• Termocentrali • Facilitetet detare • Linja e energjise drejt Tirana 2 • Linja e energjise drejt Italise

Kodi i Dokumentit: PRBCATESVL220

Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Shtator 2008

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

• Termocentrali • Facilitetet detare • Linja e energjise drejt Tirana 2 • Linja e energjise drejt Italise

Kodi i Dokumentit: PRBCATESVL220

Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Shtator 2008

Environmental Resources Management

ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

1.

HYRJE..................................................................................................... - 11 1.1. Profili i Propozuesit: ENEL ................................................................. - 12 -

1.1.1. Veprimtaria Nderkombetare............................................................ - 12 1.1.2. Struktura Aksionere ........................................................................ - 13 1.2. 1.3. 2. Procedura per Marrjen e Lejes Mjedisore ........................................... - 14 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Qellimi dhe Kriteret e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis....................... - 15 -

MOTIVIMI I PROJEKTIT TE PROPOZUAR .................................................... - 18 2.1. 2.2. Tregu Shqiptar i Electricitetit ............................................................. - 18 Objektivat e Projektit te Propozuar................................................. - 20 -

2.2.1. Varianti “Qymyrgur i Paster” ........................................................... - 21 2.2.2. Akumulimi dhe vecimi i CO2 ............................................................ - 23 3. KUADRI LIGJOR, RREGULLATOR DHE I POLITIKAVE .................................. - 25 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. Hyrje................................................................................................ - 25 Te Dhena te Pergjithshme Mbi Kuadrin Institucional dhe Legjislativ Shqiptar........................................................................................... - 25 Ligjet, Vendimet Shqiptare dhe Konventat Nderkombetare Perkatese per Mbrojtjen e Mjedisit ......................................................................... - 25 Ligji Shqiptar per Vleresimin e Ndikmit ne Mjedis............................... - 29 -

3.4.1. Kerkesat per VNM te Thelluara ....................................................... - 29 3.4.2. Procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis................................... - 31 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9. 4. Direktivat Mjedisore te Bankes Boterore per Vleresimin Mjedisor........ - 31 Legjislacioni Europian per Mbrojtjen Mjedisore ................................. - 32 Poltika Shqiptare per Sektorin e Energjise.......................................... - 33 Planet Lidhur me Token, Mbrojtjen e Ujrave Siperfaqesore dhe Nentokesore .................................................................................... - 33 Plani Hapesinor dhe Urbanistik i Sheshit te Ndertimitt........................ - 34 -

PROJEKTI ................................................................................................ - 36 4.1. 4.2. Vendndodhja ................................................................................... - 36 Alternativat...................................................................................... - 36 -

4.2.1. Vendndodhja.................................................................................. - 36 -

-2Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.2.2. Lendet Djegese ............................................................................... - 37 4.3. Impianti i Energjise me Djegie Qymyrguri .......................................... - 37 -

4.3.1. Pershkrimi i Procesit Kryesor............................................................ - 38 4.3.1.1. 4.3.1.2. 4.3.2.1. 4.3.2.2. 4.3.2.3. 4.3.2.4. 4.3.2.5. 4.3.2.6. 4.3.2.7. 4.3.2.8. Cikli Termal dhe i Djegies ....................................................... - 38 Linja e Trajtimit te Gazit te Oxhakut ....................................... - 40 Trajtimi dhe Ruajtja e Qymyrgurit ........................................... - 42 Furnizimi me Uje dhe Trajtimi i Ujit ......................................... - 43 Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit te Hirit ............................ - 46 Guri gelqeror dhe Gipsi.......................................................... - 46 Grumbullimi i Urese dhe Sistemi i Prodhimit te Amoniakut ..... - 47 Bolieri Ndihmes...................................................................... - 47 Impianti per Grumbullimin e Karbonit pas Djegies .................. - 47 Sistemet Elektrike................................................................... - 48 -

4.3.2. Sisteme Ndihmese .......................................................................... - 42 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

4.3.3. Facilitete Shtese ............................................................................. - 48 4.4. Rendimenti Teknik dhe Balanca e Sasise............................................ - 49 -

4.4.1. Rendimenti Teknik .......................................................................... - 49 4.4.2. Bilanci i Sasise ................................................................................. - 50 4.5. Shfrytezimi i Burimeve ...................................................................... - 50 -

4.5.1. Shfrytezimi i Tokes ne vendndodhje dhe ndertesat .......................... - 50 4.5.2. Furnizimi me Uje ............................................................................. - 53 4.5.3. Lendet djegese ............................................................................... - 53 4.5.4. Lendet e para ................................................................................. - 54 4.5.5. Personeli......................................................................................... - 54 4.6. Interferencat Mjedisore .................................................................... - 55 -

4.6.1. Emetimet ne Ajer............................................................................ - 55 4.6.2. Uji i Perdorur .................................................................................. - 56 4.6.3. Zhurma........................................................................................... - 57 4.6.4. Nen-produktet................................................................................ - 57 4.6.5. Mbetje te ngurta ............................................................................ - 58 4.6.6. Trafiku............................................................................................ - 58 4.7. Faza e Ndertimit............................................................................... - 61 -

4.7.1. Pergatitja e Kantierit ....................................................................... - 61 4.7.2. Ndertimi i Impiantit te Energjise ...................................................... - 62 4.7.2.1. Planifikimi i Punimeve ............................................................ - 64 4.7.3. Lendet e Para.................................................................................. - 65 -

-3Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.7.4. Uji i Perdorur .................................................................................. - 65 4.7.5. Periudha Kohore............................................................................. - 65 4.7.6. Personeli......................................................................................... - 66 4.7.7. Trafiku............................................................................................ - 68 4.7.8. Masat Lehtesuese ........................................................................... - 70 4.8. Dalja Jasht Funksioni ........................................................................ - 70 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

4.8.1. Cmontimi dhe rivendosja e Impiantit dhe Pajisjeve........................... - 70 4.8.2. Prishja e Ndertesave ........................................................................ - 71 4.9. Analiza ne Rast Deshtimi .................................................................. - 71 -

4.9.1. Metodologjia .................................................................................. - 71 4.9.2. Vleresimi i Riskut............................................................................. - 71 4.9.3. Identifikimi i Rreziqeve .................................................................... - 72 4.9.4. Vleresimi i Pasojave ......................................................................... - 73 4.9.5. Shpeshmeria e ndodhjes se ngjarjeve aksidentale ............................ - 75 4.9.6. Matrica e Riskut.............................................................................. - 76 4.9.7. Risqet madhore te lidhura me impiantin e energjise ........................ - 77 4.10. Identifikimi Paraprak dhe Vleresimi i Ndikimeve ................................. - 80 4.10.1. 4.10.2. 4.10.3. 4.10.4. 4.10.5. 4.10.6. 4.10.7. 4.10.8. 4.10.9. Ajri ........................................................................................... - 80 Dheu ........................................................................................ - 81 Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore ........................................ - 82 Zhurma..................................................................................... - 83 Bimesia, Flora, Fauna dhe Ekosistemet ...................................... - 83 Peizazhi .................................................................................... - 84 Rrjeti Rrugor dhe Trafiku Detar.................................................. - 84 Rrezatimet Jonizuese dhe Jo-Jonizuese...................................... - 85 Kuadri Social-Ekonomik ............................................................ - 85 -

4.10.10. Shendeti Publik ......................................................................... - 85 5. LINJA BAZE MJEDISORE........................................................................... - 88 5.1. Atmosfera dhe Cilesia e Ajrit ............................................................ - 88 -

5.1.1. Klima.............................................................................................. - 88 5.1.2. Cilesia e Ajrit................................................................................... - 89 5.1.2.1. 5.1.2.2. 5.2. Legjislacioni ........................................................................... - 89 Cilesia e Ajrit ne Zonen e Studiuar.......................................... - 91 -

Toka ................................................................................................ - 92 -

-4Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

........4...................... Trualli ..........7.... Cilesia e Ujrave Nentokesore ............................. ...5....114 5....................... Rezultatet ........................4..................2................... Studimi i Truallit dhe i Ujrave Nentokesore te Zones .........4..... .........................................6....... ......6..........5.................................................. .......................... ... Peizazhi ...110 5...............92 5......................1....... Bibliografia ........... 5..3.....1........124 Perfundimi ................4.................... Matjet ....... .. Flora..................................................... ......... Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore .....................117 5........... ..................... Zhurma...6........ 5................... ....134 Metodologjia ............ .............................3............... ..143 - 5....5...............6...........................4. Uji i Detit ........1...................... Pershkrimi i Pergjithshem i Zones ...103 5....123 - 5..5....1..........1.. ..........100 5............................6..............6...... Cilesia e Tokes ...........2..........................142 - 5... ........ Vendosja e Zones.................2.......134 - 5...... Perdorimi i Tokes . ..............................7... Kufizimet e Zhurmes .4......... 5........ .........1............................... Bimesia dhe Flora.....................6..............................................................................................................1..5...118 5........................................................122 5......114 5........ ....111 5........3..........4........ ....2.117 5.136 Fauna ne Zone . 5.. Cilesia e Dheut dhe Ujit Nentokesor ... Fauna dhe Ekosistemet . 5..................6...................2...... ... Bimesia.....PRBCATESVL220 .....................2........ Gjeologjia .....2............4..... 5........ Hidrologjia........... Metodologjia .............97 5......... .........135 Habitatet ne Zone ...........................143 5................105 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5.....123 Bimesia e Mundshme .................................... Konkluzione ....3..................................115 5...........................................143 5.. ................................... Metodologjia e Analizes........... Veshtrim Historik . Kushtet Gjeologjike dhe Gjeomorfologjike ............. ..123 5...................................101 5. .2....5.................. . ....................1............................... Organizimi i Punes dhe Plani i Rilevimit......116 5...............2...............6.................. .....................5...... ..............................3..................................................144 - -5Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .......3.... .6..........105 5.....134 Zonat e Mbrojtura dhe Pikat e Nxehta Mjedisore .3......4...................................... ...1............5..........3.......2.. .....1..2.....................3....2.......................2............. Sizmiciteti .......6............5.......................5............ ...............117 - 5........137 Perfundimi .. .....7...................4.119 5...................................................1. .........3.................... ....... .......... 5.............. 5................. Fauna dhe Ekosistemet .......123 Bimesia e Zones ...........................2.................6.... ...........................................................................................................1...................................2............... ..2..3..................2....................6...........................2...................113 - 5......

.......2.4.................. Faza 1.................. Perfundime..............1.................................162 - 5............................... ...... .................... 6............... Faza e Ndertimit ........ .....1........................4... Trafiku Detar dhe Rrjeti Rrugor .............2...... ...........162 5...........200 - -6Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ...5........................................ 6...149 5........................11...................1................1.........188 Te dhena Meteorologjike ................ Faza e Ndertimit ...........163 - 5......153 Komponentet Simbolike....................................3......2...... .... ..2............................................2.........2.. Faza Funksionimit ....... Toka ............ Kuadri Social-Ekonomik......186 Fusha Mbuluese e Modelimit .....2..........198 6...................7... Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore .......198 - 6...167 Gjendja ne Porto Romano ...153 - 5............ .2........3..........................3.....PRBCATESVL220 ..199 - 6... ................ .1....................1............................... ............4............... .......................7.....182 6...........2....................7....1..... Fushat Elektromagnetike Jo-Jonizuese.......................... 6.................. 5..................... ....... Te Dhenat Demografike ...............10...1.... ....................200 6. ................152 Komponentet Pamore....... ...........2...1............ ................. 5.............. ............ ...153 5..........1... 5...1.. Komponentet Morfologjike dhe Strukturale ....... Elementet Aktuale te Peizazhit ........................................................................ ... Gjendja Kombetare ne Shqiperi....... ...1.........1........178 Referenca ...... ..9.. ...2....... ............2..... .......2....................182 Ndikimi i Depozitimit te Pluhurit dhe Receptoret.................11....... ........... ......2................ 6...........1........ Trafiku Detar i Portit te Durresit.............2..............7.1........... ..........2.....1.........1....................................147 5.........8................. ...3....2.................... Faza Funksionimit ........... Kufizimet..... Shendeti Publik ......................183 Karakteristikat CALPUFF ........ .........5........................ 5...........................................2...................... ......11.1..............................................11.......................1........................... Ajri .......162 KUadri Social-Ekonomik ...... 6...........10...................5.............1.....1......................................................................7..........154 5.........8..........2........................................................................4.............. ........167 5...........10.... ... .............1......................................................8.............198 Faza 2......... Emetimi i Pluhurave . 6............................194 - 6........182 6.3...157 5.............................. ..............................192 Ndikimet..... 6.186 - 6............................ Perfundime........ 5.197 6........................ Rrjeti Rrugor Ekzistues ......1..4......... 6........................7...............1.153 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5.......3.......................... .....................180 - VLERESIMI I NDIKIMEVE ..............................190 Plani i Emetimeve ..............................................182 - 6.....

1..... .. .....5...........4............2.............3....202 - 6..... ............................................4..................4...............................1... 6...6....1... .. ................................................. Flora.............2..........1......... .............................................................2.........6.................5... 6............1.........229 - 6........................... .... 6.............222 Ndotja e Tokes dhe e Ujit . Faza e Ndertimit . .................................213 Modeli Matematikor .....................4............201 Ujrat Nentokesore.5..209 6.................... ................4................... Ujrat nentokesore .....225 - 6............... ................... ..1....2.229 6..221 - 6....................................................................... ............226 Shkarkimet e Ujrave .............................4. 6...2...................3......4.................. ...........216 Rezultatet ......... ....... .. 6........................... Peizazhi ....229 - 6............231 6. Faza e Ndertimit................. 6.... 6...................214 Objektet e Studiuara ...............................3.................................6...7....... 6.. Legjislacioni per Akustiken ..5............. Faza e Ndertimit ............6........ Faza e Funksionimit ....5......3.............. Pershkrimi i Projektit .......2................. ........ ...................7......4.......... Fauna dhe Ekosistemet ...3.............222 6............. ...........4.................5.............. Trafiku Detar ..... .. ...... 6..1............2...................................................................... 6.. 6... 6.........1............5...226 Zhurmat........2...............213 Metoda e Llogaritjes .5.217 Perfundime ...........1....1.........1............. . 6..............2......2............................201 6..3.213 - Bimesia............................2........6......... ..............1.. ........................3.............. 6..1..............................................1..... ............5. .....................5..1..4........................................................2....................... 6...3....................1....... Faza e Funksionimit .4. Faza e Funksionimit .........................................1....... ...........1............................2.........202 Ujrat Siperfaqesore ..........................209 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6......... ......1..................2......... .....................201 Ujrat Siperfaqesore ......7..222 - 6.....225 Ndotja e Ajrit ............224 Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit mbi Kafshet ..................3..225 Pushtimi nga Specie te Egra .......... .....1................3........1.....................................................5......................................2..........2........ Perfundime...................2........... . .....233 - -7Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ........232 - 6....... Bibliografia ....................3......... ....... Rrjeti Rrugor ... Trafiku ......................................... Ndikimi ne Peizazh.228 Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit ndaj Kafsheve ......... ......5...............212 Perfundime ........2........4............................ .......1..232 Faza Operacionale........1..............2................2.......231 6....................... .... 6...... 6..230 6..7..............5.........................5....4................................232 - 6....... 6........... . ... 6....................202 - Zhurma. Faza e Ndertimit .....................................7... ........ 6.....................1....210 Vleresimi i Ndikimeve te Zhurmes ...............3.......................... ..................224 Zhurmat.................... Largimi i Habitatit ..PRBCATESVL220 ....................232 6.................................5..2. 6.......................4................................2.....2...............

....2...........1........... ........235 6...............1. Faza e Funksionimit .......251 Uji. 8.......248 Plani ne Rastin e Derdhjes se Ndotesve .......... Zhurma....9.........1........248 Plan ii Menaxhimit te Trafikut/Aksesit.................250 8.253 - 8.........................1...... . ...................2...............4................. .2...............2........................251 8..252 8....1.....252 - 8.........1................. .......................1..........1.................................1..252 Uji.........252 Zhurma.. .................. Udhezime per Planet e Veprimit te Kontraktoreve ...... Menaxhimi i Mbetjeve............... .......2.. ......... ......4.............. 6... Faza e Funksionimit.......1.2................ ....................... .........1.1............10. ............235 6..............3.....................2.......................................233 - Fushat Elektromagnetije Jo-Jonizuese...........2................................ Zhurma...................1.........................9........... .... .2........................ Toka .. ..1.................. Monitorimi Mjedisor dhe Raportimi.. ...2.. 8......... Masat Lehtesuese dhe Kompensimi Gjate Fazes se Ndertimit ... ............247 8................. Pergjigjia Emergjente dhe Plani i Gadishmerise .......1....10....1..........251 - 8....... 8...... ...............................235 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6................ 8.....234 6...234 Kuadri Socio-Ekonomik ... ..........247 - 8...........7.............. 8...........253 - -8Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..10........ ........... Shendeti Publik .1.. Faza e Funksionimit ...............3..................................3............................. ....234 - 6....... .................... 8.247 8......3.......10.........2...... ....................2.....3................3......................... . Faza e Ndertimit ..................9.......................1.... .......................... Masat Lehtesuese Mjedisore dhe Kompensimet ....................... 8.................250 - 8....... ...................2.3...5.................................1........... ...8............. .............. ...........1................... ........................................ .......1...................251 Zhurma............ ..........3....................... 8...2..................1. Faza e Ndertimit.......... Derdhjeve dhe Trafikut..................................3.......... ..............................................252 Dheu ....1............1.. 8....... 8..........................................................1.. Faza e Ndertimit......235 6.250 - Masat Lehtesuese dhe Kompensimi Gjate Fazes Oeracionale ................. Faza e Ndertimit ...... Ndotja Atmosferike..1.............................. 8.2..............10........................................235 - 6.......PRBCATESVL220 ..236 6.... Ndotja Atmosferike.................................3......................................240 PLANI I MENAXHIMIT MJEDISOR ...2...1..........233 Faza e Funksionimit............... ......10...4.......................2....................236 6..... 8.......................238 7...... ..10..........7......2.......... MATRICA E VNM-SE ............1.5...........249 Programi per Menaxhimin e Materialeve te Rrezikshme ..............1......................6................................1........................1.2...3....... ...................... 6............................249 Menaxhimi i Shendetit dhe Sigurise..2..................................251 Mbetjet...1......................252 Mbetjet... Cilesia e Ajrit....1................ 6... ..1.........2...... 8..

...... 8..............2..........................3.................2...........8......254 Zhurma.........253 Toka ...........3.............. ............253 Uji............4...............3... .............PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ............2.3........2...3.......2.....................254 Mbetjet.. 8............................254 - -9Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .....................1.. .............................2........................3.................. ...... 8................... 8........... ..........5....... Cilesia e Ajrit.................................

10 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

Impianti do te pajiset me nje zone te posacme ku mund te instalohet nje Sistem per Grumbullimin dhe Vecimin e Karbonit te Pas-djegies. duke e qarkulluar ne cikel te hapur. Shqiperi). zone kjo e percaktuar nga Qeveria Shqiptare per perdorime industriale. Qellimi i ketij dokumenti eshte analiza e ndikimeve mjedisore te zbatimit te projektit te Termocentralit. Linja e Energjise. rreth 210 km i gjate. Pontili. qe lidh nje stacion te ri energjie me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2. filtrin prej pelhure per heqjen e pluhurit.11 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . per secilen njesi. • Nje kabell nen-detar 500 kV DC. njesine per ftohjen e gazit dhe impiantin per heqjen e squfurit. kompania kryesore elektrike Italiane.1. Impianti është projektuar me qellim qe te reduktoje marrjen e ujit te pa-përpunuar per perdorime industriale dhe shkarkimin perkates. shtrihet ne një zone fushore rreth 10 km ne veri te Durrësit. Sistemi i ftohjes do te perdore uje deti. Kablli Nen-detar dhe facilitetet e aneksuara jane analizuar ne kater Studime te vecanta per Ndikimin Mjedisor. Impianti i Energjise. qe lidh nje stacion te ri AC/DC per shkembimin e energjise me Italine. dërgohen ne impiantet e trajtimit te ujërave te përdorura dhe me pas do te shkarkohen ne det. ne përputhje me standartet perkatese ne fuqi. Termocentrali i propozuar eshte pjese e Projektit te quajtur “Kompleksi i Energjise” dhe perfshin: • Nje pontil 950 m i gjate. rreth 25 km e gjate. 800 MW secila dhe do te ndertohet ne dy faza. Vendodhja e propozuar per nderimin e Termocentralit. Termocentrali i ri eshte me djegie qymyri dhe perbehet nga dy njesi.PRBCATESVL220 . Derdhjet e ujërave te përdorura do te grumbullohen. Sistemi i trajtimit te gazit te oxhakut perfshin RKP – Reduktimin Katalitik te Perzgjedhur – sistemin e denitrifikimit. HYRJE Ky Studim i Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis lidhet me nje Termocentral te Ri te propozuar nga ENEL. . qe perdoret per shkarkimin dhe si dhe per transportimin e nen-produkteve nga impianti (gipsit dhe hirit). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Termocentralin. Gazrat e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku 150 m te larte. • Nje linje energjie 400 kV. Termocentrali ne Porto Romano eshte projektuar sipas Teknikave me te Mira Ekzistuese te zbatueshme per kete lloj Impianti te Madh per Djegie. Uji qe nevojitet per impiantin merret nga deti dhe trajtohet per te gjitha perdorimet ne proces. ne zonen industriale te Porto Romano-s (Rajoni i Durrësit.

El Salvador. 1. Enel vepron ne Spanje permes Enel Union Fenosa Renovables.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Veprimtaria Nderkombetare Pasi perfundoi shitjen e aseteve jo-strategjike. Ky inovacion i ka mundesuar Enel-it qe te furnizoje energji elektrike sipas kerkeses.12 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . nje kompani aktive ne sektorin e energjise nga era. rreth 1. PROFILI I PROPOZUESIT: ENEL Enel eshte kompania me e madhe e energjise ne Itali dhe sherbimi i dyte ne liste ne Europe persa i takon kapacitetit te instaluar. Ajo prodhon. se bashku me partnerin Acciona. Sllovaki dhe Spanje).100 MW kapacitet te instaluar. Enel do te jete i pranishem gjithashtu ne Argjentine.500 punonjes dhe vepron ne nje game te gjere stacionesh hidroelektrike.1. Guatemale. Ameriken Veriore dhe Latine.1.1. Kosta Rika. Kili. Greqi. Ne vijim te marrjes se sherbimit Spanjoll Endesa. Enel eshte nje nga operatoret me te medhenj te pavarur ne Amerike me Enel North America dhe Enel Latin America.500 MW (ne 31 Dhjetor 2007) dhe u sherben me teper se 50 milione konsumatoreve te energjise dhe gazit. Itali. Enel dhe Acciona aktualisht zoterojne 92% te kapitalit te aksioneve te Endesa-s (Enel 67%.7 milione investitore komerciale dhe institucionalë. Ameriken e Veriut (Kanada dhe Shtetet e Bashkuara) dhe Ameriken Latine (Brazil. Rumani. gjeotermale. Enel tani eshte i pranishem ne 21 shtete me nje kapacitet prodhues prej 75. biomase dhe prodhimi i kombinuar i nxehtesise e energjise . Acciona 25%). Meksike dhe Panama). diellore. Ne pese vitet e ardhshme (2008-2012) Enel do te investoje 7. Me afersisht 30. nukleare. Ne fillim te Tetorit 2007. Moroko. shperndan dhe shet elektricitet dhe gaz ne Europe. Enel ka numrin me te madh te aksionereve se cdo kompani tjeter Italiane. termoelektrike. Rusi. . nje iniciative qe ka terhequr vemendjen e shume sherbimeve ne bote. Enel eshte lideri boteror ne kete sektor. gjeotermale. Enel u angazhua aktivisht ne shtrirjen nderkombetare ne tregun e energjise dhe gazit.000 MW ne impiante duke perdorur burime energjie te rinovueshme (hidro. Kolumbi. France. dy kompani qe kane mbi 1. Enel eshte gjithashtu operatori i dyte me i madh Italian ne tregun e gazit natyror. cka ofron kursime per perdoruesit ne mbremje dhe ne fundjave. Peru dhe Portugali.1. Enel dhe partneri i saj Acciona dolen te sukseshem ne Oferten e tyre te Perbashket ne Tender mbi Endesa-n. me energji nga era dhe fotovoltaike. E rregjistruar ne bursen e Milanos qe ne 1999. hidro dhe prodhimi i kombinuar i nxehtesise e energjise. Enel eshte mjaft i fokusuar ne zhvillimin nderkombetar dhe ka perfaqesite e tij ne Europe (Bullgari. sherbimi i pare ne Spanje.CHP) ne bote.5 milione konsumatore dhe zoteron 10% te tregut persa i perket volumit. ere. me afersisht 2. Me Endesa-n.4 miliarde euro per zhvillimin e burimeve te rinovueshme te energjise dhe per kerkime e zhvillimin e teknologjive te reja mjedisore te favorshme. Kompania ka 73. Enel ishte sherbimi i pare ne bote per te zevendesuar matesat elektromekanike tradicionale te konsumatoreve me pajisje elektronike moderne qe bejne te mundur marrjen e leximit te matesit ne kohe reale dhe menaxhojne marredheniet kontraktuale ne distance.

se bashku me investitoret Italiane te pakices. Maritza East III. ai mori 51% te dy kompanive te shperndarjes elektrike: Enel Distributie Banat dhe Enel Distributie Dobrogea. Ne France. nje perzierje e aseteve berthamore. Ne Ameriken Latine Enel prodhon 660 MW impiante hidroelektrike dhe me energji nga era.4 milione konsumatore. . Impianti me djegie linjiti ka nje kapacitet prej 840 MW. politikes se saj per mbrojtjen mjedisore dhe adoptimit te praktikave me te mira nderkombetare per transparence dhe qeverisje korporate.5 milione konsumatore. Enel dyfishoi pranine e saj ne Rumani.8% te JCS Fifth Generation Company te Gjithe Tregut te Elektricitetit (“OGK-5”). 100% te OAO Neftegaztechnologiya. te finalizuar ne 5 Qershor 2008. nje tregtues Rus qe u jep elektricitet konsumatoreve me te medhenj industriale. me nje kapacitet prodhues prej 6. 100% te ZAO Urengoil. qe furnizojne 1. Enel ka marre Erelis. 1. Ne vijim te marrjes se Electrica Muntenia Sud. ne Mars 2003.1.1% te tjera ne menyre jo te drejperdrejte permes nje huadhenesi shteteror Cassa Depositi e Prestiti. Ne Bullgari. prodhuesi me i madh i elektricitetit ne vend.1% te kompanise ne menyre te drejperdrejte dhe 10. ere dhe biomase dhe sapo ka firmosur nje marreveshje me kompanine TradeWind Energy ne Shtetet e Bashkuara per te rritur ne mbi 1. Raportit Mbeshtetes. ne Shkurt 2005.13 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Enel mori 66% te Slovenské Elektrárne (SE). aksioneret e Enel perfshijne fonde investimi nderkombetare. Enel zoteron 55. Enel mori gjithashtu nga ESN Group 49. Vec kesaj. Fale Kodit te Etikes. Enel Latin America vepron gjithashtu ne El Salvador ne fushen gjeotermale. Aktualisht. njoftoi marrjen e Burimeve AMP. ne Prill 2005. Enel.8%.60% Eni) nje grup fushash gazi premtuese perfshi 100% te OAO Articgaz. Enel menaxhoi nga Qershor 2004 deri ne Shtator 2007 – ne partneritet me grupin privat vendas ESN Energo – Termocentralin Veri-Perendimor ne St. Ne Rusi. ajo ka firmosur nje Memorandum Mirekuptimi me Edf per te marre 12. Struktura Aksionere Ministria Italiane e Ekonomise zoteron 21. Petersburg. Marrja perfshin nje projekt veprues dhe kater projekte zhvillimi gjeotermale ne faze te avancuar qe pritet te shtojne afersisht 150 MW kapacitet gjate kater viteve te ardhshme ne operimet e Enel North America. fonde etike. nje kompani qe ka autorizime ne disa fusha te ndryshme per te ndertuar impiante ere deri ne 500 MW. Ne Rumani. Enel mori permes SeverEnergia (ish Enineftegaz.5% te RusEnergoSbyt. Ne Sllovaki. si dhe aksesin ne nje numer te caktuar te mundesive per te ardhmen.000 MW fuqine e re te eres. duke arritur ne rreth 2. dhe i dyti ne Europen Qendrore dhe Lindore. permes varteses se saj Enel North America. kompani sigurimi dhe fonde pensioni. Ne Mars 2007.000 MW.000 MW shkembyer ne 2006. kompania e shperndarjes elektrike qe vepron ne zonen e Bukureshtit. Ne 4 Prill 2007.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . termale dhe hidro. Enel zoteron 5% te burses franceze te energjise Powernext dhe eshte nje nga operatoret kryesore ne tregetimin e energjise ne vend me 1.Ne Ameriken Veriore Enel ka 470 MW prodhim energjie hidroelektrike. duke lene te lira 68. Enel ka marre kontrollin e impianteve me te medha ne vend.5% te projektit te ri te energjise berthamore European Pressurized Reactor (EPR). nje konsorcium 40% Enel .2.

2003 dhe ne Vendimin n. Rradha e veprimeve dhe periudha kohore per kete faze percaktohet ne Ligjin n. pergatit opinionin e justifikuar me shkrim per projektin dhe ja dergon ate MMPAU. MMPAU merr dokumentacionin e projektit nga ARM bashke me opinionin e saj zyrtar. date 02. date 23. 3.14 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 2. aprovuar me 23 Janar. 8990.07.2000). 5. 2003. Kryetari i Njesise se Qeverisjes Vendore organizon nje diskutim me publikun vendor te ndikuar (brenda 5 ditesh). dhe permblidhet si me poshte: 1. 994.2008. Qeverisja vendore dhe MMPAU organizon nje konsultim me “publikun e ndikuar”: .2008. 8990 mbi Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis.10. Rradha e veprimeve dhe periudha kohore per kete faze specifikohen ne Vendimin nr. Procedura per Vleresimin Mjedisor mund te permblidhet ne dy fazat qe vijojne: • Miratimi Vendor (Lokal) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Miratimi i MMPAU Qellimi i fazes se Miratimit Vendor duket se eshte marrja prej MMPAU e nje deklarate formale “asnje kundershtim” nga qeverisja vendore (Komuna Katund i Ri) dhe e nje vleresimi formal te VNM-se nga ARM.1. PROCEDURA PER MARRJEN E LEJES MJEDISORE Kuadri ligjor per proceduren e VNM-se ne Shqiperise jepet nga Ligji nr.01. Qellimi i fazes se aprovimit nga MMPAU eshte pajtueshmeria me parimet e konventes se Aarhusit (ratifikuar nga Shqiperia me Ligjin n. date 02. dhe permblidhet si vijon: 1. me udhezime te mundshme. MMPAU fillon procesin e shqyrtimit. 4. Propozuesi i paraqet ARM-se dhe qeverisjes vendore (Bashkise) dokumentacionin e projektit (Permbledhjen e Projektit Teknik dhe VNM-ne) per miratim. ARM (brenda 20 ditesh) kryen inspektime ne terren.PRBCATESVL220 . Qellimi i vleresimit nga te VNM-se nga MMPAU.2. kerkesa e mundshme per dokumentacion shtese (shqyrtimi nga ARM nuk fillon me perpara se Propozuesi te paraqese dokumentacionin shtese). duke perfshire Komisionin Ministrorl. 8672 date 26. ARM (brenda 5 ditesh) realizon nje shqyrtim fillestar te dokumentacionit te paraqitur nga Propozuesi. 4. Komisioni paraqet raportin e tij brenda 3 muajsh nga komunikimi i opinionit te ARM. 3. 2. eshte dhenia e Lejes Mjedisore dhe perkufizmi i udhezimeve perkatese per Propozuesin. 994.07. konsultohet me njesite e qeverisjes vendore. Kryetari i Njesise se Qeverisjes Vendore leshon nje dokument zyrtar me miratimin e Komunes dhe e transmeton kete dokument tek MMPAU (bashke me proces-verbalin e diskutimit te publikut te ndikuar).

Per perberes te vecante shtrirja mund te jete e ndryshme: per shembull per Atmosferen (ajrin) siperfaqja eshte me e madhe (40x40 km). ku shenohen te gjitha sugjerimet. emetimet dhe mbetjet. Ky kusht i fundit eshte I detyrueshem. Procedurat Operacionale te Bankes Boterore 4. percaktimin e dates dhe vendit per debatin me publikun. • Kuadri Ligjor. Zona e studiuar paraqitet ne Figuren 1. shoqata.) marrin pjese specialiste te MMPAU. brenda 5 diteve nga paraqitja e raportit te Komisionit. ne te cilin jepen rregullat kryesore perkatese per projektin specifik. verejtjet dhe propozimet nga publiku. Specialistet e MMPAU mbajne process-verbalin e takimit me publikun. dhe MMPAU informojne publikun e • Ne debatin me publikun [e pergjithshem] te ndikuar (shenim: popullsia.3a. QELLIMI DHE KRITERET E VLERESIMIT TE NDIKIMIT NE MJEDIS Studimi i Ndikimit ne Mjedis eshte kryer sipas kerkesave specifike te percaktuara nga Rregullorja Shqiptare per VNM (Ligji nr. • Pershkrimi i Projektit. afatin kohor per te paraqitur komente (i cili eshte jo me pak se nje muaj nga data e fundit e shpalljes se njoftimit). Ne Studimin e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis. • • 5. pa nderprerje (ne radiot dhe televizionet vendore. MMPAU merr vendimin e duhur per projektin dhe leshon deklaraten ose lejen mjedisore.3. eksperte te certifikuar qe kane pergatitur VNM-ne. i cili ben nje pershkrim te projektit te Termocentralit. shfrytezimin e burimeve. etj. perfshire teknologjite alternative te marra ne konsiderate. Studimi i Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis perfshin: • Motivimin e Projektit te Propozuar. pershkrimi i gjendjes ekzistuese per cdo perberes mjedisor mbulon nje zone prej 5 km nga qendra e vendodhjes se Termocentralit (zona e studiuar). ne faqen e internetit te autoritetit publik. ne tabelen e njoftimeve te njesise(ve) te qeverisjes vendore. 1. 8990 dale me 23/01/2003) dhe udhezimeve te aplikueshme per studimet e ndikimit mjedisor (Direktiva 85/337/CEE. ne shtypin e perditshem dhe periodik (nese eshte e mundur). . MMPAU pasqyron verejtjet ne projekt-lejen.• • Qeverisja Vendore (Bashkia) pergjithshem te ndikuar. qe perfshin identifikimin e zones se studjuar dhe pershkrimin e linjes baze ekzistuese per cdo komponent mjedisor qe mund te preket nga projekti. kerkuese.15 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . OJQ. e perbere nga Direktiva KE 97/11/CE dhe 2003/35/CE. dhe specialiste nga Ministrite qe kane lidhje me kete veprimtari.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Informacioni publikohet vazhdimisht gjate 20 diteve. ndersa me Zhurmen eshte me e vogel (rreth 2 km). Pervec “Hyrjes”. • Linja Baze Mjedisore. ne te cilin paraqitet nje skeme e tregut energjetik shqiptar si dhe zgjedhjet kryesore te projektit. Informacioni duhet te perfshije njoftimin e vendit ku eshte depozituar dokumentacioni I projektit per t’u lexuar nga publiku. .01).

kurdo qe eshte e nevojshme. ne te cilin ndikimet e mundshme ne mjedis per shkak te projektit vleresohen ne aspektin cilesor dhe/ose sasior.PRBCATESVL220 . vleresimi kryhet duke perdorur gjithashtu modele shkencore parashikimi. • Plani i Monitorimit. per ndikime te medha. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . i cili pershkruan mjetet monitoruese te parashikuara per te kontrolluar impiantin dhe efektet e tij ne mjedis. • Matrica e VNM-se.• Vleresimi i Ndikimit.16 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe permbledh ndikimet e analizuara ne Studimin e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis.

17 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

1. megjithate ajo shfrytezon vetem 30% te potencialit hidroenergjitik.2.18 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . MOTIVIMI I PROJEKTIT TE PROPOZUAR 2. Tabela 2. Ka nje varesi te larte te prodhimit te energjise nga kushtet hidrologjike. Impiantet kryesore te hidrocentraleve perdorin rrjedhen e lumit per te prodhuar elektricitet si dhe kapacitete te caktuara per akumulimin e ujit. TREGU SHQIPTAR I ELECTRICITETIT Gjate viteve te fundit. Ne fakt. Elektriciteti mbetet relativisht i shtrenjte per shume konsumatore.1a Zhvillimi Ekonomik ne Shqiperi Megjithe sasine vogel dhe të pa mjaftueshme te prodhimit te energjise elektrike që perben nje pengese per zhvillimin ekonomik. Shqiperia ka ruajtur nje stabilitet makroekonomik. Ne Shqiperi. 99% e energjise elektrike prodhohet nga impiantet e hidrocentraleve. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shqiperia shfaq nje dobesi te madhe ne sektorin e energjise. Ne menyre te vecante. ne 2002 nje ngadalesim ne zhvillimin ekonomik u shkaktua nga sasia e vogel e prodhimit te energjise elektrike dhe permbytjet. si dhe vlera relativisht te larta te zhvillimit ekonomik (shiko Tabelen 2.1a). Tabela qe vijon permbledh shifrat kryesore mbi tregun Shqiptar te elektricitetit. nese zvogelohen prurjet e lumit. . ulet edhe prodhimi i energjise dhe mundesia e sigurimit te eletricitetit ne tregun e brendshem.PRBCATESVL220 . ne 15 vitet e fundit nuk eshte ndertuar asnje impiant i ri energjie.

Kosova dhe Greqia).1b Tregu Shqiptar i Elektricitetit Ne muajt e pikut. Dhjetor e Janar (1.Tabela 2. Tabela 2. sic tregohet ne Tabelen 2.19 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1c.1c Linja te reja energjie te Parashikuara ne Shqiperi . Aktualisht nje termocentral i ri (98 MW) eshte ne ndertim ne Vlore dhe pritet qe linja te reja trasmetimi energjie te lidhin Shqiperine me vendet fqinje.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . cka con ne nderprerje te energjise. Shqiperia importon nje pjese te elektricitetit te nevojshem nga vendet fqinje (Maqedonia.3 GWh) sistemi i energjise mbulon vetem 85-90 % te konsumit total te energjise. por importi kufizohet nga kapaciteti i ulet i linjave te trasmetimit te energjise.

me qellim qe te reduktoje humbjet dhe te rrise shtrirjen e sistemeve te transmetimit dhe shperndarjes. lidhen me gjendjen ekzistuese ne aspektin e furnizimit dhe prodhimit. jane identifikuar tre strategjite qe vijojne: • Rritja e kapacitetit te prodhimit.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Konsumi Total Ne Qershor 2003. KESH (Korporata Energjetike Shqiptare).2a Rritja e Konsumit Total te Elektricitetit (GWh) Aktualisht 2005 6.2a paraqet rritjen e parashikuar te konsumit te energjise elektrike ne Shqiperi.490 Rritja Perqindje (%) 4. Sipas gjendjes se pershkruar me siper. ne lidhje te ngushte me Group of Donors dhe ENEL. permes Agjencise Kombetare te Energjise ne bashkepunim me institucione te tjera. • Nderlidhja elektrike me vendet fqinje perfshin tre linja. Ministria e Industrise dhe Energjetikes. ne gjendje qe te perkrahe zhvillimin ekonomik te Shqiperise dhe te permiresoje gjendjen kritike ekzistuese.2.PRBCATESVL220 . duke perdorur nje burim energjie me kosto të ulet.695 2010 7. te identifikuar dhe nenvizuar ne analize. . Tabela vijuese 2.802 Parashikimi 2015 9. • Zgjerimi i sistemeve te transmetimit dhe shperndarjes. si rrjedhoje. Ne lidhje me ceshtjen e fundit. transmetimit dhe shperndarjes eshte ne vazhdimesi dhe shume projekte jane ne zhvillim.20 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .391 2020 12. adoptoi nje Strategji Kombetare per Energjine ne Vend. ka pergatitur nje Plan Investimi. OBJEKTIVAT E PROJEKTIT TE PROPOZUAR Qellimi kryesor i Projektit te propozuar eshte ndertimi i nje impianti te ri per te permiresuar zhvillimin e prodhimit te energjise ne Shqiperi. duke plotesuar keshtu kerkesen dhe arritur nje zhvillim te qendrueshem ekonomik ne vend ne te ardhmen. Dokumenti perkates analizon ndryshimet e nevojshme qe duhet te ndodhin per te rritur sigurine e furnizimit me energji dhe per te optimizuar burimet e energjise ne Shqiperi. nevojat per financim dhe reformat e nevojshme per sektorin (perfshire ato te parashtruara ne Deklaraten per Politikat ne Sektorin e Energjise – Banka Boterore. me kapacitet te ulet trasmetimi.2. permiresimi i sistemeve te prodhimit. • Zevendesimi i sherbimeve ekzistiese me te tjera me energji me te ulet. ka nderprerje te furnizimit te konsumatoreve me energji elektrike • Humbjet teknike ne transmetim – shperndarje jane ende te larta. Fale ketyre investimeve. Strategjia e adoptuar nga Qeveria identifikoi investimet prioritare (bazuar ne rritjen e pritshme te kerkeses dhe ndikimin e masave per ruajtjen e energjise). perfshi kursimin e elektricitetit. Tabela 2. Problemet kryesore. ne vecanti: • Kapaciteti aktual i prodhimit eshte i pamjaftueshem per te plotesuar kerkesen ekzistuese. 2005).

• Mundesi per rritje ekonomike ne shkalle lokale dhe ne shkalle vendi. ne hambaret e anijeve per transportim ne vendet per ri-perdorim. pjeserisht e mbrojtur me pritese ere dhe (mbushja me dhe. transferohet perseri. tregtise dhe industrise. i cili e mbart ate drejperdrejt per ne depozite. Mundesia per te siguruar qymyrgurin ne shume vende ne bote dhe fakti që rezervat qymyrgurit jane mjaft me te medha sesa ato te hidrokarbureve. Perfitimet kryesore sociale dhe ekonomike te identifikuara jane: • Permiresimi i infrastruktures dhe sherbimeve.21 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Menaxhimi Korrekt dhe i Sigurte i Lendes Djegese Planifikohet qe qymyrguri te trajtohet duke perdorur struktura krejtesisht te mbyllura dhe te automatizuara. ne fund me bime) e pajisur me mjete per te kontrolluar perhapjen e pluhurave (p. grumbullohet ne ‘kulle silosi’ dhe. nga kendveshtrimi ekologjik. • Reduktimi i detyruar i shkarkimeve ndotese. Politika e Enelit per ta bere perdorimin e qymyrgurit "te paster" bazohet ne tre linja kryesore veprimi: • Menaxhimi korrekt dhe i sigurte i lendes djegese. Minerali. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 2. te cilat minimizojne perhapjen e pluhurit. Hiri nga djega. hiri eshte . duke perdorur nje sistem te mbyllur automatik. si rrjedhoje. e ben ate nje lende djegese ekonomikisht te leverdisshme dhe nga pikëpamja strategjike mjaft të rendesishem për të siguruar nje kombinim te pershtatshem dhe të ekuilibruar te burimeve te para te perdorura per prodhimin e energjise elektrike.2. sperkatesit me uje).Projekti i propozuar behet pjese e strategjise kombetare te adoptuar nga Qeveria per energjine. Meqenese projekti do te permiresoje prodhimin e energjise elektrike dhe kapacitetin e shkembimi me vendet fqinje. ky projekt perfaqeson gjithashtu nje partneritet te rendesishem dhe te vlefshem ndermjet kompanive shqiptare dhe kompanive europiane qe veprojne ne sektorin e energjise. qe synon te permiresoje sistemin e transmetimit dhe shperndarjes se energjise ne Shqiperi. Ndertimi dhe venia ne pune e linjes se re te transmetimit do te sjelle perfitime te drejtperdrejte dhe te terthorte ne ekonomine e vendit si dhe mundesi sociale dhe ekonomike per komunitetet lokale qe preken drejtperdrejte nga zhvillimi i Projektit. me qellim qe te siguroje furnizimin me energji te popullsise. adoptimi i teknologjive me moderne per reduktimin e shkarkimeve dhe rendimenti me i larte i impianteve. merret nga hambari i anijes nepermjet nje rripi te mbyllyr transmetimi. Gjithashtu. Varianti “Qymyrgur i Paster” Projekti i propozuar duket si varianti kryesor per te rritur kapacitetin e prodhimit elektrik ne Shqiperi me kosto ekonomike dhe mjedisore te pranueshme.sh.1. • Rritja e efikasitetit termodinamik. i cili mberrin ne impiantin e energjise me anije.PRBCATESVL220 . Ne fakt. i nxjerre nga filtrat prej pelhure. e bejne perdorimin e qymyrgurit te pajtueshem me rregullat mjedisore.

nje nen-produkt tjeter i impiantit. duke rezultuar në një rendiment te larte të sistemit. Pluhurizimi i qymyrgurit eshte teknika me e perhapur e djegies dhe po i nenshtrohet zhvillimeve te metejshme. ne dhomen e djegies. bazuar ne reaksionin kimik ndermjet NOx. gipsi i prodhuar ne desulfurizimi. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ruhet perkohesisht ne nje makineri hangar. i nxjere dhe i filtruar. perpunim per transportim ne zonat e perdorimit. reduktim te shkarkimeve dhe nen-produkteve) ne prodhimin ekuivalent te elektricitetit.22 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . sistemi mund te krahasohet me nje "dush" te madh ne te cilin gazet lahen nga nje rryme uji e pasuruar me gelqere. Sistemet e reja e me efikasitet te larte per heqjen e azotit katalitik jane planifikuar per reduktimin e oksideve te azotit (NOx). Efikasiteti i reduktimit te oksidit te azotit eshte me i larte se 85%. Reduktimi i Detyruar ne Emetimet Ndotese Filtra pelhure te prodhimeve me te fundit perdoren per te parandaluar perhapjen e pluhurit qe eshte i pranishem ne gazin e oxhakut ne atmosfere. nepermjet perdorimit te materialeve te reja per bolierin. Mjaft shkurtimisht.PRBCATESVL220 . Perdorimi i djegesve te vecante ul gjithashtu emetimin e ndotesve qe ne fillim.nen-produkt i impiantit. Me teknologjine ultrasuperkritike (USC). turbinen me avull dhe perberesit kryesore te ciklit termodinamik. lloji dhe numri i qeseve dhe materialet e perdorura e bejne sistemin mjaft efikas per te filtruar pluhurin e imet. te pajisur me telekomande automatike per shkarkim dhe ne vijim. duke dhene gipsin e paster si produkt final. temperatura e avullit ne bolier mund te shkoje mbi 600 °C dhe presioni deri ne afersisht 280 bar. Sistemi arrin nje efikasitet reduktimi prej 95%. Praktikisht. parametrat e procesit cohen ne limitet teknike qe pajtohen me teknologjite aktuale. Karbonati i kalciumit qe permban perzierja vepron kimikisht me oksidet e squfurit pervec ajrit. rreth 99. plotesisht i pershtatshem per tu ri-perdorur per ndertime. Per reduktimin e oksideve te squfurit (SOx) perdoren sistemet e avancuara per heqjen e squfurit tip-gelqere/gips. Parimi i punes eshte i thjeshte dhe eshte pak a shume i njejte si per qeset e zakonshme te fshesave me korent. te cilet do te mundesojne nje rritje te rendimentit termodinamik te Termocentralit te Ri te pakten 7 perqind (nga 38% ne rreth 45%) nese krahasohet me nje impiant tradicional. i cili ri-merret dhe ri-perdoret ne industrine e cimentos si lende e pare per prodhimin e saj dhe si lende inerte per betonin. amoniakut dhe oksigjenit dhe pranine e "katalizatoreve perzgjedhes".9%. Megjithate. Rritja ne Efikasitetin Termodinamik Planifikohet qe te adoptohen boliere ultra-superkritike per mbeturinat e qymyrgurit. gje që ben të mundshem gjithashtu nje kursim te konsiderueshem te lendes djegese (si rrjedhim. Efikasiteti i largimit te kokrrizave eshte shume i larte. Vec kesaj.

Akumulimi dhe vecimi i CO2 Eshte i mundur akumulimi i dioksidit te karbonit te prodhuar ne impiantet e energjise dhe kthimi i tij ne shtresat me te thella ne toke. 2.23 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . i cili eshte i mjaftueshem per te kufizuar shkarkimet njerezore ne bote te CO2 per dhjetra dhe ndoshta qindra mijera vjet. mund te depozitohet ne formacione gjeologjike. Qendrat e kerkimit dhe operatoret industriale kudo ne bote po punojne per te identifikuar sistemin me te mire per ta bere kete. Enel eshte duke adoptuar tashme nje sistem per akumulimi dhe ruajtjen e CO2. i cili konsiderohet si nje nga pergjegjesit kryesore per efektin sere. Kur ato i nenshtrohen proceseve te djegies me qellim qe te prodhojne energji.Ne perfundim. meqenese teknologjite e adoptuara mundesojne nje reduktim te emetimeve. ndersa eshte ne pritje te rezultateve te investimeve perkatese ne kerkim.2. Konstruksioni i projektit parashikon nje impaint per trajtimin e tymrave me nje kapacitet prej 600 mije metra kub/ore. Ne te njejten kohe. gjeokimike dhe gjeomekanike te nje vendi ideal. ne gjendje qe te akumuloje pjese te gjithe ngarkeses se tymrave te prodhuar nga nje njesi termoelektrike 600 MW dhe duke vecuar CO2. duke e izoluar ate atje pergjithmone. sic jane vendburimet tashme te shfrytezuara te naftes dhe gazit dhe te akuifereve te kripur ne thellesi. hidrogjeologjike. qymyrguri) nxirren nga toka. por jo te parendesishme. Ne Termocentralin e Porto Romanos. do te kryhen kerkime laboratorike dhe do te instalohet nje qark pilot ne njerin prej impianteve ekzistuese te Enelit. gazi natyral. Keto formacione gjeologjike ofrojne nje kapacitet te madh akumulimi. Enel eshte i perkushtuar ne projekte eksperimentale qe lidhen me akumulimin e CO2 te cliruar nga impiantet e energjise me lende djegese tradicionale dhe duke e ruajtur ate ne formacionet gjeologjike. . Perpara se te ndertohet impianti. Vecanerisht. i cili mund te kontribuoje ne reduktimin e emetimeve ne nje shkalle te vogel.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Lendet djegese (nafta. nje zone e pershtatshme do t‘i dedikohet instalimit te mundshem të nje Impianti per Akumulimin e Dioksidit te Karbonit. . eshte vertete e mundur qe te flasim per perdorimin e “paster” te qymyrgurit. si rrjedhoje.2. sapo teknologjia te jete gati per aplikimet ne shkalle industriale. karboni qe eshte brenda tyre lidhet me oksigjenin e ajrit duke formuar dioksidin e karbonit (CO2). Pasi eshte grumbulluar CO2. ka shume projekte akoma në faze studimi ne Shtetet e Bashkuara dhe ne Bashkimin Europian. Instituti Kombetar Italian i Gjeologjise dhe Vullkanologjise(INGV) po kryen nje studim fizibiliteti per te percaktuar karakteristikat gjeologjike. Ne lidhje me aftesine magazinuese te formacioneve gjeologjike te CO2.

24 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

do te garantohet e drejta e informimit mbi statusin mjedisor dhe mbrojtjen mjedisore. te cilat ju referuan kryesisht modeleve te vendeve te KE. te cilat permbajne masa per mbrojtjen mjedisore dhe pakesimin e ndotjes. vendimet shqiptare dhe konventat nderkombetare perkatese per mbrotjen e mjedisit. Gjithashtu. 3. bazuar ne aktet legjislative.PRBCATESVL220 . KUADRI LIGJOR. . ujrave siperfaqesore dhe nentokesore. dokumentat kryesore perkatese te kuadrit legjislativ mjedisor ishin “Mbrojtja Mjedisore nga Ndotja”.25 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Legjislacioni European i references per mbrojtjen mjedisore. 3.3. Ne periudhen 2002-2003. Qeveria eshte e detyruar qe te garantoje nje mjedis te mire ne aspektin shendetesor dhe ekologjik.per shkak te ndryshimeve politike dhe nevojave qe linden nga ekonomia e decentralizuar. dale ne 1973. • Planet qe lidhet me mbrojtjen e tokes.1. Ato i referohen nje game te gjere te ceshtjeve mjedisore dhe ceshtjeve qe lidhen me mjedisin. 5105. • Planifikimi hapesinor dhe urbanistik perkates per vendndodhjen e Projektit. Nr. LIGJET. ujrat dhe kullotat. Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave eshte krijuar ne Shqiperi qe nga viti 2005. Pas 1991.2. • Udhezimet e Bankes Boterore per Vleresimin Mjedisor. TE DHENA TE PERGJITHSHME MBI KUADRIN INSTITUCIONAL DHE LEGJISLATIV SHQIPTAR Ministria e Mjedisit. filloi nje process per hartimin dhe permiresimin e nje numri ligjesh.3a dhe Tabelen 3. • Legjislacioni shqiptar mbi vleresimin e ndikimit ne mjedis. HYRJE Ky kapitull ben nje pershkrim te ceshtjeve qe vijojne: • Te dhena te pergjithshme mbi kuadrin institucional dhe legjislativ shqiptar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ligjet. per brezat aktual dhe ata te ardhshem dhe nje shfrytezim racional te burimeve natyrore perfshire pyjet. Ne vecanti. • Nderveprimi ndermjet ligjit kombetar te VNM-se dhe ligjeve te tjera per mjedisin. dale ne 1973 dhe Vendimi i Keshillit te Ministrave Nr. nder te cilat kryesore jane: reduktimi i ndotjes. sipas kerkesave perkatese te zhvillimit. 205. eshte aprovuar nga Parlamenti Shqiptar nje pakete e rendesishme ligjesh ne lidhje me mjedisin.3b. VENDIMET SHQIPTARE DHE KONVENTAT NDERKOMBETARE PERKATESE PER MBROJTJEN E MJEDISIT Nje plan i kuadrit legjislativ shqiptar mbi mbrojtjen mjedisore jepet ne Tabelen 3. Deri ne 1991. • Politika Shqiptare per Sektorin e Energjise.3. RREGULLATOR DHE I POLITIKAVE 3.

8934 Ligji Nr. Ligji Nr. 9482 Ligji Nr.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . eshte ligji baze. 8905 Ligji Nr. Urbanizimin dhe Integrimin e Ndertimeve pa Leje Per Administrimin e mbetjeve te rrezikshme Per Mbrojtjen e biodiversitetit Per Fondin Kullosor Per Vleresimin dhe Administrimin e zhurmes ne mjedis Ligji Nr. 9693 Ligji Nr. 9587 Ligji Nr.3a Numri Ligji Nr. Ligji Nr. administrimi i bashkise. cilesia e ajrit. 7895 Ligji Nr. 7665 Ligji Nr. legalizimi i proceseve te zhvillimit urban te pa-planifikuar. pergjegjesite dhe e drejta e informimit. gazit dhe nenprodukteve te tyre ne zonen bregdetare te Porto Romanos Per Legalizimin. aktivitetet e monitorimit mjedisor. 7917 Ligji Nr. 8652 Ligji Nr. 8093 Ligji Nr. 8053 Ligji Nr. 9298 Ligji Nr. 8302 12/03/1998 Ligji Nr. 8990 9010 9108 9115 9244 17/09/1998 30/06/1999 31/07/2000 16/05/2002 06/06/2002 06/06/2002 05/09/2002 23/01/2003 13/02/2003 17/07/2003 24/07/2003 17/06/2004 28/10/2004 Ligji Nr. 8102 Ligjet Data 19/07/1991 13/10/1992 21/01/1993 27/01/1995 13/04/1995 21/03/1996 21/03/1996 28/03/1996 Titulli Per Token (me ndyshimet dhe modifikimet perkatese) Per Pyjet dhe Policine e Sherbimit Pyjor Per Zhvillimin e Zonave qe kane perparesi Turizmin Kodi Penal i Republikes se Shqiperise (Kapitulli IV krimet mjedisore) Per Kullotat dhe Livadhet Per Largimin Publik te Mbeturinave Per Rezervat Ujore Per Kuadrin Rregullator te Sektorit te Furnizimit me Uje dhe te Largimit dhe Perpunimit te Ujerave te Ndotura Per Administrimin e te Ardhurave qe krijohen ne Pyje dhe Kullota – Pasuri Shteterore Per Urbanistiken (me amendamentet perkatese) E Drejta per t’u Informuar ne lidhje me Dokumentat Zyrtare Per organizimin dhe funksionimin e Qeverisjes Vendore Per Mbrojtjen e Ajrit nga Ndotja Per Mbrojtjen e Mjedisit Detar nga Ndotja dhe Demtimi Per Zonat e Mbrojtura Mbrojtja e Mjedisit. 8405 Ligji Nr. 8906 Ligji Nr. 9537 Ligji Nr.26 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . per ndertimin dhe shfrytezimin e pontilit te naftes. 7623 Ligji Nr. kontrolli dhe eleminimi i ndotjes. 8897 Ligji Nr. 9774 03/04/2006 18/05/2006 20/07/2006 19/03/2007 12/07/2007 . mbetjet. Tabela 3. Ligji Nr. Ligji Nr. qe vjen pas ligjeve te aprovuara ne 1993 per Mbrojtjen e Mjedisit Per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis Per Administrimin Mjedisor te Mbetjeve te Ngurta Per Substancat dhe Preparatet Kimike Per Trajtimin Mjedisor te Ujerave te Ndotura Per Mbrojtjen e Tokes Bujqesore Per Ratifikimin e Marreveshjes se Koncesionit te tipit BOT. perdorimi i tokes. 8094 Ligji Nr. 7501 Ligji Nr.burimet ujore.

Maj 2002. 2 VKM 02/07/2008 Rregullorja kryesore per mbrojtjen e mjedisit eshte Ligji nr. 560 VKM Nr. 8897 per Mbrojtjen nga Ndotja e Ajrit. 26 VKM Nr. Sipas Ligjit. 8934 dale ne Shtator 2002. 249 VKM Nr. ndertimi dhe monitorimi i sistemeve te furnizimit me uje te pijshem Monitorimi i Mjedisit ne Republiken e Shqiperise Aprovimi i Planit te Administrimit per Zonen e Bregdetit Aprovimi i normave per shkarkimin e ajrit ne Republiken e Shqiperise Shpallja si zone e mbrojtur e monumenteve natyrore ne Shqiperi Aprovimi i dokumentacionit te nevojshem per licensen e mjedisit dhe te komponenteve te licenses se mjedisit Certifikimi i specialisteve per vleresimin e ndikimit mjedisor dhe auditimin mjedisor Administrimi i Zonave te Mbrojtura Procedurat per propozimin dhe shpalljen e zonave te mbrojtura dhe neutrale Mbi normat e cilesise se ajrit Pjesemarrja e publikut ne vleresimin e ndikimit ne mjedis Percaktimi i kushteve lehtesuese per ndertimin e impianteve te reja per prodhimin e energjise elektrike Normat e lejuara te shkarkimeve dhe kriteret per ndarjen ne zona te mjedisit ujor ku do te shkarkohen rrjedhjet Aprovimi i listes se aktiviteteve me ndikimet mjedisore. 435 VKM Nr. (1) Vendim i Keshillit te Ministrave qe lidhen me objektivat e Projektit . ndotesit e ajrit duhet te marrin leje mjedisore per te ushtruar aktivitete qe ndotin ajrin nga Ministria e Mjedisit dhe nga qeverisjet vendore. Disa akte te tjera legjislative te Tabeles 1 pershkruhen shkurtimisht me poshte: Cilesia e Ajrit • Ligji Nr.27 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 676 VKM Nr. 1 VKM Nr. 102 Vendime te Keshillit te Ministrave dhe norma te tjera Data 27/05/1992 01/03/1993 17/08/1993 31/01/1994 15/01/1996 Titulli Mbrojtja e Zonave Urbane nga ndotja dhe Demtimi Miratimi i Zonave qe kane Perparesi Zhvillimin e Turizmit Aprovimi i Pergjithshem i Marreveshjes per Programin e Integruar te Zones bregdetare ne Shqiperi Mbetje dhe teprica te rrezikshme Aprovimi i Pergjithshem i Strategjise per Zbatimin e Projektit mbi Vleresimin Mjedisor nga Zbatimi i Projektit te Pyjeve Dhenia e Informacionit Mjedisor.3b Numri VKM (1) Nr. 364 VKM Nr.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 267 VKM Nr. synon qe te garantoje cilesine e ajrit duke vendosur kufizime ne emetimet ne ajer. 266 VKM Nr. 103 VKM Nr. 177 31/03/2002 18/07/2002 12/09/2002 20/12/2002 24/4/2003 24/4/2003 24/4/2003 24/4/2003 04/12/2003 17/08/2004 27/08/2004 31/03/2005 Udhezimi i Ministrit 21/05/2007 Nr. 420 VKM Nr. 228 VKM Nr. 803 Rregullore Nr. 88 VKM Nr. i cili ka per synim percaktimin e shfrytezimit racional te burimeve mjedisore dhe reduktimin e ndotjes mjedisore. 145 06/01/1998 26/02/1998 VKM Nr. projektimi. Objektivat kryesore te ketij ligji jane gjithashtu procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis dhe lejet mjedisore . E Drejta Publike per t’u informuar Rregullorja higjieno-sanitare per analizen e cilesise se ujit te pijshem. 268 VKM Nr.Tabela 3. rregullat dhe procedurat per te nxjerre autorizimin dhe miratimin per agjencite rajonale te mjedisit Mbi pjesemarrjen e publikut ne procesin e vendimmarrjes Udhezimi VKM Nr.

803 mbi normat e cilesise se ajrit. heqjen ose perpunimin e mbetjeve te rrezikshme qe ato sjellin. percakton nivelet e lejuara te ndotesve ne ajer per cdo fushe veprimtariet. Derdhjet e Lengshme Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ligji Nr. te cilat do t’i nenshtrohen shqyrtimit nga Inspektorati Mjedisor. per plotesimin e te cilave prodhuesi: • Do te paraqese nje program te shkruar per te reduktuar volumin. Prodhuesit e mbetjeve kane detyrimin per: • te identifikuar sistemet e duhura per riciklim dhe perpunim ne perputhje me llojin e teknologjise qe ato perdorin dhe natyren e sasine e mbetjeve qe ato krijojne. • Do te jete pergjegjes per kostot e transportit. . Maj 2006. Mbetjet e Ngurta • Ligji Nr. 9537 per menaxhimin e mbetjeve te rrezikshme. • te akumuluar dhe trajtuar mbetjet per te siguruar qe proceset vijuese te menaxhimit te mbetjeve mjedisore do te manovrohen sic duhet. synon te siguroje mbrojtjen e mjedisit dhe shendetit te njerezve nga ndotja dhe demet qe rezultojne nga mbetjet e ngurta permes trajtimit mjedisor e cdo faze nga prodhimi tek hedhja. per te ulur shkallen e ndotjes dhe per te trajtuar ujrat e ndotura. kerkon nga entet qe shkakrkojne ujra te ndotura qe te reduktojne ne menyre e vazhdueshme sasine e ujrave te ndotura qe shkarkohen. 9010 mbi trajtimin mjedisor te mbetjeve te ngurta. Perpunimi dhe hedhja e mbetjeve industrial. Shkurt 2003. 177 mbi normat e lejuara te shkarkimeve te lengshme dhe kriteret per ndarjen ne zona te mjediseve ujore marrese nga substancat e rrezikshme (Lista I dhe II e Aneksit nr.PRBCATESVL220 . 9115 ne lidhje me trajtimin mjedisor te ujrave te ndotura. Prodhuesit e mbetjeve duhet te perpunojne planet teknike. teknologjike dhe organizative te mbetjeve. duhet bere ne impiante dhe teknologji te projektuara posacerisht per cdo lloj mbetje industriale. • Ligji Nr. Dhjetor 2003. • te bere vecimin e mbetjeve qe ne fillim dhe t’i grumbulloje ato vecas. 1) duke percaktuar nivelet kufitare per nje liste substancash (Anekset 2 dhe 3) dhe kriteret per identifikimin e zonave te ndjeshme dhe me pak te ndjeshme per te cilat do te zbatohen dispozita te ndryshme (Aneksi 5). Shtator 2002 . 435 ne lidhje me aprovimin e normave per emetimet ne ajer ne Republiken e Shqiperise. nga autoriteti licensues dhe nga autoritetet e qeverisjes vendore. Korrik 2003. • Vendimi Nr. • Vendimi Nr. • te percaktoje nje sistem monitorimi dhe te publikoje te dhena monitoruese cdo 3 muaj. sasine dhe toksicitetin e mbetjeve te rrezikshme.28 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .• Vendimi Nr. percakton vlerat kufitare per ndotesit atmosferike. percakton detyrimet.

• Do te transferoje mbetjet e rrezikshme vetem te shoqeruara me nje shenim dergese malli dhe vetem nga nje operator i autorizuar. 1996 Konventa Åarhus Tetor 26. sipas nje formati qe do te specifikohet nga Ministri dhe do t’i dergohet nje kopje e ketyre procesverbaleve Agjencise Rajonale te Mjedisit ne rrethin perkates cdo gjashte muaj. natyra. 9774 dale ne Korrik 2007 kerkon qe personat juridike.PRBCATESVL220 . • Do te shmange perzierjen e mbetjeve te rrezikshme me mbetje te tjera. Aktet kryesore qe lidhen me mbrojtjen e mjedisit. vecanerisht per Habitatin e shpendeve te ujit Konventa per te drejten e informimit publik dhe pjesemarrjen ne procesin e vendim-marrjes mjedisore dhe perqasja gjyqesore ne ceshtjet mjedisore Protokolli i Kiotos ne Konventen e Kuadrit te Kombeve te Bashkuara mbi Ndryshimet Klimatike Data e Ratifikimit Maj 13. pajisjet dhe/ose impiantet e te cileve prodhojne zhurme. lloji i transportit dhe metoda e trajtimit) per te gjitha mbetjet e rrezikshme. Projekti i Termocentralit ne Porto Romano klasifikohet si Termocentrale per prodhimin e energjise dhe impainte te tjera me djegie me nje prodhim nxehtesie me .4. Zhurma • Ligji per vleresimin dhe menaxhimin e zhurmes mjedisore Nr. 2000 Protokolli i Kiotos Prill 1. Parlamenti i Republikes se Shqiperise ratifikoi nje seri Konventash e Protokollesh Nderkombetare ne lidhje me ceshtjet mjedisore. Per aktivitete qe prodhojne zhurme. Gjithashtu. leja mjedisore percakton kerkesat qe ata duhet te plotesojne per te qene ne perputhje me kete ligj. informimin dhe pjesemarrjen e publikut paraqiten ne Tabelen 3.29 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . te marrin masa parandaluese dhe te verejne vlerat limit te zhurmes. Aneksi 1 identifikon projekte qe duhet t’i nenshtrohen nje VNM-je te thelluar. 2000 Mars 29. Ky Ligj identifikon listen e projekteve qe duhet te paraqiten ne Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis ne dy Anekse te Ligjit. aktiviteti. 1997 Konventa Barcelona Konventa Ramsar Tetor 26.4. ndersa projektet e perfshira ne Aneksin 2 duhet te paraqiten ne nje VNM te thjeshtuar. Tabela 3. 8990 mbi Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis u miratua ne 23 Janar 2003.1. LIGJI SHQIPTAR PER VLERESIMIN E NDIKMIT NE MJEDIS 3.3c.3c Emri Konventa Basel Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Konventat Mjedisore Kryesore te ratifikuara nga Republika e Shqiperise Permbajtja Konventa Basel mbi Kontrollin e Levizjeve pertej Kufirit te Mbetjeve te Rrezikshme dhe Heqja e tyre Konventa per Mbrojtjen e Detit Mesdhe kunder Ndotjes Konventa per Mocalishtet e Rendesise Nderkombetare. Kerkesat per VNM te Thelluara Ligji aktual Nr. 2005 3. • Do te mbaje proces-verbal (sasia. origjina.

• Pershkrimi i vlerave inxhinierike qe jane ndertuar ose zgjeruar dhe i punimeve te nevojshme per zbatimin e projektit. 8990 permbajtja shtese e nje VNM-je per projektet e Aneksit 1 perfshin: • Procedurat dhe arsyet per perzgjedhjen e vendndodhjes ku do te zbatohet projekti. • Ndikimi pertej kufirit ne mjedis nese ka. • Plane te mundshme negocimi me autoritetet e qeverisjes vendore. i cili ka pergatitur raportin e vleresimit te ndikimit ne mjedis. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Programi monitories i ndikimit te projektit ne mjedis. • Masat/planet teknike per te parandaluar dhe zvogeluar ndikimet negative ne mjedis. inspektimit dhe zbatimit te projektit. pershkrimi it e pakten dy opcioneve shtese te vendndodhjes se projektit.fitimprurese. • Rreziqet per aksidente me ndikim te rendesishem ne shendet dhe mjedis dhe masat per t’i parandaluar ato. • Ndikime te mundshme te opcioneve te projektit ne mjedis dhe shendet. publikun dhe organizatat mjedisore jo. • Pershkrim i detajuar i te gjitha instalimeve qe jane pjese e projektit ose qe do te perdoren gjate zbatimit te tij. Prandaj kjo VNM eshte pergatitur ne perputhje me kerkesat e nje VNM-je te thelluar sic eshte perkufizuar me lart. • Te dhena mbi mjedisin actual te zones dhe ne afersi te saj ku do te zbatohet projekti.30 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Perpuethshmeria e projektit me planin e rregullimit te territorit dhe me planin e zhvillimit ekonomik te zones ku do te zbatohet projekti. • Pershkrimi i detajuar i objektivave. • Masat rehabilituese ne rast ndotjeje dhe demtimi i mjedisit. pika 2) dhe prandaj do t’i nenshtrohet nje vleresimi te thelluar te ndikimit ne mjedis. • Nje kopje e licenses e personit fizik ose juridik. • Plani i ndertimit dhe afatet kohore te zbatimit te tij. • Ndikimet e mundshme ne mjedis dhe masat e propozuara per te parandaluar ose zvogeluar keto ndikime. Permbajtja e nje VNM-je te thjeshtuar eshte si vijon: • Objektivi i projektit. • Permbledhje e konsultimeve me organet e qeverisjes vendore.PRBCATESVL220 . burimeve natyrore dhe minerale duke ruajtur balancen ekologjike. Sipas Ligjit Nr. publikun dhe organizatat mjedisore jo-fitimprurese gjate fazave te planifikimit. • Niveli i drejtperdrejte dhe jo i drejtperdrejte i ndikimit ne mjedis. • Pershkrime te detajuara per perdorimin e energjise. si dhe kostoja e tyre.te larte se 50 MW (Aneksi 1.

Procedura percakton se ne varesi te projektit. Procedura e Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis Procedura per Vleresimin Mjedisor ne Shqiperi eshte permbledhur ne Paragrafin 1. Identifikon marreveshjet nderkombetare mjedisore perkatese ku ben pjese vendi. normalisht nje VNM. plani i emergjences ne rastin e keqfunksionimit te sistemit. ne kuader te ndikimeve te tyre te mundshme. dhe kohorl.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . rruge lidhese. • Pershkrimi i Projektit dhe analiza e alternativave. Ne menyre te permbledhur diskuton zbulimet e rendesishme dhe veprimet e rekomanduara. VM rajonal dhe i sektorit. dhe plani I menaxhimit mjedisor (PMM). zvogeluar ose kompensuar ndikimet e pafavorshme dhe permiresuar performancen mjedisore. trajtimi i derdhjeve. Ne menyre te permbledhur pershkruan projektin e propozuar (dhe alternativat) dhe kontekstin e tij gjeografik.5. dhe impiantet per akumulimin dhe lendeve te para dhe prodhimeve). perfshi situaten “pa projekt”. te ndryshme ose te pa-precedenta. teknologjine. Shpjegon kerkesat mjedisore te cdo bashke-financuesi. aplikanti eshte pergjegjes qe te pergatise nje raport.4. konsumi i ujit. mund te perdoren nje seri instrumentash: vleresimi I ndikimit mjedisor (VNM). projektin dhe funksionimin. social. procesin e perzgjedhur. Per nje project te Kategorise A. 3. minimizuar. Permbajtja e VNM-se per Kategorine A percaktohet si vijon: • Permbledhja ekzekutive. VM per nje projekt te Kategorise A shqyrton ndikimet e mundshme negative dhe pozitive mjedisore te projektit. Diskuton kuadrin ligjor. teknologjine. Pershkruan marredhenien ndermjet projektit te propozuar dhe planeve e programeve territoriale dhe rajonale perkatese. DIREKTIVAT MJEDISORE TE BANKES BOTERORE PER VLERESIMIN MJEDISOR Direktivat e Bankes Boterore mbi Vleresimin Mjedisor (VM) jane perkufizuar ne Proceduren Operacionale 04.01. impiante energjie. Sistematikisht krahason alternativat fizibel per vendndodhjen e projektit te propozuar. ekologjik.2. administrative dhe ai i politikave. sisteme per zvogelimin e ndotesve te ajrit. fizibilitetin e zvogelimit te ketyre ndikimeve. Perfshin nje harte qe tregon vendndodhjen e projektit dhe zonene e influences se projektit. perfshire cdo investim jashte vendndodhjes qe mund te jete i nevojshem (p. kostot te tyre kapitale dhe te atyre qe mund te ndodhin.sh. masat teknike per te reduktuar zhurmen. tregon rrjedhen hyrese dhe dalese te materialeve. strehimi. . tubacione te posacme. Tregon nevojen per cdo plan rivendosjeje ose planin e zhvillimit te njerezve vendore.31 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . pika e marrjes se ujit dhe shkarkimit. administrative dhe ate te politikave Brenda te cilit eshte realizuar VM. Keto ndikime mund te prekin nje zone me te gjere sesa zonat ose impiantet qe i nenshtrohen punimeve fizike. i krahason ato me ato te alternativave fizibel (perfshire situaten “pa projekt”). • Kuadri ligjor.3. dhe rekomandon cdo mase te nevojshme per te parandaluar. Projekti i Porto Romano-s eshte klasifikuar si Kategoria A qe do te thote se eshte nje projekt qe mund te kete ndikime te rendesishme te pafavorshme ne mjedis qe jane te ndjeshme. vleresimi I rreziqeve dhe riskut. auditimi mjedisor. tubacione per furnizimin me uje.2.

Seksioni tregon saktesine. sipas temes perkatese. kadmiumit. . Percakton bazen per zgjedhjen e projektit te vecante te propozuar dhe justifikon nivelet e rekomanduar te emetimeve dhe perqasjen per parandalimin dhe zvogelimin te ndotjes. Mbulon masat lehtesuese. qe permbahen ne Directivat Europiane qe vijojne: • Direktiva 2008/50/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 21 Maj 2008 mbi cilesine e ajrit ne ambient dhe ajer me te paster per Europen. biologjike dhe sociale-ekonomike. dhe pasigurite e lidhura me parashikimet dhe specifikon temat qe nuk kerkojne vemendje te metejshme. nikelit dhe hidrokarburave aromatike policiklike ne ajrin e ambientit. Kerkon mundesite per permiresime mjedisore. • Direktiva e Keshillit 1999/30/EC e 22 Prillit 1999 persa i takon vlerave limit per dioksidin e squfurit. projektin. perfshire cdo ndryshim te parashikuar me pare perpara se te filloje projekti. • Plani i Menaxhimit Mjedisor (PMM). hapsirat bosh te te dhenave kryesore. Identifikon masat lehtesuese dhe cdo ndikim negative qe mbetet qe nuk mund te zbutet. • Ndikimet Mjedisore. ne aspektin sasior deri ne shtrirjen e mundhsme. 3. funksionimin ose masat lehtesuese. • Direktiva 2004/107/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 15 Dhjetor 2004 persa i takon arsenikut. Vlereson dimensioned e zones se studimit dhe pershkruan kushtet perkatese fizike. • Direktiva 2006/12/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit 5 Prill 2006 mbi mbetjet dhe Propozimi per nje Direktive te Parlamentit Europian dhe te Keshillit 21 Dhjetor 2005 mbi mbetjet [COM(2005) 667]. sigurine dhe burimet e te dhenave.6.pranueshmeria e tyre ne kushtet e vendit dhe kerkesat e tyre institucionale. • Direktiva 2002/49/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit e 25 Qershor 2002 persa i takon vleresimit dhe menaxhimit te zhurmes mjedisore. monitorimin dhe perforcimin institucional.32 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . therrmijave dhe plumbit ne ajrin e ambientit. Parashikon dhe vlereson ndikimet e mundshme pozitive dhe negative (dhe alternativat). LEGJISLACIONI EUROPIAN PER MBROJTJEN MJEDISORE Procesi i VNM-se do te marre ne konsiderate gjithashtu standartet Europiane te cilesise. te trajnimit dhe monitorimit. por jo te lidhura ne menyre te drejperdrejte me projektin. zhives. Gjithashtu. dioksidin e azotit dhe oksidin e azotit. Te dhenat duhet te jene ne pershtatje me vendimet per vendodhjen e projektit. • Direktiva 2000/60/EC e Parlamentit Europian dhe e Keshillit qe percakton nje kuader per veprimet e Komunitetit ne fushen e politikes se ujit dhe Propozimi per nje Direktive te Parlamentit Europian dhe te Keshillit per standartet e cilesise se mjedisit ne fushen e politikes se ujit dhe ndryshimi i Direktives 2000/60/EC [COM(2006) 398]. ai merr ne konsiderate aktivitetet e zhvillimit te propozuar brenda zones se projektit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Te dhenat e linjes baze. Identifikon dhe vlereson shtrirjen dhe cilesisne e te dhenave ne dispozicion.

1996. . ne nivel kombetar dhe rajonal. ne pergjithesi dhe ne vecanti per elektricitetin. te cilat sherbejne te dyja si baze ligjore per bashkepunimin nderkombetar shqiptar ne fushen e energjise dhe per perpunimin e nje strategjie kombetare per energjine. Projekti synon qe te mbroje burimet natyrore bregdetare dhe asetet kulturore. • Te krijoje nje kuader efikas instituctional dhe rregullator dhe te ristrukturoje kompanite energjetike. MBROJTJEN E UJRAVE SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE Paragrafet japin disa tregues mbi kerkesat ligjore dhe planet e ativitetit qe aplikohen ne zonen e bregdetit ne pergjithesi dhe ne zonen e Porto Romanos ne vecanti. per te mbeshtetur integrimin e sektorit te energjise ne Tregun Rajonal te Europes Juglindore dhe interkonjeksionin me rrjetin e Unionit per Bashkerendimin e Transmisionit te Elektricitetit (UCTE).7. dhe te promovoje zhvillimin qe ruan balancen mjedisore dhe menaxhimin e bregdetit shqiptar. • Te optimizoje sistemin e furnizimit me burime energjie bazuar ne parimin e planifikimit me koston me te ulet me ndotjen minimale mjedisore. Qellimet specifike te Strategjise Kombetare Shqiptare jane: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Te rrise sigurine dhe saktesine e furnizimit me energji. financuar nga Banka Boterore dhe menaxhuar nga Ministria e Mjedisit. Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave. • Te krijoje nje treg konkurues elektriciteti sipas kerkesave te KE (Direktiva 96/92/EC) dhe detyrimet e Shqiperise sipas Memorandumit te Athines (15 Nentor 2002). POLTIKA SHQIPTARE PER SEKTORIN E ENERGJISE Gjate viteve 90. nga autoriteti i ujrave dhe do te perfshihet ne procesin e autorizimit. Politika e energjise ne Shqiperi pershkruhet ne nje dokument te adoptuar nga Qeveria Shqiptare ne 2003. 8093 e 21.8. si dhe kapitalit privat. percakton se autoriteti i ujrave do te perfshihet me procesin e autorizimit ne lidhje me projektet qe do te zhvillohehn ne pjesen e tokes qe ndodhet ndermjet bregdetit dhe nje kufiri qe varion ndermjet 100 dhe 200 m nga vija bregdetare.33 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3. Zvogelimi i ndotjes se tokes dhe ujrave entokesore ne impiantin kimik ne Porto Romano nepermjet punimeve te permiresimit dhe pastrimit jane pjese e veprimeve kryesore te projektit. • Te percaktoje nje sector efikas per energjine ne aspektin financiar dhe teknik.3. • Te rrise efikasitetin e energjise ne gjenerimin/prodhimin dhe perdorimin final te burimeve energjetike qe synojne te minimizojne ndotjen mjedisore. Zona e Porto Romano-s eshte e perfshire ne Projektin e Integruar per Menaxhimin dhe Pastrimin e Zones Bregdetare. PLANET LIDHUR ME TOKEN. “Strategjia Kombetare Shqiptare e Energjise”. Ligji per Ujrat Nr. 3. • Te rrise ne menyre te konsiderueshme investimet ne sektorin e energjise nepermjet permiresimit te kapitalit nga Institutet Nderkombetare Financiare. Shqiperia firmosi Traktatin per Energjine (1994) dhe Protokollin e Traktatit per Efikasitetin e Energjise dhe Aspektet Mjedisore (1995).PRBCATESVL220 .

nje akt ligjor ne kushtet dhe procedurat per te marre lejen perkatese dhe licencen e funksionimit ne zonen e Porto Romano-s. ndersa planet e pergjithshme te rregullimit dhe studimet e pjesshe urbanistike do te pergatiten per periudha te caktuara prej 10 deri 15 vjetesh perfshi perparesine e fazes se pare 5 vjecare. i 17. Planet rajonale dhe master plane do te pergatiten per periudha mbi 20 vjecare.3.9.34 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Vendimi Nr. Sipas nej Vendimi te 1999. I njejti vendim percakton se KRRTRSH do te perpunoje Master Planin per zonen e Porto Romano-s dhe lidhjen e saj (rrjeti rrugor. master plane. vendndodhja e zbatimit te Projektit ne Porto Romano i takon kompetences hapesinore dhe urbanisike te qytetit te Durrësit (shiko Figuren 3. . KRRTRSH eshte nje organ vendim-marres dhe funksionon prane Keshillit te Ministrave. 703 i dhene ne Prill 2008 aprovon studimet ne “Zhvillimin e Integruar te Zones se Energjise dhe zones Industriale te Porto – Romanos. PLANI HAPESINOR DHE URBANISTIK I SHESHIT TE NDERTIMITT Paragrafet e meposhtme japin nje permbledhje te gjendjes urbanistike ne vendndodhjen e zbatimit te Projektit. organi shteteror me i larte per aprovimin e studimeve urbanistike eshte Keshilli i Rregullimit te Territorit te Republikes se Shqiperise (KRRTSH). Kuadri ligjor per urbanistiken ne Shqiperi perkufizohet nga Ligji Nr. brenda tre muajve nga hyrja ne fuqi. rruga hekurudhoe dhe lidhja me rrjetin elekctrik kombetar) brenda tre muajve nga futja ne fuqi. Keto plane nuk jane aprovuar ende per zonen e projektit. planet e pergjithshme te rregullimit. Vendimi Nr. dhe studime te pjesshme te urbanistikes. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sipas ketij ligji.PRBCATESVL220 .8405. Kryetari i KRRTRSH-se eshte Kryeministri.9a Kufijte Administrative).9b).9. Gjithashtu. Menaxhimi i tokes per ndertim do te behet permes planeve rajonale. 703 kerkon qe Ministria e Ekonomise. Tregtise dhe e Energjise te perpunoje.1998. Durres” (Figura 3.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .35 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

ALTERNATIVAT 4. Impianti i Energjise do te lidhet me rrjetin ekzistues kombetar te energjise ne Nenstacionin Tirana 2 nepermjet nje linje energjie 25 km te gjate e 400 kV. . sipas te cilit vendodhja e Porto Romanos shtrihet ne zonen qe i dedikohet zhvillimti te nje Parku Energjetik.sh.PRBCATESVL220 . te cilat lidhin zonen me autostraden Durrës – Tiranë. PROJEKTI 4. Porto Romano eshte nje vend rural.1. ne bregun Lindor te Detit Adriatik. depo nafte dhe gazi te lidhura me nje pontil per te marre material). 25 km ne veri-perendim te Tiranes. i cili eshte ende ne diskutim.4.3a tregon vendndodhjen. por eshte perjashtuar mundesia e nje parku te ri energjetik. qe do te ndertohet prane rrethimit te Impiantit. • Vlore.1. Vendndodhja mbulon nje zone rreth 80 hektare. Per vendndodhjen ne Vlore eshte parashikuar nje park industrial. Per me teper.2. Ngritja mesatare e vendndodhjes eshte afersisht ne te njejtin nivel si niveli i detit. Figura 1.36 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2. prane aktiviteteve industriale. i cili do te transportohet per ne vend nepermjet platformave lundruese dhe duke perdorur nje pontil te ri 950 m te gjate. Impianti do te djege qymyrguri. Vendndodhja Enel beri vleresimin e vendndodhjes se projektit nepermjet nje analize paraprake ekzaminimi te vendeve te ndryshme ne Shqiperi. por prane disa impianteve industriale (p. Kjo vendndodhje eshte vetem 1 km nga qyteti i Vlores. Zona eshte rurale. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Vendndodhja e propozuar gjendet ne nje fushe te gjelber e te rrafshet qe ndodhet rreth 10 km ne veri te Durresit. aktualisht nje termocentral i ri (98 MW) eshte ne ndertim ne Vlore. 4. Disa rruge te reja jane parashikuar prane vendndodhjes. VENDNDODHJA Impianti i propozuar do te shtrihet ne Veri-Perendim te Shqiperise. Tregtise dhe Energjetikes. • Shengjin. Analiza perfundimtare beri krahasimin e vendeve te mundshme qe vijojne: • Porto Romano. Lidhja me vendndodhjen do te behet permes rrugeve ekzistuese. Projekti eshte ne koordinim me nje plan per ndarjen ne zona. Nje plan per zhvillimin industrial ne zonen e Porto Romano eshte duke u zhvilluar nga Ministria e Ekonomise. te zgjeruara sic eshte e nevojshme.

Djegia me faza do te adoptohet per te kontrolluar perqendrimin NOx ne furre. 4. Enel vendosi qe te zhvilloje projektin ne vendndodhjen ne Porto Romano. . Gjithatu. Per keto arsye kryesore. adoptimi i teknologjive me moderne per grumbullimin e emetimeve dhe efikasiteti me i madh i impianteve e bejne perdorimin e qymyrgurit te pajtueshem me rregullat aktuale me strikte per mjedisin. njesine per ftohjen e gazit dhe impiantin per heqjen e squfurit (Absorbuesi gelqere-gips). Impianti do te jete gati ne te ardhshem per instalimin e nje Sistemi per Grumbullimin dhe Vecimin e Karbonit pas Djegies. Sistemi ftohes do te perdore uje deti.3. Zgjedhja e Enel per te propozuar nje Impiant me djegie qymyrguri varet nga faktoret kryesore qe vijojne qe gati e imponojne vendimin: • Qymyrguri gjendet ne sasi te medha ne tregun nderkombetar dhe disponueshmeria e tij eshte vetem minimalisht e influencuar nga faktoret gjeopolitike. Cmimi i saj per momentin eshte shume i larte dhe investimi mund te mos perballohet. Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku 150 m te larte per cdo njesi. Projekti eshte hartuar sipas Teknikave me te Mira Aktuale te aplikueshme per kete lloj Impianti te Madh me Djegie.2. filtrin e pelhures per heqjen e pluhurave. nga kendveshtrimi ekologjik.Per vendndodhjen ne Shengjin eshte parashikuar nje zhvillim turistik dhe rritje e industrise se lehte.2. vendndodhjet ne Vlore dhe Shengjin jane prane zonave te mbrojtura. ndikimi i mundshem i ketij gazsjellesi do te ishte shume i madh. duke e qarkulluar me cikel te hapur. Gjithashtu. sic pershkruhet ne Kapitullin 2. por disponueshmeria e saj dhe cmimi i saj influencohen jashtezakonisht nga faktoret gjeopolitike dhe financiare sepse prodhuesit ne bote jane te kufizuar. • Nafta gjendet ne sasi te medha ne tregun nderkombetar. Sistemi per trajtimin e gazit te oxhakut perfshin per cdo njesi sistemin e Reduktimit Katalitik Perzgjedhes per pluhurat me qellim reduktimin e NOx. IMPIANTI I ENERGJISE ME DJEGIE QYMYRGURI Termocentrali i Porto Romanos bazohet ne dy njesi ultra-superkritike me djegie qymyrguri.37 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . secila prej tyre me dimensione per prodhimin e fuqise bruto 800 MWe (sipas kushteve te referimit). • Gazi natyror nuk gjendet ne Shqiperi dhe nevoja per nje tubacion te gjate gazsjelles eshte nje investim i pa-perballueshem. sepse ka disa vende prodhuese ne bote. 4.PRBCATESVL220 . nafta dhe gazi natyror. Lendet Djegese Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Lendet djegese te mundshme per dimensionin e planifikuar te Impiantit te Energjise tradicionalisht jane : qymyrguri. Cmimi i tij e ben investimin te perballueshem.

Nje product i lehte nafte do te perdoret per ndezjen e boliereve. Te dy njesite. Cikli Termal dhe i Djegies Bolieri me Avull Bolieri me avull do te jete ultrasuperkritik. . Vlera minimale teknike do te jete rreth 30% e ngarkeses nominale.1. • Bolier ndihmes. dergohen ne impiantet e trajtimit te ujrave te perdorura dhe ne fund shkarkohen ne det. do te ndertohen ne dy faza.3. pa riqarkullim.PRBCATESVL220 . te cilat do te ankorohen 2-3 milje larg bregut. • Ftohes gazi. ku uji rrjedh ne menyre te vazhduar.1. • Transformator kryesor. per e zevendesuar produktin e lehte te naftes. Do te jete i llojit kulle. • Sistem per Reduktimin e Perzgjedhur katalitik (SCR) • Filter pelhure. Pershkrimi i Procesit Kryesor Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4. • Gjenerator. • Turbine avulli.2% me reference qymyrgurin. Skema e Impiantit paraqitet ne Aneksin 1. ne kushtet e ambientit te referuar.3. Qymyri do te transferohet ne platforma lundruese dhe pastaj shkarkohet ne breg nepermjet nje pontili 950 m te gjate. Ujrat e perdorura do te grumbullohen. Kushtet e avullit ne daljen e bolierit do te jene: 605/620 °C (SH/RH) dhe 280/52 bara (SH/RH). magazine dhe stacion pompimi do te jene ne dispozicion per produktin e lehte dhe te rende te naftes. Nje system shkarkimi i posacem. nje per secilen njesi. Qymyri do te ruhet ne sheshin e qymyrit ne dy zona te vecanta. • Oxhaku. Cdo njesi e impiantit do te kete pajisjet kryesore qe vijojne: • Bolier avulli.38 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne perputhje me normat në fuqi. ndersa nje product i rende nafte do te perdoret per t’i vene ne pune (deri ne VLM – Vlera Teknike Minimale). Uji Industrial perftohet nga shkripezimi dhe demineralizimi i ujit te detit. permes nje kaskade te pjesshme per ri-perdorimin e ujit. 4. Rendimenti i bolierit do te jete afersisht 95. Temperatura e ujit qe futet ne bolier do te jete 312 °C. • Kondensator. secila 800 MWe. me nje ri-nxehje dhe do te funksionoje ne menyren me presion te levizsshem.Impianti eshte projektuar me qellim qe te reduktoje marrjen e ujit te paperpunuar per perdorime industriale dhe shkarkimet perkatese. Qymyri do te vije me anije.1. • Sistem FGD.

Turbina me avull do te kete nente dalje te pa-rregulluara avulli per ne kondensator. mund te arrihet nje presion kondensues prej afersisht 50 mbar. Bolieri do te pajiset me ventilatore per blozen me avull ose uje. Jane parashikuar kushtet per nje sistem pastrimi te mundshem me kondensator ne te ardhme.39 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . (GJARN). Ndertesat e dy njesive te turbines me avull do te lidhen permes lidhjeve strukturore dhe duke komunikuar ne menyre te brendshme.Djegia me faza do te adoptohet per te kontrolluar NOx perqendrimi ne furre poshte 3 400 mg/Nm dhe nje sistem Reduktimi Katalitik Perzgjedhes per pluhurat ne nivel te larte do te reduktoje NOx poshte limitit te garantuar. qe ndodhet prane bolierit. ne konfigurim me nje kalim. se bashku me hirin qe fluturon. secili i perbere nga dy trupa te vecante. ne para-nxehesit e ujit qe futet ne bolier dhe ne pompen qe shtyn ujin ne bolier. Sistemi per nxjerrjen e hirit ne pjesen e poshtme do te jete i nje tipi te thate. afersisht 605 °C dhe 280 bar. do te dergohet ne Gjeneratorin me Avull per Rikuperimin e Nxehtesise. Cdo ndertese do te kete nje vinc ure. Ne kushtet e ambientit qe i referohemi (temperature mesatare e ujit te detit 18 °C). Avulli i ri-nxehur do te marre presionin mesatar GJARN ne nje temperature prej afersisht 620 °C. Hiri i rende do te bluhet dhe ose do te ri-qarkullohet per ne furre. Turbina dhe Ndertesa me Avull Turbina me avull do te instalohet brenda hollit te makines. me qellim qe te garantoje 16 ore autonomi. me shkarkim poshte. Cikli Termal Avulli.000 t. ose do te ruhet ne nje sillos te duhur ditor. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Turbina me avull do te kete nje aranzhim me perberje varg. nje seksion IP dhe dy seksione LP. Ajo do do te jete me projekt modern me efikasitet dhe siguri te larte. turbine me avull do te jete e vetme RN (Ri-Nxehur) dhe tip kondensues. Sic eshte pershkruar tashme. Kondensatore Tubat e ujit qarkullues do te ushqejne dy kondensatore prej alumini tunxhi qe ftohen me uje deti (nje per cdo njesi). te turbines me avull. do te marre avullin qe vjen nga nje seksion LP turbine me avull.PRBCATESVL220 . Cdo trup. Sifoni i rrjetit te ujit ftohes do te aktivizohet me pompa te posacmea. Kapaciteti i depos se bolierit do te jete afersisht 4. duke pasur ne nje aks te vetem nje seksion HP. i cili eshte me presion te larte. qe vjen nga bolieri ultrasuperkritik. ai do te jete i vetem RN (Ri-Nxehur) dhe lloji kondensues.

3.1a Cikli i Termocentralit 4. nje absorbues per heqjen e squfurit nga gazi i oxhakut (HSGO).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .40 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Te gjithe komponentet e lart-permendur do te instalohen ne te njejten linje. nje njesi per largimin e pluhurave (filter pelhure). Figura qe vijon tregon ciklin e termocentralit. nje ventilator aksial i induktuar. Ftohesi i Gazit te Oxhakut Per te lehtesuar reduktimin e oksideve te squfurit ne absorbuesin FGD (HSGO). Ne rrjedhen e siperme te absorbuesit HSGO.3. • T ne rrjedhen e poshtme te the FGD absorber: 48°C. • T ne trungun e oxhakut: 48 °C.Ne fund te perhapjes se tij.2. • T ne rrjedhen e siperme te absorbuesit (HSGO): 105 °C. Figura 4. do te instalohet nje njesi per ftohjen e gazit. Temperaturat gjate linjes se trajtimit te gazit te oxhakut do te jene: • T ne rrjedhen e poshtme te para-nxehesit: 122 °C. Linja e Trajtimit te Gazit te Oxhakut Nje linje trajtimi gazi e nje oxhaku te vetem eshte parashikuar per cdo njesi: nje para-nxehes ajri. gazet e oxhakut do te ftohen ne nje Ftohes Gazi te Oxhakut. .1.1. do te shkarkohen ne atmosfere permes nje oxhaku te larte 150 m per cdo njesi. • T ne rrjedhen e poshtme te ventilatorit te induktuar: 130°C. avulli me presion te ulet do te dergohet ne sistemin ftohes me uje deti. Sistemi i ujit do te jete me cikel te hapur dhe uji i rrjetit do te ngrohet deri ne rreth 8 °C. Gazet e oxhakut. me qellim qe te reduktojne humbjet e presionit. • T ne rrjedhen e poshtme te filtrit prej pelhure: 117 °C. ne kushte te ngopura (konfigurimi “trung i lagur i oxhakut”).

Sistemi per Heqjen e Squfurit nga Gazi i Oxhakut Cdo njesi do te pajiset me nje absorbues me gelqere-gips HSGO. me system me taposje me ajer dhe para-veshje.6. cdo HSGO do te pajiset me tre faza te largimit te shtellunges. Perdorimi i aditiveve nuk eshte parashikuar perte arritur performance projektimi ne kushtet e projektit. 3 • 96% e materialit < rreth 20 mikron. Filtrat prej pelhure do te trajtojne deri ne 2. i cili do te siguroje SO2 dhe heqjen e pluhurave ne perputhje me kufizijte e emetimeve te raportuara ne Paragrafin 4. duke rritur temperaturen e ajrit te djegies dytesore nga afersisht 20 °C ne rreth 60 °C. HSGO do te funksionoje pak me lart se presioni atmosferik. Shkembyesi i nxehtesise anesore te gazit te oxhakut eshte i nje tipi U dhe modular. Filteri prej Pelhure Termocentrali do te pajiset me dy filtra pelhure (nje per cdo njesi) per heqjen e 3 pluhurit. me kllapa by-pass pa-rrjedhje te tipit me valvule zbritese. Nje sistem by-pass.PRBCATESVL220 . Sistemi i pastrimit te ndarjeve do te jete i tipit me ajer te kompresuar. do te jete ne gadishmeri per te lejuar nje fillim te sigurte funksionimi.Ai konsiston ne nje karkase dhe tub per ftohjen e gazit. . i cili do te zbrese temperature gazit te oxhakut nga rreth 130 °C ne afersisht 105 °C. ndersa djeg qymyrguri me nivel te larte hiri (permbajtja e hirit 14. secila prej tyre e pajisur me dyer per njerezit dhe kllapa izolimi. Per te qene ne perputhje me kufijte e emetimit te pluhurave. Filtrat do te jene te tipit pulse-jet dhe do te aranzhohen ne ndarje te pavarura. qe eshte shperndare nga nje lak ne forme unaze dhe qe do te prodhoje gipsin e nivelit komercial. dhe nje ngrohes ajri ne rrjedhen e poshtme te ventilatorit te ajrit dytesor.41 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. Nje ndertese ndihmese HSGO do te ndodhet prane cdo absorbuesi per pompat e procesit dhe per sistemin e heqjes se ujit nga gipsi. Karakteristikat e materialit do te pajtohen me pershkrimet qe vijojne: • Materiali < rreth 20 mg/Nm . do te perdoren materiale fluoroplastike (ose ekuivalente) per tubat per ftohjen e gazit. Cdo HSGO do te perdore nje perzjerje me gure gelqerore te therrmuar 30% w/w . Uji i de-mineralizuar eshte ambjenti per transferimin e nxehtesise.4 MNm /h (wet). me qellim qe te lejojne aktivitetet e mirembajtjes edhe gjate funksionimit.66 %/peshe). Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shkembyesi i nxehtesise anesore te ajrit do te jete i perbere nga hekur i forte qe permban karbon. ajri i kompresuar per pastrimin e ndarjeve do te sigurohet nga kompresoret e posacme. Dozimi me aditive kimike (Perzjerjet Acid Adipik ose Acid Dikarboksilik) eshte parashikuar per te qene ne perputhje me vlerat limite te emetimit ne raste piku ne permbajtjen e pikes se hyrjes SO2 dhe nje pompe jashte sherbimit. Per shkak te nje atmosfere pune me acid te kondensuar e agresiv. te prodhuar nga bluarja e nje sasie.

kolektoret e piklave ne maje dhe ne pjesen e poshtme te trungut te oxhakut). Trungu i Oxhakut Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 3 Trungu i oxhakut do te perbehet nga Polimere xhami me Fiber te Perforcuar (GFRP).2.2. vecanerisht gjate funksionimit fillestar (ndezjes) (p. Qymyrguri do te ruhet ne dy grumbullime ne ajer te hapur.3. Do te adoptohen kushte specifike me qellim qe te parandalohet renia e piklave.000 t/h.3.PRBCATESVL220 .5 m dhe shpejtesia e levizjes se gazeve te oxhakut do te jete rreth 18 m/s. absorbuesit do te marrin gjithashtu rryma uji larese nga ftohesit e gazit. Anijet nuk do te kene me teper se 7 m terheqese ngarkese dhe do te jene te pajisura me nje sistem vete-shkarkimi me kapacitet rreth 1.Nje serbator i zakonshem i perkohshem 3. me nje kapacitet prej afersisht 220. Nga anijet qymyrguri do te trasferohet ne dy karkaleca te vendosur ne krye te pontilit (eshte parashikuar vete-shkarkimi i bashkohor i dy platformave detare) dhe pastaj ne nje rrip transportues te mbuluar 2. Lartesia e oxhakut do te jete 150 m.500 t/h per operimet e grumbullimit dhe 1. Nje alternative tjeter. Sistemi i rripit te transportimit qe ushqen bolierin do te kete nje kapacitet prej 2x1. Diametri i trupit te oxhakut do te jete 7.sh.500 t/h. ne tre ane te vendndodhjes ku ruhet qymyrguri. Sic tregohet ne Aneksin 1.000 t. 4. Uji industrial do te perdoret per pergatitjen e HSGO dhe per larje per heqjen e gipsit dhe shtellunges. i mbeshtetur ose ne strukture celiku ose ne nje structure beton arme.200 t/h . Sisteme Ndihmese 4. rreth 2-3 milje nga bregu. secila prej tyre rreth 450 x 60 m.000 t/h per operimet e rivendosjes.500 m do te vendoset per rikuperimin e perzjerjes gjate periudhave afatgjata te pushimit (nderprerjes). eshte nje trung beton arme me shtrese te bdrendshme qe i reziston acidit. .42 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ndersa dy makineri per rivendosje do te vendosen ne pjesen e jashtme te te dyja grumbullimeve. Qymyrguri do te transportohet nga platformat detare ne anije te posacme.1. te cilat zene pjese te tokes qe tashme perdoret per para-ngarkimin ne zonen ku grumbullohet qymyrguri. tashme ne zhvillim e siper. per te reduktuar vleren e rrjedhes ne to te ujit per pergatitje. Makinerite do te kene nje kapacitet prej afersisht 2. Do te vendosen dy makineri te tipit portal dhe nje makineri ngritese (pirun). qe lidh kreun e pontilit me sistemin e ushqimit te bolierit dhe me vendndodhjen per grumbullimin e qymyrgurit. parashikohen mbushje te medha me lartesi 6 m. Makineria ngritese do te vendoset ndermjet dy grumbullimeve prej qymyrguri. Trajtimi dhe Ruajtja e Qymyrgurit Do te adoptohet nje sistem transporti me qellim qe te trasportoje qymyrgurin ne Impiantin e Energjise nga platformat detare.

Uji i de-mineralizuar do te grumbullohet ne depozita 2 x 2. te pajisur me nje stacion pompimi per te ushqyer rrjetin e ujit te de-mineralizuar. do te kete shfrytezoje dukurin e osmoses. perpara se te dergohen ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. kapaciteti neto i prodhimit te te cilit do te jete afersisht 120 t/h. ose kaustika. permes kater tubacione nentokesore (dy per cdo njesi ø=2. ultra/mikcro-filtrim me pajisjet ndihmese perkatese dhe stacionin e ri-leshimit te ujit.000 m te pajisur me stacione pompimi per ushqimin e: • Rrjetit te ujit industrial. Impianti do te jete i pajisur gjithashtu me stacione shkarkimi.800 mm) prej Plastike te Perforcuar me Xham (PPXH) .50 m) per cdo njesi. pas pikes se daljes te kondensatorit.50 m secila.00x2. • Rrjetit zjarr-uje. pastrimi me UV (Ultra Violet). prane Pontilit (sic tregohet ne Aneksin 1). te ndodhura 6. te ndodhur afer rrethimit te impiantit.000 m . Uji do te ri-leshohet nga dy basene prej betoni. Uji industrial do te ruhet ne depozita 2 x 3.2. Rrjeti i kthimit. 950 m larg bregut. Rrymat e cliruar te rigjenerimit do te grumbullohen ne nje grope dhe neutralizohen ose nga acidi. poshte deri ne shkarkimin perfundimtar. nje per cdo njesi. Impianti i Shkripezimit te Ujit te Detit Impianti per heqjen e kripes per prodhimin e ujit industrial perfshin sa vijon: • Para-trajtimin me pluskim. • Impiantit te demineralizimit. te ndodhur ne vijen bregdetare.00 m poshte nivelit mesatar te detit. • Stacioni i ri-leshimit te llumit te pluskimit drejt pjeses me te trashe dhe heqjes se ujit nga struktura metalike me filter • Osmoza e kthimit te ujit te detit me nje faze. Impianti i Demineralizimit Impianti i demineralizimit.3.00x2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2. 4.4. do te perbehet nga dy kanale betoni nentokesore (3. Ai do te perbehet prej celiku. Furnizimi me Uje dhe Trajtimi i Ujit Sistemi Qarkullues i Ujit Pika e marrjes se ujit do te ndodhet ne kreun e pontilit te Impiantit te Energjise. Cdo basen do te permbaje dy pompa qarkulluese dhe do te pajiset me panele celiku qe mund te hiqen per inspektimin e mirembajtjen e ujit ne basen. Projekti parashikon 3 3 . grumbullimi dhe dozimi acidi sulfurik dhe sode kaudtike (rigjenerues). me 8 hapje per pika hyrese. Uji ftohes do te rrjedhe nga pika e marrjes ne basenin e pompimit.43 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit te trajtimit te derdhjeve. Impianti i Trajtimit te Derdhjeve Trajtimi kimik i perdorur eshte: • Heqja e lendeve nepermjet FGD. Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. ose soda kaustike. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Impianti i Trajtimit te Kondesatit (Produktit qe rezulton nga kondensimi) te Avullit Impianti i trajtimit te kondesatit te avullit per cdo Njesi do te perfshije: • 100% njesine e para-filtrimit me uje ne pjesen e pasme. por gjithashtu per rrjetin e mbyllur ftohes dhe per anen ftohese te ujit. perpara se te dergohen ne depozitat e impiantit per trajtimin e derdhjeve. • Impianti i trajtimit te ujrave te zeza. grumbullimi dhe dozimi acidi sulfurik dhe sode kautike (rigjenerues). Impianti i Trajtitmit te Ujrave te Perdorura Impianti i Trajtitmit te ujrave te Perdorura do te perfshije sa vijon: • Basenet e grumbullimit te ujrave te “vales se pare” nga rreshjeet. Impianti do te jete i pajisur gjithashtu me me stacione shkarkimi. per te larguar vajin nga rrymat e ujit qe nuk perthithen nga toka. • Impianti i trajtimit te derdhjeve. Rrymat e cliruar te rigjenerimit do te grumbullohen ne nje grope dhe neutralizohen ose nga acidi. Periodikisht. Separatoret e Vajit Basenet e vajit do te vendosen ne zonat e transformatoreve dhe ne ndertesat e hollit te makinerive.PRBCATESVL220 . do te largohet vaji i grumbulluar ne siperfaqen e baseneve. • 100% shtrat me ngarkese te perzjere rreshire te thate dhe system rigjenerimi. Basenete per grumbullimin e ujrave te “vales se pare” nga rreshjet Jane parashikuar dy basene per ujrat nga rreshjeet: nje per grumbullimin e ujrave “te vales se pare” nga zonat e ishujve te energjise. tjetri per grumbullimin e ujit nga zonat e mundshme te ndotura me vaj.44 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Separatoret e vajit.qe te perdore uje te de-mineralizuar si pergatitje jo vetem per ciklin e avullit me uje. Uji i paster nga rreshjeet do te grumbullohet dhe derdhet ne det i patrajtuar.

do te dergohet ne nje faze te dyte pastrimi. pergatitje dhe dozimi per cdo kimikat qe shtohet. do te kete tre basene per qumeshtin e aditivit te gelqeres. 3 . grumbullimi. Ky impiant. • Ajrimi. tualetet.000 m dhe pastaj do te dergohen ne impiantin e trajtimit. basenet e neutralizimit dhe kontrollit perfundimtar. Kapaciteti i projektuar eshte i barabarte me 75 m /dite. • Kampione kimike. Impianti i trajtimit per perpunimin e ujrave te perdorura do te jete i pajisur me stacione shkarkimi.45 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Rrymat e ujti te perdorur kimik. • Kontrolli perfundimtar dhe ri-derdhja per ne basenin perfundimtar te ujit te perdorur. me pH neutral me klorur hekuri dhe hidroksid natriumi. • Llumi qe e mban serbatorin me nje stacion ri-derdhje ne strukturen metalike me filter te perpunimit te ujit te perdorur per nje heqje te perbashket te ujit. dozim sulfuri dhe polielektrolit dhe/ose klorur hekuri perkatesisht. • Uje rigjenerues per rreshira ne impiante te trajtimit te kondensates dhe ujit te demineralizuar. • Dizinfektimi UV. Ky i fundit do te dergohet ne nje sistem me te trashed he per heqjen e ujit dhe ne fund do te beje largimin e duhur. do te 3 grumbullohen ne depozita perpunimi uji te perdorur 2x2. Uji.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . kapaciteti i trajtimit te te cilit do te jete 150 t/h. se bashku me derdhjet e lart-permendura. Rryma e ujrave te zeza te trajtuara do te jene ne perputhje me kerkesat rregullatore ne fuqi. Nje pastrues do te beje ndarjen e ujit nga llumi. dushet. Impianti do te perfshije sa vijon: • Ndaresja rotative.• Drenazhime industriale dhe uje i de-mineralizuar. • Pastrimi dhe ri-qarkullimi i llumit. etj. dhe pastaj ne filtrat e reres 50%. • Zbutesi i Depozites • Denitrififikimi (heqja e azotit). • Uji lares Ljungström. • Ndarja me rrjete. Impianti i Trajtimit te Ujrave te Zeza Impianti i Trajtimit te Ujrave te Zeza do te grumbulloje te gjitha rrymat e ujrave civile te shkarkuara nga menca.

4. pastertia e gipsit eshte parashikuar ≥ 95%. dhe grumbullohet ne nje hinke me terheqje te dyfishte perpara se te dergohet per bluarje.3. 3 . Sistemi i therrmimit dhe bluarjes do te vendoset ne nje ndertese te posacme. Llumi i gurit gelqeror do te grumbullohet ne dy depozita 150 m dhe ri-qarkullohet nga unaza 2X100% rper te ushqyer absorbuesit. Hiri i poshtem do te jete i bluar dhe ose do te ri-qarkullohet per ne furre ose do te grumbullohet ne nje sillos te duhur ditore.3. Jane parashikuar kater sillose per grumbullimin e hirit. me qellim qe te perftohet gips me nje permbajtje lageshtie me te vogel se 10%.000 t. Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit Gipsi i prodhuar nga sistemi FGD do te trajtohet ne nje sistem per heqjen e ujit bazuar ne 2+2 x 100% (1+1 per cdo FGD) qe konsiston ne sistemin hidrocilon dhe filtrit te rripit te vakumit.3. perpara se te shkarkohen ne det.4.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 4. per t’u ngarkuar ne anije.2. secli me dimension per kapacitet 12. Sistemi i Grumbullimit dhe Trajtimit te Hirit Sistemi i poshtem per nxjerrjen e hirit do te jete i nje tipi te thate. Hiri dhe gipsi do te transportohen per ne kreun e pontilit me te njejtin rrip transmportues te mbuluar.5 t/h. Trajtimi i Gipsit. secili me nje kapacitet grumbullimi prej 6.5 t/h. Sillot e grumbullimit do te pajisen me nje system per lagien e hirit per te reduktuar prodhimin e mundshem te pluhurave.46 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Guri gelqeror dhe Gipsi Grumbullimi dhe Bluarja e Gurit Gelqeror Trajtimi i gurit gelqeror do te kete nje pajisje per kontroll automatik. te ndodhur prane bolierit. Guri gelqeror do te para-therrmohet nga mullinj me tre cekice. Nje rrip transportues 1 x 300 t/h do te sjelle gelqeren ne dhomen e therrmimit dhe bluarjes. secili me dimension per kapacitet 25 t/h.2. me dimension rreth 600 t/h. secili me dimension per kapacitet 12.Shkarkimi i Ujrave te Perdorura Te gjitha rrymat e lart-permendura te trajtuara do te grumbullohen se bashku ne nje basen perzjeres. Hiri mund te largohet me kamione ose transferohet me rrip transportues per ne kreun e pontilit. Uji qe lag (20% e sasise totale te hirit) do te merret nga rrymat e zgjedhura ujrave me kripesi te vogel dhe nga rrjeti i ujit industrial. se bashku me hirin qe leviz me shpejtesi. Duke ju referuar perberjes se llogaritur te gurit gelqeror. prane vendit ku grumbullohet guri gelqeror. ku nje sistem automatik monitorimi do te verifikoje pajtueshmerine me kufijte e garantuara te shkarkimeve te lengeta. Gipsi do te lahet me qellim qe te reduktoje permbajtjen e klorurit me poshte se 100 ppm.

7. me dimension afersisht 600 t/h. hiri dhe gipsi do te transportohen ne kreun e pontilit me te njejtin rrip transportues. gipsi do te ngarkohet ne nje rrip transportues per dergimin per ne kreun e pontilit. Bolieri Ndihmes Nje bolier ndihmes do te perdoret per prodhimin e avullit gjate ndezjes se Impaintit te Energjise.3.5. Sistemi i trajtimit te gipsit do te kete nje pajisje kontrolli automatike. Eshte e preferueshme qe ureja te furnizohet ne forme te ngurte dhe te transportohet ne konteniere. ka shume projekte kerkimore ne process ne Shtetet e Bashkuara dhe ne Bashkimin Europian.3.000 t. ai mund te mbyllet ne formacione gjeologjike. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Nga ndertesa e magazinimit.2. . Pasi eshte grumbulluar CO2. Ne menyre te vecante. Qendrat kerkimore dhe operatoret industriale kudo ne bote po punojne per identifikimin e sistemit me te mire per ta bere kete. 4.47 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ku nderrohen produktet).2. Impianti per Grumbullimin e Karbonit pas Djegies Eshte i mundur grumbullimi i dioksidit te karbonit te prodhuar gjate djegies se qymyrgurit dhe mbyllja e tij ne shtresat me te thella te tokes. ne zonen e treguar ne Aneksin 1. sic jane tashme depozitimet e shfrytezuara te naftes dhe gazit dhe akuiferet e thelle te kripur. 4. dhe do te perdoren ne periudha te alternuara (mund te kerkohet larja. Permbajtja e lageshtise se gipsit nuk do te lejoje emetimin e pluhurave gjate perpunimit. Sic pershkruhet me lart. Enel merr persiper projekte eksperimentale qe synojne demonstrimin industrial te teknologjise per grumbullimin e CO2 te cliruar nga impiantet tradicionale te energjise me lende djegese dhe ruajtjen e tij gjeologjikisht. Kreu i pontilit do te pajiset me nje makineri me rrip ngarkimi. 3 dergohet ne depozita tretes 2 x 100% dhe grumbullohet ne nje depozite 150 m 2 x 100 % hidrolizuesit do te prodhojne amoniak te gazte per SCR. Cilesia e gipsit te prodhuar do ta beje ate te perdorshem per panelin e brendshem prej gipsi ose prodhimin e cimentos. dhe ri-perdoret per bluarjen e gurit gerlqeror.6. Gipsi do te ruhet ne nje ndertese te posacme 10.Uji i filtruar do te grumbullohet ne dy depozita te posacme. Do te jete i mundur gjithashtu qe te merret gipsi nga nga ndertesa e magazinimit me kamione. Grumbullimi i Urese dhe Sistemi i Prodhimit te Amoniakut Amoniaku per sistemin NOx SCR do te prodhohet nepermjet nje hidrolize me presion temperature te larte te solucionit te ujit te urese.2. 4.PRBCATESVL220 .3. se bashku me vakumin e krijuar nga pompimi.

PRBCATESVL220 . gipsin dhe hirin e vendosur ne Pontil. 2 bus-bars: AU1.3. Pontili. AU2).3. • rruget. rreth 210 km i gjate. qe lidh nje stacion te ri AC/DC per shkembimin e energjise me Italine. rreth 25 km e gjate. Linja e Energjise.8. • Pika e marrjes se ujit dhe facilitetet e shkarkimit. nje zone e pershtatshme do t’i dedikohet nje instalimi te mundshem ne te ardhmen te nje Impianti per Grumbullimin e Dioksidit te Karbonit. • Nje linje energjie 400 kV. me konsumatore te shperndare ne dy kontrollpre te energjise te njesise MV. 4.2. Sistemi ndihmes elektrik do te jete 10 kV (n. Facilitete Shtese Sic pershkruhet ne Kapitullin 1. Facilitetet e Aneksuara te termocentralit jane: • Rripat transportues per qymyrgurin. ne Termocentralin ne Porto Romano. Sistemet Elektrike Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjeneratori I secilit Impiant te Energjise do te lidhet me rrjetin HV me transformator 3 x 297 MVA me nje faze te vetme per rritjen e tensionit.3. Sistemi elektrik i Impiantit te Energjise do te perfshije nje prishes qarku MV. • Nje Stacion Energjie per kabllin nen-ujor 500 kV DC me Italine. • Nje kabell nen-det 500 kV DC. i lidhur me 2 transformatore ndihmes me bobina me tre faza TU1. .48 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Nje pontil 950 m i gjate. Megjithate. Analiza e Stacioneve te Energjise. Prane rrethimit te Impiantit te Energjise jane parashikuar gjithashtu: • Nje Stacion Energjie per linjen e energjise 400 kV qe lidh Impiantin e Energjise me Stacionin e Rrjetit Kombetar te Energjise Tirana 2. qe perdoret per shkarkimin dhe si dhe per te transportimin e nen-produkteve nga impianti (gips. sapo kjo teknologji te jete gati per aplikime ne shkalle industriale.Kjo teknologji nuk eshte e aplikueshme per momentin ne shkalle industriale. 4. Linja e Energjise me Stacionin Tirana 2 dhe kabllin nenujor per ne Itali paraqitet ne Studime te vecanta per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis. tip I dyfishte radial. Termocentrali i propozuar eshte pjese e projektit te quajtur “Kompleksi i Energjise” perfshi: • Termocentralin. qe lidh nje stacion te ri energjie me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2. Termocentrali. hi). Kablli Nenujor dhe Facilitetet e aneksuara jane analizuar ne kater Studime te vecanta per Vleresimin e Ndikimit ne Mjedis.

2 1.4.PRBCATESVL220 . Keto rruge do te perdoren per levizjen e kamioneve gjate fazes se ndertimit dhe funksionimit.3a Rruge qe do te zgjerohen dhe Rruge te Reja 4.7 Dy Njesi 3.518 44. rruga qe lidh Impiantin e Energjise me Durresin do te modifikohet sic duhet.1a Rendimenti Teknik i Impiantit (Cdo Njesit) M.394 95. RENDIMENTI TEKNIK DHE BALANCA E SASISE 4.Rripat transportues dhe pika e marrjes se ujit/facilitetet e shkarkimit jane pershkruar ne Paragrafet e mesiperme.1.4.3.U.49 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7 Parametri Fuqia termike Efiksaiteti i Bolierit Prodhimi bruto i energjise Efikasiteti bruto Konsumi i Mjeteve Ndihmese Prodhimi neto i energjise Efikasiteti Neto . MWth % MWe % MWe MWe % Nje Njesi 1.1 82 1. Gjithashtu.600 47. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Figura 4.2 800 47. qe vijon: Tabela 4.1a.4.3.4.697 95.1 41 759 44. Rendimenti Teknik Rendimenti Teknik i cdo njesie sipas kushteve referuese te ambientit raportohet ne Tabelen 4. Sic tregohet ne Figuren 4.3a projekti i Termocentralit parashikon rruge te reja me gjeresi 6 meter ne zonen prane rrethimit te impiantit dhe zgjerimin e disa rrugeve ekzistuese.

0 4.4. Hapesira qe mbetet do te mbahet me gjelberim ose e papershkueshme nga uji. .1.4. t/h t/h t/h t/h t/h Nje Njesi 243.0 2.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Parametri Konsumi i qymyrgurit Konsumi i gurit gelqeror Prodhimi i gipsit Prodhimi i hirit ne pjesen e poshtme Prodhimi i hirit qe leviz lart 4. Shfrytezimi i Tokes ne vendndodhje dhe ndertesat E gjithe zona qe mbulohet nga projekti do te jete rreth 80 hektare.4 16. Tabela 4.2.8 25.2a. Figura 4.1 Dy Njesi 486.4.1a tregon hapesirat qe mbulohen nga impianti ne fazen e pare dhe te dyte te ndertimit.0 5.7 8.4.50 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2a Bilanci i llogaritur i Sasise per Impiantin (Cdo Njesi) M.5. Bilanci i Sasise Bilanci i llogaritur i Sasise per cdo njesi sipas kushteve referuese te ambientit raportohet ne Tabelen 4.5.U. ndersa hapesira qe mbulohet direct nga impianti i energjise do te jete rreth 62 hektare (Impianti i Energjise dhe stacionet e Energjise).5.6 50. SHFRYTEZIMI I BURIMEVE 4.0 9.PRBCATESVL220 .

Figura 4.51 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .5.1a Faza e pare Hapesirat e Zena Faza e dyte .

PRBCATESVL220 .1a vijuese tregon dimensionet e nderteses/faciliteteve kryesore te Impiantit te Energjise.5 23 (ne krye) 35 25 70 32 4 11 18 ~ 10 m 18 .5 4. infermieria dhe ura e peshimit Menca Dhomat e zhveshjes dhe infermieria Ndertesa e administrates Oficina Magazina Bolieri ultrasuperkritik Depot e qymyrgurit Filtri prej pelhure Ventilatori i induktuar Ftohesi i gazit Njesia per heqjen e squfurit nga gazi i oxhakut (HSGO) Ndertesa ndihmese HSGO Serbatori per grumbullimin e nxjerrjes se llumit HSGO Tubacioni i gazit te oxhakut Trungu i oxhakut ku kalon gazi Ndertesa e hollit te makinerive kryesore Transformatoret kryesore Transformatoret ndihmes Ndertesa e sherbimeve ndihmese Ndertesa dhe baseni me pompa me uje ftohes Ndertesa e zjarrfikeses (pompat e ujit te detit) Depozitat me nafte te lehte dhe te rende Ndertesa e kompresoreve te ajrit Bolieri ndihmes Ndertesa per ruajtjen e CO2 dhe depoja e H2 Depo e qymyrgurit Kullat e qymyrgurit (t1) Kullat e qymyrgurit (t2) Kullat e qymyrgurit (t3) Sillote e hirit (secili) Impianti dhe ndertesa e urese tek amoniaku Hapesira per grumbullimin e gurit gelqeror Dhoma e therrmimit dhe bluarjes se gurit gelqeror Serbatori i llumit te gurit gelqeror Ndertesa per heqjen e ujit nga gipsi 4.5 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Pershkrimi Roja/kabina e portierit.5 10 12 15 3.Tabela 4.1a Zeri 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 24 26 27 28 29 30 31 33 33 33 35 36 37 38 39 40 Dimensioni i Nderteses/Faciliteteve kryesore te Impaintit te Energjise Gjatesia 1 (m) 27 31 27 20 80 80 55 45 42 15 19 23 22 9 8 8 91 8 6 22 20 30 17 (diametri) 10 10 9 450 30 16 15 20 (diametri) 14 28 29 10 (diametri) 30 Gjatesia L2 (m) 27 40 21 60 20 26 63 14 30 30 16 0 39 0 41 0 40 12 8 32 16 30 21 15 13 60 15 16 14 27 60 21 23 H (m) 4.5 7.5. Tabela 4.52 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5 110-55 70 35 12 25 45 12 10 ~ 42 150 38 8 8 16 8 7.5.5 4. Numrat e zerave dhe programi kohor I ndertimit te gjithe nderteses/faciliteteve raportohen ne Aneksin 1.5 7.

Anekset 2-3 tregojne ekuilibrin e ujit ne Impiantin e Energjise ne te dyja konfigurimet (nje njesi. Qymyrguri do te perdoret per bolierin e avullit dhe bolierin ndihmes. Konsumi i ujit do te jete rreth 1.Zeri 41 44 45 46 48 49 50 51 53 54 57 58 59 60 16 (diametri) 18 (diametri) 21 9 42 17 10 (diametri) 20 18 19 11 - 12 2. sasia totale e qymyrgurit qe perdoret cdo dite nga Impianti i Energjise do te jete rreth 3. Lendet djegese Impianti I Energjise eshte i projektuar I tille qe te ushqehet me qymyrgur te importuar me permbajtje squfuri deri ne 1. Sistemi ftohes do te perdore gjithashtu rreth 26.VTM). Duke marre ne considerate rreth 8. duke qarkulluar me cikel te hapur. Uji i detit do te grumbullohet dhe trajtohet ne impiantin shkripezimit dhe demineralizimit (Impiant Osmoze Kembim).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Pershkrimi Ndertesa per grumbullimin e gipsit Impianti i trajtimit te ujit te perdorur biologjik Baseni i ujit te pa-perpunuar Sistemi i trajtimit te ujit industrial industrial water tanks Impianti i demineralizimit Depozitat e grumbullimit te ujit te demineralizuar Depozitat e grumbullimit te ujit te perdorur Impianti i trajtimit te ujit te perdorur Ndertesa me pajisje ndihmese per trajtimin e ujit Grumbullimi i kimikateve Magazina e pajisjeve te renda Magazina e vajit lubrifikant Silloja ditore per hi Gjatesia 1 (m) 30 13 18 11 (diametri) 20 (diametri) 40 6 Gjatesia L2 (m) 90 8 8 60 32 H (m) 25 6 12 6 10 7. dy njesi). Lende djegese e lehte do te perdoret per ndezjen e boliereve (deri ne Vleren Teknike Minimale . Konsumi I qymyrgurit do te jete afersisht rreth 240 t/h per cdo njesi ne kushtet e referimit.000 t (konsumi per dy njesi). 3 4. qe do te jape uje per sherbime sanitare dhe per perdorime industriale.000 ore kohe funksionimi ne vit.5. Furnizimi me Uje Uji i detit do te furnizoje Impiantin e Energjise permes nje tubi qe ndodhet ne ane te pontilit me nje pike hyrese ne fillim te pontilit.5.850.5 4 ~ 10 4.140 t/ore per te dyja njesite e operimit (rreth 646 t/ore per nje njesi operimi).5 m /s uje deti per cdo njesi.53 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2.5 ~8 3 7. .3.5% w/w.5 10 .

16.53 .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .M.50 < 5. Ky numer do te rritet deri ne 220 punonjes kur njesia e dyte te vihet ne funksionim. Personeli Gjate funksionimit Impianti i Energjise do te punesoje afersisht 140 punonjes per njesine e pare.1 .5. 4.92 . Guri gelqeror do te perdoret ne impiantin per heqjen e squfurit (absorbuesi gur gelqeror-gips).4.5.3a Parametri LHV Lageshtia Hiri Karboni Hidrogjeni Azoti Squfuri Oksigjeni Lenda Djegese e Referuar U.30 11.74 0.5. Duke marre ne considerate 8.Qymyrguri Jug-Afrikan eshte konsideruar si lende djegese referuese.5.00 < 1.00 63. kcal/kg %w %w %w %w %w %w %w Vlera 6.15. Tabela 4.00 < 3. % % % % % % mm Vlera e llogaritur 97.53 .90 0.7 t/h per cdo njesi.09 0. Qymyrguri me permbatje te larte hiri (permbajtja e hirit 14.000 t (konsumi per dy njesi).955 – 6.500 t/vit per dy njesite. Konsumi I tij do te jete afersisht 4.1. sasia totale e gurit gelqeror te perdorur cdo vit nga impianti do te jete 75.19 .66 7. Lendet e para Lendet e para kryesore do te jene guri gelqeror dhe ureja.5.93 3.000 9.54 .66 %/peshe) eshte perdorur duke pasur parasysh dimensionet e filtrit prej pelhure.M.10 65. 4. 4.71. Llogaritjet e rendimentit teknik bazohen ne kete lende djegese. .000 ore kohe funksionimi ne vit.00 < 3.34 0.5% S per projektin HSGO dhe duke pasur parasysh dimensionet gips/gur gelqeror.00 < 8% below 10 mm Ureja do te perdoret ne sistemin e Reduktimit Perzgjedhes Katalitik per reduktimin e NOx ne gazin e oxhakut. Konsumi I tij do te jete afersisht 4.11.81 1.69 0.36 3 10 ÷ 50 Kerkesa minimale > 92.911 6.4a Guri gelqeror CaCO3 MgO SiO2 Fe2O3 Al2O3 Moisture Size Cilesia e Llogaritur e Gurit Gelqeror U.39 .53 3.4. Cilesia e llogaritur e gurit gelqeror tregohet ne Tabelen qe vijon.49 Interval 5.5 5.08 1.1.64 0.47 Eshte marre ne konsiderate qymyrgur hipotetik me permbajtje 1.00 < 1.54 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .73 4.

286 2. Sic tregohet ne Tabele kufijte e garantuara te emetimeve do te jene me te ulta se kufijte e emetimeve te KE (Direktiva 2001/80/CE) per kete lloj Impianti Energjie. gjelberimi. Djegia me faza dhe sistemi per trajtimin e gazit te oxhakut do te garantojne limitet e emetimit te paraqitur Tabelen 4.55 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ne Tabelen qe vijon jane raportuar karakteristikat e gazit te oxhakut ne trungun 1 dhe 2.904. Emetimet ne Ajer Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gazi ne oxhakun e Bolierit me Avull perfaqeson burimin kryesor te emetimit te ndotesve te ajrit. Cdo vlere mesatare ditore e emetimeve nuk do te jete me e larte se 110% ne lidhje me vlerat mesatare mujore te emetimeve.6.286 2. 4. INTERFERENCAT MJEDISORE 4. Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosfere permes nje trungu 150 m te larte per cdo njesi. Tabela 4.6. qe vijon. 95% e te gjitha vlerave mesatare orare te emetimeve nuk do te jene me te larta se 200% ne lidhje me vlerat mesatare mujore te emetimeve (**) vleresuar si NO2 Emetimet e parashikuara CO2 jane te barabarta me 583 t/h (per nje njesi operimi) ne kushtet e referimit dhe qymyrgurin e referuar.000 7.1a. Tabela 4.1b Karakteristikat e Gazit te Oxhakut Trungu 1 2.000 7. bolieri ndihmes duhet te konsiderohet ne fakt si nje burim rastesor emetimi.400. sigurimi.1a Ndotesi Emetimet ne Oxhak – Vlera Nominale e Energjise –Gazi Natyror Perqendrimi * [mg/Nm3] Rrjedhja Totale e Mases per cdo trung [kg/h] 360 360 24 Rrjedhja Totale e Mases per dy trungje [kg/h] 720 720 48 Limitet KE [mg/Nm3] NOx (**) SO2 Pezulli 150 150 10 200 200 30 Shenime: Perqendrimet vleresohen si rrjedhe e thate ne 6% O2 ne Kushtet Normale (*) Mesatarja mujore.400.6.5 18 48 Trungu 2 2.6.904.6. e cila do te punoje ne menyre konstante ne vendndodhje per te realizuar sherbime te tilla sic jane: menca.Do te punesohet fuqi punetore shtese nga kontraktoret.5 18 48 Parametri Vlera e rrjedhes se emetimit ne trung (m3/h) Vlera e rrjedhes se emetimit ne trung (Nm3/h) te thate me 6% O2 Diametri i trungut (m) Shpejtesia e rrjedhes ne trung(m/s) Temperatura ne trung (°C) . pastrami.PRBCATESVL220 .1.

4.6.2.

Uji i Perdorur

Impianti ka tre lloje ujrash qe shkarkohen: • Shkarkimin e ujrave te perdorura nga impianti i trajtimit; • Shkarkimin e ujrave te shiut; • Shkarkimin e ujit te kripur. Vlera mesatare e derdhjes se ujrave te perdorura ne det do te jete rreth 123 t/ore per dy njesite e operimit (66 t/ore per nje njesi operimi), e ndare si me poshte: • 60 t/ore nga impianti per heqjen e squfurit (30 t/ore per nje njesi operimi); • 60 t/ore nga zonat e vecuara te energjise, qe vjen nga impianti i trajtimit te rrjedhes (33 t/ore per nje njesi operimi); • 3 t/ore nga impianti i trajtimit te ujrave te zeza (per nje njesi dhe dy njesi operimi). Do te ndertohen dy basene per ujin e shiut: nje per zonat e ishujve te energjise per grumbullimin e ujit “te vales se pare” (first flush water) (5 mm e para te shiut), tjetri per grumbullimin e ujrave nga zona qe mund te ndoten nga nafta. Uji i paster i shiut qe e tejkalon volumin mbajtes do te grumbullohet dhe derdhet ne det i pa trajtuar. Derdhja e pompuar nga keto basene do te dergohet ne depozitat e impiantit te trajtimit te derdhjeve. Shkarkimi i ujrave te impiantit te trajtimit te ujrave te perdorura ne rrjedhen e poshtme do te jete ne perputhje me vlerat kufi te paraqitura ne Tabelen qe vijon. Tabela 4.6.2a
Parametri

Vlerat Limit te Shkarkimit te Ujit
M.U. Vlerat Limit te Impiantit te Energjise 6-9 10 0.5 0.5 1.0 1.0 0.2 Limitet e Rregullores* 6-9 10 0.5 0.5 1.0 1.0 0.2

pH Produkte nafte Krom Baker Zink Hekur Klor * Vendimi 177/2005 Aneksi 3

3 mg/dm mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3 mg/dm3

Sistemi ftohes do te shkarkoje gjithashtu rreth 53 m /s (26,5 m /s per cdo njesi) uje deti, duke e qarkullar ne cikel te hapur. Ky uje do te shkarkohet ne det me nje rritje temperature prej afersisht 8 °C. Per te lehtesuar shkarkimin e ujrave dhe shperndarjen e nxehtesise ne ujin e detit, jane parashikuar kurrizore 140 m te gjate. Gjithashtu pas trajtimit ne Impiantin Osmoze per Shnderrimin e Ujit te Detit, do te kete nje shkarkim te ujit te kripur ne det ne rreth 411 t/h mesatarisht (operimi i 1

3

3

- 56 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

njesie) dhe rreth 725 t/h mesatarisht (2 njesi operimi). Ky shkarkim nuk eshte i ndotur, por ka vetem nje rritje ne perqendrimin e kripes.

4.6.3.

Zhurma

Aktiviteti i impiantit te energjise do te sjelle lindjen e burime te reja te zhurmes. Burimet kryesore gjate periudhes se funksionimit do te jene: • Depot e qymyrgurit (bluarja e qymyrgurit); • Ndertesa e hollit te makinerive kryesore; • Filtri prej pelhure; • Transformatoret kryesore; • Ndertesa e kompresoreve te ajrit; • Transportier qymyrguri; • Kullat e qymyrgurit; • Impianti i demineralizimit; • Trupi i oxhakut; • Sistemi i Transportimit te qymyrgurit qarkullues. Ne Kapitullin 6 jepen nivelet e fuqise se zhurmave te burimeve te termocentralit dhe vleresohet ndikimi i tyre i mundshem ne zonat prane.
Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

• Bolieri Ultrasuperkritik (usc);

4.6.4.

Nen-produktet

Nen-produktet nga funksionimi i Impiantit te Energjise do te jene gipsi, hiri ne pjesen e poshtme dhe hiri qe ngrihet ne ajer. Gipsi do te prodhohet ne impiantin e heqjes se squfurit (absorbuesi gur gelqeror gips). Hiri qe mbetet poshte dhe ai qe ngrihet lart do te prodhohen per shkak te djegies se qymyrgurit. Hiri qe ngrihet lart do te grumbullohet ne filtrat prej pelhure dhe pastaj ruhet ne sillose perkatese. Hiri i pjeses se poshtme do te bluhet dhe ose do te riqarkullohet per ne furre, ose do te ruhet ne nje sillos ditor perkates. Prodhimi i gipsit dhe hirit qe ngrihet lart do te jete respektivisht rreth 8.5 t/h dhe rreth 27.5 t/h per cdo njesi. Duke marre ne konsiderate 8,000 ore kohe funksionimi ne vit, sasia totale e prodhuar cdo vit nga impianti do te jete respektivisht rreth 140,000 t dhe 440,000 t (konsumi per dy njesi). Nen-produktet do t’u shiten kompanive te autorizuara dhe dergohe kryesisht me platforma detare nga pontili i Impiantit te Energjise; nje pjese e nen-produkteve mund te mbeten ne gadishmeri per tregun e mundshem shqiptar dhe do te transportohen me rruge tokesore.

- 57 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

4.6.5.

Mbetje te ngurta

Funksionimi i Impiantit te Energjise do te prodhoje sasi te vogla mbetjesh. Tipologjite kryesore te mbetjeve do te jene filtrat, baterite, grumbullatoret, rreshirat e ngopura dhe lenda djegese e shkarkuar. Mbetjet do te largohen nga kompani te autorizuara ne perputhje me rregulloret shqiptare.

4.6.6.

Trafiku

Funksionimi i Impiantit te Energjise do te sjelle trafik tokesor dhe detar kryesisht per te marre lende te para dhe per te transportuar nen-produkte. Trafiku tokesor do te lidhet kryesisht me furnizimin me gure gelqeror, qe do te sillen me kamione nga guroret lokale (rreth 120 kamione/muaj per cdo njesi, e barabarte me rreth 5 kamione per cdo dite pune). Trafiku detar do te lidhet kryesisht me furnizimin me qymyrguri dhe transportin e nen-produkteve. Sic paraqitet ne Paragrafin 4.3, qymyrguri do te arrije nepermjet anijeve, qe do te ankorohen 2-3 milje larg nga bregu. Zona e ankorimit do te vendoset jashte pasazhit detar te Adriatikut dhe do te percaktohet ne perputhje me autoritetet kompetente. Kjo zone duhet te jete te apkten ne nje thellesi 20 m nga shtrati i detit, e pershtatshme per platformat detare, dhe nuk do te kete facilitate te perhershme. Qymyrguri do te transportohet ne platformat detare dhe pastaj do te shkarkohet ne breg nepermjet nje pontili 950 m te gjate. Per furnizimin me qymyrguri te cdo njesie jane parashikuar rreth 1-2 anije dhe 14 levizje (vajtje-ardhje) ne muaj te platformave detare per transportin e qymyrgurit dhe shkarkimin e tij. Hiri qe ngrihet lart dhe gipsi do te transportohen gjtihashtu me platforma ate vogla detare nga pontili i Impiantit te Energjise. Per ta, gjate funksionimit te dy njesive, jane parashikuar 7 dhe 1.5 platforma respektivisht per cdo muaj. Ne Figurat qe vijojne jane raportuar skema dhe nje pamje e transportit.

- 58 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 4.6.6a

Skema e Transportit

- 59 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

- 60 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

• ndertimi i Impiantit te Energjise. Ne kete faze do te modifikohet rrjeti i sistemit ekzistues te drenazhimit. Nje lidhje elektrike me tension mesatar per aktivitetet e ndertimit (vetem per ndertimin e njesise se pare) eshte parashikuar nga nenstacioni elektrik ekzistues me një kapacitet afersisht 6 . . Aktivitetet e ndertimit jane pershkruar ne Paragrafet qe vijojne: • pergatitja e kantierit. Nje impiant per trajtimi e ujrave te zeza do te instalohet per te pastruar ujrat e perdorura ne kantierin e ndertimit. • Periudha kohore. Pergatitja e Kantierit Gjate fazes paraprake te ndertimit. pervec rrjetit te rrugeve ekzistuese.PRBCATESVL220 . Ky dhe do te hiqet nga kantieri ose do te perdoret per sistemin e peizazhit pas ndertimit te Impiantit te Energjise. kantieri do te shtrohet me nje mbushje te madhe me material te ngjeshur per te arritur nje nivel perfundimtar prej 3 mbi nivelin e detit ne zonen e operimit dhe 1. hapesira per ngarkim dhe grumbullim.61 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. Kantieri i ndertimit (sic raportohet ne Figuren 4. Me pas. • Shkarkimi i ujrave. te lidhura me rrjetin e jashtem te rrugeve.7. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Hyrja ne kantierin e ndertimit do te behet nepermjet rrugeve te reja. ndonjehere i zgjeruar pjeserisht. • masat lehtesuese. 4. shtresa e siperme e dheut do te hiqet deri ne 0.7. • personeil. • trafiku. FAZA E NDERTIMIT Te dy njesite. edhe gjate fazes se operimit.4. Strehimi i perkohshem i punetoreve do te behet ne kantierin e ndertimit.0-1.5. Facilitetet kryesore te parashikuara ne hapesiren e ndertimit jane si vijon: • rruge. nga 800 MWe secila.5 m mbi nivelin e detit ne zonen e ndertimit.1a) do te ndodhet brenda rrethimit te te impiantit dhe do te pajiset me te gjitha sherbimet e nevojshme per punetoret. • Lendet e para.8 MW. perpara se ato te shkarkohen ne det. Nevojat per uje te pijshem dhe industrial gjate fazes se ndertimit do te mbulohen nga impiantet e perkohshme te shkripezimit. me qellim qe te funksionoje edhe gjate fazes se ndertimit. do te ndertohen ne dy faza.50 m thellesi afersisht (ne te gjithe hapesiren e kantierit).

). • ndricimi. • Bojatisja dhe izolimet. • Ndertesa dhe Basenet me pompa per qarkullimin e ujit te detit (dy basene te vecanta. themele te thella jane parashikuar per disa facilitete (p. Per shkak te karakteristikave te vecanta te tokes dhe sizmicitetit te zones.sh.PRBCATESVL220 . • rrjeti I ujrave nga rreshjei dhe shkarkimi. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • rrjeti I te dhenave dhe ai telefonik. Meqenese siperfaqja e ujrave nentokesore eshte prane nivelit te tokes. • Kanalet nentokesore per marrjen e ujit te detit. menca.sh. Ndertimi i Impiantit te Energjise Fazat kryesore te ndertimit te Impiantit te Energjise do te jene si vijon: • Punime kryesore civile. • zonat e parkimit.• rrethimi. do te perdoren elemente te para-fabrikuar (p.2. trare. infermieria dhe dhomat e zhveshjes. • zyra e portierit. Punimet kryesore civile te parashikuara jane si vijon: • Facilitete te perkohshme ndertimi. • te ushqyerit me uje civil dhe industrial.7. Ne vecanti. Kurdohere qe do te jete e mundur. nje per cdo njesi) . • Ishulli i energjise dhe themelet e makinave te trajtimit te qymyrgurit ne pilot ate thella. plintuse themelesh. ishulli i energjise). etj. Per montimin e bolierit jane te nevojshme mekanizma ngritese me kapacitet te larte (400-800 ton). • lidhja elektrike MV dhe tokezimi. roja. . mund te jete perkohesisht e nevojshme ulja e nivelit te ujrave. laboratoret. te perbera nga kasa betoni te thelluara ne forme kutie. • Montimet elektromekanike. impianti I trajtimit dhe shkarkimit. • rrjeti I ujrave te perdorur biologjik. • zyrat. • magazinat. • Sistemi i marrjes se ujit te detit.62 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 4. • Kanalet nentokesore per shkarkimin e ujit te detit dhe difuzori. Themele te ceketa do te perdoren per ndertesa dhe makineri te vogla. do te adoptohen lloje te ndryshme themelesh. dysheme. tunele.

gelqeren. • Bolieri. vijat e kabllit. • Kullat prej hekuri te rripave te transportues per qymyrgurin. • Gropat e separatoreve te vajit. themelet dhe basenet per mbajtjen e vajit. . • Basenet per mbajtjen e kimikateve. • Filteri prej pelhure. • Punime civile perkatese per: • Sistemin e marrjes se kampioneve nga gazi i oxhakut. hirin dhe gipsin. kanalet. • Sistem per Reduktimin e Perzgjedhur katalitik (SCR). gelqeren. • Basenet. • Ndertesa per grumbullimin e gipsit. • Tubacionet. • Sheshi i gelqeres me gropen e shkarkimit. ujrat e zeza. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Sillote e hirit. • DeSOx.PRBCATESVL220 . • Ndertesa ndihmese per trajtimin e ujrave industrial dhe ujrave te de-mineralizuar. • Themelet e ishullit me pajisjet ndihmese dhe zones administrative. etj. • Depozitat e vajit dhe gazoilit per ndezje. • Ftohesi i gazit. • Ndertesa ndihmese per trajtimin e ujrave te perdorura. depozitat. • Themelet per rripat e transportuest per qymyrgurin. • SHtrirja e brendshme dhe struktura e oxhakut. • Punime civile nentokesore (tombinot. tubat. gropat per grumbullimin e ujrave te zeza dhe basenet e trajtimit. • Sistemi i trajtimit te kondensates. • Mbeshtetja e sistemit transportues pneumatic te hirit (nga bolieri tek sillote e grumbullimit) dhe themelet e pajisjeve.).63 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Gropa e shperndarjes se ujit te detit. impiantet per trajtimin e ujrave te perdorura dhe ndertesat perkatese. • Dhoma per therrmimin dhe bluarjen e gelqeres me gropen emergjente te shkarkimit. drenazhimi. • Themelet e Transformatoreve dhe basenet.• Ndertesa kryesore e makinave. • Basenet e ujit nga rreshjet te ‘vales se pare’. depozitat per trajtimin e ujrave industrial dhe ujit te de-mineralizuar dhe ndertesat perkatese. • Basenet. hirin dhe gipsin.

facilitetet qe vijojne do te ndertohen ne fazen e pare duke marre ne konsiderate gjithashtu nevojat e njesise se dyte (konfigurimi final) • Ndertesa me pajisje ndihmese. disa facilitate te nevojshme per fazen e pare do te llogariten ose projektohen me qellim qe te perdoren per konfigurimin perfundimtar te impiantit (pas fazes se dyte). • Pompat per fikjen e zjarrit me uje industrial. Ne menyre te vecante. • Rrethimi.• Sistemi zjarrfikes. • Grumbullimi i gipsit dhe sistemi i trajtimit. • Kabina e Portierit.2. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Oficina. • Te gjitha themelet e tipit te ceket . . • Ndertesa e grumbullimit te CO2 Gjeneratori elektrik. • Ndertesa e kompresoreve te ajrit.64 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. • Magazina dhe magazina e pajisjeve te renda. • Themelet e pjeses mbeshtetese te tubave dhe struktura prej hekuri. • Ndertesa e grumbullimit te kimikateve. • Zonat e parkimit. • Bolieri ndihmes.PRBCATESVL220 . • Depozita e grumbullimit te perkohshem te llumit FGD. • Ndertesa e Kompresorit. • Streha e bolierit ndihmes. • Ndertesa e Administrates. • Laboratori. • Rruget dhe ndricimi. • Konturimi i peizazhit. • Depoja e grumbullimit te H2. • Te gjitha ndertesat me sisteme ndihmese (te perbashketa per te dyja njesite). 4. Planifikimi i Punimeve Me qellim qe te arrihet optimizimi i kostove dhe te shmangen detyrimet e ardhshme te ndertimit. • Grumbullimi i gelqeres dhe sistemi i trajtimit.7. • Menca. • Ndertesa me pajisje ndihmese e impiantit nga ureja tek amoniaku.

Lendet e Para 3 Pergatitja e kantierit do te kete te nevojshme rreth 1. elementet elektromekanike do te jene 60.000 m beton dhe 12.600. materiali izolant do 3 te jete rreth 150.7.000 m . qe do te sigurohen nga guroret vendase. Afersisht 150 m /dite uji i perdorur do te dergohet ne impiantin e trajtimit dhe. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4.7. 3 3 3 4. Faza e ndertimit te njesise se dyte mund te filloje te pakten 6 muaj pas fillimit te ndertimit te njesise se pare. 400. • Difuzori i shkarkimit (i perbashket per te dyja njesite).000 ton. • Kanali i shkarkimit (i perbashket per te dyja njesite). ndoshta ato qe ndodhen ne Rajonin e Krujes rreth 45 km nga Porto Romano.65 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Per punimet civile te cdo njesie do te duhen 125. ne perputhje me normat ne fuqi. 3 4. Uji i Perdorur Uji i perdorur do te prodhohet kryesisht nga perdorimi i tij per nevojat e personelit (uji i perdorur biologjik) dhe nga rreshjet. Aneksi 1 tregon ndertesat/facilitetet e ndertuara ne fazen e pare dhe te dyte.000 ton shtylla metalike. . Uji i pijshem do te furnizohet gjithashtu nepermjet nje impianti trajtimi dhe shkripezimi.7.000 m material inerti. cdo faze ndertimi (nje per cdo njesi Impiantit te Energjise) do te zgjase afersisht 49 muaj.000 m material shtese do te jete ne dispozicion nga largimi paraprak i shtreses se siperme te dheut (top soil).PRBCATESVL220 . Periudha Kohore Per organizimin paraprak te fazes se ndertimit do te jene te nevojshem 3 muaj. • Sistemi per rripin transportues nga kreu i pontilit ne sheshin e grumbullimit (i perbashket per te dyja njesite).3. Me pas. shkarkohet ne det. Per cdo njesi. Per furnizimin me uje gjate ndertimit do te perdoren puse arteziane dhe nje impiant trajtimi.• Pompat zjarrfikese me uje deti.4. • Depozitat e vajit dhe gazoilit per ndezje. • Sistemi per marrjen e ujit ne kreun e pontilit (i perbashket per te dyja njesite).5. Nevojat per uje gjate fazes se ndertimit do te jene mesatarisht rreth 500 m /dite. me pas.

400 punetore do te punojne mesatarisht ne kantier.000 punetore do te punojne mesatarisht ne kantier. me nje numer piku prej afersisht 1.7. . afersisht 1. ndersa nje volum oresh pune prej 4. Personeli Gjate fazes se ndertimit te njesise se pare afersisht 1.6. Nese faza e ndertimit te njesise se dyte do te filloje 6 muaj pas fillimit te fazes se pare (te pakten sic eshte parashikuar).000.4. Nje volum total oresh pune prej rreth 8.000.650 punetore.000 eshte parashikuar per ndertimin e njesise se pare. Ne Figurat qe vijojne jepet numri mujor i punetoreve te parashikuar.66 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .000 eshte parashikuar per ndertimin e njesise se dyte. me nje numer piku prej afersisht 2.500 punetore.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

.6a Faza e Pare Fuqi Punetore dhe Ore e Punes Faza e Dyte Ne Figurat qe vijojne tregohet shperndarja e oreve te punes per llojet e ndryshme te punimeve ne fazen e pare dhe te dyte te ndertimit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 4.7. Sic vihet re’. aktivitetet kryesore do te lidhen me punimet mekanike dhe civile.67 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

7.Figura 4. .68 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Trafiku Gjate ndertimit te Impiantit te Energjise jane parashikuar 350 makina/dite dhe 8-10 automjete kolektive per transportin e punetoreve.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .7. Automjetet e renda ditore te parashikuara per te dyja fazat e ndertimit per transportin e materialeve paraqiten ne Figurat qe vijojne.6b Faza e Pare Shperndarja e Oreve te Punes sipas Tipologjive Faza e Dyte 4.7.

00 m bi nivelin e detit.69 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ky aktivitet ka nevoje per rreth 200 kamione/dite per te pakten 10 muaj. per ndertimin e njesise se pare maksimumi do te jene rreth 60 automjete te renda/dite.5 m mbi nivelin e detit. Ne kete rast do te jete e mundur te arrihet nje stabilizim paraprak i dheut dhe reduktimi i pikut te trafikut..0-1.7. ndersa per ndertimin e njesise se dyte maksimumi do te jene me pak se 40 automjete te renda/dite. zona e Impiantit te Energjise duhet te ngrihet ne + 3. Figura 4.Sic tregohet ne Figura. Duhet te theksohet gjithashtu se ky aktivitet mund te planifikohet perpara fillimit te aktiviteteve te ndertimit. ndersa sheshi i ndertimit ne 1.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .7a Faza e Pare Shperndarja e Automjeteve te Renda Faza e Dyte . per transportimin e lendes minerale inerte. Duhet te theksohet se per pergatitjen paraprake te kantierit.

Impiantet dhe pajisjet e pastruara do lihen me pas ne vendndodhje me qellim qe te verifikohen nga autoritetet kompetente. duke marre ne konsiderate perfitimet ekonomike dhe teknike. Hekuri do te . nepermjet cikleve te ndryshimit. Ky veprim do te kryhet nga nje kompani e kualifikuar dhe do te konsistoje ne pastrimin e pjeseve te impiantit qe jane prekur nga agjente ndotes dhe ne largimin e mbetjeve te grumbulluara. rreth 3 vite perpara perfundimit te funksionimit te Impiantit te Energjise. te cmontuara dhe te ndara ne pjese te transportueshme do te largohen drejt vendeve te caktuara. Duke marre ne konsiderate mundesine per te pushuar impiantin ne fund te jetegjatesise se tij teknike jane parashikuar fazat qe vijojne: • Cmontimi dhe rivendosja e impiantit dhe pajisjeve. shfrytezimi i tokes nuk do te kompromentohet per ri-perdorime te tjera eventuale.8. Ne menyre te vecante. Gjate fazes se ndertimit.7. Masat Lehtesuese Gjate fazes se ndertimit do te adoptohen masa lehtesuese per te minimizuar ndikimet e mundshme ne mjedis. Cmontimi dhe rivendosja e Impiantit dhe Pajisjeve Kjo faze e pare do te perfshije te gjitha aktivitetet e nevojshme me qellim qe te cmontohen komponentet e impiantit dhe te sigurohet rivendosja e njesive qe mund perfaqesojne disa rreziqe. DALJA JASHT FUNKSIONI Jetegjatesia e Impiantit te Energjise. ne perputhje me rregullat ne fuqi. Materialet e tjera te konsumit do te kthehen tek furnitoret e tyre. nga kendveshtrimi industrial dhe ekonomik. Keto matje do te perdoren per te verifikuar pajtueshmerine me normat ne fuqi. jane parashikuar masat lehtesuese qe vijojne: • Rruge dhe asfaltimi i zonave te ngarkimit. jane planifikuar matje periodike te ndotesve kryesore te ajrit qe rezultojne nga aktivitetet e ndertimit (Pluhuri) ne zona prane kantierit te ndertimit.1. Depozitat e lendes djegese (e certifikuar pa gaz).70 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . vleresohet qe te jete 40 vjet. Dalja jasht funksioni e Impiantit mund te modifikohet ose vonohet. • Prishja e ndertesave. Aktivitetet e funksionimit lidhen vetem me prodhimin elektrik nepermjet djegies se qymyrit.8.4.8. • Lagia e rrugeve te pashtruara dhe siperfaqes se grumbullimeve. Plani i zbatimit do te hartohet dhe percaktohet nga autoritetet.PRBCATESVL220 . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 4. • Kufizimi i shpejtesise se automjeteve. 4. Duke pasur parasysh kete lloj perdorimi te Impiantit. Vajrat lubrifikante brenda impiantit do te dergohen tek kompanite e autorizuara per hedhjen e tyre.

1.8. te pershtatshme per transportim. qe lindin nga aktivitete te kryera brenda Impiantit te Energjise ne Porto Romano dhe efektet e tyre te mundshme ne shendetin e sigurine e punetoreve dhe ne mjedis. Betoni do t’i dorezohet kompanive te kualifikuara. skrapi do t’u cohet fonderive. Te gjitha materialet qe rezultojne nga prishja do te ndahen sipas tipologjise se tyre dhe riciklohen sipas nevojes dhe mundesise. Per cdo rrezik te mundshem te identifikuar. percaktohet si nje kombinim I mundesise se nje pasoje te dhene dhe nje pershkallezimi te ashpersise te te njejtes pasoje. ndersa ai i thermuar mund te riciklohet si lende inerte per ndertesa. 4. do te hidhet nga kompanite e autorizuara. atehere. do te jete e mundur qe te paraqitet plani specific i prishjes tek autoritetet kompetente.2.71 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . . te cilat do te bejne ndarjen e hekurit armues nga betoni i therrmuar.50 meter thellesi nga siperfaqja. Materialet metalike. 4. Vleresimi i Riskut Risku percaktohet si nje kombinim te mundesise se nje pasoje te dhene dhe nje pershkallezimi te ashpersise te te njejtes pasoje nepermjet “matrices se riskut” te dhene ne Tabelen 4.9. te kryera nga nje kompani e kualifikuar. 4. Hekuri armues do te riciklohet pastaj si material metalik. Prishja e Ndertesave Pas aprovimit te tij.9.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sapo te merret deklarata per prishjen e impiantit dhe te pajisjeve nga autoritetet kompetente dhe pas keshillimit pozitiv per kushtet sanitare. do te riciklohen. ne reduktimin e tyre ne pjese me te vogla. Nese do te zbulohet ndotje. Procedura e vleresimit te riskut konsiston ne aktivitetet qe vijojne: • Identifikimin dhe perkufizimin e rreziqeve dhe efektet e tyre te mundshme. dheu do te rivendoset dhe nese eshte e nevojshme. . Themelet do te prishen deri ne 0. ANALIZA NE RAST DESHTIMI 4.6a. duke perdorur makina operacionale specifike. do te kosnistojne ne cmontimin e strukturave metalike. Metodologjia Analiza actuale ne rast deshtimi ka per qellim identifikimin e rreziqeve dhe risqeve te lidhura me to. p. dhe ne prishjen mekanike te punimeve prej betonarmeje.9. Rreziku. perfshire komponentet e impiantit dhe pajisjet e rivendosura. Keto operime. do te cmontohen strukturat metalike do te cmontohen dhe do te prishen ndertesat prej betoni.2.sh.9.riciklohet dhe dheu brenda baseneve mbartese do t’i nenshtrohet analizave perkatese. merren ne kosndierate kontrolli ose masat lehtesuese.

Jepet udhezim ne cdo hap ne seksionet qe vijojne. rreziqet me te medha duhet te identifikohen ne aspektin e: . asetet dhe publikun duke krahasuar nivelin e riskut me kriteret perkatese te pranimit te projektit. ose te dalin nga funksionimi i caktuar i marre ne kosniderate. Procesi i Menaxhimit te Riskut paraqitet grafikisht ne Figuren qe vijon. mjedisin.PRBCATESVL220 .9.2a Procesi i Menaxhimit te Riskut 4.• Vleresimi i risqeve dhe efekteve qe lindin nga rreziqet e identifikuara ose cilesore.9.72 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Per cdo aktivitet. Identifikimi i Rreziqeve Perpara se te vleresohen rreziqet e lidhura me nje aktivitet te caktuar. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Figura 4.3. fillimisht eshte e nevojshme qe te identifikohen ne menyre sistematike rreziqet qe mund te prekin. ose sasiore ne aspektin e mundesise per te ndodhur nje ngjarje dhe shkalla e pasojave. • Vleresimi i tolerances se rrezikut per personelin.

• Burimeve te mundshme te humbjes ekonomike.PRBCATESVL220 . • Demtimi I Prones dhe/ose Humbja e te Ardhurave: Deme ne asetet fizike te ENEL dhe/ose ndikime ne projekte (mos-plotesimi I objektiavve te projektit) dhe/ose humbje prodhimi.73 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Asfiksimi dhe electrokucioni. • Zhurma. Vleresimi i Pasojave Pasojat jane ato ngjarje te besueshme (duke marre ne considerate rrethanat dominuese) qe mund te ndodhin nga shkarkimi i nje rreziku. • Publike: Deme ne publikun e pergjithshem. vleresohem risqet qe ato paraqesin per personelin. • Emetimet. • Mjedisore: Deme ne mjedis qe rrjedhin nga aktivitetet operacionale te ENEL ose nga incidente. Sapo te identifikohen rreziqet. Rreziqet mund te kene pasoja ne te kater kategorite e pasojave: • Personeli: Deme ne shendetin dhe sigurine e personelit te perfshire ne operimet dhe aktivitetet e Impiantit te Energjise. mjedisin.9. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ekspozimi ndaj kimikateve. Vleresimet e pasojave bazohen ne ngjarje te parashikuar te asaj cka “mund te ndodhe”. 4. Referojuni Tabeles 4.4.9. • Ndryshime ne Ekosisteme. shkakton rrezik ne me shume se njeren nga kategorite e mesiperme. . • Atmosfera. • Faktoret humane. Eshte e rendeishme te mbahet mend se shumica e aktiviteteve qe mbartin nje shkalle rreziku.• Burimeve te mundshme te incidenteve. Shembull i aspekteve te HSE qe do te merren ne considerate jane: • Zjarri dhe shperthimet. • Mbetjet. • Uji. Te gjitha efektet e mundshme te nje rreziku duhet te merren ne considerate se bashku. • Rreziqeve te shendetit te njeriut. • Vibrimi. • Rreziqeve mjedisore. asetet dhe njerezit. Vleresimi i riskut kerkon marrjen ne considerate te ashpersise se pasojave te rrezikut te mundshem dhe gjasat qe ato te ndodhin.4a per perkufizime te detajuara te kategorive te pasojave.

ndricimin dhe vibrimet ne toke dhet te vleresohen mbi bazen e gjykimit te ekspertit dhe. Ndikime te moderuara jashte vendndodhjes te kufizuara ne demtim pronash dhe/ose efekte te vogla shendetsore. • katastrofike. Me asete kuptojme: rezervuaret e vajit dhe te gazit.4a Kategoria Grada Personeli Te vogla (Mi) 1 Demtime te vogla ne kantier (ndihma e pare dhe demtime jo-gjymtuese. Reaksione te pafavorshme ne publik. Ndikime te vogla jashte vendndodhjes (zhurma. kapitalin dhe pronat e kompanise. zhurmen. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore. sipas llojit. Shenime: 1. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore. Incidentet ne lidhje me ajrin. era. kontraktorit dhe pales se trete.) Reaksione te mundshme publike e te pafavorshme. ne rast te ndonje pasigurie. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore. Pastrimi/permiresimi i perfunduar brenda 1 viti.PRBCATESVL220 . 2. tymi. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 10 M$ ne 25 M$. Katastrofike (Ca) 100 Kater ose me teper aksidente me vdekje dhe ose demtime gjymtuese. tubacionet. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurav e Mjedisore Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 500 K$ ne 10 M$. Kritike (Cr) 50 Dy ose tre aksidente me vdekje ne kantier ose kater demtime me gjymtim te perhershem. parate. Reaksione te renda ne publik qe kercenojne funksionimin e facilitetit. etj. ose demtime shume te medha ne pronat jashte vendndodhjes. Reaksione/shqetesime madhore ne publik. • te moderuara. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave pertej 100 M$. te raportueshme) Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave me pak se 500 K$ Asnje permiresim Vleresimi i Pasojave Pasoja e Rrezikut Te moderuara (Mo) 8 Demtime serioze ne kantier (demtime te punonjesit qe te gjymtojne perkohesisht) Madhore (Ma) 16 Nje demtim ne kantier qe te gjymton pergjithmone ose aksident me vdekje. demtime madhore ne zinxhirin e ushqimit.9. mund te therritet ekspertiza lokale. Pastrimi/permiresimi eshte i menjehershem.74 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Publike Asnje ndikim/demtim jashte vendndodhjes Demtime madhore ne pronat jashte kantierit ose ndikime afat-shkurtra shendetsore ne publik. ndikim me i vogel zinxhirin e ushqimit.Pasojat klasifikohen. Pastrimi/permiresimi kerkon me teper se 1 vit. ndikim i moderuar ne zinxhirin e ushqimit. Tabela 4. Demtimi i prones dhe/ose humbja e te ardhurave nga 25 M$ ne 100 M$. • kritike. asnje ndikim te vazhduar ne zinxhirin e ushqimit. . Pastrimi/permiresi mi mund te mos jete i mundur. jeten tokesore dhe/ose jeten ujore Vdekje ne publik dhe / ose demtime serioze. nepermjet pese shkalleve te ashpersise: • te vogla. • te medha.

carjew tubash. Me qellim qe te sigurohet nje shkalle e caktuar qendrueshmerie ne vleresimin e gjasave per nje ngjarje. duke ditur mjaft mire se rrethanat nuk mund te jene asnjehere krejtesisht te njejta. ose gabime njerezore ne aktivitetet e perditshme) Procedurat dhe/ose nderhyrja e operatorit per te parandaluar nje ngjarje te padeshiruar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Shtresat e mbrojtjes Plani rrezikut i Kater ose me teper siguresa te pavarura dhe shume te sigurta. perdorni kriteret “sasiore” 3. Shpeshmeria e ndodhjes se ngjarjeve aksidentale Vleresimet e shpeshmerise bazohen ne informacionin historik ne te cilin ka ndodhur kjo ngjarje ne kushte te ngjashme ne te njejtin biznes dhe/ose brenda ENEL-it.9.5a Gjasat e Kategorizimit te Ngjarjes se Aksidenteve Gjasat per te ndodhur Kategoria Grada Sasiore Te parendesishme (Is) 0. mosfunksionim i valvules se nnje instrumenti te vetem. mosfunskioni mi i tre siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Nuk duhet te ndodhe gjate procesit. Shenime: 1. ose cpime ne linjat e procesit) Dy siguresa te pavarura dhe shume te sigurta. mosfunskionim i instrumentit te shumefishte ose valvules. Tabela 4. Siguresat e pavarura dhe mjaft te besueshme duhet te marrin ne konsiderate mosfunksionimet per arsye te zakonshme. mosfunskioni mi i instrumentav e te kombinuar dhe gabime njerezore. vrima nga mund te shkaktohen rrjedhje) Nje sigurese e pavarur dhe shume e sigurte ne vend per te parandaluar nje ngjarje te padeshiruar Te shpeshta (F) 10 Me shume se 1 -2 x 10 pa (p.9. mosfunskioni mi i njeres prej siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Ka gjasa qe te ndodhe brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit Rastesore (O) 5 3 Ndermjet 1 x 10 -2 dhe 1 x 10 pa (p.5a.sh. Per studimet sasiore.sh.5. ose gabime njerezore ose mosfunksionime rastesore te serbatorit ose eneve) Tre siguresa te pavarura dhe shume te sigurta.9. eksperienca e impiantit dhe mirembajtja ose mjetet mbrojtese.sh. perkufizimet e shkalles se mundesise jepen ne Tabelen 4. mosfunksionim i instrumentit te dyfishte ose mosfunksionim i valvulave ose gabime njerezore.sh. carje tubash. vlerat e mosfunksionimit. mosfunskionimi i dy siguresave nuk do te shkaktonte nje ngjarje te padeshiruar Jo te shpeshta (If) 2 Ndermjet 1 x -4 10 dhe 1 x -3 10 pa (p. perdorni ose “planin e rrezikut” ose kriteret e “shtresave mbrojtese” 2. Per studime gjysem-sasiore ose sasiore.PRBCATESVL220 .5 Me pak se 1 x -6 10 pa Pak te mundshme (R) 1 Ndermjet 1 x 10-6 -4 dhe 1 x 10 pa (p. . dhe nuk ka asnje eksperience ne industri qe te sugjeroje se ai do te ndodhe Ngjarje te ngjashme qe do te ndodhin brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit Do te ndodhe sigurisht brenda kesaj industrie gjate jetegjatesise se ketij tipi te pergjithshem te procesit (por jo patjeter ne kete vendndodhje) Ka ndodhur diku brenda kesaj industrie ne kete tip specifik te procesit dhe/ose mund te ndodhe ne kete vendndodhje gjate jetegjatesise se ketij faciliteti. koha mesatare ndermjet mosfunksionimeve.75 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4.

6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . I gjithe risku klasifikohet sipas atyre pasojave qe kane vleren me te larte. Numrat me te medhenj u korrespondojne risqeve me te medha. mbi bazen e parimit te paraqitur me lart. Kryqezimi i kolones se zgjedhur me rreshtin e zgjedhur eshte niveli i riskut. te cilat duhet te menaxhohen ne rradhe te pare.4.5” ne “10” perdoret per te treguar mundesi ne rritje.6a) ku: • Aksi vertikal perfaqeson shkallen e mundesise qe te ndodhe nje ngjarje e padeshiruar. ENEL. Shkalla e pasojave nga "1" ne "100" perdoret per te treguar ashpersine ne rritje. eshte e mundur qe te perfaqesohet ashpersia e riskut ne menyre grafike duke perdorur Matricen e Riskut.9.76 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Matrica e Riskut Duke pasur te percaktuar gjasat e ngajreve te ndryshme dhe pasojat qe lindin nga ajo ngjarje. . Numri ne secilen kuti te matrices jep nje indeks te ashpersise te risqeve te percaktuara dhe nje rradhe prioriteti per menaxhimin e tyre. ka hartuar Matricen e Vleresimit te Riskut si vijon (Tabela 4. • aksi horizontal perfaqeson ashpersine e pasojave qe mund te ndodhin en ate ngjarje.9. Shkalla e mundesise nga “0.

Tabela 4.9.5 1 2 5 10 Parendesishme Pak e mundshme Jo e shpeshte Rastesore E shpeshte D Secila nga tre rajonet me ngjyre ne Matricen e Riskut identifikon limitet e pranueshemrise/tolerances se riskut.7.PRBCATESVL220 . se bashku me vleresimin e rreziqeve te lidhura me to. shumica e ngjarjeve te aksidenteve te identifikuara jane klasifikuar si kategori rreziku A ose B ose C.) RISK I LARTE (Risk I patolerueshem) 4. KLASA D: Niveli i riskut nuk eshte i pranueshem dhe jane te nevojshme masat per kontrollin e riskut per te zvogeluar ndikimet dhe per te larguar nivelin e riskut ne zonen “e verdhe”.6 a Matrica e Riskut 1 E vogel A A A A B Kategoria e Pasojes 8 16 50 E Moderuar Madhore Kritike A B B C C B B C C D B C D D D 100 Katastrofike C D D D Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Mundesia qe te ndodhe nje aksident 0. Eshte e nevojshme analiza shtese e riskut (QRA. respektivisht mundesine dhe pasojat qe vijne nga ngjarje te tilla. Te treja ngjyrat e ndryshme klasifikojne risqet si Te Vogla. Per rreziqet e kategorizuara si rrezik B dhe C. Risqet madhore te lidhura me impiantin e energjise Pas identifikimit te rreziqeve te mundshme qe mund te ndodhin ne Impiantin e Energjise. bazuar ne aplikimin e procedures se pershkruar me pare. . HAZOP etc.7a . me perfaqesueset – te ashtuquajturat “ngjarje kryesore” – jane te shenuara ne liste ne Tabelen 4.9.6b Kriteret e Pranueshmerise se Riskut RISK I VOGEL (Permiresim i vazhdueshem) RISK MESATAR (Masat per Reduktimin e Riskut /ALARP) KLASA A: Niveli i riskut eshte i pranueshem dhe jane te nevojshme qe te merren masa kontrolli te pergjithshme per te shmangur perkeqesimin. KLASA B – C: Niveli i riskut mund te jete i pranueshem sapo te identifikohen dhe zbatohen masat per redutkimin e riskut. Risku eshte i pranueshem nese tregohet se ai eshte “aq i vogel sa mund te jete i praktikueshem ne menyre te mjaftueshme” (ALARP). do te merren te gjithat masat e kontrollit dhe masat lehtesuese me qellim qe te minimizojne. Tabela 4.9.77 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Sic mund te shikohet.9. Projekti i zbatimit do te hartohet ne perputhje me te gjitha kerkesat e aplikueshme dhe standartet nderkombetare. Mesatare ose te Larta.

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .78 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..79 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

• Ajri. te shkaktuar nga erozioni i shkaktuar nga era tek keto grumbullime dhe nga trajtimi i tyre. • Zhurma. • Ujrat siperfaqesore dhe nentokesore. IDENTIFIKIMI PARAPRAK DHE VLERESIMI I NDIKIMEVE Duke analizuar projektin. grumbujt me qymyrguri dhe gure gelqerore perfaqesojne nje burim te mundshem pluhuri. Me qellim qe te thjeshtohet lexueshmeria e interferencave te parashikuara. Gjate fazes se ndertimit aspektet kryesore ne lidhje me emetimet e pluhurave jane trajtimi i materialeve dhe erozioni nga era. Flora. Gjithashtu. Fauna dhe Ekosisteme. • Peizazhi.PRBCATESVL220 . • Fushat Elektromagnetike Jo-Jonizuese.80 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Shendeti Publik. jane paraqitur tabela te ndryshme me ndikime te mundshme per shkak te fazave te ndertimit dhe funksionimit ne Paragrafet qe vijojne. • Dheu. Bolieri ndihmes duhet te konsiderohet sin je burim rastesor emetimi.1.4. jane identifikuar aspekte te ndryshme qe kane nderhyrje te mundshme ne mjedis per fazat e ndertimit dhe funksionimit. Nje pershkrim i detajuar i ndikimeve te mundshme jepet ne Kapitullin 6. Ajri Gazi ne vrimen e oxhakut te Bolierit me Avull perfaqeson burimin kryesor te emetimit te ndotesve te ajrit. • Kuadri Socioekonomik. • Trafiku.10. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aspektet mjedisore te analizuara ne kete studim jepen si me poshte: 4. . Gazet e oxhakut do te shkarkohen ne atmosphere permes nje oxhaku 150 m te larte per cdo njesi. • Vegjetacioni.10.

Tabela 4. Gjate funksionimi.PRBCATESVL220 . heqjen e dheut per perdorime te tjera.2. bojes.10. sperkatesit me uje per te lagur qymyrgurin e grumbulluar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Kantieri i Prodhimi i Pluhurave i Ndertimit dhe shkaktuar nga trajtimi i rrjeti i rruges materialit dhe erozioni nga era lidhese Prodhimi i Pluhurave i shkaktuar nga levizjet dhe transporti i materialeve Ndotesit e Ajrit nga oxhaku i impiantit Kantieri i Ndertimit dhe rrjeti i rruges lidhese Zona e investiguar Faza Operacionale Emetimi i Pluhurave nga Zona e Trajtimi i Qymyrgurit dhe Neninvestiguar Produkteve Shenim: * R/K/Q: Rendesia. Kohezgjatja. ndikimet kryesore te mundshme jane te lidhura me ndotjen e dheut per shkak te derdhjen rastesore te ndotesve. shkarkimit te llumrave. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.10. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme.1a Faza e Projektit Interferencat e Mundshme te Ajrit Hapesira e Influences R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR P K R V K R V K Siperfaqet e grumbullimeve do te lagen per te minimizuar gjithe emetimet e pezullit nga magazinimi i materialeve Rruget kryesore do te asfaltohen Perdorimi i Teknikave me te mira qe ekzistojne Transportiere te mbyllur per te levizuar qymyrgurin dhe nenproduktet. lengut hidraulik.81 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Qendrueshmeria R = E Rendesishme. . Dheu Ndertimi i Termocentralit ne Porto Romano mund te kete ndikime te mundshme ne shtresen e tokes dhe ne taban. PK =E Pa-kthyeshme 4. V =E Vazhdueshme. K = E kthyeshme. kryesisht te lidhura me heqjen e shtreses se siperme te dheut dhe germimin ne thellesi.

Gjate fazes se funksionimit prania e sistemeve mbartese. zona e sillove te hirit. bojes. V =E Vazhdueshme. Gjate fazes se funksionimit te termocentralit ndikimet e mundshme lidhen me shkarkimin e ujrave termale. Ndikimet kryesore te mundshme gjate fazes se ndertimit lidhen me: shkarkimin e llumit. PK =E Pa-kthyeshme 4. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme. perdorimin e ujit dhe shkarkimin e ujrave te perdorura. vajit.82 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . vajit. mund te jete e nevojshme ulja e perkohshme e nivelit te ujit. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. siperfaqeve te shtruara dhe grumbullimit te ujrave te shiut do te minimizoje ndikimet e mundshme ne ujrat nentokesore. hapesira e grumbullimit te ujit te perdorur) do te shtrohet ose pajiset me basene mbartese te kapacitetit te nevojshem Zonat e kufizuara te perfshira ne aktivitete te kullotjes dhe ato bujqesore Interferenca e Mundshme Heqja e Top soil (shtreses se siperme te dheut) dhe germime ne thellesi Kantieri i Ndertimit PR P K Shkarkimi i llumrave. bojes. .2a Faza e Projektit Interferencat e mundshme ne Dhe Hapesira e Influences R/K/Q* Metodat e Parandalimit Materiali do te perdoret per te ngritur kantierin. zona e grumbullimit te gurit gelqeror.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza e Ndertimit . Kohezgjatja.10. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Meqenese ujrat nentokesore gjenden ne nje thellesi prane nivelit te tokes. depozitat e lendes degese te rende dhe te lehte. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme Kantieri i Ndertimit PR P K Faza Operacionale Heqja e dheut Zona e Impiantit te Energjise PR V K Shenim: * R/K/Q: Rendesia. ndikimet e mundshme ne ujin e detit lidhen me trafiku detar . K = E kthyeshme. per te ndertuar nje prites ere per te mbrojtur pjeserisht zonen ku grumbullohet qymyrguri dhe per konturimin e peizazhit Te gjitha zonat e magazinimit (depozitat kimike. Ujrat Siperfaqesore dhe Nentokesore Ndikimi kryesor i mundshem dhe i rendesishem ne ujrat nentokesore gjate fazes se ndertimit eshte i lidhur me themelet.Tabela 4. lengut hidraulik. lengut hidraulik. zona e grumbullimit te gipsit.3.10.

4. V =E Vazhdueshme. Shkarkimi i llumrave. Serbatori i Grumbullimit te Ujit te Perdorur. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. K = E kthyeshme. vajit. Zhurma Gjate fazes se ndertimit. Shkarkimi i ujrave te perdorura.10. Do te aplikohen procedurat e sigurise. ndikimet kryesore te mundshme lidhen me emetimet e zhurmes nga makinerite. solventeve dhe materialeve te tjera te ngjashme. PK =E Pa-kthyeshme 4.10. Perdorimi i ujit dhe shkarkimi i ujit te perdorur.4a Faza e Projektit Interferencat e Mundshme te Zhurmes Hapesira e Influences Zona prane kantierit te ndertimit R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR V K Udhezime per kontraktoret per rendimentin e zhurmes se makinerive Sondazhi per zhurmen do te realizohet per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Zhurma per shkak te makinerive Faza Operacionale Zhurma qe vjen nga aktivitetet Zona prane dhe funksionimi i Impiantit te kantierit te ndertimit Energjise Shenim: * R/K/Q: Rendesia. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. Gjate fazes funksionale pritet nje rritje e nivelit te zhurmes. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. lengut hidraulik. V =E Vazhdueshme.3a Faza e Projektit Interferencat Nentokesore e mundshme Hapesira e Influences te Ujrave Siperfaqesore dhe Interferenca e Mundshme Perdorimi i Ujit.10.10.Tabela 4. Shkarkimi Termal. bojes. Deti prane kantierit te ndertimit PR P K Uji i perdorur do te trajtohet perpara se te shkarkohet ne det. Impianti i Trajtimit te Ujit te Perdorur Biologjik Shenim: * R/K/Q: Rendesia. Kohezgjatja. Fauna dhe Ekosistemet Zona qe mbulohet nga Impianti i Energjise karakterizohet nga prania e kripes dhe bimesise ruderale.5. Bimesia. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza Operacionale Deti prane kantierit te ndertimit R V K Impianti i Trajtimit te Ujit te Perdorur. K = E kthyeshme.PRBCATESVL220 . PK =E Pa-kthyeshme 4. Nuk priten ndikime te lidhura me vibrimet. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. Kohezgjatja. Per shkak te perhapjes se kufizuar te zones natyrore te perfshire . Burimet e zhurmes ne kete faze nuk do te jene te vazhdueshme dhe ato do te varen nga numri dhe lloji i makinerive se perdorur per cdo aktivitet. Tabela 4. R/K/Q* Metodat e Parandalimit Faza e Ndertimit Kantieri i Ndertimit. Trafiku Detar.83 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Flora.

por i shperndare ne nje periudhe te gjate. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. V =E Vazhdueshme. Tabela 4. Kohezgjatja. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.6a Faza e Projektit Faza Operacionale Interferencat e Mundshme ne Peizazh Hapesira e Influences Zona e Investiguar R/K/Q* Metodat e Parandalimit R V K Interferenca e Mundshme Prania e Impiantit Mbartja e Volumeve Shenim: * R/K/Q: Rendesia. K = E kthyeshme. Ndikimet kryesore te mundshme te Impiantit te Energjise ne ekosisteme lidhen me emetimin ne ajer dhe shkarkimet e ujrave termale.10.5a Faza e Projektit Interferencat e mundshme ne Vegjetacionit.000 m material do te transportohet me kamione ne kantier. K = E kthyeshme.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza e Ndertimit Shfrytezimi i dheut - . Kohezgjatja.600. PK =E Pa-kthyeshme Perdorimi i Teknikave e te mira qe ekzistojne Matjet e temperatures se ujit te detit d te kryhen per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi 4. Flores.10.10. Qendrueshmeria R = E Rendesishme. Rrjeti Rrugor dhe Trafiku Detar Gjate fazes se ndertimit rrjeti rrugor lokal do te modifikohet dhe permiresohet me qellim qe te lehtesohet aksesi ne kantierin e ndertimit. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. V =E Vazhdueshme. Peizazhi Ndikimet e mundshme lidhen me ndertimin ne nje fushe te gjelber te Ndertesave dhe Faciliteteve te Impiantit te Energjise. Tabela 4.10.7. mund te konsiderohet se zenia e habitateve natyrore nuk do te kete nje ndikim te ndjeshem ne ekosistemin natyror te zones.ne projekt. Gjate fazes operacionale rruget lokale do te karakterizohen nga nje rritje e trafikut per shkak te automjeteve te punetoreve dhe transportimit te materialeve.84 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 3 . Faunes dhe Ekosistemeve Hapesira e Influences Kantieri i Ndertimit Zona e Investiguar Ne shkalle te gjere R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K R V K PR V K Interferenca e Mundshme Emetimi ne Ajer: depozitimi i ndotesve ne toke Faza Operacionale Shkarkimi i Ujrave Termale Shenim: * R/K/Q: Rendesia. PK =E Pa-kthyeshme 4. Gjate fazes se ndertimt rreth 1.6. Transportimi do te jete a i nevojshem.

Mundesia e sigurimit te elektricitetit nga Impiantit te Energjise ne Porto Romano do te promovoje gjithashtu zhvillimin industrial shqiptar. dhe emetimin e pluhurave te shkaktuara kryesisht nga levizja e materialeve. Te vetmet burime te jashtme elektromagnetike te Impiantit te Energjise jane: • Nje linje energjie 400 kV.10. 4.Gjate fazes se ndertimit nuk eshte parashikuar asnje trafik detar i rendesishem. ndersa gjate fazes funksionale pritet nje trafik detar me i qendrueshem per shkak te transportit te qymyrgurit.10. Rrezatimet Jonizuese dhe Jo-Jonizuese Nuk eshte parashikuar asnje ndikim i rendesishem i lidhur me ndertimin dhe funksionimin e Impiantit te Energjise. K = E kthyeshme. Gjate ndertimit te Impiantit te Energjise. PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme. Table 4. Qendrueshmeria R = E Rendesishme.7a Faza e Projektit Interferancat potenciale te trafikut Hapesira e Influences Rjeti rrugor prane kantierit te ndertimit R/K/Q* Metodat e Parandalimit R P K PR V K Interferenca e Mundshme Faza e Ndertimit Rritja e numrit te kamioneve Modifikimi dhe zgjerimi i rrjetit te rruges ekzistuese Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Faza Operacionale Rritja e trafikut te personelit qe Rjeti rrugor punon ne vendndodhje prane kantierit Rritja e numrit te kamioneve te ndertimit Rritja e trafikut detar Modifikimi dhe zgjerimi i rrjetit te rruges ekzistuese Shenim: * R/K/Q: Rendesia. ndikimet e mundshme ne Shendetin Publik mund te lidhen me zhurmen e prodhuar nga automjetet dhe makinerite. gipsit dhe hirit. Shendeti Publik Ndikimet ne shendetin public lidhen me efektet dytesor ete ndikimeve ne cilesine e ajrit dhe zhurmes. rreth 26 km e gjate. Kohezgjatja. Kuadri Social-Ekonomik Gjate fazes se ndertimit dhe funksionimit do te jete i nevojshem nje numer i madh personeli vendas me ndikime pozitive te rendesishme ne kuadrin socioekonomik.10. PK =E Pa-kthyeshme 4.10.10.8. Analiza e Stacioneve te Energjise.85 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . .9.PRBCATESVL220 . Linjes se Energjise per ne Stacionin Tirana 2 Station dhe kabllit nenujor per ne Itali paraqitet ne Studime te vecanta te Vleresimit te Ndikimit ne Mjedis. i cili shkon ne Itali. rreth 210 km i gjate. qe nuk perfshihet ne kete Studim. e cila lidh stacionin e energjise me Stacionin e Rrjetit Kombetar te Energjise Tirana 2. V =E Vazhdueshme. 4. • Nje 500 kV DC kabell nen-ujor.

PR = e Pa-Rendesishme P = E Perkohshme.10a Interferencat e Mundshme ne Shendetin Publik Faza e Projektit Interferenca e Mundshme Hapesira e Influences Kantieri dhe zonat prane tij Zona e investiguar Zonat prane Impiantit te Energjise R/K/Q* Metodat e Parandalimit PR P K PR V K PR V K Faza e Ndertimit Ndotja e ajrit dhe emetimi i zhurmave Procedurat e Sigurise gjate aktiviteteve ne kantier Perdorimi i teknikave me te mira ekzistuese Sondazhi i zhurmes do te kryhet per te verifikuar pajtueshmerine me rregullat ne fuqi Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ndotja e ajrit Faza Operacionale Emetimet e Zhurmes Shenim: * R/K/Q: Rendesia. Kohezgjatja. K = E kthyeshme.86 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Qendrueshmeria R = E Rendesishme.Ndikimet e mundshme ne Shendetin Publik gjate fazes se funksionimit mund te lidhen me emetimet e gazrave nga oxhaku dhe me emetimet e zhurmes se Impiantit te Energjise.10.PRBCATESVL220 . V =E Vazhdueshme. Tabela 4. PK =E Pa-kthyeshme .

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .87 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

1. toka bregdetare eshte mjaft e lagesht ne dimer dhe zonat malore jane nder rajonet me te lageshta ne Europe. jepen ne tabelat qe vijojne. te dhenat e perdorura ne kete Paragraf jane marre nga Instituti i Hydrometeorologjise se Akademise se Shkencave Tirane. Kushtet ne zonat e ulta varen nga lartesia. Shiroka paraprin kohen e lagesht dhe nje kthim te temperaturave me te ulta. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Analiza e cilesise se ajrit ne vend. Krahasuar me zonat mesdhetare. Ka vetem nje stacion meteorologjik ne zonen e studiuar. por ererat e ftohta te rastit nga veriu dhe lindja mund te ulin temperaturat per pak dite kur malet jane te mbuluara me debore. Periudha mesatare eshte 30 vjet (vitet e fillimit dhe perfundimit te periudhes se monitorimit nuk jane te specifikuara). Ne zonat e ulta dhe malore ecuria vjetore e kushteve te motit eshte e ngjashme me ato te bregdetit. me diell dhe mjaft te thate.88 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ATMOSFERA DHE CILESIA E AJRIT Analiza e atmosferes perfshin dy aktivitete: • Karakterizimin e klimes. por koha e mire mund te nderpritet nga rreshje te stuhishme te rastit. mund te takohen shira dhe debore e dendur. . Kur nje ere e ngrohte me lageshtire –shiroka – fryn nga juglindja ose jugu.1. Lageshtine Relative. Klima Klima e Bregdetit shqiptar eshte tipike Mesdhetare me dimmer te bute.5. rreshjet ne vend jane mjaft te dendura. te lagesht dhe vere te ngrohte.1. i cili ndodhet ne Durrës dhe mat parametrat qe vijojne: Temperaturen. Kushtet jashtezakonisht te nxehta hasen rralle ne bregdet dhe zbuten nga flladet detare. Muajt e veres jane pergjithesisht me diell. Gjate diteve me mot te keq ne vjeshte dhe dimer. te mesatarizuar per cdo muaj. Keto parametra.PRBCATESVL220 . LINJA BAZE MJEDISORE 5. kushtet mund te jene shtypese. por zonat me te larta jane mjaft te ftohta dhe mbulesa me debore mund te zgjase deri ne pranvere. 5. Ky eshte vecanerisht rasti ne vjeshte kur temperaturat ne Detin Mesdhe jane me te larta. Rreshjet dhe Shpejtesine e Eres. Kushtet e dimrit ne bregdet jane pergjithesisht te buta. Me qellim qe te karakterizohet ne menyre sa me sakte klima e zones se Impiantit te Energjise. por stina e veres eshte me e fresket dhe me me pak lageshtire.

2 Muaji 6 7 21.1c Rreshjet Mujore [mm] 4 76.0 5 3. lidhur me Impiantin e Energjise ne Porto Romano.8 9 10 11 12 62.0 Year Average 931.5 101. me temperature mesatare rreth 8/9 °C ne muajt e dimrit dhe vlera me te larta ne Korrik.3 5 50.2 9 3. pluhurin dhe plumbin.1.1.6 11 13.1 10 3. Tabela 5.2 Stacioni 1 2 3 Dürres 110.5 6 3.3 Temperaturat Mujore te Ajrit [°C] 2 9. sic jepen ne Kapitullin 3. dioksidin e azotit dhe oksidet e azotit.9 113.0 4.0 3 11. Vlerat kufitare krahasohen me perqendrimet e ndotese te matur ne stacionin per cilesine e ajrit ne Durres.4 95.3 11 3. jane: • Direktiva 1999/30/EC e Keshillit Europian 22 Prill 1999 persa i takon vlerave kufitare ne ajer per dioksidin e squfurit.4 12 9.1 132.1.1d tregon pranine konstante te eres.2.2 4 4. Lageshtia relative eshte pergjithesisht rreth 70%.1.9 12 4.1d Stacioni Dürres 1 3.2 Tabela 5.PRBCATESVL220 .1b Stacioni Dürres 1 69 2 68 Lageshtia Relative Mujore [%] Muaji 3 68 4 71 5 72 6 70 7 68 8 68 9 70 10 68 11 72 12 70 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Year Average 70 Tabela 5. Legjislacioni Rregulloret kryesore qe lidhen me cilesine e ajrit.Tabela 5.1. 5.7 23.9 8 34. Cilesia e Ajrit Ky paragraf hedh nje veshtrim ne Legjislacionin Shqiptar dhe Europian mbi cilesine e ajrit.8 24.4 10 17.8 Muaji 6 7 38. gjate gjithe vitit ku vlera mesatare mujore e shpejtesise se eres eshte gjithmone me e madhe 3 m/s. .0 4 14.0 8 23.1 Year Average 3.1.3 8 3.9 9 21.1.8 Year Average 16.2 5 18.0 Tabela 5.1. ndersa shirat me te dendur bien nga Tetori deri ne Janar.1a Stacioni Dürres 1 8. • Direktiva 2008/50/EC e Parlamentit Europian dhe Keshilit te Europes te 21 Maj 2008 per cilesine dhe ajer me te paster ne Europe.7 Vlerat ne Tabelat e mesiperme konfirmojne klimen tipike mesdhetare.89 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .6 91.4 7 3.2.9 2 Shpejtesia Mujore e Eres [m/s] Muaji 3 4. 5.

1a u referohen nje temperature 293 K dhe presioni 101.• Vendimi Shqiptar Nr. Direktiva 99/30/EC percakton gjithashtu kriteret per vendndodhjen me te pershtatshme te pikave per marrjen e kampioneve te aplikuara ne matje fikse.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Tipologjia Pragu i alarmit* Vlera kufitare orare per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 24 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare ditore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 3 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare per mbrojtjen e ekosistemit. Vit kalendarik 1 Janar 2010: 50 µg/m³ 1 Janar 2005: 40 µg/ m³ 1 Janar 2005: 30 µg/m³ 1 Janar 2006: 28 µg/m³ 1 Janar 2007: 26 µg/m³ 1 Janar 2008: 24 µg/m³ 1 Janar 2009: 22 µg/m³ 1 Janar 2010: 20 µg/m³ PM10 Stage 2** Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut.1a Ndotesi SO2 SO2 SO2 SO2 NO2 Vlerat Kufitare Europiane Vlera 500 µg/m³ 1 Janar 2005: 350 µg/m³ 1 Janar 2005: 125 µg/m³ 19 July 2001: 20 µg/m³ 400 µg/m³ 1 Janar 2005: 250 µg/m³ 1 Janar 2006: 240 µg/m³ 1 Janar 2007: 230 µg/m³ 1 Janar 2008: 220 µg/m³ 1 Janar 2009: 210 µg/m³ 1 Janar 2010: 200 µg/m³ 1 Janar 2005: 50 µg/m³ 1 Janar 2006: 48 µg/m³ 1 Janar 2007: 46 µg/m³ 1 Janar 2008: 44 µg/m³ 1 Janar 2009: 42 µg/m³ 1 Janar 2010: 40 µg/m³ 1 Janar 2005: 50 µg/m³ NO2 Vlera kufitare orare per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 18 here ne nje vit kalendarik NO2 Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut.3 kPa. dioksidit te azotit dhe pluhurit. Tabela 5. per mbrojtjen e shendetit te njeriut pika e marrjes se kampioneve duhet te jete perfaqesuese e cilesise se ajrit ne nje siperfaqe rrethuese 2 jo me te vogel se 200 m dhe disa kilometra katrore per vendet e monitorimit te ndotjes nga trafiku si dhe ne vende monitorimi ne kushte urbane.2.90 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Vit kalendarik dhe dimri (1 Tetor deri ne 31 Mars) Pragu i alarmit * . Direktiva 2008/50/EC ruan vlerat kufitare te Direktives se meparshme 99/30/EC. cili te jete me i vogel. 803 mbi normat per cilesine e ajrit. Persa i takon dioksidit te squfurit. Per pozicione ne shkalle te madhe. Perqendrimet Kufitare ne Tabelen 5.2.1. fizibilitetin teknik dhe eksperiencen ne aplikimin e vlerave kufitare te Fazes I ne Shtetet Anetare . Vit kalendarik PM10 Stage 1 PM10 Stage 2** PM10 Stage 1 Vlera kufitare ne 24-ore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 35 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare ne 24-ore per mbrojtjen e shendetit te njeriut te mos kalohet me shume se 7 here ne nje vit kalendarik Vlera kufitare per mbrojtjen e shendetit te njeriut. Pikat per marrjen e kampioneve qe synojne mbrojtjen e ekosistemeve ose vegjetacionin duhet te vendosen me shume se 20 km larg nga vendbanimet ose me . Vit kalendarik * matur tre ore rresht ne vendndodhjen perfaqesuese per cilesine e ajrit te pakten 100 2 km ose ne gjithe zone ose ne nje pike grumbullimi. ** Vlerat treguese kufitare te rishikohen ne kuadrin e informacionit te metejshem per efektet mjedisore. Dhjetor 2003 qe percakton vlerat kufitare per ndotesit atmosferike.1.

Aneksi VII tregon kriteret per te percaktuar numrin minimal te pikave te kampioneve per matjet fikse te perqendrimeve te dioksidit te squfurit. dioksidit te azotit dhe oksideve te azotit.shume se 5 km nga zonat e tjera te ndertuara. ) ** ka per qellim mbrojtjen dhe ruajtjen e mireqenies publike. prane poliklinikes (shiko Tabelen 5.2a. Per vleresimin e ndotjes.1b Ndotesit SO2 SO2 SO2 NO2 NO2 NO2 PM10 PM10 PM2. numri i pikave te kampionimit per matjet fikse duhet te llogaritet duke marre ne konsiderate sasine e emetimeve te mundshme te ndotesve te ajrit dhe ekspozimin e mundshem te popullsise.1b. i pari zbatohet per grupet e ndjeshme te popullsise si: femijet. . ndertimeve. Mbrojtja e shendetit te njeriut perfshin kritere te ndryshme per burimet e shperndarjes dhe te pikave te monitorimit. pluhurit dhe plumbit ne ajer. Vlerat kufitare shqiptare persa i takon ndotesve te marre ne konsiderate ne kete studim (SO2. kafsheve.1.1.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . te moshuar. Aneksi i Vendimit te Shqiptar Nr. nga instalimet industriale ose autostradat. Te vetmet te dhena te shfrytëzueshme jepen ne dokumentin “Cilesia e Ajrit ne Qytetin e Durrësit gjate viteve 2005 – 2007” te nxjerra nga Instituti i Studimeve Mjedisore (ISA) dhe i referohen matjeve te rregjistruara nga stacioni per cilesine e ajrit ne Durrës.2.2a). etj. etj. etj.2.91 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 5. Ne fund. 803 percakton perqendrimet maksimale te lejuara per ndotesit atmosferike ne mjediset me ajer te hapur. ndertimeve..2. Si udhezim. ndersa i dyti ka per qellim mbrojtjen dhe ruajtjen e shendetit publik. nje pike per marrjen e kampioneve duhet te jete perfaqesuese e cilesise se ajrit ne nje siperfaqe rrethuese qe eshte te pakten 1.1. i cili ndodhet ne qender te qytetit. te moshuarit. Tabela 5.000 2 km . te kafsheve. Vlerat kufitare mund te klasifikohen si Standard Paresor ose Dytesor.5 ( ( ) Vlera Kufitare Shqiptare Vlera 35 µg/m³ 360 µg/m³ 120 µg/m³ 60 µg/m³ 250 µg/m³ 95 µg/m³ 60 µg/m³ 150 µg/m³ 15 µg/ m³ 65 µg/ m³ Lloji i Standartit Dytesore(**) Dytesore (**) Paresore(*) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore (*) Dytesore (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Paresore dhe Dytesore (*) (**) Tipologjia Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare orare Vlera mesatare ditore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare orare Vlera mesatare cdo 4 ore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare ditore Vlera mesatare vjetore Vlera mesatare ditore * zbatohet per grupet e ndjeshme te popullsiise si: femije.1. 803/2003 vendos kufij per perqendrimet mesatare vjetore te te gjithe ndotesve te shenuar ne liste ne Tabelen 5.2.NO2. Cilesia e Ajrit ne Zonen e Studiuar Ka vetem pak te dhena te matura ne zone.2. etj.SPM) tregohen ne Tabelen 5.2.5 PM2.1. VKM nr.

i cila fokusohet ne problemin e permbajtjes se larte te lendeve pezulli ne ajrin urban te Durrësit. Pjesa qendrore dhe perendimore e Zones Jonike perfaqesohet nga Ultesira Prane Adriatike.1. Kjo thyerje tektonike konsiderohet si nje nga thyerjet me aktive shqiptare.2. perqendrime mesatare vjetore me te larta sesa vlerat maksimale te lejuara u maten vetem per Ozonin. Ne zonen e studimit takohen dy struktura te rendesishme gjeologjike (Figura 5. te cilat jane te shpeshta ne zonen e Durresit.92 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2a Viti Durrës – Perqendrimet Mesatare Vjetore te Ndotesve ne Stacionin e Poliklinikes SPM [µg/m³] PM10 [µg/m³] 91 93 100 60 40 SO2 [µg/m³] 16 19 15 35 20 NO2 [µg/m³] 22 24 23 60 40 O3 [µg/m³] 98 106 99 65 Pb [µg/m³] 0. gjate periudhes 2005-2007.2.26 140 0. SO2 dhe NO2.5) dhe therrmija te tjera qe vijne nga pluhuri i rruges (therrmija me diameter me te madh se 10 mikrone).1a): antiklinali i Durrësit dhe sinklanali i Spitalles te lidhur perkatesisht me kodrat e Durrësit dhe fushen e Durrësit.2.1a).29 0. 5. ndersa formimi i ozonit troposferik eshte rezultat i ndotjes se ajrit nga motorret me djegie te brendshme dhe impiantet e energjise qe clirojne okside azoti (NOx) dhe perberje organike te paqendrueshme (VOC).2. Nivelet e larta te perqendrimeve te SPM jane te lidhura me emetimet e trafikut (PM10 dhe therrmija te tjera te imta si PM2. TOKA 5. . Ultësira ndertohet nga depozitimet Neogjenike te cilat perfaqesohen nga shkëmbinj argjilore. ne te cilen përfshihet edhe zona e gjere te Durrësit.1. Per te dyja SO2 dhe NO2 niveli per mesataren vjetore eshte ne perputhje me vleren kufi. nen-produkte te gazolines dhe qymyrit te djegur. e cila karakterizohet nga depozitime qe perfshijne nje diapazon kohor nga Triasi deri ne ditet e sotme.Tabela 5. Direktiva 1999/30/EC jep vlerat mesatare vjetore vetem per PM10. Pozicioni i sakte i thyerjes tregohet ne harten gjeologjike (Figura 5.2. SPM (pluhur) dhe PM10. konglomerate dhe ranore.2.1. te cilat perfaqesojne struktura antiklinale dhe disa zona te rrafshta qe perfaqesojne struktura sinklinale. sic tregohet ne Figuren 5.5 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 2005 2006 2007 Kufijte Shqiptare Kufijte KE 201 201 211 140 - Sipas raportit “Cilesise se Ajrit ne Qytetin e Durrësit gjate viteve 2005 – 2007”.PRBCATESVL220 . Ne Ultesiren Prane Adriatike takohen disa kodra. ndersa per PM10 u maten vlera me te larta gjate 2005-2006-2007. alevrolite.28 0.b. Kushtet Gjeologjike dhe Gjeomorfologjike Zona e Durrësit përfshihet ne Zonen Jonike. NOx dhe VOC veprojne kimikisht me oksigjenin per te formuar ozonin gjate diteve me diell e temperatura te larta. Nje thyerje tektonike gjatesore aktive i ndan te dyja strukturat dhe eshte shkaktare e aktivitetit te larte sizmik ne kete zone.

2.1a Harta Gjeologjike .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5.93 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Figura 5.94 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1b Thyerjet kryesore aktive ne Shqiperi .2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Depozitimet e “Suites Helmesi” (N2 h) perfaqesojne pjesen e poshtme te depozitimeve te Pliocenit. horizonti i mesem (N2 hb) dhe horizonti i siperm (N2 hc) i perbere nga argjile me thjereza ranoresh. si: depozitime aluviale. Trashesia maksimale e tyre eshte rreth 3000 m. i perbere nga ranore.95 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . konglomerate dhe argjile. Trashesia maksimale e depozitimeve te “Suites Helmesi” eshte rreth 1200-1300 m. si dhe ne kodrat e Bishtit te Palles. 1 1 1 1 . Keto depozitime ndertojne pjesen me te madhe te pjeses qendrore dhe lindore te kodrave te Durresit dhe ndahen ne tre horizonte: horizonti i poshtem (N2 ha). Trashesia maksimale e depozitimeve zhavorore. Bregdeti ne kete pjese te gjirit eshte i terhequr rreth 800 metra. Ato perbehen nga depozitime rerore dhe argjilore-rerore. mbulojne shkembinjte e vjeter te kodrave te Dürresit. rera dhe lende organike. ndersa trashesia e shtresave te zhavorit varion nga 1-2 m deri ne afersisht 20 m. alevrolite.Antiklinali i Durrësit ndertohet nga depozitimet e Miocenit dhe Pliocenit te cilet zhyten ne lindje me kende rreth 60° deri ne 70°. Trashesia maksimale e tyre ne qender te Ish-kenetes se Durresit eshte rreth 50 m. Keto depozitime jane te gjenezave te ndryshme. Depozitimet e Kuaternarit. Trashesia maksimale e depozitimeve kuaternare ne sinklinalin e Spitalles eshte rreth 130 m. Ato perfaqesohen kryesisht nga sedimente me kokerr imet si argjila. te perfaqesuar nga suargjila dhe surera me trashesi maksimale prej rreth 3. rerore. Depozitimet aluviale (alQh) vendosen mbi depozitimet e “Suites Helmesi” dhe ne pjesen me te madhe te Sinklinalit te Spitalles dhe arrijne deri ne thellesine 50-60 m.1c). Ne veri te Porto Romano-s. Keto depozitime mbulojne gjithashtu te gjithe zonen e akuiferit ne Bishtin e Palles. suargjila. Hapesira bregdetare ne veri te Durresit prane Porto Romanos paraqet dy aspekte te ndryshme. te cilat dalin ne fushen e Spitalles (ish Keneta e Durresit). Depozitimet detare te Holocenit (dQ4h2) takohen pergjate Plazhit te Porto Romanos dhe Gjirit te Lalzit. Delta e lumit te Erzenit paraqet shenja te qarta te proceseve te erozionit. Depozitimet e e Miocenit 3 formohen nga mollasat Mesiniane (N1 m) dhe takohen ne siperfaqe ne pjesen perendimore te kodrave te Dürresit. Sinklinali i Spitalles zhvillohet ne zonen fushore te ish-kenetes se Durresit.0 m. Nga fotografite ajrore verehet nje zhvendosje drejt Jugut i Deltes se Erzenit (Figura 5. Pjesa e siperme e sinklinalit ndertohet nga depozitimet e Pliocenit (“Suita Helmesi”) dhe depozitimet e Kuaternarit. kenetore dhe depozitime detare. Mbi depozitimet aluviale vendosen depozitimet kenetore te Holocenit (lQ4h2). Ato perbehen nga argjila.PRBCATESVL220 . ne gjirin e Lalzit ajo eshte e ulet dhe kryesisht rerore. surerore dhe suargjilore eshte rreth 70 m. trashesia maksimale e te cilave eshte rreth 20 m. ranore dhe gipse.2.

fenomeni i erozionit con ne avancim te detit sic verehet edhe nga pozicioni i bunkereve (Figura 5.2.1c Erozioni bregdetar prane Deltes se Lumit te Erzenit (vija e bardhe perfaqeson vijen e meparshme bregdetare) Ne Veri-Perendim dhe Jug-Perendim te Porto Romano-s.1d).2.96 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . .Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

LVL dhe PVP. e dominuar nga thyerjet VP-JL.Figura 5. • Ultesira Prane adriatike (PL). Thyerjet nderpriten nga disa thyerje dytesore terthore me drejtim L-VL. te cilat nderpriten nga disa shkeputje terthore te rralla. pershkohet nga nje seri shkeputjesh tektonike gjatesore post-pliocenike qe jane vazhdim i drejtperdrejte i i shkeputjeve te zones malore jugore.2. me tendence V .2. eshte nje zone bregdetare qe karakterizohet nga thyerje paraPliocenike PVP . Sizmiciteti Shqiperia eshte nje vend me nje shkalle te larte sizmiciteti. • Bregdeti Jonian (IC). Ultesira perendimore pershkohet edhe nga disa dislokacione terthore me drejtim verilindor. • Peje-Prizren (PP).1d Fenomeni i Erozionit ne Lindje te Porto Romano-s 5.2a). Orogjeni shqiptar ndahet ne dy zona me regjim te ndryshem tektonik: zona bregdetare ne kompresion (ngjeshje). perfshin zonen bregdetare te dominuar nga thyerje gjatesore para-pliocenike me drejtim VP. Sizmiciteti rajonal i Shqiperise lidhet me 7 nenzona sizmogjene: • Lezhe-Ulqin (LU). eshte nje zone e brendshme.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .97 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2. Edhe nga veriu shume thyerje qe vijne nga bregdeti dalmat e gjejne vazhdimin e vet ne juglindje. ne kompresion. Sizmiciteti i Shqiperise lidhet me levizjen konvergjente midis orogjenit shqiptar ne JL dhe mikropllakes se Adrias ne VP. .2. pergjate kufijve te Depresionit Plio-Kuaternar te Dukagjinit. qe pershkohet nga tre sisteme thyerjesh normale. dhe zona e brendshme ne terheqje e dominuar nga thyerjet normale me drejtim verior (Figura 5. qe shtrihen paralel me vijen bregdetare Dalmate.

• Oher-Korce (KO).. qe permban lugina PlioKuaternare te kufizuara me thyerje normale me tendence drejt Veriut. Deri ne vitin 2000 termeti me i forte i regjistruar ne zonen e studimit kishte nje magnitude ndermjet 6 dhe 7 grade Rihter.98 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2. Ajo ze vend pergjate vijes sizmogjene me te njejtin emer. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sheshi i ndertimit ndodhet brenda nenzones Sizmike te PL.2. te Korçes dhe Ersekes te kufizuar nga thyerje normale me drejtim thuajse verior. • Shkoder-Tropoje (ST).PRBCATESVL220 .2a. eshte nje zone e brendshme. sic tregohet ne Figuren 5. prane Zones LU.• Kukes-Peshkopi (KP). kryesisht pergjate kufirit te zones Mirdita. . eshte nje zone e brendshme qe lidhet me grabenet PlioKuaternare te Ohrit. Magnituda maksimale e regjistruar ne kete zone eshte 7. eshte nje zone e brendshme ne trajten e nje rripi me drejtim verilindor me thyerje normale.2. Figura 5.2b paraqet thellesine dhe magnituden e termeteve te rene ne Shqiperi.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2.2a Sizmiciteti Rajonal Site Area .99 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Figura 5.

Trualli Shtresat e siperme me te perhapura te Fushes Durresit jane si me poshte: .2.Figura 5.2b Thellesia dhe magnituda e Termeteve Shqiptare deri ne 2000 vitin Site Area 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2.3.100 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

. me e ulet se niveli i detit. Kjo zone karakterizohet nga nje lartesi mesatare.5 km ne veri te qendres se qytetit te Durresit. • Fushat me Bar dhe Shkurre: jane shume te perhapura.2. qe lidhet me qytetin nepermjet nje rruge te shtruar. • Zonat Urbane: Me perjashtim te Durresit.600 m dhe eshte vendosur mbi Bishtin e Palles. zonat e banuara paraqesin nje perqindje te vogel ne zonen ne veri te Durresit.PRBCATESVL220 . ne anen perendimore te rruges. dhen dhe pula). Ne relievin kodrinor ne jug te Porto Romanos dhe ne Veri – Lindje te Durresit jane te pranishme disa vreshta dhe drure frutore.. • Surerat kenetore. Keto zona perdoren per mbareshtim jo intensiv (bageti. Thellesia e shtreses se pare ujembajtese eshte me teper se 50 m nga siperfaqja e tokes dhe mbulohet nga shtresa me pershkueshmeri te ulet. Ne keto kushte shtresat ujore nentokesore jane te mbrojtura nga infiltrimi i mundshem i ndotjes siperfaqesore. Nje uzine Lindani/kripe e kromuar eshte e lokalizuar 200 m nga veriu i Uzines se Squfurit. e lidhur me qytetin nepermjet nje rruge te shtruar. Surerat kenetore jane gjeresisht te perhapura ne ish keneten e Durresit. Nje tjeter vend depozite ndodhet 2 2. zona ankorimi dhe impiante/uzina kimike te prishura. Zakonisht ato permbajne material argjilor dhe kane trashesi rreth 2 deri ne 8 m.8 ha dhe eshte e vendosur ne anen lindore te kodrave te Durresit.2. • Rerat detare. Nje Uzine Sulfuri eshte vendosur 6.4. Uzina mbulon nje siperfaqe rreth 7. trashesia e te cilave zakonisht nuk i kalom 2-3 m si dhe shtresa te holla torfike. Uzina mbulon nje zone prej afersisht 8. ne anen lindore te tij. Ato kane permbajtje te larte te kripes dhe veti te dobeta fiziko-mekanike.000 m dhe ndodhet ne anen lindore te rruges qe lidh Porto Romanon me Bishtin e Palles. Perpara viteve 60’ e gjithe zona ka qene mocalishte. ne anen perendimore te tij. Zona eshte afersisht 7. Zona eshte rreth 1.101 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Suargjila kenetore jane te zhvilluara ne pjesen qendrore dhe jugore te Fushes se Durresit.5 km nga Stacioni i Pompave. kryesisht zona grumbullimi. Trashesia maksimale e tyre eshte rreth 12 m.2 ha dhe eshte vendosur ne anen lindore te kodrave te Durresit. Ne keto depozitime takohen gjithashtu shtresa ose lente rere.• Suargjilat kenetore. Keto depozitime karakterizohen nga nje pershkueshmeri e ulet dhe veti te dobeta fiziko-mekanike. Ne vitet 50’-60’ u ndertua nje sistem drenazhimi per te ndaluar permbytjet. Venddepozita e mbetjeve ndodhet 15 m nga Stacioni i Pompave qe perdoret per shkarkimin ne det te ujit qe merret nga sistemi 2 kanalizimeve. Shfrytezimi aktual i tokes ne zonen ne veri te Durresit eshte si me poshte (Figura 5. Rerat detare jane te zhvilluara pergjate bregdetit te Adriatikut dhe pjeserisht poshte depozitimeve kenetore. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5.4a): • Toka bujqesore: kultivimet kryesore jane misri dhe perimet. Perdorimi i Tokes Vendi i zgjedhur per Impiantin e ri te Energjise Termale eshte vendosur ne veri te Durresit afer me “Kepin e Palit”. Zona e Porto Romanos karakterizohet nga prania e zonave industriale.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2.4a Shfrytezimi i tokes ne Shqiperi .Figura 5.102 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

5 ne veri te qendres se qytetit te Durresit dhe me pak se 1 km ne jug te Porto Romanos.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Nje kampion i dheut te UNEP i marre nga zona e prodhimit te lindanit permbante 8. 0.4 mg/kg te d-HCH. Mbetjet e kromit ishin depozituar ndermjet ish uzines kimike dhe kanaleve te drenazhimit.5. Permbajtja e ciklohekzanit te heptaklorinuar ishte 10%.14 g/kg te g-HCH.0 g/kg te b-HCH.908 mg/kg dhe 673. Zona ishte vendosur ne Fushen e Durresit. Dy pikat te nxehta ishin ish impiante industriale. Rreth 1 km larg nga uzina ka nje grumbullim dheu. ne te cilin izomeret e hekzaklorinuar ishin mbizoterues. gazin. Sedimenti i kampionit te marre nga kanali (15 m nga deti) kishte nje permbajtje te: Cr: 24 mg/kg. Nje kampion dheu i marre ne zonen e ish uzines se dikromatit (rreth 20 m nga procesi i prodhimit te lindanit) permbante izomere te HCH ne sasite e meposhtme: 1. Analiza e UNEP tregoi nivele shume te larta te perzierjeve teknike te HCH ne zonen e uzines dhe ne pajisjet e grumbullimit te vendosura dy kilometra me tej.dhe hepta-Ciklohekzan te Klorinuar.71mg/kg te g-HCH dhe 0. metanol.800 mg/kg) dhe ne vendin e sulfurit (13460 mg/kg). 2. Cr(VI): < 1 mg/kg. Ne fushen e Durresit u identifikuan dy pika te nxehta dhe dy vende me ndotje te larte. Kampionet me te larte u gjeten ne zonen e Lindanit/dikromatit (428. i vendosur perafersisht 10 km ne veri te qytetit te Durresit. ajo prodhonte 6-10 ton lindan ne vit. Ne vitin 2005 GKW Consulting realizoi nje studim qe perfshiu ujrat nentokesore. Njeri krater ishte venddepozite e mbeturinave kimike. hexa. 1. Kampionet gjithashtu permbanin 0. materialet ndertuese dhe biomasen me kampione ne pjese te ndryshme te zones.2.dhe tetraklorinuar. dhe pesticide si lindani (gamma-HCH) dhe thiram.5.5-2 m te trashe. kanalet e drenazhimit dhe rruga ne lindje te zones se sulfurit.172 g/kg te benzenit te tri. Rezultatet e kampioneve te dheut dhe te sedimentit te kampionit te marre ne 2005 treguan nivele te HCH mbi vleren kritike per heqjen e ndotjeve (PRL= 50 mg/kg) ne zonen e Lindanit/dikromatit. .dhe pentaklorinuar. truallin. ne fund te Kodrave te Durresit.79 g/kg te izomereve te HCH (2. Nje analize inorganike e kryer mbi te njejtin kampione verejti 317 mg/kg krom. zonen e sulfurit. Deri ne vitin 1990. Te dyja proceset e prodhimit jane nderprere qe nga ajo kohe dhe ndertesat e uzinave jane prishur totalisht. e vendosur rreth 6. Pergjate javes 17-24 Shtator 2000. zona e depozitimit te mbeturinave afer stacionit te pompave.1 mg/kg te a-HCH. ish uzina kimike ne Durres prodhonte dikromat natriumi. Pika e dyte e nxehte ishte uzina e kromitit. ne juglindje te Bishtit te Palles.103 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Nje kampion sedimenti i marre nga zona e permbytur kishte 264 mg/kg te Cr dhe < 1 mg/kg te Cr(VI). mbetje HCH etj. per trajtimin dhe ngjyrosjen e lekures.4 g/kg te a-HCH. Kur uzina ishte ne pune. dimetilamine. nje mision i UNEP vizitoi Shqiperine per te vleresuar kushtet mjedisore si pasoje e konfliktit te Kosoves. ciklohekzan 5 % te tetra. Ne kete pike te nxehte ishin tre ndertesa grumbullimi te mbushura plot me lende kimike si disulfid karboni. grumbullimet perreth. Kampionet e UNEP identifikuan tetra-penta-. Cilesia e Tokes Pjesa Veri-Perendimore e fushes se Durresit karakterizohet nga prania e zonave industriale. 3.29 g/kg te d-HCH). ne nje shtrese rreth 1. zona e grumbullimit te mbeturinave te kromit dhe lindani ne ish uzinen kimike te Durresit. Nje kanal qe rrjedh nga ish uzina kalon kete grumbullim dheu dhe rrjedh nepermjet stacionit te pompave ne Detin Adriatik. ujrat siperfaqesore.

Permbajtja e pesticideve (<0.780 mg/kg) dhe ne kanalet e drenazhimit sedimenti (2.000 – 2.8 mg/kg). ne thellesite nga 0. Vlera shume te larta te DDE dhe DDT jane gjetur gjithashtu ne . Perqendrime qe variojne nga 4100 mg/kg deri ne 7800 mg/kg u gjeten ne veri te zones se lindanit. jashte te ashtuquajturit mur i betonuar. Kromi Hexavalent (gjashtevalent) u gjet mbi standartet mjedisore (PRL= 10 mg/kg) ne uzinen e Lindanit/dikromatit me nje perqendrim maksimal prej 5.2.2.50mg/kg) eshte gjithashtu e paperfillshme me perjashtim te nje ish stacioni perzierje dhe ngarkimi. dhe ne nje kampion sedimenti (45 mg/kg α-HCH). Ne 2007.Kromi total u gjet gjithashtu mbi vleren kritike te standartit mjedisor (PRL= 1.000 mg/kg) ne uzinen e Lindanit/dikromatit (perqendrimi me i larte i kromit total: 18.5a).5a Vendndodhjet e pikave te nxehta. rilevim i vitit 2007 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ne kantierin e Squfurit.PRBCATESVL220 .p.0 to 0. ne nje thellesi qe varion nga 0 deri ne 0. Ne lidhje me vendin e Lindanit. urjat nentokesore dhe cilesine e materialeve ndertuese. permbajtja e squfurit ne kampionet e dheut varion ndermjet 0. ku jane regjistruar vlera shume te larta (18 mg/kg) te Lindanit. permbajtja me e larte e Kromit (III) ne kampionet e dheut ishte e barabarte me 10000mg/kg.270 mg/kg.04 dhe 71 mg/kg dhe nuk eshte asnjehere shume e larte. Vlera shume te larta te HCH u gjeten ne nje kampion dheu. Permbajtja me e larte e Cr (VI)-ishte rreth 230 mg/kg ne siperfaqe. Figura 5.216. dhe SWS srl ne zonat e pikes se nxehte ne Porto Romano (Figura 5.6 m.104 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . studimet u kryen nga ERM S.8 m.A. per te karakterizuar truallin.

UJRAT SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE 5. Rrjeti lumor eshte shume kompleks.748 km nga te cilet Brenda territorit te Shqiperise).1.nje kampion dheu prej 0.3. perqendrime shume te larta te HC (14000 mg/kg) jane gjetur ne nje thellesi prej 0. Zona e grumbullimit te mbeturinave paraqet vendin me te afert me zonen e studimit.105 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Erzeni. Mati. Studimet ne vitin 2007 treguan perqendrime te larta te DDE.1a).3. Shkumbini. Kampionet nga vendet e depozitimit te mbeturinave jane pa ndotje me perjashtim te permbajtjeve te larta te hekurit dhe magnezit.9 m.5 -0. . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. Ishmi. Drini. Semani dhe Vjosa (Figura 5. Per me teper. Vetem 69% te rreshjeve vjetore jane verejtur gjate stines se thate (Korrik – Shtator).PRBCATESVL220 . Te gjithe lumenjte shkarkojne ne Detin Adriatik dhe kane pergjithesisht drejtim LindjePerendim. Vlerat e kromit jane me te larta se normalja dhe mund te vijne nga aktivitetet e depozitimit te mbeturinave.305 km (28. Vendosja e Zones Ujrat paraqesin nje burim te konsiderueshem per Shqiperine.3. Sasia e ujrave rrjedhese siperfaqesore ulet shume gjate muajve te veres. Lumenjte kryesore jane Buna. me nje siperfaqe te pellgut ujembledhes prej 2 2 rreth 43. DDT dhe HCH (vecanerisht Lindani)).8 m nga siperfaqja.

Zona e Durresit ka burime te rralla ujore.650 kg/s.000 ton aluvione ne vit.635 g/m ). nderkohe qe prurjet maksimale jane shume me te larta.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5. Devolli (5. ne perendim te zones. e barabarte me 1. si siperfaqesore ashtu dhe nentokesore. Prurjet maksimale takohen gjate periudhes se lagesht te vitit dhe perfaqesojne 82% te volumit vjetor. Lumi me i afert esht Lumi i Erzenit. Derdhja ne kanale kryhet nepermjet stacionit te pompimit i vendosur ne skajin me verior te Kodrave te Durresit.308 m /s. Nuk ka ndonje lum me rrjedhje te vazhdueshme ne kete zone. Ky ka qene shkaku i krijimit te kenetes para ndertimit te sistemit te drenazhimit ne fushen e Durresit.575 g/m ) dhe Semani (4.250. Prurjet mesatare trasportojne 53. Prurja mesatare e 3 pergjithshme eshte rreth 1.106 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Keshtu qe zhvillimi i kesaj fushe eshte i ulet. pjerresia natyrale nuk eshte e mjaftueshme per te krijuar rrjedhje ne drejtim te Deti Adriatik.1a Lumenjte dhe Ujembledhesit Kryesore te Shqiperise Lumenjte Shqiptare karakterizohen nga prurje te medha.3. Sistemi i drenazhimit paraqet burimin e vetem ujor te zones. . Ky sistem i hapur drenazhimi ka qene ndertuar per bonifikimin e ish kenetes ne fushen e Durresit. Vlerat me te larta te prurjeve te ngurta jane 3 3 regjistruar ne lumenjte Erzeni (5. ne Porto Romano.367 3 g/m ).

Stacioni i pompimit shkarkon ujin e drenazhuar ne Detin Adriatik. pjese e fushes se Durresit do te permbytet.3. ne veri te Porto Romanos. Per me teper ky sistem.1b Rrjeti Hidrologjik i Fushes se Durresit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Sistemi kompleks i ujrave rrjedhese siperfaqesore paraqitet ne Figuren 5. Figura 5. Nese stacioni i pompimit nuk do te funksionoje. qe mban ujrat lumore ne zonen e fushes ne jug te zones.3. Lumi i Erzenit paraqet lumin me te rendesishem ne zone qe i derdh ujrat e tij ne Gjirin e Lalezit.1b.107 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 . eshte i lidhur me Lumin e Erzenit nepermjet nje kanali.

3. shtresat konglomeratike te “Suites Rrogozhina” paraqesin akuiferin me te rendesishem ne zonen e Durresit (Figura 5. Bazuar ne nje studim te kryer ne vitin 2007 ngjitur me zonen e grumbullimit te mbeturinave ne pjesen veri – perendimore te Fushes se Durresit (prane zones se studimit) rrjedhja e ujit nentokesor ndjek nje drejtim juglindor ashtu sikurse tregohet ne Figuren 5.3. Figura 5. .1c tregon drejtimin veriperendimor (VP) te rrjedhjes te ujrave nentokesore ne zonen e Durresit.Sipas rezultateve te shume puseve te shpuara.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .108 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3.1c Ujrat Nentokesore ne Zonen e Durresit Figura 5.1c).3.1d.

Sipas ketyre studimeve. Karakteristikat kryesore te shtreses ranoro – konglomeratike rezultojne si me poshte: • Thellesia e puseve: 160 -300 m. Duhet te theksohet qe shtresa argjilore e depozitimeve Kuaternare te basenit artezian te Spitalles sigurojne nje izolim te mire dhe te mbrojne akuiferin ranoro– konglomeratik nga infiltrimet e mundshme te ujit te ndotur siperfaqesor. ish Ndermarrja Hidrologjike e Shqiperise realizoi nje studim intensiv hidrologjik ne zonen e fushes se Spitalles. per furnizimin e impianteve industriale ne ndertim e siper ne kete zone.3. ne menyre te vecante gjate dekadave te viteve 80-90 te shekullit te kaluar. Qellimi i studimit ishte te siguronte uje per ish Fabriken Kimike.1d Rrjedha e Ujrave Nentokesore pranes Zones ne Studim Ne te kaluaren.s.Figura 5. 2 .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..109 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . disa puse te thelle u shpuan ne pjesen veriore te fushes se Spitalles.3. • Koeficenti i filtrimit: rreth 2 deri ne 3 m/dite. Kuadri hidrogjeologjik regjional i zones se Porto – Romanos tregohet ne harten hidrogjeologjikelogjike(Figura 5. • Ujepercjellshmeria e shtreses: rreth 100 deri ne 200 m /d. Ujembajtja e akuiferit te Spitalles lidhet me shtresat ranorike dhe konglomeratike te Pliocenit dhe me shtresat zhavorore te Kuaternarit. • Thellesia e shtreses se siperme ujembajtese: zakonisht me shume se 100 m.1e). • Niveli Piezometrik : rreth 1 deri ne 2 m a. duke perbere akuiferin me te rendesishem te zones se studimit. Me vone. fusha e Spitalles rezultoi te ishte nje basen artezian. • Prurjet specifike te puseve: rreth 1 l/s/m.g.

Cilesia e Ujrave Nentokesore Cilesia e ujrave nentokesore te “Suites Rrogozhina” nuk eshte e kenaqshme. me thellesi qe varion nga rreth 5 deri ne rreth 13 m. permbajtjet e klorit dhe natriumit jane ne kufijte e pranueshmerise dhe perqendrimi i hekurit zakonisht e kalon kufirin e standartit te ujit te pijshem prej 0. Me teper se 30 puse te ceket. jane germuar ne keto depozitime nga popullsia lokale. Shumica e puseve arteziane kane dhene uje brenda kufijve te standarteve te ujit te pijshem.110 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Uji eshte zakonisht i rende. .PRBCATESVL220 .2.• Kapaciteti i puseve me pompa zhytese: rreth 5 deri ne 10 l/s’ Per me teper. Shumica e puseve thahen gjate periudhes se veres.2 mg/l.1e Harta Hidrogjeologjike e Zones Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. Percjellshmeria e ujrave nentokeseore te puseve te germuara ndryshon nga rreth 500 µS/cm ne me teper se 2000 µS/cm.3.3. Keto shtresa lidhen me depozitimet eluvialo-deluviale te Kuaternarit te zhvilluara ne shpatet e kodrave te Porto Romanos. ne zonen kodrinore shtresa te holla me ujembajtje te ulet sigurojne uje per popullsine lokale. Figura 5.

dhe ne te treja puset hidrologjike .2. Gjate studimit te GKV ne vitin 2005.3dhe1. 7 µg/l te 1. Vendodhja e burimit kryesor nuk mund te percaktohet ne menyre te sakte dhe ka nje evidence qe shtrihet pertej Kraterit 2.4-triklorobenzen (tretshmeria ne uje: 30 mg/l) dhe 4 µg/l HCH. Ne pese pika te marra kampion mund te shikohet ndotja e forte nga HCH dhe HCB. Gjate shtatorit 2000 studimi i (UNEP) ne nje kampion uji u maten substancat kimike te meposhtme: 4. Gjate studimit te vitit 2007 (ERM dhe SWS) vlerat e HCH dhe HCB kalojne kufijte e Pikes se nxehte 2 (Vend i Lindanit).08 µg/l.2. Zona me e gjere Krateri 1 dhe 2 eshte e ndotur per shkak te mbeturinave te Kraterit 2. Ndotesi me i zakonshem eshte HCB. Ne Kraterin 3 vlerat e matura te materialit te ndotur tregojne nje pamje tjeter.3dhe 1. Shelfi kontinental eshte i gjere ne veri (deti Adriatik).111 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 7. Pertej 25 miljeve. qe kane perqendrime te barabarta me 12. Ne . 5. Vlerat me te larta te HCH jane 171 µg/l dhe 377 µg/l. Kampionet e ujit te marre ne Vendin e depozitimit te Mbeturinave dhe ne vendin e grumbullimit te mbeturinave nuk treguan ndonje vlere te rendesishme per t’u shenuar. Ujrat bregdetare jane te ceketa.3. Pjesa jugore e lumit eshte pothuajse e paster. Zona bregdetare e Adriatikut (pjesa veriore e bregdetit Shqiptar) eshte pergjithesisht e karakterizuar nga toka te ulta bregdetare (fusha aluviale) te nderprera nga lumenj dhe te rrethuara nga kodra. 145 µg/l dhe 200 µg/l.Meqenese cilesia e ujit eshte e dobet.4-diklorbenzen (tretshemria ne uje: 120 mg/l dhe 70 mg/l). Vlerat e larta te Kromit Total ishin matur mbi standartet e ujit te pijshem (MADWS per kromin total = 50 µg/l): 28. furnizohen me uje nga lumenjte dhe nga kanalet e ndryshem te drenazhimit. dhe rryma te shkaktuara nga era.300 µg/l.266 µg/l dhe 8. uji nentokesor i zhavoreve Kuaternare nuk perdoret per qellime te furnizimit me uje. deri ne 25 milje i gjere. Uji i Detit Rajoni bregdetar i Shqiperise perbehet nga dy njesi gjeografike: zonat bregdetare e Adriatikut dhe ajo e Jonit.07 µg/l dhe 9. Shelfi kontinental shtrihet teresisht brenda zones eskluzive. Vlerat me te larta te HCB se analizuar ishin 40316 µg/l.87 µg/l.3. Ererat e forta vazhdojne per disa dite dhe mund te krijojne rryma te perkohshme qe kalojne ne drejtim te kundert me rrymat e vazhdueshme dhe ato te batice-zbatices. Ne detin Adriatik takohen tre lloje te rrymash te ulta: rryma te vazhdueshme. 733 µ/l dhe 171 µg/l.22 µg/l. Rezultatet treguan perqendrimet totale te HCH mbi standartin e lejuar te ujit te pijshem (MADWS per Lindane= 2 µg/l) ne dy puse private. Bregdeti eshte i ndertuar nga plazhe rerore te gjate. 2-3 milje i gjere.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . nderkohe qe pjesa veriore eshte minimalisht e ndotur. dhe me i ngushte ne Jug (Deti Jon). thellesia e detit i kalon 1000 m ne ujrat nderkombetare. 60 µg/l te 1. por HCH dhe Chromium(VI) jane te pranishem gjithashtu. grykederdhje lumore deltaike dhe laguna. me vlera te barabarta me 47. Kromi total u gjet gjithashtu qe te ishte i larte ne kampionin e ujit siperfaqesor (484 µg/l).4 mg/l klorbenzen (tretshemria ne uje: 500 mg/l). Gjatesia totale e bregdetit eshte rreth 429 km. Popullsia vendase furnizohet me puse me vetderdhje. rryma te batice-zbatices. puset e germuara ne menyre private ashtu sikurse tre puse te reja monitoruese te ndertuara ishin marre si kampion per te mbledhur informacion per ujrat nentokesore ne Uzinen e Lindanit/Dikromatit.

te cilat behen te turbullta me rrijen e thellesise. Gjate veres.det. qarkullimi aktual eshte pothuaj plotesisht i varur nga ererat. Nje studim mbi batimetrine prane zones se studiuar ka percaktuar se izobati 18 m ndodhet 2 km larg nga bregu ne jug te zones dhe 800 m larg nga bregu ne veri te zones (Figura 5.3.3a).3a Niveli Batimetrik – i Matjes se Thellesise .Zona e Durresit Ne zonen e Porto Romanos.3. Sheshi i ndertimit ndodhet ne pjesen qendrore te Shqiperise qe i takon bregdetit Adriatik. me biocenoza shoqeruese. Figura 5. duke filluar nga fundi reror. rrymat . thellesia rritet ngadale.112 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . e cila ndodhet poshte gjeresise gjeografike N (veri) 41° 23’.

8 13. por eshte akoma e rendesishme te theksohet qe uji i ceket ne breg ngrohet nga dielli ne rreth 1.31 6.37 5.0 Temperatura mesatare mujore e ujit te detit ndryshon nga 12 °C ne Shkurt ne rreth 23 °C ne Korrik. megjithate lokalisht ato mund te kalojne 0.78 VP/NW 0.34 g/l. me diferenca te vogla gjate vitit: ne dimer kripesia mesatare eshte rreth 38.81 JJL/SSE J/S JJP/SSW 1.18 Temperatura mesatare vjetore e ujit te detit eshte 17.9 Korr Gush Shta Tet Nen 23. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Nivelet maksimale dhe minimale te detit ne dekaden e kaluar jane respektivisht 92 dhe -48 cm.0 23.3.3b LJL/ESE 0.3b).02 m/s.9 28.7 Dhje Mesatare 13.5 eshte kryesisht Jug – Jugperendim JJP dhe Jugperendim JP (Tabela 5.3c Jan Shk Mar 12.3c). Kripesia e Ujit ne zonen e studiuar ndryshon nga vlera prej 37 g/l ne pjesen jugore dhe rritet ne menyre progresive deri ne vleren 39 g/l.2 g/l.24 P/W 2.3.0 11. ne menyre qe te percaktoje statusin mjedisor te kesaj zone.113 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ne Aneksin 5. Tabela 5. 5.4 22. .3. Ne tabelen 5.15 PJP/WSW 3. Shpejtesia aktuale eshte pergjithesisht me pak se 0.3. Aktiviteti eshte kryer ne prani dhe ne bashkepunim te ngushte me Institutin Shqiptar te Studimeve Gjeologjike.0°C me shume se uji me i thelle.1 Pri 15. Per me teper nuk ka shtresezim te temperatures ne me teper se 20 m.3. STUDIMI I TRUALLIT DHE I UJRAVE NENTOKESORE TE ZONES Menaxhimi i Burimeve Mjedisore (ERM) per llogari te Enel ka ndermarre Studime te Truallit dhe te Ujrave Nentokesore ne zonen qe synohet per Projektin e Energjise se Porto Romanos. Ne Porto Romano.8 °C (Tabela 5. te perfaqesuar nga nje gjeolog i vjeter ne fushen e gjeologjise. per shkak te perzierjes se ujit nga dallget.5°C deri ne 2.8 Temperatura Mesatare Mujore e Ujit te Detit (°C) Maj 19.3a Jan 15 Shk 14 Mar 11 Pri 9 Niveli Mesatar i Detit (cm) Maj 9 Qer 10 Korr 9 Gush Shta 10 12 Tet 16 Nen 19 Dhje 17 Niveli Mesatar Vjetor 12 Lartesia e Dallgeve me pak se 0.4.3.24 Dallge < 0. Tabela 5.veri perendim.5 m (%)afer Durresit JP/SW 5. Tabela 5. Drejtimit te dallgeve qe kane lartesi me te madhe se 0.PRBCATESVL220 .8 19. vlera mesatare eshte 38. Gusht dhe Shtator.4 eshte paraqitur Raporti i Studimit te Truallit dhe te Ujrave Nentokesore.20 m/s per shkak te pranise se dallgeve te shkakuara nga sistemi bregdetar me shkembinj nenujore.65 PVP/WNW 0.8 Min Max 7.9 16.5 m ka nje frekuence prej 75%.ajrore siperfaqesore mesatare jane te drejtuara ne Jug per shkak te ererave mbizoteruese Veriore.17 Frekuenca e Dallgeve > 0.5 m 74.2 Qer 21.3a jepet niveli mesatar mujor i detit.8 17.1 JL/SE 0.0 g/l nderkohe qe ne vere eshte rreth 38. nga Tetori ne Prill ererat kthehen dhe rrymat rrjedhin ne drejtim veri.

te realizuar me eskavator me kove per te mbledhur kampione trualli ne nje rrjete 100x100 m. dhe i dyti u morr ne thellesine me te madhe (thellesia maksimale 2.l.5 m).5 m b.).3/1. . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5. (plastik) • 1. • Testimi analitik i kampioneve te dheut dhe ujit nentokesor per perberesit perkates.PRBCATESVL220 .2.5. • Percaktimi i parametrave fiziko – kimike te ujit nentokesor (pH. Organizimi i Punes dhe Plani i Rilevimit Ne vend jane kryer aktivitetet e meposhtme: • Rikonjicioni paraprak ne zone perpara fillimit te punimeve ne menyre qe te verifikohej prania e pengesave fizike te cilat mund te ndikonin pozicionin perfundimtar te shpimeve.3/1.1. vende-vende surera. te mbledhura gjate studimit me Gropa Prove (0.1.g. guacka dhe ndershtresa te holla torfe).0 m surere (qe permban lende organike dhe guacka) dhe rere kokerrimet deri kokerrmesme me ngjyre. gri ne gri te erret.g. • Gjeoreferenca nga sistemi GPS i te gjitha pikave te studiuara (gropat prove) dhe monitorimi i puseve.0 – 2. duke filluar nga siperfaqja e tokes: • . suargjila: • 0.5 – 1.l.5 m: suargjile e lehte me ngjyre kafe/gri • 0.5 m.5 m: rere kafe.).8 – 10. surera.g.l. Provat u morren ne dy nivele te ndryshme thellesie. Gjeologjia Bazuar ne te dhenat e terrenit. • Hapja e gropave per marrjen e provave paraprake me thellesi maksimale prej 2. temperatura dhe redoksi i mundshem).4. Nje kampion u morr ne shtresen siperfaqesore (ndermjet 0 dhe 1 m b.0 m . nga siperfaqja deri ne fund: • . • Ne pjesen veriore te zones. • U morren kampione uji nga te gjithe puset monitorues.0.l.4.g.8 m: suargjile plastike me ngjyre bezhe – jeshile-gri. oksigjeni. (qe permban lende organike. percjellshmeria. • Vendosja 10 puseve monitorues ne nje thellesi maksimale prej 10 m b.l. jane percaktuar dy skema te ndryshme stratigrafike: • Ne pjesen jugore dhe veri – perendimore te zones. mbi dhe nen nivelin e ujit nentokesor.5m: rere kokerrimet deri kokerrmesme me ngjyre bezhe ne te bardhe.114 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .0 – 10. • Marrja e 10 kampioneve nga shtresa e siperme (toka bujqesore 0-20 cm).0.g. • Mbledhja e kampioneve te dheut per cdo grope prove.5 .b.) dhe studimit te puseve monitoruese (0.

l.49 1.53 1.88 -1.485 -2.s.348 -1.69 1. Ose (m.153 MW10 0.4. 5.630 1.s.l.171 MW3 0. a.253 MW6 0.78 1.285 MW7 0.) 1 WT) 17/07/08 3.l.72 -1.3.88 -1. Tabela 5.00 p.) Thellesia ne Nivelet e Ujrave Nentokesore Niveli i Ujit Niveli i ujit nentokesor te nentokesor matur (m.637 1. a.g. • Ujra nentokesore jane takuar. 1.78 1.942 1.3a Pusi monitorues WT (m.462 MW4 0.465 1.• 1.s.5 – 10. 1.597 -1.77 1.: metra mbi ose nen nivelin e detit WT: niveli i ujit nentokesor 1 : matje te marra nga koka e pusit Parametrat kimike dhe fizike te ujrave nentokesore jane matur ne cdo pus gjate pastrimit perpara marrjes se kampioneve.758 -1.115 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .l.00 p.b.69 1.333 1.88 -1.485 -2.946 -1.48 -1.50 1.763 -1.76 -1. a. e percaktuar gjate rilevimeve fushore.m.PRBCATESVL220 .643 MW8 0.437 -1.982 -1. poshte b.650 -1. ujrat nentokesore jane freatike me pergjithesisht juglindor.243 MW5 0.s. Hidrologjia drejtim rrjedhjeje Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sipas studimit te zones.337 MW9 0.51 1.148 -1.3a.437 -1. . or b.l.0 m: rere kokerrimet me ngjyre gri ne gri te erret (qe permban lende organike dhe shtresa te holla torfe).) WT) 17/07/08 9.992 -1.4.m.52 1. poshte b. ose b. Vlerat e matura jepen ne Tabelen e meposhtme.640 -1.00 a. nga 2.19 1.s. jepet ne Tabelen e meposhtme 5.18 -1.18 -1.49 -1.891 1.52 1.48 -2.77 1.68 -1. or (m.13 MW2 0. ne disa raste me permbajtje fraksioni zhavoror.2m.427 1. mesatarisht.30 -1.951 -1.733 1.071 Niveli i matur Niveli i ujit i ujit nentokesor nentokesor (m.l.4.071 Niveli i matur Niveli i ujit i ujit nentokesor nentokesor (m.: metra mbi nivelin e detit m a.0 ne 2.647 -1.071 MW1 0. Thellesia e ujrave nentokesore.l. a.) 1 WT) 15/07/08 3.809 Shenime: m a.20 1.348 -1.133 -1.m.20 1.31 1.123 1.26 1. poshte b. ose (m.19 1. 1.s.

lgs.5 20.2 18.5 17.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .40 0. te cilat lidhen me gjendjen e ish kenetes natyrore me uje te kripur perpara permiresimit te tokes. qe variojne nga 0.1 7.75 7.80 Percueshmeria (mS/cm) 80.90 7. Percjellshmeria e ujit nentokesor ne pjesen veriore te zones (nga 7 mS/cm ne 25 mS/cm) paraqet vlera me te ulta sesa percjellshmeria e ujit te detit (50 mS/cm).40 7.70 6.4.96 7. temperatura midis 19 dhe 21 C.0 28.0 pH 6.70 ne 0 8. nga rreth 58 mS/cm ne 80 mS/cm.56 mg/l.3b Puset Monitorues MW1 MW2 MW3 MW4 MW5 MW6 MW7 MW8 MW9 MW10 Uji i Detit Matjet ne Fushe te Parametrave Kimike dhe Fizike te Ujit Nentokesor O2 i zbuluar (mg/l) 0.22 ne 0.22 0.4. qe variojne nga 6. 152/06). .7 60.40 6. Sulfurit. Nuk eshte vene re asnje mbushje ne asnjeren prej 78 gropave dhe nuk jane verejtur material te ndotura ne siperfaqen e tokes.10. Ne disa zona. vlera neutrale deri lehtesisht bazike te pH.7 20.33 0. i cili mbeshtetet ne Direktivat Europiane.10 Temperatura (°C) 18.4 18. Rezultatet e studimeve te dheut dhe te ujit nentokesor te kryera ne vend tregojne se zona nuk eshte e ndotur nga aktiviteti njerezor dhe nuk nevojiten aktivitete te permiresimit te mjedisit perpara ndertimit te Kompleksit te propozuar te Energjise.116 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7 18.85 7. Hekurti dhe Magnezit jane zbuluar ne ujrat nentokesore. Ne pergjithesi. n.30 0.0 56.5 Eh (mV) -228 10 -313 -316 -121 -104 -73 -318 -65 -25 100 Uji nentokesor ne kete zone paraqet vlera te ulta te oksigjenit.20 8.9 20. 5.30 16.3 25.5 72. tejkalimet e kufirit te Fluorit. Cilesia e Dheut dhe Ujit Nentokesor Gjate studimit te kryer ne zone nuk jane verejtur shenja te dukshme te ndotjes.3 21.Tabela 5.4.30 0.4 13.40 0.56 0.9 58. Ne pjesen jugore te zones takohen vlerat me te larta te percjellshmerise.25 5.89 6.3 19. U zbuluan vlera kufitare (CSCs-Perqendrimi i ndotur) ne token qe perdoret per qellime industriale. Permbajtje te larta te Hekurit dhe Magnezit jane te pranishme ne kampionet e ujrave nentokesore dhe jane ndoshta per shkak te aktivitetit biologjik te bakterieve ne shtresat e ceketa ujore.4 68.26 0.5 17. perqendrimet e zbuluara ne dheun dhe kampionet e ujit nentokesor te mbledhur ne zonen qe synohet per Kompleksion Energjitik te Porto Romanos jane nen nivelet zbuluese analitike dhe/ose poshte CSCs korresponduese.20 0. Te dhenat analitike per dheun dhe ujin nentokesor u krahasuan me vlerat e permbajtjes kufitare korresponduese sipas ligjit italian (D.13 6. Studimet fushore zbuluan prezencen e ujit te paster ne te gjitha fazat e pastrimit.

Prandaj. Ky paragraf paraqet: • nje pershkrim te pergjithshem te zones. Zona qe mund te ndikohet nga zhurmat e Impiantit te Energjise eshte brenda 1000 metra nga rrethimi. si vlera kufi ato te fiksuara nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentin “Udhezues te pergjithshem EHS . . • ne anen veri – lindore. ZHURMA Ky paragraf pershkruan nivelet ekzistuese te niveleve te zhurmes ne zonen e studiuar. nje ndertese e cila strehon njerez qe aktualisht punojne ne doganen e ardhshme.1. dhe Sigurise . zogjte dhe kafshe shtepiake (dem. banim dhe bujqesor.5. • ne anen jugore shtepi te tjera te banuara (me e aferta. 5. pervec ligjit te pergjithshem Shqiptar n. disa shtepi te banuara dhe nje shkolle me larg se 1000 metra.2. 5. Asnje burim i rendesishem zhurme nuk eshte i pranishem ne zone.PRBCATESVL220 . ne veri te Porto Romanos. deti.”. burimet kryesore jane makinat. Zona e gjere paraqet perdorime te ndryshme te tokes: industriale. gjithashtu jane marre ne konsiderate disa udhezime nderkombetare.5.5. tregetare. 9774 te 12 Dhjetorit 2007. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • kufizimet e zhurmes qe jane ne fuqi ne zone. • Rezultate te studimit te zhurmes. nuk jane marre ne konsiderate. nje komponent i tille nuk eshte i rendesishem. Ne menyre te vecante. • konkluzione.5. te kryera ne Korrik 2008 ne menyre qe te provohet zhurma ekzistuese ne zone. gjela. Kufizimet e Zhurmes Legjislacioni Shqiptar nuk ka vendosur vlera kufizuese per zhurmen ne territorin e tij. qe eshte 500 metra nga vendi). Raporti i EIA merr ne konsiderate.Mjedisore. dele etj). nje shtepi e banuar dhe nje stabiliment larje 250 metra nga rrethimi. perderisa per shkak te pjeseve te projektit specifik.117 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ashtu si raportohet ne Tabelen e meposhtme. ne te cilen jane vendosur burimet e zerit dhe receptoret. Pershkrimi i Pergjithshem i Zones Zona e studiuar ndodhet ne fushen e gjere bregdetare. Lekundjet. era. te Shendetit. Ne rrethinat e Impiantit te Energjise jane disa ndertesa: • ne anen veri perendimore.

4 kateshe Shtepite e banuara. Matjet Nje studim i zhurmes eshte kryer nga Enel ne 7. emetimet e zhurmes ne mjedis (te gjitha burimet) ne receptore nuk duhet te tejkalojne zhurmen e mbetur (jo emetimin e impiantit) prej me teper se 3 dB. sipas udhezimeve.3. tregohen ne Figuren 5. gjate periudhes se dites dhe gjate periudhes se nates.Tabela 5.3a dhe jane paraqitur ne Tabelen tjeter. qe ishte nje shkolle.5. komercial 70 70 Burimi: Udhezime per Zhurmen ne Komunitet. u kryen vetem 3 matje gjate dites.00) Night time (22. • kalibrator i nivelit te zhurmes CAL 2000 sipas IEC 942 klasa 1. Instrumenti i perdorur gjate studimit kishte karakteristikat e meposhtme: • fonometer precizioni Larson Davis 824. Nivelet e zhurmes u maten ne shtate pika te vendosura prane receptoreve ngjitur me zonen. 2 kate Shtepi te banuara.5.5. Tabela 5.00 – 22. Pikat e references. • program N&V qe punon per LD824. te shenuar si P1-P7. Ne piken P6. 1 kat Shkolle.3a Vendodhjet e Monitorimit te Zhurmes Pika e Matjes P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 Pershkrimi Stabilimenti i Larjes. per 15-25 minuta. kati 1 Dogana e ardhshme.00 – 07. • mikorfon ½” i fushes se lire lloji 2541.5. kati 1 Shtepia e Banuar. 1-2 kate Shtepi te banuara.2a Receptori Udhezues per Nivelet e Zhurmes Nje Ore LAeq (dB(A)) Day time (07.00) Zone e banuar. edukativ 55 45 Industrial. ne menyre qe te percaktoheshin nivelet e zhurmes ekzistuese ne zone. 1 kat . Ne cdo pike. 9 dhe 10 Korrik 2008. 8. sipas stdheartit IEC651 lloji 1 dhe IEC 804 lloji 1. 1999 5. . institucional.118 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . u kryen 3 matje gjate dites dhe 2 gjate nates. Organizata Boterore e Shendetesise .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjithashtu.WHO.

institucionale.4a paraqet. edukative. Aneksi 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .5. oren dhe kohezgjatjen e matjes.Figura 5. Vetem pikat P1 dhe P3 jane afer nje receptori industrial – tregetar. nivelin ekuivalent (Leq) te matur dhe disa shenime mbi burimet e zhurmes.5. ne menyre respektive per periudhen e dites dhe te nates. Figura 5. P6 eshte nje shkolle.4a tregon disa foto te pikave monitoruese.4b paraqet vrojtimet kryesore te studimit. Per me teper.5. .5. Tabelat paraqesin pikat monitoruese. diten. Rezultatet Tabelat 5. prdheaj duhet qe te jete ne pajtim me kufizimet e dites.119 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5.4. 5. per cdo pike.4a dhe 5.5. qe ka nje vlere limit prej 70 dB gjate dites dhe gjate nates. nivelet statistikore dhe analizen e frekuences.3a Vendodhjet e Monitorimit te Zhurmes Plant Location Pese nga shtate pikat monitoruese te identifikuara (P2 dhe nga P4 ne P7) jane afer me receptoret e banimit. prdheaj ato kane nje vlere limit prej 55 dB gjate dites dhe 45 dB gjate nates. parametrat.

Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4a Fotografi te Pikave Monitoruese P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 .120 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5.

puna afer molit.9 63. zerat e femijeve dhe zerat ne stabilimentin e larjes 20 Bulkth. zera ne tranzit (3) 20 Bulkth.32 15. era.bulkth.PRBCATESVL220 .1 51. zerat e gjelave nga shtepite 20 Gjinkalla.6 55. makina ne tranzit (2) 20 Gjinkalla.8 53.25 11.52 15. laresit.2 55.10 10.24 8.2 61.6 48. trafiku nga rruga.10 15. zera nga shtepite.6 48. gjethe qe levizin nga era 20 Bulkth.6 56.5 60. zerat 20 Bulkth. makina ne tranzit (3) 20 Bulkth.02 17.35 15.2 50. femije 25 Bulkth. bulkth.29 17. era 20 Bulkth.41 9. bori. era. era 16.59 16.0 55.50 16. deti.07 14. femije.deti. karkaleca.6 50.pula.04 15. rruga 22 Deti.1 . zogj.Tabela 5. femije 20 Bulkth.0 48. gjinkalla.5.4a Pika P1/1 P1/2 P1/3 P2/1 P2/2 P2/3 P3/1 P3/2 P3/3 P4/1 P4/2 P4/3 P5/1 P5/2 P5/3 P6/1 P6/2 P6/3 P7/1 P7/2 P7/3 Dita 07/07/08 08/07/08 10/07/08 07/07/08 08/07/08 10/07/08 07/07/08 08/07/08 09/07/08 07/07/08 08/07/08 08/07/08 08/07/08 08/07/08 09/07/08 08/07/08 08/07/08 10/07/08 08/07/08 09/07/08 10/07/08 Ora Rezultatet e Studimit te Zhurmes gjate Dites Kohezjgatja Burimi i zhurmes (min. gjel. gjel. femije. makina ne tranzit (1) 28 Bulkth.deti.zogj. makina ne tranzit (1) 20 Era. dem. dem.7 66. gjethe qe levizin nga era 20 Dem. dhi. gjethe qe levizin nga era. makina ne tranzit (3) 20 Bulkth.18 Leq dB(A) 57.2 54. zhurme nga shtepite (zera).gjethe qe levizin nga era 20 Bulkth.00 12. deti.6 51.39 18. era.6 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 48.15 10.zhurma nga firma GAS. zhurma nga rruga. makina ne tranzit (6) 20 Bulkth. era 20 Deti.121 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7 48. punime afer konteniereve gri 20 Dema. zhurma ne stabilimentin e larjes. qen.01 12.35 16. zogj.) 23 Bulkth.6 57. deti.37 15.zerat e femijeve. era 20 Bulkth.

2 42.2 49.8 47. Gjate nates. vlera me e larte Leq eshte rregjistruar ne piken P5 (64. vlerat Leq ne pikat monitoruese ndryshojne nga nje minimum prej 48. vlerat me te larta jane rregjistuar respektivisht ne piken P7 (56.13 4.4 dB(A). nderkohe qe vlera me ulet eshte rregjistruar ne piken P4 (49.8 40. deti.122 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . P5 dhe P7 gjate nates (per shkak te zhurmes natyrore).7 57. qen bulkth.48 2.) 15 15 15 15 15 15 15 15 15 15 26 15 Burimet e Zhurmes Bulkth.47 .5.4b Pika P1/1 P1/2 P2/1 P2/2 P3/1 P3/2 P4/1 P4/2 P5/1 P5/2 P7/1 P7/2 Dita 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 10/07/08 09/07/08 10/07/08 09/07/08 10/07/08 Ora Rezultate te Studimit te Zhurmes gjate Nates Kohezjgatja (min.5.8 46.4 47.4c Krahasimi ndermjet Vlerave te Matura gjate Dites dhe Nates dhe Vlerat limit ne Fuqi Periudha e Dites Leq (dBA) 54.33 0.5 55.qene. .8 dB(A).7 Vlera limit (dBA) 70 55 70 55 55 55 55 Periudha e Nates Leq (dBA) 45.0 41. deti Bulkth.6 58.5 dB(A).2 55. qen. ne piken P4. Konkluzione Ne zonen e vezhguar nivelet e matura te zhurmes jane mbi te gjitha me te ulta se sa vlerat kufi te fiksuara nga ligji ne fuqi.4 43. deti.2 dB(A)). zogj.9 46. Gjate periudhes se nates. qen bulkth. Nivelet e rregjistuara te zhurmes kalojne vlerat kufi ne pikat P5 dhe P6 gjate dites (per shkak te zhurmes natyrore dhe zerave te femijeve) dhe ne pikat P2.4c paraqet rezultatet kryesore te studimit te zhurmes. qen Leq dB(A) 48.1 dB(A)) dhe piken P4 (41.6 dB(A).2 56. Tabela 5.5 dB(A)). ne piken P7.08 0. deti Bulkth.5 41.5 64.0 56. 5. Vlerat qe kalojne kufizimet jane per shkak te zhurmes natyrore (era.12 22.deti Dema. qen.9 58.47 1. ne piken P4.5. zera bulkth. Tabela 5. qen. qen Bulkth.27 2.5. zogjte dhe kafshet shtepiake) pak makina ne tranzit dhe zerat.1 Limit value (dBA) 70 45 70 45 45 E pa aplikueshme 45 Pika P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 Gjate periudhes se dites.40 4. ne piken P5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 1.1 53. deti Bulkth.Tabela 5.9 45. bulkth Bulkth Bulkth.51 3.9 45.9 dB(A). duke treguar vlerat mesatare gjate dites dhe nates ne cdo pike krahasuar me vlerat limit ne fuqi ne cdo pike. qen Bulkth. qen.15 3.5.7 51.8 Gjate dites. ne 58. ne nje maksimum prej 66.11 23. vlerat Leq ndryshojne nga 40.

Metodologjia Flora dhe Bimesia jane studiuar si me poshte: • kerkim bibliografik mbi floren dhe bimesine ne Zonen e Studimit dhe ne Jug te Shqiperise. Temperatura mesatare vjetore eshte 15°C dhe temperaturat me te ulta te .6.500-2.5.6. Q. cerris. 5.worldwildlife. dhe nje zone te perzier gjethegjere. Nje diversitet i dalluar i specieve te lisit (Quercus frainetto. Q.1.PRBCATESVL220 . • regjistrime te flores. Temperaturat mesatare te Janarit jane nen temperaturat e ngrirjes (nga -10 º C ne 0 º C). Bimesia e Mundshme Zona e studimit eshte brenda ekorajoneve te pyjeve gjethore Ilire. (lartesia mesatare shkon nga 1. Rhamnus alaternus. pubescens.6. dalechampii) dhe specie te tjera gjethegjere (Carpinus orientalis.1. FLORA. Q. Ostrya carpinifolia. Studimet e fushes jane kryer ne Korrik 2008 nga data 7 deri me 11.500 m).org). Pemet gjithmone te gjelbra. Lartesia e perhapur e ketij ekorajoni renditet ne dy zona pyjore: zona halore. Bimesia dhe fauna jane studiuar brenda 5 km nga zona (Figura 5. 5. toka te kultivuara dhe drure frutore. Castanea sativa. Zona eshte kryesisht e karakterizuar nga bregdet ranor. zone me bar. lendina dhe kaniore. FAUNA DHE EKOSISTEMET Zona e studimit eshte e vendosur ne Porto Romano afer Durresit..2. qe mbulon gjysmen e lartesive dhe te tokave te ulta.000 mm. Zona e studimit eshte vendosur brenda zones se planit te Mesdheut (nen zona qendore). Bimesia dhe Flora Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 5..1. e cila shtrihet pergjate bregdetit nga bregdeti Lindor Adriatik. Q. Tilia spp.3a). • analiza te imazheve ajrore dhe satelitore te zones. nga Alpet Lindore ne bregdetin verior te Jonit ndermjet Shqiperise dhe Greqise. kryesisht lisi (Quercus ilex) dhe pisha Aleppo (Pinus halepensis). • skica te bimesise dhe harta te habitateve dhe raportimi. qe ka zhvillimin me te larte. toke kenetore me kripe.1. virgiliana. Temperaturat mesatare te Korrikut jane ndermjet 15 ne 20 º C.) karakterizojne pjerresite bregdetare.123 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . e cila mund te kaloje lokalisht 3. dhe gemusha (Pistacia terebinthus.6. Gjithashtu ishte karakterizuar shperndarja e specieve te ndryshme te flores. BIMESIA. Arbutus unedo) behen mbizoteruese ne lartesi te ulta afer bregut (www.6. Acer spp.200-2.1. Sorbus spp. Ekorajoni karakterizohet nga rreshje vjetore mesatare prej 1. Bimesia e zones u studiua nepermjet analizes te specieve kryesore te flores qe mbulon zonat homogjene te bimesise. Phillyrea latifolia. Ah gjethegjere dhe pyjet e lisit dominojne ne lartesite mesatare dhe te ulta ne dhe te thelle dhe lartesi te lageshta.000 mm.

rregjstruara jane ndermjet 6. habitatit rural.6.5°C. Figura 5. . 1997 (from: C. Bimesia e Zones Komunitetet e bimeve te investiguara ne zone i perkasin kryesisht tokes mocalore te kripur.2a Harta Klimatike (Zona e studimit ndodhet brenda drejtkendeshit te zi) Source: VAngjeli et al.6. Colacino) 5.500 – 1. siperfaqeve ranore dhe shkurreve mesdhetare. Bimesia klimatike e pritshme eshte shkurrja Mesdhetare dhe pyjet e lisit qe i perkasin rendit te Quercetalia ilicis.1.5°C dhe 7.3.700 mm. Rreshjet vjetore jane rreth 1.1.124 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

6. .Bimesia e zones ndikohet me menyre strikte nga prania e ujrave nentokesore te kripur.125 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . miser. nivelet e te cileve rriten deri ne shtresen e siperme te tokes gjate stines se dimrit. Prania e Ulmus minor eshte e pazakonte. dhe nga veprimtarite e njeriut (p. Salicornia europea Phragmites australis.1.3a. ndodhen ne nje siperfaqe te vogel Brenda gadishullit dhe pjesa me e madhe e etij formacioni rritet ne nje zone ushtarake ku hyrja eshte e ndaluar. Thypa latifolia dhe Arundo donax Cakilo-Xanthietum italici Posidonia ocenica - Bregdet ranor Deti Zona te banuara Shkurret Mesdhetare Formacione me shkurre Mesdhetare qe gjenden brenda zones se studimit. Jashte zones ushtarake formacioni i shkurreve mesdhetare paraqet kryesisht Spartium junceum e cila eshte e lidhur me Ulmus minor. Tabela 5.3a dhe ne harte ne Figuren 5.sh. Pistacia lentiscus. Arbutus unendo.1. Cistus incanus dhe Phyllirea latifolia.3a Komunitetet e Bimesise Vecori Spartium junceum me shkurre Ulmus minor Pinus pinea Dictrichia viscose Grure. Komunitetet e bimesise te rregjistruara ne zonen ne studim jane te shenuara ne liste ne Tabelen 5.6. etj.6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Komuniteti i Bimesise Shkurre Mesdhetare Drure Kullota gjysem-natyrore(toke e pa-mbjelle/Toke me bar) Toke e mbjelle Toke mocalore e kripur Uji ne toke .1. kullotja e gjese se gjalle).

Figura 5.6.1.3b

Spartium Junceum dhe Ulmus Minor

Druret Formacioni drusor ndodhet prane vijes bregdetare ne very-lindje te zones ne studim dhe eshte rrjedhoje e pyllezimit me Pinus pinea. Palinurus spina christi, Rubus hulmifolius, Dittrichia viscose dhe Spatium junceum rriten nen Pinus pinea. Kjo zone preket nga gjeja e gjalle qe kullot cka kufizon rritjen e bimesise. Pylli me pisha eshte paralel me vijen bregdetare. Keto pyje u kultivuan (30-40 vjet me pare) me qellim qe te stabilizonin dunat me rere dhe per te mbrojtur tokat bujqesore.

- 126 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3c

Druret Pinus Pinea

Toka me bar Gjysem-Natyrore Tokat me bar gjysem-natyrore jane formuar si rezultat i efekteve te kombinuara te proceseve natyrore dhe aktiviteteve antropogjenike. Proceset per perdorimin e tokes, sic jane kulltoja tregohen per te influencuar shumellojshmerine e specieve. SIperfaqet e pa-mbjella, per momentin, perfshihen Brenda kesaj kategorie. Brenda zones ne studim mund te identifikohen dy lloje toke me bar ne lidhje me influencen e ujrave siperfaqesore te kripur. Bimesia e zones me te ulet karakterizohet pergjithesisht nga prania e flores qe normalist rritet ne toke mocalore te kripur, sic jane Juncus acutus, Salicornia europea, Limonium vulgare, Hardeum marinum dhe Halimione portulacoides, ndersa toka me bar e zones tjeter karakterizohet pergjithesisht nga Dittrichia viscosa, Scalymus hispanicus, Phenicula vulgaris, Daucus carata, Eryngium spp., Linaria spp., Trifolium campestris, Avena sterilis, Hardeum murinum, Cynosurus echinatus, Achantus spp., Pteridium aquilinum, Rubus hulmifolius.

- 127 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3d

Dittrichia Viscosa dhe Rubus Hulmifolius

Toka e Mbjelle/Drure Frutore Gruri eshte prodhimi kryesor. Kultivohen gjithashtu misri, tershera, melekuqja, hardhite, perimet, luledielli dhe frutat. Ka plantacione ulliri dhe qitroje ndermjet drureve frutore. Te gjitha keto kultivime jane te shoqeruara nga narera te keqia dhe me te njejtat lloje te tokes me bar gjysem-natyrore. Mocalishtet e Kripura Mocalishtet me kripe dhe popullsia bimore qe lidhen me to gjenden pergjate vijes bregdetare nga gadishulli i Porto Romanos-s ne gryken e lumit Erzen dhe ne pjesen e poshtme te kanaleve te kullimit ku ka ujra nentokesore siperfaqesor te kripur (menjehere prane rruges qe pergjate vijes bregdetare nga stacioni i pompimit tek baza e gadishullit). Mocalishtet me kripe jane komponente te rendit te komuniteteve bimore tolerante ndaj shkalleve te ndryshme te permbytjes nga batica. Perberja e specieve te ketyre komuniteteve bimore eshte relativisht e thjeshte me vetem pak specie qe mund te tolerojne kushtet stresuese. Speciet kryesore, qe hasen ne kete zone, sic jane Salicornia spp., Arthrocnemum spp., Salsola soda, Limonium spp., jane shpesh te pranishme ne vendqendrime mono-specifike. Megjithate, kur numri i baticave qe mbulojne mocalishtet reduktohet ndersa lartesia rritet, perberja e specieve behet gjithnje e me teper komplekse dhe me variabel. Shperndarja e popullsive bimore nuk ndjek nje skeme lineare sic eshte ne bimesine e dunave me rere. Bashkesite bimore te klasave Thero- Salicornietea dhe Juncetea

- 128 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

maritimi mbulojne nje siperfaqe te madhe; specie qe dominojne jane Arthrocnemum fruticosum, A. perenne, A. glaucum, Salicornia europea, Salsola soda, Juncus acutus, Juncus maritimus, Inula crithmoides, Limonium vulgare dhe Halimione portucaloides. Figura 5.6.1.3e Salicornia

Uji ne Toke Kjo lloj bimesie eshte e perhapur kryesisht pergjate kanaleve te kullimit. Llojet kryesore te vegjetacionit hidro – higrofilike jane Phragmites australis, Typha angustifolia dhe T. latifolia. Populus albae dhe Salix spp jane me pak te shpeshta. Bashkesite qe dominohen nga Phragmites australis karakterizohen nga nje amplitude me e gjere ekologjike ne drejtimin e shkalles se kripes. Shperndarja e tyre eshte fragmentare dhe shpesh pa asne rol te dukshem ne fizionomine e pergjithshme bimore te ekosistemit natyror te zones. Bashkesite bimore te dominuara nga llojet e permendura me lart jane: Phragmitetum communis, Typhetum angustifoliae hed Typhetum latifoliae dhe i perkasin klases Phragmitetea dhe Salicetea purpureae.

- 129 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Figura 5.6.1.3f

Phragmites Australis

Bregdeti ranor Brezi ranor pergjate vijes bregdetare eshte krejtesisht i zhveshur nga bimesia ne nje gjatesi qe ndonjehere shtrihet deri ne 30 m. Llojet qe rriten ne brezin e pare prane detit jane pioner dhe jane si vijon: Cakile maritima, Xanthium strumarium subsp. italicum, Salsola kali. Bimesia e ketij brezi ranor i perket grupit pioner association Cakilo-Xanthietum italici. Duke u larguar gradualisht nga vija bregdetare dhe ndersa dunat me rere rriten, fizionomia e bimesise ndahet nga speciet Ammophila arenaria subsp arundinaceae,

- 130 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Ne dunat ranore.1. shlodhje. haste gjithashtu ne vijat bregdetare ranore dhe ne skajet e zonave qe dominohen nga Juncus spp. Grupi Schoeno.).6.Elymus farctus.131 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ka gjithashtu disa mostra te Juniperus spp. Ky grup eshte ne menyre tipike ndermjet tokes me kripe dhe komuniteteve pa kripe te tokes. dhe ViticiTamaricetum dalmaticae. Echinophora spinosa etj. keto lloje jane te rendesishme per shkak te impianteve te ndertimit (grupi Ammophiletum).. i dominuar nga Tamarix dalmatica. germim. Figura 5.Erianthetum.3g Cakile Maritima dhe Xanthium Strumarium Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .sh.. Bimesia e vijes bregdetare ranore preket drejtperdrejte nga aktivitetet e njeriut (p.PRBCATESVL220 . etj. i dominuar nga Erianthus ravennae.

Giraud 1997 nga APAT 2004) keto formacione te P.6. Cymodocea nodosa ashtu si P. Statusi i P. por kjo specie jeton ne pjesen e poshtme te detit me rere me ndricim te larte.ocenica i perkasin Klases IV. 1998). Ne Gjirin e Porto Romano-s.3b.Deti Pak metra nga vija bregdetare.ocenica u studjua nga Geosat.25-1. qe shkaktuan nje regres te kullotave te Posidonia oceanica gjate dekadave te fundit (Kashta L. Tabela 5.PRBCATESVL220 . Cymodocea nodosa e rralle eshte verejtur gjithashtu gjate inspektimit detar.ocenica eshte nje fanerogam detare. Enteromorpha).50 m). Ky eshte nje demonstrim tjeter i eutrofikimit ne keto ujra. Grupet P.3b Klasa I II III IV V Klasifikimi i kullotave Posidonia ocenica ne lidhje me dendesine te bimezave Numri i bimezave > 700 bimeza/m2 400< bimeza /m2<700 300< bimeza /m2<400 150< bimeza /m2<300 50< bimeza /m2<150 Vleresimi i Dendesise Kullota me Dendesi te Larte Kullote me Dendesi Kullote e Rralle Kullote Shume e Rralle Gjysem-Kullote Megjithate studime te tjera (Republika e Shqiperise – Ministria e Rregullimit te Territorit dhe Turizmit" Projekti i Integruar i Menaxhimit te Ujit dhe Ekosistemeve"Shtator 2003) raportojne nje regres te kullotave te Posidonia oceanica ne zonen e Porto Romano-s.6.1. perreth gadishullit te Porto Romano-s. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Posidona oceanica nuk perben nje kullote te panderprere. Ky regres eshte per shkak te shkarkimeve te ndotura industriale dhe urbane. Amoniaku mund te konvertohet ne azot organik nga keto alga (Ulva. Prania e P. me ndihmen e zhytesve.3h.ocenica pergjate prerjeve terthore karakterizohen nga gjethe te gjata dhe dendesi te bimeve te larta me te vogel se 2 300 bimeza/m . qe shkaktojne nje rritje ne turbulliren e ujit (Secchi disc.6. gjithashtu. te cilen mbajten shenime per pranine e bimesise ne 185 pika te marrjes se kampioneve (majat e rrjetes se kampioneve). u be vleresimi i zhvillimit te disa popullatave te algave nitrofile (Ulva rigida dhe Enteromorpha spp. 1. . Luleziemt Ulva mund te behen kaq anormale sa produktet e kalbjes se algave jane me te pakendshme se sa vete ujrat e zeza. oceanica mund te shfrytezohet nga pjese te impiantit ne bregun e detit. Shperndarja e P.132 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . per Enel. Harta e shperndarjes se Posidonia oceanica paraqitet ne Figuren 5. por ajo krijon disa formacione me dimensione te ndryshme.1. ka nje kullote me Posidonia oceanica.. ocenica eshte vleresuar nga observimet e zhytesve pergjate dy prerjeve terthore: u krahasua dendesia e 2 bimezave (numri i bimezave/m ).1. dhe reduktimit ne ekspozimin ne drite ne shtratin e detit. Sipas klasifikimit Giraud (Tabela 5.).

6.Figura 5.6.133 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1.3i Kullota Posidonia oceanica Figura 5.3 Pelote de Mer (nga Posidonia oceanica) .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1.

sh. Rendesia e specieve u vleresua ne lidhje me perkatesine e tyre ne: • Kategorine e Listes se Kuqe te IUCN.4. 5. prerja e tejskajshme e pemeve per lende djegese. sic eshte shkarkimi i drejtperdrejte i ujrave te perdorura te pa-trajtuara urbane dhe industriale ne gjirin e Porto Romano-s. Vezhgimet ne vend u realizuan ne Korrik 2008. e ri-vendosur e fushes bregdetare.6.Zonat e Banuara Zonat e banuara jane pak dhe ne rrethinat e tyre ndodhet i njejti lloj bimesie si ne token me bar gjysem-natyrore. Pervec humbjes se pjeseve te medha me tokes te lagur per shkak te rivendosjes se tokes. • Karakterizimi i specieve te rrezikuara. kullotja. etj. Vegjetacioni i vijes bregdetare ranore eshte i rrezikuar gjithashtu per shkak te presionit te njeriut (p.6.2. • raportimi. Ka disa habitate natyrore qe kane mbetur pergjate vijes bregdetare. mocalishtet e perkohshme dhe mocalishtet me kripe. • Studimi i faunes ne lidhje me habitatin.1.134 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .. sic eshte nje brez i pemeve me pisha.1. Studimi u realizua vetem per faunen vertebrore te shfrytezuar zakonisht si tregues per vleren e biocenozes. • Inspektimi per te verifikuar te dhenat bibliografike. Perfundimi Zona e gjirit te Porto Romano-s eshte nje pjese e ngushte.2. largimi i dheut per aktivitete shlodhese). Lloji me i ndjeshem ne zone eshte Posidonia oceanica (mbrojtur nga Direktiva 92/43/CEE) e cila eshte ne regres ne te gjithe detin Adriatik. • Aneksin I Direktiva Europiane 79/409.6. . Fauna dhe Ekosistemet 5. largimi i vegjetacionit natyror. 5. • Analiza e zonave te rendesishme per faunen. fenomeni i tejskajshem i erozionit. cilesia e mjedisit natyror ne zone vazhdon te perkeqesohet per shkak te rritjes se aktiviteteve te njeriut. • Aneksin II Direktiva Europiane 92/43. me tre lloje sic eshte Eucalyptus spp.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Prania/mungesa e specieve u vleresua ne lidhje habitatin e pranishem ne zonen e studimit dhe ne rrethina. Metodologjia Fauna dhe ekosistemet jane studjuar permes: • Kerkimeve bibliografike mbi faunen dhe habitatet ne Zonen e Studimit dhe zonat perreth. nga 7 ne 11.

6. Zona me e afert e mbrojtur eshte mocalishtja e Rrushkullit “Nje Rezerve e Menaxhuar Natyrore” (ligji n°8906 06/06/2002) i cili eshte rreth 7 km nga vendndodhja. mocalishte). Mocalishtja e Rrushkullit klasifikohet gjithashtu ndermjet Zonave te Rendesishme Europiane me Zogj (IBA).2. Figura 5.5.2. Zona karakterizohet nga disa habitate sic jane: • Pylli aluvial Mesdhetar i Alnus glutinosa. Ulmus campestris dhe Fraxinus angustifolia. • Nje pyll i mbjelle me pisha.2. sepse jane numeruar mbi 10.6. Zonat e Mbrojtura dhe Pikat e Nxehta Mjedisore Nuk ka asnje zone te mbrojtur ose pike te nxehte mjedisore brenda zones se studimit.135 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . mbi gryken e lumit Erzen.2a Harta e Zonave te Mbrojtura te Shqiperise – Zona e Studimit ndodhet Brenda Katrorit te Kuq LEZHA RESHENI LEGEND SITE PROTECTED AREAS (Law n° 8906 of 06/06/2002) NATIONAL PARK BURRELI HABITAT/SPECIES MANAGEMENT AREA KRUJA DURRESI TIRANA 0 10 20 km KAVAJA Mocalishtja e Rrushkullit Zona e daljes se lumit Rrushkull-Erzeni River nis nga sedimentet aluviale te lumit Erzen. Ne Lindje zona e mbrojtur kufizohet nga toke bujqesore. Zona e mbrojtur shtrihet ne gjirin e Lalzit.000 zogj uji dhe zogj ne token e lagesht brenda zones. Brezi i dunave me rere eshte nga 10 ne 50 m i gjere dhe shtrihet pergjate gjithe vijes bregdetare. i cili gjarperon permes zones. • Dunat ranore relativisht te zhvilluara mire.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Vegjetacioni halofit dhe higrofit (toke e lagesht. Vegjetacioni i dunave ranore karakterizohet nga grupi i bimeve Cakile . nga gryka e lumit Erzeni ne Jug dhe ne mbi-rrjedhen e perroit Tarini drejt veriut.

Llojet me te dendura te pemeve jane Pinus pinaster dhe P. Niveli i rrezikuar i habitateve eshte vleresuar nepermjet perkatesise se tyre ne Aneksin I te Direktives Europiane 92/43 dhe listes se specieve dhe habitatit te rrezikuar ne Shqiperi (B. Alosa phalax. i cili rritet ne pika te izoluara 4-5 m larg nga njera-tjetra.Ruci et al. pygmy cormorant (Phalacrocorax pygmaeus) dhe pallid harrier (Circus macrourus). Halimione portulacoides. • Vija bregdetare me rere. Dicentrachus labrax. Ndermjet llojeve te peshqve. Juniperus oxycedrus. Ndermjet gjitareve. Butomus umbellatus. dhe nga grupi i bimeve Elymus farctus.) Habitatet qe vijojne jane identifikuar ne zonen e studimit: • Shkurret Mesdhetare. Halepensis. Ka formacione te tjera me peme ne zone. permendim: Mugil spp. Lloje te tjera qe i perkasin ketij grupi jane Eryngium maritimum. Fraxinus excelsior.6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Salix tridhera. Vendndodhja e ketyre habitateve paraqitet ne Figuren 5. llojet me te rendesishem qe jetojne Brenda zones Myotis myotis dhe vidra (Lutra lutra). i cili rritet ne dunat e perhapura. me prane vijes bregdetare. Sparus spp. Little Stint (Calidris alpine). perenne. • Deti. cirrosa. Adiantium capillus-veneris.3. ja vlen te permendim pranine e Golden Plover (Pluvialis squatarola). Wigeon (Anas Penelope).6. Quercus ilex. Pancriatium maritimum. Salicornia europaea.3a..136 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .maritima. sic jane: Quercus robur. • Uji ne Toke.. Teal (Anas crecca). Echinophora spinosa dhe Euphorbia paralias. ferruginous duck (Aythya nyroca). Habitatet ne Zone Habitatet e identifikuara ne zonen e studimit merren nga harta e bimesise. ndermjet butakeve Paeneus ceraturus dhe ndermjet bivalvave Venus galina dhe Donax trunculus. te cilat permbajne gjithashtu disa lloje bimesh te rralla dhe te rrezikuara. • Pylli me Pisha. European Curlew (Numenius arquata). Lichia amia. Umbrina. 5. formimi i te cilave eshte pergjithesisht jo shume i dendur. Zona eshte gjithashtu nje vend i rendesishem per peshkim. • Toka mocalore me kripe.. A. Zona eshte vecanerisht e rendesishme per zogjte dimerore dhe rosat qe lahen. Limonium vulgare. Ndermjet tyre. Anguila anguila. • Toke e mbjelle. Inula crithmoides etj.2. Matthiola tricuspidata. Bimesia qe e toleron kripen karakterizohet nga llojet qe vijojne: Arthrocnemum fruticosum. Liza spp.1. . • Toka me bar gjysem-natyrore.

4a). Ndermjet specieve gjitare mishngrenese. mocalishte te perkohshme dhe mocalishte me kripe.2. Ruci et al. 1410 Cod 1420 Cod. 5. 1310 Cod.Tabela 5.137 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Habitatet natyrore qe mbeten shtrihen pergjate vijes bregdetare. 9540 Cod. qe ka shkaktuar humbjen e nje pjese te madhe te zones se lagesht.6. Habitatet qe mbeten mund te mbartin kryesisht specie te faunes ne shkalle te vogel sic jane amfibet.2.3a Habitati/Bimesia Shkurret Mesdhetare Pylli me Pisha Habitati ne Zonen e Studimit Vecori Direktiva Europiane 92/43 Cod. .4. kryesisht rivendosja e tokes. sic jane nje brez pemesh pishe. zvarraniket dhe zogjte. 1640 Habitati Shqiptar i Rrezikuar - 1120* (habitat me prioritet) Posidonion oceanicae (ne rrezik) Posidonia oceanica eshte i vetmi habitat Brenda zones se studimit i perfshire ne habitatet ne rrezik te Shqiperise (B.) dhe ne habitatet me prioritet ne Europe (habitate qe kane nevoje per veprime mbrojtese te posacme). specia me e rendesishme qe mund te haset ne zonen e studimit eshte Lutra lutra (Figura 5. Fauna ne Zone Habitatet ne zonen e studimit jane modifikuar nga aktivitetet e njeriut.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Spartium junceum Pyllezimi me Pinus pinea Toka mocalore me Klasa Therokripe Salicornietea dhe Juncetea maritimi Vija bregdetare me rere Grupi CakiloXanthietum italici Grupi Ammophiletum Grupi SchoenoErianthetum Tamarix dalmatica Toka me bar gjysemToke me bar te thate natyrore Uji ne Toke Phragmitetum communis Toke e mbjelle Deti Posidonia oceanica meadows - .6.6.2.

Solea vulgaris dhe Anguilla anguilla.4a Perhapja e Lutra Lutra Nga: Prigioni 1996 Ne lidhje me faunen e peshqve.6.2. Speciet e pritshme ne zonen e studimit jane paraqitur ne tabelen qe vijon. ne Gjirin e Porto Romano-s ka zona shume te rendesishme per riprodhimin e disa lloje peshqish sic jane Dicentrarchus labrax. .. Peshqit takohen ne nje thellesi nga 10 ne 50 metra.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Llojet e tjera te peshqve qe hasen ne zone jane: Mugil spp. se bashku me habitatin e tyre dhe nivelin e rrezikuar te tyre.138 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Figura 5. Sparus aurata.

6. 79/409 Aneksi 1 Dir.2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Mullus barbatus Pagellus acarne Pagellus erythrinus Scorpoena notata Serranus cabrilla Serranus hepatus Solea vulgaris Sparus aurata Spicara flexuosa Trigla lucerna Trigloporus lastoviza Trisopterus minutus Raja asterias Raja miraletus Scyliorhinus canicula Alectoris graeca Coturnix coturnix Anas crecca Anas platyrhynchos Aythia ferina Aythia nyroca Podiceps cristatus Dendrocopos syriacus Jynx torquilla Upupa epops Merops apiaster Cuculus canorus Apus apus Tyto alba Athene noctua Otus scops . 79/409 Aneksi 2/I Dir.4a Speciet Lista e Specieve te Pritshme ne Zonen e Studimit Habitati Peshqit Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Deti Zogjte Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysemnatyrore/Toke e kultivuar Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Drure frutore/Toke e Kultivuar Drure frutore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem-natyrore / Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /Kreshta shkembi Toke me bar gjysem-natyrore Niveli i Rrezikuar IUCN LR Aneksi 2/I Dir. 79/409 Aneksi 2/I Dir. 79/409 IUCN VU A1 Aneksi 1 Dir.79/409 Arnoglossus laterna Anguilla anguilla Boops boops Citharus linguatula Dicentrarchus labrax Deltentosteus quadrimaculatus Dentex dentex Diplodus annularis Gobius niger jozo Lepidopus caudatus Lepidotrigla cavillone Lophius budegassa Merluccius merluccius Mugil spp.139 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Tabela 5.

Speciet Streptopelia decaocto Galinula chloropus Fulica atra Tringa erythropus Himantopus himantopus Tringa totanus Actitis hypoleucus Charadrius dubius Vanellus vanellus Chlidonias niger Gavia artica Sterna albifrons Sterna hirundo Sterna caspica Accipiter gentilis Accipiter nisus Buteo buteo Circus aeruginosus Circus macrourus Hieraaetus fasciatus Milvus migrans Falco peregrinus Falco tinnunculus Falco vespertinus Egretta alba Ardea cinerea Egretta garzetta Phalacrocorax carbo Phalacrocorax pygmeus Pelicanus crispus Lanius collurio Lanius excubitor Lanius minor Lanius senator Corvus corax Corvus frugilegus Corvus monedula Garrulus gldhearius Pica pica Det/ Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Toke me bar gjysem-natyrore /pyll Toke me bar gjysem-natyrore /pyll Toke me bar gjysem-natyrore / Pyll/Toke e Kultivuar Toke e lagesht Pyll me Pisha/toke e hapur Toke me bar gjysem-natyrore / Pyll/Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /River Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /kreshte shkembi Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke e hapur Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar /Lume/ Bregore Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar / Lume/ Bregore Lume/ Bregore Toke e lagesht Toke e lagesht Toke e lagesht Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare /pyll Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke e Kultivuar Shkurret Mesdhetare / Toke me bar gjysem-natyrore Te gjitha Te gjitha IUCN LC Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 1 Dir.140 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .79/409 IUCN LC Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN NT Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir. 79/409 Aneksi 1 Dir. 79/409 Aneksi 2/II Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LC Aneksi 1 Dir.79/409 IUCN LC .79/409 IUCN LR Aneksi 1 Dir.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Habitati Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke mocalishte me kripe / Toke e Kultivuar Lume Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Toke mocalishte me kripe Fushe e permbytur Toke e Kultivuar Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Det/ Toke e lagesht Niveli i Rrezikuar Aneksi 2/II Dir.79/409 - .79/409 Aneksi 1 Dir.79/409 Aneksi 1 Dir.

92/43 IUCN LC. Aneksi IV Dir.92/43 IUCN LC IUCN LC.PRBCATESVL220 .IV Dir.92/43 IUCN LC Aneksi IV Dir. Aneksi II.IV Dir. Aneksi IV Dir.92/43 IUCN LR - Ablepharus kitaibelii Anguis fragilis Pseudopus apodus Algyroides nigropunctatus Lacerta trilineata Lacerta viridis Podarcis muralis Dolichophis caspius Elaphe quatuorlineata Hierophis gemonensis Malpolon insignitus IUCN LC Aneksi IV Dir.Speciet Erithacus rubecula Oenanthe hispanica Oenanthe oenanthe Delichon urbica Hirundo rustica Riparia riparia Sylvia spp.92/43 Aneksi II.92/43 IUCN LC IUCN LC Testudo hermanni Emys orbicularis Mauremys rivulata Hemidactylus turcicus Mediodactylus kotscyi Aneksi II. Galerida cristata Motacilla flava Motacilla alba Bombina variegata Bufo bufo Pseudepidalea viridis Rana dalmatina Rana graeca Pelophylax ridibundus Pelophylax kurtmuelleri Salamdhera salamdhera Lissotriton vulgaris Triturus cristatus Habitati Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem-natyrore / Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Lume/Rere Pyll Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Toke me bar gjysem natyrore/ Toke e Kultivuar Amfibet Pellgje me uje Pellgje me uje Pellgje me uje Pyll/ Toke me bar gjysem natyrore Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Pyll / Pellgje me uje Zvarraniket Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Wetldhe Wetldhe All Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Toke me bar gjysem natyrore / Toke e Kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Te gjitha Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Niveli i Rrezikuar Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis IUCN LC.141 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .92/43 - .92/43 Aneksi IV Dir.92/43 IUCN LC Aneksi IV Dir.92/43 Aneksi II.IV Dir.IV Dir.

gjuetine e pakontrolluar dhe peshkimin dhe shqetesimin e njerezve.92/43 Aneksi IV Dir.IV Dir.6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Habitati Pyll/Pellgje me uje Toke e lagesht Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Shkurret Mesdhetare Pyll/ Shkurret Mesdhetare Gjitaret Toke me bar gjysem natyrore /Toke e kultivuar/ Shkurret Mesdhetare /Pyll Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Shkurret Mesdhetare Shkurret Mesdhetare Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Niveli i Rrezikuar IUCN LC Aneksi IV Dir.Speciet Natrix natrix Natrix tessellata Platyceps najadum Telescopus fallax Zamenis longissimus Zamenis situla Vipera ammodytes Erinaceus concolor - Suncus etruscus Talpa caeca Talpa stankovici Myotis myotis Myotis mystacinus Pipistrellus kuhlii Pipistrellus nathusii Pipistrellus pipistrellus Lepus europaeus Microtus felteni Microtus thomasi Mus spicilegus Vulpes vulpes Mustela nivalis Mustela putorius Martes foina Lutra lutra Aneksi II. te cilat mund te prishen nga shkarkimi i drejtperdrejte i ujrave te perdorura te pa-trajtuara urbane dhe industriale.92/43 Aneksi II.92/43 Aneksi II. fenomenin e erozionit te tejskajshem.2. Perfundimi Ndermjet specieve qe pritet te hasen ne zonen e studimit.IV Dir. prerjen e tejskajshme te pemeve per djegie. Per fat te keq.92/43 Aneksi IV Dir.IV Dir. Speciet me te rendesishme tokesore jane Lutra lutra dhe Myotis myotis.92/43 Aneksi IV Dir.92/43 Aneksi IV Dir.92/43 5.92/43 Aneksi IV Dir. Prania e faunes ne zonen e studimit eshte e lidhur ngushte me cilesine e habitateve natyrore.142 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . mangesite e shumta ne te dhenat per perberjen e specieve ne zonen e studimit dhe ne zonat perreth nuk lejojne qe te vleresohet me kujdes rendesia e faunes qe jeton ne zonen e studimit.92/43 Shkurret Mesdhetare /Kreshtat e shkembit Pyll Toke e kultivuar Toke e kultivuar Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Pyll/ Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Pyll(bregore)/ Toke me bar gjysem natyrore Toke me bar gjysem natyrore / Toke e kultivuar / Shkurret Mesdhetare /Pyll Pyll(bregore)/Lume Aneksi IV Dir.92/43 Aneksi IV Dir. te cilat kane nevoje per habitate me cilesi te mire. .92/43 . disa prej tyre jane te rrezikuara dhe kane nevoje per mbrojtje.92/43 Tipike per Ballkanin Perendimor Tipike per Ballkanin Perendimor Aneski V Dir.5.

2000 Pignatti “La Flora d’Italia” Ed. J.7. Xhulaj “Flora dhe Vegetation of Albania” Cahiers Options Méditerranéennes v. 53 .. Metodologjia e Analizes Metodologjia e adoptuar per analizen e ndikimit ne peizazh perfshin identifikimin e ndjeshmerise se zones ne studim dhe vleresimin vijues se ndikimit te projektit te . Mullaj. Dida M.Agricole 1983 Prigioni “Distribution of Mammals in Albania” Hystrix (n. Zool..E. 5.1.I.s.F. Buzo K.. “Caratteristiche della vegetazione e dinamismo degli ecosistemi forestali nella regione costiera di Valona” Cahiers Options Méditerranéennes v. qe ka pasur si synim identifikimin e ngjarjeve kryesore qe lidhen me zhvillimin historik.. “Specie vegetali e habitat rari e minacciati in Albania” Cahiers Options Méditerranéennes v. PEIZAZHI Analiza aktuale e cilesise se peizazhit te vendndodhjes se Impiantit te Energjise eshte realizuar duke aplikuar metodologjine qe vijon: • Veshtrimin Historik. • Identifikimin e Peizazhit te zones ne studim dhe Kufizimet e Mbrojtjes Territoriale. M.: 511-516 (1998) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Bego F. A. Hoda P..7.2000 Ungaro. Marsan “Demersal fish assemblage biodiversity as an index of fishery resources exploitation” Ital.3.143 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..5. Vangjeli. Ruci. Suppl. Dhimitër Peçi “General considerations on the flora dhe vegetation of Albania’s rivers” C. 53 . Mullaj A.PRBCATESVL220 . Colacino “Brioflora dell’albania: situazione attuale e considerazioni in relazione ad una possibile utilizzazione nel biomonitoraggio ambientale” S. • Karakterizimi i peizazhit aktual. Bibliografia Albania – Convention on Biological Diversity National Report Biodiversity Strategy dhe Action Plan – Sponsor: Global Environmental Facility Tirana November 1999 Alfred Mullaj. Marano.) 8 (1-2) (1996): 67 .6. Vangjeli J. 53 2000 Republic of Albania Ministry of Territory Adjustment dhe Tourism “Integrated Water dhe Ecosystems Management Project – Environmental Impact Assessment”September 2003 Ruci B. “On the status dhe distribution of the large carnivores in Albania” 5.73 Proko A. Atti 4 : 357-364 J. B. Jani Vangjeli. mbi vecorite e peizazhit ne vendndodhje. • Zona e Studimit Analiza e Ndjeshmerise se Peizazhit. 65.S.

Ky element karakterizues i ketij komponenti eshte Vecoria e Peizazhit. Niveli i ndikimit ne peizazh percaktohet nga kombinimi i rezultateve te marra per Sensitivitetin e Zones ne Studim dhe Incidencen e Projektit. Elementi karakterizues i ketij komponenti eshte kendveshtrimi skenik i identifikuar.2.7. vecorite natyrore. • Komponenti simbolik. qe i referohet vleres simbolike te peizazhit. Ndjeshmeria e peizazhit vleresohet bazuar ne komponentet qe vijojne: • Komponenti Morfologjik dhe Struktural. Tabela 5. merr ne considerate perceptimin e peizazhit te vlerave panoramike dhe pamjeve te rendesishme. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Komponenti vizual.sh. vleresimi i ndjeshmerise se peizazhit realizohet duke perpunuar dhe grumbulluar vlerat e brendshme dhe specifike te modeleve baze te peizazhit si vijon: morfologjia. • Ndjeshmeri peizazhi E larte.PRBCATESVL220 . i shfrytezuar nga turistet ose vdheasit sin je pike e privilegjuar observimi per qellime panoramike.propozuar (p. • Ndjeshmeri peizazhi Shume e Larte. Pozicioni i tij gjeografik ishte mjaft i favorshem. nje nga qytetet me te rendesishme te Shqiperise ne aspektin ekonomik dhe historik. nivelin e ndikimit specific per mjedisin e zgjedhur). i njohur.7.144 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . historike ose letrare (pike turistike) Klasifikimi qe vijon eshte aplikuar per vleresimin sintetik te ndjeshmerise se peizazhit: • Ndjeshmeri peizazhi Shume e Ulet. niveli i mbrojtjes. Durrës u themelua si Epidamnos ne 627 Para Krishtit nga kolonet Greke nga Korinti dhe Korfuzi.1a Vleresimi i Ndjeshmerise se Peizazhit – Sinteza e Elementeve te marre ne Konsiderate Karakteristikat e Peizazhit Morfologjia Kriteret e Vleresimit Komponente Morfologjike dhe Strukturale Vizual Simbolik Elemente me kontore sipas formes se tokes te dukshem dhe karakteristik Vecorite Sisteme te dukshme peizazhi me interes natyror natyrore (prania e rrjetit ekologjik ose e zonave natyrore te rendesishme) Niveli dhe numri i peizazheve te mrbojtura dhe elementeve Mbrojtja kulturore Prania e elementeve te dukshem te vendbanimeve me interes Vlerat e historik trashegimise Shenja te dukshme te elementeve kulturore te peizazhit Kendveshtrime Shikueshmeria e nje zone te gjere peizazhi/prfshirja ne pamje skenike skenike Vecorite e Rallesia e elementeve te peizazhit peizazhit Emri per arsye artistike. vlerat e trashegimise. duke qene se ndodhet . • Ndjeshmeri peizazhi Mesatare. 5. sic eshte perceptuar nga komunitetet vendore. Veshtrim Historik Vendndodhja e projektit eshte prane qytetit te Durrësit. • Ndjeshmeri peizazhi E ulet.

Ne 1997. Republikes se Venecias. Ca kohe me pas ne ate shekull. Nje fuqi paqeruajtese e drejtuar nga italia u pozicionua ne Durrës dhe qytete te tjera shqiptare per te rivendosur rregullin. qyteti u pushtua nga Italia ne 1915 dhe nga AustroHungaria ne 1916-1918. Dyrrachium u godit nga nje termet i fuqishem. Muret e larta 12m (36ft)-ishin kaq te trasha sa kater kalores mund te vendoseshin perkrah njeri-tjetrit. Ai u pushtua nga Aleatet ne Tetor 1918. Anastasius I rindertoi dhe perforcoi muret e qytetit. pastaj te pushtuar nga Gjermania Naziste deri ne 1944.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . duke e bere qytetin shume te veshtire per sulmuar qofte nga toka. pergjate shekujve. qyteti u pushtua disa here. por pas nje lufte me Republiken Romake ne 229 Para Krishtit perfundoi ne nje deshtim perfundimtar per Iliret dhe qyteti i kaloi Sundimit Romak. duke themeluar nje shumellojshmeri industrish te renda ne zone qe shtriheshin deri tek porti. Durrësi u be kryeqyteti i perkohshme i vendit ndermjet 1918 dhe Mars 1920. mbreti i Ilirise ne312 Para Krishtit. Durrësi u be fokusi i emigrimeve ne mase nga Shqiperia me anije te rrembyera ne port dhe qe kishin si destinacion Italine. Kur ju kthyer sovranitetit shqiptar. Kohe me pas. Ne vijim te renies se rregjimit komunist ne 1990. Ne shekullin e 4 Pas Krishtit. duke i kaluar disa perandorive: Normaneve. Pjese te rendesishme te mbrojtjeve antike te qytetit mbeten ende. te cilat shkaterruan ekonomine ne vend. i cili eshte i rrethuar nga mocale ne toke dhe kreshta te larte ne pjesen drejt detit. Per shkak te vendndodhjes strategjike te Durrësit. Ai u be stacioni final i hekurudhes se pare shqiptare. Ai pati nje lulezim ekonomik fale investimeve italiane dhe u zhvillua si nje port detar te madh. Durrësi ka qene nje qytet aktiv ne levizjen kombetare per liberalizimin e Shqiperise ne periudhat 1878-1881 dhe 1910-1912. Vlera strategjike e Durrësit sin je port detar e beri ate nje qellim ushtarak te shkalles se larte per te dyja palet. me nje liman modern te ndertuar ne 1927. Dyrrachium u be kryeqyteti i provinces Romake te Epirus nova. Epidamnos u pushtua nga Glaukias. i cili shkaterroi mbrojteset e qytetit.145 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Nje termet ne 1926 prishi nje pjese te qytetit dhe rindertimi i dha qytetit nje pamje me moderne. qyteti i kaloi Perandorise Bizantine dhe vazhdoi te ishte nje port i rendesishem dhe nje lidhje e rendesishme ndermjet perandorise dhe Europes Perendimore. . Pas renies se Perandorise romake. te filluar ne 1947. Romaket i vendosen atij emrin Dyrrachium. Shqiperia rreshqiti ne anarki ne vijim te kolapsit te skemave piramidale. duke krijuar keshtu fortifikimet me te forta ne Ballkanin Perendimor. Regjimi Komunist i Enver Hoxhes rindertoi me shpejtesi qytetin pas lufte. Serbise. Qyteti u demtua rende nga bombardimi i aleateve gjate luftes dhe pajisjet ne port u hodhen ne ere nga Gjermanet qe u larguan ne 1944. Lufta e dyte Boterore e gjeti Durrësin (i quajtur perseri Durazzo ne Italisht) dhe pjesen tjeter te Shqiperise te aneksuar ne Mbreterine e Italise ndermjet 1939-1943. qofte nga deti.perreth nje limani shkembor natyror. Gjate Luftes se Pare Boterore. megjithese kishte mjaft sugjerime se qellimi i vertete i "Operation Alba" ishte parandalimi i refugjateve ekonomike qe vazhdonin t’i perdornin portet e Shqiperise si nje rruge per te migruar ne Itali. Qyteti u be kryeqyteti i pare shqiptar ne 7 Mars 1913. megjithese ato jane reduktuar shume me teper gjate shekujve.

7.2a. 2003). – Mar. Vol. (2) Burimi: The Durrës Regional Archaeological Project: Archaeological Survey in the Territory of Epidamnus/Dyrrachium in Albania Jack L. 72. Ha . te ndertuar nen diktaturen e vjeter ne zonen e vendndodhjes Ne menyre me specifike. Edhe ne pjese te tjera te Shqiperise.Hesperia.Ne kete kohe. bunkere te shumte prej betoni te ndertuar nen diktaturen e vjeter ndodhen ne Durrës dhe perreth tij. Nje numer i madh varresh dhe shenjash varri te datave nga ato Arkaike ne ato Romake te Hershme jane vendosur ne lugina ne veri dhe veri-perendim te Durrësit.PRBCATESVL220 .146 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Figura 5.1 (Jan. Wolpert. qe nuk ndodhi asnjehere. Zona e Studimit karakterizohet nga prania e nje numri te madh bunkeresh. Aaron D. Disa varre jane zbuluar prane mocalishtes ne zonen ndermjet Spitalla dhe Porto Romano. nje vendbanim i vertete gjithashtu duket se ka ekzistuar ne Porto Romano. Acheson. historia e fshatit te Porto Romano. Davis. Ata mund te gjenden cdo 100 deri 150 metra pergjate plazhit te qytetit.7.Gjate luftes se Kosoves ne 1999 qyteti strehoi 110. e gjithe zona ne lindje te vargut bregdetar ndermjet Durrësit dhe Porto Romanos eshte perdorur per qellime bujqesore (2) . Stocker. Phoebe E.000 refugjate qe i shpetuan luftes ne Kosove dhe u be baze e operimeve per shume prej atyre qe ju pergjigjen refugjateve. John W. No. Ata u ndertuan per te mbrojtur vendin nga nje sulm i huaj i para-menduar nga Pakti Perendimor apo ai i Varshaves. duket se qe nga kohet e hershme helene. Sharon R. agjencite e ndihmave ne Shqiperi. Iris Pojani.2a Bunkere prej Betoni. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Sic tregohet ne Figuren 5. Afrim Hoti. .

th • Trashegimite Kulturore: permes analizes historike te vendndodhjes.0 ~7 Durrës Durrës Rrushkull Urdhër MB Nr.7. analizimit te dhenave te literatures (sic jane studime arkeologjike) dhe identifikimit te trashegimive kulturore te rendesishme prane vendndodhjes se perzgjedhur. dhe ne menyre te sakte 7 km ne veri’ te vendndodhjes.5. ne veri’ te grykes se lumit Erzen. • Kategoria V: Peizazhi/Panorama detare e mbrojtur. Zonat e mbrojtura qe ndodhen prane vendndodhjes se perzgjedhur jane shenuar ne th liste ne Tabelen 5. (3) Burimi: Integrated Safeguards Data Sheet . dated 26 Dhjetor 1995 Asnje lloj zone e Kategorise V nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise VI nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Sic eshte raportuar ne Tabelen e meparshme vetem nje zone e Mbrojtur ndodhet ne rethinat e vendndodhjes se Impiantit te Energjise ne Porto Romano. dhe mbrohet qe nga 1995 si Zone e Menaxhimit te Habitateve/Specieve.3a Kategoria I II III IV V VI Zonat e mbrojtura (sic jane identifikuar nga Ligji 8906. klasifikjuar sipas IUCN (Unioni Boteror i Konservimit). 6 Qershor 2002 (Ligji per Zonat e Mbrojtura).3a. 1994 Udhezimet (Figura 5.2. • Kategoria III: Monument Natyror. vendndodhjet tashme te perfshira ne katalogun e 1981 Monumenti Mjedisor. Zona me toke te lagesht e Rrushkullit klasifikohet gjihashtu si Zone e Rendesishme e Zogjve (IBA) 3 fale pranise se mbi 10. • Kategoria IV: Zona e Menaxhimit te Habitateve/Specieve.3. 6 Qershor 2002 dhe Udhezimeve IUCN.7. 6 Qershor 2002).7.2.000 zogjve te ujit . date 6 Qershor 2002) ne Zonen e Studimit Rajoni Provinca Zona e Percaktimi Siperfaqja Distanca (Prefektura) (Rrethi) Mbrojtur (ha) (km) Asnje lloj zone e Kategorise I nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise II nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur Asnje lloj zone e Kategorise III nuk eshte e pranishme prane zones se perzgjedhur th 650. Kufizimet Kufizimet Mjedisore dhe Kulturore ne Zonen e Studimit jane identifikuar duke analizuar burimet qe vijojne: • Zonat e Mbrojtura identifikuar nga Ligji Shqiptar (Ligji n°8906. • Kategoria VI: Zona e Mbrojtur e Burimeve te Menaxhuara. nese ka. qe vijon. Tabela 5. .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Katalogu i Monumenteve mjedisore: sipas Vendimit n°676 te 2002.6. • Kategoria II: Parku Kombetar. Sipas Ligjit n°8906.147 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2a).Integrated Water & EcoSystems Management Project – World Bank . i eshte nenshtruar te njejtit regjim mbrojtjeje te parashikuar per Monumentin th Mjedisor te identifikuar nga Ligji n°8906. Zonat e Mbrojtura klasifikohen si me poshte: • Kategoria I: Rezerva Strikte Natyrore.

3a Pikat arkeologjike ne Porto Romano Nje segment muri me tulla e me allci i stilit Romak eshte zbuluar ne pjesen veriore te vargmalit bregdetare te Porto Romano -s (Burimi: Projekti Arkeologjik rajonal i Durrësit: Studimi arkeologjik ne Territorin e Epidamnus/Dyrrachium ne Shqiperi).Nuk ndodhet asnje monument mjedisor (4) ne Zonen e Studimit. ne pjesen jugore e kepit te Spitalla.of a surface up to 50 hectares. Muri Porta Romana .7. Duke ju referuar vlerave arkeologjike ne zonen e investiguar. qe vijon. fshati i zhytur Heleni dhe pikat arkeologjike sic jane Tempulli Arkaik. Sic pershkruhet ne Figuren 5. aesthetic value dhe importance shall be declared Natural monuments .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . (4) Natural formation .148 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne partneritet me muzeun e Durrësit dhe nje ekip arkeologjik italian. scientific.including peculiar trees . • Zbulimet Arkeologjike qe ndodhen ne pjesen jugore te kepit te Spitalla.5 km ne jug te vendndodhjes se Impiantit te Energjise). eshte zbuluar nje vend para-historik. a mineral deposit or a rare dhe endangered species or of a special.7. ICAA (Qendra Nderkombetare per Arkeologjine Shqiptare). po punon per te rindertuar historine e kompleksit te kesaj qendre te madhe ne Adriatik. nje tempull arkaik dhe dy vendndodhje te reja nekropolis (Burimi: Raporti i Studimit ICAA 2006). Figura 5. particular geological dhe geo-morphological formation. Sipas informacionit historik te raportuar me lart nuk pritet te kete vlera arkeologjike. vendndodhja e mundshme emporion dhe e vendndodhjes para-historike u propozuan per percaktimin si park kombetar arkeologjik. Zbulimet me te aferta te trashegimise kulturore jane: • Segmenti i nje muri Romak me tulla qe ndodhet ne vargmalin bregdetar ne Porto Romano (rreth 1.3a.

qe ndodhet menjehere ne very i Impiantit te Energjise ne Porto Romano ndan Gjirin e Porto Romanos nga Gjiri i Lalzit. Zonat arkeologjike te siper-permendura ndodhen prane zones se Impiantit te Energjise (Figura 5. Nje rrjet i rregllt kanalesh ri-vendosjeje dhe kanalesh kulluese karakterizon zonen (Figura 5.Ne zonen ne jug te zbulimeve te Porto Romano-s ka nje Impiant municionesh te pas-luftes se dyte boterore. duke mbrojtur Porto Romano-n nga deti. Ne jug te vendondodhjes nje reliev i ulet (lartesia maksimale rreth 100 m mbi nivelin e detit) ngrihet pergjate vijes bregdetare.4a).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Vendndodhja e projektit shtrihet ne fushen e gjere bregdetare drejt Veriut te Durrësit.7.7.3a). Elementet Aktuale te Peizazhit Siperfaqja eshte e mbuluar nga mocali dhe i eshte nenshtruar ri-vendosjes se viteve 60.149 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7. por jashte perimetrit te zones sone.4b).7. Nje koder e ulet (lartesia maksimale 49 m mbi nivelin e detit).4.4a Rrjeti i Kanaleve te Ri-vendosjes Perdorimi i tokes karakterizohet kryesisht nga bimesia spontane (kryesisht shkurre mesdhetare. Tokat me bar gjysem-natyrore jane rezulatet e efekteve te kombinuara te proceseve natyrore dhe aktiviteteve antropogjenike (sic eshte kullotja e lopeve).7. . Figura 5. karakerizuar nga shkurre te vogla) dhe toke me bar gjysem-natyrore (Figura 5. 5. .

7.Figura 5.150 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4b Toke me bar gjysem natyrore Shtresat e ndryshme te peizazhit pergjate vijes bregdetare jane dukshmerisht te karakterizuara nga prania e pikave te grumbullimit te hidrokarbureve dhe instalimeve te tjera.

4d Pamje nga Kepi i Spitalla .4c Pamje nga Kodra e Porto Romanos Figura 5.7.151 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5.

duke i dhene nje structure gjeometrike.7.7. Vetem nje koder e ulet (lartesia maksimale 49 m mbi nivelin e detit). te cilat ndodhen ne zonen e studimit dhe qe pershkruhen si me poshte: • Serbatore per hidrokarbure dhe akumulim gazi. • Nje stacion pompues drenazhimi.Sic tregohet ne Figurat e meparshme peizazhi perreth zones ne studim mund te perkufizohet si nje mjedis gjysem-natyror.7. Komponentet Morfologjike dhe Strukturale Komponenti morfologjik i zones se studimit karakterizohet nga fusha e gjere bregdetare. • Pontili i ngarkimit dhe shkarkimit te hidrokarbureve dhe gazeve ndodhet ne mes te gjirit te Porto Romano-s.152 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ndodhet prane qytezes se Porto Romano-s. Figura 5. Ne jug te vendondodhjes nje reliev i ulet (lartesia maksimale rreth 100 m mbi nivelin e detit) ngrihet pergjate vijes bregdetare. sic tregohet ne Figuren 5. Disa objekte nderhyjne ne cilesine e peizazhit. duke mbrojtur Porto Romano-n nga deti Megjithese zonen e karakterizon nje rrjet i rregullt kanalesh drenazhimi.4.4c dhe Figuren 5. Ne fakt. ne fushen bregdetare ne Porto Romano ka vetem pak shtepi dhe pak ferma.1. ne pjesen jugore te gjirit. qe ndodhet menjehere ne very i Impiantit te Energjise ne Porto Romano ndan Gjirin e Porto Romanos nga Gjiri i Lalzit. .4e. per shkak te mungeses se elementeve vertikale (sic jane rreshtat me peme ose brezat me bregore) nuk arrin te dallohen komponente structural peizazhi.4e Depozitat 5.7.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

153 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5a Komponente Vleresimi i sensitivitetit te peizazhit ne zonen e studiuar Karakteristikat e Peizazhit Morfologji Cilesia Ekologjike Mbrojtja Vlerat e trashegimise Kendveshtrimet skenike Vecorite e peizazhit Pesha e caktuar Morfologjike dhe Strukturale Vizuale Simbolike E ulet Mesatare E ulet 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2.7.7. 5. menjehere ne jug nga kepi i Spitalla (realizimi i kufizuar persa i takon numrit te perdoruesve dhe sezonit). 5. Perfundime Tabela 5. Duke marre ne considerate sa me lart. Te vetmit perdorues te mundshem te cilesive estetike te gjirit te Porto Romano-s mund te jene turistet e detit lido.7. Komponentet Simbolike Vendndodhja gjendet brenda nje zone me karakteristika simbolike te varfra.5. qe ndodhet ne pjesen me veriore te Gjirit te Porto Romano-s.5a qe vijon jep sintezen e vleresimit te ndjeshmerise se peizazhit te realizuar duke marre ne kosnderate vleresimet dhe analizat e lart-permendura. . 5.7. Simbolizmi unik qe karakterizon fushen bregdetare te Porto Romanos jane vijat e shperndara te bunkereve prej betoni.4.3. si deshmi e nje territori te shtypur nga konfliktet e shekullit te kaluar.4. zona klasifikohet si me Ndjeshmeri te Ulet Peizazhi. zona klasifikohet si Mesatare. E gjithe ndjeshmeria e zones ne studim klasifikohet si i Ulet.8. • Aktivitetet dhe situate ne Portin Detar te Durresit. Tabela 5.7. Komponentet Pamore Ne zonen ne studim nuk ka kendveshtrime skenike dhe mungesa e pikave te ngritura kufizon mundesite per realizimin e peizazhit. zona klasifikohet si me Ndjeshmeri te Ulet Peizazhi. Duke marre ne konsiderate sa me lart.Duke marre ne considerate sa me lart. TRAFIKU DETAR DHE RRJETI RRUGOR Ky paragraf paraqet nje pershkrim te shkurter mbi ceshtjet si: • Pershkrimi i rrjetit rrugor ekzistues.

000 km perfshi te gjitha klasat e rrugeve.154 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1a).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1.8.000 km rruge Bashkie dhe Komune 4. 10.500 deri ne 11.136 km Rruge kombetare. Rrjeti Rrugor Ekzistues Rrjeti rrugor ne Shqiperi eshte afersisht 18. . qe do te thote 3.5. ndermarrjeve ose kompanive te ndryshme autonome (Figura 5.000 km rruge te tjera nen juridiksionin e autoriteteve.8.

8.155 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1a Rrjeti Rrugor Kryesor dhe Dytesor ne Shqiperi .Figura 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

156 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Vetem 12.4 % e rrugeve jane te shtruara dhe rrjeti rrugor ka nje dendesi prej rreth 2 0.1b). Eshte nje rruge me dy korsi per cdo drejtim.1b Cilesia e Rrjetit Rrugor Kombetar Rruga kryesore ne zonen e vendndodhjes se projektit eshte rruga kryesore qe Durresin me Tiranen. Te dyja jane rruge dytesore. te cilat jane ndertuar per lidhur ish kompleksin kimik te Porto Romano-s me portin e Durresit.62 km/km . Te gjitha rruget e tjera te pranishme ne zone jane rruge te pa-shtruara rurale apo “rruge pa rruge”.8. Dy rruge te tjera te rendesishme jane te pranishme ne zonen fushore ne veri te Durresit (Figura 5. Ne pergjithesi cilesia e rrugeve eshte e dobet (Figura 5. me nje korsi per cdo drejtim. .8. Duke marre ne considerate se industrite kimike te meparshme jane shkarkuar. trafiku tani eshte kufizuar vetem tek banoret vendas qe bejne tutje-tehu’ per ne Durres dhe tek disa kamione qe levizin drejt zones se re industriale te Porto Romano-s.1c): • Durres – Rinas • Durres – Porto Romano.8.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Figura 5.

mbi 91% e volumit total te mallrave te perpunuar.8. i cili perben nje barrier natyrore nga dallget. ne 0. Niveli faktik i trafikut eshte rreth 3. Nje pjese. Trafiku i mallrave eshte mjaft i pa-ekuilibruar ndermjet importeve.39. Porti i Durrësit ndodhet ne jug te Detit Adriatik.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1 milione ton ne vit. gjashte vjet me pare. Porti eshte i mbyllur nga nje mol jugor ne forme valepritesi. Durrësi eshte porti kryesor ne Shqiperi me 77% te importeve te vendit dhe 89% te tonazhit te eksportit te vendit qe kalon ne te. dhe eksportet. drejt Jugut te qytetit te Durrësit.00. Kapaciteti mesatar i trafikut te mallrave permes porteve te Shqiperise eshte rreth 5 milione ton ne vit. Parashikimi i trafikut per portin e Durrësit .1d Rrjeti rrugor ne zonen fushore ne veri te Durresit 5. megjithese ende e vogel.Figura 5. e trafikut total transportohet me konteniere. ne nje total prej 78% te trafikut detar te Shqiperise. Gjiri i Durresit eshte i mbrotur mire nga Kepi i Durresit. gjithnje e ne rritje. Faktori i trafikut te tejskajshem ne port eshte reduktuar ndjeshem gjate viteve nga 1. qe ndodhet ne pjesen veriore te gjirit te Durresit. por nga praktika e ankorimit (deri ne tre anije prane njera-tjetres ne te njejtin vend ankorimi).8. me pak se 9% te totalit.2. Valepritesi kryesor eshte ndertuar ne drejtim jug-lindor per te mbrojtur skelen nga ana jugore.157 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne 2003 cka nuk eshte arritur nga rritja e efikasitetit dhe produktivitetit. Trafiku Detar i Portit te Durresit Ka kater porte kryesore ne Shqiperi.

8.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .158 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5 milione ton ne vitin 2023.9 % qe nga 2003. Figura 5. dhe eksporte te mineraleve sic jane: xeheror kromi. etj. ngarkesat e pergjithshme. etj. kimikatet. material ndertimi. ngarkesat e rrezikshme. Trafiku i eksportit ka qene gjithnje e ne rritje qe nga viti 2003.llogarit 8. Ai konsiston ne importe te llojeve te ndryshme te mallrave sic jane: grure. cimento. hekur-krom. Porti i Durrësit perpunon te gjitha llojet e ngakesave perfshi ngarkesat e mallrave. konteniere.b tregon te dhena per volumin e trafikut dhe shperndarjen import/eksport ne Portin e Durresit. Trafiku i importit perfaqeson me shume se 85% te te gjitha aktiviteteve. skrap. dhe eksporton minerale si krom.. Figura 5. konteniere. Te dhenat tregojne nje rritje ne Volumin e Punimeve me afersisht 60% ndermjet 2001 dhe 2005.2a 3500000 Volumi i Punes ne Portin e Durresit 3000000 2500000 2000000 Tons 1500000 1000000 500000 0 2001 2002 2003 2004 2005 Year . pakove. etj. qe perfaqeson nje rritje mesatare vjetore prej 5. artikuj ushqimore. hekur-krom. konteniere.8.2a. etj. produkteve te lengshme..

8.8.2c.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2b 100 Perqindja e Aktiviteteve ne Portin e Durresit 80 Percentage 60 40 20 0 2001 2002 2003 2004 2005 Year Export Import Internal Transport Figurat 5.d tregojne te dhena mbi prirjen ne ndarjen e llojeve te mallrave te transportuara ne Portin e Durresit. .Figura 5.159 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 5.8. Porti i Durresit 2001 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2002 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2003 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2004 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers 2005 Cereal Gas Oil Chemical Fertilizer General Cargo Cement Clinker Import Coal Containers .2c Importe.160 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2005 Chrome Conc.Figura 5.161 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2003 Chrome Conc. Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2004 Chrome Conc.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Porti i Durresit 2001 Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap 2002 Chrome Conc.2d Eksporte.8. Container Iron Chrome General Cargo Chrome Ore Scrap Chrome Conc. Container .

jane te ndryshme.PRBCATESVL220 . prodhuar nga tension ii linjes se energjise. shufrat e hekurit dhe fletet metalike). shpesh Brenda qytetit) • Trafku tranzit: materialet e ndertimit. Keto formohen nga fusha elektrike dhe induksioni magnetik me frekuence te ulet (50Hz).10. Burime te tjera rrezatimi jo-jonizues jane radio.Duke marre ne konsiderate aktivitetet e importit. prodhimet bujqesore. tullat dhe pllakat. raporti i popullsise rurale me ate urbane ndryshoi. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Eksportet : minerale (ferro-kromi) 5. 5. mallrat qe vijojne po dominojne transportin e mallrave ne Shqiperi: • Tregtia me jashte: (76% e trafikut aktual te portit te Durresit) • Importet : materialet e ndertimit (cimentoja dhe qymyri i perdorur.9. Rrezatimet me frekuence te larte kryesisht prodhojne efekte termale. produktet e naftes. antenat radiotelefonike dhe sistemet e radarit. u zhvendos ne zona me te zhvilluara duke perfshire Durrësin dhe periferine e tij. Per kete qellim. FUSHAT ELEKTROMAGNETIKE JO-JONIZUESE Linjat e energjise. sektoret kryesore jane mallrat e zakonshme dhe cimentoja. pije. ndersa rrezatimet me frekuence te ulet nderveprojne me mekanizmat biologjike te transmetimit te sinjalit ne trupin e njeriut.10. Asnje linje energjie nuk kalon aktualisht ne zonen e vendndodhjes sone. I vetmi lloj rrezatimi qe mund te shoqerohet me keto instalime jane rrezatimet jo-jonizuese. Ne fillimet e viteve 90. Dhjete qendrat me te medha urbane llogarisin 20% te . Keto levizje te popullsise nuk jane rregjistruar.1. ndersa ndermjet aktiviteteve te eksportit sektoret kryesore perfaqesohen nga Kromi dhe mineralet e hekurit. Te Dhenat Demografike Popullsia shqiptare ka nje moshe mesatere te ulet (rreth 32 vjec).162 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . KUADRI SOCIAL-EKONOMIK 5. kryesisht ne Veri te vendit. makinerite elektrike dhe nga elektriciteti. plehrat kimike. efektet mbi lende dhe trupin e njeriut. Keto shenime konfirmojne prirjen e pergjithshme te evidentuar ne Planin e Transportit Kombetar te Shqiperise. perime dhe fruta (te transportuara ne distance te shkurtra. Ky dokument raporton se ne aspektin e volumeve. • Tregtia ne vend: drithra. ndryshimet politike u shoqeruan me levizjen e popullsise ne gjithe Shqiperine. Frekuencat e emetimit te ketyre instrumentave jane shume te larta krahasuar me frekuencat industriale. Per shkak te kesaj levizjeje te pa-kontrolluar te njerezve. gruri dhe mielli. Popullsia qe jetonte ne vendet e pa-zhvilluara malore. Nuk eshte e pranishme asnje fushe e induktuar elektromagnetike. stacionet elektrike dhe gjeneratoret elektrike nuk prodhojne rrezatime jonizuese.

Zona e Porto Romano fillimisht ka qene shume rralle e populluar dhe pjesa me e madhe e njerezve jetonte prane kodrave. Te dhena te perditesuara per statistikat e popullsise ne zonen e Porto Romano-s jane mbledhur gjate investigimeve te kryera ne zone.1a Klasa e Popullsise Total Femije (age 0-1) Femije (age 1-14) Te rritur Popullsia e Porto Romanos ne 2003 Numri 2. .384 35 115 2. 14% e femijeve nen 5 vjec jane te keq-ushqyer.1%.6% e shqiptareve jane te varfer. perqindja e vdekshmerise se femijve dhe e nenes eshte e larte. dhe vendbanimet e fshatit Rinia. ne kuadrin e projekteve te permiresimit. te cilat jane hartuar bazuar ne rregjistrimet e tyre administrative.163 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Feasibility Study for Urgent Risk Reduction Measures at Hot Spots in Albania. popullsia u rrit per shkak te pranise se fabrikave dhe mundesive ne rritje per te jetuar dhe marre me bujqesi ne kete ultesire.10. qe vijon: Tabela 5.popullsise totale ne fund te 1990 dhe 36 % ne 1999. Nje vleresim i popullsise se Porto Romano eshte kryer ne Studimin e Fizibilitetit UNEP dhe raportohet ne Tabelen 5.1a. (UNEP. perfshijne afersisht 200 ndertesa.10. ALUIZMI konfirmoi se te gjitha ndertesat ne zone jane ilegale. gjysma e tyre jetojne ne kushtet e varferise ekstreme. Integrimin e Zonave Informale) vendbanimet informale ne Porto Romano. te cilet kerkojne pune dhe te ardhura. me nje numer shtepish banimi rreth 350.10. Nje ne tre familje nuk ka shtepine e duhur.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Nuk eshte dhene numri i banoreve. Ato rregjistra nuk reflektone plotesisht levizjen e popullsise Brenda dhe jashte vendit. kryesisht nga imigrimi i njerezve nga Shqiperia veriore dhe rajone te tjera. Nje tjeter vendbanim ndodhet afersisht 1 km distance ne Lindje te vendit (fshati Rinia). 2002) statistikat zyrtare treguan se 29. kane 760 shtepi qe i perkasin Bashkise se Durresit. Nuk ka asnje te dhene per popullsine e koheve te fundit apo aktuale per zonen e Porto Romano-s sepse nje pjese e madhe e vendbanimeve jane te parrregjistruara.234 Te dhenat jane llogaritur bazuar ne numrin e shtepive te verejtura me imazhet e satelitit te kombinuara me nje numer mesatar banoresh per cdo shtepi dhe te dhenat per moshen jane mbledhur ne nje studim te popullsise ne 86 shtepi ka 473 persona. 5.2. Ne dekaden e fundit.000 njerez kane vendbanimet e tyre prane kodrave te Durrësit dhe ne fushen e Durrësit. Urbanizimin. 2001) dhe jane korrigjuar perms delaratave te Zyres se Gjendjes Civile ne rrethe te ndryshme. per shkak te levizjeve te parregjistruara te ri-vendosjes. zona e Durrësit ka pasur nje rritje te shpejte e te pa-kontrolluar te popullise. Aktualisht 5. Pas ri-vendosjes se mocalishtes rreth 1980. Ne fund te 2001 popullsia urbane eshte rritur ne 42. Sipas intervistave me ALUIZMI (Agjencia per Legalizimin. ne kufi me lokalitete e identifikuara si "Varrezat e Reja" dhe "Hidrovori".000 deri ne 7. KUadri Social-Ekonomik Sipas Profilit te Vendit ne Sektorin e Strehimit (UN.

Mat (82%). Elbasanit. Papunesia eshte mbi mesataren ne qytetet e Beratit.10. Ne 1998 te ardhurat mesatare per nje familje ishin 16. 20% jane pensioniste. Tirane (66%). Kurbinit. Puke (65%) dhe Shkoder (63%).10. qe drejtohen nga te rinj ose njerez me arsim te paket. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Papunesia eshte nje nga arsyet kryesore te varferise ne zonat urbane. ndersa punesimi i fshehur eshte karakteristik per zonat rurale. Ne zonat me me pak se 10. Ne 1996. Ka nje nivel te larte te pabarazise ne shperndarjen ne vend te te ardhurave familjare. 60% e te rinjve te moshes 16 deri ne 34 jane te papune dhe situata eshte me e keqe ne qytetet: Vlore (86%).620 leke ne muaj. 20% e familjeve ne gjendje te mire ekonomike merrnin 48% te te ardhurave totale familjare.12% e femijeve nen 15 vjec jane analfabete.10. Ky kontrast rural-urban tregohet qarte ne te ardhurat per zonat rurale dhe urbane dhe ai shpjegon pjeserisht tendencat drejt migrimit urban (Figura 5. Shkodres. te ardhurat jane 21.2a. te ardhurat per nje familje rane ne 14. Figura 5. Gjysma e te verferve jane te vete-punesuar ne bujqesi.2a Treguesit Kryesore Ekonomike per Shqiperine . ne familjet e medha.000 banore. Pasojat sociale jane perkeqesuar nga fakti se dy te tretat ose me teper e te papuneve nuk kane me te drejte per te marre perfitime (asistence) papunesie. me 21% te grave pa pune dhe 16% te burrave.250 leke ne muaj.2a).PRBCATESVL220 . ndersa ne zonat me me shume se 10.164 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Permetit dhe Kucoves. Papunesia ne Shqiperia eshte specifike e gjinise dhe moshes. Treguesit kryesore ekonomike per Shqiperine raportohen ne Tabelen 5.240 leke ne muaj. ndersa 20% e familjeve te varfra merrnin vetem 5%.000 banore. Ne 1998. Varferia eshte me e larte ne very. 90% e te varferve jetonin ne zonat rural. Ne Tirane 26% e popullsise jeton me me pak se nje dollar ne dite. nersa ne periferine e Tiranes perqindja e tyre shkon ne 36% .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .10.2b Papunesia ne Shqiperi Source: www.10. Ndarja sipas Statistikes ne 1998 (Ndarja sipas Statistikes 1: Te Ardhurat me te Ulta.165 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Figura 5.2b dhe 5.10.Figura 5.2c.10. Ndarja sipas Statistikes 5: Te ardhurat me te Larta) Tendencat e pa-punesise dhe te punesimit ne Shqiperi ne dekaden e fundit tregohen ne Figurat 5.gov.2a Perqindja e Popullsise ne Zonat Rurale dhe Urbane sipas te Ardhurave.instat.al .

por nuk kufizohet vetem ne mbetjet e Lindanit.000 nga nje zone me 100. Hedhja e mbetjeve ne Stacionin e Pompimit • Data te pa-precizuara– Perfshihet hedhja e mbeturinave. Nje njesi paketimi kartonash eshte aktualisht aktive brenda territorit te Pikes se nxehte 1.Figura 5.gov.166 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Zona e Porto Romanos eshte shfrytezuar historikisht per qellime industrial qe nga vitet ‘40s.10.000 njerez.000 njerez te papune ne qytetin e Durresit dhe ne vendbanimin informal te Porto Romano dhe 9. sulfatit te magnezit dhe sulfatit te aluminit qe perdoren ne perpunimin e lekures • 1982 deri ne 1987 – Prodhimi i Lindanit dhe pesticideve te tjera sic jane trikromatit i natriumit dhe Thiram Disa pjese te tokes brenda zones se pikes se nxehte 1 jane privatizuar dhe do te perdoren per aktivitetin e prodhimit ne te ardhmen e afert. Numri total i njerezve te papune ne zone do te ishte atehere afersisht 30. mungesa e Lindanit me pluhur gelqeror dhe nje vend per hedhjen e squfurit.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2c Punesimi ne Shqiperi Source: www.instat.000 te tjere ne komunat fqinje. Jun 2008) mund te kete deri ne 21.al Sipas Vleresimit te Shpejte Mjedisor per Parqet Industriale dhe Energjetike ne Porto Romano (Ldheell Mills. Zona e akumulimit te ujit prane Kepit te Bishti Palles . Impianti i Lindanit/Dikromatit • 1944 deri ne 1967 – Nje fabrike lekure • 1967 deri ne 1987 – Prodhimi i Dikromatit. Historia e instalimeve industriale ne vend eshte si vijon: Vendndodhja e Squfurit • 1982 deri ne 1987 – Prodhimi i klorurit te zinkut.

100 m².000 m (www. RAporti gjithashtu ben krahasimin e grupeve te referimit ne vend. publikuar nga Organizata Boterore e Shendetesise (WHO). Nje ferme ndodhet ne kufirin veri’-perendimor te vendndodhjes sone.167 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ndersa komplet ngastra e 2 tokes se blere eshte 36. Reflektime mbi Shendetin ne Shqiperi nga WHO Ky dokument hedh nje veshtrim mbi statusin e shendetit ne Shqiperi. Toka ne pjesen brenda te siperfaqes se vendndodhjes duket e pa-kultivuar gjate studimeve ne terren. planet kombetare territorial per zonen parashikojne Zhvillimin Industrial dhe Energjetik ne vende te Zones se Projektit dhe ne jug te saj.11. Banka Boterore dhe donatore nderkombetare.com). Depot e naftes dhe te gazit jane te pranishme ne zone dhe ndodhen kryesisht brenda 1 km nga bregdeti Perendimor ne zonen ndermjet Kepit te Bishtit te Palles dhe Porto Romano-s. Trimetilaminen.000 m³. Keto veprimtari ekonomike kane lene nje ngarkese te madhe ndotjeje ne zonen se ciles i adresohen projekte permiresimi. MonoMetilaminen. 5. duke paraqitur te dhenat me te fundit mbi vdekshmerine. Gjendja Kombetare ne Shqiperi Gjendja kombetare mbi Shendetin Publik eshte vleresuar bazuar ne raportin “Reflektime mbi Shendetin ne Shqiperi. qe perfshijne vendet me prirje/zhvillime te ngjashme te shendetit dhe tendenca sociale-ekonomike te ngjashme dhe/ose grupime gjeopolitike. pluhur squfuri. Aktualisht aktivitete te vogla ekonomike jane ne proces ne zone. te cilat jane ne proces dhe financohen nga PNUD. . Nje pike e rendesishme e akumulimit te naftes dhe gazit eshte ende ne ndertim dhe perfshin nje infrastructure porti me sistem ngarkim-shkarkimi te produkteve te naftes nga serbatoret e saj tek instalimet perkatese si dhe nje sistem ngarkim/shkarkimi nepermjet autoboteve. SHENDETI PUBLIK 5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . FAza e pare e investimit prej rreth 14. Megjithate. Veprimtarite e tjera te pranishme ne zone perfshijne: • Plazhet dhe rastorantet. dhe ne te dhenat e grumbulluara nga Instituti i Statistikave ne Shqiperi (INSTAT). Dikromatin e Natriumit.11.• 1989 deri ne 1998 – Akumulimi i mbetjeve nga procesi i prodhimit te Lindanit perfshi Disulfidin e Karbonit.1.000 m eshte perfunduar (5 rezervuare). ne bregdet ne perendim te vendndodhjes sone • Restorant ne bregdet ne veri te vendndodhjes sone • Ferma dhe kullota. Siperfaqja e ndertuar eshte rreth 29. mbetjet e hekzaklorocikloheksanin (HCH). Kapaciteti i tij i pergjithshem eshte 3 24.riraoil. semundshmerine dhe exkspozimin ndaj faktoreve kryesore te riskut se bashku me tendencat e kohes. Metanolin. tre te tjere brenda 1 km nga kufiri i zones. Etilenediaminen. 2005”. Dimetilaminen.

1 vjet per grate dhe 67. nje person i lindur ne Shqiperi ne 2002 mund te prese qe te jetoje 70.1a Jetegjatesia e Pritshme ne Lindje per Meshkujt 1980 deri ne Vitet e Fundit Source: Highlights on Health in Albania.PRBCATESVL220 .168 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Ngarkesa e semundjes. Raportimi me i vogel i vdekjeve dhe veshtiresite ne mbledhjen e statistikave te popullsise shpjegojne pak a shume keto ndryshime.6 vite ne jetegjatesine e pritshme ndermjet 1987 dhe 2003. shumica e te cilave jane shtete anetare te BE.Shqiperia klasifikohet nga WHO Brenda grupit “Eur-B+C” . ne te cilat bazohet shifra e jetegjatesise se pritshme zyrtare (LE).3 vite). Vendet me me vdekshmeri te ulet foshnjore klasifikohen si “Eur A”. Kuadri i shendetit public paraqitet ne paragrafet qe vijojne duke ju referuar tre tregueseve epidemiologjike: • Jetegjatesia e pritshme. por me shume se tete vjet me e shkurter se sa mesatarja Eur-A. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Shkaqet kryesore te vdekjes. shqiptaret fituan rreth 3. Ne 2002 statistikat kombetare mbi vdekshmerine. Jetgjatesia e Pritshme Sipas vleresimeve te WHO. Kjo rritje ishte pak me e madhe per burrat (3. jep vleresimin: gjashte vjet me shume ne lindje sesa llogaritja e WHO. Kjo llogaritje eshte dy vjet me e gjate se sa mesatarja Eur-B+C .11. 2005 .3 vjet per burrat.8 vite) se sa per grate (3.4 vjet mesatarisht: 74. Sipas shifrave kombetare. Figura 5. i cili perfshin 25 vende me vdekshmeri te ulet foshnjore dhe vdekshmeri te ulet ose te larte tek te rriturit. Kjo klase perfshin 27 vende.

2005 Pervec jetegjatesise se pritshme. Per Shqiperine. 1980 deri ne Vitet e Fundit Source: Highlights on Health in Albania.6 vjet). duke zbritur vitet e llogaritura te jetes se kaluar me semundje dhe pa-aftesi nga jetegjatesia e pritshme e llogaritur. WHO vlereson se njerezit mund te presin te jene te shendetshem per afersisht 87% te jetes se tyre. .11.Figura 5. WHO perdor nje tregues per kete qellim. Ata humbasin mesatarisht 9 vite me semundje. Kjo humbje eshte me e madhe se sa mesatarja Eur-A average (7.3 vjet) dhe mesatarja Eur-B+C (7.169 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1b Jetegjatesia e Pritshme ne Lindje per Femrat.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . eshte gjithnje e me teper e rendesishme te dihet jetegjatesia e pritshme kur ke shendet te mire. te quajtur jetegjatesia e pritshme e shendetshme (HALE).

11.Figura 5.8 vite me teper te jetegjatesise se pritshme te shendetshme. Gjithashtu ndermjet 60 vjecareve.5 vjet) sipas vleresimeve te WHO. grate humbasin me teper vite te shendetshme te jetes (10.9 kundrejt 10. grate jetojne me te shendetshme me shume se tre vjet me gjate krahasuar me burrat (13. Ato qe shkaktojne kete hapesire jane .8 vjet).170 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 2002 Source: Highlights on Health in Albania. 2005 Meqenese grate jetojne me gjate dhe meqense mundesia e perkeqesimit te shendetit rritet me moshen.8 vjet) se sa burrat (7. pa semundje dhe pa-paftesi. Megjithate grate ne Shqiperi kane 3. Ngarkesa e Semundjes Ngaresa e semundjes ne nje popullsi mund te shikohet si nje hapsire ndermjet statusit actual te shendetit dhe nje situate ideale ne te cilen cdo njeri jeton deri ne moshe te madhe.1c Jetegjatesia e Pritshme (LE) dhe Jetegjatesi e Pritshme e Shendetshme (HALE).PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

alkooli dhe presioni i larte i gjakut perbejne ngarkesen me te madhe tek meshkujt shqiptare. Tabela 5.9 Meshkuj Grupet e pa-aftesise Goditjet pa dashje Semundjet Kardiovaskulare Kushtet Neuropsikiatrike Neoplazma malinje Kushtet Perinatale Infeksionet ne Rruget e Frymemarrjes Semundje ne aparatin tretes Semundje Muskuloskeletale Semundje te organeve ndijore 3.1 19.5 9. 2005 Tabela 5.11.171 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne rradhe zbritese.4 3. Sipas DALY.0 5.7 3. Analzia qe vijon ben perpunimin e ngarkeses se semundjes ne popullsi. Tabela 5.11.0 3.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . . 2002 Femra Total DALYs (%) 22. dhe presioni i larte i gjakut dhe BMI e larte tek grate. qe llogarisin afersisht 90% te ngarkeses se semundjeve ndermjet meshkujve dhe femrave ne Shqiperi.1a Dhjete Grupet Kryesore te Pa-aftesise si Perqindje te DALY totale per te dyja sekset en Shqiperi.5 2. pa-aftesine dhe vdekshmerine ne shendetin e popullsise. Vitet e pa-aftesise-jete e pershtatur(DALY) eshte nje matje e permbledhur qe kombinon ndikimet e semundjes.1a tregon dhjete kushtet paresore. duhani.0 4.3 4. pa-aftesia ne jeten e perditshme perben shumicen e ngarkeses se tyre ne shendetin e popullsise.1b.7 Source: Highlights on Health in Albania.1 4. ne ngarkesen e semundjes ne popullsine mashkullore dhe femerore ne Shqiperi.1 19.1 Goditje te qellimshme 2.3 16.9 3. Per shkak se vdekshmeria nga kushtet neuropsikiatrike eshte e vogel. Goditjet padashje tek meshkujt dhe semundjet kardiovaskulare dhe kushtet neuropsikiatrike tek meshkujt dhe femrat perbejne ngarkesen me te madhe te semundjeve.11.4 Grupet e pa-aftesise Kushtet Neuropsikiatrike Semundjet Kardiovaskulare Neoplazma malinje Goditjet pa dashje Semundje Muskuloskeletale Semundje te organeve ndijore Kushtet Perinatale Infeksionet ne Rruget e Frymemarrjes Mangesite ne te ushqyer Semundje ne aparatin tretes Total DALYs (%) 24. pa-aftesia dhe faktore te caktuar risku qe ndikojne ne semundje. ne rend zbrites.vdekshmeria e parakohshme.6 9.0 7.8 4. tregon. nga ana tjeter dhjete faktoret me te rendesishem te riskut me ndikimet e tyre perkatese.

Sipas ketyre shifrave ne vend.8 per demtime Plumbi 1. kane vleren me te larte te vdekshmerise ne kete grupmoshe.5%. semundjet jo infektive te perzgjedhura llogariteshin ne rreth 76% te te gjitha vdekjeve en Shqiperi.6 10.4 lendet djegese Source: Highlights on Health in Albania.7 zarzavateve Mungesa e aktivitetit fizik 2. te pakten pjeserisht e shpjegueshme nga ndryshimet ne klasifikimin dhe rregjistrimin e shkaqeve te vdekjes.1b Dhjete faktoret kryesore te riskut te Ngarkeses se Seumndjes se matur ne DALY ne Shqiperi.11.7 4.9 4. shkaqet e jashtme rreth 5% dhe semundjet infektive rreth 0. 14% nga kanceri. Ne total 52% e te gjitha vdekjeve jane shkaktuar nga semundje te sistemit te qarkullimit.5%. shqiptaret kane gjithashtu nje risk te vogel vdekjeje per shkaqe te jashtme dhe helmime ne te gjitha grupmoshat dhe per te dyja sekset krahasuar me mesataren Eur-B+C . perjashto grate nen 15 dhe burrat nen 30.6 1. Shqiptaret jane ne rrezik me te vogel ndaj vdekjes per shkak te CVD-ve (semundjeve kardiovaskulare) sesa mesatarja Eur-B+C.Tabela 5.0 4. Risku per vdekje nga kanceri eshte me i ulet per te gjithe burrat dhe grate ne moshe 15-vjecare ose me teper. dhe Shqiperia.9 1.5 Grupet e pa-aftesise Presioni i Larte i Gjakut BMI e larte Duhani Kolesteroli i larte Marrja e paket e frutavezarzavateve Mungesa e aktivitetit fizik Seks i pasigurte Tymi ne ambjent te mbyllur nga lendet djegese Alkooli Qenia nen-peshe ne femijeri dhe gjate memesise Total DALYs (%) 7.0 2.172 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . megjithate.7 4.4 7. 2002 Femra Total DALYs (%) 12. 2005 2. Per femijet dhe adoleshentet. se bashku me Turkmenistanin. .PRBCATESVL220 . Kushtet eperkufizimit te gabuar rreth 13.2 6. risku i tepert per te vdekur nga CVDs eshte tete here me shume se mesatarja Eur-B+C.4 Tymi ne ambjent te mbyllur nga 1.5 1. 3% nga crregullimet neuropsikiatrike dhe 2% nga semundjet e apartit tretes.2 Faktoret profesionale te riskut 1.2 1.2 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Meshkuj Grupet e pa-aftesise Duhani Alkooli Presioni i Larte i Gjakut Kolesteroli i larte BMI e larte Marrja e paket e frutave2.4 Shkaqet kryesore te Vdekjes Ne 2003. 5% nga semundjet e aparatit te frymemarrjes. Kjo mund te jete.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .173 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

Figura 5.11.1d

Shkaqet kryesore te Vdekshmerise sipas Seksit dhe Grupmoshes

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

Semundjet kardiovaskulare shkaktojne me shume se gjysmen e te gjitha vdekjeve ne Shqiperi. Vrasesit e vetem me te medhenj jane semundjet cerebrovaskulare (18,7% e te gjitha vdekjeve te 2003), semundjet ishemike te zemres (15,1%) dhe semundjet e qarkullimit pulmonar dhe semundje e tjera te zemres (12,5%). Vdekshmeria nga semundje kardiovaskulare eshte rritur si per te rinjte, edhe per ata te moshes mesatare (nen 45 vjec) dhe per te moshuarit (75 dhe me teper), ndersa nje prirje zbritese mund te verehet ne grupmoshat e tjera qe mbeten. Zhvillimi eshte i ngjashem per te dyja sekset dhe per semundjet ishemike te zemres dhe semundjet cerebrovaskulare. Kanceri shkaton vetem nje ne shtate vdekje ne Shqiperi. Vdekshemria poshte moshes 30 vjec eshte ne ulje dhe po ndjek mesataren Eur-B+C average. Meshkujt 30–74 vjec gjithashtu kane shifra ne zbritje te vdekjes, ne menyre te ndjeshme poshte mesatares Eur-B+C. Meshkujt e moshuar kane nje rrezik ne rritje per te vdekur nga kanceri, e barabarte me mesataren Eur-B+C . Shifrat e vdekjes nga kanceri per femrat jane ne rritje, por ato jane ende poshte mesatares Eur-B+C. Persa i takon vdekshmerise nga kanceri ne pergjithesi, shifrat per shkaqet specifike te vdekjes ne Shqiperi jane te ulta krahasuar me nivelet Eur-B+C , dhe jane ose ne ulje (kanceri i buzes, kanceri i fshikezes se urines, kanceri i ezofagut, kanceri i lekures, kanceri uterin dhe ovarian) ose pezull (kanceri kolorektal dhe kanceri indit limfoid dhe hematopoietik). Vdekshmeria nga kanceri i laringut, trakese, bronkeve dhe mushkerive eshte e ndryshme per burrat dhe grate. Per burrat, numri i vdekjeve mbetet i qendrueshem, dhe poshte mesatareve ne zbritje Eur-A dhe Eur-B+C . Per grate, po rritet me njejtin ritem si mesatarja Eur-A average dhe ajo tashme ka kaluar mesataren Eur-B+C. Keto te djhena mbi vdekshmerine reflektojne tendencat e meparshme ne pirjen e duhanit, te cilat u bene me te zakonshme ne Shqiperi ndermjet 1990 dhe 2000.

- 174 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Sipas te dhenave me te fundit, 60% e burrave dhe 18% e grave 15 vjec e lart jane duhanpirese ditore te rregullta. Figura 5.11.1e Numri i Standartizuar i Vdekjeve per Kancerin e Stomakut ne Njerezit e te gjitha moshaves, 1980 deri ne vitin me te fundit

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

Figura 5.11.1f

Numri i Standartizuar i Vdekjeve per Kancerin e Laringut, Trakese, Bronkeve dhe Mushkerive tek Femrat, te gjitha moshat, 1980 deri ne vitin me te fundit

Source: Highlights on Health in Albania, 2005

- 175 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Te Dhenat e Institutit te Statistikes se Shqiperise (INSTAT) Gjendja shendetsore ne Shqiperi eshte studiuar nga Instituti i Statistikes se Shqiperise (INSTAT) nepermjet tregueseve statistikore. Treguesit kryesore shfaqin nje prirje te qendrueshme te permiresimit per kujdesin shendetesor paresor dhe sherbimeve spitalore. Niveli i disa tregueseve te rendesishem sic jane: jetegjatesia, vdekja dhe semundjet kronike jane te krahasueshem me ato te vendeve te zhvilluara, ndersa vdekshemria foshnjore, vdekshmeria maternal dhe semundjet akute infektive jane te krahasueshme me ato te vendeve ne zhvillim. Statistikat tregojne se nje numer relativisht i larte vdekjesh dhe semundjesh ne Shqiperi eshte rezultat i pirjes se duhanit, alkoolit, pakujdesise ne rruge, perdorimit te drogave ilegale, ushqimit dhe stresit si nje dukuri e re modern e shoqerise. Te jetuarit ne pasivitet eshte nje faktor risku sepse ai paraqet nje problem te mundshem per hipertensionin, semundjet e zemres, ataket, etj. Figura 5.11.1g
350

Shkaqet kryesore te Vdekjes sipas Grupeve te Semundjeve
Endocrin,metabolic,nutricional Nervous system Respiratory system diseases Genitourinary system diseases External injury, poisoning

300

Neoplasm Blood, blood-forming organ diseas Circulatory system diseases Digestive system diseases Ill-defined conditions

Num. per 100.000 inhabitants

250

200

150

100

50

0 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Year

Source INSTAT

- 176 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

- 177 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

5.11.2. Gjendja ne Porto Romano Hyrje Ky seksion bazohet ne permbajtjen e raportit “Vleresimi i ndikimit te ndotjes mjedisore ne shendetin e banoreve te zones se Porto-Romano-s” publikuar nga Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit te Ujrave e Shqiperise ne 2005. Prania ne Porto Romano e prodhimit te meparshem industrial te lindanit dhe dikromatit si dhe e nje impianti per prodhimin e kimikateve me baze squfuri dhe e nje vendi mbeturinash per kimikate dhe mbetje, ka shkaktuar degradim serioz te mjedisit. Ndotja vazhdon akoma per shkak te migrimit te ndotesve nepermjet ujrave nentokesore te ceketa, largimit te ujrave te shiut dhe transportit illegal te dherave te ndotur. Vendondodhja dhe rrethinat menjehere prane saj perbejne rreziqe te medha per shendetin e njeriut. Ministria Shqiptare e Mjedisit ka autorizuar Projektin e Permiresimit ne Porto Romano, duke pasur si qellim permiresimin e kushteve mjedisore duke reduktuar ndotjen e dheut dhe ndikimet ne ujrat nen tokesore dhe duke reduktuar ndjeshem rreziqet per shendetin e njeriut dhe mjedisit te grupeve te popullsise qe ndodhet prane. Projekti konsiston ne ndertimin e nje vendi per groposje, qe te mbaje dheun e ndotur dhe materialet nga prishja nga ish zonat industrial ne Porto Romano, dhe levizjen e transportimin e dherave perkatese dhe materialeve nga prishja. Bazuar ne te dhenat mbi nivelet e ndotjes aktualisht rreziqet madhore per shendetin e banoreve vendas jane te lidhura me: • Konsumin e ujit nga puset ne vend (zyrtarisht e ndaluar, por ndoshta ndodh ende); • Konsumin e qumeshtit dhe mishit nga kullotja e kafsheve ne zonat e ndotura; • Konsumin e perimeve te ndotura; • Thithjen e therrmijave te ndotura nga ajri. Raporti “Vleresimi i ndikimit te ndotjes mjedisore ne shendetin e banoreve te zones se Porto-Romano-s” eshte realizuar e qellimin qe te vleresoje efektet e kushteve te ndotjes ne statusin e shendetit te banoreve, te percaktoje rekomandimet per te parandaluar perkqesimin e metejshem dhe te identifikoje nevojat per te kuruar njerezit e prekur. Dimensioni i Kampionit dhe Metodologjia e Perdorur Kampioni i studiuar konsistonte ne 200 njerez te ekspozuar ndaj ndotjes industrial, per periudha kohore variabel; eshte ndare ne dy grupe te medha: • Grupi i pare konsistoi ne 100 nxenes te shkolles 9-vjecare, kryesisht 13 vjec, te cilet ju nenshtruan nje testimi me pyetsorin perkates si dhe ekzaminimit subjektiv dhe neurologjik. • Grupi i dyte konsistoi ne 100 te rritur pa asne perzgjedhje paraprake, banore te komunes se Porto Romano-s per nje periudhe te pershtatshme kohore, me qellimin per te pasur efektet mbi shendeti te shkaktuara nga ndotja e jashtme e ambjentit.

- 178 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Presioni i gjakut u pa se kishte ndryshuar (hipotension dhe hipertension) ne 55% te njeresve te vezhguar.29% dhe 18. Sipas studimit. Sindroma asteno-vegjetative (dhimbje koke. ne kavitetin e hundes dhe sistemin neurologjik. Irritimi i lekures dhe epistakset ishin gjithashtu te pranishme tek femijet me perqindjet respektive 14. stresin. ashtu edhe tek femijet e ketij komuniteti. • Permbajtja e Lindanit ne qumesht. u zbuluan ne 12% te rasteve dhe epistakseve tek 11% e te rriturve te survejuar. situate sociale-ekonomike. te dhenat shendetsore te anetareve te familjes ne vecanti per bronshitin. ne mbi 20% kj simtome ishte e shoqeruar me vjellje ose te perzjera.G. ne lekure dhe mukoze.179 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Simptomat respiratore (kolle. Efektet e mundshme te ndotjes mjedisore ne sistemin vegjetativ nervor u evidentuan nga analizat e vleresimit te refleksit. Konkluzioni i pergjithshem eshte se zbulimet konfirmuan se shume banore te komunes se Porto Romano-s vuajne nga pasojat e ndotjes mjedisore. Demet ne lekure. • Permbajtja e kromatit ne floket e femijeve. Ndikimi i demshem eshte i dukshem ne traktin gastro-intestinal. ankth dridhje muskujsh).37% te te survejuareve. Perfundime Konkluzionet konfirmuan se shume banore te komunes se Porto Romano-s vuajne nga pasojat e ndotjes mjedisore.C. crregullime gjumi.B. moshen. Historiku i semundjeve ne familje konfirmon pranine e semundjeve pulmonare. Keto u konfirmuan gjithashtu nga ekzaminimi i funksioneve pulmonare dinamike: gati 50% e njerezve te verejtur kishin vlera jo-normale. zakoni i pirjes se duhanit. zakonet e te ushqyerit. Kampioni i studiuar ju nenshtrua disa ekzaminimeve me te hollesishme sic jane: • Testimet Funksionale te Frymemarrjes. qe ishin te shoqeruara me efektet e kromatit.PRBCATESVL220 .E. • Analiza te pergjithshme gjaku me formulen e leukociteve. me tregues. • Ekzaminimi Abdominal me Ultratinguj. Kjo mund te lidhet me ekspozimin per nje kohe te gjate te banorev. azmen bronkiale pulmonare T. kjo mund te lidhej me demtimet kronike kardio-vaskulare. eksperienca e punes. dominimi i pirjes se duhanit ne zone eshte i ulet dhe kjo mund te sjelle nje lidhje te mundshme ndermjet ndotjes ne vend dhe simptomave respiratore. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • E. • Vleresimet e Reflekseve. u raportua gjithashtu. dhe semundje te tjera. Me teper se me ekspozimin mjedisor. • Permbajtja e lindanit ne gjak. dhe kjo do te aplikohej ne vecanti tek banoret rrethinave prane ish faciliteteve industriale. • Permbajtja e kromit me valencen gjashte ne ujin e pusit. Simptoma “dhimbje abdominale” ishte e pranishme ne 37% te rasteve. disfoni dhe dhimbje ne kraharor) ishin te pranishme sit e te rriturit .Pyetsori i perdorur per intervista perfshinte ceshtje si: niveli i arsimimit.

Per kete qellim raporti rekomandoi qe konsumi i qumeshtit te zones duhet te ndalohet.Analiza e izomereve HCH ne gjak nxori ne dukje perqendrimin e alpha dhe beta HCH mbi standartet nderkombetare. INSTAT (2004).3. ekzaminimet e kampioneve te ujit nga tub ii ujit nuk nxorren ne dukje asnje permbajtje Kromati. . International Monetary Fund (2005). Progress report on implementation of the National Strategy for Socio-Economic development during 2003. Sipas te njejtit raport do te jene te nevojshme studimet te metejshme shkencore per te verifikuar ndjeshmerine e femijeve dhe ndryshime kromozomale. Ministry of Environment. Forests dhe Water Administration of Albania (2005). Highlights on Health in Albania. Republic of Albania. Ministry of Finance (2004). Prandaj raporti rekomandoi qe uji i puseve te mos perdoret si uje i pijshem per banoret. Ekzaminimet e puseve te ujit shfaqen nje perqendrim te larte te perberjeve Chrome VI. Nuk raportohet asnje e dhene specifike per ndodhjen e kancerit ne zone.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . ndersa izomeret gamma dhe delta nuk u detektuan. NGa ana tjeter.180 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Permbajtja e izomereve HCH ne qumeshtin e lopes ishte gjithashtu mbi standartet nderkombetare te sigurise. Living Condition dhe Inequality in Albania. WHO (2005). Referenca INSTAT (2004). Population Projections for Albania 2001-2021. Albania: Selected Issues dhe Statistical Appendix. Evaluation of the impact of environmental pollution on the health of inhabitants of Porto-Romano area.11. 5. as per gjene e gjalle.

181 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

3 2 . Siperfaqja e kantierit te ndertimit eshte afersisht 787. AJRI Ky paragraf analizon ndikimet ne cilesine e ajrit qe burojne nga realizimi i Impiantit te Energjise ne Porto Romano Power Plant.000 t. gjate fazes se ndertimi.7 t/m . VLERESIMI I NDIKIMEVE 6.1.1. i shkaktuar nga punime civile qe lidhen me ndertimin e instalimeve te reja. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ndikimet jane te lidhura me dy Plane veprime: I pari me nje njesi 800 MWe dhe i dyti me dy njesi 800 MWe. pluhuri prodhohet kryesisht nga perpunimi i materialeve ne rregullimet ne kantier.1. vendosjet dhe transportet e agregateve. te shkaktuara nga kamionet qe mbartin dhe’ e materiale. buldozere.000 m . Duke marre ne considerate nje peshe specifike dheu te barabarte me 1. Sasia e pluhurit te prodhuar eshte proporcionale me volumin e materialit te perpunuar. sasia e dheut te perpunuar do te jete 3.400. etj. • Veprimi mekanik mbi materialet inkoherente dhe germimet me eskavatore. Keto krahasonhen me vlerat limit Europiane dhe Shqiptare. 6.1. U perdor nje vleresim tregues i prodhimit te pluhurit dhe ndikimet e lidhura me te duke perdorur metodologjine e pershkruar me poshte. Emetimi i Pluhurave Gjate realizimit te punimeve te planifikuara. emetimet e pluhurave prodhohen nga aktivitetet qe vijojne: • Pluhurizimi dhe abrazioni i siperfaqeve. duke marre ne considerate fazen e ndertimit dhe ate funksionale. Faza e Ndertimit Ndikimi kryesor i mundshem ne cilesine e ajrit gjate fazes se ndertimit eshte eshte emetimi i pluhurave.6.1. germimet.182 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Largimi i therrmijave te pluhurit te shkaktuara nga erozioni i eres i siperfaqeve me grumbullime. • transport i pa-vullnetshem i baltrave nga rrotat e kamioneve qe mund te shkaktojne pluhura kur thahen.PRBCATESVL220 .000.000 m rrjedhin nga largimi i topsoil-it (shtreses se siperme te dheut).000 m . 6. nga te cilat 400. Ne pergjithesi.1. Germimet e nevojshme per te realizuar impiantin e ri do te zhvendosin 3 3 nje sasi dheu te barabarte me afersisht 2.

1.1b Aktiviteti Erozioni nga Era Emetimi i Pluhurit per shkak te Ri-perhapjes nga era Faktori i Emetimit [t/ha*y] 0.2a).600.Kjo vlere perdoret per te vleresuar prodhimin e pluhurave permes nje faktori standard emetimi te propozuar nga EPA per aktivitetet ne kantier te barabarte me 0.000 Total Emetimi i Pluhurave [t] 13.75 t pluhur.3 kg/dite. jane: siperfaqja e ekspozuar. meqenese pjesa qe mbetet (rreth 3 1.85 t/ha ne vit.1. Kjo vlere nuk perfshin ri-shperndarjen e pluhurit per shkak te eres qe rrit ndjeshem perqendrimin e pluhurit ne atmosfere. 6.1.1.83 55. Duke llogaritur 260 dite pune (6 dite pune ne jave).85 Siperfaqja e Ekspozuar [ha] 78.1.1a qe vijon tregon vleresimin e emetimeve te pluhurit qe lidhet me te gjitha aktivitetet ne kantier. Tabela 6. Tabela 6.1b tregon faktoret dhe vlerat e llogaritura per emetimin e pluhurit per shkak te riperhapjes. Tabela 6.6 Ngarkimi i kamioneve merr ne kosniderate vetem largimin e shtreses siperfaqesore 3 ne siperfaqen e kantierit (rreth 400.1. . gjate 10 muajve deri ne perfundim te punimeve. Ndikimi i Depozitimit te Pluhurit dhe Receptoret Vleresimi i ndikimit te depozitimit te pluhurit ne largesi te ndryshme nga kantieri i ndertimit varet kryesisht nga kombinimi i dy faktoreve qe vijojne: kushtet meteorologjike dhe lloji i aktivitetit te kryer. sasia e pluhurit qe shkaktohet nga aktivitetet ne kantier eshte rreth 137.75 Erozioni i shkaktuar nga era ne kantier. prodhon rreth 55.6 68 81. Model i perzgjedhur vlereson fraksionin e therrmijave qe vendosen ne distance te ndryshme nga burimi (Figura 6.02 Materiali i perpunuar [t] 680.2.02 0.35 t.000 3.1.1.183 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . koha e ekspozimit dhe faktori specific i emetimit per rishperndarjen e pluhurit.000 m ) do te furnizohet diku tjeter.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktiviteti Ngarkimi i Kamioneve Shkarkimi i Kamioneve .02 kg/t. i cili sipas direktivave te EPA eshte i barabarte me 0.1.6t. Normat teknike sugjerojne perdorimin e llogaritjeve parametrike qe lejojne te specifikohet rradha e magnitudes se depozitimit te pritshem.1. Gjithsej.400. Parametrat qe do te merren ne considerate ne vleresimin e erozionit te eres.1a Emetimi Total i Pluhurave ne Kantier Faktori i Emetimit [kg/t] 0.7 Koha e Ekspozimit Emetimi i Pluhurit [years] [t] 0.1. prodhimi ditor i SPM (Lende e grimcuar pezulli) eshte rreth 528.000 m ). Tabela 6. Vleresimi i nenshtrohet pasigurive te shumta. Emetimi total i pluhurit qe buron nga aktivitetet ne kantier vleresohet te jete 81.1.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Pervec kesaj.2a Modeli i Depozitimit te Pluhurit Era Burimi Depozitimi Ky model llogarit nje factor depozitimi ne drejtimin e eres te burimit bazuar ne ngarkesen e emetimit te lart-permendur (528. nje meter e gjere dhe me lartesi me parametra variabel. nje siperfaqe me e vogel perfshin nje vlere depozitimi me te madhe (per shkak ten je emetimi me te madh per njesi siperfaqeje). do te ishte e nevojshme te llogaritej ne varesi te drejtimit te reres. Therrmijat me te medha se 30 µm vendosen ne cdo rast prane kantierit. prandaj faktori specific i vleresuar i emetimit eshte i pavarur nga shpejtesia e eres dhe eshte adoptuar si kushte mesatare. presupozohet se pluhuri nuk shperndahet ne menyre ortogonale me drejtimin e eres. qe do te thote se shpejtesia e ulet redukton zonen e prekur dhe rrit depozitimin e pluhurit afer kantierit dhe situate e kundert ndodh me shpejtesine e larte te eres. Ne menyre te prere. edhe per shkak te kontureve te tij te ndryshme gjate jetegjatesise se kantierit. Presupozohet se emetimet ndodhin ne lartesi variable nga toka. eshte vetem funksion i distances nga burimi dhe se shperndarja anesore e pluhurit eshte e paperfillshme. Persa i takon largesise se emetimit. jo patjeter ne nje rruge lineare.Figura 6. ndermjet 0 dhe 5 metra. orthogonal me drejtimin e eres. Ne keto kushte. Front ii emetimit ne menyre te prere presupozohet se eshte rrenja katrore e gjithe siperfaqes teknike te kantierit. Ne te vertete ndryshimet ne shpejtesine e eres mund te modifikojne perhapjen e pluhurit. Nivelet e depozitimit te pluhurave ne toke vleresohen se fillojne nga shpejtesia gravimetrike ne vendndodhje. Presupozohet qe rrjedha e pluhurit eshte e shperndare ne menyre te barabarte mbi nje siperfaqe drejtkendore vertikale. ne ete menyre eshte avantazhi i te dhenit nje tregues te drejperdrejte dhe te sigurte te situatave kritike ne cdo kantier. Me qellim qe te vleresohet shperndarja e pluhurit. dhe pastaj te hamendesohej shperndarja e emetimit brenda kesaj gjatesie. presupozohet se emetimet totale jane te ndara ne nje front linear. Shpejtesia e eres presupozohet te jete e barabarte me 2 m/s. Prandaj 100 metrat e pare perreth .184 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe varet nga dimensioned e kantierit. preferohet nje perqasje shumefishe. Shpejtesia e depozitimit varet nga permasat e therrmijave. Metoda e perzgjedhur per vleresimin e ndikimeve paraqet nje vleresim te perqendrimeve maksimale ne drejtimin e eres nga kantieri. ne kushte kritike meteorologjike.1.1.3 kg/dite). presupozohet se depozitimi i pluhurit ne drejtimin e eres. dimensioni transversal i kantierit. Meqenese ky dimension eshte i panjohur.

2a Klasat e Pluhurit ne varesi te Vleres se Depozitimit Pluhuri ne Total qe mund te vendoset (mg/m2day) < 100 100 – 250 251 . 0.10 ⋅ F .1. Kjo metode lejon klasifikimin e nje zone bazuar ne indekset e pluhurit te treguara ne Tabelen 6.E. ajo eshte e barabarte me 200 (metra) per zonat e 0.10 ⋅ F . = 800 L • L eshte gjatesia e kantierit.500 501 .10 ⋅ F .5 levizsshme te kantierit dhe deri ne A per zonat e pa-levizsshme(perfshire zonat 2 teknike).PRBCATESVL220 . eshte e mundur qe te llogaritet largesia e depozitimit si nje funksion i shpejtesise se eres dhe lartesise se emetimit.E. ku A eshte siperfaqja e kantierit ne m . Depozitimi i pluhurit ne largesi te ndryshme nga kantieri llogaritet pastaj ne varesi te hipotezes se bere me pare. keto largesi jane per therrmijat e emetuara 5 metra nga toka me ere 2 m/s): • Therrmija 10 µm: 800 metra ne drejtimin e eres.2a.kantierit konsiderohen te prekura ndjeshem.E.600 > 600 Indeksi i Pluhurit Mungon Praktikisht I Ulet Mesatar Mesatar – I Larte I larte Klasat e pluhurit I II III IV V . pavaresisht nga cdo llogaritje numerike. = + 800 L 550 L 0.10 ⋅ F . 0.E. + + 300 L 550 L 800 L 0.10 ⋅ F .1. sipas formules qe vijon: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis D<100 m = relevant D100−300 = D300−550 D550−800 ku: • Dxx eshte depozitimi (ne g/m dite) brenda kufijve te distances se dhene ne m nga indeksi i poshte-shkruar “xx”.3 cm/s.E. dendesi prej 2. Tabela 6.185 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. 0. eshte emetimi total i pluhurit (ne g/dite) Ndikimi i depozitimit te pluhurit vleresohet duke krahasuar vleren gravimetrike te depozitimit me vlerat e raportuara ne Raportin Perfundimtar te grupit te punes te “Komisionit Qendror kunder Ndotjes Atmosferike” te Ministrise se Mjedisit te Italise.E. Shpejtesia e vendosjes e therrmijave me permasa mesatare (presupozohet te jene 3 me forme sferike.000 kg/m dhe diameter prej 10 deri ne 30 µm). • Therrmija 30 µm: 300 metra ne drejtimin e eres.1.25 dhe 3. Duke marre ne considerate shpejtesine e lart-permendur. 0. • Therrmija 20 µm: 550 metra ne drejtimin e eres. • F. qe varion ndermjet 1.E.10 ⋅ F . 2.

PRBCATESVL220 . SPM) qe do te prodhohen gjate funksionimit te Impiantit te Porto Romano. Perqasja e adoptuar eshte krejtesishte prere dhe vlerat e marra perfaqesojne depozitimin maksimal qe mund te ndodhe ne drejtimin e eres nga kantieri.186 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Duhet nenvizuar se kjo metode vleresime nuk merr ne konsiderate masat lehtsuese te synuara per te reduktuar emetimet e pluhurit nga kantieri i ndertimit. depozitimet e pluhurit ne vendodhje si Rina. zona me e afert e banuar 1. me mbeshtetjen e California Air Resources Board (CARB).1.htm#calpuff). perkufizohet “mungon praktikisht” ne distance mbi 550 m nga burimi.000 n.300 182 300 – 550 74 550 – 800 * nuk eshte e llogaritur. u perdor sistemi i modelimit CALMET-CALPUFF (versioni 5. NO2.1. kantieri (m) (mg/m dite) Kantieri 787.2.1.* < 100 380 100 .8).d.1. • Post-procesori CALPOST: analizon ne aspektin statistikor te dhenat e nxjerra nga CALPUFF dhe nxjerr te dhenat e duhura per analiza te metejshme.1.S. presupozohet – a prioritet – nje depozitim i madh. Sic tregohet ne Tabelen me lart. tani pjese e Earth Tech.000 m nga kantieri. • Procesori CALPUFF: model i perhapjes qe paraqet emetimet ne fushen e eres nga CALMET dhe studion transport dhe perhapjen e tyre. Tabela 6. EPA) dhe pershkruar ne Shtojcen A te “Direktiva mbi Modelet e Cilesise se Ajrit”.epa. sic u rekomandua nga US-EPA qe nga 06/29/2007 (http://www. dhe jo nje mesatare ne nje pike te fiksuar.. qe shkaktohen nga aktivitetet ne kantier. konsiderohen se “Praktikisht mungojne”.1. Per te realizuar simulimet.2b Tipologjia Ndikimi i Aktiviteteve te Kantierit Siperfaqja (m2) Ndikimi I Larte Mesatar I Ulet Mungon Praktikisht Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Distanca nga Depozitimi 2.2b. . Inc. Karakteristikat CALPUFF Sistemi i modelimit CALMET-CALPUFF. Duke qene te dhena rezultatet e lart-permendura. Sistemi i modelimit konsiston kryesisht ne tre modelet qe vijojne: • Para-procesori meteorologjik CALMET: prodhon fusha tre-dimensionale te eres dhe temperatures brenda fushes se modelimit.1. u hartua nga Sigma Research Corporation. ndikimi per shkak te depozitimit te therrmijave te ngritura ne ajer.2. Faza Funksionimit Paragrafi pershkruan vleresimin e perqendrimit ne toke te makro ndotesve (SO2.s 6. 6. adoptuar nga Agjencia per Mbrojtjen Mjedisore te Shteteve te Bashkuara (U.gov/scram001/dispersion_prefrec.Rezultatet e vleresimit te marra mbi bazen e konsideratave dhe hipotezes se lartpermendur tregohen ne Tabelen 6.

187 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Eksperimente te shumta ne tunele me ere treguan saktesisht turbulencen qe ndodh ne prani te ndertesave. Fusha e eres eshte e rindertuar nga hapat vijues qe fillojne nga nje fushe ere qe shpesh buron nga era geostrofike. normalisht tregon nje lartesi tipike me tendence gati logaritmike. Ai simulon transportin. Modeli fut vlerat e stacionit te monitorimit dhe aplikon algoritme specifike qe simulojne nderveprimin ndermjet tokes dhe vijave te rrjedhes. • orografia komplekse dhe bregdeti. Me qellim qe te simulohet influenca hidrodinamike e ndertesave ne shtellunge. . homogjene ne domen. sic jane: • ulja ne nivel e ndertesave dhe larja. CALPUFF eshte nje model hibrid i shperndarjes (zakonisht i perkufizuar si ‘modeli shtellunge’). • transformimet kimike atmosferike. ne nje ndertese ne forme paralelopipedi kunder eres. Fenomeni i uljes ne nivel te ndertesave shkaktohet nga turbulence e induktuar nga energjia e eres ne pengesa.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . CALPUFF perdor fushat meteorologjike te prodhuara nga CALMET. ne kushte meteorologjike qe ndryshojne ne hapesire dhe kohe. shperndarjen.CALMET eshte nje para-procesor diagnostikues meteorologjik. Nje ndertese me dy faqe te paralelopipedit perpendikulare me drejtimin mesatar te eres. • depozitime te thata dhe te lageshta. qe mund te riprodhoje fusha tre-dimensionale tee res dhe temperatures pergjate fushave dydimensionale te parametrave te tjere qe pershkruajne turbulencat atmosferike. Profili vertikal i shpejtesise mesatare te eres. • Nje zone me me kavitet turbulent prapa structures qe eshte e rendesishme sepse shtellungat e kapura ne kavitet mund te perzihen shpejt ne toke. prodhon: • nje pike te bllokuar ne rreth dy te tretat e rruges per ne faqen e nderteses ne rrjedhen e siperme. Ky faktor mund te jete shume i rendesishem sepse vorbullat qe terheqin shtellungen poshte mund te rrisin perqendrimet e ndotesve ne toke. Me qellim qe fusha e eres te marre ne konsiderate orografine. • Zona te vecanta ri-qarkullimi e cati dhe ne ane. • nje formim turbulence ku ri-vendoset nje rrjedhe e patrazuar. • drejtimi vertikal i eres. Eshte nevojshem simulimi i fushes se eres ne fushat komplekse te orografise te karakterizuara nga tipologji te ndryshme te perdorimit te tokes. CALMET permban gjithashtu nje modul mikro-meteorologjik qe percakton strukturen termike dhe mekanike (turbulencen) e shtresave me te ulta atmosferike. transformimin dhe depozitimin e ndotesve. por per simulime te thjeshta mund te perdoret per futjen e te dhenave nje fushe e jashtme ere. Eshte nje model me shume shtresa dhe ne gjendje jo te qendrueshme. CALPUFF permban algoritmi te ndryshme per te simuluar faktore te ndryshem. modeli perdor faktore korrigjues qe modifikojne shperndarjen dhe parametrat e rritjes se shtellunges. .

detare. e cila tregon gjithashtu vendndodhjen e Impiantit te Energjise dhe stacionet meteorologjike. SHKBT shkakton nje renie te shpejte te ndotesve ne toke. Receptoret ku ndikimet vleresohen mund te jene te vecuar ose ne rrjet. burimet lineare simulojne emetime qe shperndahen pergjate nje drejtimi kryesor. i perpunuar nga CALPOST.2.1. CALPUFF merr ne kosnderate fenomenin e flladit me qellim qe te modeloje ne menyre efikase Shtresen e Kufirit te Brendshem Termik (SHKBT). konsiston ne matrica te vlerave te perqendrimit. Dosjet e te dhenave CALPOST mund te futen ne programme grafike komputerike per te krijuar hartat e perqendrimit ose depozitimit.Ne zonat bregdetare .2.5.1. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Informacioni i nxjerre i kodit te CALPUFF. duke krijuar harta izoperqendrimi si ato te paraqitura ne Paragrafin 6.2.2. Fusha Mbuluese e Modelimit Rrjeti meteorologjik ku fusha e eres eshte ndertuar 60 km e gjate dhe 60 km e gjere me nje rezolucion 500 m dhe eshte i orientuar nga veriu. Vlerat e llogaritura ne cdo receptor mund t’u referohen nje ose me shume burimeve.188 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Rezultatet mund te perpunohen nga cdo program GIS. Burimet me pika simulojne emetime te kufizuara ne nje zone te vogel. burimet e siperfaqes pershkruajne nje emetim te perhapur ne nje zone me te gjere. Kodi kerkon te dhenat e futura qe vijojne: • siperfaqen dhe te dhenat meteorogjike te shtrese se siperme te ajrit per te ndertuar fushen tre-dimensionale te eres (me CALMET). 6.2a. Rrjeti i kampioneve eshte nje nen-set i nje seti meteorologjik dhe eshte 40 km i gjate dhe 40 km i gjere me nje rezolucion 500 m. Ne rastin e burimeve bregdetare. . • burimin dhe te dhenat e emetimit per te simuluar perhapjen e ndotesve ne ajer (me CALPUFF).PRBCATESVL220 . Me qellim qe te simuloje me mire kushtet reale te emetimeve. Te dy fushat perfaqesohen ne Figuren 6. CALPUFF lejon pershtatjen e gjeometrise se burimit (me pika. CALPOST analizon te dhenat e nxjerra nga CALPUFF dhe nxjerr rezultate qe jane te pershtatshme per perpunime te metejshme.1. lineare ose siperfaqesore).

189 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Me qellim qe te pershkruaje me mire meteorologjine e atmospheres prane tokes (Shtresa Kufitare Planetare. rezolucioni i shtresave vertikale eshte me i larte ne shtresat qe jane te ngritura vetem pak (shiko Figuren 6.2.500 m ngritje.2a Fushat dhe Stacionet Meteorologjike Rezolucioni vertikal perkufizohet nga 12 shtresa. nga 0 ne 4. qe eshte me teper e influencuar nga orografia. .1.2b).Figura 6.1. SHKP).2.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

2.3. .edu/data). Te dhena Meteorologjike Para-procesori meteorologjik CALMET kerkon karakterizimin orar te te dhenave atmosferike te siperfaqes.1.Figura 6.190 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Temperatura. • Perdorimin e tokes.umd. Te dhenat e mbuleses se tokes u moren nga faqja e internetit e Facilitetit Global te Mbuleses se Tokes (http://glcf. • Lageshtia Relative.PRBCATESVL220 . • Presioni Atmosferik.1. • Lartesia e maksimale dhe Mbulesa e reve. Ndertimi i fushes se eres dhe simulimet qe vijojne te perhapjes se ndotesve u realizua duke marre te dhenat meteorologjike te gjithe vitit 2007.2b 4500 4000 3500 Shtresat Vertikale ne CALMET Ground Elevation [m] 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis CALMET kerkon nje karakterizim te sakte gjeofizik te domenit meteorologjik.umiacs.2. Ne menyre te vecante ai ka nevoje per informacion specific te vendodhjes per: • Orografine. 6. ku orografia e zones eshte riprodhuar me Modelin Dixhital te lartesive te siguruar nga USGS (United States Geological Survey) – Studimi Gjeologjik i Shteteve te Bashkuara. Ne menyre te vecante kerkohen vlerat mesatare orare qe vijojne per cdo ore simulimi: • Shpejtesia e eres dhe drejtimi i eres.

sic tregohet ne Figuren 6. Stactioni realizon vetem tre vlera matjesh ne dite. shpejtesia e eres dhe drejtimi i eres) te pakten cdo 12 ore.2.2a. modelit i duhen te dhena te shtresave te siperme te ajrit (presioni. Viti 2007 .noaa. Ai ka nje rezolucion prej 7 km. …). temperature. Kjo agjenci. fusha e llogaritjes se te cilit perfshin Shqiperine.2. e marre nga modeli CALMET ne vendndodhjen e Impiantit te Energjise. te dhenat e nevojshme u blene nga Agjencia Italiane ARPA Emilia Romagna – Sherbim Hidrometeorologjik. operon cdo dite nje model lokal meteorologjik. Itali). e inversioni termik. te dhenat meteorologjike te matura ne aeroportin e Tiranes u siguruan nga National Climatic Data Centre (http://www. Meqenese ne zonen e investiguar nuk ka radiosonda.Te dhenat meteorologjike ne zonen e Porto Romano-s jane shume te pakta.1.ncdc. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Per te kryer simulime tre-dimensionale.1. te quajtur LAMI (Modeli per Zone te Kufizuar.PRBCATESVL220 .3a qe vijon tregon ngritjen e eres. Stacioni i vetem prane Impiantit te Energjise ndodhet ne Durrës. dhe ai menaxhohet nga Instituti i Energise. ne fakt. qe eshte nje agjenci nderkombetare e akredituar per te dhene kete tipologji tem adhesive meteorologjike.1. LAMI eshte zbatimi Italian i modelit per zone te kufizuar jo-hidrostatike te quajtur Lokal Modell (Steppeler 2003).html).3a Ngritja e Eres ne Vendndodhjen e Impiantit te Energjise. lartesia e perzjerjes.2. Figura 6. Figura 6. dhe operon dy here ne dite ne ARPA-SIM. Per te realizuar mbledhjen e te dhenave. Ujrave dhe Mjedisit.191 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .gov/oa/ncdc. per te karakterizuar regjimin e eres dhe parametrat shperndares ne atmosfere (klasa e stabilitetit.

• Aktivitetet e hedhjes.2. Te dy oxhaqet ne Planin 2 kane vlera te barabarta gjeometrie dhe emetimi dhe ato jane rreth 100 m larg nga njera-tjetra. karakteristikat e te cilave jane raportuar ne Tabelen 6.4a. u simuluan dy plane: • Plani 1: nje njesi 800 MWe . Tabela 6.6. Plani i Emetimeve Per te vleresuar emetimet per te dy konfigurimet e impiantit te energjise.8 dhe 4.000 150 0.400.1. • Plani 2: dy njesi 800 MWe.36 10 0.5.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . sic tregohet ne Figuren 6.2.5.000 Nm /h Vlerat e emetimit te simuluara jane ne perputhje me teknikat me te mira qe ekzistojne (TME) per djegien e qymyrgurit dhe linjitit.4a Burimi me pika i oxhakut m m °C m/s Nm3/h mg/Nm3 t/h mg/Nm3 t/h mg/Nm3 t/h 150 7. Per te analizuar emetimet e shperndarjes se Impiantit te Energjise ne Porto Romano burimet e mundshme te pluhurit jane ndare ne dy kategori: • Erozioni nga era i siperfaqeve me grumbullime.2.024 3 Karakteristikat e oxhakut Lartesia Diametri Temperatura Shpejtesia Kapaciteti i gazit te oxhakut(1) Perqendrimi NOx i gazit te oxhakut (2) Vlera e emetimit te NOx Perqendrimi SO2 i gazit te oxhakut (2) Vlera e emetimit te SO2 Perqendrimi SPM ne gazin e oxhakut(2) Vlera e emetimit SPM (1) te thata ne 6% O2 (2) Vlera e llogaritur bazuar ne volumin e gazit te oxhakut qe eshte I barabarte me 2. jane marre ne konsiderate vetem emetimet e oxhakut. Emetimet e oxhakut jane simuluar nepermjet nje burimi pikash. Te dyja kategorite u referohen nje metodologjie te vleresimit te faktoreve te emetimit si US EPA AP42.5 48 18 2.36 150 0. Per SO2 dhe NOX .400.4a.1. 4.6. ndersa per SPM (Suspended Particulate Matter) jane vleresuar gjithashu emetimet nga perpunimi i qymyrit dhe sistemet e magazinimit.192 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4. Emetimet e shperndarjes se pluhurit qe burojne nga perpunimi dhe akumulimi i qymyrgurit jane simuluar permes burimeve te siperfaqes. Ekuacioni i pergjithshem per vleresimin e emetimeve i propozuar nga EPA AP42 eshte: E = A x EF x (1-ER/100) .9).1.1. sic perkufizohet ne dokumentin BREF mbi Impiantet e Medhaja te Djegies per impiantet e reja (paragrafet 4.2.5.

• EF = faktori i emetimit.4 “Perpunimi i agregateve dhe grumbullimet per magazinimin e tyre”). Tabelat 6. shkarkimi i qymyrgurit nga platformat ne transportier. • A = vlera e aktivitetit (material i erpunuar ose siperfaqe e ekspozuar ndaj erozionit te eres).4b.1. formohen nga erozioni i eres ne siperfaqet e grumbullimeve dhe aktivitetet e hedhjes se transportierit dhe makinerive te ri-vendosjes. Ne perputhje me kerkesat e modelimit.1.2. i barabarte me 243 t/h ne Planin 1 dhe 486 t/h ne Planin 2. paragrafi 13. nje per secilen kategori burimi.41E-01 4.193 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5 “Erozioni Industrial i eres” dhe paragrafi 13.2.67E-03 3. jane vleresuar duke marre ne considerate dimensionet e cdo grumbulli dhe sasine e material te grumbulluar (220. qe djeg 243 t/h (ne Planin 1).ku: • E = emetimi. Burimet e siperfaqes Vendndodhja pontili Kulla e pare e qymyrgurit Zona e akumulimit te qymyrgurit Kulla e trete e qymyrgurit Depo 1 Zona e akumulimit te gurit gelqeror Dhoma per therrmim dhe bluarje Vlera e Emetimit te SPM kg/h 3. duke supozuar 24 ore pune te Impiantit te Energjise.000 t/d. vleresimi i vleres se emetimit te SPM bazohet ne nje kapacitet shkarkues qymyrguri prej 10. Tabela 6. c raportojne vlerat e emetimit te SPM per burimet e siperfaqes te marra ne considerate ne dy Plane. kjo vlere eshte mbi-vleresuar shume. Per te llogaritur vlerat e emetimit te SPM te burimeve te siperfaqes qe lidhen me perpunimin e qymyrgurit. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Te dy faktoret e emetimit (EF).73E-04 3. Emetimet e pluhurit te burimeve te siperfaqes.PRBCATESVL220 .30E-02 1. supozimi se rrjedha e qymyrgurit brenda impiantit te energjise i korrespondon kapacitetit djeges te qymyrgurit.2. jane llogaritur permes ekuacioneve te propozuara ne dokumentat EPA AP42 (kapitulli 13. ne fakt. Ne Planin 2 te gjitha vlerat dyfishohen.000 t qymyrguri dhe 6. Persa i takon emetimeve te pluhurave qe lidhen me aktivitete te pontilit.000 t gelqere e grumbulluar).72E-04 .20E-02 4. te quajtura CSA dhe LSA. Vlerat e emetimit te SPM nga erozioni i eres se grumbullimeve ne dy zona akumulimi.2. respektivisht per qymyrgur dhe per gelqere. kerkesa ditore e qymyrgurit eshte vetem 5832 t/d.4b Burimi PNT CT1 CSAa CT3 B1 LSA CMH Plani 1. • ER = gjithe efikasiteti per reduktimin e emetimeve (per shembull lagia e grumbullimeve per te reduktuar erozionin nga era).67E-03 1.

2.1. NO2 dhe SPM.5c: Plani 1 .5d: Plani 1 .SO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ]. ne menyre te prere.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal per cdo 4 ore 3 [µg/m ].1. Hartat qe ilustrojne rezultatet e simulimeve jane si vijon: • Figura 6. 3 • Figura 6.1.1.SO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].5a: Plani 1 . Meqenese problemi kryesor ne ajrin urban te Durrësit eshte permbajtja e larte e grimcave. • Figura 6.Tabela 6.1.2. eshte vendosur.1. edhe ligji shqiptar perkufizojne kufijte per SO2.2. Burimet Areal Vendndodhja pontili Kulla e pare e qymyrgurit Zona e akumulimit te qymyrgurit Kulla e trete e qymyrgurit Depo 1 Depo 2 Zona e akumulimit te gurit gelqeror Dhoma per therrmim dhe bluarje Vlera e Emetimit te SPM kg/h 6. per sa i takon perqendrimeve ne toke te SO2..1.Talmon et al. 3 • Figura 6. Atmospheric Environment). Domeni i modelimit 40 x 40km i treguar ne harte eshte ne qender te Impiantit te Energjise (Rrjeta e kampioneve) dhe perfshin zonen e mbrojtur te Rrushkullit.5b: Plani 1 .5h: Plani 1 .1. 3 • Figura 6.2. . te realizuara sipas metodes se lartpermendur.NO2 99.SO2 Perqendrimi mesatar maksimal ditor [µg/m ].98E-02 3.NO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].PRBCATESVL220 .2. te krahasohen perqendrimet e SPM me kufijte e PM10. prandaj informacioni i nxjerre i modelit u pershkallezua per te llogaritur perqendrimin e NO2 në nivelin e tokes dhe per t’i krahasuar ato me limitet Europiane dhe Shqiptare.1.1.5i: Plani 1 . 3 • Figura 6.SO2 99. 1990.7° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].40E-02 9.SO2 99.2. 3 • Figura 6.5e: Plani 1 .1. NO2 perben 70% te NOx totale te emetuar nga Impianti i Energjise (Vilà-Guerau de Arellano. • Figura 6.2.2° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 ditore [µg/m ].73E-04 3.33E-03 2.4c Burimi PNT CT1 CSAb CT3 B1 B2 LSA CMH Plani 2. Edhe ligji Europian.44E-04 6.5. Rezultatet jane ilustruar permes hartave te izo-perqendrimit per cdo indeks statistikor te dhene Direktiven 1999/30/EC dhe ne ligjin shqiptar AL VKM nr 803.33E-03 3.2. NO2 dhe PM10.194 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Ndikimet Ky paragraf pershkruan rezultatet e simulimeve.NO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].2.2. • Figura 6.81E-01 9. duke patur parasysh qe ndotesit e leshuar nga Impianti i Energjise jane SO2.2.8° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].5g: Plani 1 .73E-04 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 3.5f: Plani 1 . NOx and SPM.

2.5p: Plani 2 .2.1. 3 • Figura 6.1.NO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].5t: Plani 2 .1. • Figura 6. 3 • Figura 6.1. 3 • Figura 6.2.2.5q: Plani 2 .5k: Plani 1 .2.5u Plani 2 . 3 Tabela 6. 3 • Figura 6. . 3 • Figura 6.5o: Plani 2 .SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].SO2 99. • Figura 6.1.2.5a tregon perqendrimet maksimale ne toke ne domenin e modelimit pr te gjithe ndotesit e marre ne konsiderate.1.5r: Plani 2 .1.• Figura 6.SPM 90.2.5l: Plani 1 .SPM Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].SO2 Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ]. • Figura 6.2. 3 • Figura 6.2.4° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].2.5x: Plani 2 .2° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 ditore [µg/m ]. • Figura 6.SO2 99.2.5n: Plani 2.1.SO2 Perqendrimi mesatar maksimal ditor [µg/m ].NO2 Perqendrimi mesatar maksimal per cdo 4 ore 3 [µg/m ]. 3 • Figura 6.5v Plani 2 . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Figura 6. 3 • Figura 6.2.NO2 99.1.4° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve 3 mesatare orare [µg/m ].PRBCATESVL220 .SO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].5w: Plani 2 .NO2 Perqendrimi mesatar maksimal orar [µg/m ].8° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].2.1.1.2.1.195 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .7° Niveli ne perqindje i Perqendrimeve mesatare 3 orare [µg/m ].SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].1.1.1. • Figura 6.5s: Plani 2 .1.SPM 90.5j: Plani 1 .2.2.5m: Plani 2 .SPM Perqendrimi mesatar vjetor [µg/m ].

27 83.84 ditore NO2 Mesatarja Vjetore 0.83 307.97 215.53 ditore (1) 1 ore kohe e mesatarizuar (2) 1 dite kohe e mesatarizuar (3) limiti per mbrojtjen e ekosistemit (4) e lidhur me PM10 (5) e matur gjate tre oreve te njepasnjeshme 350 125 500(5) 40 200 400(5) 40(4) 50(4) Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Tabela 6.16 2.PRBCATESVL220 .56 perqindje (2) SPM Mesatarja Maksimale 2.81 1. .06 60.1. te nxjerra nga modeli (seria kohore e perqendrimeve ne toke) ne Stacionin per Cilesine e Ajrit ne Durres.2.37 4.2° Niveli ne 7.Tabela 6.23 15.4° Niveli ne 1.57 (1) perqindje NO2 Mesatarja Maksimale 114.28 orare NO2 Mesatarja Maksimale 41.05 Limit sipas AL Limiti 1999/30/CE VKM nr 803 [µg/m³] [µg/m³] 35 20(3) 360 120 60 250 95 60 150 (4) (4) SO2 Mesatarja vjetore 0.1.72 cdo 4 ore SPM Mesatarja Vjetore 0.2.1 1.53 NO2 99.5b tregon indekset statistikore te ndotesve.7° Niveli ne 38.76 (1) perqindje SO2 99.76 SO2 99. 803.75 SPM 90. sic perkufizohen nga Direktiva 1999/30/ECI dhe AL VKM nr. Vlerat e llogaritura krahasohen me limitet e aplikueshme.196 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .8° Niveli ne 30.98 perqindje (2) SO2 Mesatarja Maksimale 163.5a Parametri Perqendrimet maksimale ne toke ne Rrjeten e Kampioneve Plani 1 [µg/m³] Plani 2 [µg/m³] 1.53 22.25 orare SO2 Mesatarja Maksimale 10.51 80.

2.2.39 SO2 99.15 (1) perqindje SO2 99. qe tregon tendencat ne vendndodhjen e Impiantit te Energjise. ne perputhje me eren qe ngrihet ne Figuren 6.1.Tabela 6. tejkalojne kufijte Europiane dhe Shqiptare. ndikimi me i madh eshte ne jug-lindje te vendndodhjes. Ne fakt. Perfundime Gjate fazes se ndertimit.01 154.68 5.5 (shiko Tabelen 5.2 Niveli ne 2.1.PRBCATESVL220 .16 0.03 SPM 90.2. qe do te thote se pluhur i mundshem i vendosur eshte me 2 poshte se 100 mg/m dite. ne largesi 550 metra pertej kantierit. indeksi i pluhurit Praktikisht Mungon.97 7.2.61 orare SO2 Mesatarja Maksimale 4.68 (2) perqindje SO2 Mesatarja Maksimale 86.197 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4° Niveli ne 0. vlerat maksimale te perqendrimeve mesatare vjetore te SPM jane tre rradhe magnitude me te ulta se limitet rregullatore per PM10 dhe PM2.1.8° Niveli ne 11.09 (2) perqindje SPM Mesatarja Maksimale 0. Sic tregohet ne Paragrafin 5.7° Niveli ne 15. .14 cdo 4 ore SPM Mesatarja vjetore 0. Sic tregohet ne hartat e izo-perqendrimit.74 0.77 28.2.54 22.06 0.29 ditore (1) 1 ore kohe e mesatarizuar (2) 1 dite kohe e mesatarizuar (3) limiti per mbrojtjen e ekosistemit (4) e lidhur me PM10 (5) e matur gjate tre oreve te njepasnjeshme 350 125 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 500(5) 40 200 400(5) 40(4) 50(4) - 6.1.37 (1) perqindje NO2 Mesatarja Maksimale 60. ndersa perqendrimi tokesor i SPM i induktuar nga operimi i impiantit te Energjise nuk do te jete i ndjeshem.52 Limiti AL VKM nr Limiti 1999/30/CE 803 [µg/m³] [µg/m³] 35 20(3) 360 120 60 250 95 60 150 (4) (4) Parametri SO2 Mesatarja vjetore 0.48 32.3a. Perqendrimet në nivelin e tokes per shkak te funksionimit te Impiantit te Energjise ne Porto Romano jane gjithmone nen kufijte e ligjeve Europieane dhe Shqiptare dhe do te pajtohen me gjendjen faktike te cilesise se ajrit. perqendrimet e Suspended Particulate Matter te rregjistruara ne stacionin per cilesine e ajrit ne Durres.3.1b).17 108.33 ditore NO2 Mesatarja vjetore 0.43 0.5b Perqendrimet e llogaritura nga CALPUFF ne Stacionin per Cilesine e Ajrit ne Durres Plani 1 [µg/m³] Plani 2 [µg/m³] 0.63 orare NO2 Mesatarja Maksimale 18.1.27 NO2 99.

1a tregon siperfaqen e zene gjate fazes se ndertimit te njesise se pare. Gjithashtu. • Heqjen e dheut per perdorime lokale.1. eshte e nevojshme per ndertimin e perkohshem dhe para-montimin. Figura 6. prane rrethimit TPP. Siperfaqja e nevojshme gjate aktiviteteve te ndertimit per vendosjen e materialeve. Faza e Ndertimit Ndertimi i termocentralit shkakton ndikime ne shtresat e dheut e taban kryesisht per shkak te: • Largimit te shtreses siperfaqesore dhe germimit ne thellesi.6.198 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .2. Figura 6. Faza 1 Termocentrali ne konfigurimin e Fazes 1 do te zere nje siperfaqe prej rreth 36 ha.2. para-montimi dhe zyrat do te jete rreth 30 – 35 ha. 6.1. Prandaj. ndersa stacioni elektrik i lidhur me nje Stacion per konvertimin e energjise AC/DC do te zere nje siperfaqe prej afersisht 14 ha. Gjate fazes se ndertimit gjithashtu do te perdoret siperfaqja qe i eshte dedikuar Impiantit per Akumulimin dhe Vecimin e Karbonit pas djegies do te jete (rreth 5 ha).2. TOKA 6.2.1a Toka e zene – Faza e Ndertimit 1 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktivitetet kryesore qe kane ndikime ne shtresat e dheut dhe taban gjate fazes se ndertimit do te jene: .1.PRBCATESVL220 . nje hapesire prej afersisht 29 ha. ne fund te fazes se pare. e gjithe siperfaqja e zene nga projekti do te jete afersisht 50 ha.1.2.1. gjate fazes se ndertimit.

te cilat do te jene si kaseta ne forme kutie. 6.1. Te gjitha aktivitetet e lart-permendura jane te perkohshme dhe vetem modifikimi i perdorimit te tokes mund te coje ne ndryshme te perhershme ne mjedisin vendas.00 metra poshte nivelit te tokes. Thellesia e germimeve do te varioje nga 2.00 ne 4.2. Thellesia e germimeve do te varioje nga 2. te cilat do te jene si kaseta ne forme kutie. Hapesirat e lira ndermjet themeleve te ceketa do te mbushen me material te ngjeshur me qellim qe te kene nje ngritje te vetme prej 3 metrash mbi nivelin e detit per rruget lidhese dhe hapesirat e shtruara. • Themele te tjera nga ato te ishullit te energjise: themele te cekta do te perdoren per ndertesa te vogla dhe makineri. Lartesia e ketyre kasetave varion nga 3 ne 6 metra dhe do te jene pjeserisht te zhytura ne toke.2. pergatitja e kantierit nuk do te kete nje ndikim perkates.PRBCATESVL220 . Persa kohe qe eshte e nevojshme heqja e dheut per perdorime lokale. rrjeti i kanaleve do te ri-projektohet dhe do te vendosen struktura mbrojtese ne vend. ndersa kantieri i ndertimit do te jete rreth 17 ha wide. • Themelet e Ishullit te Energjise: pilota prej betoni te medha e te thella do te vendosen ne vend. Gjithashtu siperfaqja e vendit ndodhet nen nivelin e detit dhe ne menyre te vecante ne dimer zona mund te konsiderohet si nje toke e lagesht ose mocalishte.00 ne 4. duke plotesuar nevojat vendase.2.1. sic deshmohet nga prania e Salicornia (nje bime tipike e mjediseve te lageshta dhe te njelmeta). Keto aktivitete nuk jane intensive dhe jane pak te perhapura. • Mbushjet e medha ne vend: nje mbushje e madhe me material te ngjeshur do te shtrohet ne vendndodhje per te arritur nje nivel perfundimtar prej 3 m mbi nivelin e detit ne zonen e veprimit dhe 1. Dherat e hequr do te perdoren per konturimet e metejshme te peizazhit pasi te kete perfunduar Impianti i Energise.2a. • Themelet e Ishullit te Energjise: pilota prej betoni te medha e te thella do te vendosen ne vend. Hapesirat e lira ndermjet themeleve te ceketa do te mbushen .0-1. Kultivimi kryesor eshte misri.50 m thellesi.5 m mbi nivelin e detit ne kantierin e ndertimit. gjate konfigurimit te Fazes 2 Termocentrali do te zere nje siperfaqe prej afersisht 47 ha. Aktivitetet kryesore qe kane ndikime ne shtresat e dheut dhe taban gjate fazes se ndertimit do te jene: • Germimet ne thellesi: ato do te realizohen ne siperfaqe ku do te perdoren themelet ne cektesi. Siperfaqja e vendit perdoret vetem pjeserisht per praktika bujqesore dhe kullotje. Per te shmangur problemet e permbytjes. Lartesia e ketyre kasetave varion nga 3 ne 6 metra dhe do te jene pjeserisht te zhytura ne toke. • Germimet ne thellesi: ato do te realizohen ne siperfaqe ku do te perdoren themelet ne cektesi.• Heqja e shtreses siperfaqesore ne te gjithe siperfaqen e kantierit: rreth 0. Faza 2 Sic pershkruhet ne Figuren 6. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Themele te tjera nga ato te ishullit te energjise: themele te cekta do te perdoren per ndertesa te vogla dhe makineri.00 metra poshte nivelit te tokes.199 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

me material te ngjeshur me qellim qe te kene nje ngritje te vetme prej 3 metrash mbi nivelin e detit per rruget lidhese dhe hapesirat e shtruara. Siperfaqja qe do te zere Impianti i Energjise do te jete rreth 35.200 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . depozitat e lendeve djegese te lehta dhe te renda hapesira e silloseve te hirit.2a Toka e zene – Faza e Ndertimit 2 6.6 ha gjate Fazes 1 te operimit dhe rreth 46.2. hapesira e grumbullimit te gurit gelqeror.3. UJRAT SIPERFAQESORE DHE NENTOKESORE Ndikimet ne ujrat siperfaqesore dhe nentokesore mund te lidhen me: . nuk do te kete ndikime ne shtresat e dheut dhe taban ne kete faze. Persa i Takon Fazes se Ndertimit 1. 6. sic eshte pershkruar me pare. Faza Funksionimit Te gjitha zonat e grumbullimit (depozitat kimike. depozitat e vajit lubrifikant do te pajisen me basene mbartese te karakterizuara nga kapaciteti i duhur per te shmangur ndotjen e dheut. Ndikimet kryesore ne dhera do te lidhen me heqjen e tij.2. Figura 6. Te gjitha aktivitetet e lart-permendura jane te perkohshme dhe vetem modifikimi i perdorimit te tokes mund te coje ne ndryshme te perhershme ne mjedisin vendas. hapesira e grumbullimit te ujrave te perdorur.6 ha gjate Fazes 2 te operimit.1.2. Duke marre ne considerate karakteristikat e hapesirave te zena. ndikimet ne toke nuk do te jene te ndjeshme.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

Faza e Ndertimit 6. Ujrat nentokesore Ndikimi kryesor me i ndjeshem gjate fazes se ndertimit lidhet me themelet. • Ndikime ne ujin e detit te shkaktuara nga trafiku i anijeve te perdorura per transportimin e materialeve. Per shkak te thellesise se ujrave nentokesore (prane siperfaqes) mund te jete e nevojshme ulja e perkohshme e nivelit te ujit nepermjet nje sistemi me tuba te perforuar qe futen ne toke per te grumbulluar ujin perreth. Megjithate. tretesve dhe materiale te tjera te ngjashme. • Faza e Funksionimit: ndikimet per shkak te shkarkimeve termale ne ujin e detit dhe sistemin e ujrave te zeza.1. Ndikimi kryesor ne cilesine e ujrave nentokesore gjate fazes se ndertimit mund te lidhet me sistemin e ujrave te zeza ne vend.2.3. 6. • Shkarkimet e mbetjeve te ngurta.PRBCATESVL220 . duke marre ne considerate se: • Territori ndodhet ne nje zone qe karakterizohet nga prania e nje akuiferi reror me produktivet te ulet (nuk perfaqeson nje burim furnizimi me uje per popullsine lokale) duke pasur kryesisht uje me cilesi te dobet.3.201 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1. Ndikimet ne sistemin e ujrave nentokesore mund te konsiderohen jo te ndjeshme ne aspektin e kuadrit fizik dhe cilesise. • Ndikime ne frekuencen e permbytjeve (mbi te gjitha ne dimer) per shkak te modifikimit te rrjetit te kanalizimit. naftes se perdorur.1.• Fazen e Ndertimit: aktivitetet e germimit te kryera per te pergatitur kantierin dhe ndertuar impiantin. Ujrat Siperfaqesore Zona e interest nuk karakterizohet nga prania e lumenjve te perkohshem porn je rrjet kanalesh kompleks eshte i ndertuar prej kohesh per drenimin e fushes. duke marre ne considerate se: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Ndikimet kryesore ne ujrat siperfaqesore mund te permbledhen si vijon: • Ndikimet ne cilesine e ujit te detit dhe sedimentet nga erozioni dhe kullimi i mbetjeve. • Nevojat per furnizim me uje te pijshem dhe industrial gjate fazes se ndertimit do te mbulohen nga impiantet e perkohshme te shkripezimit.3.1. 6. lengut hidraulik. Tubat e perforuar do te futen ne toke dhe sistemohen ne menyre te tille qe te parashikojne rradhen e germimit. bojes. • Nje impiant per trajtimin e ujrave te zeza do te instalohet per te pastruar ujin e perdorur ne kantierin e ndertimit. Megjithate.

2.2. vlere e ulet rryme (0. Ujrat Nentokesore Nuk pritet asnje ndikim ne ujrat nentokesore per shkak te arsyeve qe vijojne: • Sistemet mbartese ne siperfaqet e shtruara jane parashikuar atje ku jane planifikuar zonat e akumulimit.3. • Rritja e turbullise te ujit te detit do te jete e perkohshme.1. Pika qendrore hyrese ndodhet 1. Kanali i shkarkimit eshte rreth 150 m i gjate dhe arrin fundin nenujor me nje kend 10°.202 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Shkarkimi i Ujrave Termale Uji i ftohte nga Impianti i Energjise se Porto Romanos sharkohet ne det nepermjet nje kanali drejtkendor dhe divergjent.5 m duke ju referuar nivelit mesatar te detit.2. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6. Kanali eshte projektuar per nje kapacitet me uje ftohes te nevojshem per nje impiant energjie prej 1600 MW. 6. Skema e projektit e sistemit te marrjes perfshin nje hyrje ne forme unaze e zhytur ne det ne nje thellesi . i karakterizuar nga niveli i ulet i detit.3.8. kushtet te temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit . jane analizuar 5 situata qe i korrespondojne kushteve mjedisore ne dimer dhe ne vere: • 1 Njesi funksionimi. Ujrat Siperfaqesore Dy ndikime kryesore mund te lidhen me aspektet qe vijojne: • Shkarkimi i Ujrave Termale. Pjerresia e pjeses fundore te pjeses se poshtme te kanalit fillon nga nje lartesi prej–1.3.5 m /s ne 3 T = 8°C) dhe tjetri per funksionimin e 2 njesive (shkarkimi 53 m /s ne T = 8°C). • Pika e Marrjes se Ujit te Perpunuar dhe Pika e Shkarkimit te Ujrave te Perdorura.0 km nga vija bregdetare.0 m dhe niveli i germuar perfundon ne –1.0 m.PRBCATESVL220 . Faza e Funksionimit 6. nje per funksionimin e nje njesie (shkarkimi 26.02 m/s). • Jane planifikuar sistemet per te grumbulluar ujrat e shiut.• Do te aplikohen te gjitha procedurat e nevojshme te sigurise. Ndikimet ne ujrat siperfaqesore mund te konsiderohen jo te ndjeshme.2. Raste te analizuara: • Rasti PRBM0WI4. Per kete qellim. Nepermjet nje Modeli Numerik 3D (simulator volume te percaktuar hidrostatik 3D CFD). • Me qellim qe te mirembahet efikasiteti i rrjetit te kanalizimeve ne parandalimin e permbytjeve. do te minimizohet ndikimi i mundshem ne cilesine e uit te detit qe derivon nga derdhje ose shkarkime te rastesishme. rrjeti i kanalizimeve do te ri-projektohet perreth zones se vendit. shkarkimi i Ujrave Termale eshte vleresuar duke marre ne konsiderate dy 3 plane te ndryshme.

Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. Raste te analizuara: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Rasti PRAM0WI1. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. • Rasti PRAM0WI3.85°C and 38%). sic kerkohet nga Ministri I Mjedisit.5°C and 38. drejtimi i rrymes nga JJL. edhe pse ka nje perhapje ne drejtim te rrymes te shtellunges termale.02 m/s).55 m/s.203 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . dhe nga Grupi I Bankes Boterore ne Udhezimet “Manuali per Parandalimin dhe Uljen e Ndotjes. kendi i shkarkimit 10°. kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13. Komponenti drejtues i eres JL dhe shpejtesia e eres e barabarte me 2.90 m/s.02 m/s). kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e veres (23.00 m/s. vlere e ulet rryme (0. ka shume pak te ngjare qe uji I nxehte te mund te kapet nga pika e marrjes. me Vendim Nr. • • .02 m/s). izoterma me e vogel se + 3°C ndodhet gjithmone ne kufi te zones se perzjerjes (zone ku ndodh perzjerja fillestare dhe hollimi). Komponenti drejtues i eres JL dhe shpejtesia e eres e barabarte me 2. Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. Per te dy shpejtesite e rrymes. ka me teper mundesi ri-qarkullimi. • 2 Njesi funksionimi. 1998”.03. drejtimi i rrymes nga JJL. prirja per te pluskuar e ujit te nxehte eshte me e vogel se ne vere. • Ceshtja PRBM0WI5. kendi i shkarkimit 10°. vlere e ulet rryme (0.34%). Per funksionimin e 1 Njesie analiza duke marre ne konsiderate vetem situaten mjedisore qe haset ne menyre tipike ne dimer.00 m/s. Rezultatet e modelit matematikor (sic raportohet ne Figurat qe vijojne) tregojne se: • Ne te gjitha planet.90 m/s. shtellunga termale fundoset larg nga pika e daljes dhe kufizohet ne nje thellesi jo me te madhe se 3.85°C and 38%).08 m/s). Ne kete situate. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit. kendi i shkarkimit 10°.2005. Komponenti drejtues i eres VVP dhe shpejtesia e eres e barabarte me 3. drejtimi i rrymes nga JJL. 177.85°C dhe 38%). kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13. drejtimi i rrymes nga JJL. keshtu qe thellesia e shtellunges eshte me e madhe dhe si rrjedhim. kushtet e temperatures se ujit dhe kripesia ne stinen e dimrit (13.85°C and 38%). kendi i shkarkimit 10°. edhe pse ka nje perhapje te shtellunges termale. date 31. kendi i shkarkimit 10°.PRBCATESVL220 . vlere e ulet rryme (0. • Rasti PRAM1SI2. i karakterizuar nga niveli i ulet i detit.0 m.(13. drejtimi i rrymes nga JJL. Per te gjitha rastet. vlere e ulet rryme (0.

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..204 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

.205 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..206 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

.207 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

208 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..

Persa u takon emetimeve te zhurmes.) dhe vete-shkarkues. shtrimi dhe pastrimi.209 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .140 t/ore.4. Gjate fazes se pare pajisjet e perdorura jane vetem makineri per levizjet e dheut (eskavatores. sic eshte percaktuar ne Vendimin Nr. Ujrat e perdorura do te shkarkohen ne det sipas kufijve te shkarkimeve te lengshme). Bilancet e ujit per operimin e fazes 1 dhe fazes 2 raportohen ne Aneksin 2 dhe 3. Perpara shkarkimit perfundimtar. skrapera. 2003. Impianti i Trajtimit te Ujrave te Perdorura.2005 bazuar ne ligjin Nr. makineri ngjeshjeje. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6. Impianti eshte projektuar duke marre ne konsiderate disa sisteme per te shmangur shkarkimet e ujit të ndotur ne Detin Adriatik: Impianti i Trajtimit te Ujit Industrial. Pas trajtimit ne Impiantin e Osmozes per Shkembimin e Ujit te Detit do te kete nje shkarkim uji te kripur prej rreth 411 t/h mesatarisht. Pas trajtimit ne Impiantin e Osmozes per Shkembimin e Ujit te Detit do te kete nje shkarkim uji te kripur prej rreth 725 t/h mesatarisht.4.PRBCATESVL220 . Vlera mesatare e shpejtesise se trajtimit te ujrave te perdorura qe shkarkohen ne det do te jete afersisht 66 t/ore. nevoja totale mesatare per uje te perpunuar do te jete rreth 646 t/ore. • Punimet e themeleve.Shkarkimi Ujrave te Perpunuara dhe Shkarkimi i Ujrave te Perdorura Per funksionimin e 1 Njesie. • Perfundimi. ku nje sistem automatik monitorimi do te verifikoje pajtueshmerine me limitet e permendura me lart. Impianti i Trajtimit te Ujrave te Perdorura Biologjike. Vlera mesatare e shpejtesise se trajtimit te ujrave te perdorura qe shkarkohen ne det do te jete afersisht 123 t/ore. • Ndertimi i ndertesave.1. konsumi total mesatar i ujit te perpunuar do te jete rreth 1. nga makinerite e rend ate perdorura per perpunimin e materialit dhe nga automjetet e perdorura nga punonjesit (kjo e fundit eshte e perqendruar ne fillim dhe ne fund te dites se punes). Per funksionimin e 2 Njesive. Pervec kesaj. Faza e Ndertimit Zhurma gjate fazes se ndertimit kryesisht vjen nga pajisjet e perdorura per levizjet e dheut dhe pergatitja e kantierit. 07. periudha e ndertimit eshte e ndare ne kater faza te ndryshme: • Pergatitja paraprake e kantierit. Uji I perdorur do te grumbullohet ne impiantin per trajtimin e ujrave te zeza. ZHURMA 6. date 31. buldozera. 9115 date 24. nevojitet rreth 50 t/dite uje i pijshem dhe presupozohet qe ai te merret nga sistemi i ujit industrial. etj. 177. Cisternat per Mbajtjen e Ujit te Perdorur. uji grumbullohet ne nje basen. .03.

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Aktivitetet e ndertimit do te ndodhin vetem gjate periudhes se dites.00. • Vleresimin e ndikimit te zhurmes gjate fazes se ndertimit te Impiantit te Energjise. kompresore. Shqiperia nuk ka percaktuar vlera kufi per zhurmen ne territorin e saj. 6. prandaj eshte variable gjate dites dhe ndermjet fazave te ndryshme.1.Ne fazat qe vijojne ka gjithashtu makineri qe do te perdoren per te levizur materiale (vinca).00 deri ne 17. zakonisht nga ora 7. ne aspektin e emetimeve te zhurmes. te shprehura si fuqi zhurme nga pajisjet. Faza me krike e identifikuar.). Ky Paragraf paraqet sa vijon: • Legjislacionin mbi akustiken ne lidhje me aktivitetet e ndertimit. . Tabela qe vijon tregon nivelin e pranueshem te fuqise se zhurmes te makinerive kryesore te perdorura gjate punimeve te ndertimit. eshte pergatitja paraprake e kantierit.PRBCATESVL220 . nga heret ne mengjes deri mbasdite. etj. prandaj jane marre ne considerate disa drektiva nderkombetare. modifikuar nga Direktiva 2005/88/CE e Parlamentit Europian dhe Keshillit te 14 Dhjetorit 2005. Ne menyre te vecante Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit Europian dhe Keshillit te 8 Majit 2000 mbi emetimet e zhurmes ne mjedis per shkak te pajisjeve per perdorime ne ajer te hapur. trapan.1. etj. gjeneratore.) dhe makineri te ndryshme (sharra. si dhe legjislacioni kombetar (Ligji n. • Perfundimet. percakton kufijte e emetimit. Gjithe zhurma e krijuar gjate fazes se ndertimit vjen nga tipologji te ndryshme pajisjesh. Legjislacioni per Akustiken Ne lidhje me legjislacionin per zhurmat. prandaj ky aktivitet eshte analizuar ne Paragrafin qe vijon per te vleresuar ndikimet maksimale te parashikuara gjate fazes se ndertimit. makineri stacionare (pompa.4. eshte presupozuar se keto aktivitete do te zgjasin dhjete muaj.210 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . cekic pneumatic. 9774 i 12 Dhjetorit 2007 “mbi vleresimin dhe menaxhimin e zhurmes mjedisore”).

me te madh se ose i barabarte me 0. Germues – Ngarkues me zinxhire Buldozere. shifrat per fazen I do te vazhdojne te apikohen per Fazen II. Paragrafi 1. • Makine kositese bari. Niveli i lejueshem i fuqise se zhurmes do te rritet ose ulet sa me prane numrit te plote (me pak se 0. ngarkues me zinxhire.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Germues – Ngarkues (Terne) me goma.Tabela 6. • Pllaka vibruese (> 3kW). pika 13. Ngjeshes i mbushjes se tokes tip ngarkuesi.3. vinca e levizsshem. • Tokmak vibrues. • Asfaltshtruese. makine ngritese ndertimi. Shifrat perfundimtare do te varen nga ndryshimet ne Direktiven qe vijon raportin e nevojshem ne Nenin 20.211 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . shifra per fazen I do te vazhdoje te aplikohet deri ne 3 Janar 2008.1a Makinerite dhe Niveli i Pranueshem i Fuqise se Zhurmes qe lidhet me to (Direktiva 2000/14/CE) Fuqia Neto e instaluar P (kW) Niveli i Pranueshem i fuqise se zhurmes (1) Fuqia Elektrike Pel (kW) (dB(A)/1 pW) Pesha e makinerise m (kg) Faza I Faza II Gjeresia e prerjes L (cm) qe nga 3/01/2002 qe nga 3/01/2006 (2) 108 105 P≤80 (2) 109 106 80 < P ≤ 70 86 + 11 log10 P (2) P > 70 89 + 11 log10 P (2) 106 103 P ≤ 55 P > 55 87 + 11 log10 P 84 + 11 log10 P (2) P ≤ 55 P > 55 104 85 + 11 log10 P 101 82 + 11 log10 P (2)(3) (2)(3) Lloji i makinerise Makineri ngjeshese (rula vibrues. Ngarkues me goma. kriko hidraulike Eskavatore. do te aplikohen shifrat e fazes II. perdor numer me te vogel.5. • Kamion me vinc. Pas kesaj date.4. Asfaltshtruese.2 (2) Shifrat per fazen II jane treguese per llojet e makinerive qe vijone: • Rula vibrues.1. • Matrapike per thyerje betoni (15 < m < 30). • Ngarkues (me zinxhire > 55kW)). Pajisje ngritese te ndertimit per transportin e mallrave. Grejder. shular bari 96 94 (2) L ≤ 50 100 98 50 < L ≤ 70 100 98 (2) 70 < L ≤ 120 L > 120 105 103 (2) (1) Pel per gjeneratore saldimi: korrenti i zakonshem i saldimit i shumezuar me tensionin e zakonshem te ngarkeses per vleren me te vogel te faktorit te funksionimit e dhene nga prodhuesi. pllaka vibruese. shular bari. Ne mungese te ketij ndryshimi te. (3) Per vincat e levizsshem me nje motorr. • Buldozere (me zinxhire).5. Kamion me vinc. Pel per gjeneratoret e energjse: fuqia sipas ISO 8528-1:1993. tokmak vibrues) Buldozere me zinxhire. Shkarkues. makineri per ngjeshje (rula jo-vibrues. perdor numer me te madh) . sonde Matrapike per thyerje betoni P ≤ 15 P > 15 m ≤ 15 15 < m < 30 m ≥ 30 96 83 + 11 log10 P 93 80 + 11 log10 P 107 105 94 + 11 log10 m 92 + 11 log10 m (2) 94+ 11 log10 m 96 + 11 log10 m Vince Kulle 98 + log10 P 96 + log10 P 97 + log10 Pel 95 + log10 Pel Gjeneratore saldimi dhe prodhim P el ≤ 2 energjie (Grupe elektrike) 98 + log10 Pel 96 + log10 Pel 2 < P el ≤ 10 P el > 10 97 + log10 Pel 95 + log10 Pel 99 97 Kompresore P ≤ 15 95 + 2 log10 P P > 15 97 + 2 log10 P Makine kositese bari.

1. nje model perhapjeje ne fushe te lire gjysem-sferike omnidirectional eshte perdorur duke aplikuar formulen qe vijon: LP = LW – 20 log r – 8 ku: • LP eshte niveli i presionit te zhurmes.4.4.Sic jepet nga Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit Europian dhe e Keshillit te 8 Maj 2000.1. Tabela 6. • 20 Kamion vetshkarkues. Me qellim qe te llogaritet niveli i presionit te fuqise se zhurmes per shkak te makinerive te perdorura gjate fazes se ndertimit. ne dB.212 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . (6.1a).) ne zone. 6. aspekti me kritik eshte prania ne te nejten kohe e disa makinerive (shkarkuesve.4. Nivelet e presionite te zhurmes ne distance te ndryshme u llogariten duke perdorur nivelet e fuqise se zhurmes te raportuara ne Tabelen 6.2a tregon. • 2 buldozere me zinxhire. vleren tipike te energjise elektrike te instaluar dhe vleren e parashikuar te fuqise se zhurmes. prandaj nivelet e llogaritura te fuqise se zhurmes jane potencialisht me te lartat. • LW eshte niveli i burimit te fuqise se zhurmes. Tabela 6. ne metra. • r eshte distance ndermjet pikes se burimit dhe te marrjes. llogaritur sic tregohet nga Direktiva e siper-permendur. etj.4. Vleresimi i Ndikimeve te Zhurmes Gjate pergatitjes paraprake te kantierit.1. Energjia elektrike e dhene per cdo makineri eshte zakonisht vlera maksimale.2a Lloji i makinerise Lloji i Makinerive te Perdorura zakonisht gjate fazes se ndertimit Fuqia P (kW) Fuqia e Zhurmes LW limite nga 3/01/2006 [dB(A)]* Makineri per ngjeshje 150 109 Buldozere me zinxhire 220 110 Eskavatore me goma 120 105 Kamion vetshkarkues 120 105 * Direktiva 2000/14/CE e Parlamentit dhe Keshillit Europian e 8 Maj 2000 Gjate pergatitjes paraprake te kantierit. te gjitha pajisjet per emetimin e zhurmes duhet te mirembahen sic duhet per te minimizuar ndikimin e zhurmes ne zone dhe te jene ne perputhje me standartet e aplikueshme te BE-se per zhurmen per keto makineri.000 m dhe do te sillet ne kantier.2a dhe duke presupozuar nje perhapjene fushen gjysem-sferike (permes Formules 6. buldozereve. • 15 eskavatore me goma.4. eshte parashikuar perdorimi i makinerive qe vijojne ne te njejten kohe: • 2 makineri per ngjeshje. ne distance r. rreth 1. gjate 3 kesaj faze. eskavatorev.1a) .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .1. per cdo makineri te perdorur gjate kesaj faze.2. ne dB. Duke marre ne considerate distancen e receptoreve kryesore.600. u presupozua gjithashtu se te gjitha makinerite e mesiperme me zhurmen me te madhe operojne ne te njejten kohe ne qender te zones.4.

. Sic u tha tashme.1. megjithate.5 61.4. Perfundime Duke marre ne considerate se zona e interest eshte nje fushe e gjelber dhe pak e populluar dhe se faza e ndertimit do te jete e perkohshme.000 m nga kantieri. gjate periudhes se dites).4.000 metra.Tabela 6.1.4. ne Paragrafin 5.2.3.1. ndikimi i zhurmes gjate fazes se ndertimit nuk do te jete i rendesishem. Shtepite e banimit me afer.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .5. • Perfundimet 6. ku niveli i presionit te zhurmes eshte rreth 53 db(A). nivelet e parashikuara te presionit te zhurmes afer receptoreve (ose rezidenciale dhe arsimore ose komerciale) jane me te ulta se vlerat kufi te fiksuara nga Organizata Boterore e Shendetesise (respektivisht 55 dB(A) dhe 70 dB(A).4.5 Lloji i makinerise Makineri per ngjeshje Buldozere me zinxhire Eskavatore me goma Kamion vetshkarkues Total Gjate fazes se ndertimit (ne fazen e konsideruar si me kritike).4.3a.5) aplikon metoden “ray tracing”.3a) jane ne me teper se 1.2b Nivelet e Presionit te Zhurmes gjate fazes se ndertimit Numri 2 2 15 20 39 Niveli Total i presionite te zhurmes [dB(A)] ne 100 m 200 m 400 m 1000 m 64 58 52 44 65 59 53 45 69 63 57 49 70 64 58 50 73.5.1. • Rezultatet e modelit.5 53. Faza e Funksionimit Ky Paragraf pershkruan ndiimet e zhurmes per shkak te funksionimit te Impiantit te Ri te Energjise dhe perfshin: • Nje pershkrim te modelit te parashikuar matematikor te perdorur per e vleresuar ndikimet.5 67.2. 6. aktivitetet e ndertimit nuk duhet te jene ne perputhje me kufijte e percaktuara nga ligjet ne fuqi. Table 6.5.000 m perreth kanterit te ndertimit. qe ndodhen ne anen very-lindore te vendndodhjes (receptori P4 ne Figuren 5. 6.2b paraqet nivelet me te larta te zhurmes qe mund te ndodhe me rreze 1.213 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .3). Modeli Matematikor Program ii perdorur per te llogaritur nivelet e zhurmes (SoundPLAN 6. nivelet e zhurmes jane rreth 73 dB(A) ne nje distance prej 100 m nga kantieri dhe ulen deri ne afersisht 53 dB(A) ne 1. Ndertesa me e afert me Impiantin e Energjise eshte nje ndertese tualeti 250 meter larg (e shenuar si receptor P1 ne Figuren 5. ketu niveli i zhurmes nga pajisja e perdorur gjate fazes se ndertimit eshte rreth 65 dB(A).

3. Metoda e Llogaritjes Niveli mesatar i presionit te zhurmes tek marresi ne kushtet kur eshte ne drejtimin e eres. Ajo perkufizohet si: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Ldownwind = 10 log 1 1 ∫ t2 − t1 dt t2 − t1 . llogaritet per cdo burim (specifike IEC 255) me: Lne drejtimin e eres = LWD – A Lne drejtimin e eres eshte niveli efikas I fuqise se zhurmes ne drejtimin e perhapjes. Nese distanca (d) eshte me e vogel ose nese kushtet e perhapjes se pikave te ndryshme te burimit jane te ndryshme.sic pershkruhet ne ISO 1996/1-2-3. ndermjet burimit dhe receptorit. Nderkohe qe te gjithe marresit konsiderohen sikur jane ne drejtimin e eres nga burimi.PRBCATESVL220 . me shkalle 5 dB. ne lartesi prej 4 metrash nga toka. • Burimi ka te njejtat kushte te perhapjes drejt pikes se marrjes. Qellimi I kesaj metodologjie eshte qe te percaktoje nivelin e presionit te zhurmes se llogaritur ekuivalente me A.3). Modeli matematikor perdor standartet nderkombetare per zvogelimin e shurmave ne ambjent (ISO 9613 . perhapja ndodh ne kushtet me te keqija te eres. fusha akustike do te jete rezultati i shumes se energjive akustike te rrezeve “n” qe arrijne tek marresi. Nivelet ne gjithe zonen tregohen me vija me ngjyra. Fusha akustike qe rezulton varet nga karakteristikat e absorbimit dhe reflektimeve te te gjitha pengesave ekzistuese.2. me nje saktesi te percaktuar. divergjences gjeometrike dhe absorbimit atmosferik. Cdo rreze mbart nje pjese te energjise akustike te burimit te zhurmes. Ne zonen e interesit. Ky standart ka shume ekuacione qe rregullojne perhapjen dhe lejon llogaritjen e rezultatit ne zone. Energjia zvogelohet pergjate rruges. • Distanca ndermjet pikes perfaqesuese dhe marresit (d) eshte me e madhe se dyfishi I diametrit maksimal te zones se burimit (2D).2. ne kushte meteorologjike te favorshme per perhapjen e zhurmes nga burime me emetim te ditur fuqie. Ne kete studim nuk eshte adoptuar kjo teknike e thjeshtuar.4. Absorbimi i energjise se zhurmes nga ajri lidhet me perhapjen e energjise se shkaktuar nga perplasja e molekulave te ajrit midis tyre. si rezultat i absorbimit te siperfaqeve.2). sic specifikohet ne ISO 1996/2 (pjesa 5. Cdo perplasje perhap nje pjese te vogel te energjise dhe shkakton me teper ndikime.4.Burimet jane siperfaqe ose pika: cdo urim perhap vale zhurme.214 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . burimi total duhet te ndahet ne burime te vetme. 6. Nje grup burimesh me pika mund te pershkruhet nga nje burim pikash ekuivalent qe ndodhet brenda grupit ne rastet qe vijojne: • Burimi ka afersisht te njejtin intensitet dhe lartesi nga toka.

temperature e ambjentit. lageshtia relative e ajrit dhe presionit atmosferik. K0 = 3 dB. K0 = 3 dB. • Atoke = zbutja per shkak te ndikimit te tokes. duke shtuar nje indeks K0 qe merr ne considerate emetimin ne nje kend te perkufizuar. Absorbimi I ajrit perkufizohet si: Aatm = ad/1000 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Ambrojtje = zbutja per shkak te ndikimeve te mbrojtjes. Niveli I vazhduar ekuivalent I zhurmes eshte rezultati I shumes se niveleve te vetme te presionit. Koeficienti I zbutjes atmosferike varet kryesisht nga frekuenca e zhurmes. sin e kete studim. e shprehur ne metra.215 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .Faktori A eshte zbutja qe energjia e zhurmes peson gjate perhapjes dhe perbehet nga kontribuesit qe vijojne: A = Adiv + Aatm + Atoke + Arefl + Ambrotje + Ate ndryshme ku: • Adiv = zbutja per shkak te divergjences gjeometrike. me burime perballe tre siperfaqeve perpendikulare. • Arefl = zbutja per shkak te reflektimeve nga pengesat. DC percakton sasine e rrezatimit drejt me teper drejtimeve te nje burimi drejtimi ne krahasim me te njejtin burim jo-drejtimi. kur burimi eshte prane nje siperfaqeje reflektuese qe nuk eshte ne toke. te eprftuara per cdo burim ne cdo frekuence. • d0 eshte distance e referimit. Niveli qe rezulton I fuqise se zhurmes ne drejtimin e perhapjes LWD varen ngs niveli I energjise ne kushtet e fushes se lire LW dhe nje term qe specifikon drejtueshmerine. per shumen e llogaritur per cdo bande teteshe. Zbutja per divergjencen gjeometrike mund te vleresohet teorikisht si: Adiv = 20 log (d/d0) + 11 ku: • d eshte distanca ndermjet burimit dhe marresit. • a eshte koeficienti I zbutjes atmosferike. K0= 6 dB. nje nga te cilat eshte toka. ne dB/km. • Ate ndryshme = zbutja per shkak te efekteve te tjera. ku: • d eshte distance e perhapjes. K0 = 9 dB. • Aatm = zbutja per shkak te absorbimit atmosferik.PRBCATESVL220 . kur burimi eshte perpalle dy siperfaqeve perpendikulare reflektuese. nje nga te cilat eshte toka. LWD = LW + DC Per nje burim pikash jo-drejtimi kontributi I DC eshte 0 dB. 1 m. nese asnjera prej tyre s’eshte toka. ne nje moment te dyte. me burime perballe tre siperfaqeve reflektuese dhe asnjera prej tyre s’eshte toka. K0 = 6 dB. Korrigjimi I DC rezulton nga indeksi I drejtuehsmerise se burimit. e llogaritur ne metra. nese kerkohet. . Per nje burim me perhapje sferike ne nje hapesire te lire K0 = 0 dB. Shkalla (A) mund te aplikohet me vete per cdo kontribues ose.

Si alternative. u simuluan dy plane: • Plani 1: nje njesi 800 MWe. • Plani 2: dy njesi 800 MWe. Kur ajo eshte ne praninen e me shume se dy mbrojteseve.3. Sipas standarteve. Nje kusht I rendesishem eshte zbutja per shkak te pranise se pengesave (pak thelle zmbrapset. Objektet e Studiuara Impianti i Ri i Energjise do te perbehet nga dy njesi. Efektet e shperberjes se skajeve te barriers merren ne considerate gjithashtu (barriera te trasha). Procesi I studimit konsiston ne perkufizimin e fuqise se zhurmes te te gjitha burimeve te zhurmes. qe eshte nga diferenca ndermjet niveleve te presionit te matura tek marresi ne nje pozicion specific me dhe pa barriere.PRBCATESVL220 . en gjendje qe te influencojne nivelet globale te zhurmes. Ka tre rajone kryesore te perhapjes: nje I burimit. Barriera duhet te konsiderohet nej siperfaqe e mbyllur dhe e vazhdueshme pa nderprerje. zgjidhen ato me efikaset dhe te tjerat hidhen poshte. per zberthimin per shkak te ndertesave ose impianteve.216 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . horizontale ose me nje pjerresi konstante. nje I marresit dhe nje mesatar.8 -(2 hm/d)(17 + (300/d)) Zutja nga reflektimi I referohet siperfaqeve si fasadat e ndertesave. . zbutja per shkak te ndikimit mbrojtes do te jepet nga “insertion loss”. Termi I zbutjes se perziere eshte rezultat I shume efekteve: • zbutja per shkak te perhapjes permes gjetheve.4. Secila prej ketyre zonave mund te pershkruhet me nje factor qe lidhet listen karakteristike te detajuar te reflektimit.Zbutja per shkak te ndikimit te tokes vjen nga interferenca ndermjet zhurmes se reflektuar nga toka dhe zhurma me perhapje tedrejtperdrejte nga burimi I marresit. Per kete metodologji llogaritjeje. me qellim qe te vleresohen nivelet e zhurmes per shkak te dy konfigurimeve. nje vije e thyer duhet te behet model. qe do te ndertohet ne dy faza.2. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Metodologjia per llogaritjen e zbutjeve te tokes mund te perdore nje formule em te thjeshtuar. Keshtu qe. siperfaqja e tokes ndermjet burimit dhe marresit duhet te jete e rrafshet. Dimensioni I saj perpendikular horizontal me vijen burim – marres duhet te jete me I madh se gjatesia e vales l ndaj frekuences se bandes qendrore per banden teteshe te marre ne considerate me lart. • zbutja per shkak te pranise se barrierave me dimensione te medha. 6. secila prej 800 MWe. • zbutja per shkak te perhapjes permes nje barriere. barriera ose ekrani). qe shkaktojne nje rritje te nivelit te presionit te zhurmes tek marresi. e cila merr ne konsiderate distancen d marres-burim dhe lartesine mesaatre nga toka te rruges se perhapjes (hm): Atoke = 4. per efekt mbrojtes ose reflektim te nderteses.

* 29 32 32 33 33 33 34 36 37 38 42 44 46 49 53 64 Burimet kryesore akustike Bolieri ndihmes Transportieret e qymyrgurit nga pontili tek t1 Transportieret e qymyrgurit nga t1 tek t2 Kullat e qymyrgurit (t1) Kullat e qymyrgurit (t2) Kullat e qymyrgurit (t3) Makineria per trajtimin e hirit dhe gipsit Ndertesa dhe impianti nga Ureja tek amoniaku Zona e akumulimit te gelqeres Dhoma per thyerjen dhe bluarjen e gurit gelqeror Kulla e sistemit te transportimit te gipsit dhe hirit Impianti per trajtimin e ujrave te perdorura biologjike Sistemi per trajtimin e ujrave industriale Impianti i demineralizimit Impianti per trajtimin e ujrave te perdorura Nje pike grumbullimi LW dB(A) 105.5 E paperfil lshme 80 107. Tabela 6. te presupozuara per makinerite dhe sistemet. nivelet ekzistuese te zhurmes te matura ne secilen pike (zhurmen e mbetur. te burimeev kryesore te zhurmes.5 102.5).4.5 107 91 98. .5 102 106 101.4. raportohen ne Tabelen qe vijon.5 106 97 95 108. Vlerat e niveleve te fuqise se zhurmes.* 9 10 11 12 13 14 15 Niveli I Fuqise se Zhurmes te Burimeve Kryesore te Zhurmes LW dB(A) 115.5 101 E paperfil lshme 105. Rezultatet raportohen duke marre ne konsiderate ose Planin 1 (800 MW) ose Planin 2 (1.2.2a tregon vendndodhjen. analizuar ne Paragrafin 5. Rezultatet Rezultatet e modelimit jane permbledhur ne Tabelat qe vijojne. ne harten e impiantit.5 99 111 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Burimet kryesore akustike Bolieri Ultrasuperkritik (usc) Depot e qymyrgurit (bluarja e qymyrgurit) Filteri prej pelhure Ventilatori i induktuar Ftohesi i gazit Njesia per heqjen e squfurit te gazit te oxhakut (HSGO) Ndertesa Ndihmese FGD 2 ventilatore ajrimi ne ndertesen ndihmese Serbatori per akumulimin e llumit FGD Tubacioni i gazit te oxhakut Trungu i gazit te oxhakut Ndertesa kryesore e hollit te makinerive 10 ventilatore ajrimi ne ndertesen e makinerive Transformatoret kryesore Transformatoret ndihmes Tubat e pikes se marrjes te ujit ftohes Ndertesa dhe basenet me pompa me uje ftohes Tubacionet e shkarkimit te ujit ftohes 16 17 18 19 20 21 23 24 25 64 68 B makina e rivendosjes Sistemi per transferten pluskuese te qymyrgurit Transportier qymyrguri t2-t3 Transportier qymyrguri t3-serbator 104 113 Ndertesa e zjarr-fikeses (pompat e ujit te detit) 28 Ndertesa e kompresoreve te ajrit *) Numri i identifikimit ne Aneksin 1 26 72 72 108 108 6.2.217 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .4. kontributi i Impiantit te Energjise dhe nivelet perfundimtare te zhurmes gjate funksionimit (zhurma e pritshme).5 90 x 10 107.5 108 108 111 103.5 N.Figura 6.4.7 110 108. gjate periudhes se dites dhe nates.3a N.PRBCATESVL220 .5 90 x 2 94 101 107 108.5 105 103. te cilat paraqesin: vlerat kufi.600 MW).

2 P2 45 56.09 40.12 56.4a Kontributi i Parashikuar i zhurmes nga funksionimi i impiantit te energjise (Plani 1) Gjate dites Pika Vlera Limit Gjate nates Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.1 64.86 46.5 P3 70 41.12 51.4.1 P6 55 53.5 50.1 56.95 30.2 P3 70 49.20 49.86 46.6 51.09 40.7 P1 70 51.Tabela 6.58 34.2 55.20 49.7 P7 55 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis (dBA) 54.58 34.95 30.8 .1 56.2 (dBA) 45.8 P4 45 47.2 P5 55 55.6 P2 55 58.218 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .9 P1 70 45.74 40.0 P5 45 P6 45 56.9 44.1 P7 45 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 .5 P4 55 64.0 53.2.4 47.8 58.74 40.3 53.

6 35.0 56. pervec pikes P2.219 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . limitet diferenciale jane poshte limitit kudo.6 35.5 P3 70 41.3 53.Tabela 6.4b Kontributi i Parashikuar i zhurmes nga funksionimi i impiantit te energjise (Plani 2) Gjate dites Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.2 P5 55 55.1 42.2d dhe 6.2 55.8 48.1 56.2e tregojne se.8 P4 45 47.1 44.0 31.2b dhe 6.8 48.9 47.4.0 51.2 P2 45 56.1 42.0 50.2 64. .0 50.1 41. perjashto pikat qe tashme tejkalojne vlerat kufi (P5.2.1 P7 45 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 Figurat 6. Vetem ne piken P2 gjate periudhes se nates limitet jane kapercyer per shkak te funksionimit te Impiantit te Energjise.2 58.6 50.2 (dBA) 45. me vija me ngjyra.5 P4 55 64.2 P3 70 49.1 P6 55 53.9 P1 70 45.2c paraqesin.1 41.4.7 P1 70 51. P6 dhe P7). vlerat e pritshme te zhurmes perreth Impiantit te Energjise. Tabelat 6.4.8 Gjate nates Pika Vlera Limit Zhurma qe mbetet (dBA) (*) Kontributi i Impiantit Zhurma e pritshme (dBA) (dBA) 50.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis (dBA) 54. Keto vlera limit nuk duhet te aplikohen ne zonat industriale dhe komerciale. ne te gjitha pkat e tjera Impianti i R ii Energjise nuk do te induktoje asnje rritje te ndjeshme ne vlerat e zhurmes.0 P5 45 P6 45 56.8 57.4.0 31.4 51.7 P7 55 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 .6 P2 55 58. Per te dy planet rezultatet tregojne se.4.0 54.

Shendeti.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).6 58.7 Vlera diferenciale (dBA)(**) .5 50.6 P4 0.8 58.8 47.2 49.2 P6 0.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis P1 2.3 53.7 51.1 53.220 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .1 64.5 64.2. Shendeti.4 47.0 P5 0.5 41.2 55.0 56.1 56.2 Vlera diferenciale (dBA)(**) .Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 45.8 Pika Pika P1 5.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 54.9 P2 P3 2.Mjedisore.4c Vlera Diferenciale e Parashikuar ne lidhje me Operimin e Impiantit te Energjise (Plani 1) Gjate dites Zhurma e pritshme (dBA) 56.1 P5 P6 0.2 56. dhe Siguria . dhe Siguria .6 P4 0.6 51.2 P2 P3 0.9 45.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).Tabela 6.9 44.0 53. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .4. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .1 Gjate nates Zhurma e pritshme (dBA) 51.Mjedisore.2 55.1 56.

ose ne Planin 1.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis P1 2.6 P2 P3 3.5 64.0 P5 0.9 45.1 53.2 56.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).6 50.8 57.0 54.4 51. vlerat jane gjithmone poshte limiteve ne secilen pike.5 41.4.1 P4 0. pika P2 gjithashtu tregon vlerat e zhurmes.9 47.1 P7 Shenim: (*) Vleresuar nga studimi i zhurmes ne Korrik 2008 (**) Vlera Limit: 3 dB(A).2 58.Udhezimet” Zhurma qe mbetet (dBA)(*) 45.1 44.2 Vlera diferenciale (dBA)** 6.2 55.Udhezimet” . Brenda zonave industriale ose komerciale.Table 6.1 Gjate nates Zhurma e pritshme (dBA) 51.8 Pika Vlera diferenciale (dBA)(**) Pika P1 6. pervec P2. Perfundime Sic tregohet ne shifrat e meparshme. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .2 49.0 56.2.Mjedisore. Shendeti. per shkak te Impiantit te Enegjise. Gjate nates. dhe Siguria .1 P5 P6 0. Shendeti. ne te dyja planet.5.6 P2 P3 0. gjate periudhes se dites operimi i Impiantit te Energjise nuk indukton nje kapercim ne kufij. duke qene nje zhurmen qe mbetet aktualisht ne pikat P5 dhe P6 qe tashme tejkalojne vlerat limit. .8 47.221 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Shendetesine dhe Sigurine” per zonat industriale.6 58.7 Gjate dites Zhurma e pritshme (dBA) 56.7 51.Mjedisore. impianti do te respektoje gjithmone vleren kufi nga rrethimi qe eshte 70 dB (A) e fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetsise ne dokumentin “EHS e Pergjithshme – Udhezimet per Mjedisin. me te larta se limitet ne fuqi: Gjithashtu kufijte diferenciale jane poshte kufijve ne te gjitha pikat. Brenda zones rezidenciale.3 53.2 64. ose ne Planin 2. dhe Siguria .7 P4 0.2 P6 0.4d Vlera Diferenciale e Parashikuar ne lidhje me Operimin e Impiantit te Energjise (Plani 2) Zhurma qe mbetet (dBA) (*) 54.2 55.2.4. Fiksuar nga Organizata Boterore e Shendetesise ne dokumentit “EHS e pergjithshme .1 56.

FAUNA DHE EKOSISTEMET Ndikimet kryesore ne ekosisteme.higrofilike. . • Ndotja e tokes dhe ujit. toke e punuar dhe shkurre.222 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Emetimet e pluhurit.5. Aktualisht zona perreth karakterizohet kryesisht nga prania e bimesise. Ky dokument nuk perfshin ndikimet ne ekosisteme te shkaktuara nga ndertimi i linjave te energjise. • Zhurmat. dhe ne radhe te dyte nga bimesi mocalishteje te kripur dhe hidro . 6. per shkak te zbatimit te projektit te impiantit te energjise.5.5. • Perfshirja e specieve pushtuese. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 6.5.1a) nuk perben nje habitat te vlefshem natyror. Faza e Ndertimit Ndikimet e pritshme gjate kesaj faze jane: • Largimi i habitatit.6. i referohen fazes se ndertimit dhe fazes operacionale.1. Largimi i Habitatit Largimi i habitatit gjate fazes se ndertimit lidhet me zenien e tokes per kantierin e ndertimit dhe kantierin e Impiantit e Energjise.1. Zona qe zihet direkt nga ndertimi (rreth 80 ha. Figura 4.PRBCATESVL220 .1. Ndikimet per shkak te emetimeve ne ajer dhe shkarkimet e ujit gjate funksionimit vleresohen duke marre ne konsiderate dy plane te ndryshme. • Rritja e ndikimeve ndermjet kamioneve dhe kafsheve. BIMESIA. FLORA.

223 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .5.1.1a Vendndodhja (Jugu) Figura 6.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .Figura 6.5.1b Vendodhja (Veriu) .1.

Nuk parashikohet asnje ndikim i perhershem.g. Zogjte duket se jane vecanerisht te ndjeshem ndaj zhurmes se trafikut. Emetimet e pluhurave. dendesite e zogjve prane burimit te zhurmes mund te mos reduktohen. lloji i habitatit.1. mund te konsiderohet se zenia e habitateve natyrore nuk do te kete nje ndikim te ndjeshem ne ekosistemin kompleks natyror te zones. Ellenberg et al. sepse ajo interferon ne menyre te drejperdrejte me komunitetin e tyre vokal dhe ndikon ne sjelljen e tyre ne territor dhe suksesin e bashkimit (Reijnen and Foppen. 6..3. Kuitunen et al. 1979.g..Zona mocalore e kripur dhe vegjetacioni hidro – higrofilik jane habitatet natyrore me interesante brenda vendndodhjes sepse ato mund te mbajne popullsi te madhe zogjsh migrues dhe dimeror sic jane Emys orbicularis. duke ndryshuar keshtu amplituden e ndikimit te zhurmes(e. 1994). Disa studime kane dokumentuar dendesi te reduktuara zogjsh qe shtohen prane burimeve te zhurmes (rruget me trafik) (e. (Laursen. 1999). Zhurma perhapet larg ne mjedis. 1973. Prandaj. 1980. Emetimet e pluhurave Siperfaqja dhe perqendrimi i pluhurave per shkak te fazes se ndertimit vleresohen ne paragrafin 6. 1998. Meunier et al. 1992. duhet te kushtohet vemendje e vecante per shmangien e aksidenteve dhe do te perdoren sisteme mbartese. relievi dhe peizazhi. 1992...PRBCATESVL220 .5. Si pasoje. sic eshte studiuar me pare. 1997.5. Me qellim qe te shmanget perhapja e ndotesve. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Warner. Duke qene se faza e ndertimit eshte e perkohshme dhe speciet e zogjve e kalojne dimrin kryesisht ne toke mocalishte te kripur.1.1. do te ndikojne dendesite e perhapjes se zhurmes dhe te zogjve. (1995) kane vene re se dendesite e zogjve ne fusha te hapura me bar kane qene me te vogla atje ku eshte tejkaluar ngarkesa e zhurmes se trafikut 50 db(A).1. Gjithashtu nese habitatet prane burimit te zhurmes sigurojne habitate qe shtohen rralle ose mungojne ne peizazhin rrethues.. sic eshte vaji. do te jene te konsiderueshme ne zonen perreth deri ne nje distance prej afersisht 500 metra nga rrethimi. Ndotja e Tokes dhe e Ujit Ndotja e tokes dhe ujit mund te ndodhe aksidentalisht gjate fazes se ndertimit. Reijnen and Foppen. ne kete zone te kufizuar pritet nje reduktim i Prodhimit Bruto. Illner.2. 6. Meunier et al. 1994).224 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 1981. faktoret mjedisore sic jane struktura e bimesise.. Räty. Veen. per shkak te perhapjes se kufizuar te zones dhe vleres se saj natyrore pergjithesisht te ulet. ndikimi mund te konsiderohet i paperfillshem. per nje periudhe afersisht nje vit. Megjithate. Reijnen et al. Van der Zande et al. 1981. Zhurmat Zhurmat shkaktohen nga trafiku dhe aktivitetet e nevojshme per ndertimin e impiantit e energjise. Reijnen et al. 1999). Zogjte ne pyje kane reaguar qe ne nivelet e zhurmes 40 db(A).

Kjo do te thote se rruget do te vrisnin nje numer konstant popullsie dhe prandaj mund te kene nje ndikim te ndjeshem ne speciet e rralla. Speciet e egra sic jane Arundo donax. Megjithate. Göransson et al.2. Bergmann. 6. Farat e llojeve te egra mund te sillen nga province te tjera shqiptare me automjete ose kamione te perdorur gjate punimeve te ndertimit. 6. 1944. Amfibet dhe Zvarraniket jane komunitetet me te prekura nga prania e rruges sepse ato mund te shkelen nga kamionet dhe automjetet qe kalojne ne rruge.5.g.5. vetem ne nje perqindje te vogel (me pak 5%) e vdekshmerise ne total (e. ne varesi te specieve te egra te parashikuara.225 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ose mellenjat.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Veprimet do te jene specifike. Numri i perplasjeve pergjithesisht rritet me intensitetin e trafikut. Bennett. 1978.4. te cilat u heqin habitatin specieve vendase. trumcaket. Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit mbi Kafshet Rritja e trafikut. per shkak te fazes se ndertimit. ky ndikim mund te konsiderohet i paperfillshem. Alilanthus altissima ose Robinia pseudoacacia u vune re gjate inspektimit ne vend. Ndikimi mund te jete i rendesishem ne varesi te trafikut. duke qene se rruga do te shfrytezohet nga kamione.. Per shume lloje te zakonshme te kafsheve te egra sic jane lepujt.6. 1995.1. 1996). 1974. Van Gelder. aktivitetin e kafsheve dhe dendesine e tyre. Haugen.g. Nese nuk mbahen nen kontroll. 1974. ose migrimi sezonal ndermjet habitateve te dimrit dhe te veres (e. 1977. Pushtimi nga Specie te Egra Humbja e habitateve natyrore mund te lehtesoje kolonizimin e specieve te egra. keto specie mund te veprojne si pushtues qe kolonizojne hapesirat e degraduara dhe te shpyllezuara. Duke pasur parasysh periudhen e fazes se ndertimit (afersisht 3+49 muaj per njesine e pare) ky ndikim nuk mund te konsiderohet i paperfillshem. • Emetimet e zhurmave. GrootBruinderink and Hazebroek. Ndryshimet e perkohshme ne vrasjet ne rruge tregojne se periudha te ndryshme biologjike qe influencojne aktivitetin e specieve. te cilet nuk do te kalojne permes habitatit natyror. 1998). Faza e Funksionimit Funksionimi i impiantit te energjise mund te shkaktoje ndikimet qe vijojne ne ekosisteme: • Ndotjen e ajrit. gjate fazes se ndertimit dhe me vone do te ndermerren veprimet e duhura per te parandaluar kolonizimin e specieve te egra.1. Aaris-Sorensen. Shifra e vrasjeve ndoshta nuk varet nga dendesia. 1973. Bergmann. stinet per ciftezim dhe shtim.5. • Shkarkimet e ujrave. por mund te varioje ne perpjestim te drejte me nurmin e popullsise. dhelprat. Rodts. vdekshmeria nga trafiku pergjithesisht konsiderohet si e paperfillshme. do te shkaktoje reduktimin e faunes. Schmidley and Wilkins. 1991. megjithate. sic jane ritmi I perditshem i te ushqyerit dhe te pushuarit. .5.

5. cefalopodet dhe crustaceanet.53 µg/m per NOX. D. • Prodhimi i larte i oksigjenit dhe lendes organike nepermjet fotosintezes. n.226 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Perqendrimet maksimale vjetore te NOX dhe SO2 brenda Zones se Mbrojtur te 3 Rrushkullit (Jashte Zones se Studimit) do te jene me te vogla se 0.M.15 µg/m per NOX ne planin e pare dhe 0. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Emetimet nga impianti i energjise shkaktojne perqendrime qe jane kudo dhe ne te dyja planet me te ulta se kufiri i lejuar.1. Rolet kryesore te livadheve te fanerogames detare dhe ne vecanti nga Posidonia jane: • Stabilizimi i shtratit detar nepermjet zhvillimit te nje aparati efikas radikal dhe stoloniferous. Ulja e vleres se temperatures te ujit te detit mund te shkaktoje pergjithesisht: • Shok termal.51 µg/m per SO2 dhe 1. sic jane peshqit.32 µg/m per NOX ne planin e dyte.5.2.• Rritjen e ndikimeve te mjeteve te transportit mbi kafshet.45 µg/m per SO2 dhe 0. Shkarkimet e Ujrave Ndikimet kryesore te mundshme per shkak te shkarkimeve te ujrave jane te lidhura me efektet e shkarkimeve te ujrave termale. Livadhet me Posidonia perfaqesojne nje ekosistem te rendesishem ne Detin Adriatik dhe habitatin e klimaksit gjate bregdetit te Mesdheut (plani infra-litoral).PRBCATESVL220 .2. 6.2. 3 ne planin e dyte perqendrimet maksimale vjetore jane 1. 6. Ne menyre te vecante. Shkarkimi i Ujrave Termale Te gjithe intervertebroret dhe shumica e peshqve nen-rryme jane organizma poikiloterme dhe temperatura e trupit te tyre eshte ne perputhje me temperature e ambjentit.76 µg/m per SO2 dhe 0.60/02). 803/2003.2. • Ndryshim ne ritmin metabolik. Ndotja e Ajrit Perqendrimet maksimale vjetore te NOX dhe SO2 i pranueshem ne vendet Europiane 3 per nje siperfaqe me flore te pasur dhe te ndjeshme jane respektivisht 30 µg/m 3 3 dhe 20 µg/m (WHO 2000. ne planin e pare 3 3 perqendrimet maksimale vjetore jane 0.21 µg/m per SO2 3 3 3 dhe 0. prodhimi i larte i oksigjenit dhe lendes organike nepermjet fotosintezes.1. • Habitati i zgjedhjes per disa specie qe jane te rendesishme nga ana komerciale. Kufiri i lejuar prej 60 µg/m per NOx dhe 3 35 µg/m eshte percaktuar nga Dekreti Shqiptar nr. . • Reduktimi i intensitetit te levizjeve te efektit zbutes te ujit te “matte” dhe shtreses se vegjetacionit.06 3 µg/m per NOX (shiko paragrafin 6.5). • Burimi ushqimi i drejtperdrejte dhe jo i drejtperdrejte per disa organizma.

rini.2.5.• Ndryshim ne efikasitetin fiziologjik.2a Kurba e Pritshme e Pergjigjes se Ritmit Metabolik kundrejt Temperatures per nje zone te aklimatizuar per kafshet ne Temperatura te Ulta te Dimrit dhe te zone te aklimatizuar per kafshet ne Temperatura te Larta te Veres Source: J. ritmi metabolik do te jete shume i ulet dhe kafsha nuk do te jete ne gjendje te transmetoje energjine e nevojshme per aktivitetin. 2001 .6 °C (Slobodan Regner. sardelja ne Adriatik pergjithesisht nga Prilli ne Tetor.2a).5. te rritur.227 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . ne temperaturat optimale qe variojne 11. etj. Zakonisht ka nje hierarki te pergjigjeve te mundshme. kur ato kane nevoje per amplituden optimale te temperatures.6 – 27. Efektet e organizmave detare ndryshojne ne varesi te stadit te jetes se tyre (vezet. Levinton. ndryshimi i temperatures shkakton rritjen ose uljen e ritmit metabolik.2. ne varesi te rendesise se ndryshimit mjedisor. Nese temperatura zbret papritur.) dhe te karakteristikave te organizmit (stenotermal ose euritermal). Per te shmangur ndikimet e mundshme negative. Per shembull. jane ne gjendje te aklimatizohen ndaj ndryshimeve sezonale te temperatures. 1996) . nese temperature rritet papritur. ritmi metabolic rritet gjithashtu. larvat.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . duke ndryshuar marredhenien e tyre metabolizemtemperature me kushtet e reja (Figura 6. poikiloterma. Faza me e ndjeshme e jetes se organizmave detare eshte gjate riprodhimit. Figura 6. Ne poikiloterma. por ajo mund te jetoje edhe ne temperatura qe luhaten ndermjet 5-6 °C dhe 28 °C (amplituda e temperatures se mbijeteses).S. nga ana tjeter. qe jetojne ne mjedise sezonale.

Shperndarja gjeografike e specieve detare tregon se perzgjedhja natyrale ka ndryshuar pergjigjen optimale te specieve ne ate te regjimit te tyre ne temperature vendase, edhe pse organizmat detare konsistojne ne grumbullimin e specieve, amplitudat e temperatures optimal te te cilave jane te ndryshme. Organizmat qe jetojne ne zonen e studimit jane kryesisht euritermale (ato mund te jetojne ne nje amplitude te gjere temperature). Bazuar ne supozimet e pershkruara ne paragrafin e meparshem, vlerat mesatare te temperatures me te ulet dhe me te larte te rregjistruar ne zonen e studimit presupozohen si pragu, poshte dhe mbi te cilin pritet nje ndikim i mundshem i pafavorshem ne organizma. Temperatura mesatare mujore e ujt te detit varion nga rreth 12 °C (ne dimer) ne 24°C (ne vere). Me qellim qe te vleresohet ndryshimi i temperatures i shkaktuar nga shkarkimet termale (ne te dyja planet), eshte perdorur modeli i perhapjes se programit kompjuterik. Studimi i plote i modelimit eshte aneksuar ne raportin aktual. Me kritike eshte shpejtesia e ndryshimit te temperatures. Ndikimet e mundshme ne organizma per shkak te shkarkimit te ujrave mund te priten vetem gjate fazes se ndezjes, kur temperature pritet qe te rritet papritur ne distance te shkurtra nga pika e shkarkimit. Ne fakt, pas ndezjes, temperature e shkarkimit do te varet nga kushtet mjedisore (temperatura) te detit dhe si rrjedhim organizmat do te jene ne gjendje qe te aklimatizojne ndryshimet e temperatures. Megjithate, zona e prekur eshte shume e kufizuar, dhe specie te ndryshme mund te levizin lirshem drejt habitatit te karakterizuar nga nje amplitude optimal e temperatures. Posidonia oceanica, e cila eshte habitati me interesant detar Brenda zones se studimit, eshte vene re brenda 1,000 metrave nga pika e shkarkimit. P.oceanica eshte fanerogama endemike e detit Mesdhe, e cila mund te rritet deri e 44 metra thellesi, per shkak te penetrimit ted rites dhe ka nevoje per kushtet qe vijojne qe te jetoje: • Kripesi mbi 33‰ dhe nen 41‰; • Amplitude temperature ndermjet 10 dhe 28 °C ( 9 °C dhe 29.2 °C); • Jo shume hidrodinamike. Modeli matematikor tregon, ne te gjitha situatat e ekzaminuara, se shtellunga termale thellohet larg nga pikat e daljes, por kufizohet ne nje thellesi jo me te madhe se 3.0 m dhe vija izotermike qe i korrespondon +3.0°C nuk eshte me larg se 1 km nga pika e shkarkimit; prandaj ndikimet ne organizmat detare jane kufizuar ne kete volum uji. Organizmat me te rendesishem ndodhen ne det larg nga zona e prekur, keshtu qe ndikimet ne ekosistemet detare mund te vleresohen si te vogla. 6.5.2.3. Zhurmat Me qellim qe te vleresohet niveli i presionit te zhurmes per shkak te aktiviteteve te Impiantit te Energjise u perdor modeli SoundPlan. Ne planin e pare niveli i presionit te zhurmes 45-50 dB(A), ne rastin me te keq, pritet ne 800 metra nga Impianti i Energjise (Figura 6.4.2b), ndersa ne planin e dyte niveli i

- 228 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

presionit te zhurmes 45-50 dB(A), ne rastin me te keq, pritet ne 1,000 metra nga Impianti i Energjise (Figura 6.4.2c) Habitatet me te aferta natyrore jane brenda 1,000 metrash nga Impianti i Energjise dhe jane te ekspozuara ndaj nje niveli presioni zhurme prej 55 dB(A). Speciet kryesore me te rendesishme, qe mund te jetojne ne keto habitate (toke mocalishte e kripur, bregdet ranor, etj), jane limicoluos dhe zogjte e ujit. U vu re, ne nje vendndodhje tjeter industriale (Porto Marghera Venecia, Itali, Provinca e Venecias 2005), se zhurma per shkak te aktiviteteve industriale nuk ka ndaluar pranine e ketyre zogjve prane ose afer zones industriale.
Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Ne perputhje me presupozimin e raportuar ne §6.5.1.3, emetimet e zhurmes per shkak te aktiviteteve te Impiantit te Energjise nuk do te kene ndikime te ndjeshme ne shperndarjen e faunes.. 6.5.2.4. Rritja e Ndikimeve te Mjeteve te Transportit ndaj Kafsheve Rritja e trafikut eshte kryesisht shkak i transportit te gurit gelqeror dhe hirit. Bazuar ne presupozimin e raportuar ne Paragrafin 6.5.1.5 dhe duke qene se rruga qe do te perdoret nga kamionet nuk do te kaloje permes habitatit natyror, ky ndikim mund te konsiderohet i paperfillshem.

6.5.3.

Bibliografia

Boudouresque et al. “Préservation et conservation des herbiers à Posidonia oceanica“ 2006 - RAMOGE pub. : 1-202 N°ISBN 2-905540-30-3 Cotta Ramusino “Lezioni di idrobiologia e pescicoltura” CittàStudiEdizioni 1996 Levinton J.L. “Marine Biology” Oxford University Press 2001 Scott D. Jackson “Overview of Transportation Impacts on Wildlife Movement and Populations” Department of Natural Resources Conservation University of Massachusetts, Amherst – 2006 Lorenzini, Nali “Le piante e l’inquinamento dell’aria” Springer 2005 Andreas Seiler “Ecological Effects of Roads - A review” Introductory Research Essay No 9 Department of Conservation Biology SLU Uppsala 2001 Provincia di Venezia “Censimento degli Uccelli Acquatici Svernanti in Provincia di Venezia” (2005).

6.6. PEIZAZHI Ndikimet ne peizazh jane vleresuar edhe nepermjet analizes se projektit, edhe nepermjet analizes se vleres se peizazhit, vleresuar ne Paragrafin 5.7, krahasuar me vleren e peizazhit te mundshem te Impiantit te Energjise. Metodologjia raportohet ne tabelen qe vijon.

- 229 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Tabela 6.6a

Standardi per te vleresuar Ndikimin e Peizazhit te Projektit
Parametrat e vleresimit Ruajtja ose ndryshimi i karakteristikave morfologjike te zones. Perdorimi it e njejtave tipologji ndertimi dhe kohezioni me perdorimin e tokes ne zonen perreth. Ruajtja ose ndryshimi i marredhenieve historike, kulturore dhe natyrore Kohezioni, kontrasti ose paanshmeria e projektit ne lidhje me zonen perreth Ndikimet ne pamjet panoramike Ndikimet ne ekologjine e peizazhit Elementet e peizazhit qe kane nje vlere simbolike per komunitetin vendas

Vleresimi i Ndikimit Ndikimet e Morfologjise dhe tipologjise

6.6.1.

Pershkrimi i Projektit

Projekti i propozuar ne Porto Romano parashikon realizimin e dy impianteve te Energjise me djegie qymyrguri qe do te ngrihen ne dy faza te ndryshme: • Faza 1: ngritja e njesise se pare dhe e disa infrastrukturave tashme te projektuar per t’i sherbyer konfigurimit te Impiantit, duke shmangur kufizimet e ardhshme te ndertimit; • Faza 2: ndertimi i njesise se dyte. Duke marre ne konsiderate fazat e Projektit te lartpermendur, vleresimi i ndikimeve eshte kryer duke perkufizuar dy Plane te Ndryshme (Plani 1, qe referohet Fazes 1 te Projektit, dhe Plani 2, ku merren ne konsiderate ndikimet e Fazes 1 dhe Fazes 2). Strukturat me domethenese te parashikuara nga Plani 1 – Faza 1 jane: • Ndertimi i strukturave me te larta te Impiantit te Energjise: • Dhoma e Bolierit, 110 metra; • Njesia per Heqjen e Squfurit nga Gazet e Oxhakut (FGD), 45 metra; • Ndertesa e Energjise, rreth 40 metra; • Filtri prej pelhure, 35 metra; • Trungu i oxhakut: ai do te perbehet nga tubi PRFV, i mbeshtetur ose nga nje strukture celiku, ose nga nje strukture beton-armeje; nje alternative tjeter, aktualisht nen investigim, eshte nje trung oxhaku beton-arme me veshje te brendshme qe i reziston acidit. Trungu do te jete 150 metra i larte dhe me nje diameter prej afersisht 8 metrash; • Grumbullime qymyrguri ne ajer te hapur: rreth 450 m x 60 m, 23 metra me te larta, te vendosura pergjate vijes bregdetare. Duke marre ne konsiderate se trungu i oxhakut te Impiantit te Energjise do te jete i “tipit te lagesht” parashikohet se, gjate funksionimit te Impiantit te Energjise, shtellunga e gazeve oxhakut do te jete e dukshme. Gjate Fazes 2, shumica e strukturave te pershkruara me siper, do te dyfishohet. Ndikimi kumulativ, me strukturat e Fazes 1, do te jete shume i kufizuar duke marre ne konsiderate se strukturat e Fazes 2 do te ndodhen shume prane atyre te Fazes 1.

- 230 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

Ndikimet ne stilin, ngjyrat vendase dhe materialet e ndertesave Ndikimi Vizual Incidenca Mjedisore Ndikimi Simbolik

6.6.2.

Ndikimi ne Peizazh

Projekti do te ndryshoje karakteristikat morfologjike te zones, megjithate, nuk ka ndertesa perfaqesuese ne zonen perreth, prane vendndodhjes sone. Prandaj, stili vendas, ngjyrat dhe materialet nuk perbejne elemente relevante ne vleresimin e ndikimeve. Gjithashtu, projekti nuk ndodhet brenda zonave te kufizuara/mbrojtura. Me qellim qe te vleresoje sic duhet interferencat e Projektit ne pamjet panoramike, jane perzgjedhur disa kendveshtrime perkatese. Peizazhi aktual dhe perspektiva e peizazhit te parashikuar (Faza 1 dhe Faza 2) tregohen ne Anekset 4-5-6-7. Strukturat e ardhshme do te ndodhen ne nje zone te karakterizuar nga ndjeshmeri e vogel e peizazhit dhe nga prania e disa instalimeve industriale (sic jane serbatoret, stacioni pompues i drenazhimit dhe nje bankine ekzistuese). Ndikimi visual do te jete mjaft i ndjeshem; megjithate, duke marre ne konsiderate mungesen e pamjeve panoramike dhe pak perdorueseve te mundshem te peizazhit, ndikimi i parashikuar qe lidhet me projektin do te konsiderohet i ulet. Realizimi i projektit do te ndryshoje aftesine e perdorimit te tokes, megjithate hapesira e vendndodhjes nuk eshte nje hapesire natyrore sepse ajo eshte rezultat i aktiviteteve permiresuese. Ndikimet e mundshme ne elementet simbolike jane te lidhura me zbulimet arkeologjike (Figura 5.7.3a), qe ndodhen jashte zones se vendndodhjes.

6.6.3.

Perfundime

Sic raportohet ne paragrafet e meparshme ndikimet ne peizazh vleresohen duke krahasuar vleren e peizazhit te zones me vleren e ndikimeve te lidhura me Impiantin e Energjise (Tabela 6.6.3a). Tabela 6.6.3a Ndikimi i Projektit ne Peizazh
Parametrat e Vleresimit Ndikimet e Morfologjise dhe tipologjise Mesatare Ndikimet ne stilin, ngjyrat vendase dhe materialet e ndertesave E ulet Ndikimi Vizual Mesatare Incidenca Mjedisore Mesatare Ndikimi Simbolik E ulet Ndikimi i Peizazhit

Ndjeshmeria e Peizazhit

E Ulet

E Ulet

Duke marre ne konsiderate cilesine e ulet te peizazhit aktual, ndikimi i projektit ne peizazhin e Porto Romano-s mund te konsiderohet i ulet, megjithese parametrat e ndikimit morfologjik dhe vizual mund te klasifikohen me nje nivel mesatar ndikimi.

- 231 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

6.7. TRAFIKU 6.7.1. Rrjeti Rrugor

6.7.1.1. Faza e Ndertimit Gjate fazes se ndertimit rrjeti rrugor vendas do te modifikohet dhe permiresohet me qellim qe te lehtesoje aksesin ne kantierin e ndertimit. Ne vecanti rruga me nje korsi ne secilin drejtim qe fillon nga superstrada (Durrës – Tiranë) tek Rinia do te zgjerohet dhe ri-shtrohet, duke sjelle ndikime te metejshme pozitive ne lehtësimin e transportit lokal. Dy rruge te tjera te shtruara jane parashikuar qe te lidhin kete rruge dytesore me vendndodhjen tone sic tregohet ne Figuren 6.7.1.1a. Gjate fazes se ndertimit rreth 2.000.000 m material do te transportohet me kamion per ne kantier. Volumi i trafikut të shtuar do jete i qenesishem, por i shperndare ne nje periudhe te gjate kohore. Figura 6.7.1.1a Rruga e Ardhshme e Shtruar gjate fazes se ndertimit
3

6.7.1.2. Faza Operacionale Gjate fazes operacionale rruget lokale do te karakterizohen nga: • Nje rritje ne trafikun e personelit te punes ne vend, por zgjerimi i rruges qe eshte propozuar ne projekt mund te konsiderohet me teper se i mjaftueshem per te mbeshtetur rritjen e trafikut lokal te automjeteve; • Trafiku pergjate rrjetit te ri rrugor do te influencohet nga nje rritje ne numrin e kamioneve. Kamionet perfshihen ne transporte materialesh dhe perberjesh (gelqere, hi, gips, ure, etj.).

- 232 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano - PRBCATESVL220

Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis

460 kamione ne vit do te transportojne gelqere drejt vendndodhjes se kantierit.1.233 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Ure: rreth 150 konteniere jane te nevojshem cdo vit. per nje sasi totale prej afersisht 70. . Kamionet/kontenieret mund te mbartin jo me teper se 30 ton materiale.2. Materialet e tjera.2.7.7. qymyri do te ngarkohet ne platforma lundruese (barge) dhe transportohet drejt pontilit ku nje rrip transmetimi do ta transferoje ate ne zonen e magazinimit brenda impiantit. I njejti dimension pritet per kontenieret. sic jane Gipsi dhe Hiri.000 ton/vit. platformat lundruese do te punojne kur anijet oqeanike te jene te pranishme.2.000 DWT.920 kamione ne vit do te transportojne gelqere drejt vendndodhjes se kantierit.000 DWT – dhe 24 anije ne vit nese marrim ne konsiderate Panamax prej 80. do te largohen nga Impianti i Energjise me anije.2. Ne fazen 1 jane parashikuar levizjet me kamione si vijon: Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis • Gelqere: rreth 1. Trafiku Detar 6. 6. Levizjet detare qe vijojne jane parashikuar per dy fazat operuese te Impiantit te Energjise: • Faza 1: • Qymyri: 13 anije ne vit mund te arrijne ne “zonen e ankorimit nese marrim ne konsiderate Dimensionet e Kepit prej 150.Per te vleresuar levizjet e kamioneve. Cdo anije do te arrije nje “zone ankorimi” afersisht 3-4 km nga bregu. rreth 85 dite ne vit do te karakterizohen nga prania e anijeve oqeanike larg bregut te zones se Impiantit te Energjise.PRBCATESVL220 . u moren ne konsiderate sa vijon: • • Impianti do te punoje me te njejtin intensitet gjate gjithe vitit. Faza e Ndertimit Gjate fazes se ndertimit nuk eshte parashikuar asnje trafik detar i rendesishem. furnizimi me qymyr do do te behet drejt Termocentralit te Porto Romanos nepermjet anijeve. Ne ate pike.7. • Gipsi: rreth 7 – 9 anije cisterna jane te nevojshme ne nje vit per te larguar gipsin nga impianti. Ne fazen 2 jane parashikuar levizjet me kamione si vijon: • Gelqere: rreth 2. Faza e Funksionimit Sic raportohet ne pershkrimin e projektit. 6. • Ure: rreth 300 konteniere jane te nevojshem cdo vit.

platforma lundruese do te punojne kur anijet oqeanike te jene te pranishme. rreth 170 dite ne vit do te karakterizohen nga prania e anijeve oqeanike larg bregut te zones se Impiantit te Energjise. .000 DWT dhe 48 te tilla nese marrim ne konsiderate Panamax prej 80.8. FUSHAT ELEKTROMAGNETIJE JO-JONIZUESE Burimet e vetme te jashtme elektromagnetike te Impianteve te Energjise jane: • Nje linje energjie 400 kV.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Nje kabell 500 kV DC nen-det. 6.234 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .• Hiri: rreth 44 platforma lundruese pritet te shfrytezohen cdo vit. ndikimet kryesore te projektit jane mundesite e punesimit dhe mundesia per te pasur energji dhe prandaj mund te konsiderohen pozitive ne teresi. Nje Vleresimi specific i Ndikimit Social eshte planifikuar qe e realizohet per te vleresuar me detaje influencen pozitive dhe negative te Impiantit te Energjise ne ekonomine dhe komunitetet vendase. • Faza 2 • Qymyri: rreth 26 anije oqeanike ne vit mund te arrijne ne “zonen e ankorimit” nese marrim ne konsiderate Dimensionet e Kepit prej 150. • Gipsi: rreth 14 – 18 cisterne jane te nevojshme ne nje vit per te derguar gipsin nga impianti. Ndikimet ne punesim gjate fazave te ndertimit dhe funksionimit jane permbledhur ne Paragrafet qe vijojne.1. rreth 26 km e gjate.000 DWT . e cila lidh stacionin e energjise me Stacionin e Rrjetit Energjetik Kombetar Tirana 2. duke ngarkuar 440. • Hiri: rreth 88 platforma lundruese pritet te shfrytezohen cdo vit. 6. i cili shkon ne Itali. per nje sasi totale prej afersisht 140.9. 6. rreth 210 km i gjate.000 ton/vit (dimensioni i anijeve me hi mund te varioje ne varesi te destinacionit te tij perfundimtar). Faza e Ndertimit Ndertimi i Termocentralit do te sjelle mundesi punesimi per nje numer te madh njerezish Vec kesaj.9. Analiza e Linjes se Energjise me Stacionin Tirana 2 dhe e kabllit nendetar drejt Italise nuk perfshihet ne Studimin aktual. duke perbere keshtu nje burim te ardhurash. Prania e kontraktoreve nderkombetare do te sjelle gjithashtu nje rritje indirekte te te ardhurave per aktivitetet vendase.000 ton/vit (dimensioni i anijeve me hi mund te varioje ne varesi te destinacionit te tij perfundimtar). kontraktimi i pales shqiptare do te perfshije firma shqiptare. KUADRI SOCIO-EKONOMIK Nga kendveshtrimi socio-ekonomik. duke ngarkuar 880.000 ton/vit. nuk perfshihet ne Studimin aktual.

SHENDETI PUBLIK 6. Gjate kesaj periudhe do te punesohen afersisht 1.2. Duke pasur parasysh rezultatet e dhena me lart.1.2. Ky numer do te rritet deri ne 220 punonjes kur njesia e dyte te jete ne funksionim.1 dhe 6.1.000 m nga kantieri. 6. 1.650 punetore me nje pik deri ne 2.4. zona me e afert e banuar. . 6. sigurimi.500 punetore gjate periudhave me aktivitet intensive ndertimi dhe ne rast se te dyja njesite ndertohen me nje ndryshim kohor 6 muaj ndermet filimit te dy njesive.10. ne distance pertej 550 metra nga kantieri.PRBCATESVL220 . gjelberimi.10. Zhurma Duke marre ne konsiderate se hapesira e interesit eshte nje toke me fushe te gjelber pak e populluar dhe se faza e ndertimit do te jete e perkohshme. 2 qe do te thote pluhuri qe mund te krijohet eshte me i ulet se 100 mg/m dite. Aspektet qe lidhen me emetimet atmosferike dhe ndikimet e zhurmes gjate fazes se ndertimit te Impiantit te Energjise diskutohen respektivisht ne Paragrafet 6. pastrimi. ndikimi i zhurmes mund te konsiderohet jo i rendesishem.9.235 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Fuqi punetore shtese do te punesohet nga kontraktoret qe do te operojne ne menyre konstante ne vendndodhje per te kryer sherbime sic jane: menca. konsiderohen Praktikisht Joegzistente Nuk eshte parashikuar asnje ndikim ne shendetin publik. Faza e Ndertimit Gjate fazes se zbatimit te projektit ndikimet e mundshme ne “Shendetin Publik” mund te lidhen me: • Pluhurin e shkaktuar levizjet e materialeve. indeksii pluhurit. • Zhurmen e shkaktuar nga automjetet dhe makinerite. 6. Ndotja Atmosferike Gjate fazes se ndertimit. depozitimet e pluhurit ne vendndodhjen e Fshatit Rina.10. 6. Faza e Funksionimit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Gjate funksionimit Impianti i Energjise do te punesoje afersisht 140 njerez per njesine e pare.1. e paraprire nga 3 muaj punimesh paraprake.10.1.1.1.Faza e ndertimit do te zgjase afersisht 49 muaj per cdo njesi te Impiantit te Energjise.

2.6.236 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Organizata Boterore e Shendetesise (WHO) konsideron si 3 qe zgjasin per 24 ore.PRBCATESVL220 .2 µg/m dhe ndermjet 0. Ndotja Atmosferike Ndikimet ne Shendetin Publik te emetimeve qe ndotin ajrin nga aktvitetet industrial mund te jene: • Te pamodifikuara gjenetikisht. • Efektet e zhurmes. perfshijne hidrokarbure policiklike dhe nikel.1.10. nga ana tjeter.4 dhe 3 9. NO2 nga legjislacioni shqiptar(VKM Perqendrimi mesatar vjetor ne toke i NO2 per shka te funksionimit te Impiantit te 3 3 Energjise do te jete rreth 0.53 µg/m ne Planin 1 dhe 1. Ky limit adoptohet si mase paraprake per te mbrojtur subjektet e ndjeshme sic jane azmatiket dhe eshte vendosur gjithashtu nga Direktiva 1999/30/CE. qe mund te jene toksike.2). dhe 6.2.06 µg/m ne Planin 2 (§ 6. ndikimet e mundshme ne “Shendetin Publik”mund te lidhen me: • Semundje qe rezultojne nga emetimet atmosferike. qe do te thote te paperfillshme nese krahasohen me vlerat e lartpermendura. Aspektet e lidhura me emetimet atmosferike dhe ndikimet e zhurmes per shkak te Impiantit te Energjise diskutohen respektivisht ne Paragrafet 6. metalet e renda dhe jo-metalet toksike (te pranishme ne therrmije). • Te modifikuara gjenetikisht (teratogjenike dhe mutagjenike). Nivelet e mjedisit (natyror + antropik) ne hapsirat Europiane me dendesi te vogel popullsie jane ndermjet 2. 803 e 2003) eshte 60 µg/m .1). NOX dhe SPM (Lende e grimcuar ne pezulli).4. 6. dhe perqendrime te tolerueshme 150 µg/m 3 perqendrimet deri ne 400 µg/m qe zgjasin vetem per nje ore. Percaktimi i limitit per perqendrimet maksimale ne toke te 3 nr.1.4 µg/m . ndodhin nga produktet e djegies.2. ne te dyja planet e marra ne konsiderate ne kete Studim te Ndikimit ne Mjedis (shiko §4. Vlera mesatare 3 vjetore e rekomanduar eshte 40 µg/m . Oksidet e Azotit Nivelet e perqendrimeve ne mjedisin natyror ne atmosfere jane ndermjet 0.10. Ndotesit modifikuar gjenetikisht. respektivisht per dioksidin dhe oksidin e azotit. por asnjehere kancerogjene. Faza e Funksionimit Gjate operimit. por mund te shkaktojne ndryshime qelizore me kalimin e kohes. te demshme ose irrituese.0 dhe 7. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4 µg/m . Emetimet ne ajer per shkak te Impiantit te Energjise. Ndotesit e pamodifikuar gjenetikisht perfshijne pjesen me te madhe te perberjeve inorganike qe jane te pranishem ne tym (sic jane oksidet e squfurit dhe oksidet e azotit). kryesisht SO2.6.0 3 3 dhe 4. Ndikimet e dioksidit te azotit tek njeriu dhe kafshet jane te ndryshme. duke ndryshuar mjaft nga njeri vend ne tjetrin.1. te cilat nuk paraqesin domosdoshmerisht ndikime te menjehershme.2.

51 µg/m ne Planin 2 (§ 6. 803) percakton kete limit ne 35 µg/m . Aktivitetet e modelimit te kryera per kete studim tregojne perqendrimi mesatar vjetor ne toke i SO2 per shkak te operimit te Impiantit te Energjise do te jete rreth 3 3 0. por ate paperfillshme nese krahasohen me vlerat e rrezikshme per shendetin publik. Therrmijat qe kane nje diameter me te vogel se 10 µm (PM10) penetrojne ne aparatin e siperm te frymemarrjes (nga hunda ne laring). SO2 absorbohet lehtesisht nga mukosa. Aktualisht. Lende e Grimcuar ne Pezulli Lende e grimcuar ne pezulli quhen jane therrmijat qe jane te ngurta dhe te lengshme. limitet per cilesine e ajrit. nitrate. dioxins/furans).76 µg/m ne Planin 1 dhe 1. therrmijat behen me te rrezikshme sepse ato penetrojne me thelle ne organizmin e njeriut. te shperndara ne atmosfere. karboni organik. therrmijat qe kane diameter me te vogel se 2. 3 Legjislacioni shqiptar (Ligji AL VKM nr. sulfate.2). Perberja e tyre.PRBCATESVL220 . . Me gjithe perqendrimet e larta te SO2 te nevojshme per te induktuar efekte te demshme ne popullsine e rritur te shendetshme.Oksidet e squfurit Edhe kjo perberje gjithashtu eshte e perfshire ne grupin e ndotesve te pa-modifikuar gjenetikisht. te derguar drejtperdrejt nga burimi. Pluhurat jane nje perzjerje komplekse fiziko – kimike.5 µm (PM2.237 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . hidrokarbure policiklike aromatike. dhe nese. (metale te renda. 3 percaktojne se perqendrimi mesatar vjetor ne toke i SO2 nuk tejkalon 20 µg/m . ne perqendrime me te larta mund te ndodhin pathologji te frymemarrjes si azma dhe bronshiti. 803) e percakton kete limit ne 60 µg/m . prandaj vetem pak sasi te vogla arrijne ne pjeset me te thella te mushkerive.5) jane 60% e totalit PM10 dhe penetrojne ne aparatin e poshtem te frymemarrjes (nga trakeja hunda ne alveolen pulmonare).2). por te paperfillshme nese krahasohen me vlerat e rrezikshme per shendetin publik.75 µg/m ne Planin 1 dhe 1. Therrmijat me diameter me te madh se 10 µm mund te konsiderohen me pak te rrezikshme. te formuar me vone. shume autoritete shendetsore e konsiderojne SO2 te rrezikshem per te moshuarit dhe njerezit e prekur nga semundje kronike te sistemit te frymemarrjes dhe kardiovaskular. te vendosura nga Direktiva 1999/30/CE. meqenese ajo eshte irrituese qe ne perqendrime shume te vogla. ndersa.1 dhe 100 µm. Per shkak te tretshmerise se mire ne uje.1.1. te perbera ose nga perberes primar. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Fenomenet shqetesuese nga ekspozimi ndaj SO2 jane te pazakonta. si rrjedhim. ose nga perberes dytesor. Duke ulur dimensionet e tyre. ammonium. Legjislacioni shqiptar (Ligji 3 AL VKM nr. dhe mukozes se sistemit te frymemarrjes. eshte shume variabel. meqenese ato vendosen shpejt ne toke. ato mbahen nga pjesa e poshtme e aparatit te frymemarrjes. me diameter ndermjet 0.16 µg/m ne Planin 2 (§ 6. Perqendrimi mesatar vjetor i PM10 per shkak te funksionimit te Impiantit te 3 3 Energjise do te jete rreth 0. thithen. Direktiva 1999/30/CE percakton se perqendrimi mesatar vjetor i PM10 nuk duhet te 3 3 tejkaloje 40 µg/m deri ne 2010 dhe me vone 20 µg/m . Ndikimet e oksideve te squfurit dalin ne pah tek njeriu perms irritimeve te lekures.

PRBCATESVL220 . NOX dhe SPM. as ne Planin 2.Ne perfundim.2. 6. perqendrimet ne toke te shkaktuara nga Impianti i Energjise ne Porto Romano. kryesisht SO2. jane gjithmone nen limitet e percaktuara nga ligji ne fuqi per mbrojtjen e shendetit te njeriut.238 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .2. Zhurma Rezultatet e aktiviteteve te zhvilluara te modelimit tregojne se vlerat e zhurmes ne receptoret ne zonen rrethuese nuk do te rriten ne menyre te ndjeshme per shkak te Impiantit te Ri. as ne Planin 1.10.

.239 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .

i perkohshem/i perhershem. dhe ajo analizon: • Sektorin e prekur mjedisor.240 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . njera i referohet Fazes se Ndertimit dhe nje tjeter fazes operacionale. Matrica e VNM-se raportohet ne dy tabela.PRBCATESVL220 . • Percaktimi i sasise. i prapsueshem/i paprapsueshem). MATRICA E VNM-SE Ne kete Kapitull jepet nje Matrice VNM-je qe ka permbledhur ceshtjet kryesore te ngritura nga vleresimi i ndikimit te projektit te Termocentralit te Porto Romanos. • Presionin mjedisor te percaktuar nga projekti. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . • Pershkrimi i ndikmit dhe/ose masat lehtesuese te adoptuara nga projekti per te reduktuar ose minimizuar magnituden e ndikimit.7. nese eshe e mundur. ose kualifikimi i ndikimit • Lloji i ndikimit (lokal/rajonal.

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .241 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .242 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .243 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .244 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis ..245 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano .

PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .246 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano ..

Gjithashtu. Si nje minimum. PLANI I MENAXHIMIT MJEDISOR Plani i Menaxhimit Mjedisor (PMM) synon qe te verifikoje perputhjen e Projektit gjate fazes se ndertimit me efektshmerine mjedisore te funksionimit te Impiantit te Energjise Aktivitetet kryesore monitoruese te parashikuara nga PMM jane pershkruar ne vijim. Plani per Menaxhimin Mjedisor do te tregoje procedurat e Kontraktoreve persa i takon: • Organizimit te Kontraktorit dhe personit pergjegjes per ceshtjet mjedisore. te cilit i jane besuar aktivitetet e qe do te mbroje mjedisin dhe aktivitetet O&M te impiantit te energjise.1. • Perdorimi i lendeve te para dhe burimeve natyrore. Udhezime per Planet e Veprimit te Kontraktoreve Kontraktori. reaksionet nga derdhja e vajrave. kontrolli i zhurmave. etj. etj. .247 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . do te ndermerren masat e duhura korrigjuese. • Informacion per cdo pajisje personale mbrojtese qe do te perdoret. Nese do te ndodhin mosperputhje. Permbajtja minimale e Planit per Menaxhimin Mjedisor te Kontraktorit ne aspektin e masave lehtesuese dhe monitoruese jane pershkruar ne Paragrafet qe vijojne.1. do te pergatise nje Plan per Menaxhimin Mjedisor qe do te perfshije masat lehtesuese dhe monitoruese qe do te adoptohen per te siguruar qe ndikimet mjedisore qe lidhen me fazen e ndertimit te Impiantit te Energjise ne Porto Romano te jene te kontrolluara dhe te minimizuara. • Praktika te mira ne kantier (mirembajtja. • Procedurat mjedisore (te perfshira ne EMP ose ne dokumenta specifike ku eshte e nevojshme) per ceshtjet qe vijojne: • Menaxhimi i mbetjeve.PRBCATESVL220 .). • Zmontimi i kantierit dhe perkujdesja e metejshme. • Hyrja ne Kantier dhe Informimi Mjedisor i personelit qe punon ne kantier. • Ndotja e tokes. • Uji i mbetjeve. • Informimi mjedisor (menaxhimi i mbetjeve. kursim i energjise. • Emetimet ne ajer.1.8. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 8. kurset akses do te perfshijne: • Informacion per pajisjet e punimeve qe do te perdoren. • Informacion per substancat qe do te perdoren. perfshi personelin e nen-kontraktorit. MASAT LEHTESUESE DHE KOMPENSIMI GJATE FAZES SE NDERTIMIT 8.).

do te pergatitet nje Plan nga Kontraktori per te siguruar se procedurat e menaxhimit per te gjitha llojet e mbetjeve jane te perkufizuara dhe i komunikohen personelit qe operon ne vend. Gjithashtu. Ne vecanti: • Kamionet me mbulese do te sherbejne per transportimin e dheut. material ii grumbulluar do te sperkatet me uje. • Personeli i kantierit duhet te jete ne dijeni se shkarkimi i kamioneve do te realizohet ngadale. kompresoret dhe gjeneratoret duhet te mbahen larg zonave qe ndodhen ne afersi te shtepive te banuara.1. Metodat per largimin e mbetjeve do te percaktohen ne lidhje me autoritetet vendore dhe kontraktoret perkates per largimin e mbetjeve. Plan ii Menaxhimit te Trafikut/Aksesit Perpara se te filloje punimet e ndertimit. auditimi dhe inspektimi • Shenime medisore dhe raportimi. • Rruget e sherbimit do te shtrohen me material te ashper.• Reagim ndaj emergjencave. Ne te njejten kohe.1. Plani per Menaxhimin e Mbetjeve do te perfshije te gjitha llojet e mundshme te mbetjeve te prodhuara ne vend: aktivitete e thyerjes se shkembinjve. • Monitorimi.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . Derdhjeve dhe Trafikut Duke ju referuar menaxhimit te mbetjeve. • Perdore kamione te mbuluar. me etiketimet dhe treguesit e duhur. .2. vaji i mbetjeve. kontraktori do te verifikoje nese kushtet e rrugeve dhe urave jane te pershtatshme per nje transport te sigurte te materialeve te ndertimit per ne kantier.1. kontraktori: • Do te vendose limite te shpejtesise.248 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . kamionet dhe makinerite e tjera te perdorura gjate operimeve do te mirembahen per te minimizuar tymrat e shkaktuara dhe perte parandaluar tymin e zi.1. Menaxhimi i Mbetjeve. me qellim qe te minimizohet formimi i pluhurit. Per me teper. Kontraktori duhet te siguroje se cdo kantier punimesh do te jete i pajisur me zonat dhe kontenieret perkates per akumulimin e mbetjeve. etj dhe do te percaktohet nje politike strikte kunder mbeturinave. 8. • Ne rastin e kushteve shume te thata. 8. Nje vemendje e vecante do t’i kushtohet nga kontraktori menaxhimit te operimit te kamioneve.1. persa i takon ndotjes se mundshme te ajrit per shkak te gazeve te shkarkuara nga kamionet dhe pajisjet e tjera. me qellim qe te minimizohet emetimi i pluhurave.

Plani ne Rastin e Derdhjes se Ndotesve Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Kontraktoret do te verifikojne nese cdo ngarkim/shkarkim drejtohet ne menyre te sigurte. vendosini ato ne thase ose konteniere te papershkueshem nga uji dhe dergojini ato ne kontenierin e mbetjeve te rrezikshme (toka e ndotur ne menyre te rastesishme mund te hiqet deri aty ku ka penetruar lengu). 8. • Ndaloje shkarkimin e pavrojtuar te automjeteve. • Parandaloni lengjet nga rrjedhja ne kanalet e rruges.4. platforma kullimi. • Zonat e furnizimit me karburant duhet te kene nje siperfaqe te forte. ose ne sistemin e kanalizmeve permes qeseve plastike dhe materialeve te tjera. garantimi i sigurise tuaj dhe te njerezve te tjere.1.1. sa here qe te jete e mundur). Materialet e rrezikshme do te etikohen dhe shenohen rregullisht sipas legjislacionit perkates. dhe gjuhen vendase.1. • Hapesirat e magazinimit duhet te parashikohen me sistemin e mbajtjes se derdhjeve.• Imponoje mirembajtjen e sigurise se automjeteve dhe plotesoje kushtet e ngarkeses. te papershkueshme qe kullon ne nje interceptor vaji. lumenj. diesel-it. Programi per Menaxhimin e Materialeve te Rrezikshme Cdo produkt kimik do te furnizohet me MSDS e vet (ne gjuhen angleze. Kriteret qe vijojne do te adoptohen per magazinimin e kimikateve te rrezikshme: • Zonat e magazinimit te materialeve te rrezikshme duhet te identifikohen. Gjithashtu.3.249 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . . 8. dhe e cdo kimikati eshte e ndaluar ne menyre te prere.PRBCATESVL220 . etiketohen dhe shenohen sic duhet.1. • Perdorimi siperfaqeve te papershkueshme. • Ngrini materialet me sistemet e duhura. veprimet qe vijojne duhet te zbatohen ne rastin e nje derdhjeje per te parandaluar ose moderuar ndikimin mjedisor qe mund te linde: • Ndalimi i punimeve deri krijimin e kushteve te sigurta. • Eleminimi i shkakut te derdhjes dhe. Ato duhet te ndodhen jo me pak se 50 m nga cdo vije uji ose nga deti. ne te njejten kohe. Seksioni 14 i MSDS (Informacion i Transportit) paraqet klasen e rrezikut te transportit per ato substanca qe paraqesin nje rrezik fizik sipas Rekomandimeve te KB mbi Transportin e Mallrave te Rrezikshme. per te parandaluar ndotjen ne toke nga automjetet stacionare. Nje kopje MSDS e te gjitha kimikateve do te shperndahet ne zonat e magazinimit. • Percaktoje zonat e duhura te parkimit. Ne menyre te vecante: • Derdhja ne toke ose ne kanale e vajit. etj.

do te vendoset nje rrethim perimetral sigurie dhe shenja paralajmeruese perreth gjithe zones se punimeve.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis . 8.5.1.1. Gjate punimeve. • Filtri prej pelhure per largimin e therrmijave.1. Me qellim qe te mbrohet zona e kantierit nga aksesi i pa-autorizuar. sic jane llogaritur nga modeli. 8. Masat Lehtesuese Mjedisore dhe Kompensimet . Aksesi do t’u sigurohet vetem personelit te autorizuar. Te dhenat e marra nga sistemi do te akumulohen per analize dhe qellime raportimi dhe do te jene te gatshme per vleresim nga autoritetet kompetente. personeli do e marre trajimin e duhur mbi rreziqet e mundshme. Perpara se te filloje punimet.250 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . qe perfshin: • SCR – Reduktimin e Perzgjedhur Katalitik – sistemi i denitrifikimit. • Materialet e pa-pajtueshme duhet te ndahen ne perputhje me kerkesat e vecimit ndermjet klasave te ndryshme te mallrave te rrezikshme. personeli duhet te veshe PPE e duhur. • Zona e magazinimit duhet te jete e pajisur me nje kuti emergjence. • Zona e magazinimit duhet te jete e shtruar. Proceduat specifike dhe instruksionet operacionale do te zbatohen brenda EMP. • Inspektimet duhet te kryhen periodikisht me qellim qe te verifikohet ndonje vrime e mundshme qe mund te coje ne derdhje.• Kurbat mbartese duhet te jene te pranishme perreth zones se ngarkimit dhe shkarkimit. Cilesia e Ajrit Perqendrimet shume te ulta. Nje sistem monitorimi automatic i instaluar ne trungun e oxhakut do te verifikoje pajtueshmerine me limitet e aplikueshme. i cili do te ekspozoje karten e duhur te identifikimit. Menaxhimi i Shendetit dhe Sigurise Kontraktoret duhet t’u adresohen me kujdes ceshtjeve te Shendetit dhe Sigurise. e rrethuar dhe e shenuar. jane te arritshme nga sistemi i trajtimit te gazit te karburanteve i adoptuar nga imoianti.2. MASAT LEHTESUESE DHE KOMPENSIMI GJATE FAZES OERACIONALE 8.2. dhe • Impiantin per heqjen e squfurit. me qellim qe te percaktoje rolet dhe pergjegjesite per te siguruar pajtueshmerine per emetimet ne ajer.

1. Kjo do te behet duke zbatuar strategjite per minimizimin e mbetjeve. Inspektime periodike per monitorimin e zhurmes do te realizohen per te kontrolluar dhe minimizuar ndikimin e zhurmes.251 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . • Vendndodhjen dhe llojin e makinerive zjarr-fikese (zjarrfikseve. 8.8. • Separatoret lokale te vajit. duke shmangur ndotjen e mundshme te dheut dhe ujrave nentokesore. .1.2. Kontraktori do te inspektoje zonen e punimeve dhe do te rregjistroje detajet qe vijojne: • Numrin dhe vendosjen e daljeve. Impianti eshte projektuar duke marre ne konsiderate disa sisteme per te parandaluar shkarkimet e ujrave te ndotur ne Detin Adriatik: • Basenet per grumbullimin “vales se pare” te ujit te shirave. • Rruget e udhetimit drejt seciles dalje. Zhurma Gjate operimit. me objektivin per te reduktuar volumin dhe toksicitetin e mbetjeve te prodhuara deri ne masen qe eshte praktike ekonomikisht. pikave manuale per thirrje telefonike). • Impianti i trajtimit te ujrave te zeza Nje sistem monitorimi automatik do te verifikoje pajtueshmerine me kufijte e zbatueshem per ujin e perdorur te shkarkuar. • Nje vendndodhje te pranueshme jashte zones se punes per nje pike grumbullimi.1.2. Toka Te gjitha zonat e magazinimit do te shtrohen dhe pajisen. Pergjigjia Emergjente dhe Plani i Gadishmerise Emergjenca ne kete kontekst nenkupton rastet e zjarrit dhe ato mjekesore (ose situata te demeve madhore te prones).2. 8. • Impianti i trajtimit te derdhjeve.2. panelit per alarm zjarri.2. ndihmen e pare. nese eshte e nevojshme. sic eshte parimi ALARP.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .4. me basene mbartese me kapacitetin e duhur.3.1.2. cdo mase lehtesuese e nevojshme me tej do te adoptohet per te reduktuar ndikimin e zhurmes se prodhuar nga impianti.2. Mbetjet Menaxhimi i mbetjeve do te bazohet ne perqasjen e minimizimit te mbetjeve. 8. Uji Projekti i adoptuar per sistemin ngrohes-ftohes siguron respektimin e limiteve me strikte ne shkarkimin termal. 8.1.

pajisjet/makinerite respektike do te ndalohen dhe zevendesohen. . daljeve. Procedurat specifike per pergjigje emergjente do te shkruhen dhe i gjithe personeli i perfshire do te jete ne dijeni te tyre. zonen e vendndodhjes. Monitorimi do te konsistoje ne verifikimin vizual per tymin e zi ne shkarkime perpara dhe gjate aktivitetit. 8.3. Nuk eshte parashikuar asnje aktivitete raportimi.252 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . 8. nese jane te pranishem) dhe pika e grumbullimit. Dheu Procedurave dhe masave lehtesuese per te shmangur shkarkimet e ngurta dhe te lengeta ne toke gjate fazes se ndertimit u jemi adresuar seksioneve e tjera te ketij dokumenti.2.3. sa me teper qe te jete e praktikueshme. 8.3. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese. Zhurma Emetimet e zhurmes gjate fazes se ndertimit jane per shkak te makinerive/pajisjeve.3. me treguesin per numrin e dhomave. rruget e udhetimit drejt atyre daljeve (perfshi shkallet.1.Per mbledhjen e informacionit te mesiperm. ne nje shkalle te duhur. MONITORIMI MJEDISOR DHE RAPORTIMI 8.1. nuk ka emetime te vazhduara qe do te monitorohen.1. panelin e alarmit te zjarrit. Kontraktori do te hartoje. Kontraktori do te monitoroje emetimet ne ajer nga shkarkimet e automjeteve dhe makinerive te tjera.PRBCATESVL220 Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis .3. 8. pajisjet zjarr-fikese.1. Kujdes i vecante do te behet per arsye shendetesore ne monitorimin dhe kontrollin e pluhurave.4.3. pikave te thirrjeve telefonike.3. Cilesia e Ajrit Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar kohore te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe sistemin e tyre tipik jo te vazhduar. Ne rast se emetimet e dukshme duhet te jene te pranishme nga shkarkimet. nuk ka asnje shkarkim te perhershem uji per t’u monitoruar. Makinerite ne punimet ne kantier qe jane me motorra me djegie duhet te pajisen me masat kunder zhurmes nese ato do te perdoren brenda 50 m nga blloqet e akomodimit.1. Faza e Ndertimit 8. Uji Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe te sitemit te tyre tipik jo te vazhduar.1.

• Perqendrimi i Monoksidit te Karbonit. • Perqendrimi i Oksideve te Azotit. Emetimet nga trungu i oxhakut gjate operimit do te monitorohen ne menyre te vazhduar. NOx dhe PM10 nga impianti do te maten ne nje stacion monitorimi.2. Toka Vendndodhja do te verifikohet periodikisht nepermjet inspektimeve ne vend. te ndodhur ne perputhje me sugjerimet e Autoriteteve Vendore. 8. Ne cdo trung oxhaku do te maten parametrat qe vijojne: • Temperatura. Cdo dem ose perkeqesim i zones se mbuluar do te vihet menjehere ne dukje dhe do te riparohet. Nje raport vjetor me nje sinteze te te dhenave te emetimeve do t’i dergohet autoritetit kompetent.1.3.3.PRBCATESVL220 .253 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Raporti do te permbaje bazen e informacionit te nevojshem per te vleresuar pajtueshmerine me legjislacion perkates ne fuqi. Mbetjet Duke marre ne konsiderate periudhen e kufizuar te kohes se aktiviteteve te ndertimit dhe te sitemit te tyre tipik jo te vazhduar. • Lageshtira. dhe te dhenat e regjistruara do te jene te gatshme per autoritetet kombetare. me qellim qe te sigurohet se rruget dhe shtresat do te mbahen ne kushte te mira. . Cilesia e Ajrit Monitorimi i Emetimeve te Impiantit Emetimet ne ajer do te monitorohen. per te garantuar pajtueshmerine me kufijte e lejuar. • Oksigjeni. prodhimi i mebtjeve lidhet me aktivitetet e germimit. Faza e Funksionimit Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis 8. • Perqendrimi i oksideve te squfurit • Perqendrimi i lendes se grimcuar pezulli .2.2.2.1. Monitorimi i Cilesise se Ajrit Ndikimi ne cilesine e ajrit te emetimeve te SO2. Specifikimet teknike per pajisjet monitoruese do te jene ne perputhje me kerkesat e Legjislacioneve perkatese Europiane. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese.3. ne nje zone rezidenciale prane impiantit.3.8. 8.5.

do te pergatitet nje raport.2.PRBCATESVL220 . fushata do te fokusohet ne menyre te vecante ne monitorimin e treguesve me tipik te statusit ekologjik te entit detar te ujit (E. Uji Temperatura e shkarkimit te ujit te detit do te monitorohet vazhdimisht. burimi i detajuar).3. etc). Zhurma Pas fillimit te funksionimit te Impiantit te Energjise. masat e duhura te reduktimit. 8. Porto Romano – Kompleksi i Energjise Termocentrali Vleresimi i Ndikimit ne Mjedis Te gjithe parametrat e rregulluar per shkakrkimin e ujrave te perdorur do te maten periodikisht. do te perkufizohen veprime korrigjuese.Extended Biotic Index. Ne rast te tejkalimeve te limiteve. Chlorophyll Dosage. Gjithashtu.254 Environmental Resources Management ENEL – Termocentrali ne Porto Romano . Se bashku me analizen e parametrave kryesore fiziko-kimike. Mbetjet Do te mbahet nje ditar i detajuar i mbetjeve te prodhuara (tipi. do te kryhen fushata periodike per marrjen e kampioneve ne zonen prane pikes se shkarkimit. me qellim qe te kontrollohen drejtimet e prodhimit dhe te zbatohen.3. Mbetjet do te largohen nga kompanite e autorizuara ne perputhje me rregullat shqiptare. 8.4. .2.Ne cdo rast.I. Nuk jane parashikuar aktivitete raportuese. Matjet e zhurmes do te kryhen ne vijim te standarteve nderkombetare (sic eshte ISO) dhe rezultatet do te jene ne dispozicion te autoritetit kompetent. Ne fund te cdo viti. ne vijim te strategjise se Direktives se Kuadrit te Ujit (Direktiva 2000/60/EC) per vleresimin e cilesise se trupave ujore.3. 8.B.5.2. Puset e monitorimit do te cpohen perreth Impiantit te Energjise per analiza periodike te ujit. . sasia. nese jane te nevojshme.3. me qellim qe te verifikohen ndikimet e mundshme ne biocenozen detare. do te kryhen nje seri matjesh te zhurmes ne receptoret me te prekur perreth kantierit. procedurat dhe masat lehtesuese per te shmangur shkarkimet e ngurta dhe te lengeta ne dhe u adresohen seksioneve te tjera te ketij dokumenti.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful