You are on page 1of 20

Å gor–nwQwX nm

:
] XogbIjM ]
ªI dy±XuvwcnmÆqy AwidnwQwX, ivS`vnwQwX qy nm: [
nmÆqy ivS`v}pwX,ivS`vwqIqwX qy nm: [1[
aœpiÄiÆQiqsNhwrkirxy
nmÆqy dyvdyvyS! nmÆqy

#lyShwirxy [
prmwœmny [2[

Xogmwg íkƒqy qu™XM mhwXogoS`vrwX qy [
nmÆqy
pirpUxwéX jgdwnñdhyqvy [3[
svyÓ jIvw: suKYdu:íKYmwéXwjwlynvyiêqw [
qyÀwM mui#q: kQM dyv ! kƒpXw vd SNkr [4[
nwnwmwgwéÆœvXw dyv ! kiQqwÆqu mhyS`vr [
Adunw mo–dM mwgÓ bRuih XogivdwMvr [5[
svéisi…`Dkro mwgoé mwXwjwlinÏqNn:[
jNmmƒœXujrw±XwiDnwSk: suKdo Bvyq` [6[
eéS`vr avwc:
b…`Dw Xyn ivmuçXNqy nwQmwgÓgq: prm` [
qmhM kQiXÃXwim qv pRoœXw suryS`vir [7[
nwnwmwgYÆíqu duîRw‚X kYv¬XM prm pdm` [
is…`DmigYéx l™Xyq nwNXQw iSvBwiÀqm` [8[

1

AnykSqsN$XwkYÆqkí±XwkrxwidiB: [
piqqw: SwÆ»jlyÀu p®zXw qy ivmoihqw: [9[
AinvwéçXpd v#quM n S#Xqy surYrip [
Ævwœmp®kwS}pM qq` ikM SwÆ»yx p®kwS`Xqy [10[
inS`clM inmélM SwNqN svwéqIqN inrwmXm` [
qdyq^jIv}pyx pu&XpwpPlYvĎqm` [11[
ªI dy±XuvwcprmwœmpdM inœX qœkQN jIvqwN gqm` [
qÈvwqIqM mhwdyv ! p®swdwœkQXÆv my [12[
eéS`vr avwc:
svéBwvpdwqIqM zwn}pM
inrNjnm` [
vwirvœÆPuirqM ÆviÆNmÆq»whëówr aiœQq: [13[
p«cwœmkmBUqip&fM Dwqub…`Dmguxwœmkm` [
suKdu:KY: sdw Xu#qM jIvBwvnXwkulm` [14[
qyn jIvwiBDw Bo#qw ivSu…`y prmwœmin [
kwm: k®oDo BX icNqwloBmohmdw {j: [15[
jrw mƒœXu> kwpé&XM Soko ind®w –uDw qƒÀw [
ùyÀo l^jw suKN du:KM ivÀwdo hÀé Ev c [16[
jwgRœÆv‚n: suÀui‚q> SNkw gvéÆqQYv c [
EiBdoéÀr`Yivinméu#q: s jIv: iSv Ev ih [17[
qÆmw…` doÀivnwSwQémupwXM kQXwim qy [

2

zwnM kyic…` vdMœX» kyvlM q» is…`Dxy [18[
XoghInM kQM zwnM mo–dM BvqIS`vir [
Xogo_ip zwnhInÆqu n –mo mo–kméix [19[
ªI dy±XuvwcAzwnwdyv sMswro zwnwdyv ivmucXqy [
XogynYÀwNqu ikN kwXÓ my p®sMnigrw vd [20[
eéS`vr avwc:
sœXmyqÈvXo#rqN qy kQXwim suryS`vir [
zwnÆv}pmyvidO zyXM zwnN c swDnm` [21[
AzwnM ki…ƒSM cyiq p®ivcwXé ivvyiknw [
zwqM Xyn injN }pN kYv¬XM prmN iSvm` [22[
AsO doÀYivému#q: ikM kwmk®oDBXwidiB: [
SvédoÀYvƒéÄo jIv: kQN zwnynmuçXqy [23[
ªI dy±XuvwcÆvwœm}pM Xdw zwqM pUxÓ q…` ±XwpkM qQw [
kwmk®oDwiddoÀwxwM Æv}pwMnwiÆq iBñnqw [24[
pS`cwÄÆX iviD: kis`ciñnÀyDo_ip kQN Bvyq` [
ivvyko svédw mu#q: sNswrB®mvijéq: [25[
eéS`vr avwc:
pirpUxéÆv}pM qœsœXmyq…` vrwnny [
sklM inÃklM cYv pUxéœvwçc qdyv ih [26[

3

klnwÆPUiqé}pyx sMswrB®mqwM gqm` [
Eq…®UpM smwXwqM qq` kQM mohswgry [27[
inÃklM inmélM sw–wœÆv}pM ggnopmm` [
aœpiÄiÆQiqsNhWrÆPUiqézwnivvijéqm` [28[
inm^jiq vrwrohy œX#œvw ivÖwM pun: pun: [
suKdu:KwidmohyÀu XQw sMswirxwM iÆQiq: [29[
qQw zwnI Xdw iqÃTy…` vwsnwvwisqÆqdw [
qXonwéiÆq ivSyÀo_» smw sMswrBwvnw [30[
zwnM cydodƒS jwqmzwn kodƒS pun: [
zwninÃTo ivr#qo_ip Dmézw ivijqyiñd‰X: [31[
ivnw Xogyn dyv_ip n mo– lBqy ip®Xy [32[
ªI dy±XuvwcAñXiœki«cœpirzyXN zwinnwM nwiÆq SNkr [
ivr#qwœmYkinÃTwnwM kQM mo–o Bvyñn qu [33[
eéS`vr avwc:
Ap#vw: pirp#vwS`c iùivDw dyihn: Æmƒqw: [
Ap#vw XoghInwÆqu p#vw Xogyn dyihn: [34[
p#vo Xogwi©nw dyho hõjf Sokvijéq: [
jfÆqœpwiQévo zyX¤cwp#vo du:Kdo Bvyq` [35[
ÎxwnÆQo_sO qQw‚Xyvimiñd‰XYivévSo Bvyq` [
AiqgwFæM inXμXwip qQw‚XñXY: p®boÎXty [36[

4

SiqoÃxsuKdu:KwÖY±XwéiDiBmwénvYÆqQw [
AñXYnwénwivDYjíIvY: SÆ»wi©njlmw{qY: [37[
SrIrM pIì`Xqy cwÆX icÄM sM–u™Xqy qq: [
pRwxwpwnivpÄO qu –oBmwXwiq mw{q: [38[
qqo du:KsqY±Xwé‚qM icÄ lu‹DM Bvyñnƒxwm` [39[
dywvswnsmXy icÄy Xd Xd ivBwvXyq` [
qÄdyv Bvy^jIv eœXyvM jñmkwrxm` [40[
dyhwñqy ikM Bvy^jñm qñn jwniñq mwnvw: [
qÆmwj` zwnM n vYrw©XM jp: ÆXwœkyvl: ªm: [41[
ippIilkw Xdw l©nw dhy ÎXwnwd ivmuçXqy [
AsO ikM vƒiS`ckYdéÃtw dyhwñqy vw kQ suKI [42[
qœmwñmUFw: n jwniñq imŒXwqkxyé vyiÃtqw: [43[
Ahë`ÏiqXédw XÆX nÃtw Bviq qÆX vY [
dyh: s qu BvyñnÃto ±XwDXÆqÆX ikM pun: [44[
jlwi©nSwÆ»GwqwidbwDw kÆX BivÃXiq [
XQw XQw piriçCñnw puÃtw cwhë`ÏiqBévyq [45[
A™XwsynwÆX nS`Xiñq p®vqéñqy SmwdX: [
kwrxyn ivnw kwXÓ n kdwcn ivÖqy [46[
Ahë`kwrN ivnw q…`v…` dyhy du:KM kQM Bvyq` [47[

5

ªI dy±XuvwcXoign: kŒXmwnwÆqu ikñqy ±Xvhriñq n [
qY: kQM ±XvhwrÆqu ik®Xqy vd SNkr [48[
eéS`vr avwc:
SrIryx ijqw svéy SrIrM XoigiBijéqm` [
qœkQM ku{qy qyÀwM suKDu:Kwidk Plm` [49[
eiñd‰Xwix mnobui…`Dkwmk®oDwidkM ijqm` [
qynYv ivijqN svÓ nwsO kynwip bwÎXqy [50[
mhwBUqwin qœvwin sμBuqwin k®myx qu [
s‚qDwqumXo dyho d©Do Xogwi©nnw SnY: [51[
dyvyrip n l™Xyq Xogdyho mhwbl: [
CydbñDYivému#qo_sO nwnwSi#qDr: pr: [52[
XQwkwSÆqQw dyh AwkwSwdip inmél: [
sU—mwœsU—mqro dyh: ÆQUlwœÆQUlo jfw^jf [53[
eçCw}po ih XogIñd‰: Ævqñ»Æœvjrwmr: [
k®Ifiq i»Àu lokyÀu lIlXw X» ku»icq` [54[
AicñœXSI#qmwn` XogI nwnw}pwin DwrXn` [
sNhryçc punÆqwin ÆvyçCXw ivijqyiñd‰X: [55[
mrxN qÆX ikm dyiv ! pƒçCsiñdusmwnny [
nwso mrxmw‚noiq punXgoéblyn qq` [56[

6

purYv mƒq EvwsO mƒqÆX mrxM kuq: [
mrxM X» svyéÀwN q»wso siK ! jIviq [57[
X» jIviñq mUFæwÆqu q»wsO im®Xqy sdw [
kqé±XnYv qÆXwiÆq ÏqynwsO il‚Xqy [58[
jivñmu#q: sdw ÆvÆQ: svédoÀivvijéq: [59[
ivr#qw zwinnS`cwñqy dyhyn ivijqw: sdw [
qy kQM XoigiBÆqu¬X mwMsip&fw: kudyihn: [60[
ªI dy±XuvwczwinnÆqu mƒqw Xy vY qyÀwM Bviq kI…ƒSI [
giq: kQX dyvyS ! kw{&Xwmƒqvwirdy [61[
eéS`vr avwc:
dyhwñqy zwinn: pu&Xwœpwpwçc Plmw‚Xqy [
Xw…ƒSM qu BvyÄ» mu#qo zwnI punBévyq` [62[
pu&Xwœp&Xyn lBqy is…`Dyn sh sMgiqm` [
qq: is…`DÆX ÏpXw XogI Bviq nwñXQw [63[
qqo nS`Xiq sNswro nwñxqw iSvBwiÀqm` [64[
mhwivÃxumhySwnwM p®lXyÃvip Xoignwm` [
nwiÆq pwqo lXÆQwnwM mhwqÈvy ivviqénwm` [65[
vydwñqqkoéi#qiBrwgmYS`c
nwnwivDY: SwÆ»kdμbkYS`c [
ÎXwnwidiB: sœkrxYné gμX

7

icñqwmixM œvykgu{M ivhwX [66[
ªI dy±Xuvwczwnwdyv ih mo–M qu vdiq zwinn: sdw [
n kQM is…`dõiq Xogo_sO mo–do Bvyq` [67[
eéS`vr avwc:
zwnynYv ih mo–o ih vw#XñqyÀwñqu nwñXQw [
svyé vdiñq Kì`gyn jXo Bviq qihé k: [68[
ivnw Xu…`Dyn viXyÓx kQM jXmvw‚nuXwq` [
qQw Xogyn rihqM zwnM mo–wX no Bvyq` [69[
zwnynYv ivnw Xogo n is…`Îxiq kdwcn [
qÆmwd» vrwrohy ! qXoByédo n ivÖqy [70[
jñmwñqrYS`c bhuiBXoégo zwnyn l™Xqy [
zwnM qu jñmnYkyn Xogwdyv p®jwXqy [71[
qÆmw…` Xogwq` prqro nwiÆq mwgéÆqu mo–d: [72[
ªI dy±XuvwcbhuiBjéñmiBzwénw…` Xog: sμp®w‚Xqy kQm` [
XogwÄu jñmnYkyn kQM zwnmvw‚Xqy [73[
eéS`vr avwc:
p®ivcwXé icrM zwnwñmu#qo_himiq mñXqy [
ikmsO mnnwdyv mu#qo Bviq qœ–xwq` [74[
pumw«jñmwñqrSqYXoégwdyv ivmuçXqy [

8

n qQw Bvqo Xogw^jñmmƒœXU pun: pun: [75[
p®wxwpwnsmwXogwçcñ…‰sUXYékqw Bvyq` [
s‚qDwqumX dyhmi©nnw p®dhy…` buD: [76[
±XwDXÆqÆX nS`Xiñq CydGwqwidkw ±XQw: [
qQw_sO prmwkwS}po dyhõviqÃTqy [77[
ikM punbéhuno#qyn mrxM nwiÆq qÆX vY [
dyho_v…ƒS`Xqy loky d©DkpétvœÆvXm` [78[
içœqM p®wxyn sñn…`DM svéjIvyÀu sMiÆQqm` [
r^jO X…`vœprIb…`Dw r^vI q…`vidmy mqy [79[
nwnw ivDYivécwrYÆqu n swÎXN jwxqy mn: [
qÆmwÄÆX jXopwX: p®wx Ev ih nwñXQw [80[
qkYéjé¬pY: SwÆ»jwlYXuéi#qiBméñ»ByÀjY: [
n vSo jwXqy p®wx: is…`DopwXM ivnw ip®Xy [81[
apwXM qÆX ivzwX Xogmwgyé p®vqéqy [
K&fzwnyn qynYv jwXqy #lySBwë`nr: [82[
Xy_ijœvw pvnM mohw…` XogimçCiñq Xoign: [
q_yp#vw kuμBmw{hõ qquéimçCiñq swgrm` [83[
XÆX p®wxo ivlIXñqy swDky siq jIviq [
ip&fo n piqqÆqÆX icÄ doÀYp®émuçXqy [84[
Su…`Dy cyqis qÆXYv ÆvwœmzwnM p®kwSqy [

9

qÆmw^zwnM Bvy…` Xogw^jñmnYkyn pwvéiq [85[
qÆmw…` XogM qmyvwdO swDko inœXm™Xsyq` [
mumu–uiB: p®wxjX: kqé±Xo mo–hyqvy [86[
XogwœprqrM pu&XM Xogwœprqrm suKm` [
XogwœprqrM sU—mM XogmwgwéœprM n ih [87[
ªI dy±XuvwcXog: k açXqy dyv Xogw™Xwso_ip kI…ƒS: [
Xogyn vw Bvyiœki«cÄœsvÓ vd SNkr [88[
eéS`vr avwc:
Xo_pwnp®wxXoXoég: ÆvrjoryqsoÆqQw [
sUXwécñ…‰msoXoégo jIvwœmprmwœmno: [89[
EvN qu ùñùjwlÆX sMXogo Xog açXqy [
ADunw sNp®v—Xwim Xogw™XwsÆX l–xwm` [90[
m{^jXo XÆX is…`DXyq` syvXyÄM gu{M sdw [
gu{v#»p®swdyn kuXwéq` p®wxjXM buD: [91[
ivqiÆqp®imqM dYÎXÓ ivÆqry cqurë`gulm` [
mƒdulM DvlM p®o#qM vyÃtnwμbrl–xm` [92[
in{ÎX mw{qN gwFæM Si#qcwlnXui#qq: [
AãÃtDwku&flIBUqwmƒjuM kquéM qu ku&flIm` [93[
Bwnorwku«cnM kuXwéœku&flIm` cwlXyÄq: [
mƒœXuv#»gqÆXwip qÆX mƒœXuBXM kuq: [94[

10

Eqdyv prM guhõM kiQqN qv pwvéiq [
vj®wsngqo inœXM mwswDÓ qu sm™Xsyq` [95[
vwXunw ^vilqo viHÍ: ku&flIminSM dhyq` [
sNq‚qw swi©nnw nwëI Si#qÆ»Ylo#XmoihnI [96[
p®ivSy…` vj®d&fy qu suÀuμxwvdnwñqry [
vwXunw viHÍnw swDÓ b®HägRiñMQ iBniÄ sw [97[
i±ÃxugRiñQM qqo iBÈvw {…‰gRñQO c iqiÃtiq [
qqÆqu kuμBky gwFæy pUriXœvw pun: pun: [98[
qQw_™XsyœsUXéBydmu^jwXIMvwip SiqlIm` [
BÆ»wM c sihqN nwm ÆxwœkuμBkcquÃt`Xm` [99[
bñD»Xyx sNXu#q: kyvl: p®wi‚qkwrk: [
AQwÆX l–xM sμXk` kqXwim smwsq: [100[
Ekwiknw smupgμX iviv#qdySM [
p®wxwid}pmmƒqM prmwQéqœvm` [
Æv¬pwiSnw Dƒiqmqw pirBwvnIXm` [
sswrroghrmOÀDmiùqIXm`
[101[
sUXénwf`Xw smwÏÃX vwXum™XwsXogq: [
iviDvœkuμBkM Ïœvw rycXyçCIqriS`mnw [102[
adry vwqdoÀ%nM k&TdoÀM inhiñq c [
muhumuéhuirdM kwXÓ sUXéBydnmuÄmm` [103[

11

nwfI™XwM vwXumwÏÃX ku&f¬Xw: pwS`véXo: suDI: [
DwrXydudry XogI rycXyidfXw pun: [104[
k&Ty kPwiddoÀ%nN SrIrwi©nivvDénm` [
iSrojlodrwDwqugqrogivnwSnm`
[105[
gçCqw iqÃTqw kwXéa^jwXw$XÆqu kuμBk: [
muKyn vwXuM së`gƒhõ GRwxrñDRyx rycXyq` [106[
SIqlIkrxM cyd hiñq ipÄM qQw ^vrm` [107[
ÆqnXorQBÆ»yx lohkwrÆX vygq: [
rycXyœpurXy…`vwXumwªmM dyhgM iDXw [108[
Xdw ªmo Bvy…` dyhy, qdw sUXyéxrycXyq` [109[
k&TsNkocnM Ïœvw punS`cñ…‰yx rycXyq` [
vwqipÄS`lyÃmhrN SrIrwi©nivvDénm` [110[
ku&flwboDkM vk®BwvÎnM suKdM SuBm` [
b®HäwnwVImuKysNÆQkPwÖgélnwSnm`
[111[
sμXg` gw» smu…`BuqN g®iñQ»XivBydkm` [
ivSyÀyxYv kqé±XM BÆ»w$XM kuμBkM iœvdm` [112[
bñD»XmQydwnIm` p®v—Xwim XQwqévq` [
inœXM Ïqyn Xynw_sO vwXojéXmvw‚nuXwq` [113[
cquxwémip BydwnwM kuμBky smupiÆQqy [
bñD»XimdM kwXÓ v—XmwxM mXw ÆPutm` [114[

12

p®Qmo mUlbñDÆqu iùqIX aiì`fxwnk: [
jwlñDrÆqƒqIXÆqu l–xM kQXwμXhm` [115[
gudM pwÃ&Xwé qu sμpIì`X vwXumwku«cXy…` blwq` [
vwrM vwrM qQw coÎvÓ smwXwiq smIrx: [116[
p®wxwpwnM nwdivñdu: mulbñDyn cYkqwm` [
gœvw XogÆX sMisi…`DM XçCqo nw» sNSX: [117[
kuμBkwdO ryckñqy kqé±XÆqUiì`fXwnk: [
b…`Do Xyn syÀuμxwXwN p®wxÆqUì`fIXqy qq: [118[
qÆmwduì`fIXwxw$Xo_XM XoigiB: smudwHƒq: [
aì`fIXwnM qu shjM gu{xw kiQqM sdw [119[
A™XsydÆvqñ»Æqu vƒ…`Do_ip q{xwXqy [
nwBy{ÎvémDS`cwip p®wxM kuXwéœp®Xœnq: [120[
À&mwswn™XsyñmƒœXuM jXœXyv n sNSX: [
pUrkwñqy_ip kıXo bñDo jwlñDrwiBD: [121[
k&TsMkoc}po_sO vwXumwgéinroDk: [
k&Tmwku«çX HƒdXy ÆQwpXy…` …ƒFæwmçCXw [122[
bñDo jwlñDrw$Xo_Xmmƒqo±XXkwrk: [
ADÆqwœku«cnynwSu k&TsNkocnyn c [123[
mÎXmwB®mxyn ÆXwq` s p®wxo b®Hänwifg; [124[

13

vj®wsniÆQqo XogI cwliXœvw qu ku&flIm` [
kuXwédnñqrM BÆ»wM ku&flImwSu boDXyq` [125[
iBÖñqy g®ñQXo vNSy q‚qlohSlwkXw [
qQYv pƒÃTvNSy ÆXw…` g®iñQBydÆqu vwXnw [126[
ippIilkw XQw l©nw k&fUÆq» p®vqéqy [
suÀuμxwXwÆqQw_™XwswœsqqM vwXunw Bvyq` [127[
{…‰gRiñQM qqo iBÈvw sYvXwiq iSvwœkm` [
cñ…‰sUXoé smO Ïœvw qXoXoég: p®vqéqy [128[
gux»Xwdqoq: ÆXw…` gRiñQ»XivBydk: [
iSvSi#qsmwXogw^jwXqy prmw iÆQiq: [129[
XQw krI krxYv pwnIXM p®ipbyÄQw [
suÀuμxwv#»nilnM pvmwnM gRsyœsdw [130[
vjRd&fyn sμBUqw mxXS`cYkivMSiq: [
suÀuμxwXwM iÆQqw: svéy sU»y mixgxw ev [131[
mo–mwgéy p®is…`Dwsw suÀuμxw ivS`vDwirxI [
X» vY inijéq: kwl>ñ…‰sUXéinbñDnwq` [132[
AwpUXé kuiμBqovwXubéihnoé Xwiq swDkY: [133[
Pun: punwÆq…`vdyqœpiS`cmùwrl–xm` [
pUirqÆqu nvùwrYroÀœkuμBkqwM gq: [134[
p®ivSyœsvégw»yÀu vwXu: piS`cmmwgéq: [

14

rycky –IxqwM Xwqy pUrkN SoÀXyœsdw [135[
s Ev nwQsNkyq: is…`DsMkyql–x: [136[
gu{p®swdwñm{dyv swiDq
ÆqynYv icÄM pvnyn swiDqm` [
s Ev XogI s ijqyiñ…‰X: suKI [
mUFw n jwniñq kuqkévwidn: [137[
icÄN ih nÃtN Xid mw{qyÆXwq`
q» pq®Iqo m{qo_ip nwS: [
n cyiddM ÆXwñn qu qÆX SwÆ»M
nwœmp®qIiqnégu{né mo–: [138[
quiμbkw roiDqw X…`v…` blwdwkÀéiq DRuvm` [
b®HänwVI qQw DwqUn` sñqqw™XwsXogq: [139[
Anynw™XwsXogyn inœXmwsnbñDq: [
icÄM ivlInqwmyiq ivñdunoÓ XwœXDÆqQw [140[
ryckM pUrkM Ïœvw vwXunw ÆQIXqy icrm` [
nwnwnwdw: p®vqéñqy sMs`rvyçcñ…‰m&flm` [141[
nS`Xiñq –uiœppwswÖw: svédoÀwÆqQw sdw [
Æv}py siçcdwnñdy iÆQiqmw‚noiq kyvlm` [142[
kiQqN qu qv p®IœXw Eqd™Xwsl–xm` [
mñ»o hTo lXo rwjXogwñqBéuimkw: k®mwq` [143[
Ek Ev cquDwé_XN mhwXogo_iBDIXqy [144[

15

ªI dy±XuvwckQXydN mhwdyv ! XogqÈvM cquivéDm` [
BuimkwM is…`Dis…`DwñqwnwM XQwBUqwM k®mwñmm [145[
eéS`vr avwc:
hkwryx bihXwéiq skwryx ivSyñm{q` [
hMs hMsiq mñ»o_XM svéjIvw jpiñq qm` [146[
gu{vw#XwœsuÀuμxwXwM ivprIqo Bvy^jp: [
so_hM sohMimiq p®w‚qo mñ»Xog: s açXqy [147[
p®qoiqvwéXuXogwçc jwXqy piS`cmy piQ [
hkwryx qu sUXoé_sO Tkwryxyñdu{çXqy [148[
sUXwécñ…‰msoXoégw…` hTXogo_iBDIXqy [
hTyn gRÆXqy jwf`XM svédoÀsmuÛvm` [149[
–y»zprmwœmwnO qXory#XM XQw Bvyq` [
qdY#Xy swiDqy dyiv ! icÄM Xwiq ivlInqwm` [150[
pvn: ÆQYXémwXwiq lXXogodXy siq [
lXwœsμp®w‚Xqy sO$XN ÆvwœmwnñdprM pdm` [151[
Aixmwid pdy p®w‚qy rwjqy rwjXogq: [
p®wxwpwnsmwXogy zyXM XogcquÃtXm` [
sM–ypwœkiQqM dyiv ! nwñXQw iSvBwiÀqm` [152[
ªI dy±XuvwckQX œvM mhwdyv kwkmkétXoméqm` [

16

AñXgRñQy œvXo#q qu Ekmykw ùXogéiq: [153[
eéS`vr avwc:
sœXmyqÈvXo#qM qy kQXwim suryS`vir [
AwidnwQmhwmwgé Ek Ev ih nwñXQw [154[
iùDyv sμp®qIXyq q^jñmwñqrBydq: [155[
k®myx p®w‚Xqy p®wxo so_™Xwswdyv nwñXQw [156[
EkynYv SrIryx Xogw™XwswçCnY: SnY: [
icrwœsμp®w‚Xqy isi…`D: mkétk®m Ev s: [157[
Xogisi…`DM ivnw dyh: p®mwdwwi…`D ivnS`Xiq [
pUvévwsnXw Xu#q: SrorM cwñXdw‚nuXwq` [158[
qq: pu&XvSwiœsi…`Dgué{xw sh sëöiq: [
piS`cmùwrmwgyéx jwXqy œvirqM Plm` [159[
pUvéjñmÏqw™XwswœsœvrM PlmS`nuqy [
Eqdyv ih ivzyXM qœkwkmqmuçXqy [160[
qÆmwœkwkmqwñnwiÆq œv™Xwsw$Xmq: prm` [
n kméxw ivnw dyiv ! Xogisi…`D: p®jwXqy [161[
zwnM vw ÆvgéBogo vw pu&XhInYné l™Xqy [
qÆmwœkwXÓ qdyvM X…` XÆX XÖi…`D swDnm` [162[
D
qynYv p®w‚Xqy isui…`DnwéñXQw iSvBwiÀqm` [
nwnwivDw: k®mw; kwÃTw: shjw vw lXwidkw: [

17

n qu qñmo–mwgéy ÆXwœp®is…`DM piS`cm ivnw [163[
A™XwsÆX PlM dyiv ! kQXwμXDunw ÆPutm` [ ‚
AwdO rogw: p®xS`Xiñq pS`cw^jwì`XM SrIrgm` [164[
qq: smrso Buœvw cñ…‰o vÀéœXnwrqm` [
DwquM Æv sMgRsy…` viHÍ: pvnyn smñqq:[165[
nwnwnwdw: p®vqéñqy mwDévM ÆXwœklyvry [166[
ijœvw pƒŒvwidkM jwf`XM Kycr: p®sryœpumwn`[
svézo_sO Bvyœkwm}p: pbnvygvwn` [167[
k®ifiq i»Àu lokyÀu jwXñqy is…`DXo_iKlw: [
kpéUry lIXmwny ikM kwiTñXm q» ivÖqy [168[
AhNkwrlXy q» dyhy kiTnqw kuq: [
svéz: svékqwé c Ævqñ»o ivS`v}pvwn` [169[
jIvñmu#qo Bvy…`XogI ÆvçCXw Buvny B®myq` [170[
ªI dy±XuvwcXiœki«cq` klnwjwlM n qñmo–wX SMkr [
is…`DX: ikM kirÃXiñq inivék¬py icdwœmin [171[
Ev my sNSXM nwQçCyÄumhéis pwvn [172[
eéS`vr avwc:
sœXmyqÈvXo#qM qy vdwim ǃxu suñdir [
iùivDw: is…`DXo loky ki¬pqwki¬pqw: iSvy [173[

18

rsOÀiDik®Xwkwlmñ»–y»widswDnwq` [
is…`ÎXiñq is…`DXo XwÆqu ki¬pqwÆqw: p®kIiqéqw: [174[
AinœXw A¬pvIXwéÆqw: is…`DX: sw`Dno…`Bvw: [
swDnyn ivnw‚XyvM jwXñqy Ævq Ev ih [175[
ÆvwœmXogYkinÃTy qu Ævwqñ¿XwdIS`vrÆqq: [
p®Buqw: is…`DXo XwÆqw k¬pnwrihqw: Æmƒqw: [176[
is…`Dw inœXw mhwvIXwé eçCw}pwS`c Xogjw: [
icrkwlwœp®jwXñqy vwsnwrihqyÀu c [177[
qw: SuBw Xw mhwXogwœprmwœmpdy_±XXy [
ivnw kwXé sdw do‚qw Xogis…`d®ÆX l–xm` [178[
XQw kwSIm` smuiÌS`X gçC…`iB: piQkY: piQ [
nwnwqIQwéin …ƒS`Xñqy qQw mo–y qu is…`DX: [179[
ÆvXmyv p®jwXñqy lwBwlwBivvijéqy [
Xogmwgéy qQYvydM isi…`DjwlN p®vqéqy [180[
prI–kY: ÆvxékwrYhyém sμp®oçXqy XQw [
isi…`DiBlé–Xyiœs…`DM jIvñmu#qM qQYv c [181[
AlOikkguxÆqÆX kdwic…`…ƒS`Xqy D®uvm` [
EœXyqœkiQqM dyiv ! Xogis…`DÆX l–xm` [182[
isi…`DiB: pirhInM qu nrM ih l–Xyq` [
Ajrwmrip&fo Xo jIvñmu#q: s Ev ih [183[

19

Xy S`vku#kutkotwÖw mƒiqM sμp®w‚nuviñq qy [
qyÀwM ikM ip&fpwqyn mui#qBéviq suñdir[184[
n bih: p®wx AwXwiq ip&fÆX pqn kuq: [
ip&fpwqyn Xw mui#q: sw mui#qÆqu n kŒXqy [185[
dyho b®HäœvmwXwiq jlqwM sYñDvN XQw [
AnñXqwN Xdw Xwiq qdw mu#q: s açXqy [186[
icñmXwin SrIrwix eiñ…‰Xwix qQYv c [
AnñXqwM Xdw Xwiñq qdw mu#q: s açXqy [187[
EqÄy kiQqM dyiv ! qv p®oœXw suryS`vir [
gopnIXN p®Xœnyn k®Ury DUÄyé STy Kly [188[
Dwq±XN – iSvB#qyÀu nwQmwgépryÀu c [
XogbIjM mhwguhõM XñmXw p®ktIÏqm` [189[
ªI dy±Xuvwcgqo my sNSXo nwQ ! Ïpxw qv SNkr !
nmÆqy XogrwjwX svézwX nmo nm: [190[
] eiq ªImhyS`vrwprpXwéX Bgv…`gor–nwQo…`
BwivqXogbIjM pUxém` ]

20