmangur ndikimet e mundshme negative. 1996) . qe jetojne ne mjedise sezonale. rini.2. Figura 6. Zakonisht ka nje hierarki te pergjigjeve te mundshme. Faza me e ndjeshme e jetes se organizmave detare eshte gjate riprodhimit. kur ato kane nevoje per amplituden optimale te temperatures.6 – 27. larvat. Levinton. 2001 .2a).) dhe te karakteristikave te organizmit (stenotermal ose euritermal). jane ne gjendje te aklimatizohen ndaj ndryshimeve sezonale te temperatures. ne temperaturat optimale qe variojne 11. ritmi metabolic rritet gjithashtu. ne varesi te rendesise se ndryshimit mjedisor. Efektet e organizmave detare ndryshojne ne varesi te stadit te jetes se tyre (vezet.5. nga ana tjeter. Ne poikiloterma.2a Kurba e Pritshme e Pergjigjes se Ritmit Metabolik kundrejt Temperatures per nje zone te aklimatizuar per kafshet ne Temperatura te Ulta te Dimrit dhe te zone te aklimatizuar per kafshet ne Temperatura te Larta te Veres Source: J.227 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5. poikiloterma. nese temperature rritet papritur.2. ndryshimi i temperatures shkakton rritjen ose uljen e ritmit metabolik. Per shembull. etj. duke ndryshuar marredhenien e tyre metabolizemtemperature me kushtet e reja (Figura 6.

Shperndarja gjeografike e specieve detare tregon se perzgjedhja natyrale ka ndryshuar pergjigjen optimale te specieve ne ate te regjimit te tyre ne temperature vendase, edhe pse organizmat detare konsistojne ne grumbullimin e specieve, amplitudat e temperatures optimal te te cilave jane te ndryshme. Organizmat qe jetojne ne zonen e studimit jane kryesisht euritermale (ato mund te jetojne ne nje amplitude te gjere temperature). Bazuar ne supozimet e pershkruara ne paragrafin e meparshem, vlerat mesatare te temperatures me te ulet dhe me te larte te rregjistruar ne zonen e studimit presupozohen si pragu, poshte dhe mbi te cilin pritet nje ndikim i mundshem i pafavorshem ne organizma. Temperatura mesatare mujore e ujt te detit varion nga rreth 12 °C (ne dimer) ne 24°C (ne vere). Me qellim qe te vleresohet ndryshimi i temperatures i shkaktuar nga shkarkimet termale (ne te dyja planet), eshte perdorur modeli i perhapjes se programit kompjuterik. Studimi i plote i modelimit eshte aneksuar ne raportin aktual. Me kritike eshte shpejtesia e ndryshimit te temperatures. Ndikimet e mundshme ne organizma per shkak te shkarkimit te ujrave mund te priten vetem gjate fazes se ndezjes, kur temperature pritet qe te rritet papritur ne distance te shkurtra nga pika e shkarkimit. Ne fakt, pas ndezjes, temperature e shkarkimit do te varet nga kushtet mjedisore (temperatura) te detit dhe si rrjedhim organizmat do te jene ne gjendje qe te aklimatizojne ndryshimet e temperatures. Megjithate, zona e prekur eshte shume e kufizuar, dhe specie te ndryshme mund te levizin lirshem drejt habitatit te karakterizuar nga nje amplitude optimal e temperatures. Posidonia oceanica, e cila eshte habitati me interesant detar Brenda zones se studimit, eshte vene re brenda 1,000 metrave nga pika e shkarkimit. P.oceanica eshte fanerogama endemike e detit Mesdhe, e cila mund te rritet deri e 44 metra thellesi, per shkak te penetrimit ted rites dhe ka nevoje per kushtet qe vijojne qe te jetoje: • Kripesi mbi 33‰ dhe nen 41‰; • Amplitude temperature ndermjet 10 dhe 28 °C ( 9 °C dhe 29.2 °C); • Jo shume hidrodinamike. Modeli matematikor tregon, ne te gjitha situatat e ekzaminuara, se shtellunga termale thellohet larg nga pikat e daljes, por kufizohet ne nje thellesi jo me te madhe se 3.0 m dhe vija izotermike qe i korrespondon +3.0°C nuk eshte me larg se 1 km nga pika e shkarkimit; prandaj ndikimet ne organizmat detare jane kufizuar ne kete volum uji. Organizmat me te rendesishem ndodhen ne det larg nga zona e prekur, keshtu qe ndikimet ne ekosistemet detare mund te vleresohen si te vogla. 6.5.2.3. Zhurmat Me qellim qe te vleresohet niveli i presionit te zhurmes per shkak te aktiviteteve te Impiantit te Energjise u perdor modeli SoundPlan. Ne planin e pare niveli i presionit te zhurmes 45-50 dB(A), ne rastin me te keq, pritet ne 800 metra nga Impianti i Energjise (Figura 6.4.2b), ndersa ne planin e dyte niveli i

- 228 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

presionit te zhurmes 45-50 dB(A), ne rastin me te keq, pritet ne 1,000 metra nga Impianti i Energjise (Figura 6.4.2c) Habitatet me te aferta natyrore jane brenda 1,000 metrash nga Impianti i Energjise dhe jane te ekspozuara ndaj nje niveli presioni zhurme prej 55 dB(A). Speciet kryesore me te rendesishme, qe mund te jetojne ne keto habitate (toke mocalishte e kripur, bregdet ranor, etj), jane limicoluos dhe zogjte e ujit. U vu re, ne nje vendndodhje tjeter industriale (Porto Marghera Venecia, Itali, Provinca e Venecias 2005), se zhurma per shkak te aktiviteteve industriale nuk ka ndaluar pranine e ketyre zogjve prane ose afer zones industriale.
Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Ne perputhje me presupozimin e raportuar ne §6.5.1.3, emetimet e zhurmes per shkak te aktiviteteve te Impiantit te Energjise nuk do te kene ndikime te ndjeshme ne shperndarjen e faunes.. 6.5.2.4. Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit ndaj Kafsheve Rritja e trafikut eshte kryesisht shkak i transportit te gurit gelqeror dhe hirit. Bazuar ne presupozimin e raportuar ne Paragrafin 6.5.1.5 dhe duke qene se rruga qe do te perdoret nga kamionet nuk do te kaloje permes habitatit natyror, ky ndikim mund te konsiderohet i paperfillshem.

6.5.3.

Bibliografia

Boudouresque et al. “Préservation et conservation des herbiers à Posidonia oceanica“ 2006 - RAMOGE pub. : 1-202 N°ISBN 2-905540-30-3 Cotta Ramusino “Lezioni di idrobiologia e pescicoltura” CittàStudiEdizioni 1996 Levinton J.L. “Marine Biology” Oxford University Press 2001 Scott D. Jackson “Overview of Transportation Impacts on Wildlife Movement and Populations” Department of Natural Resources Conservation University of Massachusetts, Amherst – 2006 Lorenzini, Nali “Le piante e l’inquinamento dell’aria” Springer 2005 Andreas Seiler “Ecological Effects of Roads - A review” Introductory Research Essay No 9 Department of Conservation Biology SLU Uppsala 2001 Provincia di Venezia “Censimento degli Uccelli Acquatici Svernanti in Provincia di Venezia” (2005).

6.6. PEIZAZHI Ndikimet ne peizazh jane vleresuar edhe nepermjet analizes se projektit, edhe nepermjet analizes se vleres se peizazhit, vleresuar ne Paragrafin 5.7, krahasuar me vleren e peizazhit te mundshem te Impiantit te Energjise. Metodologjia raportohet ne tabelen qe vijon.

- 229 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Tabela 6.6a

Standardi per te vleresuar Ndikimin e Peizazhit te Projektit
Parametrat e vleresimit Ruajtja ose ndryshimi i karakteristikave morfologjike te zones. Perdorimi it e njejtave tipologji ndertimi dhe kohezioni me perdorimin e tokes ne zonen perreth. Ruajtja ose ndryshimi i marredhenieve historike, kulturore dhe natyrore Kohezioni, kontrasti ose paanshmeria e projektit ne lidhje me zonen perreth Ndikimet ne pamjet panoramike Ndikimet ne ekologjine e peizazhit Elementet e peizazhit qe kane nje vlere simbolike per komunitetin vendas

Vleresimi i Ndikimit Ndikimet e Morfologjise dhe tipologjise

6.6.1.

Pershkrimi i Projektit

Projekti i propozuar ne Porto Romano parashikon realizimin e dy impianteve te Energjise me djegie qymyrguri qe do te ngrihen ne dy faza te ndryshme: • Faza 1: ngritja e njesise se pare dhe e disa infrastrukturave tashme te projektuar per t’i sherbyer konfigurimit te Impiantit, duke shmangur kufizimet e ardhshme te ndertimit; • Faza 2: ndertimi i njesise se dyte. Duke marre ne konsiderate fazat e Projektit te lartpermendur, vleresimi i ndikimeve eshte kryer duke perkufizuar dy Plane te Ndryshme (Plani 1, qe referohet Fazes 1 te Projektit, dhe Plani 2, ku merren ne konsiderate ndikimet e Fazes 1 dhe Fazes 2). Strukturat me domethenese te parashikuara nga Plani 1 – Faza 1 jane: • Ndertimi i strukturave me te larta te Impiantit te Energjise: • Dhoma e Bolierit, 110 metra; • Njesia per Heqjen e Squfurit nga Gazet e Oxhakut (FGD), 45 metra; • Ndertesa e Energjise, rreth 40 metra; • Filtri prej pelhure, 35 metra; • Trungu i oxhakut: ai do te perbehet nga tubi PRFV, i mbeshtetur ose nga nje strukture celiku, ose nga nje strukture beton-armeje; nje alternative tjeter, aktualisht nen investigim, eshte nje trung oxhaku beton-arme me veshje te brendshme qe i reziston acidit. Trungu do te jete 150 metra i larte dhe me nje diameter prej afersisht 8 metrash; • Grumbullime qymyrguri ne ajer te hapur: rreth 450 m x 60 m, 23 metra me te larta, te vendosura pergjate vijes bregdetare. Duke marre ne konsiderate se trungu i oxhakut te Impiantit te Energjise do te jete i “tipit te lagesht” parashikohet se, gjate funksionimit te Impiantit te Energjise, shtellunga e gazeve oxhakut do te jete e dukshme. Gjate Fazes 2, shumica e strukturave te pershkruara me siper, do te dyfishohet. Ndikimi kumulativ, me strukturat e Fazes 1, do te jete shume i kufizuar duke marre ne konsiderate se strukturat e Fazes 2 do te ndodhen shume prane atyre te Fazes 1.

- 230 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Ndikimet ne stilin, ngjyrat vendase dhe materialet e ndertesave Ndikimi Vizual Incidenca Mjedisore Ndikimi Simbolik

6.6.2.

Ndikimi ne Peizazh

Projekti do te ndryshoje karakteristikat morfologjike te zones, megjithate, nuk ka ndertesa perfaqesuese ne zonen perreth, prane vendndodhjes sone. Prandaj, stili vendas, ngjyrat dhe materialet nuk perbejne elemente relevante ne vleresimin e ndikimeve. Gjithashtu, projekti nuk ndodhet brenda zonave te kufizuara/mbrojtura. Me qellim qe te vleresoje sic duhet interferencat e Projektit ne pamjet panoramike, jane perzgjedhur disa kendveshtrime perkatese. Peizazhi aktual dhe perspektiva e peizazhit te parashikuar (Faza 1 dhe Faza 2) tregohen ne Anekset 4-5-6-7. Strukturat e ardhshme do te ndodhen ne nje zone te karakterizuar nga ndjeshmeri e vogel e peizazhit dhe nga prania e disa instalimeve industriale (sic jane serbatoret, stacioni pompues i drenazhimit dhe nje bankine ekzistuese). Ndikimi visual do te jete mjaft i ndjeshem; megjithate, duke marre ne konsiderate mungesen e pamjeve panoramike dhe pak perdorueseve te mundshem te peizazhit, ndikimi i parashikuar qe lidhet me projektin do te konsiderohet i ulet. Realizimi i projektit do te ndryshoje aftesine e perdorimit te tokes, megjithate hapesira e vendndodhjes nuk eshte nje hapesire natyrore sepse ajo eshte rezultat i aktiviteteve permiresuese. Ndikimet e mundshme ne elementet simbolike jane te lidhura me zbulimet arkeologjike (Figura 5.7.3a), qe ndodhen jashte zones se vendndodhjes.

6.6.3.

Perfundime

Sic raportohet ne paragrafet e meparshme ndikimet ne peizazh vleresohen duke krahasuar vleren e peizazhit te zones me vleren e ndikimeve te lidhura me Impiantin e Energjise (Tabela 6.6.3a). Tabela 6.6.3a Ndikimi i Projektit ne Peizazh
Parametrat e Vleresimit Ndikimet e Morfologjise dhe tipologjise Mesatare Ndikimet ne stilin, ngjyrat vendase dhe materialet e ndertesave E ulet Ndikimi Vizual Mesatare Incidenca Mjedisore Mesatare Ndikimi Simbolik E ulet Ndikimi i Peizazhit

Ndjeshmeria e Peizazhit

E Ulet

E Ulet

Duke marre ne konsiderate cilesine e ulet te peizazhit aktual, ndikimi i projektit ne peizazhin e Porto Romano-s mund te konsiderohet i ulet, megjithese parametrat e ndikimit morfologjik dhe vizual mund te klasifikohen me nje nivel mesatar ndikimi.

- 231 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

6.7. TRAFIKU 6.7.1. Rrjeti Rrugor

6.7.1.1. Faza e Ndertimit Gjate fazes se ndertimit rrjeti rrugor vendas do te modifikohet dhe permiresohet me qellim qe te lehtesoje aksesin ne kantierin e ndertimit. Ne vecanti rruga me nje korsi ne secilin drejtim qe fillon nga superstrada (Durrës – Tiranë) tek Rinia do te zgjerohet dhe ri-shtrohet, duke sjelle ndikime te metejshme pozitive ne lehtësimin e transportit lokal. Dy rruge te tjera te shtruara jane parashikuar qe te lidhin kete rruge dytesore me vendndodhjen tone sic tregohet ne Figuren 6.7.1.1a. Gjate fazes se ndertimit rreth 2.000.000 m material do te transportohet me kamion per ne kantier. Volumi i trafikut të shtuar do jete i qenesishem, por i shperndare ne nje periudhe te gjate kohore. Figura 6.7.1.1a Rruga e Ardhshme e Shtruar gjate fazes se ndertimit
3

6.7.1.2. Faza Operacionale Gjate fazes operacionale rruget lokale do te karakterizohen nga: • Nje rritje ne trafikun e personelit te punes ne vend, por zgjerimi i rruges qe eshte propozuar ne projekt mund te konsiderohet me teper se i mjaftueshem per te mbeshtetur rritjen e trafikut lokal te automjeteve; • Trafiku pergjate rrjetit te ri rrugor do te influencohet nga nje rritje ne numrin e kamioneve. Kamionet perfshihen ne transporte materialesh dhe perberjesh (gelqere, hi, gips, ure, etj.).

- 232 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Faza e Ndertimit Gjate fazes se ndertimit nuk eshte parashikuar asnje trafik detar i rendesishem. Trafiku Detar 6. . I njejti dimension pritet per kontenieret.2. Ne fazen 2 jane parashikuar levizjet me kamione si vijon: • Gelqere: rreth 2. sic jane Gipsi dhe Hiri. 6.2. furnizimi me qymyr do do te behet drejt Termocentralit te Porto Romanos nepermjet anijeve. platformat lundruese do te punojne kur anijet oqeanike te jene te pranishme. Materialet e tjera.Per te vleresuar levizjet e kamioneve.000 ton/vit.7.000 DWT. • Ure: rreth 150 konteniere jane te nevojshem cdo vit. u moren ne konsiderate sa vijon: • • Impianti do te punoje me te njejtin intensitet gjate gjithe vitit.1.2. • Ure: rreth 300 konteniere jane te nevojshem cdo vit. do te largohen nga Impianti i Energjise me anije. Levizjet detare qe vijojne jane parashikuar per dy fazat operuese te Impiantit te Energjise: • Faza 1: • Qymyri: 13 anije ne vit mund te arrijne ne “zonen e ankorimit nese marrim ne konsiderate Dimensionet e Kepit prej 150. Cdo anije do te arrije nje “zone ankorimi” afersisht 3-4 km nga bregu.2.7. Faza e Funksionimit Sic raportohet ne pershkrimin e projektit.PRBCATESVL220 . qymyri do te ngarkohet ne platforma lundruese (barge) dhe transportohet drejt pontilit ku nje rrip transmetimi do ta transferoje ate ne zonen e magazinimit brenda impiantit. 6. rreth 85 dite ne vit do te karakterizohen nga prania e anijeve oqeanike larg bregut te zones se Impiantit te Energjise. Ne fazen 1 jane parashikuar levizjet me kamione si vijon: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Gelqere: rreth 1.460 kamione ne vit do te transportojne gelqere drejt vendndodhjes se kantierit. Ne ate pike.7.920 kamione ne vit do te transportojne gelqere drejt vendndodhjes se kantierit.233 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Gipsi: rreth 7 – 9 anije cisterna jane te nevojshme ne nje vit per te larguar gipsin nga impianti. Kamionet/kontenieret mund te mbartin jo me teper se 30 ton materiale.000 DWT – dhe 24 anije ne vit nese marrim ne konsiderate Panamax prej 80. per nje sasi totale prej afersisht 70.

ndikimet kryesore te projektit jane mundesite e punesimit dhe mundesia per te pasur energji dhe prandaj mund te konsiderohen pozitive ne teresi. Faza e Ndertimit Ndertimi i Termocentralit do te sjelle mundesi punesimi per nje numer te madh njerezish Vec kesaj. . per nje sasi totale prej afersisht 140. e cila lidh stacionin e energjise me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2.1.000 ton/vit.9.8. KUADRI SOCIO-EKONOMIK Nga kendveshtrimi socio-ekonomik.000 DWT dhe 48 te tilla nese marrim ne konsiderate Panamax prej 80.9. 6. Prania e kontraktoreve nderkombetare do te sjelle gjithashtu nje rritje indirekte te te ardhurave per aktivitetet vendase.• Hiri: rreth 44 platforma lundruese pritet te shfrytezohen cdo vit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .000 ton/vit (dimensioni i anijeve me hi mund te varioje ne varesi te destinacionit te tij perfundimtar). platforma lundruese do te punojne kur anijet oqeanike te jene te pranishme. FUSHAT ELEKTROMAGNETIJE JO-JONIZUESE Burimet e vetme te jashtme elektromagnetike te Impianteve te Energjise jane: • Nje linje energjie 400 kV. nuk perfshihet ne Studimin aktual. Ndikimet ne punesim gjate fazave te ndertimit dhe funksionimit jane permbledhur ne Paragrafet qe vijojne. duke ngarkuar 880. i cili shkon ne Itali. duke ngarkuar 440. Analiza e Linjes se Energjise me Stacionin Tirana 2 dhe e kabllit nendetar drejt Italise nuk perfshihet ne Studimin aktual. rreth 170 dite ne vit do te karakterizohen nga prania e anijeve oqeanike larg bregut te zones se Impiantit te Energjise. 6. • Nje kabell 500 kV DC nen-det. rreth 210 km i gjate. • Hiri: rreth 88 platforma lundruese pritet te shfrytezohen cdo vit. kontraktimi i pales shqiptare do te perfshije firma shqiptare.234 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 6. • Faza 2 • Qymyri: rreth 26 anije oqeanike ne vit mund te arrijne ne “zonen e ankorimit” nese marrim ne konsiderate Dimensionet e Kepit prej 150.000 ton/vit (dimensioni i anijeve me hi mund te varioje ne varesi te destinacionit te tij perfundimtar). • Gipsi: rreth 14 – 18 cisterne jane te nevojshme ne nje vit per te derguar gipsin nga impianti. Nje Vleresimi specific i Ndikimit Social eshte planifikuar qe e realizohet per te vleresuar me detaje influencen pozitive dhe negative te Impiantit te Energjise ne ekonomine dhe komunitetet vendase. duke perbere keshtu nje burim te ardhurash. rreth 26 km e gjate.000 DWT .

ndikimi i zhurmes mund te konsiderohet jo i rendesishem.2.1 dhe 6. ne distance pertej 550 metra nga kantieri.PRBCATESVL220 . Gjate kesaj periudhe do te punesohen afersisht 1. 2 qe do te thote pluhuri qe mund te krijohet eshte me i ulet se 100 mg/m dite. depozitimet e pluhurit ne vendndodhjen e Fshatit Rina. 6.2. konsiderohen Praktikisht Joegzistente Nuk eshte parashikuar asnje ndikim ne shendetin publik.000 m nga kantieri. Faza e Ndertimit Gjate fazes se zbatimit te projektit ndikimet e mundshme ne “Shendetin Publik” mund te lidhen me: • Pluhurin e shkaktuar levizjet e materialeve. Ky numer do te rritet deri ne 220 punonjes kur njesia e dyte te jete ne funksionim.1.4. • Zhurmen e shkaktuar nga automjetet dhe makinerite. Duke pasur parasysh rezultatet e dhena me lart.10. SHENDETI PUBLIK 6.9.1.650 punetore me nje pik deri ne 2.1. indeksii pluhurit. 6. Aspektet qe lidhen me emetimet atmosferike dhe ndikimet e zhurmes gjate fazes se ndertimit te Impiantit te Energjise diskutohen respektivisht ne Paragrafet 6. Ndotja Atmosferike Gjate fazes se ndertimit.10. Zhurma Duke marre ne konsiderate se hapesira e interesit eshte nje toke me fushe te gjelber pak e populluar dhe se faza e ndertimit do te jete e perkohshme.500 punetore gjate periudhave me aktivitet intensive ndertimi dhe ne rast se te dyja njesite ndertohen me nje ndryshim kohor 6 muaj ndermet filimit te dy njesive.1. sigurimi.1.235 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 6.10. . Faza e Funksionimit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjate funksionimit Impianti i Energjise do te punesoje afersisht 140 njerez per njesine e pare. Fuqi punetore shtese do te punesohet nga kontraktoret qe do te operojne ne menyre konstante ne vendndodhje per te kryer sherbime sic jane: menca. 6. zona me e afert e banuar. gjelberimi.1. pastrimi. 1. e paraprire nga 3 muaj punimesh paraprake.Faza e ndertimit do te zgjase afersisht 49 muaj per cdo njesi te Impiantit te Energjise.10.

por asnjehere kancerogjene. Ky limit adoptohet si mase paraprake per te mbrojtur subjektet e ndjeshme sic jane azmatiket dhe eshte vendosur gjithashtu nga Direktiva 1999/30/CE.0 dhe 7. Ndotesit e pamodifikuar gjenetikisht perfshijne pjesen me te madhe te perberjeve inorganike qe jane te pranishem ne tym (sic jane oksidet e squfurit dhe oksidet e azotit).10.1. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ne te dyja planet e marra ne konsiderate ne kete Studim te Ndikimit ne Mjedis (shiko §4. • Efektet e zhurmes. 803 e 2003) eshte 60 µg/m . 6.1). perfshijne hidrokarbure policiklike dhe nikel.4 µg/m .2. Ndotja Atmosferike Ndikimet ne Shendetin Publik te emetimeve qe ndotin ajrin nga aktvitetet industrial mund te jene: • Te pamodifikuara gjenetikisht. Ndotesit modifikuar gjenetikisht.53 µg/m ne Planin 1 dhe 1.2 µg/m dhe ndermjet 0. qe mund te jene toksike. Nivelet e mjedisit (natyror + antropik) ne hapsirat Europiane me dendesi te vogel popullsie jane ndermjet 2.236 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Percaktimi i limitit per perqendrimet maksimale ne toke te 3 nr. nga ana tjeter.4 µg/m .6. te demshme ose irrituese. duke ndryshuar mjaft nga njeri vend ne tjetrin.2. dhe 6.1. Aspektet e lidhura me emetimet atmosferike dhe ndikimet e zhurmes per shkak te Impiantit te Energjise diskutohen respektivisht ne Paragrafet 6. kryesisht SO2. Organizata Boterore e Shendetesise (WHO) konsideron si 3 qe zgjasin per 24 ore. por mund te shkaktojne ndryshime qelizore me kalimin e kohes.0 3 3 dhe 4. respektivisht per dioksidin dhe oksidin e azotit.4 dhe 3 9.6. Ndikimet e dioksidit te azotit tek njeriu dhe kafshet jane te ndryshme.2. metalet e renda dhe jo-metalet toksike (te pranishme ne therrmije). Faza e Funksionimit Gjate operimit. ndikimet e mundshme ne “Shendetin Publik”mund te lidhen me: • Semundje qe rezultojne nga emetimet atmosferike. • Te modifikuara gjenetikisht (teratogjenike dhe mutagjenike). ndodhin nga produktet e djegies.2. te cilat nuk paraqesin domosdoshmerisht ndikime te menjehershme.10. NO2 nga legjislacioni shqiptar(VKM Perqendrimi mesatar vjetor ne toke i NO2 per shka te funksionimit te Impiantit te 3 3 Energjise do te jete rreth 0. qe do te thote te paperfillshme nese krahasohen me vlerat e lartpermendura. Vlera mesatare 3 vjetore e rekomanduar eshte 40 µg/m . NOX dhe SPM (Lende e grimcuar ne pezulli).06 µg/m ne Planin 2 (§ 6. Oksidet e Azotit Nivelet e perqendrimeve ne mjedisin natyror ne atmosfere jane ndermjet 0. Emetimet ne ajer per shkak te Impiantit te Energjise.2).PRBCATESVL220 . dhe perqendrime te tolerueshme 150 µg/m 3 perqendrimet deri ne 400 µg/m qe zgjasin vetem per nje ore.4.1.

SO2 absorbohet lehtesisht nga mukosa. limitet per cilesine e ajrit. Legjislacioni shqiptar (Ligji 3 AL VKM nr. ato mbahen nga pjesa e poshtme e aparatit te frymemarrjes. ndersa. si rrjedhim. Aktualisht. meqenese ajo eshte irrituese qe ne perqendrime shume te vogla. dioxins/furans). te shperndara ne atmosfere. meqenese ato vendosen shpejt ne toke. 803) percakton kete limit ne 35 µg/m .1.51 µg/m ne Planin 2 (§ 6. Per shkak te tretshmerise se mire ne uje.16 µg/m ne Planin 2 (§ 6. Me gjithe perqendrimet e larta te SO2 te nevojshme per te induktuar efekte te demshme ne popullsine e rritur te shendetshme. Pluhurat jane nje perzjerje komplekse fiziko – kimike. . karboni organik. dhe mukozes se sistemit te frymemarrjes. therrmijat behen me te rrezikshme sepse ato penetrojne me thelle ne organizmin e njeriut. 3 Legjislacioni shqiptar (Ligji AL VKM nr. Duke ulur dimensionet e tyre. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Fenomenet shqetesuese nga ekspozimi ndaj SO2 jane te pazakonta.75 µg/m ne Planin 1 dhe 1. Therrmijat me diameter me te madh se 10 µm mund te konsiderohen me pak te rrezikshme. eshte shume variabel. Lende e Grimcuar ne Pezulli Lende e grimcuar ne pezulli quhen jane therrmijat qe jane te ngurta dhe te lengshme. shume autoritete shendetsore e konsiderojne SO2 te rrezikshem per te moshuarit dhe njerezit e prekur nga semundje kronike te sistemit te frymemarrjes dhe kardiovaskular. therrmijat qe kane diameter me te vogel se 2. (metale te renda.1.2). te vendosura nga Direktiva 1999/30/CE. Therrmijat qe kane nje diameter me te vogel se 10 µm (PM10) penetrojne ne aparatin e siperm te frymemarrjes (nga hunda ne laring). me diameter ndermjet 0. 803) e percakton kete limit ne 60 µg/m . ammonium. Perberja e tyre. hidrokarbure policiklike aromatike.2).237 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Oksidet e squfurit Edhe kjo perberje gjithashtu eshte e perfshire ne grupin e ndotesve te pa-modifikuar gjenetikisht. ne perqendrime me te larta mund te ndodhin pathologji te frymemarrjes si azma dhe bronshiti. nitrate. sulfate. te formuar me vone.PRBCATESVL220 . te derguar drejtperdrejt nga burimi. Ndikimet e oksideve te squfurit dalin ne pah tek njeriu perms irritimeve te lekures. te perbera ose nga perberes primar. Perqendrimi mesatar vjetor i PM10 per shkak te funksionimit te Impiantit te 3 3 Energjise do te jete rreth 0. por ate paperfillshme nese krahasohen me vlerat e rrezikshme per shendetin publik.1 dhe 100 µm. ose nga perberes dytesor.76 µg/m ne Planin 1 dhe 1. Direktiva 1999/30/CE percakton se perqendrimi mesatar vjetor i PM10 nuk duhet te 3 3 tejkaloje 40 µg/m deri ne 2010 dhe me vone 20 µg/m . dhe nese. thithen. 3 percaktojne se perqendrimi mesatar vjetor ne toke i SO2 nuk tejkalon 20 µg/m . Aktivitetet e modelimit te kryera per kete studim tregojne perqendrimi mesatar vjetor ne toke i SO2 per shkak te operimit te Impiantit te Energjise do te jete rreth 3 3 0.5) jane 60% e totalit PM10 dhe penetrojne ne aparatin e poshtem te frymemarrjes (nga trakeja hunda ne alveolen pulmonare). por te paperfillshme nese krahasohen me vlerat e rrezikshme per shendetin publik. prandaj vetem pak sasi te vogla arrijne ne pjeset me te thella te mushkerive.5 µm (PM2.

as ne Planin 1.PRBCATESVL220 .2.238 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . NOX dhe SPM. kryesisht SO2. jane gjithmone nen limitet e percaktuara nga ligji ne fuqi per mbrojtjen e shendetit te njeriut. Zhurma Rezultatet e aktiviteteve te zhvilluara te modelimit tregojne se vlerat e zhurmes ne receptoret ne zonen rrethuese nuk do te rriten ne menyre te ndjeshme per shkak te Impiantit te Ri.Ne perfundim.10. as ne Planin 2. 6. perqendrimet ne toke te shkaktuara nga Impianti i Energjise ne Porto Romano.2.

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .239 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

• Percaktimi i sasise. dhe ajo analizon: • Sektorin e prekur mjedisor. i prapsueshem/i paprapsueshem). MATRICA E VNM-SE Ne kete Kapitull jepet nje Matrice VNM-je qe ka permbledhur ceshtjet kryesore te ngritura nga vleresimi i ndikimit te projektit te Termocentralit te Porto Romanos.7. njera i referohet Fazes se Ndertimit dhe nje tjeter fazes operacionale. • Presionin mjedisor te percaktuar nga projekti. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .PRBCATESVL220 .240 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . nese eshe e mundur. Matrica e VNM-se raportohet ne dy tabela. i perkohshem/i perhershem. ose kualifikimi i ndikimit • Lloji i ndikimit (lokal/rajonal. • Pershkrimi i ndikmit dhe/ose masat lehtesuese te adoptuara nga projekti per te reduktuar ose minimizuar magnituden e ndikimit.

241 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

242 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

.243 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .244 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .245 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

246 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

• Informacion per substancat qe do te perdoren. . • Ndotja e tokes.1. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 8. • Informacion per cdo pajisje personale mbrojtese qe do te perdoret. • Emetimet ne ajer. do te ndermerren masat e duhura korrigjuese. kursim i energjise. perfshi personelin e nen-kontraktorit. kontrolli i zhurmave. • Informimi mjedisor (menaxhimi i mbetjeve. Nese do te ndodhin mosperputhje. MASAT LEHTESUESE DHE KOMPENSIMI GJATE FAZES SE NDERTIMIT 8.8. • Perdorimi i lendeve te para dhe burimeve natyrore.PRBCATESVL220 . te cilit i jane besuar aktivitetet e qe do te mbroje mjedisin dhe aktivitetet O&M te impiantit te energjise. • Zmontimi i kantierit dhe perkujdesja e metejshme. do te pergatise nje Plan per Menaxhimin Mjedisor qe do te perfshije masat lehtesuese dhe monitoruese qe do te adoptohen per te siguruar qe ndikimet mjedisore qe lidhen me fazen e ndertimit te Impiantit te Energjise ne Porto Romano te jene te kontrolluara dhe te minimizuara. Permbajtja minimale e Planit per Menaxhimin Mjedisor te Kontraktorit ne aspektin e masave lehtesuese dhe monitoruese jane pershkruar ne Paragrafet qe vijojne. reaksionet nga derdhja e vajrave.). • Praktika te mira ne kantier (mirembajtja. Gjithashtu. PLANI I MENAXHIMIT MJEDISOR Plani i Menaxhimit Mjedisor (PMM) synon qe te verifikoje perputhjen e Projektit gjate fazes se ndertimit me efektshmerine mjedisore te funksionimit te Impiantit te Energjise Aktivitetet kryesore monitoruese te parashikuara nga PMM jane pershkruar ne vijim. etj.1. Udhezime per Planet e Veprimit te Kontraktoreve Kontraktori.).247 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . etj. Plani per Menaxhimin Mjedisor do te tregoje procedurat e Kontraktoreve persa i takon: • Organizimit te Kontraktorit dhe personit pergjegjes per ceshtjet mjedisore. Si nje minimum. kurset akses do te perfshijne: • Informacion per pajisjet e punimeve qe do te perdoren. • Procedurat mjedisore (te perfshira ne EMP ose ne dokumenta specifike ku eshte e nevojshme) per ceshtjet qe vijojne: • Menaxhimi i mbetjeve. • Uji i mbetjeve.1. • Hyrja ne Kantier dhe Informimi Mjedisor i personelit qe punon ne kantier.

8.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .248 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . do te pergatitet nje Plan nga Kontraktori per te siguruar se procedurat e menaxhimit per te gjitha llojet e mbetjeve jane te perkufizuara dhe i komunikohen personelit qe operon ne vend. Kontraktori duhet te siguroje se cdo kantier punimesh do te jete i pajisur me zonat dhe kontenieret perkates per akumulimin e mbetjeve. kontraktori: • Do te vendose limite te shpejtesise.1. Derdhjeve dhe Trafikut Duke ju referuar menaxhimit te mbetjeve. me qellim qe te minimizohet formimi i pluhurit. Menaxhimi i Mbetjeve. • Ne rastin e kushteve shume te thata. . • Rruget e sherbimit do te shtrohen me material te ashper. • Personeli i kantierit duhet te jete ne dijeni se shkarkimi i kamioneve do te realizohet ngadale. vaji i mbetjeve.• Reagim ndaj emergjencave. persa i takon ndotjes se mundshme te ajrit per shkak te gazeve te shkarkuara nga kamionet dhe pajisjet e tjera.2. Gjithashtu. • Perdore kamione te mbuluar. 8.1. Plan ii Menaxhimit te Trafikut/Aksesit Perpara se te filloje punimet e ndertimit. Metodat per largimin e mbetjeve do te percaktohen ne lidhje me autoritetet vendore dhe kontraktoret perkates per largimin e mbetjeve. Per me teper. • Monitorimi. Nje vemendje e vecante do t’i kushtohet nga kontraktori menaxhimit te operimit te kamioneve.1. auditimi dhe inspektimi • Shenime medisore dhe raportimi. material ii grumbulluar do te sperkatet me uje. kamionet dhe makinerite e tjera te perdorura gjate operimeve do te mirembahen per te minimizuar tymrat e shkaktuara dhe perte parandaluar tymin e zi. etj dhe do te percaktohet nje politike strikte kunder mbeturinave. Ne te njejten kohe. Ne vecanti: • Kamionet me mbulese do te sherbejne per transportimin e dheut.1. me qellim qe te minimizohet emetimi i pluhurave.1. me etiketimet dhe treguesit e duhur. kontraktori do te verifikoje nese kushtet e rrugeve dhe urave jane te pershtatshme per nje transport te sigurte te materialeve te ndertimit per ne kantier. Plani per Menaxhimin e Mbetjeve do te perfshije te gjitha llojet e mundshme te mbetjeve te prodhuara ne vend: aktivitete e thyerjes se shkembinjve. kompresoret dhe gjeneratoret duhet te mbahen larg zonave qe ndodhen ne afersi te shtepive te banuara.

• Hapesirat e magazinimit duhet te parashikohen me sistemin e mbajtjes se derdhjeve. etj.249 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. Plani ne Rastin e Derdhjes se Ndotesve Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Kontraktoret do te verifikojne nese cdo ngarkim/shkarkim drejtohet ne menyre te sigurte. ne te njejten kohe. • Ndaloje shkarkimin e pavrojtuar te automjeteve. Gjithashtu. vendosini ato ne thase ose konteniere te papershkueshem nga uji dhe dergojini ato ne kontenierin e mbetjeve te rrezikshme (toka e ndotur ne menyre te rastesishme mund te hiqet deri aty ku ka penetruar lengu). Programi per Menaxhimin e Materialeve te Rrezikshme Cdo produkt kimik do te furnizohet me MSDS e vet (ne gjuhen angleze. veprimet qe vijojne duhet te zbatohen ne rastin e nje derdhjeje per te parandaluar ose moderuar ndikimin mjedisor qe mund te linde: • Ndalimi i punimeve deri krijimin e kushteve te sigurta. Ato duhet te ndodhen jo me pak se 50 m nga cdo vije uji ose nga deti.1. Ne menyre te vecante: • Derdhja ne toke ose ne kanale e vajit.4. 8. • Parandaloni lengjet nga rrjedhja ne kanalet e rruges. • Ngrini materialet me sistemet e duhura. • Perdorimi siperfaqeve te papershkueshme. Materialet e rrezikshme do te etikohen dhe shenohen rregullisht sipas legjislacionit perkates.PRBCATESVL220 . diesel-it. • Percaktoje zonat e duhura te parkimit. Seksioni 14 i MSDS (Informacion i Transportit) paraqet klasen e rrezikut te transportit per ato substanca qe paraqesin nje rrezik fizik sipas Rekomandimeve te KB mbi Transportin e Mallrave te Rrezikshme. Nje kopje MSDS e te gjitha kimikateve do te shperndahet ne zonat e magazinimit. garantimi i sigurise tuaj dhe te njerezve te tjere.3. etiketohen dhe shenohen sic duhet.1.1. sa here qe te jete e mundur). • Zonat e furnizimit me karburant duhet te kene nje siperfaqe te forte. ose ne sistemin e kanalizmeve permes qeseve plastike dhe materialeve te tjera. . • Eleminimi i shkakut te derdhjes dhe. lumenj. te papershkueshme qe kullon ne nje interceptor vaji.• Imponoje mirembajtjen e sigurise se automjeteve dhe plotesoje kushtet e ngarkeses. platforma kullimi. dhe gjuhen vendase. 8. Kriteret qe vijojne do te adoptohen per magazinimin e kimikateve te rrezikshme: • Zonat e magazinimit te materialeve te rrezikshme duhet te identifikohen. per te parandaluar ndotjen ne toke nga automjetet stacionare. dhe e cdo kimikati eshte e ndaluar ne menyre te prere.

me qellim qe te percaktoje rolet dhe pergjegjesite per te siguruar pajtueshmerine per emetimet ne ajer. qe perfshin: • SCR – Reduktimin e Perzgjedhur Katalitik – sistemi i denitrifikimit.1.5.2. Nje sistem monitorimi automatic i instaluar ne trungun e oxhakut do te verifikoje pajtueshmerine me limitet e aplikueshme. Proceduat specifike dhe instruksionet operacionale do te zbatohen brenda EMP. 8. • Zona e magazinimit duhet te jete e shtruar.2. Perpara se te filloje punimet.250 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . e rrethuar dhe e shenuar. Te dhenat e marra nga sistemi do te akumulohen per analize dhe qellime raportimi dhe do te jene te gatshme per vleresim nga autoritetet kompetente. MASAT LEHTESUESE DHE KOMPENSIMI GJATE FAZES OERACIONALE 8. personeli duhet te veshe PPE e duhur. i cili do te ekspozoje karten e duhur te identifikimit. Me qellim qe te mbrohet zona e kantierit nga aksesi i pa-autorizuar.1.1. Masat Lehtesuese Mjedisore dhe Kompensimet . Gjate punimeve. jane te arritshme nga sistemi i trajtimit te gazit te karburanteve i adoptuar nga imoianti. • Materialet e pa-pajtueshme duhet te ndahen ne perputhje me kerkesat e vecimit ndermjet klasave te ndryshme te mallrave te rrezikshme. do te vendoset nje rrethim perimetral sigurie dhe shenja paralajmeruese perreth gjithe zones se punimeve. Menaxhimi i Shendetit dhe Sigurise Kontraktoret duhet t’u adresohen me kujdes ceshtjeve te Shendetit dhe Sigurise. • Filtri prej pelhure per largimin e therrmijave.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Cilesia e Ajrit Perqendrimet shume te ulta. personeli do e marre trajimin e duhur mbi rreziqet e mundshme. • Inspektimet duhet te kryhen periodikisht me qellim qe te verifikohet ndonje vrime e mundshme qe mund te coje ne derdhje. sic jane llogaritur nga modeli.• Kurbat mbartese duhet te jene te pranishme perreth zones se ngarkimit dhe shkarkimit. Aksesi do t’u sigurohet vetem personelit te autorizuar. • Zona e magazinimit duhet te jete e pajisur me nje kuti emergjence. 8. dhe • Impiantin per heqjen e squfurit.

2. • Impianti i trajtimit te derdhjeve. • Nje vendndodhje te pranueshme jashte zones se punes per nje pike grumbullimi.2. me objektivin per te reduktuar volumin dhe toksicitetin e mbetjeve te prodhuara deri ne masen qe eshte praktike ekonomikisht.1.1.3. sic eshte parimi ALARP. • Separatoret lokale te vajit. Kjo do te behet duke zbatuar strategjite per minimizimin e mbetjeve. Zhurma Gjate operimit. • Vendndodhjen dhe llojin e makinerive zjarr-fikese (zjarrfikseve. Inspektime periodike per monitorimin e zhurmes do te realizohen per te kontrolluar dhe minimizuar ndikimin e zhurmes. • Impianti i trajtimit te ujrave te zeza Nje sistem monitorimi automatik do te verifikoje pajtueshmerine me kufijte e zbatueshem per ujin e perdorur te shkarkuar. panelit per alarm zjarri.2.1. Uji Projekti i adoptuar per sistemin ngrohes-ftohes siguron respektimin e limiteve me strikte ne shkarkimin termal. . cdo mase lehtesuese e nevojshme me tej do te adoptohet per te reduktuar ndikimin e zhurmes se prodhuar nga impianti.251 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 8. 8. Toka Te gjitha zonat e magazinimit do te shtrohen dhe pajisen.2. Kontraktori do te inspektoje zonen e punimeve dhe do te rregjistroje detajet qe vijojne: • Numrin dhe vendosjen e daljeve.1. ndihmen e pare.2. • Rruget e udhetimit drejt seciles dalje. 8.2. duke shmangur ndotjen e mundshme te dheut dhe ujrave nentokesore.4. Pergjigjia Emergjente dhe Plani i Gadishmerise Emergjenca ne kete kontekst nenkupton rastet e zjarrit dhe ato mjekesore (ose situata te demeve madhore te prones).8. nese eshte e nevojshme.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . pikave manuale per thirrje telefonike).1. Mbetjet Menaxhimi i mbetjeve do te bazohet ne perqasjen e minimizimit te mbetjeve. Impianti eshte projektuar duke marre ne konsiderate disa sisteme per te parandaluar shkarkimet e ujrave te ndotur ne Detin Adriatik: • Basenet per grumbullimin “vales se pare” te ujit te shirave. 8.2. me basene mbartese me kapacitetin e duhur.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . nuk ka asnje shkarkim te perhershem uji per t’u monitoruar. rruget e udhetimit drejt atyre daljeve (perfshi shkallet.1.3. ne nje shkalle te duhur. sa me teper qe te jete e praktikueshme. Procedurat specifike per pergjigje emergjente do te shkruhen dhe i gjithe personeli i perfshire do te jete ne dijeni te tyre. Dheu Procedurave dhe masave lehtesuese per te shmangur shkarkimet e ngurta dhe te lengeta ne toke gjate fazes se ndertimit u jemi adresuar seksioneve e tjera te ketij dokumenti. pajisjet zjarr-fikese. zonen e vendndodhjes.1. me treguesin per numrin e dhomave.1. . Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese. Cilesia e Ajrit Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar kohore te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe sistemin e tyre tipik jo te vazhduar. daljeve.1.3. nese jane te pranishem) dhe pika e grumbullimit.3.1.3. 8. Zhurma Emetimet e zhurmes gjate fazes se ndertimit jane per shkak te makinerive/pajisjeve. nuk ka emetime te vazhduara qe do te monitorohen.1. Monitorimi do te konsistoje ne verifikimin vizual per tymin e zi ne shkarkime perpara dhe gjate aktivitetit. pikave te thirrjeve telefonike.3.2. 8. Ne rast se emetimet e dukshme duhet te jene te pranishme nga shkarkimet. pajisjet/makinerite respektike do te ndalohen dhe zevendesohen. Kontraktori do te hartoje. Nuk eshte parashikuar asnje aktivitete raportimi.Per mbledhjen e informacionit te mesiperm. panelin e alarmit te zjarrit.3. Makinerite ne punimet ne kantier qe jane me motorra me djegie duhet te pajisen me masat kunder zhurmes nese ato do te perdoren brenda 50 m nga blloqet e akomodimit.4.252 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Faza e Ndertimit 8. 8.3. Kontraktori do te monitoroje emetimet ne ajer nga shkarkimet e automjeteve dhe makinerive te tjera. Kujdes i vecante do te behet per arsye shendetesore ne monitorimin dhe kontrollin e pluhurave. 8. Uji Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe te sitemit te tyre tipik jo te vazhduar. MONITORIMI MJEDISOR DHE RAPORTIMI 8.

• Perqendrimi i Oksideve te Azotit. Emetimet nga trungu i oxhakut gjate operimit do te monitorohen ne menyre te vazhduar. Faza e Funksionimit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 8.8.2. Cdo dem ose perkeqesim i zones se mbuluar do te vihet menjehere ne dukje dhe do te riparohet.5.253 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . per te garantuar pajtueshmerine me kufijte e lejuar. • Oksigjeni. 8.2.3.2. Raporti do te permbaje bazen e informacionit te nevojshem per te vleresuar pajtueshmerine me legjislacion perkates ne fuqi.1.3. • Perqendrimi i Monoksidit te Karbonit. Toka Vendndodhja do te verifikohet periodikisht nepermjet inspektimeve ne vend. . ne nje zone rezidenciale prane impiantit. te ndodhur ne perputhje me sugjerimet e Autoriteteve Vendore. 8. • Perqendrimi i oksideve te squfurit • Perqendrimi i lendes se grimcuar pezulli . Monitorimi i Cilesise se Ajrit Ndikimi ne cilesine e ajrit te emetimeve te SO2.3.1. Mbetjet Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe te sitemit te tyre tipik jo te vazhduar. Ne cdo trung oxhaku do te maten parametrat qe vijojne: • Temperatura. prodhimi i mebtjeve lidhet me aktivitetet e germimit. Cilesia e Ajrit Monitorimi i Emetimeve te Impiantit Emetimet ne ajer do te monitorohen. Nje raport vjetor me nje sinteze te te dhenave te emetimeve do t’i dergohet autoritetit kompetent. NOx dhe PM10 nga impianti do te maten ne nje stacion monitorimi. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese.PRBCATESVL220 . • Lageshtira. me qellim qe te sigurohet se rruget dhe shtresat do te mbahen ne kushte te mira. Specifikimet teknike per pajisjet monitoruese do te jene ne perputhje me kerkesat e Legjislacioneve perkatese Europiane.3. dhe te dhenat e regjistruara do te jene te gatshme per autoritetet kombetare.2.

Gjithashtu. .3. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Te gjithe parametrat e rregulluar per shkakrkimin e ujrave te perdorur do te maten periodikisht. ne vijim te strategjise se Direktives se Kuadrit te Ujit (Direktiva 2000/60/EC) per vleresimin e cilesise se trupave ujore. Mbetjet do te largohen nga kompanite e autorizuara ne perputhje me rregullat shqiptare. Ne fund te cdo viti. . Puset e monitorimit do te cpohen perreth Impiantit te Energjise per analiza periodike te ujit. Chlorophyll Dosage.3.Extended Biotic Index. Ne rast te tejkalimeve te limiteve. fushata do te fokusohet ne menyre te vecante ne monitorimin e treguesve me tipik te statusit ekologjik te entit detar te ujit (E.2. masat e duhura te reduktimit. Matjet e zhurmes do te kryhen ne vijim te standarteve nderkombetare (sic eshte ISO) dhe rezultatet do te jene ne dispozicion te autoritetit kompetent. do te perkufizohen veprime korrigjuese.PRBCATESVL220 . me qellim qe te verifikohen ndikimet e mundshme ne biocenozen detare. do te kryhen nje seri matjesh te zhurmes ne receptoret me te prekur perreth kantierit. 8. etc).B.4. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese. 8. Zhurma Pas fillimit te funksionimit te Impiantit te Energjise. 8. procedurat dhe masat lehtesuese per te shmangur shkarkimet e ngurta dhe te lengeta ne dhe u adresohen seksioneve te tjera te ketij dokumenti.I. Se bashku me analizen e parametrave kryesore fiziko-kimike.3. burimi i detajuar).3.254 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5.2. Mbetjet Do te mbahet nje ditar i detajuar i mbetjeve te prodhuara (tipi. nese jane te nevojshme. do te pergatitet nje raport.2. me qellim qe te kontrollohen drejtimet e prodhimit dhe te zbatohen. Uji Temperatura e shkarkimit te ujit te detit do te monitorohet vazhdimisht. do te kryhen fushata periodike per marrjen e kampioneve ne zonen prane pikes se shkarkimit. sasia.Ne cdo rast.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful