You are on page 1of 95

Giao-Chæ

Lieân laïc:
giaochibao@yahoo.com Taäp san Net Soá 1
Em
AÛnh: Bonfree

AÛnh bìa tröôùc:

Troø ñôøi trong boùng toái hí vieän


Lôøi môû ñaàu
Thöôùc ño cuûa Baïn thì khoâng theå laø thöôùc ño cuûa Toâi

Giao Chæ vôùi nhöõng quan nieäm:

Khoâng
-Chaùnh kieán ......
Chaùnh kieán khoâng phaûi laø kim chæ nam maø chæ laø caùi côù ñeå giaûi thích vaø che daáu cho
söï xieâu veïo cuûa 1 con ngöôøi
-Chuû thuyeát .....
Chuû thuyeát chæ laø 1 heä thoáng tö töôûng ñöôïc döïng neân bôûi 1 keû maát thaêng baèng
-Toå quoác .....
Toå quoác chæ laø töø ngöõ ñeå che daáu tham voïng vaø tính hieáu saùt cuûa 1 nhoùm ngöôøi
-Quoác tòch....
Chæ laø hình thöùc ñeå troùi buoäc con ngöôøi vaøo 1 heä thoáng, danh xöng thaät cuûa 1 con ngöôøi
laø nguoàn goác sanh ra haén
-Coâng baèng .....
Laø 1 söï thaät hieån nhieân vaø phuõ phaøng cuûa xaõ hoäi con ngöôøi baèng chöùng laø con ngöôøi
luoân tìm kieám noù

Coù
-Cha Meï
Nhöõng ngöôøi ñaõ cho moät thaân phaän laøm ngöôøi
-Queâ höông
Nôi ñaõ sanh ra vaø ñöôïc uoán naén con ngöôøi maø khoâng theå vöùt boû baèng baát cöù caùch naøo
cho tôùi khi nhaém maét
-Ñöùc tin
Vì bieát ñöôïc giôùi haïn cuûa con ngöôøi
-Giaù trò con ngöôøi
Khoâng chæ soáng vôùi caùi gheá ngoài maø bieát maéc côû vôùi caùi gheá

Giao chæ vôùi muïc ñích thu thaäp, gom goùp nhöõng taøi lieäu coù treân Net, nhöõng gì cuûa moïi
ngöôøi phaùt bieåu ñeå cuøng chia seõ vôùi baát kyø ai muoán ñoïc

Giao chæ seõ nhaän ñaêng taát caû nhöõng baøi vôû, höôùng daãn hoaëc yù kieán vôùi tính xaây döïng
coù ñöôïc töø Baïn ñoïc, vaø xin nhaän taát caû giuùp ñôõ döôùi baát keå hình thöùc naøo

Giao Chæ

Caûm ôn,

Giao chæ thaønh thaät caûm ôn caùc Baïn höõu


Quinn Traàn, Nguyeãn Thanh, Hoa Chanh ñaõ goùp phaàn ñeå Giao Chæ coù maët
Cuøng taát caû cacù Nick vaø Website maø Giao Chæ ñaõ laáy taøi lieäu

Caàu chuùc taát caû maïnh khoeûø vaø coù ñöôïc cuoäc ñôøi vui
Hoûi & Ñaùp vôùi Thaèng Khôø
Thaèng Khôø hoïc thaáp, noùi nhöõng gì tai nghe vaø maét thaáy

Minh, SJ: thaùng 3) tröôùc khi Ñaøi Nhaân bò keát aùn Thaéng, ÑN:
Taïi sao TQ cöù tieáp tuïc aên caép ñaát bieån laàn ñaàu (vaøo thaùng 5) Taïi sao caùn boä laõnh löông ít maø ôû nhaø
cuûa VN, ñaøn aùp VN moïi maët maø TT -Nhaân maëc chieác aùo ñoû vôùi khuoân maët lôùn vaø ñi xe sang quaù vaäy?
Nguyeãn taán Duõng vaø boä saäu cuûa oâng cöù baàu bónh, vôùi caëp kieáng lôùn ñaày töï tin vaø
caâm vaäy? voâ toäi ñaõ ñöa ra hình aûnh cuûa moät thaønh Thaèng Khôø:
phaàn treû trung, cuûa moät theá heä naêng löïc Haõy hoûi Baùc Hoà
Thaèng Khôø: keá tuïc do Ñaûng CSVN ñaøo taïo, maø neáu
Vì ñoàng chí Duõng coù baèng Tieán só do TQ oâng thaåm phaùn keát aùn thì chính oâng ta Xuaân, KS:
caáp phaûi bieát xaáu hoå vaø töï keát aùn mình tröôùc, Taïi sao cho tôùi ngaøy nay CSVN vaãn hoâ
so vôùi vuï aùn Vaøng Anh. Thaèng Khôø hôi haøo VN phaûi hoïc hoûi theo göông Baùc Hoà
Thoâng, SD: boái roái khoâng bieát raèng OÂng thaåm phaùn
Ñaáu trranh noäi boä daân toäc thì ñoàng chí naøy seõ noùi gì vôùi con oâng ta veà vuï aùn Thaèng Khôø:
Trieát duøng quaân ñoäi nhaân daân quyeát töû töï naøy maø teân cuûa oâng seõ coøn maõi maõi Vì Baùc Hoà noùi raèng: “OÂng ta coù theå sai,
saùt, coøn vôùi nöôùc ngoaøi thì khoe ñaøn baø trong Lòch söû VN, hay laø oâng khoâng coù nhöng oâng Stalin thì khoâng theå sai” (döïa
con gaùi VN ñeïp laém, taïi sao con chaêng vaøo haønh ñoäng töôûng nieäm caùc naïn nhaân
-Voâ caûm laø 1 töø ngöõ raát hay cuûa 1 nhaø thôøi ñoù cuûa oâng Putin thì taát caû ñeàu xaïo)
Thaèng Khôø: vaên naøo ñoù noùi veà con ngöôøi VN hieän
Anh Trieát khoâng coù baèng Tieán só, yù taïi, nhöng noù vaãn chöa dieãn taû ñuûø sau khi Huøng, HP:
(noâng daân cuûa anh gioáng cuûa thaèng khôø) nhìn qua vuï aùn naøy, vì voâ caûm ñoâi khi chæ Chuùng ta coù neân baét chöôùc soáng nhö BS
aáy laø suùng oáng thaàn coâng chaúng baèng caùi laø 1 söï laïnh luøng chöù khoâng noùi leân tính Ñaëng thò Thuø Traâm khoâng?
troân maáy baø heøn nhaùt, ñaàn ñoän vaø ích kyû neáâu so saùnh
vôùi daân chuùng Mieán ñieän vaø Pakistan Thaèng Khôø:
Khanh, NE: Ngu sao baét chöôùc, khoâng tin hoûi caùc
Ai laø ngöôøi cö xöû ñuùng nhaát trong vuï An, WI: Ñaûng vieân CSVN coi, hoï coù muoán ra
Vaøng Anh Taïi sao Buøi tieán Duõng coù tieàn ñaùnh caù traän nöõa khoâng?
tôùi baïc trieäu dollar maø khoâng bò phaùt
Thaèng Khôø: hieän coù sai traùi trong soå saùch vaø khoâng bò Tuøng, TG:
OÂng Kieân boá Vietdart, chaéc chaén oâng aáy toá baát cöù toäi gì trong coâng taùc xaây döïng Theo nhö nhaø nöôùc noùi, kinh teá VN tieán
seõ qua aên noùi ñeå xin cöôùi beù Vaøng Anh maø tröôùc ñoù baùo chí trong nöôùc noùi tôùi boä quaù trôøi, lyù do?
cho Vietdart raát nhieàu?
Thaèng Khôø:
Minh, IA: Thaèng Khôø: Vì daân VN chæ coøn coù 6% khoâng thích
Coù phaûi Giao Chæ ñaùnh maùy loän teân oâng Ñoù laø nhôø tính ñoaøn keát raát toát cuûa Ñaûng hoái loä maø thoâi
thaåm phaùn vuï Ñaøi Nhaân khoâng vaäy? CSVN vaø khaû naêng ñænh cao cuûa Ñaõng
vieân, baùo chí VN trong nöôùc chæ laø ñaùm Bieân, GC:
Thaèng Khôø: ngöôøi ñang taäp ñi ñöôøng (beân leà phaûi) Sao chuyeän caàu Caàn Thô im maát roài?
Theo Khôø thì khoâng, oâng naøy coù teân
gioáng nhö Laøo hay Russia gì ñoù Coâng, SG: Thaèng Khôø:
“Dòch tieâu chaûy caáp” laø gì? Caàu saäp thì ñöông nhieân laø heát chuyeän
Khaùnh, MN: ñeå ca tuïng caàu (lôùn nhaát nhì) roài
Vuï aùn Ñaøi Nhaân coù nhöõng gì ñaëc bieät? Thaèng Khôø:
Laø OÂng Boä tröôûøng vaø nhaân vieân Boä Söùc Canh, SD:
Thaèng Khôø: khoeû vaø Veä sinh VN hoaëc khoâng bieát Taïi sao chuyeän Vaøng Anh laïi lôùn nhö
-VOV laø tôø baùo ñieän töû thoâng tin ñaàu chöõ, hay bieát nhieàu chöõ quaù vaäy?
tieân veà vuï aùn, hai tay vieát “Ñöùc Duï-Caåm
Thuyû” cuûa VOV vôùi baûn tin laø hai nhaø Khaùnh, HN: Thaèng Khôø:
baùo gioûi luaät, hôn caû tuyeät vôøi trong lôøi “Choáng VN laø ra sao?” Vì TT Nguyeãn taán Duõng vaø caû chaùnh
keát toäi so vôùi thaåm phaùn phuû VN phaûi boû thôøi giôø ra hoïp ñeå ra
-Luaät söï ñoaøn VN laø 1 toå chöùc cuûa nhöõng Thaèng Khôø: thoâng caùo
ngöôøi doát luaät nhaát trong nöôùc VN, hai Neáu ñöa cho moät Ñaûng vieân CSVN moät
luaät söï Ñaøi vaø Nhaân ñaõ bò luaät söï ñoaøn caây gaäy (cuûa ngöôøi muø) töùc laø “Choáng
VN, töôùc boû quyeàn haønh ngheà cuûa hoï VN”
baèng vieäc ruùt giaáy pheùp haønh ngheà (vaøo
http://hatnang.com/showthread.

Lyù Quang Chính


php?t=23758

Coøn ai ngoác hôn ?


Thöa
http://hatnang.com/showthread. Coøn ngöôøi ngoác hôn em
php?p=236026#post236026 Laø anh
Em chôù tìm xem keû naøo
Muø maây
Hoan khuùc Gioït naéng chen vaøo
Laø tình anh ñoù
“Lieãu khöôùc theá gian ña thieáu söï Ngoït ngaøo
Tieáu khai thieân haï coå kim saàu “ Tìm em

Saùng nay
Ra ñoàng
Nghe con khöôùu hoùt Khuùc yeâu
“Cöù theá maø vui
Cöù theá maø chôi...” Ngaøy xöa coøn nhoû híu
Ñi thaùnh ñöôøng nghe kinh
Mong ñöôïc ngaøy vui Ñoaïn naøo anh khoâng hieåu
Mong ñöôïc nieàm vui Anh ñaùnh vaàn chöõ
Coøn nieàm ñau Yeâu
Nhö cuõng ñuû roài
Lôùn theâm moät chuùt xíu
Theo meï ñi leã chuøa
Tuïng gì
Hoa veát thöông Anh khoâng hieåu
Anh raùp vaàn chöõ
Töøng veát thöông loøng toâi Yeâu
Hoa nôû
Höông daâng trôøi Baây giôø anh ñaõ giaø
Saéc daønh cho ñaát Ñoïc thô ngöôøi vaên hoa
Coøn loøng toâi Khuùc naøo anh khoâng hieåu
Ñaõ taëng rieâng ngöôøi Anh haùt thaønh
Khuùc Yeâu

Yeâu keû ba hoa


Phoùng daät
Ñoâi khi con eách nhoû
Muoán to thaønh con boø Sôï caây tình khoâng ra hoa traùi
Neân em Tieãn naéng ñi anh röôùc voäi möa
Ñöøng coù laï veà
Nhöõng ngaøy anh ba hoa Khoâng bieát baõo daàm deà thaùng
taùm
Xöa anh ngöôøi laëng leõ Traàn gian lai laùng gioït bi ai
Yeâu em
Anh hoaù keû laém lôøi Laät noãi buoàn qua trang kinh
khoå
Vaø em ôi xin nhôù Töø nay anh nieäm chuù voâ
Xin chôù coù thôø ô thöôøng
Em haõy yeâu anh nheù Töø nay möa naéng thoâi ñöa
Moät thaèng röôùc
Ngöôøi ba hoa Cho ngöôøi thöông
AÛnh: Bonfree Sôùm haïnh ngoä ngöôøi thöông
Hoï laø ai?
Thoâng Caùo Baùo Chí: Nhaø caàm quyeàn CSVN
ñang giam giöõ caùc thaønh vieân cuûa Ñaûng Vieät
Taân
http://www.viettan.org/article.php3?id_article=4523

Vieät Nam Canh Taân Caùch Maïng Ñaûng


2530 Berryessa Rd #234, San Jose, CA 95132, USA.
Sinh naêm 1953 vaø laø cöïu
Tel (408) 347-8830; Email:lienlac@viettan.org
giaùo vieân trung hoïc taïi
****
tænh Kieân Giang. Ñònh cö
THOÂNG CAÙO BAÙO CHÍ taïi Hoa Kyø töø naêm 1981.
v/v Nhaø caàm quyeàn CSVN ñang giam giöõ caùc thaønh vieân cuûa Toát nghieäp Tieán só
Ñaûng Vieät Taân Toaùn Hoïc taïi University
of North Carolina (at
Ñaûng Vieät Taân xin thoâng baùo ñeán toaøn theå caùc cô quan truyeàn Chapel Hill) naêm 1987.
thoâng cuøng ñoàng baøo trong vaø ngoaøi nöôùc veà vieäc coâng an CSVN Chuyeân vieân ñieän toaùn
vöøa môùi baét giam taïi Saøi Goøn vaø mang ñi bieät tích moät soá nhaân vaø nghieân cöùu veà ñeà
aùn Maùy Thoâng Dòch Töï
söï cuûa Ñaûng Vieät Taân.
Ñoäng (Machine Transla-
tion) töø Anh sang Vieät.
Qua thoâng tin cuûa cô sôû Vieät Taân trong nöôùc, vaøo ngaøy 17 thaùng Nguyeân laø moät trong
11, ñoâng ñaûo coâng an ñaõ bao vaây moät ñòa ñieåm treân ñöôøng Toân nhöõng saùng laäp vieân cuûa
Thaát Hieäp, phöôøng 13 quaän 11, Saøi Goøn. Nhöõng nhaân söï bò baét Hoäi Chuyeân Gia Vieät
giöõ bao goàm saùu ngöôøi: Nam. Ñaõ coù gia ñình vaø
Caùc ñaûng vieân cuûa ñaûng Vieät Taân: hai con.
Tieán só Nguyeãn Quoác Quaân Tieán só Nguyeãn Quoác
Tieán só Nguyeãn Quoác Quaân, quoác tòch Hoa Kyø Quaân tuy laø moät nhaø
khoa hoïc, ñam meâ trong nhöõng laõnh vöïc nghieân cöùu ñieän toaùn,
Baø Nguyeãn Thò Thanh Vaân, quoác tòch Phaùp
nhöng oâng luoân daønh nhieàu thì giôø ñoùng goùp trong hoaït ñoäng
OÂng Tröông Vaên Ba, quoác tòch Hoa Kyø
xaõ hoäi vaø xaây döïng töï do daân chuû cho Vieät Nam trong hôn hai
thaäp nieân qua.
Beân caïnh ñoù laø caùc oâng:

OÂng Nguyeãn Theá Vuõ, quoác tòch Vieät Nam


OÂng Nguyeãn Theá Khieâm, quoác
tòch Vieät Nam
OÂng Somsak Khunmi, quoác tòch
Thaùi Lan

Taát caû ñaõ bò giaûi veà ñoàn coâng


an phöôøng 11 quaän 10, Saøi Goøn,
vaø sau ñoù ñaõ bò chuyeån veà sôû
coâng an thaønh phoá. Rieâng tieán
só Nguyeãn Quoác Quaân hieän vaãn
chöa roõ ñang bò giam giöõ taïi
ñaâu.

Söï coù maët cuûa caùc nhaân söï neâu


treân taïi Vieät Nam trong thôøi
ñieåm naøy laø ñeå saùt caùnh cuøng
vôùi caùc ñaûng vieân Vieät Taân taïi
quoác noäi vaø caùc nhaø ñaáu tranh
daân chuû khaùc ñoøi hoûi nhaân
quyeàn vaø töï do daân chuû thaät
söï cho Vieät Nam. Cuï theå coâng
vieäc laø quaûng baù vaø coå xuùy
nhöõng phöông thöùc ñaáu tranh
baát baïo ñoäng nhaèm xaây döïng Tieán só Nguyeãn Quoác Quaân taïi Ñaïi Hoäi Thanh Nieân Sinh
söùc maïnh quaàn chuùng. Vieân Vieät Nam Theá Giôùi kyø 4, Sydney 2005

Trong moät xaõ hoäi toân troïng luaät


phaùp, moät khi ñaõ baét ngöôøi, cô quan an ninh coù nhieäm vuï phaûi
thoâng baùo ngay vieäc baét giöõ vôùi thaân nhaân cuûa ngöôøi bò baét
neáu hoï laø ngöôøi trong nöôùc vaø vôùi toaø ñaïi söù cuûa nhöõng ngöôøi
coù quoác tòch ngoaïi quoác. Taát caû nhöõng tröôøng hôïp vi phaïm luaät
phaùp, neáu coù, phaûi ñöôïc toøa aùn xeùt xöû moät caùch coâng khai vaø
minh baïch. Theá nhöng cho ñeán giôø phuùt chuùng toâi göûi ñi baûn
Thoâng Caùo Baùo Chí naøy (töùc hôn 48 giôø sau khi baét giöõ), nhaø
caàm quyeàn CSVN vaãn eùm nheïm, chöa coâng boá baát kyø
moät chi tieát naøo veà söï vieäc naøy. Vaø vì theá, chuùng toâi heát
söùc quan taâm ñeán söï an nguy cuûa caùc nhaân söï neâu treân.

Sô löôïc veà thaân theá cuûa caùc nhaân söï vöøa bò CSVN baét
giöõ:

Tieán só Nguyeãn Quoác Quaân


Sinh naêm 1953 vaø laø cöïu giaùo vieân trung hoïc taïi tænh
Kieân Giang. Ñònh cö taïi Hoa Kyø töø naêm 1981. Toát ng-
hieäp Tieán só Toaùn Hoïc taïi University of North Carolina
(at Chapel Hill) naêm 1987. Chuyeân vieân ñieän toaùn vaø ng-
hieân cöùu veà ñeà aùn Maùy Thoâng Dòch Töï Ñoäng (Machine
Translation) töø Anh sang Vieät. Nguyeân laø moät trong
nhöõng saùng laäp vieân cuûa Hoäi Chuyeân Gia Vieät Nam. Ñaõ
coù gia ñình vaø hai con. Tieán só Nguyeãn Quoác Quaân tuy laø
moät nhaø khoa hoïc, ñam meâ trong nhöõng laõnh vöïc nghieân
cöùu ñieän toaùn, nhöng oâng luoân daønh nhieàu thì giôø ñoùng
Baø Nguyeãn Thò Thanh Vaân trong moät cuoäc goùp trong hoaït ñoäng xaõ hoäi vaø xaây döïng töï do daân chuû
xuoáng ñöôøng taïi Paris, naêm 2006. cho Vieät Nam trong hôn hai thaäp nieân qua.

Baø Nguyeãn Thò ThanhVaân


Sinh naêm 1956, laø sinh vieân du hoïc taïi Phaùp töø naêm 1974. Sau
naêm 1975 baø ñònh cö taïi Phaùp. Ñaõ toát nghieäp ñaïi hoïc ngaønh Sinh
Hoùa vaø laäp gia ñình, nhöng sau ñoù ñaõ quyeát ñònh daønh toaøn thôøi
gian cho coâng cuoäc ñaáu tranh cho daân chuû vaø nhaân quyeàn, ñaëc
Sinh naêm 1956, laø
sinh vieân du hoïc bieät laø trong laõnh vöïc chuyeân moân laø truyeàn thoâng. Vôùi buùt hieäu
taïi Phaùp töø naêm Thanh Thaûo, trong suoát 10 naêm qua, baø laø phoùng vieân truï coät cuûa
1974. Sau naêm nguyeät san Vieät Nam Daân Chuû vaø ñaøi phaùt thanh Radio Chaân
1975 baø ñònh cö Trôøi Môùi (phaùt thanh veà Vieät Nam).
taïi Phaùp. Ñaõ toát
nghieäp ñaïi hoïc OÂng Tröông Vaên Ba
ngaønh Sinh Hoùa vaø Sinh naêm 1953, ñònh cö taïi Hawaii, Hoa Kyø töø naêm 1979. Ñaõ
laäp gia ñình, nhöng coù gia ñình vaø 4 ngöôøi con. Taïi Hawaii, oâng Tröông Vaên Ba laø
sau ñoù ñaõ quyeát
ngöôøi ñöôïc coäng ñoàng ngöôøi Vieät bieát ñeán qua nhöõng ñoùng goùp
ñònh daønh toaøn
thôøi gian cho coâng tích cöïc vaø kieân trì trong nhieàu naêm daøi cho caùc sinh hoaït taïi
cuoäc ñaáu tranh coäng ñoàng ñòa phöông vaø caùc sinh hoaït ñaáu tranh khaép nôi.
cho daân chuû vaø
nhaân quyeàn, ñaëc OÂng Nguyeãn Theá Vuõ
bieät laø trong laõnh Sinh naêm 1977, quoác tòch Vieät Nam. Toát nghieäp cöû nhaân Anh
vöïc chuyeân moân Vaên. OÂng cö nguï taïi Saøi Goøn, laäp gia ñình vaøo naêm 2006 vaø hieän
laø truyeàn thoâng. laø moät giaùm ñoác thöông maïi. OÂng laø moät thanh nieân coù loøng vôùi
Baø Nguyeãn Thò ThanhVaân Vôùi buùt hieäu Thanh ñaát nöôùc, muoán goùp phaàn vaøo vieäc phaùt trieån moät ñaát nöôùc Vieät
Thaûo, trong suoát 10
Nam töï do, daân chuû vaø phuù cöôøng.
naêm qua, baø laø phoùng vieân truï coät cuûa nguyeät san Vieät Nam
Daân Chuû vaø ñaøi phaùt thanh Radio Chaân Trôøi Môùi (phaùt thanh
veà Vieät Nam). OÂng Nguyeãn Theá Khieâm
Sinh naêm 1989, quoác tòch Vieät Nam. Hieän ñang laø sinh vieân khoa
Thieát keá Myõ thuaät. OÂng Khieâm bò baét giöõ vì oâng laø em trai vaø laø
ngöôøi ôû cuøng nhaø vôùi oâng Nguyeãn Theá Vuõ.

OÂng Somsak Khunmi


Sinh naêm 1949, quoác tòch Thaùi vaø ñang cö nguï taïi Ubon, Thaùi
Lan.
Vôùi sô löôïc veà thaân theá vaø quaù trình hoaït ñoäng cuûa nhöõng nhaân söï
neâu treân, hoï laø nhöõng ngöôøi con cuûa meï Vieät Nam, duø soáng khaép
nôi treân theá giôùi nhöng ñeàu yeâu nöôùc vôùi taát caû taám loøng vaø ñoùng
goùp cho coâng cuoäc xaây döïng daân chuû vaø canh taân Vieät Nam.

Taát caû nhöõng vieäc laøm cuûa caùc nhaân söï naøy vaø cuûa ñaûng Vieät Taân
trong vaø ngoaøi nöôùc ñeàu naèm trong toân chæ ñaáu tranh baát baïo ñoäng:
coå xuùy caùc phöông thöùc ñaáu tranh baát baïo ñoäng ñeå ñoái ñaàu vôùi moät
guoàng maùy chuyeân duøng baïo löïc ñeå khoáng cheá ngöôøi daân. OÂng Tröông Vaên Ba
Vôùi caùc söï kieän, dieãn bieán vaø lyù do neâu treân, ñaûng Vieät Taân xin
traân troïng:

Keâu goïi ñoàng baøo trong vaø ngoaøi nöôùc, caùc toå chöùc ñaáu tranh cho Sinh naêm 1953, ñònh cö
daân chuû vaø nhaân quyeàn taïi Vieät Nam, trong tinh thaàn lieân keát vaø taïi Hawaii, Hoa Kyø töø
phuïc vuï moät muïc tieâu chung, haõy cuøng goùp phaàn leân tieáng aùp löïc naêm 1979. Ñaõ coù gia
nhaø caàm quyeàn CSVN chaám döùt caùc haønh ñoäng baïo löïc, khuûng boá, ñình vaø 4 ngöôøi con. Taïi
giam caàm caùc nhaø ñaáu tranh oân hoøa cho daân chuû trong vaø ngoaøi Hawaii, oâng Tröông Vaên
nöôùc nhö hieän nay. Ba laø ngöôøi ñöôïc coäng
ñoàng ngöôøi Vieät bieát ñeán
Yeâu caàu nhaø caàm quyeàn CSVN, trong tinh thaàn toân troïng coâng qua nhöõng ñoùng goùp tích
phaùp quoác teá, phaûi laäp töùc thoâng baùo cho caùc toøa ñaïi söù lieân heä vaø cöïc vaø kieân trì trong nhieàu
thaân nhaân cuûa caùc nhaân söï bò baét veà ñòa ñieåm giam caàm cuõng nhö naêm daøi cho caùc sinh hoaït
tình traïng an ninh vaø söùc khoeû cuûa nhöõng ngöôøi naøy. taïi coäng ñoàng ñòa phöông
vaø caùc sinh hoaït ñaáu tranh
Yeâu caàu nhaø caàm quyeàn CSVN, trong tinh thaàn toân troïng nhöõng khaép nôi.
ñieàu khoaûn cuûa Tuyeân Ngoân Quoác Teá Nhaân Quyeàn, cuï theå laø
quyeàn töï do ngoân luaän, phaûi traû töï do ngay laäp töùc cho caùc nhaân
söï neâu treân, vì taát caû nhöõng vieäc laøm cuûa hoï taïi Vieät Nam chæ laø
nhöõng haønh xöû quyeàn phaùt bieåu hoã trôï cho nhöõng ñoøi hoûi töï do daân
chuû chính ñaùng cuûa ngöôøi daân.

Yeâu caàu caùc toøa ñaïi söù Hoa Kyø, Phaùp, vaø Thaùi Lan taïi Vieät Nam,
trong traùch nhieäm baûo veä coâng daân xöù mình, haõy taïo aùp löïc ñoøi
hoûi nhaø caàm quyeàn CSVN phaûi leân tieáng xaùc nhaän roõ raøng veà tình
traïng cuûa caùc nhaân söï naøy vaø phoùng thích hoï ngay. Vaø trong thôøi
gian hoï vaãn ñang bò giam, yeâu caàu nhaân vieân caùc toaø ñaïi söù khaån
caáp xuùc tieán vieäc ñeán thaêm tröïc tieáp caùc nhaân söï noùi treân.
Sinh naêm 1977, quoác tòch Vieät
Trong suoát hai thaäp nieân qua, ñaûng Vieät Taân ñaõ luoân luoân ñoái dieän Nam. Toát nghieäp cöû nhaân Anh
vôùi muoân ngaøn thöû thaùch. Tuy nhieân, vôùi tinh thaàn yeâu nöôùc vaø Vaên. OÂng cö nguï taïi Saøi Goøn,
hoaøi baõo xaây döïng töï do daân chuû vaø canh taân ñaát nöôùc, caùc ñaûng laäp gia ñình vaøo naêm 2006 vaø
vieân Vieät Taân vaãn luoân luoân vöõng tin tieán böôùc. Trong tinh thaàn hieän laø moät giaùm ñoác thöông
ñoù, Vieät Taân seõ tieáp tuïc laø moät thaønh phaàn cuûa phong traøo daân chuû maïi. OÂng laø moät thanh nieân coù
Vieät Nam ñeå saùt caùnh cuøng vôùi ñoàng baøo trong vaø ngoaøi nöôùc kieân loøng vôùi ñaát nöôùc, muoán goùp
trì ñaáu tranh cho muïc tieâu chung. Tröôùc maét, ñaûng Vieät Taân tieáp phaàn vaøo vieäc phaùt trieån moät
tuïc ñaåy maïnh caùc noã löïc ñaáu tranh cho töï do cuûa moïi nhaø ñaáu tranh ñaát nöôùc Vieät Nam töï do, daân
daân chuû, trong ñoù coù caùc ñaûng vieân Vieät Taân, hieän ñang bò CSVN chuû vaø phuù cöôøng.
OÂng Nguyeãn Theá Vuõ
baét giöõ, giam caàm.

Ngaøy 19 thaùng 11 naêm 2007


Vieät Nam Canh Taân Caùch Maïng Ñaûng
Moïi chi tieát xin lieân laïc:
Ñaëng Thanh Chi: +1 (408) 228 4892
Hoaøng Töù Duy: +1 (202) 470 1678

Vieät Nam Canh Taân Caùch Maïng Ñaûng


2530 Berryessa Rd #234, San Jose, CA 95132, USA.
Tel:(408) 347-8830; Email:lienlac@viettan.org

****
Thoâng Caùo Baùo Chí Soá 3

v/v Nhaø caàm quyeàn CSVN phoùng thích oâng Nguyeãn Troïng Khieâm,
gia taêng khuûng boá gia ñình oâng Nguyeãn Theá Vuõ, vaø tieáp tuïc che
OÂng Nguyeãn Theá Khieâm daáu vieäc baét giam Tieán Só Nguyeãn Quoác Quaân

Kính Thöa Quyù Vò,


Sinh naêm 1989, quoác tòch Vieät
Nam. Hieän ñang laø sinh vieân Ngaøy 24 thaùng 11 naêm 2007, nhaø caàm quyeàn CSVN ñaõ phoùng thích
khoa Thieát keá Myõ thuaät. OÂng sinh vieân Nguyeãn Troïng Khieâm, 18 tuoåi, sau khi ñaõ giam giöõ oâng
Khieâm bò baét giöõ vì oâng laø em suoát tuaàn qua maø khoâng coù lyù do chính ñaùng. Söùc khoûe vaø tinh thaàn
trai vaø laø ngöôøi ôû cuøng nhaø vôùi oâng Khieâm sa suùt traàm troïng sau moät tuaàn bò thaåm cung vaø khuûng
oâng Nguyeãn Theá Vuõ. boá taâm lyù ngaøy ñeâm lieân tuïc.

Trong khi ñoù, thaân phuï cuûa caùc oâng Nguyeãn Troïng Khieâm, Nguyeãn
Vieát Trung vaø Nguyeãn Theá Vuõ laø oâng Nguyeãn Theá Kyû, moät giaùo
daân thuaàn thaønh vaø uy tín taïi xöù ñaïo Phan Thieát, laïi bò coâng an
CSVN quaûn thuùc taïi gia nghieâm nhaët.

Ngoaøi ra, ngöôøi phoái ngaãu cuûa oâng Nguyeãn Theá Vuõ taïi Saøi Goøn
cuõng bò CSVN quaûn thuùc coâ laäp vaø bò vu tieáng xaáu ñoái vôùi laùng
gieàng.

Cho ñeán nay, nhöõng ngöôøi hieän coøn bò giam caàm goàm coù: Tieán só
Nguyeãn Quoác Quaân, Baø Nguyeãn Thò Thanh Vaân, töùc Phoùng vieân
Thanh Thaûo, OÂng Tröông Vaên Ba, OÂng Somsak Khunmi, OÂng
Nguyeãn Theá Vuõ, OÂng Nguyeãn Vieát Trung. Trong soá nhöõng ngöôøi
naøy, CSVN vaãn tieáp tuïc che daáu vaø khoâng coâng boá vieäc hoï baét giöõ
TS Nguyeãn Quoác Quaân.
Sinh naêm 1949, quoác tòch Thaùi vaø ñang cö nguï taïi
Ubon, Thaùi Lan. Söï kieän nhaø caàm quyeàn CSVN phoùng thích sinh vieân Nguyeãn
Troïng Khieâm, gia taêng khuûng boá nhöõng ngöôøi khaùc trong gia ñình
oâng Khieâm vaø tieáp tuïc daáu kín vieäc baét giöõ TS Nguyeãn Quoác Quaân
cho thaáy raèng:

1. Tröôùc aùp löïc ñaáu tranh ñeán töø moïi nôi treân theá giôùi, nhaø caàm
quyeàn CSVN ñaõ phaûi luøi moät böôùc, phaûi phoùng thích bôùt soá ngöôøi
hoï ñaõ baét giam;

2. Ñaây laø böôùc ñaàu thaéng lôïi, laø keát quaû cuûa nhöõng noã löïc vaän ñoäng
cuûa ñoàng baøo vaø truyeàn thoâng khaép nôi, ñaõ daãn ñeán söï leân tieáng coù
hieäu quaû cuûa nhieàu daân bieåu, nghò só caùc quoác gia cuõng nhö cuûa caùc
OÂng Nguyeãn Vieát Trung, sinh toå chöùc phi chính phuû.
naêm 1979 laø em trai cuûa oâng
Nguyeãn Theá Vuõ vaø hieän laø 3. Vieäc tuøy tieän baét ngöôøi vaø thaû ngöôøi voâ côù sinh vieân Nguyeãn
moät doanh nhaân. OÂng Trung Troïng Khieâm, quaûn thuùc thaân phuï vaø ngöôøi phoái ngaãu cuûa oâng
laø moät thanh nieân coù loøng vôùi Nguyeãn Theá Vuõ, hoaëc baét giöõ ngöôøi maø khoâng coâng boá nhö tröôøng
ñaát nöôùc, muoán goùp phaàn vaøo hôïp cuûa TS Nguyeãn Quoác Quaân laø moät haønh ñoäng khuûng boá.
vieäc phaùt trieån moät ñaát nöôùc
Vieät Nam töï do, daân chuû vaø Chuùng toâi xin traân troïng thoâng baùo vaø seõ tieáp tuïc caäp nhaät tình hình
OÂng Nguyeãn Vieát Trung phuù cöôøng. ñeán vôùi quyù vò.

Ngaøy 24 thaùng 11 naêm 2007


Vieät Nam Canh Taân Caùch Maïng Ñaûng
Moïi chi tieát xin lieân laïc:
- Ñaëng Thanh Chi: +1 (408) 228 4892
- Hoaøng Töù Duy: +1 (202) 470 1678
VN xaùc nhaän baét ngöôøi cuûa Vieät Taân
 http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/sto-
ry/2007/11/071122_arrest_update.shtml

Teân oâng Nguyeãn Quoác Quaân khoâng ñöôïc nhaéc tôùi trong cuoäc
hoïp baùo
Chính phuû Vieät Nam leân tieáng xaùc nhaän vuï baét giöõ moät soá
ngöôøi ñöôïc cho laø ñaûng vieân ñaûng Vieät Taân taïi haûi ngoaïi, naêm
ngaøy sau khi söï vieäc xaûy ra.
Ngöôøi phaùt ngoân Boä Ngoaïi giao Leâ Duõng noùi vôùi caùc phoùng
vieân trong cuoäc hoïp baùo thöôøng kyø raèng cô quan coâng an Vieät
Nam ñaõ baét ba ngöôøi nöôùc ngoaøi vì “vi phaïm phaùp luaät Vieät
Nam”.
OÂng Leâ Duõng noùi teân ba ngöôøi naøy laø Leon Tröông (quoác tòch Anhlong_ daica
Myõ), Nguyeãn Thò Thanh Vaân (quoác tòch Phaùp) vaø Somsak Ñaûng CS cho caùc Ñaûng vieân cuûa caùc Ñaûng khaùc ñeàu laø phaûn ñoäng
Khumi (quoác tòch Thaùi Lan). roài bò baét chöù coøn sao nöõa khoâng caàn lyù do gì caû ñaâu , ñieàu luaät
Tuy nhieân ngöôøi phaùt ngoân Boä Ngoaïi giao Vieät Nam khoâng noùi maø caùc ñaûng vieân khaùc ñaûng CS bò ñöông nhieân vi phaïm ñoù laø vi
roõ ba ngöôøi treân vi phaïm ñieàu luaät naøo, vôùi lyù do quaù trình ñieàu phaïm vaøo ñieàu 4 hieán phaùp cuûa nöôùc CHXHCN Vieät Nam .
tra vaãn ñang ñöôïc tieán haønh.
Hoài ñaàu tuaàn, ñaûng chính trò Vieät Taân truï sôû ôû haûi ngoaïi ra http://www.x-cafevn.org/forum/showthread.php?t=10202
thoâng caùo noùi ba ñaûng vieân cuûa hoï laø Nguyeãn Quoác Quaân,
Nguyeãn Thò Thanh Vaân vaø Tröông Vaên Ba (Leon Tröông) bò
baét taïi TP Hoà Chí Minh hoâm 17/11 cuøng ba ngöôøi khaùc.
Tuy nhieân, teân oâng Nguyeãn Quoác Quaân cuøng hai ngöôøi Vieät
Nam khoâng ñöôïc nhaéc tôùi trong cuoäc hoïp baùo cuûa Boä Ngoaïi
giao ôû Haø Noäi.
Vieät Taân noùi nhöõng ngöôøi naøy bò baét laø vì ñaõ gaëp gôõ ñeå “trao
ñoåi veà hình thöùc ñaáu tranh baát baïo ñoäng cuõng nhö chia seû baøi
hoïc ñaáu tranh töø caùc nöôùc Mieán Ñieän vaø Ukraina”.
Phaûn öùng quoác teá
Hoâm thöù Naêm, Phaùp xaùc nhaän ñaõ coù thoâng tin veà coâng daân
Phaùp bò baét, baø Nguyeãn Thò Thanh Vaân.
Moät nguoàn tin töø giôùi ngoaïi giao Phaùp ôû Paris noùi vôùi ñaøi BBC
raèng “caû Ñaïi söù quaùn Phaùp ôû Haø Noäi, vaø Laõnh söï taïi TPHCM
ñaõ ñöôïc thoâng baùo veà vuï coâng daân cuûa hoï bò baét giöõ, vaø seõ taäp
trung noã löïc baûo ñaûm cho ngöôøi bò baét ñöôïc baûo veä theo ñuùng
thuû tuïc laõnh söï”.

Nguoàn tin ngoaïi giao Phaùp


Tuy nhieân, nguoàn tin naøy noùi hoï vaãn chöa coù tin chính xaùc veà
vieäc yeâu caàu cuûa cô quan ngoaïi giaùo Phaùp taïi Vieät Nam vaøo
gaëp baø Nguyeãn Thanh Vaân ñaõ ñöôïc chaáp nhaän hay chöa.
Tröôùc ñoù, ñaïi söù quaùn Hoa Kyø taïi Haø Noäi cuõng noùi ñaõ lieân laïc
vôùi phía Vieät Nam ñeå yeâu caàu tieáp caän laõnh söï vôùi coâng daân
cuûa hoï vaø ñang tìm hieåu lyù do vuï baét giöõ.
Moät soá daân bieåu nöôùc ngoaøi taïi caùc khu vöïc ñoâng ngöôøi Vieät
Nam sinh soáng ñaõ nhanh choùng leân tieáng phaûn ñoái vieäc Vieät
Nam baét giöõ caùc nhaân vaät treân.
Taïi UÙc, daân bieåu David Clark vaø Bernie Ripoll laø hai ngöôøi
ñaàu tieân göûi thö leân thuû töôùng Vieät Nam ñoøi traû töï do cho
nhöõng ngöôøi naøy.
Taïi Hoa Kyø ba daân bieåu Loretta Sanchez, Zoe Lofgren vaø Neil
Abercrombie cuõng ñaõ göûi thö cho Ngoaïi tröôûng Condoleezza
Rice baøy toû quan ngaïi veà hai coâng daân Hoa Kyø maø hoï coù tin laø Moät cuoäc hoïp cuûa ñaûng Vieät Taân thôøi kyø ñaàu
bò baét vaø yeâu caàu “can thieäp töùc thôøi”.
 Moät baøi vieát veà ñaûng Vieät Taân
 Baøi cuûa giaùo sö Carlyle Thayer
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/sto-
ry/2007/05/070504_viettan.shtml

Môùi ñaây, truyeàn thoâng trong nöôùc ñaêng nhieàu baøi veà ñaûng Vieät
Taân vôùi caùo buoäc toå chöùc naøy ñöùng ñaèng sau caùc nhoùm maø
Vieät Nam goïi laø “phaûn ñoäng” vaø “choáng phaù nhaø nöôùc”.
Ñeå tìm hieåu theâm, chuùng toâi xin giôùi thieäu vôùi quyù vò baøi vieát
cuûa giaùo sö Carlyle Thayer, moät chuyeân gia nghieân cöùu coù uy
tín veà Vieät Nam.

Moät ñieåm maø caû baùo chí nhaø nöôùc Vieät Nam vaø Vieät Taân ñeàu
thoáng nhaát vôùi nhau laø lòch söû khaùi quaùt cuûa ñaûng Vieät Taân.
OÂng Hoaøng Cô Minh, moät cöïu phoù ñeà ñoác haûi quaân cuûa quaân
ñoäi Vieät Nam Coäng hoøa, ñaõ thaønh laäp Maët traän Quoác gia
Thoáng nhaát Giaûi Phoùng Vieät Nam vaøo ngaøy 30/4/1980. Sau ñoù
oâng thaønh laäp Vieät Nam Canh taân Caùch maïng Ñaûng vaøo ngaøy
10/9/1982. Caû hai toå chöùc naøy ñeàu coù muïc tieâu laät ñoå chính
phuû coäng saûn Vieät Nam. Chuû Tòch Ñaûng Vieät Taân Ñoã Hoaøng Ñieàm
Caû chính quyeàn Vieät Nam vaø Maët traän Hoaøng Cô Minh ñeàu
thöøa nhaän raèng maët traän naøy ñaõ tieán haønh hoaït ñoäng vuõ trang
taïi Vieät Nam baèng caùc phaùi caùc thaønh vieân vaøo trong nöôùc töø
Laøo hoaëc Campuchia.
Moät thaønh vieân cuûa Vieät Taân coøn noùi raèng trong thôøi kyø hoaït
ñoäng bí maät (1982-94), moät soá ñaûng vieân Vieät Taân ôû beân trong
Vieät Nam cuõng ñöôïc trang bò vuõ khí.
Chính quyeàn Vieät Nam caùo buoäc raèng Vieät Taân ñaõ hình thaønh
moät löïc löôïng vuõ trang cuûa mình vaøo cuoái naêm 2002 vaø thueâ
toäi phaïm nhaèm aùm saùt caùc quan chöùc chính phuû ñeå roài sau ñoù
laïi thuû tieâu chính nhöõng saùt thuû ñaùnh thueâ naøy nhaèm xoùa lieân
heä vôùi Vieät Taân.

Coâng khai hoùa


Ñaûng Vieät Taân tuyeân boá coâng khai hoaït
ñoäng ngaøy 19/9/2004 vaø cuøng luùc tuyeân boá
giaûi taùn Maët traän.
Cöông lónh vaø tuyeân caùo cuûa caùc laõnh ñaïo
Vieät Taân ñeàu nhaán maïnh raèng ñaûng naøy seõ
söû duïng caùc hình thöùc ñaáu tranh hoøa bình
ñeå giaønh daân chuû cho Vieät Nam, vôùi söï
hôïp taùc cuûa caùc nhoùm coù cuøng chí höôùng.
Vieät Taân ñaõ thöôøng xuyeân vaän ñoäng caùc
daân bieåu taïi Australia vaø chaâu AÂu, cuõng
nhö taïi Hoa Kyø. Ñaûng naøy cuõng ñaõ toå chöùc
nhieàu cuoäc bieåu tình baát baïo ñoäng taïi moät
soá thuû ñoâ caùc nöôùc phöông Taây, trong ñoù
coù thuû ñoâ Washington.
Treân baùo chí Vieät Nam thôøi kyø thaùng Ba -
thaùng Tö 2007, trong caùc thoâng tin veà hoaït
ñoäng cuûa Vieät Taân khoâng thaáy noùi Vieät
Taân ñaõ thöïc hieän caùc haønh ñoäng baïo löïc.
Vieät Taân chæ bò buoäc laø ñaõ laäp moät soá haõng
luaät, doanh nghieäp vaø söû duïng caùc chöông
trình tín duïng ñeå gaây quyõ cho hoaït ñoäng Quang caûnh cuoäc tieáp xuùc vôùi ñoàng baøi taïi Adelaide
cuûa mình ôû Vieät Nam. Vieät Taân cuõng bò
cho laø ñaõ keâu goïi taåy chay haøng hoùa vaø dòch vuï haøng khoâng
cuûa Vieät Nam taïi haûi ngoaïi.
Theá nhöng baùo chí nhaø nöôùc Vieät Nam oà aït ñöa tin tuyeân
truyeàn raèng Vieät Taân laø toå chöùc khuûng boá.
Töø thaùng Chín 2004, chöa thaønh vieân
naøo cuûa Vieät Taân bò baét, ñöa ra toøa vôùi
toäi danh khuûng boá hay söû duïng vuõ khí
nhaèm muïc ñích laät ñoå. Cuõng chöa roõ töø
khi naøo nhaø chöùc traùch baét ñaàu lieät Vieät
Taân vaøo daïng toå chöùc khuûng boá.

Chi tieát lòch söû


Caùc baøi ñaû phaù Vieät Taân ñaêng treân baùo
Vieät Nam hoài cuoái thaùng Ba vaø ñaàu
thaùng Tö 2007 vôùi caùo buoäc toå chöùc
naøy laø khuûng boá ñeàu döïa treân caùc hoaït
ñoäng maø Vieät Taân vaø Maët traän Hoaøng
Cô Minh tieán haønh tröôùc thaùng Chín
2004.
Caùc chi tieát lòch söû cho thaáy vieäc söû
duïng vuõ trang nhaèm muïc ñích laät ñoå
chính quyeàn trong nöôùc chuû yeáu laø saûn
phaåm cuûa nhöõng naêm 1980 vaø ñaõ chaám
döùt khi oâng Hoaøng Cô Minh qua ñôøi.
Trong nhöõng thaäp nieân 1980-1990, Vieät
Nam ñaõ töøng chöùng kieán moät soá hoaït
ñoäng chính trò coù noäi dung baïo löïc. Cô
quan an ninh Vieät Nam ñaõ phaù moät soá
nhoùm ñaáu tranh bò cho laø ñaõ aâm möu hoaëc ñaõ tieán haønh hoaït OÂng Lyù Thaùi Huøng (beân Traùi) vaø oâng Traàn Huøng (beân
ñoäng baïo löïc trong thôøi kyø naøy. Phaûi) trong buoåi hoïp baùo ôû San Jose veà vieäc CSVN baét
Coù theå coù quan heä caù nhaân giöõa Vieät Taân vôùi moät soá caù nhaân, giöõ caùc thaønh vieân Ñaûng Vieät Taân taïi Saøi Goøn.
toå chöùc ñaáu tranh noùi treân, theá nhöng khoâng coù baèng chöùng
khaúng ñònh raèng Vieät Taân ñöùng ñaèng sau caùc vuï aâm möu hoaëc Somsak Khummi laø ai?
söû duïng baïo löïc. http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2007/11/
Töø sau söï kieän 11/9, Vieät Nam baét ñaàu söû duïng khaùi nieäm printable/071129_viettan_latest.shtml
khuûng boá trong coâng taùc tuyeân truyeàn cuûa mình.
Thoaït tieân chính phuû Hoa Kyø bò ñaët vaøo tình traïng khoù xöû khi Baùo Saøi Goøn Giaûi Phoùng hoâm thöù Naêm ñöa tin cô quan an ninh
Vieät Nam ñaõ xaùc ñònh ñaûng vieân Vieät Taân Somsak Khummi, bò baét
Vieät Nam caùo buoäc raèng moät soá Vieät kieàu taïi Myõ ñaõ leân keá
hoâm 17/11 taïi TP Hoà Chí Minh, chính laø Nguyeãn Quang Phuïc,
hoaïch vaø thöïc hieän hoaït ñoäng khuûng boá choáng laïi chính quyeàn
thaønh vieân Maët traän Hoaøng Cô Minh thôøi kyø nhöõng naêm 1980.
trong nöôùc.
Keát quaû laø moät soá toå chöùc nhö Phong traøo Vieät Nam Töï do Baùo naøy noùi Somsak (maø Vieät Taân noùi coù teân hoï laø Khunmi), quoác
chaúng haïn, ñaõ bò ñieàu tra vaø döôøng nhö FBI cuõng nhö moät soá tòch Thaùi Lan, ñaõ thuù nhaän vôùi cô quan ñieàu tra cuûa Toång cuïc An
cô quan chính phuû khaùc ñaõ coù bieän phaùp ñeå ngaên chaën caùc hoaït ninh raèng oâng ta töøng tham gia chieán dòch “Ñoâng Tieán 2” do saùng
ñoäng cuûa caùc cô quan töông töï. laäp vieân ñaûng Vieät Taân Hoaøng Cô Minh khôûi xöôùng naêm 1987.
An ninh Vieät Nam ñaõ daäp taét moïi hoaït ñoäng chính trò choáng ñoái
laïi nhaø nöôùc, duø laø bieåu tình moät caùch hoøa bình hay baïo löïc, vaø Ñaây laø chieán dòch khaùng chieán vuõ trang cuûa Maët traän Quoác gia
Thoáng nhaát Giaûi Phoùng Vieät Nam (Maët traän Hoaøng Cô Minh)
goïi taát caû laø khuûng boá.
nhaèm thaâm nhaäp Vieät Nam töø Thaùi Lan. Chieán dòch naøy baát thaønh
Vieät Taân hoaït ñoäng khaù tích cöïc taïi Hoa Kyø trong quyù tö 2006
vaø oâng Hoaøng Cô Minh cuõng thieät maïng treân ñöôøng veà Vieät Nam.
nhaèm vaän ñoäng chính phuû Bush mang vaán ñeà nhaân quyeàn ra
baøn hoäi nghò APEC hoài thaùng 11/2006. Moät thaønh vieân Vieät Maët traän Hoaøng Cô Minh laø tieàn thaân cuûa ñaûng Vieät Taân.
Taân ñaõ ra ñieàu traàn taïi UÛy ban Nhaân quyeàn Haï vieän Myõ.
Vieät Taân cuõng vaän ñoäng caùc nhaø taøi trôï quoác teá nhaèm buoäc caùc Tuy nhieân, toång bí thö ñaûng Vieät Taân Lyù Thaùi Huøng hoâm thöù Naêm
quy ñònh veà tính minh baïch vaø coâng khai cho caùc khoaûn vieän khoâng xaùc nhaän vôùi BBC thoâng tin ngöôøi bò baét laø oâng Nguyeãn
trôï daønh cho Vieät Nam. Quang Phuïc.
Thaùng Ba 2007, Vieät Taân ñaõ toå chöùc nhieàu cuoäc tuaàn haønh
Baùo Saøi Goøn Giaûi Phoùng trích nguoàn cô quan an ninh noùi oâng
quoác teá ñeå phaûn ñoái laøn soùng ñaøn aùp baát ñoàng chính kieán hieän
Nguyeãn Quang Phuïc töøng laø syõ quan cheá ñoä Saøi Goøn vaø vöôït bieân
nay taïi Vieät Nam.
naêm 1978.
Vieät Taân khoâng naèm trong danh saùch caùc toå chöùc khuûng boá cuûa
Lieân Hieäp Quoác. OÂng Nguyeãn Quang Phuïc ñöôïc noùi laø bò ngaõ beänh treân ñöôøng
“Ñoâng Tieán 2” neân soáng soùt.

Taøi lieäu cô quan an ninh Vieät Nam lieät oâng vaøo daïng “truøm khuûng
boá” vì coù dính daùng tôùi hoaït ñoäng vuõ trang.
Vieät Coäng truùng keá Vieät Taân hoaït ñoäng xaõ hoäi vaø xaây döïng töï do daân chuû cho Vieät Nam.
http://www.danchimviet.com/php/modules.php?name=News&f
ile=article&sid=4260 Baø Nguyeãn Thò Thanh Vaân: Sinh naêm 1956, laø sinh vieân du
hoïc taïi Phaùp töø naêm 1974. Sau naêm 1975 baø ñònh cö taïi Phaùp.
Trong 32 naêm qua, ngöôøi Vieät choáng coäng ôû trong cuõng nhö Ñaõ toát nghieäp ñaïi hoïc ngaønh Sinh Hoùa vaø laäp gia ñình, nhöng
ngoaøi nöôùc ñaõ lieân tuïc bò truùng keá cuûa Vieät Coäng khieán löïc sau ñoù ñaõ quyeát ñònh daønh toaøn thôøi gian cho coâng cuoäc ñaáu
löôïng bò tieâu hao raát naëng. Rieâng Vieät Taân bò thieät haïi naëng tranh cho daân chuû vaø nhaân quyeàn, Vôùi buùt hieäu Thanh Thaûo,
nhaát: Caû ba cuoäc “Ñoâng Tieán” ñöôïc Maët Traän phaùt ñoäng vaøo trong suoát 10 naêm qua, baø laø phoùng vieân truï coät cuûa nguyeät san
caùc naêm 1985 - 1986, 1987 vaø 1990 ñeàu bò rôi vaøo caùc oå phuïc Vieät Nam Daân Chuû vaø ñaøi phaùt thanh Radio Chaân Trôøi Môùi
kích cuûa ñòch vaø bò tieâu dieät. Lyù do: Vieät Coäng ñaõ gaøi ñöôïc caùc (phaùt thanh veà Vieät Nam).
ñieäp vieân vaøo khaùng chieán quaân cuûa Maët Traän vaø naém ñöôïc
ñöôøng ñi nöôùc böôùc cuûa Maët Traän. Cuoäc Ñoâng Tieán II ñöôïc coi OÂng Tröông Vaên Ba: Sinh naêm 1953, ñònh cö taïi Hawaii töø
laø thaûm baïi nhaát: Töôùng Hoøa Cô Minh, Chuû Tòch cuûa Maët Traän naêm 1979. Ñaõ coù gia ñình vaø 4 con. OÂng laø ngöôøi ñaõ ñoùng goùp
ñaõ bò töû traän, vôùi khoaûng 150 khaùng chieán quaân, moät nöûa bò tích cöïc vaø kieân trì trong nhieàu naêm cho caùc sinh hoaït taïi coäng
gieát vaø moät nöûa bò baét. Nhöng laàn naøy Vieät Coäng laïi truùng keá ñoàng ñòa phöông vaø caùc sinh hoaït ñaáu tranh khaép nôi.
Vieät Taân!
OÂng Nguyeãn Theá Vuõ: Sinh naêm 1977, quoác tòch Vieät Nam. Toát
Caùi baãy do Vieät Taân daøn ra nghieäp cöû nhaân Anh Vaên. OÂng cö nguï taïi Saøi Goøn, laäp gia ñình
vaøo naêm 2006 vaø hieän laø moät giaùm ñoác thöông maïi. OÂng muoán
Hoâm 19.11.2007 Vieät Taân ñaõ ra moät thoâng caùo baùo chí cho bieát goùp phaàn vaøo vieäc phaùt trieån moät ñaát nöôùc Vieät Nam töï do,
nhaø caàm quyeàn CSVN vöøa baét ba ñaûng vieân cuûa hoï veà hoaït daân chuû vaø phuù cöôøng.
ñoäng trong nöôùc. Sau ñaây laø moät soá ñoaïn chính cuûa baûn thoâng
caùo: OÂng Nguyeãn Theá Khieâm: Sinh naêm 1989, quoác tòch Vieät Nam.
Hieän ñang laø sinh vieân khoa Thieát keá Myõ thuaät. OÂng bò baét giöõ
“Qua thoâng tin cuûa cô sôû Vieät Taân trong nöôùc, vaøo ngaøy 17 vì oâng laø em trai vaø laø ngöôøi ôû cuøng nhaø vôùi oâng Nguyeãn Theá
thaùng 11, ñoâng ñaûo coâng an ñaõ bao vaây moät ñòa ñieåm treân Vuõ.
ñöôøng Toân Thaát Hieäp, phöôøng 13 quaän 11, Saøi Goøn. Nhöõng
nhaân söï bò baét giöõ bao goàm 6 ngöôøi: OÂng Somsak Khunmi: Sinh naêm 1949, quoác tòch Thaùi vaø ñang
cö nguï taïi Ubon, Thaùi Lan.
Caùc ñaûng vieân cuûa ñaûng Vieät Taân:
Vieät Taân keâu goïi ñoàng baøo vaø caùc toå chöùc ñaáu tranh goùp phaàn
Tieán só Nguyeãn Quoác Quaân, quoác tòch Hoa Kyø leân tieáng laøm aùp löïc buoäc nhaø caàm quyeàn CSVN chaám döùt caùc
Baø Nguyeãn Thò Thanh Vaân, quoác tòch Phaùp haønh ñoäng baïo löïc, khuûng boá, giam caàm caùc nhaø ñaáu tranh oân
OÂng Tröông Vaên Ba, quoác tòch Hoa Kyø hoøa cho daân chuû trong vaø ngoaøi nöôùc nhö hieän nay.
Beân caïnh ñoù laø caùc oâng:
OÂng Nguyeãn Theá Vuõ, quoác tòch Vieät Nam Laøm saùng toû theâm vuï vieäc
OÂng Nguyeãn Theá Khieâm, quoác tòch Vieät Nam
OÂng Somsak Khunmi, quoác tòch Thaùi Lan Veà lyù do bò baét, thoâng caùo cuûa Vieät Taân vieát raát maäp môø.
Ñeå bieát roõ hôn noäi vuï, hoâm 20.11.2007, phoùng vieân Nguyeãn
“Taát caû ñaõ bò giaûi veà ñoàn coâng an phöôøng 11 quaän 10, Saøi Goøn, Khanh cuûa Ñaøi AÙ Chaâu Töï Do, ñaõ phoûng vaán coâ Ñaëng Thanh
vaø sau ñoù ñaõ bò chuyeån veà sôû coâng an thaønh phoá. Rieâng tieán Chi, phaùt ngoân vieân cuûa Vieät Taân.
só Nguyeãn Quoác Quaân hieän vaãn chöa roõ ñang bò giam giöõ taïi
ñaâu.” Sau ñaây laø moät soá caâu hoûi vaø caâu traû lôøi chính:

Theo thoâng caùo, sôû dó caùc ñaûng vieân noùi treân cuûa ñaûng Vieät Nguyeãn Khanh: Moät caùch toång quaùt, coâ coù theå cho chuùng toâi
Taân coù maët taïi Vieät Nam “laø ñeå saùt caùnh cuøng vôùi caùc ñaûng bieát söï vieäc xaûy ra nhö theá naøo?
vieân Vieät Taân taïi quoác noäi vaø caùc nhaø ñaáu tranh daân chuû khaùc
ñoøi hoûi nhaân quyeàn vaø töï do daân chuû thaät söï cho Vieät Nam. Cuï Ñaëng Thanh Chi: Thöa anh vaø quyù thính giaû cuûa Ñaøi, nhö
theå coâng vieäc laø quaûng baù vaø coå xuùy nhöõng phöông thöùc ñaáu thoâng caùo baùo chí maø chuùng toâi môùi göûi ra, thì qua nhöõng
tranh baát baïo ñoäng nhaèm xaây döïng söùc maïnh quaàn chuùng.” thoâng tin töø caùc cô sôû cuûa Ñaûng Vieät Taân ôû trong nöôùc cho bieát
ngaøy thöù baûy, 17 thaùng 11 vöøa qua, moät soá löôïng ñoâng ñaûo
Sau ñoù, thoâng caùo cho bieát sô löôïc veà thaân theá cuûa nhöõng coâng an ñaõ ñöôïc huy ñoäng ñeán ñeå bao vaây ñòa ñieåm naèm treân
ngöôøi vöøa bò baét giöõ, ñaïi khaùi nhö sau: ñöôøng Toân Thaát Hieäp, thuoäc Phöôøng 13, Quaän 11, thaønh phoá
Saøi Goøn.
Tieán só Nguyeãn Quoác Quaân: Sinh naêm 1953 vaø laø cöïu giaùo
vieân trung hoïc taïi Kieân Giang. Ñònh cö taïi Hoa Kyø töø naêm Luùc coâng an vaây baét coù 6 nhaân söï, trong ñoù coù 3 ngöôøi laø ñaûng
1981. Toát nghieäp Tieán só Toaùn Hoïc taïi University of North vieân cuûa chuùng toâi, goàm 2 ngöôøi mang quoác tòch Hoa Kyø cuøng
Carolina naêm 1987. Chuyeân vieân ñieän toaùn vaø nghieân cöùu veà 1 phuï nöõ mang quoác tòch Phaùp.
ñeà aùn Maùy Thoâng Dòch Töï Ñoäng töø Anh sang Vieät. Ñaõ coù gia ................
ñình vaø hai con, nhöng luoân daønh nhieàu thì giôø ñoùng goùp trong
Nhöng, coù moät thöïc teá raèng: nhöõng
ngöôøi ñaõ töû naïn trong thaûm hoïa naøy seõ
khoâng bao giôø ñöôïc nhìn thaáy caây caàu
noái lieàn hai bôø soâng Haäu khi noù hoaøn
thaønh. Chuùng ta seõ nhôù maõi veà caùc anh
nhö moät söï maát maùt to lôùn cuûa toaøn theå
daân toäc. Nhöõng neùn nhang, nhöõng buoåi
leã truy ñieäu, nhöõng ñaùm tang, nhöõng lôøi
xin loãi hay caû nhöõng haønh ñoäng nhaän
traùch nhieäm cuõng seõ khoâng bao giôø laøm
cho caùc anh, nhöõng ngöôøi keùm may maén,
soáng laïi. Noù laøm yeân loøng chuùng ta, yeân
loøng “nhöõng ngöôøi ôû laïi”, xoa dòu noãi
ñau maø thaân nhaân caùc anh ñang coá gaéng
chòu ñöïng...

Chieâm nghieäm theo moät goùc khaùc veà


thaûm hoïa naøy môùi thaáy söï soáng laø ñieàu
kyø dieäu. Söï soáng laøm cho con ngöôøi coù
theå nhaân aùi vôùi nhau hôn, heát loøng vì
nhau hôn. Anh Thaønh ñaõ baát chaáp nguy
hieåm ñeå cöùu ñöôïc 11 ngöôøi; bao nhieâu
baïn treû ñaõ tình nguyeän hieán maùu ñeå cöùu
laáy söï soáng cuûa nhöõng ngöôøi bò thöông;
bao nhieâu ngöôøi ñaõ ñoùng goùp coâng söùc,
tieàn baïc ñeå “nhöõng ngöôøi ôû laïi” coù theå
vôi bôùt noãi ñau, ñeå coù theå tieáp tuïc soáng,
caùc em nhoû tieáp tuïc ñöôïc ñi hoïc; caùc cô
quan höõu quan, caùc nhaø thaàu Nhaät Baûn
ñeàu höùa seõ coá gaéng heát söùc ñeå chaêm lo
cho gia ñình nhöõng naïn nhaân xaáu soá...
Taát caû laø vì söï soáng, moät söï soáng doài
daøo, moät söï soáng vöôït leân treân taát caû, caû
nhöõng ñau thöông, maát maùt, caû nhöõng
ñieàu töôûng chöøng nhö khoâng theå haøn
gaén...
AÛnh: Bonfree
Cho tôùi nay, chaéc chaén moïi ngöôøi ñeàu coù Chuùng ta duø coù traùch nhau ñi nöõa, duø coù

Söï nhöõng nhaän ñònh cho rieâng mình veà vuï quy ñöôïc traùch nhieäm cho ai, cho beân
saäp caàu Caàn Thô. Chaéc chaén raèng: moïi naøo ñi nöõa... thì nhöõng naïn nhaân xaáu soá,

soáng
ngöôøi ñeàu taâm nieäm: phaûi chi... caùc anh ñaõ vónh vieãn ra ñi, chaúng coøn
bieát gì veà nhöõng vieäc chuùng ta ñang laøm.
Phaûi chi ngöôøi ta chuù yù ñeán nhöõng caûnh Chuû tòch nöôùc Nguyeãn Minh Trieát noùi

laø baùo cuûa kyõ sö Hiroshi Kudo!


Phaûi chi ngöôøi ta giaùm saùt chaët cheõ hôn
veà taàm quan troïng phaûi hoaøn thaønh tieán
ñoä thi coâng caàu Caàn Thô raèng: “Neáu ñeå

ñieàu
nöõa! treã moät ngaøy laø coù toäi vôùi nhöõng ngöôøi
Phaûi chi ngöôøi ta chuù yù ñeán söï nhöõng lo ñaõ maát”. Phaûi, coù leõ lôøi nhaéc nhôû cuûa
ngaïi cuûa caùc chuyeân gia... Chuû tòch nöôùc baét nguoàn töø moät truyeàn
kyø Phaûi chi... phaûi chi... vaø phaûi chi!
...thì coù leõ tai naïn ñaõ khoâng xaûy ra, vaø
thoáng...

dieäu! nhieàu ñoàng baøo cuûa chuùng ta ñaõ khoâng Töø tröôùc tôùi nay, chuùng ta ñaõ bao laàn
phaûi laâm vaøo caûnh khoán cuøng. nhaéc nhôû nhau nhö theá! Vaøo caùc dòp kyû
nieäm, nhöõng leã hoäi... chuùng ta ñeàu nhaéc
Thì roài seõ coù nhöõng cuoäc ñieàu tra, nhöõng nhôû nhau raèng: phaûi nhôù ñeán söï hy sinh
lyù giaûi veà nguyeân nhaân caàu saäp, seõ coù cuûa caùc baäc tieàn nhaân ñeå soáng toát hôn,
Luaän Minh
nhöõng ñoäng thaùi töø chính phuû, caùc cô ñeå xaây döïng ñaát nöôùc giaøu maïnh hôn...
http://www.tiengvongtre.com/
quan höõu quan, caùc nhaø thaàu ñeå laøm roõ Söï hy sinh cuûa nhöõng ngöôøi ñi tröôùc luoân
index.php?act=detail&grp=3&id
hôn nöõa vaø quy traùch nhieäm cho nhöõng ñöôïc laáy ra ñeå laøm taám göông, khoâng
=176
beân sai phaïm... nhöõng chæ cho theá heä treû, maø coøn cho
chính nhöõng ngöôøi ñang naém giöõ vai troø söï tieán boä ñoù ñöôïc thöïc hieän höôùng ñeán raèng: moïi ngöôøi haõy soáng vì nhau, haõy
quaûn lyù vaø ñieàu haønh ñaát nöôùc. quyeàn lôïi cuûa nhaân daân, cuûa ñaát nöôùc, vaø laøm vieäc vì nhau, vì ñaát nöôùc naøy, daân
ñöôïc thöïc hieän cho nhöõng ngöôøi hieän coøn toäc naøy. Bôûi neáu ngaøy mai coù moät ngöôøi
Chôït laån thaån maø nghó raèng: neáu ngaøy ñang soáng, ñang ngaøy ngaøy phuïc vuï ñaát cheát ñi, hoï seõ chaúng bao giôø nhìn thaáy
mai toâi cheát ñi, hoâm nay toâi seõ laøm gì nöôùc naøy, daân toäc naøy... ñöôïc töông lai cuûa daân toäc, nhìn thaáy
cho toâi, cho ngöôøi thaân, cho xaõ hoäi, cho ñöôïc nhöõng ñieàu toát ñeïp trong töông lai.
ñaát nöôùc? Moät caâu hoûi quaù lôùn so vôùi vai Neáu ngaøy mai cheát ñi, vaø taâm nieäm raèng: Cuoäc soáng hieän taïi phaûi laø cuoäc soáng
troø nhoû beù cuûa toâi trong xaõ hoäi. Nhöng phaûi heát loøng phuïc vuï ñaát nöôùc naøy, daân daønh cho nhau, cho nhöõng ngöôøi maø
cuõng töø caâu hoûi aáy, toâi chôït nhaän ra raèng: toäc naøy, thì nhöõng söï khaùc bieät veà tö ngaøy hoâm nay ta coøn coù theå soáng cuøng,
phaûi chi taát caû chuùng ta ñeàu taâm nieäm töôûng, chính kieán, yù thöùc heä seõ maát ñi, soáng vui, vaø soáng coù ích vôùi hoï.
ñieàu ñoù, ñeàu soáng nhö hoâm nay laø ngaøy thay vaøo ñoù chæ coøn moät heä tö töôûng laø
cuoái cuøng cuûa ñôøi mình. daân toäc. Khi ñoù, moïi thaønh phaàn trong Neáu ngaøy mai coù nhieàu ngöôøi cheát ñi,
xaõ hoäi seõ vì nhau maø phaán ñaáu, vì nhau hoï seõ chaúng bao giôø ñöôïc höôûng lôïi töø
Neáu theá thì: nhöõng quy ñònh, nhöõng chính
Chaéc raèng: ngöôøi ta seõ nhaân aùi saùch... thieát thöïc, höôùng ñeán
vôùi nhau hôn, seõ bôùt ñi nhöõng daân sinh maø moãi ngaøy, chæ vôùi
oan khuaát, nhöõng loïc löøa, nhöõng moät söï coá gaéng caàn thieát, caùc cô
giaû taïo... maø moãi ngaøy chuùng ta quan quaûn lyù nhaø nöôùc seõ laøm
vaãn thaáy. ñöôïc. Hoï seõ chaúng coøn coù cô hoäi
Chaéc chaén raèng ngöôøi ta seõ ñoùng goùp nhöõng yù kieán, nhöõng
khoâng laøm khoå nhau baèng nhöõng tö töôûng, nhöõng giaûi phaùp maø leõ
söï baøng quan, baèng nhöõng kieåu ra seõ ñem laïi söï tieán boä nhanh
phôùt lôø, baèng nhöõng “söï im laëng hôn cho xaõ hoäi...
ñaùng sôï”
Cuõng nhö nhöõng naïn nhaân trong
Neáu ngaøy mai cheát ñi, vaø taâm thaûm hoïa saäp caàu Caàn Thô,
nieäm raèng: phaûi ñeå laïi ñieàu toát chuùng ta chaúng bieát ñöôïc saùng
laønh cho ñaát nöôùc, cho daân toäc, mai mình coù theå thöùc daäy ñöôïc
chaéc chaén ngöôøi ta seõ khoâng coá nöõa hay khoâng! Vaäy thì haõy
tình tham nhuõng, khoâng coá tình chaân thaønh hôn vôùi nhau, thöïc
phí phaïm ngaân saùch... Ngöôøi ta taâm hôn vôùi nhau, ñeå duø coù theá
seõ coá gaéng haønh ñoäng vôùi löông naøo ñi nöõa, ta cuõng coù dòp ñeå
taâm ngay thaúng, vôùi nhieät huyeát nhìn thaáy nhöõng ñieàu toát ñeïp.
cao nhaát. Chaéc chaén raèng: ngöôøi
ta seõ coá gaéng ñeå laéng nghe tieáng Ngöôøi daân haõy thöïc taâm tuaân
noùi nhaân daân, seõ khoâng bao giôø thuû moïi quy ñònh cuûa nhaø nöôùc
boû qua moät cô hoäi, duø laø nhoû vaø thöïc taâm goùp yù cho nhöõng
nhaát ñeå laøm nhöõng vieäc höõu ích vaán ñeà coøn baát caäp, khoâng coù lôïi
cho daân sinh, daân chuû... cho söï phaùt trieån leõ ra phaûi coù
cuûa xaõ hoäi. Nhaø nöôùc, caùc coâng
Seõ chaúng coù nhieàu nhöõng quy chöùc, nhöõng ñaày tôù cuûa nhaân
ñònh choàng cheùo laøm khoå ngöôøi daân, duø ôû cöông vò naøo, cuõng
daân, seõ khoâng coøn nhieàu nhöõng haõy chaân thaønh laéng nghe nhaân
quy ñònh phöông haïi ñeán hieán daân, laéng nghe moïi yù kieán phaûn
phaùp, phaùp luaät, vaø quyeàn lôïi bieän, ñöøng ñoå loãi voøng vo, ñöøng
cuûa ngöôøi daân. Seõ chaúng coù söï im laëng, ñöøng chaäm cheã khi coù
boû qua nhöõng döï aùn, nhöõng phöông caùch maø chaân thaønh phaùt bieåu chính kieán, nhöõng söï vieäc khoâng toát xaûy ra... ñeå thöïc
toát nhaát ñeå mang veà nhieàu lôïi ích nhaát tö töôûng nhaèm tìm ra moät ñöôøng höôùng söï laøm theo tieáng noùi cuûa “oâng chuû nhaân
cho ñaát nöôùc, cho ñôøi soáng xaõ hoäi, cho chung nhaát cho söï phaùt trieån cuûa daân daân”, ñeå ñaûm baûo toái ña lôïi ích cuûa moïi
muïc tieâu daân giaøu, nöôùc maïnh, xaõ hoäi toäc. Khi ñoù, moïi ngöôøi seõ khoâng coøn e thaønh phaàn trong xaõ hoäi.
thöïc söï coâng baèng, thöïc söï daân chuû vaø deø, ngaàn ngaïi söûa sai cho nhau, khoâng
vaên minh. Seõ chaúng bao giôø coøn nhöõng ngaàn ngaïi nhaän loãi, nhaän traùch nhieäm veà Söï soáng laø ñieàu kyø dieäu! Taát caû moïi
quy ñònh, nhöõng chính saùch chæ coù lôïi cho nhöõng coâng vieäc mình laøm chöa toát. Seõ haønh ñoäng cuûa chuùng ta, taát caû moïi quy
nhaø nöôùc, cho caùc cô quan höõu quan, cho chaúng coøn söï sôï haõi vì ai cuõng hieåu raèng: ñònh, chính saùch, vieäc laøm cuûa caùc cô
coâng taùc quaûn lyù, maø seõ chæ coøn nhöõng mình ñang heát loøng phuïc vuï ñaát nöôùc quan quaûn lyù nhaø nöôùc... cuõng chæ thöïc
quy ñònh, nhöõng chính saùch toaøn taâm naøy, daân toäc naøy... söï kyø dieäu khi taát caû ñeàu phuïc vuï cho söï
toaøn yù höôùng ñeán lôïi ích chung cuûa hôn soáng, cho nhöõng ngöôøi ñaõ soáng... vôùi tinh
80 trieäu con daân ñaát Vieät. Neáu ngaøy mai cheát ñi, vaø taâm nieäm thaàn hoâm nay laø ngaøy cuoái cuøng ta soáng
raèng: phaûi noùi nhöõng gì loøng mình nghó, treân maûnh ñaát queâ höông Vieät Nam yeâu
Moïi söï tieán boä chæ coù theå thaønh toaøn khi taâm huyeát vaø ao öôùc thì toâi seõ vaãn noùi daáu!
LS Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø Leâ Thò Coâng Nhaân noùi “hoï bò tröøng phaït vì nieàm tin cuûa mình.”

VUÏ AÙN
Xeùt xöû phuùc thaåm vuï aùn
Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø Leâ Thò
Coâng Nhaân
http://www.vovnews.vn/
?nid=54442&page=109
ích vaø thaønh quaû ñaõ ñaït ñöôïc cuûa nhaân
Keát thuùc phieân toaø phuùc thaåm, Toaø tuyeân daân Vieät Nam ñaõ ñaït ñöôïc trong thôøi
phaït Nguyeãn Vaên Ñaøi 4 naêm tuø, 4 naêm gian daøi ñaáu tranhaãyaây döïng vaø baûo veä
quaûn cheá; Leâ Thò Coâng Nhaân 3 naêm tuø, 3 Toå quoác. Haønh vi cuûa caùc bò caùo laøm
naêm quaûn cheá vì toäi tuyeân truyeàn choáng giaûm uy tín cuûa Ñaûng Coäng saûn Vieät
nhaø nöôùc CHXHCN Vieät Nam. Nam, cuûa cheá ñoä xaõ hoäi chuû nghóa ñoái
(VOV)_ Hoâm nay (27/11) taïi Haø Noäi, vôùi nhaân daân. Caùc bò caùo coøn treû tuoåi,
Toaø aùn Nhaân daân Toái cao ñaõ môû phieân chöa coù coâng lao coáng hieán cho ñaát nöôùc,
toaø phuùc thaåm, xeùt xöû bò caùo Nguyeãn nhöng ñaõ thöïc hieän nhöõng haønh vi phaïm
Vaên Ñaøi (sinh naêm 1969) vaø Leâ Thò toäi raát nghieâm troïng, xaâm phaïm ñeán lôïi
Coâng Nhaân (sinh naêm 1979) veà toäi ích cuûa daân toäc vaø an ninh cuûa ñaát nöôùc
“Tuyeân truyeàn choáng Nhaø nöôùc Coäng neân phaûi xöû lyù nghieâm minh tröôùc phaùp
hoaø Xaõ hoäi Chuû nghóa Vieät Nam”. Ñoâng luaät môùi coù taùc duïng caûi taïo, giaùo duïc,
ñaûo phoùng vieân baùo chí trong vaø ngoaøi raên ñe vaø phoøng ngöøa chung.
nöôùc ñaõ ñeán tham döï vaø ñöa tin veà phieân Taïi phieân toaø, caùc luaät sö baøo chöõa cho
toaø. Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø Leâ Thò Coâng Nhaân
............. ñeàu khoâng ñöa ra ñöôïc chöùng cöù vaø luaän
Taïi phieân toaø phuùc thaåm, HÑXX ñaõ xaùc ñieåm hôïp lyù ñeå gôõ toäi cho 2 bò caùo nhöng Luaät sö Leâ Thò Coâng Nhaân
ñònh tính chaát cuûa vuï aùn laø raát nghieâm laïi ñeà nghò toaø giaûm nheï möùc aùn, thaäm noùi coâ “luoân khuyeán
troïng, haønh vi cuûa caùc bò caùo laø nguy chí coøn ñeà nghò tha boång cho 2 bò caùo. khích cuoäc ñaáu tranh
hieåm cho xaõ hoäi, gaây dö luaän khoâng toát .............
ôû trong vaø ngoaøi nöôùc, xaâm haïi tröïc tieáp Ñöùc Duï- Caåm Thuyû
baát baïo ñoäng vì daân
ñeán an ninh quoác gia, xaâm haïi ñeán lôïi chuû”.
Hai con ngöôøi, khoâng moät taác saét trong tay, daùm ñöùng leân thöïc hieän quyeàn töï do cuûa mình
Forum... chæ baèng nhöõng lôøi noùi vaø quyeàn con ngöôøi maø hieán phaùp nöôùc “CHXH CN Vieät Nam”
cuõng nhö coâng öôùc quoác teá veà quyeàn con ngöôøi maø Vieät Nam ñaõ xin ñöôïc tham gia, phía
beân kia laø caû moät heä thoáng töø coâng an, toøa aùn, vieän kieåm saùt vôùi ñaày ñuû suùng ñaïn, nhaø tuø,
600 tôø baùo saün saøng ñoåi traéng thay ñen vaø nheùt ñuû thöù vaøo moàm toaøn daân VN, neáu nhìn
vaøo töông quan löïc löôïng thì ai cuõng thaáy beân naøo “maïnh”, beân naøo “yeáu”, aáy vaäy maø söï
vieäc khoâng thuaän theo caùi söï maïnh, yeáu ñoù, hai con ngöôøi nhoû beù ñoù laïi laøm cho caû caùi
heä thoáng chính trò, quyeàn löïc ñoù phaûi run sôï, phaûi e deø, taïi sao laïi nhö vaäy?

http://www. Raát ñôn giaûn thoâi vì hoï (Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø Leâ Thò Coâng Nhaân) ñang naém trong tay chính
x-cafevn.org/fo- nghóa, hoï ñaõ thöïc hieän quyeàn con ngöôøi maø taïo hoùa ñaõ ban cho hoï töø khi sinh ra (ñoù laø
rum/showthread. quyeàn ñöôïc noùi leân suy nghó cuûa mình, quyeàn töï do tö töôûng vaø baûo löu caùc tö töôûng ñoù).
php?t=10361 Ngöôøi daân VN caàn phaûi caûm ôn hoï (nöïc cöôøi laø khoâng ít keû trong soá ñoù vaãn ñang ra söùc
boâi nhoï, boùp meùo söï thaät naøy).
KETUHANH

“Caùi ñieàu then choát laø nhö theá naøy. Ngöôøi ta keát toäi coâ aâyù veà 3 haønh vi: moät haønh vi laø
http://www.rfa.org/vietnamese/in_ noùi, moät haønh vi laø vieát, vaø moät haønh vi laø taøng tröõ nhöõng caùi “ñoäc haïi”.
depth/2007/11/21/InterviewTranLamDe-
Toâi coù theå baùc boû “haønh vi noùi” laø coâ khoâng heà noùi caùi gì caû maø coâ chæ tham gia vaøo moät
fenseAttorneyForLeThiCongNhan_TMi/
lôùp hoïc, maø lôùp hoïc aáy cuõng chöa thöïc laø moät lôùp hoïc. Vaø caùi taøi lieäu ñoù laø moät taøi lieäu
coù tính chaát quoác teá, khoâng coù dính daùng gì tôùi Vieät Nam caû. Ñaáy, caùi maïnh nhaát cuûa
http://www.rfa.org/vietnamese/in_ haønh vi noùi (haønh vi maø ngöôøi ta keát toäi naëng nhaát ñoù, thì toâi coù theå baùc boû raèng haønh vi
depth/2007/11/21/InterviewTranLamDe- ñoù coâ aáy khoâng phaïm).” LS. Traàn Laâm
fenseAttorneyForLeThiCongNhanP2_
TMi/

Giaûm aùn hai luaät sö nhaân Nhöng nay, beân coâng toá noùi duø hai bò caùo
“vi phaïm caùc toäi nghieâm troïng” nhöng
quyeàn ñaõ thaønh thaät trong quaù trình bò ñieàu tra
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/viet- neân caàn giaûm aùn moät naêm tuø cho moãi
nam/story/2007/11/071127_lawyerstrial- ngöôøi.
appeal.shtml
Theo lôøi luaät sö Traàn Laâm cho BBC bieát
Hai luaät sö Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø Leâ Thò qua ñieän thoaïi töø Haø Noäi thì phieân xöû ñaõ
Coâng Nhaân taïi phieân phuùc thaåm-hình chaám döùt vôùi baûn aùn phuùc giaûm moät naêm
chuïp qua maøn hình TV cho moãi ngöôøi so vôùi aùn sô thaåm.
Hai luaät sö Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø Leâ Thò
Coâng Nhaân taïi phieân phuùc thaåm Baùo chí Vieät Nam ñöa tin Thaåm phaùn
Hai luaät sö veà nhaân quyeàn bò xöû phuùc Nguyeãn Minh Maén thay maët Hoäi ñoàng
thaåm tröôùc Toøa aùn Toái cao taïi Haø noäi xeùt xöû ñaõ tuyeân möùc aùn môùi ñoái vôùi caùc
hoâm nay 27.11 muoán toøa thaû töï do cho bò caùo nhöng giöõ nguyeân möùc aùn quaûn
hoï nhöng Vieän kieåm saùt chæ ñeà nghò cheá sau haïn tuø giam.
giaûm moät naêm aùn sô thaåm.
Taïi phieân xöû, caû hai LS Nguyeãn Vaên Ñaøi
Hai bò caùo nguyeân laø luaät sö, Nguyeãn vaø Leâ Thò Coâng Nhaân noùi hoï bò tröøng
Vaên Ñaøi, 38 tuoåi vaø Leâ Thò Coâng Nhaân, phaït vì nieàm tin cuûa mình.
28 tuoåi, töøng keâu goïi Vieät Nam chaáp
nhaän cheá ñoä chính trò ña ñaûng, vaø bò xöû Luaät sö Leâ Thò Coâng Nhaân noùi coâ “luoân
sô thaåm hoài thaùng Ba. khuyeán khích cuoäc ñaáu tranh baát baïo
ñoäng vì daân chuû”.
LS Ñaøi bò keát aùn naêm naêm tuø giam, boán
naêm quaûn cheá, vaø LS Coâng Nhaân boán Luaät sö Nguyeãn Vaên Ñaøi thì noùi oâng “chæ
naêm tuø giam, ba naêm quaûn cheá trong coù quan ñieåm khaùc vôùi ñaûng Coäng saûn
“Toâi chæ coù quan ñieåm phieân xöû 11.05.2007 gaây neân phaûn ñoái Vieät Nam”.
cuûa nhieàu quoác gia Phöông Taây, ñöùng
khaùc vôùi ñaûng Coäng saûn ñaàu laø Hoa Kyø.
Vieät Nam” Luaät sö baøo chöõa Leâ Coâng Ñònh noùi vôùi
toaø aùn raèng moät nhaân chöùng cuûa vuï xöû
Luaät sö Nguyeãn Vaên Ñaøi Toøa aùn ôû Haø Noäi khi ñoù cho raèng hoï ñaõ hai luaät sö Ñaøi vaø Nhaân bò coâng an ngaên
“tuyeân truyeàn choáng nhaø nöôùc xaõ hoäi caûn khoâng cho vaøo phoøng xöû.
chuû nghóa” vaø vi phaïm ñieàu 88 Boä luaät ...................
hình söï.
Hai luaät sö ñoái khaùng bò
caám haønh ngheà
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/viet-
nam/story/2007/03/070313_lawyersex-
pelled.shtml

Luaät sö baát ñoàng chính kieán Nguyeãn Vaên
Ñaøi
Luaät sö baát ñoàng chính kieán Nguyeãn Vaên
Ñaøi
Ñoaøn Luaät sö Haø Noäi vöøa ra quyeát ñònh xoùa
teân hai luaät sö baát ñoàng chính kieán khoûi
danh saùch thaønh vieân, ñöa ñeán choã hoï maát
quyeàn haønh ngheà.

Trong cuoäc hoïp Chuû nhaät vöøa qua, Ban Chuû


nhieäm Ñoaøn Luaät sö Haø Noäi ñaõ khai tröø hai
luaät sö Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø Leâ Thò Coâng
Nhaân.
Quyeát ñònh 69/QD-BCN ñöôïc coâng boá
hoâm qua 12.03.2007 vaø ñöôïc noùi laø caên cöù Nhaän ñònh cuûa Luaät sö bieän khoâng cho toâi noùi. Toâi ñaõ khieáu naïi, yeâu
vaøo ñieàu 9 cuûa Luaät Luaät sö Vieät Nam. hoä veà phieân toøa phuùc thaåm caàu xem xeùt ngay laäp töùc vaø phaûi ghi
Traû lôøi phoûng vaán cuûa BBC, oâng Nguyeãn ñieàu ñoù trong buùt luïc hoà sô vuï aùn. Toâi ñaõ
Troïng Tî, nguyeân Chuû tòch Ñoaøn Luaät sö 2 LS Nguyeãn Vaên Ñaøi, Leâ vieát ngay taïi phieân toaø vaø göûi cho Hoäi
Haø Noäi noùi raèng ñieàu khoaûn neâu treân ñeà
caäp ñeán vieäc nhöõng ngöôøi duøng danh nghóa
Thò Coâng Nhaân Ñoàng Xeùt Xöû roài.
http://www.rfa.org/vietnamese/in_
luaät sö ñeå “gaây haïi cho lôïi ích cuûa nhaø
depth/2007/11/29/Interview_defense_ Caùch thöùc laøm cuûa toâi cuõng vaãn chöa
nöôùc, xaõ hoäi vaø coâng daân,”
Lawyer_at_the_trial_of_Dissidents_Dai_ xong vaø khi hoï tuyeân keát quaû vaø chaám
Nhan_GM/ döùt cuoäc tranh luaän laø moät ñieàu heát söùc
ñoät ngoät.
Hoï ñaõ phaïm toäi gì? Phieân xöû phuùc thaåm hai luaät sö baàt ñoàng
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/viet- chính kieán, Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø Leâ Thò Gia Minh: Hai ñieàu quan troïng nhaát maø
nam/story/2007/11/071129_lecongdinh_ Coâng Nhaân, ñaõ keát thuùc vaøo ngaøy thöù Ba oâng muoán ñöa ra taïi toaø, ñoù laø nhöõng
defence.shtml vöøa qua. Theá nhöng hieän coù nhieàu yù kieán ñieàu gì aï?
cho raèng coù nhieàu khuaát taát sau phieân xöû
Thaät vaäy, Vieät Nam chöa coù Toøa aùn Hieán ñoù. Luaät Sö Ñaëng Duõng: Hai vaán ñeà ñoù, thö
phaùp neân khoâng theå tuøy tieän tuyeân boá hoaït Luaät sö Ñaëng Duõng, laø 1 trong 5 luaät sö nhaát laø toâi muoán noùi ñieàu 88, töùc laø taäp
ñoäng cuûa baát kyø toå chöùc naøo laø baát hôïp tham gia bieän hoä cho hai bò caùo taïi phieân trung noùi raát roõ veà ñieàu 88, noäi haøm cuûa
phaùp vaø traùi Hieán phaùp. ñieàu 88 laø tuyeân truyeàn choáng nhaø nöôùc
phuùc thaåm vöøa qua. Trong caâu chuyeän
vôùi bieân taäp vieân Gia Minh sau ñaây, luaät xaõ hoäi chuû nghóa vaø ñoàng thôøi nhöõng yeáu
Cho ñeán nay vaãn chöa coù baát kyø phaùn
quyeát naøo cuûa toøa aùn caùc caáp xem xeùt moät sö Ñaëng Duõng cho bieát moät soá nhöõng toá caáu thaønh toäi phaïm ñoù, laø khoâng coù cô
caùch rieâng bieät tính chaát hôïp hieán vaø hôïp khoù khaên maø caùc luaät sö bieän hoä gaëp sôû ñöùng theo goùc ñoä cuûa caùo traïng cuûa
phaùp cuûa nhöõng toå chöùc nhö “Khoái 8406”, phaûi vaø nhöõng vieäc hoï seõ laøm tieáp sau baûn aùn sô thaåm.
“Ñaûng Thaêng tieán Vieät Nam”, “Hoäi daân phieân xöû hoâm 27-11.
oan” vaø “Coâng ñoaøn ñoäc laäp”. Do ñoù, vieäc Phaàn naøy chuùng toâi döï kieán laø trình baøy
voäi vaõ keát luaän nhöõng toå chöùc naøy laø baát Phieân toøa bò chaám döùt ñoät ngoät trong 4 trang, thì caùi phaàn naøy hoï khoâng
hôïp phaùp ñeå töø ñoù suy ñoaùn haønh vi uûng cho chuùng toâi noùi moät tí tò tì ti naøo caû vaø
hoä nhöõng toå chöùc ñoù laø choáng nhaø nöôùc roõ coøn phaàn chuùng toâi phaân tích veà caùi goïi
Luaät Sö Ñaëng Duõng: Chuùng toâi ñaõ coù
raøng thieáu cô sôû phaùp lyù
thôøi gian nghieân cöùu hoà sô naøy cuøng vôùi laø yeáu toá caáu thaønh toäi tuyeân truyeàn ñoù.
..........
Giaûng daïy vaø thaûo luaän veà nhaân quyeàn caùc luaät sö Saøi Goøn vaø caùc luaät sö Haø
vaø daân chuû khoâng theå xem laø “choáng Nhaø Noäi thì taát caû moät traêm phaàn traêm chuùng Caùi thöù hai cuõng raát laø quan troïng (toâi
nöôùc Coäng hoøa xaõ hoäi chuû nghóa Vieät toâi khoâng coøn hoà nghi gì nöõa laø phaûi ñeå ôû phaàn cuoái cuøng) töùc laø sau khi ôû
Nam”. Nhaø nöôùc Vieät Nam neáu khoâng toå baøo chöõa theo höôùng laø hai vò luaät sö ñoù phaàn treân chuùng toâi phaân taùch raèng ñieàu
chöùc ñöôïc nhöõng lôùp hoïc veà ñeà taøi naøy thì (Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø Leâ Thò Coâng Nhaân) 88 naøy coù khaû naêng vi hieán. Do ñoù, ôû
cuõng khoâng theå ngaên caûn hoaëc caám ñoaùn laø voâ toäi. Coù nhöõng cô sôû phaùp lyù raát laø caùc nöôùc khaùc, neáu ñieàu luaät naøo coù khaû
coâng daân mình thöïc hieän chöông trình phoå roõ neùt anh aï. Thaät söï laø baøi vôû tröôùc cuûa naêng vi hieán thì yeâu caàu toaø hieán phaùp
quaùt maø Lieân hieäp quoác khuyeán khích treân hoaëc moät cô quan hieán phaùp naøo ñoù ñeå
chuùng toâi coøn dang dôû vaø cuoäc baøo chöõa
toaøn theá giôùi, vaø caøng khoâng coù lyù do hoaëc
vaãn coøn dang dôû. xem xeùt laïi ñieàu ñoù.
cô sôû phaùp lyù naøo ñeå boû tuø nhöõng ngöôøi
ñaûm nhieäm coâng vieäc ñoù hoaëc gaùn cho hoï
toäi danh tuyeân truyeàn choáng nhaø nöôùc. Ñieàu naøy toâi seõ vieát vaø chuyeån leân ma- Nhöng ôû Vieät Nam, trong caùi luaät ban
ïng. Roài hai phaàn quan troïng nhaát thì hoï haønh caùc vaên baûn vi phaïm phaùp luaät coù
phaàn quoác hoäi vaø uyû ban thöôøng vuï quoác giaûi quyeát, anh aï. söï toá tuïng chæ coù caùch laø laøm ñôn yeâu
hoäi seõ coù nhieäm vuï theo yeâu caàu cuûa caùc caàu beân toaø laø chuùng toâi caàn baûn aùn ñoù
cô quan nhö laø toaø aùn nhaân daân toái cao, Ngaên chaän luaät sö baøo chöõa ñeå chuùng toâi laøm giaùm ñoác thaåm. Ñieàu
vieän kieåm saùt nhaân daân toái cao yeâu caàu naøy trong luaät hình söï toá tuïng coù quy
giaûi thích luaät. Ñoù laø moät. Gia Minh: Taïi toaø thì toaø laïi khoâng cho ñònh.
caùc luaät sö ñöa ra ñieàu naøy, vaäy thì coù
Toâi cuõng yeâu caàu laø xem xem caùi ñieàu khaû naêng naøo quoác hoäi nghe ñeå ñieàu Thaønh ra sau khi xöû nhö theá naøy, luaät sö
88 naøy noù coù maâu thuaãn, noù coù xung ñoät chænh nhöõng ñieàu maø caùc luaät sö ñaõ cho cuõng khoâng coù baûn aùn ñöôïc, chæ coù moãi
vôùi laïi nhöõng coâng öôùc maø Vieät Nam gia raèng dieàu 88 ñoù ñi ngöôïc laïi vôùi hieán hai bò caùo môùí coù khaû naêng coù baûn aùn
nhaäp hay khoâng, ñeå yeâu caàu quoác hoäi vaø phaùp? thoâi. Ñoù laø kinh nghieäm chuùng toâi laøm
uyû ban thöôøng vuï quoác hoäi traû lôøi. Vaø vôùi vuï Leâ Nguyeân Sang vaø caùc vuï xöû
toâi yeâu caàu ngöng vieäc xeùt xöû naøy laïi ñeå Luaät Sö Ñaëng Duõng: Sau khi coù quyeát khaùc. Ngay baây giôø baûo luaät sö môû ra
ñeà nghò uyû ban thuôøng vuï quoác hoäi xem ñònh cuûa phuùc thaåm thì taát caû anh em luaät hình söï toá tuïng coù ñieàu naøo noùi luaät
xeùt hai ñieàu : Noù coù vi phaïm nhöõng ñieàu chuùng toâi raát laø buoàn. Vaø sau khi chuùng sö ñöôïc chuùng toâi cung caáp baûn aùn ñaâu.
trong hieán phaùp hay khoâng. Bôûi vì khi toâi caân nhaéc thì chuùng toâi thaáy raèng khaû Khoâng coù.
maø noù coù nhöõng söï khaùc bieät thì toaø aùn naêng ñeå giaùm ñoác thaåm, yeâu caàu Toaø
nhaân daân coù nhieäm vuï yeâu caàu quoác hoäi AÙn Nhaân Daân Toái Cao xem xeùt laïi, ñoù laø Seõ tieáp tuïc tranh ñaáu cho 2 Luaät sö Ñaøi,
giaûi thích. moät ñieàu raát laø caàn thieát. Nhaân

Ñieàu naøy chöa coù tieàn leä ôû Vieät Nam, Roõ raøng nhö vaäy laø trong phieân toaø phuùc Gia Minh: Qua phieân phuùc thaåm vöøa roài
nhöng trong luaät coù cho pheùp. Vaø quan thaåm naøy, quyeàn baøo chöõa cuûa luaät sö oâng caûm thaáy raèng caùc luaät sö cuõng bò
troïng nhaát laø ñieàu öôùc mình kyù keát naøy chuùng toâi thì gaàn nhö luaät sö naøo cuõng haïn cheá quyeàn baøo chöõa cuûa mình raát laø
noù maâu thuaãn, caên cöù treân ñieàu 6 cuûa bò nhaéc nhôû. Ngoaøi chuyeän nhaéc nhôû hoï nhieàu, vaäy thì saép ñeán ñaây caùc luaät sö
luaät veà kyù keát, gia nhaäp vaø thöïc hieän coøn ngaên chaän chuùng toâi noùi nöõa. haún nhieân laø cuõng phaûi leân tieáng ñeå ñoøi
ñieàu öôùc quoác teá, thì ñieàu 88 naøy cuõng hoûi nhöõng quyeàn lôïi cuûa mình trong vieäc
maâu thuaãn vôùi nhöõng coâng öôùc quoác teá, Chuyeän nhaéc nhôû laø chuyeän thuoäc quyeàn baøo chöõa ra sao aï?
vaäy theo ñieàu 6 ñoù thì ñieàu 88 naøy phaûi cuûa ngöôøi chuû toaï vaø cuûa thaåm phaùn thì
khoâng ñöôïc aùp duïng. Vaø hoï khoâng cho ñieàu ñoù cuõng ñöôïc, nhöng ñieàu maø hoï Luaät Sö Ñaëng Duõng: Chuùng toâi coù noùi
chuùng toâi noùi. ngaên chaän chuùng toâi, khoâng cho chuùng raèng ñaàu tieân chuùng toâi seõ phaûi coù böùc
toâi noùi nhöõng phaàn quan troïng nhaát, laø thö döôùi hình thöùc laø thö khieáu naïi hoaëc
Gia Minh: Xin pheùp ñöôïc ngaét ngang khoâng ñöôïc. thö phaûn ñoái. Vaø thöù hai laø chuùng toâi seõ
lôøi oâng. Thöa oâng, caùc luaät sö thaáy ñöôïc cung caáp cho toaø toaøn boä baøi baøo chöõa
ñieàu ñoù, nhöng maø trong thôøi gian quoác Toâi noùi laïi vôùi hoäi ñoàng xeùt xöû nhö theá cuûa toâi ñeå thaáy raèng toaø ñaõ ngaên chaän
hoäi hoïp taïi sao caùc luaät sö khoâng coù caùch naøy, chuùng toâi naém raát roõ veà maët luaät vaø chuùng toâi, khoâng cho chuùng toâi trình baøy
gì neáu ra vôùi quoác hoäi hay sao maø phaûi caàn thieát phaûi ñeå cho chuùng toâi noùi. Quyù nhöõng vaán ñeà raát laø taäp trung, raát laø quan
chôø ñeán toaø môùi coù theå ñöa ra? vò ngaên chaän chuùng toâi, quyù vò chöa hieåu troïng, raát laø caàn thieát ñeå Hoäi Ñoàng Xeùt
chuùng toâi noùi gì caû, maø döï kieán phieân Xöû xem xeùt baûn aùn moät caùch heát söùc caån
Luaät Sö Ñaëng Duõng: Thöù nhaát, ñaây laø toaø laø 2 ngaøy maø môùi moät buoåi saùng thoâi troïng, ví noù lieân quan ñeán vaán ñeà chính
vaán ñeà thuoäc veà toaø aùn. Neáu mình ñöa maø ñaõ laøm nhö theá naøy thì ñaâu coù hôïp lyù. trò, ñeán uy tín cuûa ngaønh tö phaùp, ñeán uy
vaán ñeà naøy ra thì quoác hoäi baûo ñaây thuoäc Nhö vaäy roõ rang laø khoâng coù cho luaät sö tín cuûa ñaát nöôùc chuùng ta.
vaán ñeà toaø aùn, chöa coù yeâu caàu cuûa vieän ñöôïc quyeàn bieän hoä moät caùch troïn veïn.
kieåm saùt thì quoác hoäi khoâng leân tieáng. Nhöng moät ñieåu raát tieác laø Hoäi Ñoàng Xeùt
Mình phaûi ñi theo ñuùng loä trình, cuõng Gia Minh: Caùc yù kieán cuûa caùc luaät sö Xöû ñaõ quaù voäi vaøng treân vieäc tranh luaän
nhö laø nôi naøo ngöôøi ta coù thaåm quyeàn ñöôïc nghe ngoùng ñeán ñaâu roài vaø caùc oâng cuûa chuùng toâi vaø ngaên chaän vieäc baøo
ñaùnh giaù laø khaû naêng seõ ñi deán giaùm ñoäc chöõa cuûa chuùng toâi tröôùc phieân toaø.
thaåm laø ra sao?
Chuùng toâi nghó raèng vôùi caùch maø chuùng
Luaät Sö Ñaëng Duõng: Vieäc chuaån bò hoà toâi vöøa môùi trình baøy, ví duï chuùng toâi göûi
sô cho vieäc giaùm ñoác thaåm baûn aùn thì thö khieáu naïi hay phaûn ñoái göûi cho Toaø
caùc anh em chuùng toâi vaø gia ñình cuûa hai AÙn Nhaân Daân Toái Cao, Vieän Kieåm Saùt
luaät sö, vieäc ñaàu tieân chuùng toâi noùi laø Nhaân Daân Toái Cao ñeå noùi roõ ñieàu chuùng
phaûi coù ñöôïc baûn aùn tröôùc ñaõ. Laáy ñöôïc toâi vöøa môùi trình baøy vôùi toaø.
baûn aùn naøy laø moät vaán ñeà khoù. Theo luaät Thöù hai laø sau khi coù baûn aùn chuùng toâi
Vieät Nam raát laø buoàn cöôøi nhö vaäy. Töùc seõ giuùp hoaøn chænh hoà sô ñeå yeâu caàu Toaø
laø ngay caû luaät sö ôû trong luaät hình söï AÙn Nhaân Daân Toái Cao xem xeùt baûn aùn
thì caùc luaät sö cuõng khoâng coù baûn aùn ñoù theo trình töï giaùm ñoác thaåm.
nöõa.
Gia Minh: Caûm ôn Luaät sö Ñaëng Duõng
Luaät sö-bò caùo Leâ Thò Coâng Nhaân bò Caên cöù theo luaät, chuùng toâi phaûi tìm ñaõ daønh cho chuùng toâi cuoäc noùi chuyeän
coøng tay ñöa vaøo toøa nhieàu caùch, vaø cuoái cuøng trong luaät hình vöøa roài.
Töôøng thuaät noùng töø phieân toøa xeùt xöû 2 luaät sö Nguyeãn Vaên Ñaøi & Leâ Thò Coâng Nhaân
http://blog.360.yahoo.com/blog-FuoEs40yd6RRny_PYSPvm1VnOVpUuw--?cq=1

Hoâm nay, 27/11/2007 taïi soá 48 Lyù 2067754663_40e22bbc05


Thöôøng Kieät, quaän Hoaøn Kieám, Haø Noäi baø con daân oan tuï taäp tröôùc ñoàn
ñaõ dieãn ra phieân toøa phuùc thaåm vuï xeùt coâng an phöôøng Traàn Höng Ñaïo
xöû hai luaät sö Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø Leâ
Thò Coâng Nhaân. Ñaây laø vuï aùn gaây dö Veà thaân nhaân cuûa caùc bò caùo
luaän raát lôùn caû trong vaø ngoaøi nöôùc. moãi ngöôøi chæ coù 1 giaáy môøi duy
nhaát vaøo toøa aùn. 2 con cuûa baø
Chuùng ta cuõng bieát, vaøo thaùng 03/2007, Traàn Thò Leä meï cuûa LTCN bò
LS Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø LS Leâ Thò Coâng toáng leân xe chôû ñeán caàu giaáy ...
Nhaân ñaõ bò baét giam, bò khai tröø ra khoûi vaø thaû xuoáng. Hai coâ ñoùn xe oâm
Luaät sö Ñoaøn Haø Noäi vaø caùc cô quan ñi veà laïi hieän tröôøng toøa aùn.
truyeàn thoâng nhö Truyeàn hình, Truyeàn
thanh, Baùo chí cuõng ñua nhau leân aùn hai Phoûng vaán 1 ni sö tröïc tieáp
luaät sö naøy duø hoï chöa heà bò toøa tuyeân aùn chöùng kieán Phieân phuùc thaåm xöû hai luaät sö Nguyeãn
coù toäi (!). Maõi ñeán ngaøy 11/05/2007, taïi Vaên Ñaøi vaø Leâ Thò Coâng Nhaân ñöôïc tieán
phieân sô thaåm, caû hai luaät sö naøy ñaõ bò “Daân ñeán khoaûng 60 ngöôøi (3-4 ñoaøn). haønh trong moät ngaøy veà keát thuùc 3h35
kheùp vaøo toäi “choáng phaù Nhaø nöôùc” theo Coâng an maëc quaân phuïc khoaûng 100 chieàu thöù Hai 27/11/2007
ñieàu 88 cuûa boä Luaät Hình söï, bò tuyeân aùn ngöôøi, maëc thöôøng phuïc khoaûng maáy
5 naêm tuø giam vaø 2 naêm quaûn cheá cho traêm ngöôøi. Hoï ñi doàn ñuoåi khoâng cho
LS Nguyeãn Vaên Ñaøi vaø 4 naêm + 2 naêm baø con ñöùng xem. Khoaûng 9h10 thì baét
quaûn cheá cho LS Leâ Thò Coâng Nhaân. Caû moät coâ phuï nöõ maëc aùo xanh, moät anh thì
hai ñaõ khaùng aùn vaø sau nhieàu “chuaån daãm leân, moät anh thì tuùm toùc dìm xuoáng.
bò”, hoâm nay toøa xöû phieân phuùc thaåm. Baø thaáy vaäy hoâ leân “khoâng ñöôïc ñaøn aùp
phuï nöõ, neáu ngöôøi ta sai thì ñöa veà ñoàn
Töø Haø Noäi, phoùng vieân CLB Nhaø baùo Töï giaûi quyeát theá naøo thì giaûi quyeát”. Ngay
do ñaõ coù maët ngay taïi hieän tröôøng. Ñaõ khi aáy ngöôøi ta bòt moàm baø nhöng baø quô
tieáp xuùc, phoûng vaán moät soá ngöôøi vaø göûi tay phaûn ñoái thì hoï baûo “nhaø sö ñi choã
töôøng thuaät nhö sau khaùc”. Sau ñoù moïi ngöôøi vaãn ñöùng xem
raát haøo höùng. Ñeán gaàn 11h tröa, coâng an
Töø saùng sôùm ñaõ coù haøng traêm ngöôøi ñem 1 oâ toâ khaùch ñeán roài löïc löôïng coâng
daân, caùc phoùng vieân baùo chí nöôùc ngoaøi, an ñeán xoâ ñaåy baø con leân oâ toâ, khoaûng
thaân nhaân cuûa hai luaät sö ñeán ñeå tham 30 ngöôøi. Daân thaáy theá taûn ra reõ vaøo caùc
döï phieân toøa xöû coâng khai naøy. Nhöng ngoõ neân coâng an khoâng doàn heát ñöôïc.
thöïc teá gaàn nhö khoâng ai, ngoaïi tröø vaøi Sau hoûi laïi thì bieát laø hoï ñöa ñeán 110
ngöôøi coù giaáy môøi ñöôïc tham döï. Nhieàu Caàu Giaáy choã tieáp daân cuûa Trung öông
ngöôøi baát ñoàng chính kieán khaùc bò coâ laäp Ñaûng. Neáu cho thoaûi maùi thì phaûi vaøi
taïi gia hoaëc bò ngaên caûn treân ñöôøng ñeán traêm ngöôøi ñeán xem vì hoï baûo ai cuõng
toøa aùn . Coù raát nhieàu coâng an, an ninh döï ñöôïc theá nhöng laïi toaøn ñaøn aùp khoâng
thieát laäp nhieàu voøng vaây ngaên caûn baát kyø cho döï. Toâi ñi ngang ñoàn Coâng an treân
ai coù yù ñònh tieán vaøo khu vöïc baùn kính ñöôøng Traàn Höng Ñaïo môùi bieát theâm coù
200m quanh toøa aùn. Ñaõ coù nhöõng xoâ xaùt, khoaûng chuïc ngöôøi ñang bò giöõ ôû ñaây vaø
haønh hung vaø baét moät soá ngöôøi goàm coù tình côø cuõng coù 1 anh Luaät sö ñang bò söùt
LS Leâ Quoác Quaân, Nguyeãn Vuõ Bình, Leâ ñaàu meû traùn ôû ñaây naøy (laø LS Leâ Quoác
Thanh Tuøng vaø 6 ngöôøi daân oan khaùc Quaân).
bò baét veà ñoàn coâng an treân ñöôøng Traàn
Höng Ñaïo. Toâi thaáy anh naøy (Nguyeãn Tieán Trung)
Khoaûng 30 ngöôøi daân ñeán xem bò baét veà ñang giô maùy anh ra chuïp thì Coâng an Vònh Buøi thò Xuaân
110 Caàu Giaáy nhaø tieáp daân cuûa Trung khoâng cho chuïp. Phía ngoaøi ñoàn coâng
öông Ñaûng. an naøy cuõng coù khoaûng 10 ngöôøi khaùc. Vaän nöôùc ñang xoay chuyeån
LS Leâ Quoác Quaân bò boùp coå, daäp ñaàu Chuùng toâi ñöôïc bieát thì LS Leâ Quoác Quaàn thoa cuõng vaãy vuøng
vaøo thaønh xe hôi, nhaø vaên Nguyeãn Xuaân Quaân coù mang theo moät bieåu ngöõ baèng Lieàu thaân lo cöùu chuùa
Nghóa bò ñaù maïnh vaøo haï boä. Rieâng oâng giaáy “yeâu caàu toøa xöû ñoäc laäp””. Coâng traän quyeát thay choàng
Phaïm Vaên Troäi laø nhaân chöùng cuõng bò ........... Khaûng khaùi khi laâm naïn
haønh hung vaø chôû ñi. Khi anh Troäi bò Kieân trinh luùc khoán cuøng
chôû ñi LS Leâ Coâng Ñònh coù phaûn ñoái Ngaøn thu göông nöõ kieät
vieäc mang nhaân chöùng ñi khoûi phieân toøa Göông saùng haõy soi chung
nhöng khoâng ñöôïc ñaùp öùng.
Leâ Thò Coâng Nhaân doøng maùu cuûa Trieäu Tröng
Traàn Bình Nam
http://www.danchimviet.com/php/modules.php?name=News&file=article&sid=4263
Hôn moät naêm qua, coù moät ngöôøi phuï nöõ leân 7 tuoåi, tuoåi baét ñaàu bieát nhaän thöùc. chuû vaø Nhaân quyeàn, moät lieân minh cuûa
Vieät Nam treû tuoåi teân laø Leâ Thò Coâng Nhöng trong caùi deã thôû ñoù chò thaáy maàm nhöõng ngöôøi daân chuû trong vaø ngoaøi
Nhaân ñaõ laøm cho dö luaän trong nöôùc moáng cuûa baát coâng xaõ hoäi vaãn coøn, vaø nöôùc. Chò Leâ Thò Coâng Nhaân bieát tröôùc
vaø theá giôùi soâi suïc. Chò khoâng laøm gì nhaát laø söï troáng vaéng cuûa daân chuû vaø nhöõng trôû ngaïi vaø ñe doïa tröôùc maét,
khaùc ngoaøi vieäc nhaän ra raèng ñaát nöôùc nhaân quyeàn trong ñoù quyeàn töï do ngoân nhöng chò khoâng ngaàn ngaïi vì con ñöôøng
Vieät Nam ñang ôû döôùi cheá ñoä cuûa moät luaän, moät quyeàn chò coi laø caên baûn cuûa chò ñi laø con ñöôøng ñaáu tranh coâng khai
taäp ñoaøn thoáng trò ñoäc taøi vaø nhaän traùch moïi thöù quyeàn, tuyeät ñoái bò caám caûn. döïa vaøo coâng lyù vaø leõ phaûi.
nhieäm cuûa moät ngöôøi yeâu nöôùc, chò leân Theo chò khoâng coù töï do ngoân luaän thì
ñöôøng ñaáu tranh giaønh laïi quyeàn laøm taát caû ñeàu xaây treân baõi caùt. Chò baét ñaàu Ñaûng Coäng saûn baét ñaàu ñe doïa chò baèng
ngöôøi cho baûn thaân chò vaø cho 83 trieäu vôùi yù nieäm daân chuû phoå caäp treân theá giôùi nhöõng cuoäc thaåm vaán lieân mieân. Nhöng
ñoàng baøo trong nöôùc. laø xaõ hoäi phaûi ñöôïc xaây döïng treân moät chò ñaõ xaùc ñònh laäp tröôøng moät caùch
heä thoáng phaùp cheá raøng buoäc bôûi luaät leä vöõng chaéc khoâng phaûi trong phoøng thaåm
Chò theo göông doøng maùu cuûa nhöõng thaønh vaên vaø moïi ngöôøi töø ngöôøi caàm vaán cuûa coâng an maø laø tröôùc thanh thieân
phuï nöõ baát khuaát Trieäu AÅu, Tröng Traéc, quyeàn ñeán ngöôøi daân ñeàu phaûi tuaân haønh baïch nhaät qua cuoäc phaùt bieåu vieãn lieân
Tröng Nhò, hay gaàn hôn laø doøng maùu cuûa luaät phaùp. cuûa chò taïi Haø Noäi ñeán cho ñoàng baøo haûi
Nguyeãn Thò Giang, Nguyeãn Thò Baéc. Chò ngoaïi raèng (2):
laøm vinh danh cho haøng nguõ phuï nöõ Vieät Sau khi toát nghieäp trung hoïc chò vaøo
Nam beân caïnh nhöõng nam nhi öu tuù khaùc tröôøng luaät taïi Haø Noäi. Naêm 2001 chò toát
ñang daán thaân ñaáu tranh vôùi cuøng moät nghieäp cöû nhaân luaät chuyeân ngaønh coâng “Toâi laø thaønh vieân cuoái cuøng trong
muïc ñích giaûi phoùng queâ höông thoaùt ra phaùp quoác teá vaø kinh teá. Sau hai naêm boán thaønh vieân cuûa ñaûng Thaêng Tieán
khoûi moät cheá ñoä ñang laøm cho ñaát nöôùc hoïc tröôøng ñaøo taïo luaät sö, naêm 2003 chò Vieät Nam ñöôïc coâng an trieäu taäp laøm
tuït haäu veà maët vaên hoùa vaø ñaïo ñöùc tröôùc trôû thaønh luaät sö thöïc thuï coù chaân trong vieäc chính thöùc, tính töø sau Teát aâm lòch
söï tieán boä nhanh choùng cuûa theá giôùi treân luaät sö ñoaøn Haø Noäi vaø laø thaønh vieân cuûa ñeán nay Vaø thaät sö toâi cuõng khoâng ñoaùn
con ñöôøng daân chuû vaø toân troïng nhaân luaät sö ñoaøn quoác teá. Chò choïn Haø Noäi tröôùc ñöôïc cuï theå nhöõng vieäc gì coù theå
quyeàn. laøm nôi soáng vaø chieán ñaáu vì Haø Noäi laø xaåy ra vôùi toäi. Nhöng toâi xin khaúng ñònh
caùi noâi vaên hoùa cuûa daân toäc, vöøa laø thuû baèng taát caû löông taâm, traùch nhieäm vaø
Chò Leâ Thò Coâng Nhaân sinh ngaøy 20 ñoâ haønh chaùnh cuûa ñaát nöôùc. tình caûm cuûa mình ñoái vôùi ñaát nöôùc Vieät
thaùng 7 naêm 1979 taïi thò traán Goø Coâng Con ñöôøng chò choïn laø con ñöôøng baát Nam vaø daân toäc Vieät Nam laø: toâi seõ
Taây thuoäc tænh Tieàn Giang, moät tænh baïo ñoäng, vaø chò töï ñaët mình trong heä chieán ñaáu tôùi cuøng cho duø chæ coøn moät
naèm phía nam caùch thaønh phoá Saøi Goøn thoáng luaät phaùp hieän haønh ñeå tranh ñaáu. mình toâi, tröôùc heát laø giaønh laáy nhaân
chöøng 100 km, vaø töø thuôû aáu thô chò ñaõ Chò hieåu roõ raèng heä thoáng luaät phaùp hieän quyeàn cho chính mình vaø giaønh laáy nhaân
theo meï, baø Traàn Thò Leä vaø ngöôøi cha ñôõ haønh chæ laø moät heä thoáng vaên baûn ñaûng quyeàn, daân chuû vaø töï do cho ngöôøi Vieät
ñaàu laø giaùo sö Hoaøng Phöông ra Haø Noäi Coäng saûn Vieät Nam baøy bieän ra cho coù Nam. Vaø Coäng saûn Vieät Nam ñöøng coù
soáng. Tænh Tieàn Giang neùp mình beân bôø veû Vieät Nam laø moät quoác gia coù moïi cô mong chôø baát cöù moät ñieàu gì duø chæ laø
taû ngaïn soâng Tieàn, moät trong hai nhaùnh cheá cuûa moät nöôùc coù luaät leä nhöng treân thoûa hieäp, chöù ñöøng noùi laø ñaàu haøng veà
soâng lôùn cuûa soâng Cöûu Long tröôùc khi ñoå thöïc teá hoï thi haønh luaät leä moät caùch tuøy phía toâi. Toâi khoâng thaùch thöùc, nhöng
ra bieån. Tænh Tieàn Giang cuõng nhö caùc tieän vaø luaät thöïc söï laø ôû cöûa mieäng cuûa Coäng saûn Vieät Nam neáu ñaõ haï quyeát taâm
tænh khaùc ôû mieàn Nam noåi tieáng laø vuøng caùc caáp ñaûng uûy töø Phöôøng, leân Tænh cho thöïc hieän nhöõng haønh vi toäi aùc baèng caùch
ñaát coù nhöõng ngöôøi phuï nöõ can tröôøng, ñeán Trung öông. chaø ñaïp leân nhaân quyeàn cuûa ngöôøi daân
taän tuïy vôùi gia ñình vaø khi ñaõ daán thaân Vieät Nam vaø muoán tieáp tuïc dìm ñaát nöôùc
cho moät lyù töôûng hoï saün saøng hy sinh taát Quoác hoäi chæ laø daáu cao su ñoùng vaøo caùc Vieät Nam trong moät söï taêm toái veà maët
caû keå caû baûn thaân ñeå theo ñuoåi muïc tieâu quyeát ñònh cuûa Boä Chính trò. Nhöng chò chính trò, ngheøo naøn veà maët kinh teá, laïc
tôùi cuøng duø ñoù laø tình yeâu hay tình daân ñaõ duøng caùc luaät leä ñoù (maø ngoân töø luùc haäu veà maët vaên hoùa keùo daøi cho tôùi taän
toäc. naøo cuõng coù veû nghieâm chænh, nhöng ñôøi con chaùu cuûa chuùng ta cuõng nhö cuûa
maâu thuaãn nhau) ñeá tieán haønh cuoäc ñaáu chính ngöôøi Coäng saûn thì tuøy hoï vaø hoï coù
Chò Leâ Thò Coâng Nhaân sinh ra trong moät tranh baát baïo ñoäng cuûa mình tröôùc nhaân quyeàn haønh xöû vôùi nhöõng caùi gì hoï coù.
gia ñình neà neáp, coù moät baø meï bieát giaùo daân vaø tröôùc söï quan saùt cuûa theá giôùi. Gia ñình toâi ñaõ chuaån bò cho tröôøng hôïp
duïc con caùi, neân caùi truyeàn thoáng toát cuûa Chò laøm vieäc taïi vaên phoøng luaät sö Thieân xaáu nhaát coù theå xaûy ra, ñoù laø toâi coù theå
ngöôøi phuï nöõ Vieät Nam nôi chò coù cô hoäi AÂn cuûa luaät sö Nguyeãn Vaên Ñaøi, moät bò khôûi toá vaø coù theå ñi tuø. Nhöng toâi xin
naåy nôû vaø ñaõ chieám moät choã vöõng chaéc ngöôøi coù cuøng chí höôùng. khaúng ñònh moät laàn nöõa: ñoù laø chöa phaûi
trong suy tö cuûa chò khi chò lôùn leân. Naêm laø ñieàu toài teä nhaát coù theå xaåy ra”.
1986 khi ñaûng Coäng saûn Vieät Nam quyeát Thaùng 8/2006 chò tham gia Khoái 8406
ñònh ñoåi môùi ñeå soáng coøn tröôùc côn loác (1), gia nhaäp vaø laøm phaùt ngoân nhaân cho .................
baùo hieäu nhöõng bieán chuyeån trong khoái ñaûng Thaêng Tieán Vieät Nam, moät ñaûng
Xoâ Vieát, khoâng khí xaõ hoäi bôùt böùc xuùc chính trò hoaït ñoäng coâng khai. Thaùng
vaø deã thôû hôn chò Leâ Thò Coâng Nhaân vöøa 10/2006 chò gia nhaäp Lieân minh Daân
Luaän Cöù Baøo Chöõa Cho Bò Caùo Leâ Thò Coâng Nhaân
http://www.vnn-news.com/article.php3?id_article=3731h
(LEÂN MAÏNG Thöù tö 21, Thaùng Möôøi Moät 2007)

Luaän cöù cuûa luaät sö Traàn Laâm

Baøo chöõa cho bò caùo Leâ Thò Coâng Nhaân,


can toäi: “Tuyeân truyeàn choáng Nhaø nöôùc
Coäng hoaø xaõ hoäi chuû nghóa Vieät Nam”
taïi phieân toaø Phuùc thaåm cuûa Toaø Phuùc
thaåm, Toaø aùn Nhaân daân Toái cao taïi Haø
Noäi vaøo ngaøy 27/11/2007.

I. Veà maët hình thöùc, vieâc xeùt xöû sô thaåm


coù nhieàu sai phaïm:

a. Xeùt xöû sô thaåm ñaõ khoâng tuaân thuû


nguyeân taéc “Truy toá ñeán ñaâu xeùt xöû ñeán
ñoù”:

Xeùt xöû sô thaåm ñeà caäp ñeán nhieàu haønh


vi coù daáu hieäu cuûa caùc toäi khaùc nhö: lieân
heä vôùi ngöôøi naøy ngöôøi noï,...toå chöùc caùc
ñaûng phaùi kia khaùc...trong khi vieäc truy
toá chæ ñeà caäp caùc haønh vi cuûa ñieàu 88. ñaùnh giaù chöùng cöù moät chieàu: Phaïm Vaên
Troäi ñöôïc Toaø goïi, laø nhaân chöùng. Troäi
Neáu xeùt xöû sô thaåm thaáy coù boû loït toäi thì ñaõ höùa tröôùc Toaø khai baùo ñuùng söï thaät.
aùn sô thaåm phaûi ñeà khôûi aùn kieän ñeå khôûi Toaø khoâng ñeám sæa gì ñeán Troäi trong
suoát phieân Toaø. Troäi ñaõ phaûn öùng sau
Hoï laø nhöõng ngöôøi Yeâu nöôùc
toá moät vuï aùn môùi. Neáu thaáy chæ coù daáu
hieäu phaïm toäi nhöng chöa ñuû yeáu toá caáu phieân Toaø. Ai cuõng bieát Troäi laø ngöôøi vaø Duõng caûm
thaønh toäi khaùc thì Toaø aùn phaûi theå hieän cuûa beân nhöõng ngöôøi bò keát toäi. http://blog.360.yahoo.com/
ñieåm naøy trong baûn aùn. blog-FuoEs40yd6RRny_
Ngöôøi ta coi vieäc ñaùnh giaù chöùng cöù PYSPvm1VnOVpUuw--?cq=1
treân laø phieán dieän, moät chieàu. Thaåm tra Luaän cöù baøo chöõa cuûa LS Leâ Coâng Ñònh
Khoâng laøm nhö treân, gaây nghi ngôø laø ta
muoán xöû toäi naøy nhöng laïi che daáu döôùi chöùng cöù moät chieàu laø moät sai phaïm
2. Chæ trích Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam,
moät toäi khaùc, laø ta ñaõ che daáu vuïng veà nghieâm troïng.
caùc vò laõnh ñaïo cao caáp cuûa Ñaûng vaø Nhaø
moät vuï aùn chính trò. nöôùc, thöïc traïng xaõ hoäi, daân chuû vaø nhaân
c. Xeùt xöû sô thaåm coù sai phaïm laø ñaõ haïn quyeàn taïi Vieät Nam khoâng theå ñöôïc xem
b. Vieäc ñaùnh giaù chöùng cöù quaù sô saøi, coù cheá ñeán möùc ngaên caûn vieäc tranh luaän: laø “choáng Nhaø nöôùc Coäng hoøa xaõ hoäi chuû
vi phaïm nghieâm troïng: nghóa Vieät Nam” vì nhöõng lyù do sau ñaây:
Ñaùnh giaù chöùng cöù caàn tranh luaän nhöng
khoâng ñöôïc thöïc hieän. Ñònh toäi, löôïng (a) Khoâng theå suy dieãn theo höôùng ñoàng
Theo nguyeân taéc ñaùnh giaù chöùng cöù toäi
hình cuõng khoâng ñöôïc tranh luaän. hoùa Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam vôùi Nhaø
phaïm ñieàu 88 thì Toaø phaûi trích daãn caâu nöôùc Coäng hoøa xaõ hoäi chuû nghóa Vieät Nam,
noùi, chöõ vieát, hình aûnh coù daáu hieäu phaïm neáu khoâng seõ traùi vôùi Hieán phaùp hieän
toäi ñeå minh ñònh sai phaïm, coù tranh lu- Xin xem laïi buùt kyù, nghe laïi ghi aâm thì
haønh;
aän...ñeå keát ñònh laø phaïm toäi hay khoâng? roõ.

Caùc vuï aùn khaùc coù giaùm ñònh moïi maët: Neáu laø moät vuï aùn trong phaïm vi vaên hoïc,
phaùp y, kieåm toaùn, kinh teá, taøi chính, ngheä thuaät, vôùi thô ca, hoäi hoaï thì vieäc QUAN ÑIEÅM CUÛA THTNDC VEÀ
ADN... theá maø coøn phaûi traày traät ñeå xaùc tranh luaän caøng phöùc taïp vaø keùo daøi... PHIEÂN TOØA PHUÙC THAÅM XEÙT
ñònh söï thaät. Söï thaät laïi phaûi ñaït ñeán XÖÛ LS NGUYEÃN VAÊN ÑAØI & LS
möùc: moïi ngöôøi phaûi thöøa nhaän laø coù Ta ñaõ nhaàm laãn khoâng coi vieâc tranh LEÂ THÒ COÂNG NHAÂN
vuï vieäc ñoù, noäi dung, thöïc chaát laø coù vi luaän laø xuyeân suoát töø ñaàu ñeán cuoái phieân http://thtndc.org/modules.php?name=N
phaïm môùi ñuû. toaø, töø khaâu ñaùnh giaù chöùng cöù ñeán khaâu ews&op=viewst&sid=1082
luôïng hình...
Nhöng trong vuï aùn naøy Toaø sô thaåm chæ
neâu hieän töôïng roài keát luaän ngay. d. Vôùi 3 sai phaïm treân veà maët hình thöùc,
coù theå keát luaän laø aùn xöû sô thaåm chöa ñuû
Toaø coøn moät sai phaïm nghieâm troïng laø tieâu chuaån ñeå ñöôïc xeùt xöû phuùc thaåm, vì
leõ aùn xöû phuùc thaåm phaûi coù troïng taâm, nghó veà taùc haïi taát yeáu xaûy ra. nguyeân taéc daân chuû nhaân quyeàn, khoâng
söûa laø söûa ñieåm cô baûn chöù khoâng phaûi noùi gì
xöû laïi laàn 2 baèng caùch laøm laïi töø ñaàu... Toâi thaáy vieäc xeùt xöû sô thaåm chæ neâu
haønh vi, coù daáu hieäu cuûa toäi theo ñieàu 88 ñeán tình hình Vieät Nam.
Cöù tieán haønh xeùt xöû phuùc thaåm töø khaâu roài keát toäi, khoâng heà tieán haønh theo caùc
xaùc minh söï thaät, xaùc ñònh nhöõng tình böôùc treân. Vieäc LTCN bò quy keát nhieàu laàn ñieän
tieát ñeå löôïng hình laø khoâng theå ñöôïc. ñaøm vôùi caùc toå chöùc nöôùc ngoaøi. Xeùt aùn
Coøn huyû baûn aùn ñeå xöû laïi töø khaâu sô Vieäc môû lôùp hoïc coi nhö haønh vi phaïm sô thaåm khoâng neâu ñöôïc noäi dung noùi
thaåm laø vieäc voâ cuøng phieàn haø, keùo theo toäi naëng nhaát, then choát cuûa vuï aùn naøy nhöõng gì, coù gì nguy haïi ñeán Ñaûng Coäng
nhieàu phöùc taïp heä luî. nhöng vieäc xeùt xöû môø nhaït, ñaày maâu saûn vaø Nhaø nöôùc... keát luaän naøy phaûi
thuaãn. ñöôïc coi laø thieáu caên cöù.Caû 2 haønh vi noùi
Xin tuyø Toaø quyeát ñònh vaø phieân toaø treân khoâng theå quy keát laø duøng hình thöùc
phuùc thaåm coâng khai seõ giaûi quyeát phöùc Noùi raèng tröôøng hôïp caùc em ñaõ tuyeân noùi ñeå “ Choáng nhaø nöôùc...”.
taïp naøy. truyeàn phaûn ñoäng nhöng buoåi hoïp naøy
cuõng coù nhaân vaät: Phöông Anh, Troäi, 2/ Veà haønh vi vieát:
Rieâng toâi, ñeà nghò Toaø khoâng ñeà caäp ñeán Thuyø, Döông, Coâng Nhaân...noäi dung toá
caùc haønh vi khaùc ngoaøi ñieàu 88. Theá laø caùo cuûa caùc em goàm nhöõng ñieàu sô ñaúng, AÙn sô thaåm quy keát sai phaïm ôû 3 baøi
goïn hôn caû. xa laï vôùi cöû toaï treân. Noäi dung trao ñoåi vieát:
laø 5 taøi lieäu laáy ôû treân maïng cuûa caùc nhaø
II. Vieäc xeùt xöû sô thaåm coù sai soùt veà nghieân cöùu nöôùc ngoaøi. Khoâng coù noäi - Tình traïng vaø ñoøi hoûi phaûi giaûi quyeát
phöông phaùp töø ñoù sinh ra sai soùt veà noäi dung noùi veà Vieät Nam. Taøi lieäu hoïc taäp tình traïng cuûa giai caáp coâng nhaân.
dung: laø caùi goác ñeå xem xeùt tính chaát cuûa lôùp - Veà vieäc khoâng cho pheùp coù baùo chí tö
hoïc... nhaân.
Nhieàu nguôøi vôùi quan ñieåm khaùc nhau, - Veà vieäc baõi boõ Nghò ñònh 31CP
keâu ca ñieàu 4 cuûa Hieán phaùp Vieät Nam Ngöôøi hoïc, saùch hoïc nhö theá laøm ngöôøi
laø sao cheùp ñieàu 6 cuûa Lieân xoâ cuõ. Chæ ta nghó ñeán möùc caàn baùc boû lôøi lôøi toá caùo Caùo traïng cuõng nhö trong phieân toaø sô
coù luaät Vieät Nam môùi coù ñieàu 88 vì ñieàu cuûa caùc em nhaân chöùng. Coù theå tin lôøi thaåm chæ neâu teân 3 vaên baûn coøn khoâng
naøy ñoái vôùi theá giôùi bò coi laø vi phaïm daân cuûa Coâng Nhaân: “Coù caùc buoåi trao ñoåi trích daãn, khoâng coù phaân tích moät ñieàu
chuû vaø nhaân quyeàn. veà lyù luaän. coù caùc em ngoài nghe.” cuï theå naøo ñeå ñaùnh giaù chöùng cöù laøm cô
sôû ñeå keát toäi.
Theo toâi, moãi quoác gia, trong luaät leä cuûa Caùc cuoäc noùi chuyeän vôùi ñaøi baùo nöôùc
mình theá naøo cuõng coù nhöõng ñieàu khaùc ngoaøi khoâng ñöôïc trích daãn noäi dung, Veà vieát, toâi nghó khoâng coù cô sôû ñeå keát
bieät. Nhöõng nguôøi xeùt xöû phaûi tuaân thuû khoâng ñöôïc thaåm tra...maø ñaõ neâu ngay toäi vì khoâng coù trích daãn nhöõng daáu hieäu
luaät phaùp cuûa nôi xaûy ra vuï vieäc. Vieäc nhö moät haønh vi phaïm toäi. nguy hieåm, khoâng coù phaân tích, khoâng coù
pheâ phaùn, söûa ñoåi, boå sung, thay theá ñieàu ñoái thoaïi...Duø vaäy toâi vaãn ñoïc 3 baøi vieát
luaät laø thuoäc veà caùc nhaø nghieân cöùu, caùc Rieâng veà caùc haønh vi “noùi” cuûa caùc bò naøy thì khoâng thaáy daáu hieäu cuûa vieäc
nhaø laøm luaät...Caùc ngöôøi tham gia xeùt xöû caùo ñaõ bò quy keát laø phaïm toäi moät caùch bòa ñaët, boâi nhoï, phaù hoaïi. Caû 3 taøi lieäu
chæ bieát aùp duïng ñieàu luaät hieän haønh. khoâng coù cô sôû. mang tính chaát moät baùo caùo khoa hoïc.

Laâu laém, toâi coù ñoïc giaùo trình luaät cuûa III. Caàn xem xeùt haønh vi cuûa Leâ Thò Xeùt caùc maët tieâu cöïc cuûa tình hình thì
Lieân xoâ. Toâi thaáy coù ñieàu luaät töông töï Coâng Nhaân: thaáy coù neâu leân nhöng laø coù thöïc, möùc
ñieàu 88 cuûa ta hieän nay. ñoä coøn thaáp hôn caùc baùo chí coâng khai.
a. Xeùt xöû haønh vi coù daáu hieäu phaïm toäi:
Ñaây laø vaán ñeà khoa hoïc. Ñaõ chaáp nhaän Sai phaïm khoâng phaûi ñaùnh giaù sai chöùng
moät nguyeân lyù, moät nguyeân taéc thì cuõng 1/ Veà haønh vi noùi: cöù maø laø khoâng coù daáu hieäu cuûa vieäc
phaûi chaáp nhaän phöông phaùp töông öùng. ñaùnh giaù chöùng cöù, vaø caùc taøi lieäu vieât
Chöa coù caùi môùi thay theá thì maëc nhieân Vieäc môû lôùp hoïc: khoâng coù keát luaän naøo khoâng coù daáu hieäu phaïm toäi.
caùi cuõ, duø cuõ bao nhieâu laâu, vaãn phaûi laø Leâ Thò Coâng Nhaân baøn soaïn hoaëc toå
ñöôïc duy trì. chöùc lôùp hoïc Keát luaän: veà haønh vi vieát laø khoâng coù toäi.

Taøi lieäu naøy coøn höôùng daãn vieäc nghieân Trong 4 laàn hoäi hoïp, LTCN döï 2 laàn. Laàn 3/ Veà haønh vi taøng tröõ:
cöùu xeùt xöû: ñaàu, LTCN khoâng noùi gì...
Leâ Thò Coâng Nhaân coù moät soá taøi lieäu goïi
Ñieàu 88 coù 3 haønh vi: vieát, noùi, hình aûnh Laàn thöù 2 LTCN nhaän thuyeát trình moät laø “ngoaøi luoàng”, baèng giaáy hoaëc treân
caàn ñi saâu ñeå xaùc ñònh toäi. Sau ñoù theâm vaán ñeà. Vöøa phaùt taøi lieäu, chöa noùi gì maùy vi tính. Soá löôïng laø 25 ñaàu taøi lieäu.
haønh vi taøng tröõ. Ñoái vôùi töøng haønh vi
caàn tìm hieåu noäi dung chuyeån taûi. Xeùt hay môùi töï giôùi thieäu thì Coâng an ñaõ vaøo AÙn sô thaåm cuõng khoâng neâu leân cuï theå
noäi dung chuyeån taûi coù ñoäng cô muïc ñích giaûi taùn, baét ngöôøi, thu taøi lieäu. moät taøi lieäu naøo vôùi noäi dung coù nhöõng
choáng nhaø nöôùc khoâng. Khoâng vì toäi naøy gì vi phaïm phaùp luaät vaø vieäc taøng tröõ naøy
coù “caáu thaønh hình thöùc” maø khoâng suy Xeùt taøi lieäu laø moät vaên baûn veà caùc nhaèm muïc ñích gì. Xeùt tình hình hieän
nay caùc taøi lieäu kieåu naøy nhieàu ngöôøi coù. Ñieàu
khoâng theå chaáp nhaän ñöôïc laø vieäc ñieàu tra, truy
toá, xeùt xöû keát luaän moät soá taøi lieäu vi phaïm phaùp
luaät trong khi taùc giaû cuûa noù, xeùt nhöõng ngöôøi
vieát naøy hieän ñang nhôûn nhô ngoaøi voøng phaùp
luaät. Ngöôøi vieát khoâng phaïm toäi. Ngöôøi ñoïc vaø
löu giöõ laïi phaïm toäi hình söï. Xeùt caàn baùc boû keát
luaän naøy.

Hôn nöõa hieän nay kyõ ngheä thoâng tin phaùt trieån
ñeán möùc nhieàu keát luaän cuõ coi nhö phaù saûn. Soá
taøi lieäu maø aùn sô thaåm ñeà caäp ñaïi boä phaän naèm
trong maùy tính cuûa Leâ Thò Coâng Nhaân.

Vaø coøn vì haønh vi naøy ñöôïc dö luaän roäng raõi: neáu


keát toäi laø khoâng hôïp thôøi, khoâng hôïp lyù caàn phaûi
thay ñoåi.

4/ Keát luaän: 6:44AM saùng baø Traàn Thò Leä ñeán tröôùc cöûa toøa aùn. OÂng Voõ Vaên Ngheä vaø baø
Kyû noùi chuyeän vôùi baø Leä tröôùc khi baø vaøo toøa
Leâ Thò Coâng Nhaân khoâng phaïm toäi “ Tuyeân
truyeàn choáng nhaø nöôùc xaõ hoäi chuû nghóa Vieät
Nam”. Caùc haønh vi vieát, noùi, taøng tröõ ñeàu khoâng
theå keát toäi laø ñaõ caáu thaønh toäi phaïm hình söï
thuoäc ñieàu 88 Boä Luaät hình söï.

IV. Ñeà nghò keát ñònh vuï aùn ñoái vôùi Leâ Thò Coâng
Nhaân:

a. Vì nhöõng thieáu soùt veà hình thöùc vaø noäi dung


cuûa aùn sô thaåm, nghó caùc haønh vi cuûa Leâ Thò
Coâng Nhaân chöa ñuû yeáu toá caáu thaønh toäi phaïm,
vì leõ ñoù toâi ñeà nghò traû töï do cho Leâ Thò Coâng
Nhaân theo cheá ñònh: “Khoâng phaïm toäi tuyeân
truyeàn choáng nhaø nöôùc xaõ hoäi chuû nghóa Vieät
Nam vì khoâng ñuû yeáu toá caáu thaønh toäi phaïm”.

b. Vì moät leõ naøo ñoù maø cöù phaûi keát aùn, toâi ñeà
nghò toaø daønh cho Leâ Thò Coâng Nhaân möùc aùn Baø Vuõ Minh Khaùnh, vôï LS Ñaøi vöøa böôùc ra khoûi Toaø AÙn
baèng thôøi gian taïm giam.

Keát luaän naøy coù lôïi veà chính trò treân nhieàu maët.

Luaät sö Traàn Laâm

Töø traùi qua laø Kim Thu - Thanh Nghieâm con nuoâi cuûa coâ Leä
- Minh Taâm, em gaùi Coâng Nhaân - Leä Minh
Hình aûnh taïi choã

Ñoaøn daân oan naøy ñeán xem tình hình daân oan bò baét luùc saùng bò
ñöa veà ñoàn coâng an phöôøng Traàn Höng Ñaïo. Ngöôøi ñang nghe
Coâng an ñang loâi keùo Luaät Sö Leâ ÑT laø Nguyeãn Tieán Trung ñaõ bay töø Saøi goøn ra Haø Noäi vaøo luùc
Quoác Quaân giaûi veà ñoàn coâng an 10 giôø 30 phuùt. Ñi beân caïnh laø Minh Taâm - em gaùi Coâng Nhaân

Chuïp hình löu nieäm. Töø traùi sang Nguyeãn Phöông Anh, oâng
Nhaø daân chuû Phaïm vaên Troäi bò Coâng an loâi keùo ñöa veà ñoàn Ngheä daân oan, nhaø vaên Nguyeãn Xuaân Nghóa, Minh Taâm em gaùi
Coâng Nhaân, Baø Kyû daân oan, Nhaø Baùo Nguyeãn Vuõ Bình, Thanh
Nghieâm con nuoâi cuûa coâ Leä, 2 daân oan, baø cuï maëc aùo maøu tím
laø baïn cuûa coâ Leä 20 naêm, Chò Xuaân daân oan.

Nhaø vaên Nguyeãn Xuaân Nghóa ñang ñaáu khaåu quyeát lieät vôùi
an ninh. Maät vuï, an ninh chìm daày ñaëc Baø con daân oan tuï taäp tröôùc ñoàn coâng an
phöôøng Traàn Höng Ñaïo
CHÍNH PHUÛ

***

Soá: 37/2007/NÑ-CP
NGHÒ ÑÒNH

COÄNG HOAØ XAÕ HOÄI CHUÛ NGHÓA VIEÄT NAM


KEÂ KHAI
Ñoäc laäp - Töï do - Haïnh phuùc TAØI SAÛN
----------------------------------- 37/2007/NÑ-CP
Haø Noäi, ngaøy 09 thaùng 3 naêm 2007

NGHÒ ÑÒNH
Veà minh baïch taøi saûn, thu nhaäp

CHÍNH PHUÛ
Caên cöù Luaät Toå chöùc Chính phuû ngaøy 25 thaùng 12 naêm 2001; Keâ khai taøi saûn ñeå choáng
tham nhuõng: Khoù khaû thi!
Caên cöù Luaät Phoøng, choáng tham nhuõng ngaøy 29 thaùng 11 naêm 2005; http://www3.vietnamnet.vn/
chinhtri/2006/10/623260/
Xeùt ñeà nghò cuûa Toång Thanh tra,
(VietNamNet)- Kieåm soaùt thu nhaäp cuûa
NGHÒ ÑÒNH: ngöôøi coù chöùc quyeàn, keâ khai taøi saûn, giaûi
trình nguoàn goác taøi saûn ñoái vôùi ñaûng vieân
Chöông I

NHÖÕNG QUY ÑÒNH CHUNG

Ñieàu 1. Phaïm vi ñieàu chænh

Nghò ñònh naøy quy ñònh chi tieát vaø höôùng daãn thi haønh moät soá quy ñònh veà minh baïch
taøi saûn, thu nhaäp taïi Muïc 4, Chöông II, Luaät Phoøng, choáng tham nhuõng, bao goàm keâ
khai taøi saûn, thu nhaäp; xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp; xöû lyù vi phaïm caùc quy phaïm veà
minh baïch taøi saûn, thu nhaäp vaø traùch nhieäm cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn vò, caù nhaân
trong toå chöùc thöïc hieän. Tieán só Khoa hoïc Leâ Kieân Thaønh,
Toång giaùm ñoác coâng ty TNHH
Ñieàu 2. Ñoái töôïng aùp duïng Thieân Minh, con trai cöïu Toång bí
thö Leâ Duaån
Ñoái töôïng aùp duïng cuûa Nghò ñònh naøy laø ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp
ñöôïc quy ñònh taïi Khoaûn 1, Ñieàu 44 Luaät Phoøng, choáng tham nhuõng vaø Ñieàu 6 Nghò ñang laø moät trong nhöõng noäi dung “noùng”
ñònh naøy; cô quan, toå chöùc, ñôn vò vaø caù nhaân coù lieân quan ñeán vieäc keâ khai, xaùc maø Ban chæ ñaïo phoøng, choáng tham nhuõng
minh taøi saûn, thu nhaäp. Trung öông ñöa ra. Theo Tieán só Khoa hoïc
Leâ Kieân Thaønh, Toång giaùm ñoác coâng ty
Ñieàu 3. Giaûi thích töø ngöõ TNHH Thieân Minh, con trai cöïu Toång bí
thö Leâ Duaån, ñaây seõ laø moät coâng vieäc ñoà
soä, ñoøi hoûi nghieân cöùu thaáu ñaùo, ñeå coù theå
Trong Nghò ñònh naøy caùc töø ngöõ döôùi ñaây ñöôïc hieåu nhö sau: phoøng choáng taän goác teä naïn tham nhuõng.

1. “Keâ khai taøi saûn, thu nhaäp” laø vieäc ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp
ghi roõ caùc loaïi taøi saûn, thu nhaäp phaûi keâ khai theo maãu ban haønh keøm theo Nghò ñònh
naøy;

2. “Taøi saûn, thu nhaäp phaûi keâ khai” laø nhaø, quyeàn söû duïng ñaát; kim khí quyù, ñaù quyù,
tieàn, giaáy tôø coù giaù vaø caùc loaïi taøi saûn khaùc maø giaù trò cuûa moãi loaïi töø naêm möôi trieäu
ñoàng trôû leân; taøi saûn, taøi khoaûn ôû nöôùc ngoaøi; thu nhaäp phaûi chòu thueá theo quy ñònh
cuûa phaùp luaät;

3. “Bieán ñoäng veà taøi saûn phaûi keâ khai” laø söï taêng, giaûm taøi saûn, thu nhaäp phaûi keâ
khai so vôùi laàn keâ khai gaàn nhaát;

4. “Xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp” laø vieäc cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn tieán
haønh xem xeùt, ñaùnh giaù, keát luaän veà tính trung thöïc cuûa vieäc keâ khai taøi saûn, thu Keâ khai taøi saûn laø moät bieän
nhaäp theo trình töï, thuû tuïc quy ñònh taïi Luaät Phoøng, choáng tham nhuõng vaø Nghò ñònh
naøy. phaùp phoøng ngöøa tham
nhuõng
Ñieàu 4. Nhöõng haønh vi bò nghieâm caám http://www.tienphongonline.com.vn/Tian-

1. Taåu taùn taøi saûn döôùi moïi hình thöùc nhaèm troán traùnh vieäc keâ khai taøi saûn, thu nhaäp;
caûn trôû vieäc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp.

2. Khai thaùc, söû duïng traùi phaùp luaät baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp; lôïi duïng vieäc quaûn
lyù, khai thaùc baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp ñeå gaây maát ñoaøn keát noäi boä hoaëc hoaëc
thöïc hieän haønh vi vi phaïm phaùp luaät khaùc.

3. Lôïi duïng vieäc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp ñeå gaây khoù khaên, caûn trôû hoaït ñoäng bình
thöôøng cuûa ngöôøi ñöôïc xaùc minh; xuyeân taïc, xuùc phaïm danh döï, uy tín cuûa ngöôøi
ñöôïc xaùc minh; gaây maát ñoaøn keát noäi boä hoaëc thöïc hieän haønh vi vi phaïm phaùp luaät
khaùc.
yon/Index.aspx?ArticleID=103101&Chann
elID=2
Chöông II
Ngaøy 26/11, beân leà Hoäi nghò taäp huaán veà
KEÂ KHAI TAØI SAÛN, THU NHAÄP minh baïch taøi saûn, thu nhaäp (baét ñaàu thöïc
hieän töø thaùng 12/2007) cho ñaïi dieän laõnh
Ñieàu 5. Muïc ñích keâ khai taøi saûn, thu nhaäp ñaïo caùc Boä, ngaønh, Phoù Toång Thanh tra
Chính phuû Leâ Tieán Haøo ñaõ trao ñoåi vôùi
Vieäc keâ khai taøi saûn, thu nhaäp laø ñeå cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn bieát ñöôïc phoùng vieân baùo chí xung quanh vaán ñeà
taøi saûn, thu nhaäp cuûa ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai nhaèm minh baïch taøi saûn, thu nhaäp naøy.
Chuùng ta coù neân xaây döïng moät löïc löôïng
cuûa ngöôøi ñoù; phuïc vuï coâng taùc quaûn lyù caùn boä, coâng chöùc, goùp phaàn phoøng ngöøa vaø
chuyeân nghieäp laøm coâng vieäc naøy khoâng?
ngaên chaën haønh vi tham nhuõng.
- Khoâng neân ñaët vaán ñeà xaây döïng löïc löôïng
Ñieàu 6. Ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp chuyeân nghieäp, bôûi khoâng theå bieân cheá
rieâng moät boä phaän chuyeân laøm coâng vieäc
1. Ñaïi bieåu Quoác hoäi chuyeân traùch, ñaïi bieåu Hoäi ñoàng nhaân daân chuyeân traùch, ngöôøi naøy ñöôïc. Vieäc keâ khai naøy laø moät boä phaän
öùng cöû ñaïi bieåu Quoác hoäi, ñaïi bieåu Hoäi ñoàng nhaân daân. trong hoà sô caùn boä, ngöôøi laøm coâng taùc toå
chöùc caùn boä phaûi bieát. Töø tröôùc ñeán nay
2. Caùn boä, coâng chöùc töø phoù tröôûng phoøng cuûa UÛy ban nhaân daân caáp huyeän trôû leân vaø vaãn laøm, baây giôø chæ yeâu caàu ñaày ñuû hôn
maø thoâi. Ñaây khoâng phaûi laø vieäc ñaùnh giaù
ngöôøi ñöôïc höôûng phuï caáp chöùc vuï töông ñöông phoù tröôûng phoøng cuûa UÛy ban nhaân
giaù trò taøi saûn maø ñaây chæ laø vieäc keâ khai
daân caáp huyeän trôû leân trong cô quan, toå chöùc, ñôn vò. theá naøo cho ñuùng.

3. Só quan giöõ cöông vò chæ huy töø caáp phoù tieåu ñoaøn tröôûng, phoù chæ huy tröôûng ban Boä phaän toå chöùc caùn boä coù traùch nhieäm
chæ huy quaân söï caáp huyeän trôû leân trong Quaân ñoäi nhaân daân; só quan giöõ cöông vò chæ toå chöùc, höôùng daãn keâ khai, sau khi nhaän
huy töø caáp phoù tieåu ñoaøn tröôûng, phoù tröôûng coâng an phöôøng, thò traán, phoù ñoäi tröôûng laïi tôø keâ khai phaûi xem ngöôøi phaûi keâ khai
trôû leân trong Coâng an nhaân daân. ñaõ keâ khai ñuùng yeâu caàu chöa vaø neáu chöa
phaûi höôùng daãn hoï keâ khai laïi cho ñuùng.
4. Giaùm ñoác, Phoù Giaùm ñoác, Vieän tröôûng, Phoù Vieän tröôûng, keá toaùn tröôûng, tröôûng
Vieäc keâ khai naøy khi ñi vaøo cuï theå noù seõ
phoøng, phoù tröôûng phoøng, tröôûng khoa, phoù tröôûng khoa, baùc só chính taïi caùc beänh
coù nhieàu vaán ñeà khoù vì coù nhieàu chi tieát,
vieän, vieän nghieân cöùu cuûa Nhaø nöôùc. vì theá boä phaän toå chöùc caùn boä phaûi naém
thaät chaéc quy trình, ñoái töôïng keâ khai, loaïi
5. Toång bieân taäp, phoù toång bieân taäp, keá toaùn tröôûng, tröôûng phoøng, phoù tröôûng phoøng, taøi saûn keâ khai vaø keâ khai nhö theá naøo ñeå
tröôûng ban, phoù tröôûng ban baùo, taïp chí coù söû duïng ngaân saùch, taøi saûn cuûa Nhaø nöôùc.

6. Hieäu tröôûng, Phoù Hieäu tröôûng, keá toaùn tröôûng tröôøng maàm non, tieåu hoïc cuûa Nhaø
nöôùc taïi quaän, thò xaõ, thaønh phoá thuoäc tænh; Hieäu tröôûng, Phoù Hieäu tröôûng, keá toaùn
tröôûng tröôøng trung hoïc cô sôû, tröôøng trung hoïc phoå thoâng, tröôøng trung caáp chuyeân
nghieäp, daïy ngheà, trung taâm giaùo duïc thöôøng xuyeân cuûa Nhaø nöôùc; Hieäu tröôûng, Phoù
Hieäu tröôûng, keá toaùn tröôûng, tröôûng phoøng, phoù tröôûng phoøng, Tröôûng khoa, Phoù
Tröôûng khoa, giaûng vieân chính tröôøng ñaïi hoïc, cao ñaúng cuûa Nhaø nöôùc.
7. Giaùm ñoác, Phoù Giaùm ñoác, keá toaùn tröôûng, tröôûng phoøng, phoù tröôûng phoøng, tröôûng
ban, phoù tröôûng ban taïi ban quaûn lyù döï aùn ñaàu tö xaây döïng coù söû duïng ngaân saùch, taøi
saûn cuûa Nhaø nöôùc; Giaùm ñoác, Phoù Giaùm ñoác, keá toaùn tröôûng ban quaûn lyù döï aùn söû
duïng voán hoã trôï phaùt trieån chính thöùc (ODA).

8. Toång giaùm ñoác, Phoù Toång giaùm ñoác, giaùm ñoác, phoù giaùm ñoác, chuû tòch hoäi ñoàng
quaûn trò, phoù chuû tòch hoäi ñoàng quaûn trò, thaønh vieân hoäi ñoàng quaûn trò, tröôûng ban
kieåm soaùt, phoù tröôûng ban kieåm soaùt, thaønh vieân ban kieåm soaùt, keá toaùn tröôûng,
tröôûng phoøng, phoù tröôûng phoøng, tröôûng ban, phoù tröôûng ban caùc phoøng, ban nghieäp
vuï trong coâng ty nhaø nöôùc; ngöôøi ñöôïc Nhaø nöôùc cöû giöõ chöùc vuï keå treân trong doanh
nghieäp coù voán ñaàu tö cuûa Nhaø nöôùc. Keâ khai taøi saûn: khaû thi ñeán
9. Bí thö, phoù bí thö Ñaûng uyû; chuû tòch, phoù chuû tòch Hoäi ñoàng nhaân daân; chuû tòch, ñaâu?
phoù chuû tòch, uyû vieân Uyû ban nhaân daân xaõ, phöôøng, thò traán; tröôûng coâng an; chæ huy
tröôûng quaân söï xaõ; caùn boä ñòa chính - xaây döïng; taøi chính – keá toaùn cuûa Uyû ban nhaân
daân xaõ, phöôøng, thò traán.

10. Ñieàu tra vieân, kieåm saùt vieân, thaåm phaùn, thö kyù toøa aùn, kieåm toaùn vieân nhaø nöôùc,
thanh tra vieân, chaáp haønh vieân, coâng chöùng vieân nhaø nöôùc.

11. Boä tröôûng Boä Noäi vuï, sau khi thoáng nhaát vôùi Boä tröôûng, Thuû tröôûng cô quan
ngang Boä, Thuû tröôûng cô quan thuoäc Chính phuû, Chuû nhieäm Vaên phoøng Quoác hoäi,
Chuû nhieäm Vaên phoøng Chuû tòch nöôùc, Chaùnh Vaên phoøng Trung öông Ñaûng, Tröôûng
caùc ban cuûa Trung öông Ñaûng, ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan trung öông cuûa toå chöùc chính
trò - xaõ hoäi, trình Thuû töôùng Chính phuû ban haønh Danh saùch ñoái vôùi ngöôøi coù nghóa vuï
phaûi keâ khai taøi saûn, thu nhaäp laø: ngöôøi laøm coâng taùc quaûn lyù ngaân saùch, taøi saûn cuûa TS Leâ Ñaêng Doanh.
Nhaø nöôùc hoaëc tröïc tieáp tieáp xuùc vaø giaûi quyeát coâng vieäc cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn TS Leâ Ñaêng Doanh: Toâi tin laøm ñöôïc, vaø
vò, caù nhaân trong cô quan haønh chính nhaø nöôùc caùc caáp, cô quan cuûa Ñaûng, toå chöùc neân laøm ñeå ngaên chaën nhöõng thu nhaäp
chính trò - xaõ hoäi, Vaên phoøng Quoác hoäi, Vaên phoøng Hoäi ñoàng nhaân daân, Vaên phoøng khoâng roõ raøng ví nhö vôùi vuï oâng Giaùm ñoác
Chuû tòch nöôùc Kho baïc Haø Taây vôùi khoaûn tieàn khoù lyù giaûi
maø baùo ñang ñaêng taûi. Coâng vieäc naøy treân
theá giôùi ngöôøi ta ñeàu laøm caû.
Ñieàu 7. Quyeàn vaø nghóa vuï cuûa ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp
Quan troïng laø phaûi taïo tieàn ñeà ñeå keâ khai
1. Ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp coù caùc quyeàn sau: coù caên cöù vaø coù theå kieåm chöùng. Vieäc naøy
tröôùc ñaây ta coù laøm, caùc vò ñöôïc ñeà cöû vaøo
a) Ñöôïc baûo ñaûm bí maät noäi dung cuûa baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp theo quy ñònh caùc chöùc vuï naøy khaùc ñeàu keâ khai nhöng
cuûa phaùp luaät; khoâng ñöôïc coâng boá. Hôn nöõa, caùi keâ khai
ñoù cuõng khoâng ñöôïc kieåm chöùng, khoâng coù
b) Khieáu naïi, toá caùo haønh vi vi phaïm phaùp luaät cuûa cô quan, toå chöùc, caù nhaân trong ai xaùc minh nhö theá naøo caû.
vieäc thöïc hieän caùc quy ñònh veà minh baïch taøi saûn, thu nhaäp taïi Luaät Phoøng, choáng
Veà caùch thöùc, toâi cho raèng caàn sôùm traû
tham nhuõng vaø Nghò ñònh naøy;
löông coâng chöùc vaøo taøi khoaûn, ñoàng thôøi
khuyeán khích caùc ñoái töôïng khaùc trong xaõ
c) Ñöôïc khoâi phuïc danh döï, uy tín, ñöôïc boài thöôøng thieät haïi do haønh vi vi phaïm caùc hoäi cuõng laøm nhö vaäy, ví nhö doanh nghieäp
quy ñònh veà minh baïch taøi saûn, thu nhaäp gaây ra. traû löông coâng nhaân cuõng neân baèng taûi
khoaûn. Nöôùc ta coù 84 trieäu daân maø theo
2. Ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp coù caùc nghóa vuï sau: con soá toâi coù ñöôïc thì môùi coù toái ña 6 trieäu
taøi khoaûn caù nhaân. Nhö vaäy, vieäc söû duïng
a) Keâ khai trung thöïc, ñaày ñuû, ñuùng thôøi haïn veà soá löôïng taøi saûn, thu nhaäp phaûi keâ taøi khoaûn tieàn maët hieän coøn raát phoå bieán.
khai vaø nhöõng thay ñoåi so vôùi laàn keâ khai gaàn nhaát tröôùc ñoù;

b) Giaûi trình trung thöïc, ñaày ñuû, kòp thôøi veà caùc noäi dung coù lieân quan ñeán vieäc keâ
khai taøi saûn, thu nhaäp khi coù yeâu caàu cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn;

c) Thöïc hieän ñaày ñuû caùc yeâu caàu cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn phuïc vuï
cho vieäc xaùc minh taøi saûn,thu nhaäp.

3. Ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp laø thaønh vieân cuûa toå chöùc chính trò, toå
chöùc chính trò - xaõ hoäi thì ngoaøi vieäc thöïc hieän caùc quyeàn, nghóa vuï ñöôïc quy ñònh taïi
khoaûn 1 vaø khoaûn 2 Ñieàu naøy coøn phaûi thöïc hieän caùc nghóa vuï veà keâ khai taøi saûn, thu
nhaäp do toå chöùc ñoù qui ñònh.
Ñieàu 8. Taøi saûn, thu nhaäp phaûi keâ khai

1. Caùc loaïi nhaø, coâng trình xaây döïng sau:


Chuyeân gia kinh teá Phöôùc Bình: Chuû tröông
a) Nhaø, coâng trình xaây döïng khaùc ñang thueâ hoaëc ñang söû duïng thuoäc sôû höõu cuûa
keâ khai taøi saûn laø ñuùng, caàn thöïc hieän töø
Nhaø nöôùc; laâu. Vaán ñeà chöa laøm ñöôïc laø do nhöõng
lo ngaïi veà kyõ thuaät. Tuy nhieân, vaán ñeà lôùn
b) Nhaø, coâng trình xaây döïng khaùc thuoäc sôû höõu cuûa baûn thaân, vôï hoaëc choàng vaø con hôn khoâng chæ laø kyõ thuaät maø ñieàu quan
chöa thaønh nieân ñaõ ñöôïc caáp giaáy chöùng nhaän quyeàn sôû höõu; troïng khi caân nhaéc thöïc hieän laø trieån khai
coù troïng ñieåm, kieân quyeát, traùnh tình traïng
c) Nhaø, coâng trình xaây döïng khaùc thuoäc sôû höõu cuûa baûn thaân, vôï hoaëc choàng vaø con “nhôøn vôùi phaùp luaät”.
chöa thaønh nieân nhöng chöa ñöôïc caáp giaáy chöùng nhaän quyeàn sôû höõu hoaëc giaáy
chöùng nhaän quyeàn sôû höõu ñöùng teân ngöôøi khaùc. OÂng Nguyeãn Ñình Cung, Thö kyù Toå coâng
taùc thi haønh luaät doanh nghieäp cuûa Chính
phuû: Chuû tröông naøy raát caàn, laø moät trong
2. Caùc quyeàn söû duïng ñaát sau:

a) Quyeàn söû duïng ñaát sôû höõu cuûa baûn thaân, vôï hoaëc choàng vaø con chöa thaønh nieân ñaõ
ñöôïc caáp Giaáy chöùng nhaän quyeàn söû duïng;

b) Quyeàn söû duïng ñaát thuoäc sôû höõu cuûa baûn thaân, vôï hoaëc choàng vaø con chöa thaønh
nieân nhöng chöa ñöôïc caáp giaáy chöùng nhaän quyeàn söû duïng hoaëc giaáy chöùng nhaän
quyeàn söû duïng ñöùng teân ngöôøi khaùc.

3. Taøi saûn, taøi khoaûn ôû nöôùc ngoaøi cuûa baûn thaân, vôï hoaëc choàng vaø con chöa thaønh
nieân.

4. Thu nhaäp töø möùc phaûi chòu thueá thu nhaäp caù nhaân trôû leân theo quy ñònh cuûa phaùp
luaät.
OÂng Nguyeãn Ñình Cung, Thö kyù toå
5. Kim khí quyù, ñaù quyù, tieàn, soå tieát kieäm, taøu, coå phieáu, traùi phieáu, seùc, caùc coâng cuï
coâng taùc thi haønh luaät doanh nghieäp.
chuyeån nhöôïng khaùc thuyeàn, maùy bay vaø caùc phöông tieän giao thoâng, vaän taûi khaùc,
vaø caùc loaïi taøi saûn khaùc maø giaù trò cuûa moãi loaïi töø naêm möôi trieäu ñoàng trôû leân.
nhöõng coâng cuï laøm minh baïch hoaù, töø ñoù,
giuùp giaùm saùt hieäu quaû nhöõng ngöôøi coù
Ñieàu 9. Trình töï, thuû tuïc keâ khai, tieáp nhaän baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp chöùc vuï, quyeàn haïn. Caùch naøy cuõng seõ
ngaên chaën nhöõng haønh vi laïm duïng quyeàn
1. Chaäm nhaát laø ngaøy 30 thaùng 11 haøng naêm, ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn löïc trong khi thi haønh coâng vuï. Coâng vieäc
vò chæ ñaïo ñôn vò phuï traùch coâng taùc toå chöùc, caùn boä cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn vò naøy neáu ñöôïc thöïc hieän thì duø ñaït ñöôïc
mình göûi baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp theo maãu, höôùng daãn vaø yeâu caàu ngöôøi coù möùc ñoä naøo ñoù thì noù vaãn coù yù nghóa.
nghóa vuï keâ khai thöïc hieän vieäc keâ khai taøi saûn, thu nhaäp;
GS Chu Haûo, Giaùm ñoác Nhaø xuaát baûn Tri
Thöùc: Tham nhuõng hieän ñöôïc coi laø quoác
2. Trong thôøi haïn hai möôi ngaøy, keå töø ngaøy nhaän ñöôïc baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp,
naïn, keâ khai taøi saûn laø goùp phaàn choáng
ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp phaûi thöïc hieän vieäc keâ khai vaø noäp baûn tham nhuõng. Chuùng ta caàn coù bieän phaùp
keâ khai taøi saûn, thu nhaäp cho ñôn vò phuï traùch coâng taùc toå chöùc, caùn boä. maïnh ñeå chaën ñöùng ngay ñaõ, gioáng nhö
duøng nöôùc ñeå daäp ngay ñaùm chaùy ñang lan
3. Khi tieáp nhaän baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp, ngöôøi tieáp nhaän phaûi laøm giaáy giao roäng.
nhaän theo maãu ban haønh keøm theo Nghò ñònh naøy vaø kyù nhaän.

4. Trong thôøi haïn naêm ngaøy, keå töø ngaøy nhaän ñöôïc baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp cuûa
ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai, ñôn vò phuï traùch coâng taùc toå chöùc caùn boä phaûi kieåm tra
laïi baûn keâ khai vaø löu hoà sô; tröôøng hôïp baûn keâ khai chöa ñuùng maãu quy ñònh thì yeâu
caàu keâ khai laïi, thôøi haïn keâ khai laïi laø naêm ngaøy, keå töø ngaøy nhaän ñöôïc yeâu caàu.

Vieäc keâ khai phaûi hoaøn thaønh chaäm nhaát laø ngaøy 31 thaùng 12.

Ñieàu 10. Traùch nhieäm cuûa ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò trong vieäc keâ
khai taøi saûn, thu nhaäp.

1. Göông maãu trong vieäc thöïc hieän nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp cuûa mình theo
qui ñònh cuûa phaùp luaät.
2. Toå chöùc, chæ ñaïo vieäc keâ khai kòp thôøi, ñuùng ñoái töôïng, ñuùng trình töï, thuû tuïc keâ
khai theo quy ñònh cuûa Luaät Phoøng, choáng tham nhuõng vaø Nghò ñònh naøy.

3. Chòu traùch nhieäm ñoái vôùi haønh vi vi phaïm quy ñònh veà keâ khai taøi saûn, thu nhaäp
trong cô quan, toå chöùc, ñôn vò do mình quaûn lyù, phuï traùch theo quy ñònh cuûa phaùp Keâ khai taøi saûn ñeán caáp
luaät. naøo?
Ñieàu 11. Quaûn lyù, khai thaùc, söû duïng baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp TS Leâ Ñaêng Doanh: Caàn trieån khai caøng
sôùm, caøng saâu roäng caøng toát. Kinh nghieäm
1. Baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp ñöôïc quaûn lyù theo cheá ñoä quaûn lyù hoà sô caùn boä vaø cho thaáy tham nhuõng khoâng chæ ôû caáp cao
maø coøn nhieàu ôû caáp xaõ. Ví duï nhö vuï tham
chæ ñöôïc khai thaùc, söû duïng trong caùc tröôøng hôïp sau:
nhuõng trong caáp ñaát ôû Ñoà Sôn thì nôi khaùc
cuõng coù. Chæ coù ñieàu khi laøm, caàn coù söï
a) Phuïc vuï cho vieäc baàu cöû, boå nhieäm, caùch chöùc, mieãn nhieäm, baõi nhieäm hoaëc kyû chuaån bò kyõ caùc tieàn ñeà, phaûi coù nhöõng quy
luaät ñoái vôùi ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp. ñònh, giaûi thích roõ chöù khoâng moãi nôi laøm
moãi kieåu, gioáng nhö ñoàng baøo mieàn Nam
b) Phuïc vuï cho hoaït ñoäng cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn trong vieäc vaãn noùi: “noùi vaäy maø khoâng phaûi vaäy”.
thaåm tra, xaùc minh, keát luaän veà haønh vi tham nhuõng;
OÂng Nguyeãn Ñình Cung: Ñaõ laøm thì phaûi
c) Phuïc vuï coâng taùc toå chöùc, caùn boä. laøm ñaïi traø, moïi ngöôøi nhö nhau. Veà maët
luaät phaùp thì neân laøm bình ñaúng, khoâng
phaân bieät cao hay thaáp, ngöôøi coù chöùc vuï
2. Khi ngöôøi keâ khai ñöôïc ñieàu ñoäng, thuyeân chuyeån sang cô quan, toå chöùc khaùc thì thaáp cuõng vaãn laïm duïng quyeàn löïc.
baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp cuûa ngöôøi ñoù phaûi ñöôïc chuyeån giao cuøng vôùi hoà sô caùn
boä cho cô quan, toå chöùc coù thaåm quyeàn quaûn lyù.

3. Khi ngöôøi keâ khai nghæ höu, thoâi vieäc thì baûn keâ khai taøi saûn,thu nhaäp cuûa ngöôøi ñoù
ñöôïc löu giöõ cuøng vôùi hoà sô caùn boä.

4. Baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp cuûa caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc laø ñaûng vieân ñöôïc
quaûn lyù theo quy ñònh taïi Nghò ñònh naøy vaø caùc quy ñònh cuûa Ñaûng; tröôøng hôïp quy
ñònh cuûa Ñaûng coù yeâu caàu phaûi coâng khai baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp thì phaûi thöïc
hieän vieäc coâng khai theo ñuùng caùc quy ñònh ñoù.

Ñieàu 12. Thuû tuïc khai thaùc, söû duïng baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp GS Chu Haûo (phaûi) taïi leã nhaän
Huaân chöông Quoác coâng cuûa Phaùp
1. Khi caàn khai thaùc, söû duïng baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp, ngöôøi thöïc hieän vieäc khai
thaùc, söû duïng phaûi coù giaáy giôùi thieäu cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù nhu caàu khai Soaïn: HA 940853 göûi ñeán 996 ñeå nhaän
thaùc, söû duïng, trong ñoù ghi roõ hoï teân, chöùc vuï cuûa ngöôøi ñeán khai thaùc, söû duïng vaø aûnh naøy
muïc ñích cuûa vieäc khai thaùc, söû duïng.
GS Chu Haûo: Keâ khai moät caùch nghieâm
chænh töø caáp phoù phoøng ôû huyeän trôû leân laø
2. Vieäc khai thaùc, söû duïng baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp ñöôïc tieán haønh taïi cô quan coâng vieäc heát söùc phöùc taïp vaø gian truaân
quaûn lyù baûn keâ khai; neáu caàn thieát phaûi khai thaùc, söû duïng taïi nôi khaùc thì phaûi ñöôïc bôûi noù khoâng chæ laø caù nhaân maø coøn lieân
söï ñoàng yù cuûa ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn quaûn lyù ngöôøi quan ñeán toaøn xaõ hoäi.
coù nghóa vuï keâ khai vaø phaûi coù bieân baûn baøn giao baûn keâ khai. Neân chaêng, ñeå laáy laïi loøng tin cuûa daân,
haõy kieåm keâ taøi saûn cuûa caùc caù nhaân vaø gia
3. Ngöôøi ñöôïc giao nhieäm vuï khai thaùc, söû duïng phaûi thöïc hieän vieäc khai thaùc, söû ñình caùc caùn boä cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc töø
duïng ñuùng vôùi muïc ñích ghi trong giaáy giôùi thieäu vaø theo caùc quy ñònh cuûa phaùp luaät. TW uyû vieân trôû leân vaø töø boä tröôûng vaø caáp
töông ñöông trôû leân. Khoâng phaûi caáp döôùi
ít tham nhuõng hôn nhöng nghieâm trò tham
Ñieàu 13. Traùch nhieäm cuûa ngöôøi quaûn lyù, löu tröõ baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp nhuõng töø caáp treân (neáu coù) seõ coù taùc duïng
maïnh.
1. Saép xeáp, baûo quaûn, löu tröõ baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp theo quy ñònh veà quaûn lyù
hoà sô caùn boä. Chuyeân gia kinh teá Phöôùc Bình: Chöa neân
môû roäng maø tieán haønh treân caùc ñoái töôïng
2. Cung caáp baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp ñaày ñuû, kòp thôøi vaø taïo ñieàu kieän thuaän lôïi nhö hieän nay sau ñoù toång keát ruùt kinh ng-
cho cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù yeâu caàu.

3. Khoâng ñöôïc laøm sai leäch noäi dung, laøm maát maát, hö hoûng baûn keâ khai taøi saûn, thu
nhaäp;

4. Khoâng ñeå ngöôøi khaùc khai thaùc, söû duïng traùi phaùp luaät baûn keâ khai taøi saûn, thu
nhaäp

Ñieàu 14. Xöû lyù vi phaïm veà quaûn lyù, khai thaùc, söû duïng baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp

Ngöôøi naøo laøm sai leäch noäi dung, laøm maát maát, hö hoûng hoaëc ñeå loä bí maät noäi dung
baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp, cung caáp cho ngöôøi khoâng coù thaåm quyeàn khai thaùc, söû Keâ khai taøi saûn coù theå gaây
duïng; ngöôøi naøo khai thaùc, söû duïng traùi phaùp luaät baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp hoaëc
lôïi duïng vieäc khai thaùc, söû duïng ñeå gaây maát ñoaøn keát noäi boä thì tuyø theo tính chaát, maát ñoaøn keát noäi boä?
möùc ñoä vi phaïm bò xöû lyù kyû luaät hoaëc bò truy cöùu traùch nhieäm hình söï.
TS Leâ Ñaêng Doanh: Baát cöù vieäc gì cuõng
ñeàu bò lôïi duïng ñeå laøm ñieàu xaáu neân neáu
Chöông III sôï vaäy maø khoâng laøm thì töï mình ñaõ boù tay
mình, chæ coù ñieàu laøm sao ñeå haïn cheá bôùt
XAÙC MINH TAØI SAÛN, THU NHAÄP vaø coù nhöõng quy ñònh ñeå haïn cheá nhöõng
vieäc ñoù.
Ñieàu 15. Muïc ñích xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp
Neáu chuùng ta coù cô cheá roõ raøng thò moïi
Muïc ñích cuûa vieäc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp laø nhaèm xem xeùt, ñaùnh giaù, keát luaän veà vieäc ñeàu troâi chaûy ñöôïc. Chuùng ta caàn söûa
nhöõng cô cheá sao cho caùc quy trình quyeát
tính trung thöïc cuûa vieäc keâ khai taøi saûn, thu nhaäp; kieåm soaùt söï bieán ñoäng veà taøi saûn,
ñònh ñöôïc thuaän lôïi hôn. Roài nhöõng ai chòu
thu nhaäp cuûa ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai, goùp phaàn phoøng ngöøa, phaùt hieän, xöû lyù caùc traùch nhieäm phaûi raát roõ raøng vaø ñöôïc coâng
haønh vi tham nhuõng, xaây döïng ñoäi nguõ caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc trong saïch, vöõng khai cho toaøn daân bieát. Ví duï nhö hieän ôû
maïnh. quaän I, thaønh phoá Hoà Chí Minh, ngöôøi ta
laøm ñöôïc vieäc laø hoà sô ñang ñöôïc ai thuï
Ñieàu 16. Caên cöù yeâu caàu xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp lyù, ngaøy naøo thì coù theå duøng ñieän thoaïi di
ñoäng caäp nhaät vaø hoûi nhöõng choã aáy ñöôïc...
Vieäc yeâu caàu xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp ñöôïc thöïc hieän khi coù moät trong nhöõng caên
cöù sau ñaây: Chuyeân gia kinh teá Phöôùc Bình: Khoâng
caàn keâ khai taøi saûn thì vieäc ñaáu ñaù noäi boä
(neáu coù) cuõng ñaõ xaûy ra. Neáu “ñaáu ñaù” noäi
1. Khi coù keát luaän cuûa cô quan Kieåm tra Ñaûng, cô quan Thanh tra Nhaø nöôùc, Kieåm boä maø loaïi tröø ñöôïc nhöõng phaàn töû tham
toaùn Nhaø nöôùc, cô quan ñieàu tra veà traùch nhieäm cuûa ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi nhuõng, neâu göông nhöõng ngöôøi chí coâng
saûn, thu nhaäp lieân quan ñeán haønh vi tham nhuõng. voâ tö, thay ñoåi nhaän thöùc, cuûng coá nieàm tin
cuûa nhaân daân thì ‘TAÏI SAO KHOÂNG?”.
2. Khi coù toá caùo hoaëc phaûn aùnh veà vaán ñeà taøi saûn, thu nhaäp cuûa ngöôøi coù nghóa vuï
keâ khai taøi saûn, thu nhaäp maø toá caùo, phaûn aùnh ñoù coù noäi dung roõ raøng, baèng chöùng Quy ñònh ñaõ chæ roõ ñoái töôïng laø coâng chöùc,
cuï theå, coù caên cöù ñeå xaùc minh veà söï khoâng trung thöïc trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp vì vaäy, khoâng ngaïi ñoäng chaïm ñeán caùc
cuûa ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai vaø ngöôøi toá caùo, phaûn aùnh neâu roõ hoï, teân, ñòa chæ, cam quyeàn caù nhaân khaùc. Coâng chöùc laø coâng
daân ñaëc bieät, coù nghóa vuï vaø quyeàn haïn
keát hôïp taùc ñaày ñuû, cung caáp taøi lieäu maø mình coù cho cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù
nhaát ñònh. Keâ khai trung thöïc taøi saûn phaûi
thaåm quyeàn ñeå phuïc vuï cho vieäc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp. ñöôïc coi laø nghóa vuï cuûa coâng chöùc. Moät
ngöôøi khoâng muoán keâ khai taøi saûn cuûa
Ñieàu 17. Thaåm quyeàn yeâu caàu xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp mình vì lyù do naøy khaùc thì coù quyeàn töø
choái khoâng laøm coâng chöùc.
Khi coù moät trong nhöõng caên cöù quy ñònh taïi Ñieàu 16 Nghò ñònh naøy, cô quan, toå chöùc
döôùi ñaây coù thaåm quyeàn ra vaên baûn yeâu caàu xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp:

1. UÛy ban Thöôøng vuï Quoác hoäi, Thöôøng tröïc Hoäi ñoàng nhaân daân yeâu caàu ngöôøi ñöùng
ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn quaûn lyù ngöôøi döï kieán ñöôïc baàu, pheâ
chuaån taïi Quoác hoäi, Hoäi ñoàng nhaân daân ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp ñoái
vôùi ngöôøi döï kieán ñöôïc baàu; pheâ chuaån;

2. Cô quan thöôøng vuï cuûa toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi yeâu caàu ngöôøi
ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn quaûn lyù ngöôøi döï kieán ñöôïc baàu taïi
ñaïi hoäi cuûa toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn,
thu nhaäp ñoái vôùi ngöôøi döï kieán ñöôïc baàu;

3. Thuû töôùng Chính phuû, Chuû tòch UÛy ban nhaân daân caáp tænh, caáp huyeän yeâu caàu
ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn quaûn lyù ngöôøi döï kieán ñöôïc
pheâ chuaån vaøo caùc chöùc danh do Hoäi ñoàng nhaân daân baàu ra quyeát ñònh xaùc minh taøi
saûn, thu nhaäp ñoái vôùi ngöôøi döï kieán ñöôïc pheâ chuaån;

4. Hoäi ñoàng baàu cöû hoaëc UÛy ban Maët traän Toå chöùc coù thaåm quyeàn yeâu caàu ngöôøi
ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn quaûn lyù ngöôøi öùng cöû ñaïi bieåu
Quoác hoäi, ñaïi bieåu Hoäi ñoàng nhaân daân ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp ñoái
vôùi ngöôøi öùng cöû;

5. Chuû tòch nöôùc yeâu caàu Thuû töôùng Chính phuû ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu
nhaäp ñoái vôùi ngöôøi döï kieán ñöôïc boå nhieäm Phoù Thuû töôùng, Boä tröôûng, Thuû tröôûng cô
quan ngang Boä; yeâu caàu Chaùnh aùn Toøa aùn nhaân daân toái cao ra quyeát ñònh xaùc minh
taøi saûn, thu nhaäp ñoái vôùi ngöôøi döï kieán ñöôïc boå nhieäm Phoù Chaùnh aùn, thaåm phaùn 11 nhoùm ñoái töôïng phaûi xaùc
Toøa aùn nhaân daân toái cao yeâu caàu Vieän tröôûng Vieän Kieåm saùt nhaân daân toái cao ra minh taøi saûn, thu nhaäp:
quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp ñoái vôùi ngöôøi döï kieán ñöôïc boå nhieäm Phoù Vieän
tröôûng, Kieåm saùt vieân Vieän Kieåm saùt nhaân daân toái cao; - Ñaïi bieåu Quoác hoäi chuyeân traùch, ñaïi
bieåu HÑND chuyeân traùch, ngöôøi öùng cöû
ñaïi bieåu Quoác hoäi, ñaïi bieåu HÑND.
6. UÛy ban thöôøng vuï Quoác hoäi yeâu caàu Toång kieåm toaùn Nhaø nöôùc ra quyeát ñònh xaùc
minh taøi saûn thu nhaäp ñoái vôùi ngöôøi döï kieán ñöôïc boå nhieäm Phoù Toång Kieåm toaùn
- Caùn boä, coâng chöùc töø phoù tröôûng phoøng
Nhaø nöôùc. cuûa UBND caáp huyeän trôû leân vaø ngöôøi
ñöôïc höôûng phuï caáp chöùc vuï töông ñöông
Ñieàu 18. Thôøi haïn tieáp nhaän toá caùo, phaûn aùnh ñeå yeâu caàu xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp trong cô quan nhaø nöôùc, toå chöùc chính trò,
ñoái vôùi ngöôøi döï kieán ñöôïc baàu, pheâ chuaån taïi Quoác hoäi, Hoäi ñoàng nhaân daân, taïi ñaïi xaõ hoäi.
hoäi cuûa toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi; ñoái vôùi ngöôøi öùng cöû ñaïi bieåu
Quoác hoäi, ñaïi bieåu Hoäi ñoàng nhaân daân - Só quan chæ huy QÑND töø caáp phoù tieåu
ñoaøn tröôûng, phoù chæ huy tröôûng ban chæ
huy quaân söï caáp huyeän trôû leân; só quan chæ
1. Toá caùo, phaûn aùnh veà taøi saûn, thu nhaäp cuûa ngöôøi döï kieán ñöôïc baàu, pheâ chuaån taïi
huy CAND töø caáp phoù tieåu ñoaøn tröôûng,
Quoác hoäi, Hoäi ñoàng nhaân daân, taïi ñaïi hoäi cuûa toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ
phoù tröôûng coâng an phöôøng, thò traán, phoù
hoäi chæ ñöôïc coi laø caên cöù ñeå yeâu caàu xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp khi ñöôïc göûi ñeán cô ñoäi tröôûng trôû leân.
quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn chaäm nhaát laø 30 ngaøy tröôùc ngaøy khai maïc kyø
hoïp Quoác hoäi, Hoäi ñoàng nhaân daân, ñaïi hoäi cuûa toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ - Giaùm ñoác, phoù giaùm ñoác, vieän tröôûng,
hoäi. phoù vieän tröôûng, keá toaùn tröôûng, tröôûng
phoøng, phoù tröôûng phoøng, tröôûng khoa,
2. Toá caùo, phaûn aùnh veà taøi saûn, thu nhaäp cuûa ngöôøi öùng cöû ñaïi bieåu Quoác hoäi, ñaïi phoù tröôûng khoa, baùc só chính taïi caùc beänh
bieåu Hoäi ñoàng nhaân daân chæ ñöôïc coi laø caên cöù ñeå yeâu caàu xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp vieän, vieän nghieân cöùu cuûa Nhaø nöôùc.
khi ñöôïc göûi ñeán Hoäi ñoàng baàu cöû hoaëc UÛy ban Maët traän Toå quoác coù thaåm quyeàn
- Toång bieân taäp, phoù toång bieân taäp, keá
chaäm nhaát laø 30 ngaøy tröôùc ngaøy hieäp thöông laàn cuoái cuøng veà danh saùch ngöôøi öùng
toaùn tröôûng, tröôûng - phoù phoøng, ban caùc
cöû. baùo, taïp chí.

Ñieàu 19. Vieäc ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp - Hieäu tröôûng, phoù hieäu tröôûng, keá toaùn
tröôûng caùc tröôøng maàm non, tieåu hoïc taïi
1. Ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn quaûn lyù ngöôøi coù nghóa vuï quaän, thò xaõ, thaønh phoá thuoäc tænh, caùc
keâ khai taøi saûn, thu nhaäp ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp trong caùc tröôøng tröôøng THCS, THPT, trung caáp chuyeân
hôïp sau ñaây: nghieäp, daïy ngheà, trung taâm giaùo duïc
thöôøng xuyeân; hieäu tröôûng, phoù hieäu tröôûng,
keá toaùn tröôûng, tröôûng phoøng, phoù tröôûng
a. Khi coù vaên baûn yeâu caàu theo quy ñònh taïi Ñieàu 16 vaø Ñieàu 17 Nghò ñònh naøy;
phoøng, tröôûng khoa, phoù tröôûng khoa, giaûng
vieân chính caùc tröôøng ñaïi hoïc, cao ñaúng
b. Khi coù moät trong caùc caên cöù theo quy ñònh taïi Ñieàu 16 Nghò ñònh naøy ñeå phuïc vuï
cho vieäc boå nhieäm cuûa ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn quaûn
lyù ngöôøi döï kieán ñöôïc boå nhieäm;

c. Khi coù vaên baûn yeâu caàu UÛy ban Thöôøng vuï Quoác hoäi, Thöôøng tröïc Hoäi ñoàng nhaân
daân, cô quan thöôøng vuï cuûa toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi ñeå phuïc vuï
cho vieäc mieãn nhieäm, baõi nhieäm ñoái vôùi caùc chöùc danh do Quoác hoäi, Hoäi ñoàng nhaân
daân, toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi baàu, pheâ chuaån;

d. Khi thaáy caàn coù theâm thoâng tin phuïc vuï cho vieäc mieãn nhieäm, baõi nhieäm, kyû luaät
ñoái vôùi ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp;

ñ. Khi ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp coù haønh vi tham nhuõng nhöng chöa
ñeán möùc truy cöùu traùch nhieäm hình söï.

2. Vieäc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp ñoái vôùi ngöôøi coù haønh vi tham nhuõng bò truy cöùu
traùch nhieäm hình söï ñöôïc thöïc hieän theo phaùp luaät veà toá tuïng hình söï.

Ñieàu 20. Cô quan, ñôn vò tieán haønh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp
Ngöôøi ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp giao cô quan, ñôn vò sau ñaây tieán
haønh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp:

1. Trong tröôøng hôïp ngöôøi döï kieán ñöôïc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp do caáp uûy Ñaûng
quaûn lyù thì cô quan tieán haønh xaùc minh laø UÛy ban Kieåm tra Ñaûng cuøng caáp; cuûa Nhaø nöôùc.

2. Trong tröôøng hôïp ngöôøi döï kieán ñöôïc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp khoâng do caáp uûy - Giaùm ñoác, phoù giaùm ñoác, keá toaùn tröôûng,
Ñaûng quaûn lyù thì cô quan tieán haønh xaùc minh laø cô quan Thanh tra Nhaø nöôùc cuøng tröôûng phoøng - ban, phoù tröôûng phoøng, ban
taïi caùc ban quaûn lyù döï aùn ñaàu tö xaây döïng,
caáp; neáu khoâng coù cô quan Thanh tra Nhaø nöôùc thì ñôn vò phuï traùch coâng taùc toå chöùc
giaùm ñoác, phoù giaùm ñoác, keá toaùn tröôûng
caùn boä cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn vò ñoù tieán haønh vieäc xaùc minh. caùc ban quaûn lyù döï aùn söû duïng voán hoã trôï
phaùt trieån chính thöùc (ODA).
3. Thanh tra Chính phuû phoái hôïp vôùi Boä Noäi vuï, UÛy ban Kieåm tra Trung öông Ñaûng
ban haønh Thoâng tö lieân tòch höôùng daãn vieäc xaùc ñònh cô quan, toå chöùc, ñôn vò tieán - Toång giaùm ñoác, phoù toång giaùm ñoác,
haønh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp. giaùm ñoác, phoù giaùm ñoác, chuû tòch, phoù chuû
tòch, thaønh vieân hoäi ñoàng quaûn trò, keá toaùn
Ñieàu 21. Giaûi trình veà vieäc keâ khai taøi saûn, thu nhaäp tröôûng, thaønh vieân ban kieåm soaùt, tröôûng,
phoù caùc phoøng, ban nghieäp vuï trong caùc
coâng ty nhaø nöôùc; nhöõng ngöôøi ñöôïc Nhaø
1. Tröôùc khi ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp, ngöôøi coù thaåm quyeàn ra quyeát
nöôùc cöû giöõ chöùc vuï keå treân trong doanh
ñònh xaùc minh phaûi coù vaên baûn yeâu caàu ngöôøi döï kieán ñöôïc xaùc minh taøi saûn, thu nghieäp coù voán ñaàu tö cuûa Nhaø nöôùc.
nhaäp giaûi trình veà tính trung thöïc cuûa vieäc keâ khai taøi saûn, thu nhaäp cuûa mình.
- Bí thö, phoù bí thö Ñaûng uûy, chuû tòch, phoù
2. Trong thôøi haïn naêm ngaøy, keå töø ngaøy nhaän ñöôïc yeâu caàu giaûi trình, ngöôøi ñöôïc chuû tòch HÑND, chuû tòch, phoù chuû tòch,
yeâu caàu phaûi coù vaên baûn giaûi trình veà caùc noäi dung ñöôïc yeâu caàu giaûi trình vaø göûi cho uûy vieân UBND xaõ, phöôøng, thò traán; tröôûng
ngöôøi coù thaåm quyeàn ra quyeát ñònh xaùc minh. coâng an, chæ huy tröôûng quaân söï xaõ; caùn boä
ñòa chính - xaây döïng, taøi chính - keá toaùn
3. Trong thôøi haïn naêm ngaøy, keå töø ngaøy nhaän ñöôïc vaên baûn giaûi trình, ngöôøi coù thaåm cuûa UBND xaõ, phöôøng, thò traán.
quyeàn phaûi xem xeùt noäi dung giaûi trình vaø ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp;
- Ñieàu tra vieân, kieåm saùt vieân, thaåm phaùn,
tröôøng hôïp khoâng ra quyeát ñònh xaùc minh thì phaûi coù vaên baûn neâu roõ lyù do, göûi cho cô thö kyù toøa aùn, kieåm toaùn vieân nhaø nöôùc,
quan, toå chöùc, ñôn vò ñaõ yeâu caàu xaùc minh. thanh tra vieân, chaáp haønh vieân, coâng
chöùng vieân nhaø nöôùc.
Ñieàu 22. Quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp
- Ngöôøi laøm coâng taùc quaûn lyù ngaân saùch,
1. Quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp phaûi coù caùc noäi dung sau: taøi saûn cuûa Nhaø nöôùc hoaëc tröïc tieáp tieáp
xuùc vaø giaûi quyeát coâng vieäc cuûa cô quan,
a. Caên cöù ra quyeát ñònh xaùc minh; toå chöùc, ñôn vò, caù nhaân trong caùc cô quan
haønh chính nhaø nöôùc caùc caáp, caùc cô quan
cuûa Ñaûng, toå chöùc chính trò, xaõ hoäi, vaên
b. Hoï, teân, chöùc vuï, nôi coâng taùc cuûa ngöôøi ñöôïc xaùc minh; phoøng Quoác hoäi, vaên phoøng HÑND caùc
caáp, vaên phoøng Chuû tòch nöôùc, thuû tröôûng
c. Hoï teân, chöùc vuï, nôi coâng taùc cuûa ngöôøi tieán haønh xaùc minh; tröôøng hôïp thaønh laäp cô quan ngang boä, thuû tröôûng cô quan
ñoaøn xaùc minh thì phaûi ghi roõ hoï, teân, chöùc vuï, nôi coâng taùc cuûa Tröôûng ñoaøn, thaønh thuoäc Chính phuû, chuû nhieäm vaên phoøng
vieân ñoaøn xaùc minh (sau ñaây goïi laø ngöôøi xaùc minh); Quoác hoäi, chuû nhieäm vaên phoøng Chuû tòch
nöôùc, ngöôøi ñöùng ñaàu caùc cô quan trung
d. Noäi dung xaùc minh; öông cuûa Ñaûng, toå chöùc chính trò, xaõ hoäi.

ñ. Thôøi haïn xaùc minh;

e. Nhieäm vuï, quyeàn haïn cuûa ngöôøi xaùc minh.

2. Trong tröôøng hôïp vieäc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp coù noäi dung, tính chaát phöùc taïp,
lieân quan ñeán nhieàu lónh vöïc, ñòa baøn xaùc minh roäng thì ngöôøi ra quyeát ñònh xaùc minh
thaønh laäp ñoaøn xaùc minh vaø coù quyeàn yeâu caàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù lieân quan
cöû caùn boä tham gia ñoaøn xaùc minh.

3. Maãu quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp ñöôïc ban haønh keøm theo Nghò ñònh
naøy.

Ñieàu 23. Noäi dung xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp

Noäi dung xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp laø vieäc ñoái chieáu thoâng tin veà taøi saûn, thu nhaäp
taïi baûn keâ khai vôùi taøi saûn, thu nhaäp thöïc teá cuûa ngöôøi ñöôïc xaùc minh, bao goàm:

1. Soá löôïng caùc loaïi taøi saûn, thu nhaäp;

2. Moâ taû veà taøi saûn, thu nhaäp;


Phoù toång Thanh tra Chính
3. Bieán ñoäng taøi saûn vaø giaûi trình veà bieán ñoäng taøi saûn (neáu coù). phuû Mai Quoác Bình:
http://mobi.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.
Ñieàu 24. Hoaït ñoäng xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp aspx?ArticleID=230295&ChannelID=3

Trong quaù trình xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp, ngöôøi xaùc minh tieán haønh caùc hoaït ñoäng * *
sau:

1. Nghieân cöùu hoà sô, taøi lieäu coù lieân quan ñeán vieäc xaùc minh;

2. Laøm vieäc tröïc tieáp vôùi ngöôøi ñöôïc xaùc minh;

3. Xaùc minh taïi choã ñoái vôùi taøi saûn, thu nhaäp ñöôïc xaùc minh;

4. Laøm vieäc vôùi cô quan, toå chöùc, ñôn vò quaûn lyù, löu giöõ hoà sô, taøi lieäu veà taøi saûn, thu
nhaäp ñöôïc xaùc minh;

5. Laøm vieäc vôùi cô quan, toå chöùc, caù nhaân coù chuyeân moân - kyõ thuaät veà taøi saûn ñöôïc
xaùc minh ñeå ñaùnh giaù, giaùm ñònh taøi saûn ñoù;

6. Laøm vieäc vôùi cô quan, toå chöùc, caù nhaân khaùc coù lieân quan ñeå phuïc vuï cho vieäc xaùc
minh taøi saûn, thu nhaäp; Phoù toång Thanh tra Chính phuû
Mai Quoác Bình
7. Hoaït ñoäng khaùc caàn thieát cho vieäc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp.
Tröôùc moät baûn keâ khai baát thöôøng thì xöû lyù
Ñieàu 25. Quyeàn haïn, traùch nhieäm cuûa ngöôøi xaùc minh theá naøo? Ví duï moät caùn boä laøm vieäc nhaø
nöôùc, löông khoâng nhieàu nhöng coù naêm
caên nhaø, baûy loâ ñaát.
1. Tieán haønh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp khi coù quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu
nhaäp2. Xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp khaùch quan, trung thöïc, chính xaùc, kòp thôøi; ñuùng - Veà nguyeân taéc, chuùng ta phaûi toân troïng
noäi dung, thôøi haïn ghi trong quyeát ñònh xaùc minh. vieäc keâ khai cuûa caùn boä, coâng chöùc. Neáu
hoï töï giaùc keâ khai nhö vaäy vaø ñuùng taøi saûn
3. Yeâu caàu ngöôøi ñöôïc xaùc minh cung caáp thoâng tin, taøi lieäu lieân quan ñeán noäi dung treân laø minh baïch do moà hoâi nöôùc maét cuûa
xaùc minh. hoï, cuûa gia ñình thì chuùng ta coøn coù nghóa
vuï baûo veä cho hoï. Tröø khi nhöõng taøi saûn ñoù
4. Yeâu caàu cô quan, toå chöùc, caù nhaân coù thoâng tin, taøi lieäu lieân quan ñeán noäi dung xaùc taïo döïng baát minh, nguoàn goác khoâng roõ thì
anh ta phaûi chòu traùch nhieäm tröôùc khoái taøi
minh cung caáp thoâng tin, taøi lieäu ñoù.
saûn ñoù vaø tröôùc phaùp luaät.
5. Kieán nghò cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn aùp duïng caùc bieän phaùp caàn thieát Tuy nhieân, hieän nay coù caùi khoù maø chuùng
nhaèm ngaên chaën caùc haønh vi taåu taùn taøi saûn; haønh vi caûn trôû, can thieäp traùi phaùp luaät ta phaûi löu yù. Ñoù laø trong keâ khai, ai keâ
vaøo hoaït ñoäng xaùc minh. khai nhieàu laïi thöôøng bò chuù yù, thaäm chí
khi ñöa vaøo baàu baùn coøn bò maát phieáu, duø
6. Giöõ bí maät thoâng tin, taøi lieäu thu thaäp ñöôïc trong quaù trình xaùc minh vaø chæ baùo caùo thöïc teá ñoù khoâng phaûi laø taøi saûn baát minh
vôùi ngöôøi ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp veà caùc thoâng tin, taøi lieäu ñoù. hay taøi saûn do tham nhuõng maø coù.

7. Khoâng laøm sai leäch hoà sô, keát quaû xaùc minh.

8. Baùo caùo keát quaû xaùc minh vôùi ngöôøi ra quyeát ñònh xaùc minh vaø chòu traùch nhieäm
veà tính chính xaùc, trung thöïc, khaùch quan cuûa noäi dung ñaõ baùo caùo.

Ñieàu 26. Quyeàn vaø nghóa vuï cuûa ngöôøi ñöôïc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp

1. Giaûi trình veà caùc noäi dung ñöôïc xaùc minh trong quaù trình xaùc minh taøi saûn, thu
nhaäp.

2. Ñeà nghò ngöôøi ra keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp xem xeùt
laïi keát luaän cuûa mình neáu coù caên cöù cho raèng keát luaän ñoù laø khoâng chính xaùc, trung
thöïc, khaùch quan; tröôøng hôïp khoâng ñoàng yù vôùi keát quaû giaûi quyeát cuûa ngöôøi ra keát
luaän thì coù quyeàn ñeà nghò leân ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò caáp treân tröïc
tieáp cuûa ngöôøi ra keát luaän xem xeùt laïi keát luaän ñoù.

3. Toá caùo veà haønh vi vi phaïm phaùp luaät trong quaù trình xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp
theo quy ñònh cuûa phaùp luaät veà toá caùo.

4. Thöïc hieän nghieâm chænh caùc yeâu caàu cuûa ngöôøi xaùc minh; keát luaän, quyeát ñònh cuûa
cô quan, toå chöùc, ñôn vò ra quyeát ñònh xaùc minh.
* Thöa oâng, ngöôøi daân quan taâm nhaát laø
caùc baûn keâ khai taøi saûn cuûa caùn boä khoâng
Ñieàu 27. Traùch nhieäm cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn vò, caù nhaân lieân quan ñöôïc coâng khai. Nhö vaäy “coù ai bieát gì
ñaâu” maø kieåm tra, giaùm saùt?
Khi coù yeâu caàu cuûa ngöôøi ra quyeát ñònh xaùc minh, ngöôøi xaùc minh, cô quan ñòa chính
– nhaø ñaát, cô quan thueá, ngaân haøng vaø caùc cô quan, toå chöùc, ñôn vò, caù nhaân höõu quan - Coù ngöôøi noùi ñuøa “khai roài giaáu”. Toâi coù
coù traùch nhieäm: ñi nghieân cöùu ôû nöôùc ngoaøi, thaáy raèng hoï
coâng khai luoân treân maïng. Baát cöù ngöôøi
1. Cung caáp thoâng tin, taøi lieäu lieân quan ñeán vieäc xaùc minh taøi saûn vaø chòu traùch daân naøo khi muoán bieát taøi saûn cuûa toång
nhieäm veà tính chính xaùc cuûa thoâng tin, taøi lieäu ñöôïc cung caáp; thoáng, cuûa boä tröôûng thì chæ caàn nhaáp
chuoät laø ñoïc ñöôïc heát. Coù theå caùch laøm
ñoù chöa chaéc ñaõ minh baïch 100%, nhöng
2. Cöû ngöôøi coù traùch nhieäm laøm vieäc vôùi ngöôøi xaùc minh ñeå phuïc vuï hoaït ñoäng xaùc thöïc teá ngöôøi daân coù theå tieáp caän ñöôïc,
minh taøi saûn; khoâng gaây thaéc maéc. Rieâng ôû chuùng ta, baûn
keâ khai naøy ñöôïc quaûn lyù theo cheá ñoä quaûn
3. Tieán haønh caùc hoaït ñoäng thuoäc phaïm vi thaåm quyeàn, chuyeân moân cuûa mình ñeå lyù hoà sô caùn boä vaø chæ ñöôïc khai thaùc, söû
phuïc vuï cho vieäc xaùc minh, laøm roõ caùc thoâng tin caàn thieát trong quaù trình xaùc minh duïng trong nhöõng tröôøng hôïp cuï theå.
hoaëc ngaên chaën caùc haønh vi taåu taùn taøi saûn, haønh vi caûn trôû hoaït ñoäng xaùc minh taøi
saûn, thu nhaäp. Coù theå ngöôøi daân seõ hoûi taïi sao mình khoâng
coâng khai ñöôïc nhö ngöôøi ta? Theo toâi, vieäc
naøy laøm ñöôïc nhöng caàn phaûi ñi töøng böôùc.
Ñieàu 28. Bieân baûn laøm vieäc
Hieän taïi, vôùi nhöõng tröôøng hôïp naøo maø
ngöôøi daân hoaëc caùn boä coù thaéc maéc lieân
1. Caùc buoåi laøm vieäc giöõa ngöôøi xaùc minh vôùi ngöôøi ñöôïc xaùc minh, giöõa ngöôøi xaùc quan ñeán keâ khai taøi saûn thì phaûi tieán haønh
minh vôùi cô quan, toå chöùc, ñôn vò, caù nhaân coù lieân quan phaûi ñöôïc laäp bieân baûn. xaùc minh, kieåm tra, sau ñoù phaûi coâng khai
keát quaû kieåm tra cho ngöôøi thaéc maéc. Coøn
2. Bieân baûn laøm vieäc phaûi coù caùc noäi dung sau: coâng khai leân treân maïng, treân caùc website
thì chuùng ta chöa coù chuû tröông. Theo toâi,
a) Thôøi gian, ñòa ñieåm laøm vieäc; chöa coù chuû tröông khoâng coù nghóa laø mình
giaáu thoâng tin maø caàn phaûi laøm töøng böôùc
vì vôùi chuùng ta coøn quaù môùi meû.
b) Thaønh phaàn tham gia;
* Trong thöïc teá ñôn thö khieáu naïi, toá caùo
c) Noäi dung laøm vieäc; lieân quan ñeán taøi saûn, thu nhaäp cuûa caùn boä
khoâng phaûi laø ít. Vaäy tröôøng hôïp ñôn thö
d) Keát luaän cuûa buoåi laøm vieäc hoaëc noäi dung ñöôïc thoáng nhaát taïi buoåi laøm vieäc; naøo thì ñöôïc xaùc minh, kieåm tra, tröôøng
hôïp naøo khoâng?
ñ) YÙ kieán baûo löu (neáu coù)
- Luaät qui ñònh ñôn thö naëc danh thì khoâng
Ñieàu 29. Baùo caùo keát quaû xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp xem xeùt, nhöng coù theå seõ ñöôïc tham khaûo.

1. Trong thôøi haïn möôøi laêm ngaøy keå töø ngaøy ra quyeát ñònh xaùc minh taøi saûn, thu
nhaäp, ngöôøi xaùc minh tieán haønh caùc hoaït ñoäng xaùc minh theo quy ñònh taïi Ñieàu 24
Nghò ñònh naøy vaø phaûi coù baùo caùo keát quaû xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp göûi ngöôøi ra
quyeát ñònh xaùc minh.

2. Baùo caùo keát quaû xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp phaûi coù caùc noäi dung sau:

a) Noäi dung xaùc minh, hoaït ñoäng xaùc minh ñaõ ñöôïc tieán haønh vaø keát quaû xaùc minh;

b) Hoà sô, taøi lieäu, chöùng cöù thu thaäp ñöôïc trong quaù trình xaùc minh; bieân baûn xaùc
minh;

c) Keát luaän cuûa ngöôøi xaùc minh veà vieäc keâ khai taøi saûn, thu nhaäp;
Caùn boä seõ keâ khai taøi saûn
d) Kieán nghò vieäc xöû lyù ñoái vôùi ngöôøi keâ khai khoâng trung thöïc (neáu coù).
nhöng... khoù coâng khai
http://home.netnam.vn/live/FrontPage06/
Ñieàu 30. Keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp
Trang-nhat/News-page?contentId=37774

1. Trong thôøi haïn naêm ngaøy keå töø ngaøy nhaän ñöôïc baùo caùo keát quaû xaùc minh taøi saûn, Caùn boä caáp phoù phoøng trôû leân seõ phaûi keâ
thu nhaäp, sau khi xem xeùt baùo caùo keát quaû xaùc minh vaø giaûi trình cuûa ngöôøi ñöôïc xaùc khai taøi saûn töøng naêm moät. Tuy nhieân ngaøy
minh, ngöôøi ra quyeát ñònh xaùc minh phaûi ra keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai 26/11, phoù Toång Thanh tra Chính phuû Leâ
taøi saûn, thu nhaäp vaø göûi cho ngöôøi ñöôïc xaùc minh, cô quan, toå chöùc coù yeâu caàu xaùc Tieán Haøo cho bieát taøi lieäu veà keâ khai, theo
minh vaø ngöôøi toá caùo khi ngöôøi toá caùo coù yeâu caàu. qui ñònh, seõ vaãn chæ ñöôïc söû duïng mang
tính... noäi boä.
2. Noäi dung cuûa baûn keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp phaûi
Duø môû ra moät chöông môùi trong vieäc buoäc
neâu roõ söï phuø hôïp hay khoâng phuø hôïp giöõa baûn keâ khai taøi saûn, thu nhaäp vaø keát quaû
nhöõng ngöôøi aên löông töø thueá cuûa daân phaûi
xaùc minh; tröôøng hôïp coù söï khoâng phuø hôïp giöõa keát quaû xaùc minh vaø baûn keâ khai thì coâng khai thu nhaäp nhöng theo nghò ñònh
keát luaän khoâng trung thöïc vaø neâu roõ söï sai leäch veà soá löôïng taøi saûn, thu nhaäp, thoâng 37/CP veà minh baïch taøi saûn, thu nhaäp vaø
tin moâ taû veà taøi saûn, thu nhaäp, bieán ñoäng taøi saûn; quyeát ñònh hoaëc kieán nghò ngöôøi coù thoâng tö höôùng daãn cuûa Thanh tra Chính
thaåm quyeàn xöû lyù ngöôøi keâ khai khoâng trung thöïc. phuû, ngöôøi daân vaãn seõ gaëp raát nhieàu khoù
khaên ñeå thöïc thi quyeàn giaùm saùt, neáu
3. Trong tröôøng hôïp ngöôøi ñöôïc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp ñeà nghò ngöôøi ra keát luaän khoâng muoán noùi laø… khoâng theå.
veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp xem xeùt laïi baûn keát luaän thì ngöôøi ra
keát luaän coù traùch nhieäm xem xeùt vaø traû lôøi ngöôøi ñeà nghò trong thôøi haïn naêm ngaøy keå Theo Ñieàu 12 nghò ñònh 37/CP, ai muoán
khai thaùc, söû duïng baûn keâ taøi saûn, thu nhaäp
töø ngaøy nhaän ñöôïc ñeà nghò; tröôøng hôïp ngöôøi ñeà nghò khoâng ñoàng yù vôùi keát quaû giaûi
cuûa coâng chöùc seõ buoäc “phaûi coù giaáy giôùi
quyeát cuûa ngöôøi ra keát luaän vaø kieán nghò ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò caáp thieäu cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù nhu
treân tröïc tieáp cuûa ngöôøi ra keát luaän thì ngöôøi nhaän ñöôïc kieán nghò phaûi xem xeùt, ra caàu, trong ñoù ghi roõ hoï teân, chöùc vuï, muïc
quyeát ñònh giaûi quyeát; quyeát ñònh naøy laø caên cöù cho vieäc xöû lyù ngöôøi öùng cöû, ngöôøi ñích söû duïng”.
döï kieán ñöôïc baàu, pheâ chuaån ñöôïc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp theo qui ñònh taïi khoaûn
1, 2 vaø 4 Ñieàu 17 Nghò ñònh naøy. Vieäc quy ñònh keâ khai taøi
4. Maãu keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp ñöôïc ban haønh keøm saûn chæ laø hình thöùc vaø
theo Nghò ñònh naøy. khoâng coù gì môùi
http://www.rfa.org/vietnamese/
Ñieàu 31. Coâng khai keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp in_depth/2007/02/19/FatherlandFontPro-
poseMakeUpListOfProperties_MLam/
1. Trong thôøi haïn naêm ngaøy, keå töø ngaøy nhaän ñöôïc yeâu caàu coâng khai baûn keát luaän
veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp cuûa cô quan, toå chöùc ñaõ yeâu caàu thöïc
hieän xaùc minh theo quy ñònh taïi Ñieàu 17, Nghò ñònh naøy, ngöôøi ra keát luaän phaûi ra
quyeát ñònh coâng khai baûn keát luaän ñoù.

2. Ñoái vôùi vieäc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp phuïc vuï cho vieäc mieãn nhieäm, baõi nhieäm,
kyû luaät hoaëc khi coù haønh vi tham nhuõng thì ngöôøi ra keát luaän veà söï minh baïch trong
keâ khai taøi saûn, thu nhaäp phaûi ra quyeát ñònh coâng khai baûn keát luaän ñoù ngay sau khi
baûn keát luaän ñöôïc ban haønh.

3. Baûn keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp ñöôïc coâng khai taïi
caùc ñieåm quy ñònh taïi khoaûn 1 Ñieàu 50 Luaät Phoøng, choáng tham nhuõng.

4. Baûn keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp cuûa ngöôøi öùng cöû
ñaïi bieåu Quoác hoäi, ñaïi bieåu Hoäi ñoàng nhaân daân ñöôïc coâng khai taïi hoäi nghò cöû tri nôi
coâng taùc, nôi cö truù cuûa ngöôøi ñoù.

Ñieàu 32. Hoà sô xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp Luaät Sö Cuø Huy Haø Vuõ.

1. Vieäc xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp phaûi ñöôïc laäp thaønh hoà sô. Hoà sô xaùc minh goàm Khoâng coù gì môùi
coù:
Luaät Sö Cuø Huy Haø Vuõ: Vieäc naøy khoâng coù
gì môùi vì tröôùc kia cuõng ñaõ coù quy ñònh veà
a. Quyeát ñònh xaùc minh bieân baûn laøm vieäc; giaûi trình cuûa ngöôøi ñöôïc xaùc minh; baùo vieäc naøy roài khi baàu cöû hoäi ñoàng nhaân daân
caùo keát quaû xaùc minh; töø phöôøng xaõ cho tôùi thaønh phoá. Quy ñònh
keâ khai taøi saûn coù muïc ñích ñeå cho nhaân
b. Keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp; daân kieåm tra vaø giaùm saùt taøi saûn cuûa ngöôøi
öùng vieân ñeå xem nguoàn taøi saûn naøy laø baát
c. Vaên baûn yeâu caàu, kieán nghò cuûa ngöôøi ra quyeát ñònh xaùc minh, ngöôøi xaùc minh;

d. Keát quaû ñaùnh giaù, giaùm ñònh trong quaù trình xaùc minh (neáu coù);

ñ. Caùc taøi lieäu khaùc coù lieân quan ñeán vieäc xaùc minh. Baø Löu Thò Minh Haûi, caùn
2. Vieäc quaûn lyù, söû duïng hoà sô xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp ñöôïc thöïc hieän theo quy
boä Hoïc vieän Chính trò Quaân
ñònh cuûa phaùp luaät veà quaûn lyù hoà sô caùn boä. söï
3. Nghieâm caám vieäc tieát loä thoâng tin cuûa hoà sô xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp; ngöôøi naøo Toâi nghó laø khoù maø baét ñöôïc caùn boä coù
chöùc quyeàn keâ khai ñuùng taøi saûn hoï coù.
vi phaïm thì tuy theo tính chaát, möùc ñoä vi phaïm bò xöû lyù kyû luaät hoaëc truy cöùu traùch
Vì ai cuõng bieát laø tieàn baïc hoï coù gaén lieàn
nhieäm hình söï theo quy ñònh cuûa phaùp luaät. vôùi chöùc quyeàn, neáu vì khai heát cuûa caûi
maø maát chöùc thì laøm gì coøn tieàn nöõa. Moät
Chöông IV ñieàu nöõa laø ngöôøi coù chöùc quyeàn xaây nhaø
haøng tyû ñoàng, trong khi löông cao nhaát cuûa
XÖÛ LYÙ VI PHAÏM CAÙC QUY ÑÒNH nhöõng coâng chöùc laøm ôû nhöõng ngaønh ngheà
“maøu môõ” nhaát nhö haøng khoâng, ngaân
VEÀ MINH BAÏCH TAØI SAÛN, THU NHAÄP haøng, baûo hieåm, vieãn thoâng... cuõng chæ 5-7
trieäu. Vaäy thì tieàn aáy ôû ñaâu ra?
Ñieàu 33. Xöû lyù kyû luaät ñoái vôùi ngöôøi keâ khai taøi saûn, thu nhaäp khoâng trung thöïc
Ñeå neù traùnh phaùp luaät, toâi nghó laø hoï thöøa
thoâng minh ñeå nhôø con caùi, hoï haøng...
1. Ngöôøi bò keát luaän laø khoâng trung thöïc trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp thì tuøy theo ñöùng teân taøi saûn, taøi khoaûn ngaân haøng.
tính chaát, möùc ñoä bò xöû lyù baèng moät trong caùc hình thöùc kyû luaät sau: Toùm laïi, toâi thaáy chính saùch cuûa chuùng ta
chöa ñuû “maïnh” ñeå thöïc hieän toát vieäc minh
a. Khieån traùch; baïch thu nhaäp cuûa caùn boä ñaâu.

b. Caûnh caùo

c. Haï baäc löông


OÂng Nguyeãn Vaên Myõ, giaùm
d. Haï ngaïch
ñoác Coâng ty Du lòch Daõ
2. Trong thôøi haïn naêm ngaøy, keå töø ngaøy coù keát luaän veà söï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp ngoaïi Löûa Vieät- TP Hoà Chí
khoâng trung thöïc, ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan, toå chöùc, ñôn vò coù thaåm quyeàn xöû lyù kyû Minh
luaät phaûi tieán haønh xem xeùt, xöû lyù kyû luaät ñoái vôùi ngöôøi keâ khai khoâng trung thöïc.
Toâi nghó ñieàu quan troïng trong nghò ñònh
3. Thaåm quyeàn, trình töï, thuû tuïc xöû lyù kyû luaät ñoái vôùi ngöôøi keâ khai taøi saûn, thu nhaäp coâng khai taøi saûn cuûa caùc quan chöùc laø
khoâng trung thöïc laø caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc ñöôïc thöïc hieän theo quy ñònh cuûa chuùng ta coù quyeát taâm vaø coù chòu laøm
phaùp luaät veà xöû lyù kyû luaät caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc. ñeán cuøng hay khoâng. Neáu khoâng coù quyeát
taâm thì möôøi ban choáng tham nhuõng cuõng
chaúng coù yù nghóa gì. Lieäu chính phuû coù ñuû
4. Vieäc xöû lyù kyû luaät ñoái vôùi ngöôøi keâ khai taøi saûn, thu nhaäp khoâng trung thöïc laø só
söùc ñi ngöôïc laïi caû moät doøng chaûy cuûa xaõ
quan, quaân nhaân chuyeân nghieäp trong caùc cô quan, ñôn vò thuoäc Quaân ñoäi nhaân daân;
hoäi, nôi tham nhuõng ñaõ aên saâu vaøo töøng hôi
só quan trong caùc cô quan, ñôn vò thuoäc Coâng an nhaân daân thì ñöôïc thöïc hieän theo quy thôû cuûa cuoäc soáng hay khoâng?
ñònh cuûa phaùp luaät veà Quaân ñoäi nhaân daân vaø Coâng an nhaân daân.
Toâi noùi ñôn giaûn theá naøy, vôùi ñoàng löông
5. Quyeát ñònh kyû luaät ñoái vôùi ngöôøi keâ khai taøi saûn, thu nhaäp khoâng trung thöïc phaûi caùn boä nhaø nöôùc, duø laø caùn boä caáp cao thì
ñöôïc nieâm yeát coâng khai taïi truï sôû cô quan, toå chöùc, ñôn vò nôi ngöôøi ñoù laøm vieäc; thöû hoûi lieäu caùc vò quan chöùc coù theå saém
thôøi haïn coâng khai ít nhaát laø ba thaùng keå töø ngaøy quyeát ñònh kyû luaät ñöôïc ban haønh. nhaø laàu, bieät thöï, coù theå göûi con ñi hoïc
nöôùc ngoaøi ñöôïc hay khoâng? Hai vôï choàng
chuùng toâi ñeàu laø giaùm ñoác doanh nghieäp,
Ñieàu 34. Xöû lyù ngöôøi keâ khai taøi saûn, thu nhaäp khoâng trung thöïc laø ngöôøi öùng cöû ñaïi
vaäy maø chaät vaät laém môùi coù theå lo noåi cho
bieåu Quoác hoäi, ñaïi bieåu Hoäi ñoàng nhaân daân, ngöôøi döï kieán ñöôïc baàu, pheâ chuaån taïi
con ñi hoïc ôû Singapore vôùi hoïc boång baùn
Quoác hoäi, Hoäi ñoàng nhaân daân, ñaïi hoäi cuûa toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò - xaõ hoäi, phaàn. Vì vaäy, toâi khoâng hieåu sao caùc quan
ngöôøi döï kieán ñöôïc pheâ chuaån, boå nhieäm. chöùc laïi coù theå deã daøng göûi con caùi hoï ñi
Myõ, UÙc, Anh nhö vaäy.
1. Ngöôøi öùng cöû ñaïi bieåu Quoác hoäi, ñaïi bieåu Hoäi ñoàng nhaân daân maø bò keát luaän laø keâ
khai taøi saûn, thu nhaäp khoâng trung thöïc thì bò xoùa teân khoûi danh saùch ngöôøi öùng cöû
trong thôøi haïn moät nhieäm kyø.

2. Ngöôøi döï kieán ñöôïc baàu, pheâ chuaån taïi Quoác hoäi, Hoäi ñoàng nhaân daân, ñaïi hoäi cuûa
toå chöùc chính trò, toå chöùc chính trò-xaõ hoäi, ngöôøi döï kieán ñöôïc pheâ chuaån, boå nhieäm
maø bò keát luaän laø keâ khai taøi saûn, thu nhaäp khoâng trung thöïc thì khoâng ñöôïc baàu, pheâ
chuaån, boå nhieäm trong thôøi haïn moät naêm, keå töø ngaøy bò keát luaän laø keâ khai khoâng Caùc quy ñònh taïi Chöông II Nghò ñònh soá
trung thöïc. 64/1998/NÑ-CP ngaøy 17 thaùng 8 naêm
1998 cuûa Chính phuû quy ñònh chi tieát
3. Ngöôøi öùng cöû ñaïi bieåu Quoác hoäi, ñaïi bieåu Hoäi ñoàng nhaân daân, ngöôøi döï kieán ñöôïc vaø höôùng daãn thi haønh Phaùp leänh choáng
baàu, pheâ chuaån, boå nhieäm bò keát luaän laø keâ khai taøi saûn, thu nhaäp khoâng trung thöïc tham nhuõng vaø Nghò ñònh soá 13/2002/
maø ngöôøi ñoù laø caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc, só quan, quaân nhaân chuyeân nghieäp NÑ-CP ngaøy 30 thaùng 1 naêm 2002 cuûa
trong caùc cô quan, ñôn vò thuoäc Quaân ñoäi nhaân daân; só quan trong caùc cô quan, ñôn Chính phuû söûa ñoåi, boå sung moät soá ñieàu
vò thuoäc Coâng an nhaân daân ngoaøi vieäc bò xöû lyù theo quy ñònh taïi khoaûn 1 vaø khoaûn 2 cuûa Nghò ñònh soá 64/1998/NÑ-CP ngaøy
Ñieàu naøy coøn bò xöû lyù kyû luaät theo quy ñònh taïi Ñieàu 33 Nghò ñònh naøy. 17 thaùng 8 naêm 1998 heát hieäu löïc keå töø
ngaøy Nghò ñònh naøy coù hieäu löïc.
Ñieàu 35. Xöû lyù traùch nhieäm trong xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp
Ñieàu 39. Traùch nhieäm thi haønh
1. Ngöôøi yeâu caàu xaùc minh, ngöôøi ra quyeát ñònh xaùc minh, ngöôøi xaùc minh, ngöôøi ra
keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp coù haønh vi vi phaïm caùc quy Caùc Boä tröôûng, Thuû tröôûng cô quan
ñònh veà xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp thì tuøy theo tính chaát, möùc ñoä bò xöû lyù kyû luaät theo ngang Boä, Thuû tröôûng cô quan thuoäc
quy ñònh cuûa phaùp luaät. Chính phuû, Chuû tòch Hoäi ñoàng nhaân daân,
Chuû tòch UÛy ban nhaân daân tænh, thaønh
2. Ngöôøi yeâu caàu xaùc minh, ngöôøi ra quyeát ñònh xaùc minh, ngöôøi tieán haønh xaùc minh, phoá tröïc thuoäc Trung öông vaø cô quan, toå
ngöôøi ra keát luaän veà söï minh baïch trong keâ khai taøi saûn, thu nhaäp coù haønh vi vi phaïm chöùc, ñôn vò, caù nhaân coù lieân quan chòu
caùc quy ñònh veà xaùc minh taøi saûn, thu nhaäp, xaâm phaïm quyeàn vaø lôïi ích hôïp phaùp cuûa traùch nhieäm thi haønh Nghò ñònh naøy.
ngöôøi ñöôïc xaùc minh coù traùch nhieäm caûi chính coâng khai baèng vaên baûn vaø göûi cho
ngöôøi ñöôïc xaùc minh, cô quan, toå chöùc, ñôn vò nôi ngöôøi ñoù laøm vieäc. TM.CHÍNH PHUÛ

Chöông V THUÛ TÖÔÙNG


Nguyeãn Taán Duõng
TOÅ CHÖÙC THÖÏC HIEÄN VAØ ÑIEÀU KHOAÛN THI HAØNH
(ñaõ kyù)
Ñieàu 36. Traùch nhieäm cuûa Thanh tra Chính phuû

1. Toå chöùc, chæ ñaïo, höôùng daãn coâng taùc thanh tra vieäc thöïc hieän caùc quy ñònh minh
baïch taøi saûn, thu nhaäp theo noäi dung, trình töï, thuû tuïc quy ñònh taïi Luaät Phoøng, choáng
tham nhuõng, Nghò ñònh soá 120/2006/NÑ-CP ngaøy 20 thaùng 10 naêm 2006 cuûa Chính
phuû quy ñònh chi tieát vaø höôùng daãn thi haønh moät soá ñieàu cuûa Luaät Phoøng, choáng tham
nhuõng vaø Nghò ñònh naøy.

2. Chuû trì, phoái hôïp vôùi Boä, Cô quan ngang Boä, cô quan thuoäc Chính phuû, cô quan coù
lieân quan höôùng daãn, kieåm tra ñoân ñoác caùc caáp, caùc ngaønh trong vieäc thöïc hieän caùc
quy ñònh veà minh baïch taøi saûn, thu nhaäp.

3. Toång hôïp, baùo caùo Chính phuû, Thuû töôùng Chính phuû keát quaû thöïc hieän caùc quy
ñònh veà minh baïch taøi saûn, thu nhaäp.

Ñieàu 37. Traùch nhieäm cuûa Boä, cô quan ngang Boä, cô quan thuoäc Chính phuû, UÛy ban
nhaân daân tænh, thaønh phoá tröïc thuoäc Trung öông.

1. Toå chöùc, chæ ñaïo, tuyeân truyeàn, phoå bieán, ñoân ñoác, kieåm tra vieäc thöïc hieän caùc quy
ñònh veà minh baïch taøi saûn, thu nhaäp trong phaïm vi Boä, ngaønh, ñòa phöông, cô quan
mình.

2. Raø soaùt, baõi boû theo thaåm quyeàn; kieán nghò caùc cô quan, toå chöùc coù thaåm quyeàn
baõi boû caùc quy ñònh traùi vôùi caùc quy ñònh veà minh baïch taøi saûn, thu nhaäp taïi Luaät
Phoøng, choáng tham nhuõng vaø Nghò ñònh naøy.

3. Khen thöôûng taäp theå, caù nhaân coù thaønh tích, xöû lyù nghieâm minh ngöôøi coù haønh vi
vi phaïm quy ñònh veà minh baïch taøi saûn, thu nhaäp.

Ñieàu 38. Hieäu löïc thi haønh

Nghò ñònh naøy coù hieäu löïc thi haønh keå töø ngaøy kyù.
Phaûi keâ khai nhöõng taøi saûn gì? taøi saûn cho cô quan, toå chöùc, ñôn vò phuï
traùch coâng taùc toå chöùc-caùn boä. Khi tieáp
Tuyeân ngoân cuûa Phong traøo
http://www.thanhtra.gov.vn/Desktop.aspx/
Tin-tuc/thanh-tra-chinh-phu/Phai_ke_khai_
nhaän baûn keâ khai taøi saûn, ngöôøi tieáp nhaän Hoà Chí Minh
phaûi laøm giaáy giao nhaän theo maãu vaø kyù http://ykienblog.wordpress.
nhung_tai_san_gi/
nhaän. com/2007/11/23/tuyen-ngon-
Theo döï thaûo, nhöõng taøi saûn phaûi keâ khai c%E1%BB%A7a-phong-trao-
Trong thôøi haïn naêm ngaøy, cô quan, toå
bao goàm: Nhaø, coâng trình xaây döïng khaùc h%E1%BB%93-chi-minh/
chöùc, ñôn vò phuï traùch coâng taùc toå chöùc-
thuoäc sôû höõu cuûa baûn thaân, vôï hoaëc choàng
caùn boä phaûi kieåm tra laïi baûn keâ khai taøi
vaø con chöa thaønh nieân ñaõ ñöôïc caáp giaáy 5- Ngaøy 28 thaùng 6 naêm 1919, Baùc Hoà,
saûn, neáu baûn keâ khai taøi saûn chöa ñuùng
chöùng nhaän quyeàn sôû höõu cuõng nhö chöa khi ñoù vôùi teân goïi Nguyeãn AÙi Quoác, ñaõ
maãu quy ñònh thì yeâu caàu keâ khai laïi. Thôøi
ñöôïc caáp giaáy chöùng nhaän quyeàn sôû höõu
haïn keâ khai laïi laø 5 ngaøy keå töø ngaøy yeâu göûi cho Hoäi nghò Versailles, Phaùp, Baûn
hoaëc giaáy chöùng nhaän quyeàn sôû höõu ñöùng
teân ngöôøi khaùc;
caàu keâ khai laïi. Tröôøng hôïp baûn keâ khai taøi yeâu saùch 8 ñieåm, ñeà nghò Chính phuû
saûn ñuùng maãu quy ñònh, löu hoà sô vaø vaøo Phaùp thöøa nhaän, vaø toân troïng caùc quyeàn
soå theo doõi. töï do, daân chuû toái thieåu, cô baûn cho nhaân
Taøi saûn laø ñaát ñai ñöùng teân baûn thaân, vôï,
Vieäc keâ khai phaûi hoaøn thaønh chaäm nhaát daân Vieät Nam. 8 yeâu saùch ñoù laø:
choàng hoaëc con caùi; Baát ñoäng saûn, taøi
laø ngaøy 31/12.
khoaûn ôû nöôùc ngoaøi cuûa baûn thaân, vôï hoaëc
choàng vaø con chöa thaønh nieân cuõng baét * Thaû heát caùc chính trò phaïm,
Keâ khai khoâng trung thöïc: Bò kyû luaät
buoäc phaûi keâ khai. * Caûi caùch neàn phaùp lyù Ñoâng Döông,
Nhaèm ñaûm baûo vieäc keâ khai trung thöïc, döï * Töï do baùo chí vaø töï do tö töôûng,
Lieân quan ñeán thu nhaäp, chæ nhöõng ngöôøi
thaûo cuõng quy ñònh cuï theå caùc caên cöù ñeå * Töï do laäp hoäi vaø töï do hoäi hoïp,
coù thu nhaäp töø möùc phaûi chòu thueá thu
nhaäp caù nhaân trôû leân môùi phaûi keâ khai.
thöïc hieän vieäc xaùc minh taøi saûn. Ñoù laø khi * Töï do cö truù ôû nöôùc ngoaøi vaø töï do
coù keát luaän cuûa cô quan kieåm tra Ñaûng, cô ra nöôùc ngoaøi,
Nhöng caùc vaät duïng laø kim khí quyù, ñaù
quan thanh tra nhaø nöôùc, kieåm toaùn nhaø * Töï do hoïc taäp vaø môû tröôøng kyõ
quyù, tieàn, soå tieát kieäm, coå phieáu, traùi phieáu,
nöôùc, cô quan ñieàu tra veà traùch nhieäm cuûa thuaät,
seùc, caùc coâng cuï chuyeån nhöôïng khaùc,
ngöôøi coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn coù lieân
moâ toâ, oâ toâ, taøu, thuyeàn vaø caùc loaïi taøi saûn * Thay theá cheá ñoä saéc leänh baèng cheá
quan ñeán haønh vi tham nhuõng.
khaùc maø giaù trò cuûa moãi loaïi töø naêm möôi ñoä luaät phaùp,
trieäu ñoàng trôû leân, phaûi keâ khai. * Phaûi coù ñaïi dieän ngöôøi Vieät Nam
Ngoaøi ra, khi coù toá caùo cuï theå ñoái vôùi moät
caù nhaân naøo ñoù keâ khai taøi saûn khoâng trung trong Nghò vieän.
Döï thaûo quy ñònh, chaäm nhaát laø ngaøy
thöïc, maø toá caùo ñoù coù ñòa chæ roõ raøng, coù
30/11 haèng naêm, ngöôøi ñöùng ñaàu cô quan,
toå chöùc, ñôn vò chæ ñaïo cô quan, toå chöùc,
baèng chöùng cuï theå thì cô quan chöùc naêng Theá nhöng, thaät trôù treâu, raát nhieàu quyeàn
seõ tieán haønh xaùc minh taøi saûn cuûa ngöôøi bò maø Baùc Hoà keâu ñoøi cho nhaân daân Vieät
ñôn vò phuï traùch coâng taùc toå chöùc-caùn boä
toá caùo. Nam caùch ñaây gaàn 100 naêm töø tay ngöôøi
cuûa cô quan, toå chöùc, ñôn vò mình tieán
haønh vieäc phaùt baûn keâ khai taøi saûn theo Phaùp, thì ñeán nay Ñaûng coäng saûn Vieät
Theo Luaät Phoøng choáng tham nhuõng, baûn
maãu, höôùng daãn vaø yeâu caàu ngöôøi coù nghóa Nam vaãn chöa thöïc hieän ñaày ñuû cho
keát luaän phaûi ñöôïc coâng boá trong moät soá
vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp thöïc hieän vieäc nhaân daân Vieät Nam.
tröôøng hôïp. Neáu caù nhaân bò keát luaän laø keâ
keâ khai taøi saûn, thu nhaäp.
khai taøi saûn khoâng trung thöïc, tuyø theo tính
chaát, möùc ñoä maø bò xöû lyù baèng moät trong
Trong thôøi gian 10 ngaøy keå töø ngaøy nhaän
caùc hình thöùc kyû luaät sau: Khieån traùch,
ñöôïc baûn keâ khai taøi saûn theo maãu, ngöôøi
caûnh caùo, haï baäc hoaëc ngaïch löông.
coù nghóa vuï keâ khai taøi saûn, thu nhaäp phaûi
thöïc hieän vieäc keâ khai vaø noäp baûn keâ khai
THOÂNG TÖ LIEÂN TÒCH
CUÛA BOÄ NOÄI VUÏ - BOÄ TAØI CHÍNH SOÁ 02/2007/TTLT-BNV-BTC
NGAØY 24 THAÙNG 9 NAÊM 2007 HÖÔÙNG DAÃN THÖÏC HIEÄN NGHÒ ÑÒNH
SOÁ 132/2007/NÑ-CP NGAØY 08 THAÙNG 8 NAÊM 2007
VEÀ CHÍNH SAÙCH TINH GIAÛN BIEÂN CHEÁ

Caên cöù Nghò ñònh soá 132/2007/NÑ-CP ngaøy 08 thaùng 8 naêm 2007 cuûa Chính phuû veà chính saùch tinh giaûn bieân cheá; Boä
Noäi vuï vaø Boä Taøi chính höôùng daãn moät soá ñieåm cuï theå nhö sau:

I. NHÖÕNG QUY ÑÒNH CHUNG

1. Ñoái töôïng, phaïm vi aùp duïng chính saùch tinh giaûn bieân cheá
Caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc trong cô quan haønh chính Nhaø nöôùc, ñôn vò söï nghieäp coâng laäp töø Trung öông ñeán caáp
huyeän; moät soá chöùc danh quaûn lyù trong coâng ty Nhaø nöôùc thöïc hieän coå phaàn hoùa, giao, baùn, saùp nhaäp, hôïp nhaát, giaûi
theå, phaù saûn hoaëc chuyeån thaønh coâng ty traùch nhieäm höõu haïn theo quy ñònh cuûa Luaät Doanh nghieäp naêm 2005 vaø
trong noâng, laâm tröôøng quoác doanh saép xeáp laïi theo quy ñònh cuûa phaùp luaät thuoäc ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá, bao
goàm:

a. Nhöõng ngöôøi doâi dö do saép xeáp laïi toå chöùc theo quyeát ñònh cuûa cô quan Nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn hoaëc do ñôn vò söï
nghieäp coâng laäp saép xeáp laïi toå chöùc, bieân cheá ñeå thöïc hieän cheá ñoä töï chuû, töï chòu traùch nhieäm veà thöïc hieän nhieäm vuï,
toå chöùc, bieân cheá vaø taøi chính maø khoâng theå boá trí coâng vieäc khaùc phuø hôïp taïi cô quan, ñôn vò ñoù;

b. Nhöõng ngöôøi thoâi giöõ chöùc vuï laõnh ñaïo bao goàm: caùn boä baàu cöû vaø boå nhieäm, do saép xeáp toå chöùc hoaëc khoâng taùi cöû
nhöng chöa ñeán tuoåi nghæ höu, khoâng boá trí ñöôïc theo vò trí coâng vieäc môùi;

c. Nhöõng caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc chöa ñaït trình ñoä chuaån theo quy ñònh cuûa vò trí coâng vieäc ñang ñaûm nhaän
nhöng khoâng coù vò trí coâng taùc phuø hôïp ñeå boá trí vaø khoâng theå boá trí ñaøo taïo laïi ñöôïc ñeå chuaån hoùa veà chuyeân moân;
nhöõng caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc doâi dö do cô caáu caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc trong cô quan, ñôn vò khoâng hôïp lyù
vaø khoâng theå boá trí, saép xeáp ñöôïc coâng vieäc khaùc;

d. Nhöõng ngöôøi khoâng hoaøn thaønh nhieäm vuï ñoái vôùi coâng vieäc ñöôïc giao trong hai naêm lieàn keà gaàn ñaây do naêng löïc
chuyeân moân nghieäp vuï yeáu hoaëc söùc khoûe khoâng ñaûm baûo hoaëc do thieáu tinh thaàn traùch nhieäm, yù thöùc toå chöùc, kyû
luaät keùm nhöng chöa ñeán möùc buoäc thoâi vieäc theo ñaùnh giaù cuûa cô quan coù thaåm quyeàn quaûn lyù caùn boä, coâng chöùc,
vieân chöùc;

ñ. Thaønh vieân Hoäi ñoàng quaûn trò, Toång Giaùm ñoác, Phoù toång giaùm ñoác, Giaùm ñoác, Phoù giaùm ñoác, Keá toaùn tröôûng,
thaønh vieân Ban kieåm soaùt cuûa caùc coâng ty Nhaø nöôùc thöïc hieän coå phaàn hoùa, giao, baùn, saùp nhaäp, hôïp nhaát, giaûi theå,
phaù saûn hoaëc chuyeån thaønh coâng ty traùch nhieäm höõu haïn theo quy ñònh taïi Luaät Doanh nghieäp naêm 2005; Giaùm ñoác,
Phoù giaùm ñoác, Keá toaùn tröôûng cuûa caùc noâng, laâm tröôøng quoác doanh saép xeáp laïi theo quy ñònh cuûa Nghò ñònh soá
170/2004/NÑ-CP ngaøy 22 thaùng 9 naêm 2004 cuûa Chính phuû veà saép xeáp, ñoåi môùi vaø phaùt trieån noâng tröôøng quoác do-
anh, Nghò ñònh soá 200/2004/NÑ-CP ngaøy 03 thaùng 12 naêm 2004 cuûa Chính phuû veà saép xeáp, ñoåi môùi vaø phaùt trieån laâm
tröôøng quoác doanh, ñöôïc cô quan Nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn pheâ duyeät, coù teân trong phöông aùn giaûi quyeát lao ñoäng doâi
dö, khoâng tieáp tuïc laøm vieäc taïi doanh nghieäp, noâng laâm tröôøng quoác doanh ñoù hoaëc trong caùc cô quan haønh chính Nhaø
nöôùc, ñôn vò söï nghieäp coâng laäp, doanh nghieäp Nhaø nöôùc khaùc;
Caùc chöùc danh quaûn lyù doanh nghieäp, noâng, laâm tröôøng neâu taïi ñieåm naøy neáu cô quan coù thaåm quyeàn quyeát ñònh laø
thaønh vieân cuûa Ban thanh lyù doanh nghieäp, sau khi Ban thanh lyù doanh nghieäp giaûi theå, khoâng boá trí ñöôïc coâng vieäc
khaùc thì cuõng ñöôïc aùp duïng chính saùch tinh giaûn bieân cheá quy ñònh taïi Thoâng tö naøy.

2. Ñoái töôïng chöa aùp duïng chính saùch tinh giaûn bieân cheá
Chöa aùp duïng chính saùch tinh giaûn bieân cheá ñoái vôùi caùc tröôøng hôïp sau:

a. Ñang trong thôøi gian ñieàu trò, ñieàu döôõng taïi beänh vieän coù xaùc nhaän cuûa Giaùm ñoác beänh vieän;

b. Ñang trong thôøi gian xem xeùt kyû luaät hoaëc truy cöùu traùch nhieäm hình söï;
c. Phuï nöõ ñang mang thai hoaëc ñang nuoâi con nhoû döôùi 12 thaùng tuoåi.

3. Ñoái töôïng khoâng ñöôïc aùp duïng chính saùch tinh giaûn bieân cheá

a. Nhöõng ngöôøi töï yù boû vieäc hoaëc ñi hoïc taäp, coâng taùc, nghæ pheùp ôû nöôùc ngoaøi quaù thôøi haïn töø 30 ngaøy trôû leân khoâng
ñöôïc cô quan coù thaåm quyeàn cho pheùp;

b. Caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc khoâng trong dieän tinh giaûn bieân cheá nhöng töï nguyeän xin nghæ höu tröôùc tuoåi hoaëc
thoâi vieäc hoaëc chuyeån sang laøm vieäc taïi caùc toå chöùc khoâng höôûng löông thöôøng xuyeân töø ngaân saùch Nhaø nöôùc do nhu
caàu caù nhaân;

c. Caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc bò kyû luaät baèng hình thöùc buoäc thoâi vieäc.

4. Chính saùch vaø cô sôû, phöông phaùp tính toaùn


Chính saùch vaø cô sôû, phöông phaùp tính toaùn ñeå giaûi quyeát cheá ñoä ñoái vôùi caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc trong dieän saép
xeáp tinh giaûn bieân cheá thöïc hieän theo höôùng daãn cuûa Thoâng tö naøy vaø khoâng aùp duïng chính saùch, cô sôû, phöông phaùp
tính toaùn theo quy ñònh caùc vaên baûn khaùc.

II. CÔ SÔÛ TÍNH TOAÙN MÖÙC TRÔÏ CAÁP CHO CAÙC


ÑOÁI TÖÔÏNG TINH GIAÛN BIEÂN CHEÁ

1. Tieàn löông

a. Tieàn löông thaùng bao goàm tieàn löông theo ngaïch, baäc; caùc khoaûn phuï caáp chöùc vuï laõnh ñaïo, phuï caáp thaâm nieân
vöôït khung, phuï caáp thaâm nieân ngheà vaø möùc cheânh leäch baûo löu (neáu coù)
Trong ñoù:
- Tieàn löông theo ngaïch, baäc laø heä soá löông theo ngaïch, baäc nhaân vôùi möùc löông toái thieåu chung;
- Phuï caáp chöùc vuï laõnh ñaïo laø heä soá phuï caáp chöùc vuï laõnh ñaïo (neáu coù) nhaân vôùi möùc löông toái thieåu chung;
- Phuï caáp thaâm nieân vöôït khung laø tyû leä % ñöôïc höôûng (neáu coù) nhaân vôùi heä soá baäc löông cuoái cuøng trong ngaïch nhaân
vôùi möùc löông toái thieåu chung;
- Phuï caáp thaâm nieân ngheà laø tyû leä % ñöôïc höôûng (neáu coù) nhaân vôùi toång cuûa heä soá löông theo ngaïch baäc, heä soá phuï
caáp chöùc vuï laõnh ñaïo (neáu coù), tyû leä % (quy theo heä soá) phuï caáp thaâm nieân vöôït khung (neáu coù) vaø nhaân vôùi möùc
löông toái thieåu chung;
- Möùc cheânh leäch baûo löu baèng heä soá cheânh leäch baûo löu nhaân vôùi möùc löông toái thieåu chung;
- Heä soá löông vaø phuï caáp löông tröôùc ngaøy 01 thaùng 10 naêm 2004 ñöôïc tính theo heä soá tieàn löông vaø phuï caáp löông
quy ñònh taïi Nghò ñònh soá 25/CP ngaøy 23 thaùng 5 naêm 1993 cuûa Chính phuû quy ñònh taïm thôøi cheá ñoä tieàn löông môùi
cuûa coâng chöùc, vieân chöùc haønh chính söï nghieäp vaø löïc löôïng vuõ trang vaø Nghò ñònh soá 26/CP ngaøy 23 thaùng 5 naêm
1993 cuûa Chính phuû quy ñònh taïm thôøi cheá ñoä tieàn löông môùi trong caùc doanh nghieäp, caùc Nghò quyeát cuûa UÛy ban
Thöôøng vuï Quoác hoäi, Quyeát ñònh cuûa Ban Bí thö Trung öông Ñaûng vaø Quyeát ñònh cuûa Thuû töôùng Chính phuû veà cheá
ñoä tieàn löông coù hieäu löïc thi haønh tröôùc ngaøy 01 thaùng 10 naêm 2004; töø ngaøy 01 thaùng 10 naêm 2004 trôû ñi ñöôïc tính
theo heä soá tieàn löông vaø phuï caáp löông chuyeån xeáp quy ñònh taïi Nghò ñònh soá 204/2004/NÑ-CP ngaøy 14 thaùng 12 naêm
2004 cuûa Chính phuû veà cheá ñoä tieàn löông ñoái vôùi caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc vaø löïc löôïng vuõ trang vaø Nghò ñònh soá
205/2004/NÑ-CP ngaøy 14 thaùng 12 naêm 2004 cuûa Chính phuû quy ñònh heä thoáng thang löông, baûng löông vaø cheá ñoä
phuï caáp löông trong caùc coâng ty Nhaø nöôùc, caùc Nghò quyeát cuûa UÛy ban Thöôøng vuï Quoác hoäi, Quyeát ñònh cuûa Ban Bí
thö Trung öông Ñaûng vaø Quyeát ñònh cuûa Thuû töôùng Chính phuû veà cheá ñoä tieàn löông coù hieäu löïc thi haønh keå töø ngaøy
04 thaùng 10 naêm 2004.
Tieàn löông toái thieåu chung ñeå tính cheá ñoä cho giai ñoaïn tröôùc ngaøy 01 thaùng 01 naêm 2003 laø 210.000 ñoàng; giai ñoaïn
töø ngaøy 01 thaùng 01 naêm 2003 ñeán ngaøy 30 thaùng 9 naêm 2005 laø 290.000 ñoàng; giai ñoaïn töø ngaøy 01 thaùng 10 naêm
2005 ñeán 30 thaùng 9 naêm 2006 laø 350.000 ñoàng; giai ñoaïn töø ngaøy 01 thaùng 10 naêm 2006 ñeán tröôùc thôøi ñieåm ñieàu
chænh tieàn löông toái thieåu tieáp theo laø 450.000 ñoàng. Tieàn löông toái thieåu chung ñeå tính cheá ñoä cho caùn boä, coâng chöùc,
vieân chöùc doâi dö trong caùc giai ñoaïn tieáp sau do Chính phuû quy ñònh.

b. Tieàn löông thaùng laøm caên cöù ñeå tính caùc cheá ñoä trôï caáp quy ñònh taïi Khoaûn 1, ñieåm b Khoaûn 2, 3, ñieåm d Khoaûn 4
muïc III ñöôïc tính baèng bình quaân tieàn löông thaùng thöïc lónh cuûa naêm naêm cuoái (60 thaùng) tröôùc khi tinh giaûn. Rieâng
ñoái vôùi nhöõng tröôøng hôïp chöa ñuû 5 naêm coâng taùc, thì ñöôïc tính bình quaân tieàn löông thaùng thöïc lónh cuûa toaøn boä thôøi
gian coâng taùc.

c. Tieàn löông thaùng hieän höôûng laø tieàn löông cuûa thaùng lieàn keà tröôùc thôøi ñieåm tinh giaûn bieân cheá.

2. Thôøi gian tính höôûng trôï caáp

a. Soá naêm coâng taùc ñeå tính trôï caáp laø soá naêm ñöôïc tính höôûng baûo hieåm xaõ hoäi vaø soá naêm coù ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi
(theo soå baûo hieåm xaõ hoäi cuûa moãi ngöôøi). Neáu thôøi gian ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi coù thaùng leû thì ñöôïc tính troøn theo
nguyeân taéc döôùi 3 thaùng thì khoâng tính; töø ñuû 3 thaùng ñeán ñuû 6 thaùng tính laø 1/2 naêm; töø treân 6 thaùng ñeán döôùi 12
thaùng thì tính troøn laø 1 naêm.

b. Tröôøng hôïp caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc phaïm toäi bò toøa aùn tuyeân aùn phaït tuø nhöng ñöôïc höôûng aùn treo hoaëc phaït
caûi taïo khoâng giam giöõ maø vaãn ñöôïc cô quan, ñôn vò boá trí laøm vieäc thì thôøi gian laøm vieäc coù ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi
trong thôøi gian thi haønh aùn cuõng ñöôïc tính vaøo thôøi gian coâng taùc ñeå tính höôûng trôï caáp.
Ví duï 1: OÂng Nguyeãn Vaên A 35 tuoåi, thuoäc dieän tinh giaûn bieân cheá, thoâi vieäc töø ngaøy 01/09/2007, coù thôøi gian coâng
taùc ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi laø 8 naêm vaø 8 thaùng, heä soá löông ngaïch, baäc hieän höôûng theo maõ ngaïch 01.003, baäc 3
(3,00) töø ngaøy 01/01/2006.
Tieàn löông thaùng ñeå tính trôï caáp thoâi vieäc theo thaâm nieân coâng taùc cho OÂng A ñöôïc tính baèng bình quaân tieàn löông
thöïc lónh cuûa 5 naêm cuoái (60 thaùng) keå töø 01/9/2002 ñeán 01/9/2007.
Dieãn bieán heä soá löông theo ngaïch, baäc vaø möùc löông toái thieåu cuûa oâng A töø 01/9/2002 ñeán 01/9/2007 nhö sau:
- Töø 01/9/2002 ñeán 31/12/2002 (04 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 1 (1,86), möùc löông toái thieåu chung laø
210.000 ñoàng.
- Töø 01/01/2003 ñeán 30/9/2004 (21 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 2 (2,1), möùc löông toái thieåu chung laø
290.000 ñoàng.
- Töø 01/01/2004 ñeán 30/9/2005 (12 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 2 (2,67), möùc löông toái thieåu chung laø
290.000 ñoàng.
- Töø 01/10/2005 ñeán 31/12/2005 (03 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 2 (2,67), möùc löông toái thieåu chung laø
350.000 ñoàng.
- Töø 01/01/2006 ñeán 30/9/2006 (09 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 3 (3,00), möùc löông toái thieåu chung laø
350.000 ñoàng.
- Töø 01/01/2006 ñeán 01/9/2007 (11 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 3 (3,00), möùc löông toái thieåu chung laø
450.000 ñoàng.
Tieàn löông bình quaân thöïc lónh cuûa 05 naêm cuoái (60 thaùng) tröôùc khi tinh giaûn laø: [(1,86 x 210.000 ñoàng x 04 thaùng)
+ (2,1 x 290.000 ñoàng x 21 thaùng) + (2,67 x 290.000 ñoàng x 12 thaùng) + (2,67 x 350.000 ñoàng x 03 thaùng) + (3,00 x
350.000 ñoàng x 09 thaùng) + (3,00 x 450.000 ñoàng x 11 thaùng)]/60 = 845.775 ñoàng/thaùng.
Nhö vaäy tieàn löông thaùng ñeå tính trôï caáp thoâi vieäc theo thaâm nieân coâng taùc cho oâng A laø : 845.775 ñoàng.
Soá naêm ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi ñeå tính trôï caáp laøm troøn laø 9 naêm.

3. Thôøi ñieåm höôûng löông höu haøng thaùng ñoái vôùi nhöõng ñoái töôïng quy ñònh taïi ñieåm c Khoaûn 1 muïc III Thoâng tö naøy
tính töø thaùng lieàn keà sau thaùng ñuû 20 naêm ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi.
Ví duï 2: OÂng Nguyeãn Vaên G 59 tuoåi, coù 19 naêm 7 thaùng ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi (tính ñeán 31/11/2007), thuoäc dieän tinh
giaûn bieân cheá töø ngaøy 01/12/2007, cô quan, ñôn vò ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi moät laàn cho 05 thaùng oâng G coøn thieáu ñeå ñuû
20 naêm töø thaùng 12/2007 ñeán thaùng 4/2008. OÂng G ñöôïc höôûng löông höu keå töø ngaøy 01/5/2008.

III. PHÖÔNG PHAÙP TÍNH TOAÙN CAÙC CHÍNH SAÙCH


TINH GIAÛN BIEÂN CHEÁ CUÏ THEÅ

1. Chính saùch ñoái vôùi nhöõng ngöôøi nghæ höu tröôùc tuoåi

a. Nhöõng ngöôøi thuoäc ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá ñuû 55 tuoåi ñeán ñuû 59 tuoåi ñoái vôùi nam, ñuû 50 tuoåi ñeán ñuû 54 tuoåi
ñoái vôùi nöõ vaø coù thôøi gian ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi ñuû 20 naêm trôû leân thì ñöôïc nghæ höu theo quy ñònh cuûa phaùp luaät veà
baûo hieåm xaõ hoäi vaø khoâng bò tröø tyû leä löông höu do nghæ höu tröôùc tuoåi. Ngoaøi vieäc höôûng cheá ñoä höu trí theo quy
ñònh cuûa phaùp luaät baûo hieåm xaõ hoäi, coøn ñöôïc höôûng theâm 3 khoaûn trôï caáp sau:
- Ñöôïc trôï caáp 03 thaùng tieàn löông cho moãi naêm (ñuû 12 thaùng) nghæ höu tröôùc tuoåi. Tröôøng hôïp thôøi gian nghæ höu
sôùm coù soá thaùng leû khoâng ñuû naêm thì tính trôï caáp nhö sau:
+ Soá thaùng leû ñuû 6 thaùng trôû xuoáng ñöôïc trôï caáp 01 thaùng tieàn löông;
+ Soá thaùng leû treân 6 thaùng ñeán döôùi 12 thaùng ñöôïc trôï caáp 02 thaùng tieàn löông.

Tieàn trôï caáp tính cho thôøi gian nghæ höu tröôùc tuoåi quy ñònh
= Soá thaùng ñöôïc trôï caáp (tính theo thôøi gian nghæ tröôùc tuoåi quy ñònh)
x Tieàn löông thaùng

- Ñöôïc trôï caáp 05 thaùng tieàn löông cho 20 naêm ñaàu coâng taùc coù ñoùng ñuû baûo hieåm xaõ hoäi;
- Ñöôïc trôï caáp 1/2 thaùng tieàn löông cho moãi naêm coâng taùc coù ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi (ñuû 12 thaùng) keå töø naêm thöù hai
möôi moát ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi trôû ñi.

Tieàn trôï caáp do coù treân 20 naêm ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi
= Soá naêm ñöôïc trôï caáp (tính töø naêm thöù 21 trôû ñi coù ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi)
x 1/2
x Tieàn löông thaùng

Ví duï 3: OÂng Nguyeãn Vaên B, 56 tuoåi 7 thaùng, thuoäc dieän tinh giaûn bieân cheá, nghæ höu tröôùc tuoåi töø ngaøy 01/08/2007,
coù thôøi gian coâng taùc ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi laø 33 naêm 2 thaùng (20 naêm + 13 naêm 2 thaùng), heä soá löông ngaïch, baäc
hieän höôûng theo maõ ngaïch 01.002, baäc 3 (5,08) töø ngaøy 01/10/2005; heä soá phuï caáp chöùc vuï 0,4 töø ngaøy 01/01/2005.

Tieàn löông thaùng ñeå tính trôï caáp veà höu tröôùc tuoåi cho OÂng B ñöôïc tính baèng bình quaân tieàn löông thöïc lónh cuûa 5
naêm cuoái (60 thaùng) keå töø 01/8/2002 ñeán 01/8/2007.
Dieãn bieán heä soá löông theo ngaïch, baäc, phuï caáp chöùc vuï vaø möùc löông toái thieåu chung cuûa OÂng B töø 01/8/2002 ñeán
01/8/2007 nhö sau:
- Töø 01/8/2002 ñeán 30/9/2002 (2 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.002, baäc 1 (3,35), möùc löông toái thieåu chung laø
210.000 ñoàng.
- Töø 01/10/2002 ñeán 31/12/2002 (3 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.002, baäc 2 (3,63), möùc löông toái thieåu chung laø
210.000 ñoàng.
- Töø 01/01/2003 ñeán 30/9/2004 (21 thaùng), heä soá maõ ngaïch 01.002, baäc 2 (3,63), möùc löông toái thieåu chung laø
290.000 ñoàng.
- Töø 01/10/2004 ñeán 30/9/2005 (12 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.002, baäc 2 (4,74), möùc löông toái thieåu chung laø
290.000 ñoàng.
- Töø 01/10/2005 ñeán 30/9/2006 (12 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.002, laø baäc 3 (5,08), heä soá phuï caáp chöùc vuï 0,4,
möùc löông toái thieåu laø 350.000 ñoàng.
- Töø 01/10/2006 ñeán 01/8/2007 (10 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch laø 01.002, baäc 3 (5,08), heä soá phuï caáp chöùc vuï 0,4,
möùc löông toái thieåu chung laø 450.000 ñoàng.
Tieàn löông bình quaân thöïc lónh cuûa 05 naêm cuoái (60 thaùng) tröôùc khi tinh giaûn laø:
[(3,35 x 210.000 ñoàng x 2 thaùng) + (3,63 x 210.000 ñoàng x 3 thaùng) + (3,63 x 290.000 ñoàng x 21 thaùng) + (4,74 x
290.000 ñoàng x 12 thaùng) + ((5,08 +0,4) x 350.000 ñoàng x 12 thaùng) + ((5,08 +0,4) x 450.000 ñoàng x 10 thaùng)]/ 60 =
1.499.350 ñoàng/ thaùng.
Nhö vaäy tieàn löông thaùng ñeå tính trôï caáp nghæ höu tröôùc tuoåi cho oâng B laø 1.499.350 ñoàng
Soá naêm ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi ñeå tính trôï caáp laøm troøn laø 33 naêm.
OÂng B nghæ höu tröôùc: 60 tuoåi - 56 tuoåi 7 thaùng = 3 naêm 5 thaùng
Do vaäy, OÂng B ñöôïc höôûng caùc khoaûn trôï caáp sau:
- Trôï caáp nghæ höu tröôùc tuoåi quy ñònh:
[(3naêm x 3 thaùng) + 1 thaùng ] x 1.499.350 ñoàng = 14.993.500 ñoàng
- Trôï caáp do coù ñuû 20 naêm ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi laø:
5 thaùng x 1.499.350 ñoàng = 7.496.750 ñoàng
- Trôï caáp do coù treân 20 naêm ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi (12 naêm 8 thaùng) laø:
13 naêm x 1/2 x 1.499.350 ñoàng = 9.745.775 ñoàng
Toång soá tieàn trôï caáp oâng B ñöôïc lónh laø:
14.993.500 ñoàng + 7.496.750 ñoàng + 9.745.775 ñoàng = 32.236.025 ñoàng
b) Caùc ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá quy ñònh taïi ñieåm ñ Khoaûn 1muïc I Thoâng tö naøy neáu ñuû 55 tuoåi ñeán döôùi 60 tuoåi
ñoái vôùi nam, ñuû 50 tuoåi ñeán döôùi 55 tuoåi ñoái vôùi nöõ, coù thôøi gian ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi ñuû 20 naêm trôû leân thì ñöôïc
höôûng chính saùch, cheá ñoä nhö ñoái töôïng quy ñònh taïi ñieåm a khoaûn naøy;

c) Caùc ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá quy ñònh taïi ñieåm a, b khoaûn naøy neáu coù thôøi gian ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi ñuû 19
naêm 6 thaùng trôû leân ñeán döôùi 20 naêm thì cô quan, ñôn vò seõ ñoùng moät laàn soá thaùng coøn thieáu, vôùi möùc ñoùng baèng toång
möùc ñoùng cuûa ngöôøi lao ñoäng vaø ngöôøi söû duïng lao ñoäng tröôùc khi tinh giaûn vaøo quyõ höu trí vaø töû tuaát ñeå giaûi quyeát
cheá ñoä höu trí theo quy ñònh cuûa phaùp luaät veà baûo hieåm xaõ hoäi vaø khoâng bò tröø tyû leä löông höu do nghæ höu tröôùc tuoåi.
Ngoaøi vieäc höôûng cheá ñoä höu trí theo quy ñònh cuûa phaùp luaät veà baûo hieåm xaõ hoäi, coøn ñöôïc höôûng theâm caùc khoaûn trôï
caáp nhö ñoái töôïng quy ñònh taïi ñieåm a khoaûn naøy.
Möùc ñoùng cuûa cô quan, ñôn vò vaøo quyõ höu trí vaø töû tuaát cuï theå nhö sau:
- Tröôøng hôïp ñoái töôïng treân thuoäc dieän tinh giaûn bieân cheá töø ngaøy 31 thaùng 12 naêm 2009 trôû veà tröôùc, thì cô quan,
ñôn vò seõ ñoùng moät laàn vaøo quyõ höu trí töû tuaát vôùi möùc sau:

Soá thaùng coøn thieáu
x [Tieàn löông thaùng hieän höôûng]
x 16%

- Tröôøng hôïp ñoái töôïng treân thuoäc dieän tinh giaûn bieân cheá töø ngaøy 01 thaùng 01 naêm 2010 ñeán ngaøy 31 thaùng 12 naêm
2011, thì cô quan, ñôn vò seõ ñoùng moät laàn vaøo quyõ höu trí töû tuaát vôùi möùc sau:

Soá thaùng coøn thieáu
x [Tieàn löông thaùng hieän höôûng]
x 18%

Ví duï 4: OÂng Leâ Vaên C, 58 tuoåi, thuoäc dieän tinh giaûn bieân cheá töø ngaøy 01/9/2007, coù heä soá löông ngaïch, baäc theo maõ
ngaïch 01.003, baäc 6 laø 3,99 töø 01/02/2005, nhöng oâng môùi ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi ñöôïc 19 naêm 7 thaùng.
Cô quan, ñôn vò ñoùng moät laàn vaøo quyõ höu trí töû tuaát 05 thaùng coøn thieáu cho ñuû 20 naêm (töø thaùng 9/2007 ñeán thaùng
01/2008) ñeå giaûi quyeát cheá ñoä höu trí cho oâng C, vôùi möùc nhö sau:
5 thaùng x 3,99 x 450.000 ñoàng x 16% = 1.436.400 ñoàng

Tieàn löông thaùng ñeå tính trôï caáp veà höu tröôùc tuoåi cho oâng C ñöôïc tính baèng bình quaân tieàn löông thaùng theo ngaïch
baäc thöïc lónh cuûa 5 naêm cuoái (60 thaùng) keå töø 01/9/2002 ñeán 01/9/2007.
Dieãn bieán heä soá löông theo ngaïch, baäc vaø möùc löông toái thieåu cuûa oâng C töø 01/9/2002 ñeán 01/9/2007 nhö sau:
- Töø 01/9/2002 ñeán 31/12/2002 (4 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 5 (2,82), möùc löông toái thieåu chung laø
210.000 ñoàng.
- Töø 01/01/2003 ñeán 30/9/2004 (21 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 5 (2,82), möùc löông toái thieåu chung laø
290.000 ñoàng.
- Töø 01/10/2004 ñeán 31/01/2005 (4 thaùng ), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 5 (3,66), möùc löông toái thieåu chung laø
290.000 ñoàng.
- Töø 01/02/2005 ñeán 30/9/2005 (8 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 6 (3,99), möùc löông toái thieåu chung laø
290.000 ñoàng.
- Töø 01/10/2005 ñeán 30/9/2006 (12 thaùng), heä soá löông maõ ngaïch 01.003, baäc 6 (3,99), möùc löông toái thieåu chung laø
350.000 ñoàng.
- Töø 01/10/2006 ñeán 01/9/2007 (11 thaùng ), heä soá löông maõ ngaïch laø 01.003, baäc 6 (3,99), möùc löông toái thieåu chung
laø 450.000 ñoàng.
Tieàn löông bình quaân thöïc lónh cuûa 05 naêm cuoái (60 thaùng) tröôùc khi tinh giaûn cuûa OÂng C laø: [(2,82 x 210.000 ñoàng x
4 thaùng) + (2,82 x 290.000 ñoàng x 21 thaùng) + (3,66 x 290.000 ñoàng x 4 thaùng) + (3,99 x 290.000 ñoàng x 8 thaùng) +
(3,99 x 350.000 ñoàng x 12 thaùng) + (3,99 x 450.000 ñoàng x 11 thaùng)]/60 = 1.149.548 ñoàng / thaùng
Nhö vaäy tieàn löông thaùng ñeå tính trôï caáp nghæ höu tröôùc tuoåi cho OÂng C laø 1.149.548 ñoàng.
OÂng C nghæ höu tröôùc 2 naêm, coù thôøi gian ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi laø 19 naêm 7 thaùng laøm troøn laø 20 naêm. Do vaäy, OÂng
C ñöôïc höôûng caùc khoaûn trôï caáp sau:
- Trôï caáp nghæ höu tröôùc tuoåi quy ñònh:
2 naêm x 3 thaùng x 1.149.548 ñoàng = 6.897.290 ñoàng
- Trôï caáp do coù ñuû 20 ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi laø:
5 thaùng x 1.149.548 ñoàng = 5.747.740 ñoàng
Toång soá tieàn trôï caáp oâng C ñöôïc lónh laø: 6.897.290 ñoàng + 5.747.740 ñoàng = 12.645.030 ñ.
Toång soá tieàn maø ngaân saùch nhaø nöôùc caáp ñeå thöïc hieän vieäc tinh giaûn bieân cheá cho oâng C laø: 1.436.400 ñoàng +
12.645.030 ñoàng = 14.081.430 ñoàng
OÂng C seõ ñöôïc höôûng höu keå töø ngaøy 01/02/2008.

2. Chính saùch ñoái vôùi nhöõng ngöôøi chuyeån sang laøm vieäc taïi caùc toå chöùc khoâng höôûng kinh phí thöôøng xuyeân töø ngaân
saùch nhaø nöôùc
Nhöõng ngöôøi thuoäc ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá chuyeån sang laøm vieäc taïi caùc toå chöùc khoâng höôûng kinh phí thöôøng
xuyeân töø ngaân saùch nhaø nöôùc, ñöôïc höôûng caùc khoaûn trôï caáp sau:

a) Ñöôïc trôï caáp 03 thaùng tieàn löông hieän höôûng.

b) Ñöôïc trôï caáp 1/2 thaùng tieàn löông cho moãi naêm laøm vieäc coù ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi (ñuû 12 thaùng).

Ví duï 5: OÂng Nguyeãn Vaên A 35 tuoåi, chuyeån sang caùc toå chöùc khoâng höôûng kinh phí thöôøng xuyeân töø ngaân saùch nhaø
nöôùc töø ngaøy 01/9/2007, coù thôøi gian coâng taùc ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi laø 8 naêm vaø 8 thaùng, coù heä soá löông ngaïch, baäc
hieän höôûng theo maõ ngaïch 01.003, baäc 3 laø 3,00 töø ngaøy 01/01/2006.
Tieàn löông thaùng hieän höôûng laø:
3,00 x 450.000 ñoàng = 1.350.000 ñoàng
Tieàn löông thaùng ñeå tính trôï caáp thoâi vieäc theo thaâm nieân coâng taùc cho oâng A ñöôïc tính nhö ví duï 1 laø: 845.775 ñoàng
Soá naêm ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi ñeå tính trôï caáp laøm troøn laø 9 naêm
OÂng A ñöôïc höôûng caùc khoaûn trôï caáp sau:
- Trôï caáp 03 thaùng tieàn löông hieän höôûng laø:
3 thaùng x 1.350.000 ñoàng = 4.050.000 ñoàng
- Trôï caáp thoâi vieäc theo thaâm nieân coâng taùc laø:
1/2 x 845.775 ñoàng x 9 naêm = 3.805.988 ñoàng
Toång soá tieàn trôï caáp khi oâng A chuyeån sang cô sôû ngoaøi coâng laäp laø:
4.050.000 ñoàng + 3.805.988 ñoàng = 7.855.988 ñoàng

3. Chính saùch ñoái vôùi nhöõng ngöôøi thoâi vieäc ngay


Nhöõng ngöôøi thuoäc ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá nghæ thoâi vieäc ngay, ñöôïc höôûng caùc cheá ñoä sau:

a) Ñöôïc trôï caáp 03 thaùng tieàn löông hieän höôûng ñeå tìm vieäc laøm;

b) Ñöôïc trôï caáp 1,5 thaùng tieàn löông cho moãi naêm laøm vieäc coù ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi (ñuû 12 thaùng).

Ví duï 6: Baø Nguyeãn Thò E 48 tuoåi, nhaân vieân ñaùnh maùy thuoäc dieän tinh giaûn bieân cheá, ñöôïc giaûi quyeát thoâi vieäc
ngay töø ngaøy 01/9/2007, coù heä soá löông ngaïch, baäc hieän höôûng theo ngaïch coâng chöùc loaïi C2, baäc 8 (2,76) töø ngaøy
01/10/2006, coù thôøi gian coâng taùc ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi 18 naêm 2 thaùng.
Tieàn löông thaùng hieän höôûng cuûa baø E laø: 2,76 x 450.000 ñoàng = 1.242.000 ñoàng
Tieàn löông thaùng ñeå tính trôï caáp thoâi vieäc thaâm nieân coâng taùc cho baø E ñöôïc tính baèng bình quaân tieàn löông thaùng
theo ngaïch, baäc thöïc lónh cuûa 5 naêm cuoái (60 thaùng), keå töø 01/9/2009 ñeán 01/9/2007.
Dieãn bieán heä soá löông theo ngaïch, baäc vaø möùc löông toái thieåu ñeå tính löông thaùng theo ngaïch, baäc cuûa baø E töø
01/9/2002 ñeán 01/9/2007 nhö sau:
- Töø 01/9/2002 ñeán 30/9/2002 (1 thaùng) heä soá löông ngaïch nhaân vieân ñaùnh maùy, baäc 5 (1,71), möùc löông toái thieåu
chung laø 210.000 ñoàng
- Töø ngaøy 01/10/2002 ñeán 31/12/2002 (3 thaùng), heä soá löông ngaïch nhaân vieân ñaùnh maùy, baäc 6 (1,80), möùc löông toái
thieåu chung laø 210.000 ñoàng.
- Töø 01/01/2003 ñeán 30/9/2004 (21 thaùng), heä soá löông ngaïch nhaân vieân ñaùnh maùy, baäc 6 (1,80), möùc löông toái thieåu
chung laø 290.000 ñoàng
- Töø 01/10/2004 ñeán 30/9/2005 (12 thaùng), heä soá löông ngaïch coâng chöùc loaïi C2, baäc 7 (2,58), möùc löông toái thieåu
chung laø 290.000 ñoàng.
- Töø 01/10/2005 ñeán 30/9/2006 (12 thaùng), heä soá löông ngaïch coâng chöùc loaïi C2, baäc 7 (2,58), möùc löông toái thieåu
chung laø 350.000 ñoàng.
- Töø 01/10/2006 ñeán 01/9/2007 (11 thaùng), heä soá löông ngaïch coâng chöùc loaïi C2, baäc 8 (2,76), möùc löông toái thieåu
chung laø 450.000 ñoàng.
Tieàn löông bình quaân cuûa 05 naêm cuoái (60 thaùng) tröôùc khi tinh giaûn laø: [(1,71 x 210.000 ñoàng x 1 thaùng) + (1,80 x
210.000 ñoàng x 3 thaùng) + (1,80 x 290.000 ñoàng x 21 thaùng) + (2,58 x 290.000 ñoàng x 12 thaùng) + (2,58 x 350.000
ñoàng x 12 thaùng) + (2,76 x 450.000 ñoàng x 11 thaùng)]/60 = 765.523 ñoàng/thaùng.
Tieàn löông thaùng ñeå tính trôï caáp theo thaâm nieân coâng taùc cho baø E laø : 765.523 ñoàng.
Soá naêm ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi ñeå tính trôï caáp laøm troøn laø 18 naêm.
Baø E ñöôïc höôûng caùc khoaûn trôï caáp sau:
- Trôï caáp tìm vieäc: 03 x 1.242.000 ñoàng = 3.726.000 ñoàng
- Trôï caáp thoâi vieäc 1,5 x 765.523 ñoàng x 18 naêm = 20.669.121 ñoàng
Toång soá tieàn baø E ñöôïc nhaän khi thoâi vieäc laø:
3.726.000 + 20.669.121 = 24.395.121 ñoàng

4. Chính saùch ñoái vôùi nhöõng ngöôøi thoâi vieäc sau khi ñi hoïc
Ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá coù tuoåi ñôøi döôùi 45 tuoåi, coù söùc khoûe, tinh thaàn traùch nhieäm vaø yù thöùc toå chöùc kyû luaät, coù
nguyeän voïng ñi hoïc ngheà ñeå tìm vieäc laøm môùi, thì ñöôïc höôûng caùc cheá ñoä sau:

a. Ñöôïc höôûng nguyeân tieàn löông thaùng hieän höôûng, ñöôïc cô quan, ñôn vò ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi, baûo hieåm y teá trong
thôøi gian ñi hoïc ngheà, toái ña laø 06 thaùng;

b. Ñöôïc trôï caáp moät khoaûn kinh phí (phí hoïc ngheà) baèng chi phí cho khoùa hoïc ngheà toái ña laø 06 thaùng tieàn löông hieän
höôûng ñeå ñoùng cho cô sôû daïy ngheà;

c. Sau khi keát thuùc hoïc ngheà, ñöôïc trôï caáp 03 thaùng tieàn löông hieän höôûng ôû thôøi ñieåm ñi hoïc ñeå tìm vieäc laøm; ñöôïc
höôûng trôï caáp 1/2 thaùng tieàn löông cho moãi naêm laøm vieäc coù ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi (ñuû 12 thaùng);

d. Trong thôøi gian ñi hoïc ngheà ñöôïc tính thôøi gian coâng taùc lieân tuïc nhöng khoâng ñöôïc tính thaâm nieân ñeå naâng löông
haøng naêm.

Ví duï 7: OÂng Traàn Vaên D, 35 tuoåi, coù heä soá löông ngaïch, baäc hieän höôûng theo maõ ngaïch 01.003, baäc 3 (3,00) töø ngaøy
01/01/2006, coù thôøi gian coâng taùc ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi 8 naêm 3 thaùng. OÂng D thuoäc dieän tinh giaûn bieân cheá, nhöng
coù nguyeän voïng ñi hoïc ngheà trong 5 thaùng, leä phí hoïc ngheà laø 4.500.000 ñoàng töø ngaøy 01/4/2007. Sau khi hoïc xong
ngaøy 01/9/2007, oâng D ñöôïc giaûi quyeát cho thoâi vieäc.
Tieàn löông thaùng hieän höôûng laø: 3,00 x 450.000 ñoàng = 1.350.000 ñoàng
Tieàn löông thaùng ñeå tính trôï caáp thoâi vieäc theo thaâm nieân coâng taùc cho oâng D ñöôïc tính töông töï nhö oâng A ôû ví duï 1
laø : 845.775 ñoàng
Soá naêm ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi ñeå tính trôï caáp laø 8 naêm 3 thaùng + 5 thaùng ñi hoïc ngheà = 8 naêm 8 thaùng, laøm troøn laø 9
naêm.
OÂng D ñöôïc höôûng caùc khoaûn trôï caáp sau:
- Ñöôïc höôûng 5 thaùng tieàn löông hieän höôûng trong thôøi gian ñi hoïc ngheà:
5 x 1.350.000 ñoàng = 6.750.000 ñoàng
- Trôï caáp 4.500.000 ñoàng ñeå ñoùng phí hoïc ngheà cho cô sôû daïy ngheà;
- Sau khi keát thuùc hoïc ngheà, oâng D ñöôïc trôï caáp:
+ 03 thaùng tieàn löông hieän höôûng ñeå tìm vieäc:
3 thaùng x 1.350.000 ñoàng = 4.050.000 ñoàng
+ Trôï caáp thoâi vieäc theo thaâm nieân coâng taùc:
1/2 x 845.775 ñoàng x 9 naêm = 3.805.988 ñoàng

5. Chính saùch ñoái vôùi nhöõng ngöôøi thoâi giöõ chöùc vuï laõnh ñaïo do saép xeáp toå chöùc
Caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc thoâi giöõ chöùc vuï laõnh ñaïo do saép xeáp toå chöùc thì ñöôïc baûo löu phuï caáp chöùc vuï ñeán heát
thôøi haïn giöõ chöùc vuï boå nhieäm hoaëc baàu cöû. Tröôøng hôïp ñaõ giöõ chöùc vuï theo thôøi haïn ñöôïc boå nhieäm coøn döôùi 06
thaùng thì ñöôïc baûo löu 06 thaùng. Trong thôøi gian baûo löu, neáu ñöôïc boå nhieäm hoaëc baàu cöû vaøo chöùc vuï môùi thì thoâi
höôûng baûo löu phuï caáp chöùc vuï cuõ ñeå höôûng phuï caáp chöùc vuï môùi keå töø ngaøy vaên baûn boå nhieäm hoaëc baàu cöû coù hieäu
löïc thi haønh.

Ví duï 8: OÂng Leâ Vaên M, xeáp ngaïch 01.002, heä soá löông ngaïch, baäc hieän höôûng laø 5,08, ñöôïc boå nhieäm chöùc vuï Phoù
Giaùm ñoác Sôû Coâng nghieäp (heä soá phuï caáp 0,7) töø ngaøy 01/01/2005, ngaøy 01/01/2009 do hôïp nhaát Sôû Coâng nghieäp vôùi
Sôû Thöông maïi, oâng M khoâng giöõ chöùc vuï Phoù Giaùm ñoác Sôû.
Thôøi haïn boå nhieäm chöùc vuï Phoù Giaùm ñoác Sôû laø 5 naêm theo quy ñònh taïi Quy cheá boå nhieäm, boå nhieäm laïi, luaân
chuyeån, töø chöùc, mieãn nhieãm caùn boä, coâng chöùc laõnh ñaïo ban haønh keøm theo Quyeát ñònh soá 27/2003/QÑ-TTg ngaøy
19/2/2003 cuûa Thuû töôùng Chính phuû. Neân oâng M ñöôïc baûo löu phuï caáp chöùc vuï 0,7 ñeán heát ngaøy 31/12/2009. Sau
ngaøy 01/01/2010 neáu khoâng ñöôïc boå nhieäm chöùc vuï môùi thì oâng M seõ khoâng ñöôïc höôûng phuï caáp chöùc vuï 0,7 nöõa.

Ví duï 9: OÂng Traàn Vaên H giöõ ngaïch 01.003, heä soá löông 3,33, ñöôïc boå nhieäm chöùc vuï tröôûng phoøng (heä soá phuï caáp
0,4) töø ngaøy 01/10/2004, ngaøy 01/03/2007 do saép xeáp toå chöùc, oâng H khoâng giöõ chöùc vuï tröôûng phoøng nöõa. Ngaøy
01/01/2008, oâng H ñöôïc boå nhieäm chöùc vuï phoù tröôûng phoøng (phuï caáp 0,25).
Thôøi haïn boå nhieäm chöùc vuï tröôûng phoøng laø 5 naêm theo quy ñònh taïi Quy cheá boå nhieäm, boå nhieäm laïi, luaân chuyeån,
töø chöùc, mieãn nhieãm caùn boä, coâng chöùc laõnh ñaïo ban haønh keøm theo Quyeát ñònh soá 27/2003/QÑ-TTg ngaøy 19/2/2003
cuûa Thuû töôùng Chính phuû. Neân oâng H ñöôïc baûo löu phuï caáp chöùc vuï tröôûng phoøng (0,4) töø thaùng 3/2007 ñeán thaùng
12/2007 vaø töø thaùng 01/2008 oâng H höôûng phuï caáp chöùc vuï phoù tröôûng phoøng (heä soá phuï caáp 0,25).

IV. NGUOÀN KINH PHÍ, CHAÁP HAØNH


KINH PHÍ VAØ QUYEÁT TOAÙN

1. Kinh phí ñeå giaûi quyeát chính saùch tinh giaûn bieân cheá

a. Kinh phí ñeå giaûi quyeát chính saùch tinh giaûn bieân cheá cho caùc ñoái töôïng neâu taïi ñieåm a, b, c, d Khoaûn 1 muïc I Thoâng
tö naøy do ngaân saùch Nhaø nöôùc caáp (tröø tröôøng hôïp quy ñònh taïi ñieåm b döôùi ñaây), ñöôïc thöïc hieän nhö sau:
Cô quan, ñôn vò söû duïng kinh phí ñöôïc giao trong döï toaùn ngaân saùch haøng naêm hoaëc nguoàn kinh phí ñöôïc ñeå laïi söû
duïng taïi ñôn vò töø nguoàn thu theo cheá ñoä taøi chính hieän haønh (ñoái vôùi ñôn vò coù nguoàn thu) ñeå chi traû cho caùc cheá ñoä
sau:
- Trôï caáp moät laàn baèng 03 thaùng tieàn löông hieän höôûng cho ñoái töôïng quy ñònh taïi Khoaûn 2, 3, 4 muïc III Thoâng tö
naøy.
- Hoã trôï ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi, baûo hieåm cho nhöõng ngöôøi ñuû tuoåi nghæ höu nhöng thôøi gian ñoùng baûo hieåm xaõ hoäi
coøn thieáu toái ña 06 thaùng trôû xuoáng quy ñònh taïi ñieåm b Khoaûn 1 muïc III Thoâng tö naøy vaø cho nhöõng ngöôøi trong dieän
tinh giaûn bieân cheá trong ñoä tuoåi quy ñònh coù nguyeän voïng ñi hoïc ngheà tröôùc khi giaûi quyeát thoâi vieäc quy ñònh taïi ñieåm
a Khoaûn 4 muïc III Thoâng tö naøy.
- Tieáp tuïc traû löông trong thôøi gian ñi hoïc ngheà nhöng khoâng quaù 06 thaùng vaø trôï caáp khoaûn kinh phí hoïc ngheà cho ñoái
töôïng trong ñoä tuoåi ñöôïc taïo ñieàu kieän cho ñi hoïc ngheà quy ñònh taïi ñieåm a, b Khoaûn 4 muïc III Thoâng tö naøy.
Ngaân saùch Nhaø nöôùc caáp boå sung kinh phí cho cô quan, ñôn vò do thöïc hieän vieäc chi traû caùc cheá ñoä theo quy ñònh taïi
ñieåm naøy (neáu coøn thieáu) vaø boå sung kinh phí ñeå thöïc hieän caùc cheá ñoä coøn laïi theo nguyeân taéc:
- Ñoái vôùi caùc cô quan, ñôn vò thuoäc caùc ñòa phöông töï caân ñoái ñöôïc ngaân saùch, phaàn kinh phí tinh giaûn bieân cheá caáp
boå sung seõ do ngaân saùch ñòa phöông ñaûm baûo;
- Ñoái vôùi caùc cô quan, ñôn vò thuoäc Boä, cô quan ngang Boä, cô quan thuoäc Chính phuû vaø caùc ñòa phöông khoâng töï caân
ñoái ñöôïc ngaân saùch, ngaân saùch Trung öông seõ caáp boå sung phaàn kinh phí tinh giaûn bieân cheá coøn thieáu.

b. Nhöõng ngöôøi ñöôïc caùc ñôn vò söï nghieäp coâng laäp tuyeån duïng laàn ñaàu töø ngaøy 29/10/2003 trôû ñi, thuoäc ñoái töôïng
tinh giaûn bieân cheá quy ñònh taïi ñieåm c, d Khoaûn 1 muïc I Thoâng tö naøy, neáu do ñôn vò söï nghieäp ñöôïc giao quyeàn
tuyeån duïng tuyeån duïng thì kinh phí ñeå giaûi quyeát chính saùch tinh giaûn bieân cheá cho ñoái töôïng naøy laáy töø kinh phí
thöôøng xuyeân cuûa ñôn vò söï nghieäp.

c. Kinh phí giaûi quyeát chính saùch tinh giaûn bieân cheá ñoái vôùi caùc chöùc danh trong doanh nghieäp Nhaø nöôùc neâu taïi ñieåm
ñ Khoaûn 1 muïc I Thoâng tö naøy ñöôïc boá trí töø nguoàn Quyõ hoã trôï saép xeáp doanh nghieäp theo quy ñònh taïi Nghò ñònh
110/2007/NÑ-CP ngaøy 26 thaùng 6 naêm 2007 cuûa Chính phuû veà chính saùch ñoái vôùi ngöôøi lao ñoäng doâi dö do saép xeáp
laïi coâng ty Nhaø nöôùc.
2. Chaáp haønh kinh phí

a. Ñoái vôùi caùc ñòa phöông töï ñaûm baûo kinh phí tinh giaûn bieân cheá thì thöïc hieän chi traû cho ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá
theo cheá ñoä quy ñònh taïi Nghò ñònh 132/2007/NÑ-CP vaø Thoâng tö naøy, ñoàng thôøi baùo caùo keát quaû thöïc hieän theo bieåu
soá 3, 4 keøm theo Thoâng tö naøy veà Boä Noäi vuï, Boä Taøi chính ñeå theo doõi, toång hôïp.

b. Ñoái vôùi caùc Boä, cô quan ngang Boä, cô quan thuoäc Chính phuû vaø ñòa phöông khoâng töï ñaûm baûo ñöôïc kinh phí tinh
giaûn bieân cheá thì caên cöù quy ñònh taïi Nghò ñònh 132/2007/NÑ-CP vaø höôùng daãn taïi Thoâng tö naøy, chæ ñaïo caùc ñôn vò
tröïc thuoäc laäp danh saùch ñoái töôïng tinh giaûn (keøm theo caùc quyeát ñònh tinh giaûn bieân cheá), tính toaùn soá tieàn giaûi quyeát
cheá ñoä theo caùc bieåu 1a, 1b, 1c, 1d; ñoàng thôøi toång hôïp soá ñoái töôïng tinh giaûn, laäp döï toaùn kinh phí giaûi quyeát cheá ñoä
theo bieåu soá 2 vaø coù coâng vaên göûi Boä Noäi vuï; Boä Taøi chính. Treân cô sôû caùc baùo caùo naøy, Boä Noäi vuï kieåm tra vaø coù yù
kieán baèng vaên baûn göûi Boä Taøi chính ñeå coù caên cöù thoâng baùo boå sung kinh phí, cuï theå nhö sau:
- Ñoái vôùi kinh phí boå sung ñeå thöïc hieän cheá ñoä tinh giaûn bieân cheá cho caùc Boä, cô quan ngang Boä, cô quan thuoäc Chính
phuû thì boå sung döï toaùn ñeå coù nguoàn thöïc hieän;
- Ñoái vôùi kinh phí boå sung ñeå thöïc hieän cheá ñoä tinh giaûn bieân cheá cho caùc ñòa phöông thì boå sung coù muïc tieâu töø ngaân
saùch Trung öông ñeå thöïc hieän.

3. Quyeát toaùn
Keát thuùc ñôït chi traû, caùc cô quan, ñôn vò phaûi thöïc hieän vieäc baùo caùo keát quaû thöïc hieän tinh giaûn bieân cheá vaø baùo caùo
quyeát toaùn kinh phí ñaõ chi traû (theo bieåu soá 1a, 1b, 1c, 1d vaø 3 keøm theo) göûi veà cô quan quaûn lyù caáp treân ñeå toång
hôïp, quyeát toaùn vôùi cô quan taøi chính theo quy ñònh veà phaân caáp hieän haønh. Tröôøng hôïp thieáu so vôùi soá taïm caáp, ñöôïc
caáp boå sung. Kinh phí söû duïng khoâng ñuùng muïc ñích, chi sai cheá ñoä, söû duïng khoâng heát ñeàu phaûi thu hoài, hoaøn traû
ngaân saùch Trung öông.
Vieäc thu, chi kinh phí giaûi quyeát cheá ñoä theo chính saùch tinh giaûn bieân cheá noùi treân phaûi ñöôïc toång hôïp chung vaøo baùo
caùo taøi chính cuûa cô quan, ñôn vò haøng naêm theo ñuùng quy ñònh taïi Quyeát ñònh soá 19/2006/QÑ-BTC ngaøy 30/3/2006
cuûa Boä tröôûng Boä Taøi chính veà vieäc ban haønh cheá ñoä keá toaùn haønh chính söï nghieäp.

V. TOÅ CHÖÙC THÖÏC HIEÄN

1. Caùc Boä tröôûng, Thuû tröôûng cô quan ngang Boä, Thuû tröôûng cô quan thuoäc Chính phuû vaø Chuû tòch UÛy ban nhaân daân
tænh, thaønh phoá tröïc thuoäc Trung öông coù traùch nhieäm toå chöùc phoå bieån, quaùn trieät chính saùch tinh giaûn bieân cheá quy
ñònh taïi Nghò ñònh soá 132/2007/NÑ-CP ngaøy 08 thaùng 8 naêm 2007 cuûa Chính phuû vaø caùc vaên baûn höôùng daãn thi haønh
ñeán caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc thuoäc quyeàn quaûn lyù; chæ ñaïo, höôùng daãn caùc cô quan, ñôn vò tröïc thuoäc toå chöùc
thöïc hieän tinh giaûn bieân cheá.

2. Vieäc tinh giaûn bieân cheá baûo ñaûm thöïc hieän theo ñuùng nguyeân taéc vaø trình töï thöïc hieän tinh giaûn bieân cheá theo quy
ñònh taïi Ñieàu 3, Ñieàu 4 Nghò ñònh 132/2007/NÑ-CP ngaøy 08 thaùng 8 naêm 2007 cuûa Chính phuû veà chính saùch tinh giaûn
bieân cheá.

3. Vuï hoaëc Ban Toå chöùc - Caùn boä caùc Boä, cô quan ngang Boä, cô quan thuoäc Chính phuû, Sôû Noäi vuï caùc tænh, thaønh
phoá tröïc thuoäc Trung öông laøm cô quan thöôøng tröïc, coù nhieäm vuï chuû trì phoái hôïp vôùi cô quan taøi chính cuøng caáp (Vuï
hoaëc Ban Taøi chính ôû Trung öông, Sôû taøi chính ôû ñòa phöông), Baûo hieåm xaõ hoäi treân ñòa baøn höôùng daãn caùc cô quan,
ñôn vò thuoäc phaïm vi quaûn lyù thöïc hieän theo ñuùng Nghò ñònh soá 132/2007/NÑ-CP cuûa Chính phuû vaø höôùng daãn taïi
Thoâng tö naøy; giuùp Thuû tröôûng Boä, ngaønh, UÛy ban nhaân daân tænh, thaønh phoá tröïc thuoäc Trung öông höôùng daãn, kieåm
tra caùc cô quan, ñôn vò tröïc thuoäc laäp danh saùch ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá; chòu traùch nhieäm tröôùc Boä, ngaønh, ñòa
phöông thaåm ñònh ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá; laäp danh saùch ñoái töôïng tinh giaûn bieân cheá cuûa Boä, ngaønh, ñòa phöông
mình; toå chöùc kieåm tra, thanh tra vieäc thöïc hieän ñoái vôùi caùc cô quan, ñôn vò. Tröôøng hôïp thaåm ñònh sai ñoái töôïng chính
saùch tinh giaûn bieân cheá thì ngoaøi vieäc bò xöû lyù kyû luaät coøn phaûi boài hoaøn kinh phí chi traû chính saùch tinh giaûn bieân cheá
theo quy ñònh cuûa phaùp luaät.

VI. ÑIEÀU KHOAÛN THI HAØNH

1. Thoâng tö naøy coù hieäu löïc thi haønh sau 15 ngaøy keå töø ngaøy ñaêng coâng baùo vaø coù hieäu löïc ñeán heát ngaøy 31/12/2011.
Caùc cheá ñoä, chính saùch quy ñònh taïi Thoâng tö naøy ñöôïc tính höôûng keå töø ngaøy 05 thaùng 9 naêm 2007 (ngaøy Nghò ñònh
132/2007/NÑ-CP ngaøy 08 thaùng 8 naêm 2007 cuûa Chính phuû veà chính saùch tinh giaûn bieân cheá coù hieäu löïc thi haønh).

2. Caùc Boä tröôûng, Thuû tröôûng cô quan ngang Boä, cô quan thuoäc Chính phuû, Chuû tòch UÛy ban nhaân daân caáp tænh tröïc
tieáp chæ ñaïo vieäc tinh giaûn bieân cheá thuoäc thaåm quyeàn, kòp thôøi baùo caùo ñeà nghò Thuû töôùng Chính phuû giaûi quyeát caùc
vaán ñeà vöôït quaù thaåm quyeàn.
Ñònh kyø haøng naêm caùc Boä, ngaønh, ñòa phöông toång hôïp keát quaû thöïc hieän tinh giaûn bieân cheá vaø ñaùnh giaù tình hình
thöïc hieän tinh giaûn bieân cheá, keøm theo caùc bieåu 3, 4 vaøo caùc thôøi ñieåm tröôùc ngaøy 15 thaùng 12 haøng naêm göûi veà Boä
Noäi vuï, Boä Taøi chính ñeå kieåm tra, giaûi quyeát theo thaåm quyeàn vaø toång hôïp, baùo caùo Thuû töôùng Chính phuû.
Trong quaù trình thöïc hieän neáu coù vöôùng maéc, ñeà nghò phaûn aùnh veà Boä Noäi vuï, Boä Taøi chính ñeå nghieân cöùu giaûi quyeát.

BOÄ TRÖÔÛNG BOÄ TAØI CHÍNH


Vuõ Vaên Ninh BOÄ TRÖÔÛNG BOÄ NOÄI VUÏ
Traàn Vaên Tuaán

11 ngaønh kinh doanh caàn coù chöùng chæ haønh ngheà

“Xin cho bieát ngaønh ngheà kinh doanh 5. Kinh doanh dòch vuï kieåm toaùn chæ haønh ngheà thì giaùm ñoác cuûa doanh
naøo ñoøi hoûi phaûi coù chöùng chæ haønh nghieäp ñoù vaø ít nhaát moät caùn boä chuyeân
ngheà? Toâi döï ñònh kinh doanh dòch vuï 6. Saûn xuaát, gia coâng, sang chai, ñoùng moân theo quy ñònh cuûa phaùp luaät chuyeân
moâi giôùi baát ñoäng saûn coù caàn phaûi coù goùi, mua baùn thuoác baûo veä thöïc vaät ngaønh ñoù phaûi coù chöùng chæ haønh ngheà.
khoâng? Hoà sô ñaêng kyù kinh doanh coù
phaûi keøm chöùng chæ haønh ngheà khoâng?”. 7. Kinh doanh dòch vuï xoâng hôi khöû c) Ñoái vôùi doanh nghieäp kinh doanh
(Phöông Lan, Haûi Phoøng) truøng. ngaønh, ngheà maø phaùp luaät khoâng yeâu
caàu giaùm ñoác hoaëc ngöôøi ñöùng ñaàu cô sôû
Traû lôøi: 8. Kinh doanh dòch vuï thieát keá phöông kinh doanh phaûi coù chöùng chæ haønh ngheà
tieän vaän taûi thì ít nhaát moät caùn boä chuyeân moân theo
Chöùng chæ haønh ngheà nghieäp laø vaên baûn quy ñònh cuûa phaùp luaät chuyeân ngaønh ñoù
maø cô quan nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn cuûa 9. Mua baùn di vaät, coå vaät, baûo vaät quoác phaûi coù chöùng chæ haønh ngheà.
Vieät Nam hoaëc hieäp hoäi ngheà nghieäp gia
ñöôïc Nhaø nöôùc uûy quyeàn caáp cho caù Vôùi caùc quy ñònh noùi treân thì dòch vuï
nhaân coù ñuû trình ñoä chuyeân moân vaø kinh 10. Kinh doanh dòch vuï keá toaùn moâi giôùi baát ñoäng saûn thì coù caàn phaûi coù
nghieäm ngheà nghieäp veà moät ngaønh, ngheà chöùng chæ haønh ngheà. Theo quy ñònh taïi
nhaát ñònh. 11. Dòch vuï moâi giôùi baát ñoäng saûn; dòch Ñieàu 8 Luaät kinh doanh baát ñoäng saûn soá
vuï ñònh giaù baát ñoäng saûn; dòch vuï saøn 63/2006/QH11 ngaøy 29/6/2006, toå chöùc,
Theo caùc quy ñònh hieän haønh, nhöõng giao dòch baát ñoäng saûn. caù nhaân khi kinh doanh dòch vuï moâi giôùi
ngaønh ngheà sau ñaây caàn coù chöùng chæ baát ñoäng saûn phaûi coù ít nhaát moät ngöôøi
haønh ngheà tröôùc khi ñaêng kyù kinh doanh: Theo quy ñònh taïi khoaûn 3 Ñieàu 6 Nghò coù chöùng chæ moâi giôùi baát ñoäng saûn. Vì
ñònh 139/2007/NÑ-CP ngaøy 5/9/2007 vaäy trong hoà sô ñaêng kyù kinh doanh, baïn
1. Kinh doanh dòch vuï phaùp lyù ñaêng kyù kinh doanh phaûi nhö sau: phaûi xuaát trình baûn sao hôïp leä chöùng chæ
haønh ngheà cuûa baïn hoaëc cuûa moät thaønh
2. Kinh doanh dòch vuï khaùm, chöõa beänh a) Ñoái vôùi doanh nghieäp kinh doanh vieân coâng ty.
vaø kinh doanh döôïc phaåm ngaønh, ngheà maø phaùp luaät yeâu caàu giaùm
ñoác doanh nghieäp hoaëc ngöôøi ñöùng ñaàu Thaïc só Phaïm Thanh Bình
3. Kinh doanh dòch vuï thuù y vaø kinh cô sôû kinh doanh phaûi coù chöùng chæ haønh
doanh thuoác thuù y ngheà thì giaùm ñoác cuûa doanh nghieäp
hoaëc ngöôøi ñöùng ñaàu cô sôû kinh doanh
4. Kinh doanh dòch vuï thieát keá quy hoaïch ñoù phaûi coù chöùng chæ haønh ngheà.
xaây döïng, khaûo saùt xaây döïng, thieát keá
xaây döïng coâng trình, giaùm saùt thi coâng b) Ñoái vôùi doanh nghieäp kinh doanh
xaây döïng. ngaønh, ngheà maø phaùp luaät yeâu caàu
giaùm ñoác vaø ngöôøi khaùc phaûi coù chöùng
Ñaøi Loan phaûn baùc tuyeân boá töø VN Paracel Islands
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/viet-
nam/story/2007/11/071120_taiwan_vn_ Population: No indigenous inhabitants;
spratlys.shtml note: there are scattered Chinese
garrisons (Jul 2003 est.)
Ñaøi Loan, Brunei, Malaysia, Philippines,
VN vaø TQ tuyeân boá coù chuû quyeàn 1537 Portuguese sailor de Pinto names the islands
Ñaøi Loan, Brunei, Malaysia, Philippines, the Ilhas dos Tavaquerro.
VN vaø TQ tuyeân boá coù chuû quyeàn treân 1885 China restates its claim to the Southern Islands.
1887 Claimed by France as part of French Indochina (see Vietnam).
quaàn ñaûo Tröôøng Sa
1932 China protests French sovereignty over the islands.
Hoâm thöù ba (20.11), Ñaøi Baéc phaûn baùc
21 Dec 1933 Annexed to French Indochina (see Vietnam), part of Ba Ria
bình luaän môùi ñaây cuûa Vieät Nam raèng province.
Ñaøi Loan vi phaïm chuû quyeàn treân quaàn 4 Apr 1939 Japan declares the Paracel Islands a protectorate.
ñaûo Tröôøng Sa. 1941 Annexed by Japan, part of Taiwan province.
Boä Ngoaïi giao Ñaøi Loan ra thoâng caùo Oct 1946 Claimed by Republic of China (Xisha Islands), part of Gugangdong
trong ñoù coù ñoaïn: “Veà maët lòch söû vaø ñòa province.
lyù, Tröôøng Sa laø laõnh thoå truyeàn thoáng 1949 Claimed by Vietnam.
cuûa Ñaøi Loan. Chuû quyeàn vaø quyeàn haïn 7 Jul 1951 Claimed by South Vietnam.
8 Sep 1951 Japan officially renounces sovereignty.
treân caùc hoøn ñaûo ôû ñaây laø khoâng theå
22 Oct 1956 Formally annexed by South Vietnam, part of Phuoc Tuy province.
tranh caõi”.
15 Jun 1956 North Vietnam declares that the Xisha and Nansha
Tuyeân boá cuõng cho bieát raèng Ñaøi Loan (Spratly) Islands are historically Chinese territories.
ñaõ trieån khai lính tôùi ñaûo Taiping (Ba 13 Jul 1961 Placed under Quang Nam province by South Vietnam.
Bình) nhieàu naêm nay vaø ñaõ xaây moät 19 Jan 1974 Annexed by the People’s Republic of China, part of Gugangdong
ñöôøng baêng nhaèm vaän chuyeån caùc nhu province (from 13 Apr 1988, Hainan province); South Vietnmese
yeáu phaåm tôùi ñaây. forces are expelled.
Haõng tin DPA trích lôøi caùc nghò só ñoái 1 Jul 1976 Claimed by Vietnam (Hoang Sa).
laäp Ñaøi Loan cho bieát, ñöôøng baêng ñöôïc
môû roäng treân ñaûo Ba Bình nhaèm chuaån
bò cho chuyeán thaêm cuûa ngöôøi ñöùng ñaàu VN phaûn ñoái TQ taäp traän
chính quyeàn Traàn Thuûy Bieån tôùi ñaûo Hoaøng Sa
naøy, tröôùc khi nhieäm kyø hai cuûa oâng naøy http://www.bbc.co.uk/vietnamese/viet-
keát thuùc vaøo thaùng Naêm naêm 2008. nam/story/2007/11/071125_china_para- Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa, maø Trung Quoác
cels.shtml goïi laø Taây Sa vaø Nam Sa, laø khu vöïc
Baèng chöùng tranh chaáp giöõa nhieàu quoác gia. Tuy
Chính phuû Vieät Nam vöøa leân tieáng phaûn caùc beân tranh chaáp ñaõ kyù Tuyeân boá veà
Tuyeân boá cuûa Ñaøi Loan ñöôïc ñöa ra sau ñoái Trung Quoác tieán haønh taäp traän taïi caùch öùng xöû treân bieån Ñoâng (bieån Nam
khi hoâm 15/11, phaùt ngoân vieân Boä Ngoaïi quaàn ñaûo Hoaøng Sa. Haûi) vaøo naêm 2002, nôi ñaây vaãn thöôøng
giao Vieät Nam Leâ Duõng leân tieáng phaûn xuyeân xaûy ra caùc hoaït ñoäng gaây caêng
ñoái vieäc Ñaøi Loan xaây döïng laïi ñöôøng Thoâng taán xaõ Vieät Nam trích lôøi ngöôøi thaúng.
baêng vaø bia kyû nieäm coâng trình treân ñaûo phaùt ngoân boä Ngoaïi giao Leâ Duõng noùi
Ba Bình. vieäc Trung Quoác tieán haønh taäp traän taïi Ñaây khoâng phaûi laàn ñaàu tieân Trung
OÂng Duõng noùi: “Vieät Nam coù ñaày ñuû khu vöïc naøy ngaøy 16 ñeán 23/11 laø “vi Quoác, voán coù öu theá vöôït troäi veà haûi
baèng chöùng lòch söû vaø cô sôû phaùp lyù ñeå phaïm chuû quyeàn Vieät Nam”. quaân so vôùi caùc quoác gia trong khu vöïc,
khaúng ñònh chuû quyeàn cuûa mình ñoái vôùi môû taäp traän treân vuøng bieån vaø haûi ñaûo
hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa”. OÂng Leâ Duõng ñöôïc trích lôøi noùi:”Vieät thuoäc Hoaøng Sa.
OÂng noùi theâm: “Moïi hoaït ñoäng tieán haønh Nam coù ñaày ñuû baèng chöùng lòch söû vaø cô
taïi hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa sôû phaùp lyù ñeå khaúng ñònh chuû quyeàn cuûa Trung Quoác ñaõ chieám Hoaøng Sa vaø ñoùng
maø khoâng ñöôïc söï ñoàng yù cuûa Vieät Nam Vieät Nam ñoái vôùi hai quaàn ñaûo Hoaøng quaân taïi ñoù töø naêm 1974 tôùi nay. Naêm
laø vi phaïm chuû quyeàn cuûa Vieät Nam vaø Sa vaø Tröôøng Sa”. 1988 giöõa Vieät Nam vaø Trung Quoác ñaõ
khoâng coù giaù trò phaùp lyù”. noå ra moät traän haûi chieán ôû raëng Johnson,
Khu vöïc maø Vieät Nam goïi laø Tröôøng Sa, Ngöôøi phaùt ngoân Vieät Nam noùi haønh gaàn Tröôøng Sa, khieán 70 thuûy thuû Vieät
coøn ñöôïc caùc nöôùc bao goàm Trung Quoác, ñoäng naøy “khoâng phuø hôïp vôùi nhaän Nam thieät maïng.
Ñaøi Loan, Brunei, Malaysia vaø Philip- thöùc chung cuûa laõnh ñaïo caáp cao hai
pines tuyeân boá chuû quyeàn. nöôùc cuõng nhö tinh thaàn cuoäc gaëp giöõa Trong moät dieãn bieán khaùc, khoaûng 300
Naêm 1988 töøng xaûy ra ñuïng ñoä vuõ hai Thuû töôùng beân leà Hoäi nghò caáp cao ngö daân Trung Quoác, Vieät Nam vaø Phil-
trang giöõa Trung Quoác vaø Vieät Nam taïi ASEAN laàn thöù 13”. ippines ñaõ vaøo traùnh baõo taïi moät soá ñaûo
Tröôøng Sa, trong ñoù hôn 70 thuûy thuû Vieät thuoäc Tröôøng Sa (Spratlys), cuõng laø khu
Nam thieät maïng. OÂng noùi söï kieän môùi naøy “khoâng coù lôïi vöïc ñang coù tranh chaáp.
cho quan heä höõu nghò giöõa hai nöôùc”.
Tröôøng Sa & Hoaøng Sa
Baéc Kinh baùc boû söï phaûn ñoái cuûa Haø Noäi
http://www.danchimviet.com/php/modules.php?name=News&file=article&sid=4250 Taøi Lieäu Haûi Chieán Hoaøng Sa
http://www.x-cafevn.org/forum/showthread.
Trung Quoác gaït qua moät beân söï phaûn ñoái doõi vaø ñoùng goùp yù kieán vôùi chính phuû
php?t=5131
cuûa Vieät Nam vaø taùi xaùc nhaän chuû quyeàn qua Quoác Hoäi.
cuûa mình ñoái vôùi quaàn ñaûo Hoaøng Sa
Töôûng cuõng caàn nhaéc laïi, cuoäc thao dieãn
Baéc Kinh, Trung Quoác - Baéc Kinh leân quaân söï cuûa haûi quaân Trung Quoác maø Haø
tieáng hoâm thöù Ba cho raèng Haø Noäi phaûn Noäi phaûn ñoái laàn naøy laø thuoäc vuøng bieån
ñoái chuyeän haûi quaân Trung Quoác thao quanh quaàn ñaûo Hoaøng Sa (Paracel).
dieãn quaân söï ôû quaàn ñaûo Hoaøng Sa
(Paracel) tuaàn tröôùc laø “voâ caên cöù”, vaø Rieâng veà ñaûo Tröôøng Sa (Spratly) thì
Baéc Kinh taùi xaùc nhaän chuû quyeàn cuûa hoâm 9 thaùng Baûy naêm nay, haûi quaân
mình treân quaàn ñaûo naøy. Trung Quoác ñaõ baén vaøo taøu ñaùnh caù
cuûa ngö phuû Vieät Nam laøm cheát moät
“Trung Quoác coù chuû quyeàn khoâng theå ngöôøi vaø bò thöông taùm ngöôøi ôû vuøng
choái caõi ñoái vôùi quaàn ñaûo Xisha naøy… bieån quanh ñaûo Tröôøng Sa. Chi tieát söï may4phuong
Trung Quoác vaø Vieät Nam khoâng coù gì ñeå vieäc khoù kieåm chöùng khi tin töùc töø hai Gaàn ñeán ngaøy kyû-nieäm 30 Naêm Gioã Traän
tranh caõi trong chuyeän naøy,” phaùt ngoân beân ñöa ra khaùc nhau, nhöng theo AFP Hoaøng-Sa naêm nay, nhu-caàu ra maét moät
vieân Boä Ngoaïi Giao Trung Quoác oâng vaø Reuters thì raát coù theå nhöõng ngö phuû taùc phaåm ñaày ñuû vaø trung thöïc veà traän Haûi-
Qin Gang noùi nhö treân. naøy xuaát phaùt töø tænh Quaûng Nam, hoï chieán “ñoäc nhaát voâ nhò” Hoaøng-Sa caøng
bò baén khi ñang ñaùnh caù trong haûi phaän ngaøy caøng theâm roõ reät. Tuy vaäy cuoäc haønh
Cuõng caàn nhaéc laø tuy cuøng noùi veà moät ñaûo Tröôøng Sa maø Trung Quoác cho raèng trình vaïn lyù naøo cuõng khôûi ñaàu baèng moät
quaàn ñaûo, nhöng Trung Quoác duøng thuoäc veà hoï. böôùc nhoû. Muoán hoaøn thaønh moät taùc phaåm
lôùn, chuùng ta caàn baét ñaàu baèng taøi lieäu. Raát
chöõ “Xisha” vaø Vieät Nam laïi duøng chöõ
tieác, taøi lieäu veà traän haûi chieán Hoaøng Sa tuy
Hoaøng Sa hay Paracel khi hoï noùi ñeán Luùc söï vieäc baén ngö phuû Vieät Nam naøy
ñaõ ñöôïc ñeà caäp tôùi nhieàu, nhöng vaãn coøn
quaàn ñaûo naøy. xaûy ra, taøu cuûa haûi quaân Vieät Nam coù thieáu soùt. Nay gaëp ñuùng luùc ñöôïc anh em
maët trong vuøng vaø naèm trong cöï ly coù Thaân Höõu Hoaøng-Sa cuøng baïn Baûo-Bình
OÂng Qin Gang coøn noùi theâm: “Cuoäc theå khai hoûa, nhöng hoï ñaõ khoâng laøm theá khuyeán-khích vaø thuùc-ñaåy, taäp “Taøi-lieäu
thao dieãn quaân söï thöôøng leä ôû vuøng bieån vì töï bieát hoûa löïc hoï raát yeáu so vôùi chieán Haûi-Chieán Hoaøng-Sa” tuy khôûi söï ñaõ tôùi 15
chung quanh quaàn ñaûo Xisha laø nhöõng haïm vaø hoûa löïc cuûa haûi quaân Trung naêm vaãn chöa xong[2] ñöôïc voäi vaõ ra ñôøi
hoaït ñoäng bình thöôøng cuûa haûi quaân Quoác. ñeå laøm vieân ñaù loùt ñöôøng ñaàu tieân cho taùc
Trung Quoác trong vuøng bieån thuoäc chuû phaåm “Haûi Chieán Hoaøng Sa”. Chuùng toâi hy
voïng raèng taùc-phaåm lôùn hôn naøy seõ ñöôïc
quyeàn cuûa Trung Quoác. Söï phaûn ñoái cuûa Vaø tröôùc ñoù, vaøo hoâm thaùng Tö, Trung
nhieàu ngöôøi tieáp tay goùp söùc hoaøn taát sau
Vieät Nam laø voâ caên cöù vaø voâ lyù.” Quoác leân tieáng phaûn ñoái Vieät Nam vi
naøy.
phaïm chuû quyeàn cuûa Trung Quoác khi kyù
Cho ñeán khi baûn tin naøy ñeán vôùi baïn ñoïc hieäp ñoàng khai thaùc daàu vaø khí ñoát trò gía
DCVOnline, caùc baùo chí trong nöôùc vaãn 2 tæ Myõ kim vôùi BP ôû vuøng bieån quanh TQ coù muoán chieán tranh khoâng
ñaûo Tröôøng Sa thuoäc bieån Nam Haûi http://www.x-cafevn.org/forum/showthread.
chöa coù baùo naøo ñöa tin. Vaø ngay caû söï
php?t=10001
phaûn ñoái cuoäc thao dieãn quaân söï naøy cuûa (South China Sea), hoï ñaõ caûnh caùo BP vaø
Haø Noäi tuaàn roài cuõng raát yeáu ôùt, vaø söï keát quûa laø haõng daàu BP phaûi ruùt ñi.
phaûn ñoái naøy ñöôïc ñöa vôùi moät baûn tin
raát ngaén thoaït ñaàu ñi treân Thoâng Taán Xaõ
Vieät Nam vaø sau ñoù ñöôïc moät vaøi tôø baùo
maïng khaùc ñaêng laïi moät caùch nhaït nhoøa
nhö khoâng muoán ngöôøi
daân ñoïc vaø bieát ñeán!

Ñieàu naøy khaùc haún vôùi


Nhaät Baûn chaúng haïn, Pheng
nhö caùch ñaây ba tuaàn,
hoâm 5 thaùng Möôøi Moät, Cuoäc chieán choáng Myõ ñaõ hôn laø 1 cuoäc
khi phoù Thuû töôùng Nga chieán chaâu chaáu ñaù voi, cuoäc chieán ñaõ
ñöôïc söû saùch laø thaàn thaùnh, vaø khi VN phaùt
Sergei Naryshkin ñeán
ñoäng cuoäc chieán ñoù ñaõ chaúng coù thaèng Myõ
Nhaät Baûn ñeå giaûi quyeát
naøo aên hieáp hay laán ñaát VN, vaây thì moät
chuyeän tranh chaáp quaàn cuoäc chieán choáng laïi nhöõng haønh ñoäng
ñaûo Kuril giöõa hai nöôùc giaønh ñaát, baét naït cuûa Baéc phöông hieän taïi
ôû vuøng Hokkaido, chính khoâng phaûi laø voâ nghóa
quyeàn vaø baùo chí Nhaät Baûn ñaõ ñöa tin Taøu chieán trang bò missle TQ
hoaøn toaøn trung thöïc ñeå daân bieát, theo
Moä t ñoaïn ñöôøng
http://dactrung.net/baiviet/noidung.aspx?BaiID=2KG80cqcSC2Zl66yFisH%2FA%3D%3D
Toâi ñaõ ñoïc vaø nghó raèng taâm söï cuûa cöïu ñoäng vi phaïm luaät phaùp quoác teá naøy cuûa khöù) cuï hoûi laïi caâu chuyeän ngaøy ñoù. OÂng
trung uùy, nhaø vaên Cao Xuaân Huy, con Trung Quoác. Chuùng ta ñeàu laø ngöôøi Vieät T beøn soâi noåi nhaéc laïi:
trai coá nhaø pheâ bình ñaùng kính Cao Nhò, Nam, tröôùc haønh ñoäng ñi laïi veát xe ñoå
cuõng laø taâm söï cuûa nhieàu chieán binh cuûa bieát bao trieàu ñaïi tröôùc kia, nhaø caàm “Daïi caùi maët toâi, nghe lôøi anh, ngay luùc
khaùc trong quaân löïc Vieät Nam Coäng quyeàn Trung Quoác laïi moät laàn nöõa muoán ñoù toâi goïi ra Haø Noäi cho anh Saùu trao
Hoøa: “Coù thuø oaùn gì ñaâu, nhöng gaëp thaùch thöùc daân toäc Vieät Nam ta. Toâi ñoåi vôùi anh aáy veà caâu chuyeän cuûa thaèng
ñaâu thì baén ñoù.” (Traû lôøi phoûng vaán cuûa tin chaéc caùc anh cuõng nhö chuùng toâi raát nguïy (xin loãi baïn ñoïc vì ñaây laø töø ngöõ
Traàn Vaên Thuûy). Anh cuõng nhö chuùng phaãn noä tröôùc tin naøy. Thaät laø coù toäi vôùi cuûa oâng T) vöøa goïi cho anh. Anh Saùu
toâi, phaùt ñieân leân khi nghe tin maát quaàn oâng cha neáu chuùng ta ñeå moät taác ñaát cuûa nghó moät luùc roài chaäm raõi daïy cho toâi baøi
ñaûo Hoaøng Sa. Vaø khoâng rieâng gì nhöõng toå quoác rôi vaøo tay ngoaïi bang. Chuùng hoïc nhôù ñôøi. Toâi cöù töôûng anh suy nghó
ngöôøi lính nhö chuùng toâi vaø caùc anh, maø toâi mong caùc anh haõy ñaët lôïi ích daân toäc laâu vì ñaây laø vaán ñeà teá nhò neân phaûi haønh
caû taát caû ngöôøi Vieät Nam naøo cuõng vaäy, leân treân moïi ñònh kieán veà yù thöùc heä ñeå ñoäng thaän troïng, hoùa ra anh suy nghó vì
keå caû nhöõng só quan caáp cao cuûa quaân baét tay nhau trong chuyeän naøy.” phaûi tìm caùch ñeå daïy cho caáp döôùi theá
ñoäi (Baéc) Vieät Nam. Nhaân ñaây, toâi xin naøo laø baøi hoïc quoác teá voâ saûn. Anh baûo:
maïn pheùp anh L.T.H - moät ngöôøi baïn toâi, OÂng cuï hôi ngôõ ngaøng, sau giaây laùt, thaáy “Toâi heát söùc thaát voïng vì anh. Taïi sao laïi
trích ra ñoaïn ghi cheùp cuûa anh veà moät cuoäc ñieän thoaïi naøy mang moät noäi dung coù theå ngaây thô chính trò ñeán nhö vaäy.
caâu chuyeän coù thaät. Ngöôøi keå laïi cho anh nghieâm chænh vaø vôùi thaùi ñoä hoaøn toaøn Vaán ñeà maát quaàn ñaûo Taây Sa toâi cuõng
nghe chính laø oâng cuï, ngöôøi ñaõ thaân sinh thaønh taâm vì bình thöôøng hoï hay duøng raát ñau loøng. Nhöng sau naøy lòch söû seõ
ra anh: thuaät ngöõ “Vieät Nam Coäng Hoøa”, “Vieät goäp caùi toäi ñoù vôùi caùi toäi ñi ñeâm vôùi ñeá
coäng” vaø “Baéc Vieät”, beøn traû lôøi: “Toâi quoác Myõ thoûa thuaän treân löng chuùng ta
“…Khoaûng 1h30 ñeâm, Taân Sôn Nhaát vaãn hieåu vaø chia seû vôùi caùc anh veà vaán ñeà ñeå xeùt hoûi nhöõng keû mang tö töôûng Ñaïi
oàn aøo bôûi tieáng ñoäng cô maùy bay. Truï sôû naøy. Nhöng xin anh haõy ñeå toâi trao ñoåi Haùn, phi voâ saûn. Coøn hieän nay baét tay
cuûa phaùi ñoaøn Vieät Nam Daân Chuû Coäng vôùi tröôûng ñoaøn vaø traû lôøi anh sau.” vôùi chính quyeàn buø nhìn tuyeät nhieân
Hoaø, trong ban lieân hieäp quaân söï 4 beân khoâng ñöôïc. Chuùng ta ñang tranh thuû
naèm ôû traïi David döôùi luøm caây lôùn. Vaãn OÂng cuï nhaác maùy trao ñoåi ngay vôùi anh söï giuùp ñôõ cuûa anh em ñeå giaûi phoùng
nhieàu phoøng coøn ñeå ñeøn, coù leõ nhieàu T (thuû tröôûng cuûa cuï). Luùc ñoù caû hai mieàn Nam, ñöa vaán ñeà naøy ra luùc naøy
caùn boä vaãn chöa nguû vì traên trôû vôùi coâng ñeàu nhaát trí raèng ra thoâng caùo chung khoâng coù lôïi cho cuoäc khaùng chieán cuûa
vuï rieâng ñöôïc giao. OÂng cuï vaãn thöùc, vôùi phía beân kia thì chaéc chaén laø khoâng chuùng ta. Vuõ khí khí taøi löông thöïc ñeàu
taâm traïng ñang xao ñoäng vì môùi ñöôïc theå coù ñöôïc, nhöng tröôùc söï kieän ngang ñi theo ngaû Trung Quoác, hoï gaây khoù deã
caáp treân thoâng baùo tin cuûa BBC veà vieäc ngaïnh naøy cuûa Trung Quoác ai maø khoâng cho chuùng ta thì chieán tröôøng khoù khaên
Trung Quoác taán coâng ñaùnh chieám quaàn töùc giaän. Cuoäc chieán ñaáu saép giaønh bieát nhöôøng naøo. Khoâng neân tham baùt
ñaûo Hoaøng Sa cuûa ta. Chuoâng ñieän thoaïi ñöôïc thaéng lôïi hoaøn toaøn, trong khi ñoù boû maâm. Phaûi coù caùi nhìn toaøn cuïc. Giaûi
vang leân. Ngöôøi ôû ñaàu daây beân kia noùi: hoï moàm leo leûo anh em ñoàng chí roài phoùng mieàn Nam xong chuùng ta coù theå
laïi ñaâm ngay muõi dao vaøo söôøn mình. laøm ñöôïc moïi vieäc khaùc. Caùn boä côõ anh
“Chaøo anh L, xin loãi anh vì ñaõ laøm maát Nhöng nguyeân taéc cuûa hoaït ñoäng ngoaïi phaûi hieåu ñieàu ñoù chöù.”
giaác nguû. Xin pheùp ñöôïc töï giôùi thieäu giao ñaõ buoäc hoï phaûi neùn caûm xuùc vaø
toâi laø ñaïi uùy…, trôï lyù cuûa tröôûng ñoaøn nhaát nhaát tuaân theo nguyeân taéc: haønh OÂng cuï ngaäm nguøi. Cho ñeán ngaøy nay
Vieät Nam Coäng Hoøa… Mong anh thöù ñoäng theo chæ thò ôû treân. oâng cuï vaãn aân haän 2 ñieàu. Moät laø, neáu
loãi vì chöa ñöôïc anh cho pheùp, nhöng ngaøy ñoù haûi quaân Saøi Goøn quyeát chieán
chuùng toâi hoûi xin soá maùy beân toång ñaøi Ñeâm ñoù oâng cuï khoâng nguû ñöôïc. Phaàn vì vôùi Trung Quoác giaønh laïi Taây Sa thì
thaønh phoá vaø muoán trao ñoåi vôùi anh moät chôø xem anh T trao ñoåi xong vôùi Haø Noäi chaéc chaén mieàn Baéc seõ im laëng. Hoï (Saøi
chuyeän quan troïng.” coù yù kieán theá naøo. Phaàn khaùc vì noãi uaát Goøn) hoaøn toaøn laøm ñöôïc vì ngaøy ñoù
haän daân toäc, cuøng vôùi caùi thöù tình caûm haûi quaân Trung Quoác coøn raát laïc haäu,
“Xin loãi anh vaøo ñeà ngay ñöôïc khoâng?” raát mô hoà goïi laø quoác teá coäng saûn giaèng vaø trang bò khoâng hôn gì haûi quaân mieàn
Cuï ngaét lôøi. xeù trong loøng. Nam. Ngaët noãi khoâng ai noùi vôùi hoï ñieàu
ñoù caû. Töø treân xuoáng döôùi coøn ñang lo
“Chaéc anh coù nghe tin haûi quaân Trung Ngaøy hoâm sau luùc gaëp laïi nhau ôû phoøng ñoái phoù vôùi mieàn Baéc. Hai laø caùi toøa aùn
Coäng… aø xin loãi Trung Quoác ñaõ ñaùnh hoïp, oâng cuï thaáy anh T yeân laëng lôø ñi, lòch söû maø anh Saùu noùi ñeán ñoù, coù leõ
chieám quaàn ñaûo Taây Sa.” (Hoài ñoù goïi döôøng nhö ñeâm qua 2 ngöôøi khoâng coù phaûi haøng traêm naêm nöõa môùi môû. Luùc
theo teân Trung Quoác goïi.) chuyeän gì trao ñoåi caû. Laïi theo nguyeân ñoù chaúng nhöõng anh Saùu vaø chuùng toâi ñaõ
taéc, cuï cuõng khoâng hoûi gì. Sau naøy vaøo thaønh ngöôøi thieân coå laâu roài maø caû caùi boä
“Toâi coù nghe.” naêm 1983 trong buoåi leã kæ nieäm 10 naêm luaät voâ saûn maø chuùng ta ñònh döïa vaøo ñoù
ngaøy kyù hieäp ñònh Paris, gaëp laïi anh T, ñeå thöa kieän cuõng bò choân vuøi töø ñôøi naûo
“Chuùng toâi muoán ñeà nghò caùc anh ñeå cho luùc ñoù ñaõ nghæ coâng taùc (nghóa laø söï kieän ñôøi nao.”
2 ñoaøn mieàn Nam vaø mieàn Baéc ngaøy mai 1979 ñaõ xaûy ra roài neân möùc ñoä “an toaøn”
cuøng ra moät thoâng caùo chung veà haønh ñaõ cho pheùp ngöôøi ta côûi môû hôn veà quaù ...
Chuû quyeàn treâ n hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa
http://www.tapchithoidai.org/ThoiDai11/200711_TuDangMinhThu.htm

Thöû phaân tích laäp luaän cuûa Vieät Nam vaø Trung Quoác*
Töø Ñaëng Minh Thu[1]
Nhaéc ñeán Bieån Ñoâng, khoâng ai khoâng nghó ñeán hai caùi teân raát ñeïp Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa. Tieác thay hai caùi teân ñoù laïi gaén
lieàn vôùi nhöõng gì ñi ngöôïc vôùi thieän, myõ, hoaø, vì hai quaàn ñaûo xa xoâi naøy ñaõ vaø ñang laø ñoái töôïng cuûa moät cuoäc tranh chaáp soâi noåi
giöõa caùc quoác gia vaø laõnh thoå trong vuøng. Cuoäc tranh chaáp ñaõ keùo daøi gaàn moät theá kyû nhöng ñeán nay vaãn chöa giaûi quyeát ñöôïc,
vaø ngaøy caøng traàm troïng hôn, ñang laø moái ñe doaï cho hoaø bình ôû vuøng Ñoâng Nam AÙ.

Khi thì buøng noå, khi thì laéng dòu, cuoäc tranh chaáp naøy mang moïi hình thöùc ñaáu tranh, töø ñaáu tranh chính trò, ngoaïi giao ñeán ñaáu
tranh vuõ löïc. Caùc quoác gia tranh chaáp cuõng thay ñoåi tuyø theo thôøi cuoäc. Luùc ñaàu chæ coù Phaùp vaø Trung Hoa, tieáp sau ñoù, Nhaät Baûn
vaø Philippin cuõng nhaûy vaøo ñoøi quyeàn lôïi. Sau Chieán tranh theá giôùi thöù hai, Nhaät Baûn baïi traän ruùt lui khoûi cuoäc tranh chaáp, Phaùp
rôøi Ñoâng Döông, Trung Hoa thay ñoåi chính quyeàn, thì caùc quoác gia vaø vuøng laõnh thoå tranh chaáp goàm Vieät Nam Coäng hoaø, Trung
Quoác, Ñaøi Loan vaø Philippin. Sau khi Vieät Nam thoáng nhaát thì cuoäc tranh chaáp tieáp dieãn giöõa nöôùc Coäng hoaø xaõ hoäi chuû nghóa
Vieät Nam vaø ba quoác gia vaø vuøng laõnh thoå kia. Ngaøy nay, töø khi “Luaät Bieån môùi” ra ñôøi, taàm quan troïng cuûa 2 quaàn ñaûo taêng
theâm, thì soá quoác gia tranh chaáp cuõng taêng theo. Malaixia vaø Brunaây cuõng ñoøi quyeàn lôïi treân quaàn ñaûo Tröôøng Sa. Vôùi Coâng öôùc
Luaät Bieån môùi, quoác gia naøo naém nhöõng quaàn ñaûo naøy khoâng nhöõng ñöôïc höôûng laõnh haûi quanh ñaûo maø caû vuøng ñaëc quyeàn kinh
teá vaø theàm luïc ñòa quanh quaàn ñaûo. Tuy nhieân, vaán ñeà phaân chia laõnh haûi, vuøng ñaëc quyeàn kinh teá vaø theàm luïc ñòa giöõa caùc quoác
gia chöa thöïc hieän ñöôïc khi chöa bieát hai quaàn ñaûo naøy thuoäc veà ai. Vì vaäy, vaán ñeà xaùc ñònh chuû quyeàn treân quaàn ñaûo Hoaøng Sa
vaø Tröôøng Sa caøng quan troïng.

Baøi vieát naøy seõ phaân tích moät soá lyù leõ chính maø Vieät Nam vaø Trung Quoác ñöa ra ñeå khaúng ñònh chuû quyeàn cuûa mình, vì ñaây laø
hai quoác gia chính trong cuoäc tranh chaáp.

I. DIEÃN BIEÁN CUOÄC TRANH CHAÁP

Dieãn bieán cuoäc tranh chaáp seõ ñöôïc trình baøy vaén taét theo thöù töï thôøi gian, qua ba giai ñoaïn: tröôùc thôøi Phaùp thuoäc, trong thôøi
Phaùp thuoäc, vaø sau thôøi Phaùp thuoäc.

1. Tröôùc thôøi Phaùp thuoäc

· Nhöõng ngöôøi ñaùnh caù Trung Hoa vaø Vieät Nam soáng treân caùc ñaûo tuyø theo muøa nhöng töø bao giôø thì khoâng theå xaùc ñònh ñöôïc.

· Ñaàu theá kyû XVII: Chuùa Nguyeãn toå chöùc khai thaùc treân caùc ñaûo. Ñoäi Hoaøng Sa vaø Ñoäi Baéc Haûi coù nhieäm vuï ra ñoùng ôû hai
quaàn ñaûo, moãi naêm 8 thaùng ñeå khai thaùc caùc nguoàn lôïi: ñaùnh caù, thaâu löôïm nhöõng taøi nguyeân cuûa ñaûo, vaø nhöõng hoaù vaät do laáy
ñöôïc töø nhöõng taøu ñaém.

· Naêm 1753: Coù 10 ngöôøi lính cuûa Ñoäi Baéc Haûi ñeán quaàn ñaûo Tröôøng Sa: 8 ngöôøi xuoáng ñaûo, coøn 2 ngöôøi thì ôû laïi canh
thuyeàn. Thình lình côn baõo tôùi vaø thuyeàn bò troâi daït ñeán caûng Thanh Lan cuûa Trung Quoác. Chính quyeàn Trung Hoa cho ñieàu tra,
vaø khi bieát caùc söï kieän, ñaõ cho ñöa 2 ngöôøi lính Vieät Nam veà.[2]

· Naêm 1816: Vua Gia Long chính thöùc chieám höõu ñaûo, ra leänh caém côø treân ñaûo vaø ño thuyû trình.

· Naêm 1835: Vua Minh Maïng cho xaây ñeàn, ñaët bia ñaù, ñoùng coïc, vaø troàng caây. Ñoäi Hoaøng Sa vaø Ñoäi Baéc Haûi ñöôïc trao nhieàu
nhieäm vuï hôn: khai thaùc, tuaàn tieãu, thu thueá daân treân ñaûo, vaø nhieäm vuï bieân phoøng baûo veä hai quaàn ñaûo. Hai ñoäi naøy tieáp tuïc
hoaït ñoäng cho ñeán khi Phaùp nhaûy vaøo Ñoâng Döông.

2. Thôøi Phaùp thuoäc

· Naêm 1884: Hieäp öôùc Hueá aùp ñaët cheá ñoä thuoäc ñòa.

· 9-6-1885: Hieäp öôùc Phaùp – Thanh Thieân Taân laø moät hieäp öôùc höõu nghò, chaám döùt xung ñoät giöõa Phaùp vaø Trung Hoa.

· 26-6-1887: Hieäp öôùc Phaùp – Thanh aán ñònh bieân giôùi giöõa Baéc Vieät Nam vaø Trung Hoa.

· 1895 – 1896: Vuï La Bellona vaø Imeji Maru.


Coù hai chieác taøu La Bellona vaø Imeji Maru bò ñaém gaàn Hoaøng Sa, moät chieác bò ñaém naêm 1895, vaø chieác kia bò ñaém naêm 1896.
Nhöõng ngöôøi ñaùnh caù ôû Haûi Nam beøn thu löôïm ñoàng töø hai chieác taøu bò ñaém. Caùc coâng ty baûo hieåm cuûa hai chieác taøu naøy phaûn
ñoái chính quyeàn Trung Hoa. Chính quyeàn Trung Hoa traû lôøi laø Trung Hoa khoâng chòu traùch nhieäm, vì Hoaøng Sa khoâng phaûi laø
laõnh thoå cuûa Trung Hoa, vaø cuõng khoâng phaûi cuûa An Nam.[3]

· Naêm 1899: Toaøn quyeàn Paul Doumer ñeà nghò chính phuû Phaùp xaây ngoïn haûi ñaêng nhöng khoâng thaønh vì taøi chính bò thieáu.

· Naêm 1909: Toång ñoác Löôõng Quaûng ra leänh thaùm thính quaàn ñaûo Hoaøng Sa.

· Naêm 1920: Mitsui Busan Kaisha xin pheùp Phaùp khai thaùc quaàn ñaûo Hoaøng Sa. Phaùp töø choái.

· Baét ñaàu naêm 1920: Phaùp kieåm soaùt quan thueá vaø tuaàn tieãu treân ñaûo.

· 30-3-1921: Toång ñoác Löôõng Quaûng saùp nhaäp Hoaøng Sa vôùi Haûi Nam. Phaùp khoâng phaûn ñoái.

· Baét ñaàu töø naêm 1925: Tieán haønh nhöõng thí nghieäm khoa hoïc treân ñaûo do Dr. Krempt, Giaùm ñoác Vieän Haûi döông hoïc Nha
Trang toå chöùc.

· 8-3-1921: Toaøn quyeàn Ñoâng Döông tuyeân boá hai quaàn ñaûo: Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa laø laõnh thoå cuûa Phaùp.

· Naêm 1927: Taøu De Lanessan vieáng thaêm quaàn ñaûo Tröôøng Sa.

· Naêm 1930: Ba taøu Phaùp: La Malicieuse, L’Alerte vaø L’Astrobale chieám quaàn ñaûo Tröôøng Sa vaø caém côø Phaùp treân quaàn ñaûo
naøy.

· Naêm 1931: Trung Hoa ra leänh khai thaùc phaân chim taïi quaàn ñaûo Hoaøng Sa, ban quyeàn khai thaùc cho Coâng ty Anglo-Chinese
Development. Phaùp phaûn ñoái.

· Naêm 1932: Phaùp chính thöùc tuyeân boá An Nam coù chuû quyeàn lòch söû treân quaàn ñaûo Hoaøng Sa. Phaùp saùp nhaäp quaàn ñaûo Hoaøng
Sa vôùi tænh Thöøa Thieân.

· Naêm 1933: Quaàn ñaûo Tröôøng Sa ñöôïc saùp nhaäp vôùi tænh Baø Ròa. Phaùp cuõng ñeà nghò vôùi Trung Hoa ñöa vaán ñeà ra Toaø aùn
Quoác teá nhöng Trung Hoa töø choái.

· Naêm 1938: Phaùp cho ñaët bia ñaù, xaây haûi ñaêng, ñaøi khí töôïng vaø ñöa ñoäi bieân phoøng ngöôøi Vieät ra ñeå baûo veä ñaûo Pattle (ñaûo
Hoaøng Sa) cuûa quaàn ñaûo Hoaøng Sa.

· Naêm 1946: Nhaät baïi traän phaûi ruùt lui. Phaùp trôû laïi Pattle (An Vónh) nhöng vì chieán cuoäc ôû Vieät Nam neân phaûi ruùt.

· Naêm 1947: Quaân cuûa Töôûng Giôùi Thaïch ñoå boä leân ñaûo Woody (ñaûo Phuù Laâm) cuûa quaàn ñaûo Hoaøng Sa. Phaùp phaûn ñoái vaø göûi
quaân Phaùp - Vieät trôû laïi ñaûo. Hai beân ñaøm phaùn taïi Paris. Phaùp ñeà nghò ñöa ra Troïng taøi quoác teá nhöng Trung Hoa töø choái.

· Naêm 1950: Quaân cuûa Töôûng Giôùi Thaïch ruùt khoûi ñaûo Woody.

· Naêm 1951: Taïi Hoäi nghò San Francisco, Nhaät tuyeân boá töø boû taát caû caùc ñaûo, Ñaïi dieän chính phuû Baûo Ñaïi laø Thuû töôùng Traàn
Vaên Höõu khaúng ñònh chuû quyeàn cuûa Vieät Nam treân hai quaàn ñaûo maø khoâng coù nöôùc naøo leân tieáng phaûn ñoái.

3. Sau thôøi Phaùp thuoäc

· Naêm 1956: Quaân ñoäi Phaùp ruùt khoûi Ñoâng Döông. Ñoäi canh cuûa Phaùp treân ñaûo Pattle ñöôïc thay theá bôûi ñoäi canh cuûa Vieät
Nam.

Trung Quoác cho quaân chieám phía Ñoâng cuûa quaàn ñaûo Hoaøng Sa, töùc nhoùm Amphitrite (Nhoùm Ñoâng). Trong khi phía Taây,
nhoùm Crescent (Löôõi Lieàm), vaãn do quaân Vieät Nam ñoùng treân ñaûo Pattle naém giöõ.

· 1-6-1956: Ngoaïi tröôûng Vieät Nam Coäng hoaø Vuõ Vaên Maãu xaùc nhaän laïi chuû quyeàn cuûa Vieät Nam treân caû hai quaàn ñaûo.

· 22-8-1956: Moät ñôn vò haûi quaân cuûa Vieät Nam Coäng hoaø caém côø treân quaàn ñaûo Tröôøng Sa vaø döïng bia ñaù.

· Naêm 1961: Vieät Nam Coäng hoaø saùp nhaäp quaàn ñaûo Hoaøng Sa vôùi tænh Quaûng Nam.
· Naêm 1973: Quaàn ñaûo Tröôøng Sa ñöôïc saùp nhaäp vaøo tænh Phöôùc Tuy.

· Naêm 1974: Trung Quoác oanh taïc quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø chieám caùc ñaûo do quaân Vieät Nam Coäng hoaø ñoùng.

· Naêm 1975: Quaân ñoäi Nhaân daân Vieät Nam thay theá quaân ñoäi cuûa Vieät Nam Coäng hoaø taïi quaàn ñaûo Tröôøng Sa.

· Naêm 1977: Vieät Nam tuyeân boá laõnh haûi, keå caû laõnh haûi cuûa caùc ñaûo.

· Trong thôøi gian naøy, nhieàu quoác gia khaùc cuõng ñaõ chieám moät soá ñaûo cuûa quaàn ñaûo Tröôøng Sa.

· Naêm 1988: Laàn ñaàu tieân Trung Quoác göûi quaân tôùi quaàn ñaûo Tröôøng Sa. Quaân cuûa Trung Quoác ñuïng ñoä vôùi Haûi quaân Vieät
Nam. Treân 70 ngöôøi lính Vieät Nam bò maát tích. Trung Quoác ñaõ chaën khoâng cho taøu mang côø Chöõ Thaäp Ñoû ra cöùu quaân Vieät Nam.

· Naêm 1989: Trung Quoác chieám theâm moät ñaûo.

· Naêm 1990: Trung Quoác ñeà nghò khai thaùc chung quaàn ñaûo Tröôøng Sa.

· Naêm 1992: Trung Quoác chieám theâm moät soá ñaûo nöõa.

· Naêm 1994: Ñuïng ñoä giöõa Vieät Nam vaø moät chieác taøu Trung Quoác nghieân cöùu cho Coâng ty Crestone.

Hieän nay Trung Quoác kieåm soaùt toaøn boä quaàn ñaûo Hoaøng Sa. Coøn quaàn ñaûo Tröôøng Sa thì do saùu quoác gia vaø laõnh thoå
chieám giöõ laø: Vieät Nam, Trung Quoác, Ñaøi Loan, Philippin, Malaixia vaø Brunaây.

II. PHAÂN TÍCH LAÄP LUAÄN CUÛA VIEÄT NAM VAØ TRUNG QUOÁC

Lyù leõ maø caû Vieät Nam vaø Trung Quoác ñöa ra laø chuû quyeàn lòch söû, caû hai quoác gia ñeàu khaúng ñònh mình coù chuû quyeàn töø laâu ñôøi
ñöôïc cuûng coá vaø chöùng minh baèng lòch söû. Ngoaøi ra, Trung Hoa ngaøy xöa, cuõng nhö Ñaøi Loan ngaøy nay, vaø nhieàu taùc giaû thöôøng
vieän daãn Hieäp uôùc Phaùp – Thanh 1887 ñeå khaúng ñònh hai quaàn ñaûo thuoäc veà Trung Quoác. Vì Trung Quoác vaø Ñaøi Loan ñaõ ñoàng
yù noùi chung moät tieáng noùi trong vuï tranh chaáp naøy, do ñoù, ñaây cuõng coù theå laø moät lyù leõ cuûa Trung Quoác. Thôøi kyø gaàn ñaây, töø khi
tranh chaáp vôùi Coäng hoaø xaõ hoäi chuû nghóa Vieät Nam, Trung Quoác ñaõ vieän daãn theâm moät lyù leõ, laø nhöõng lôøi tuyeân boá tröôùc ñaây
cuûa nöôùc Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa. Phaàn naøy seõ phaân tích ba lyù leõ noùi treân.

1. Chuû quyeàn lòch söû

Caû Vieät Nam vaø Trung Quoác ñeàu naïi raèng mình ñaõ khaùm phaù, chieám höõu vaø haønh xöû chuû quyeàn laâu ñôøi. Chuùng ta thöû phaân tích
lyù leõ chuû quyeàn lòch söû cuûa moãi beân coù ñaït ñuû tieâu chuaån cuûa luaät quoác teá hay khoâng. Tröôùc tieân, chuùng ta haõy tìm hieåu luaät quoác
teá chi phoái söï chieám höõu laõnh thoå voâ chuû nhö theá naøo.

1.1. Söï chieám höõu laõnh thoå voâ chuû theo luaät quoác teá.

Moät söï chieám höõu laõnh thoå, muoán hôïp phaùp, phaûi hoäi ñuû ba ñieàu kieän:

Moät laø, ñieàu kieän lieân quan ñeán ñoái töôïng cuûa söï chieám höõu: laõnh thoå ñöôïc chieám höõu phaûi laø ñaát voâ chuû (res nullius), hoaëc laø
ñaõ bò chuû töø boû (res derelicta).

Hai laø, taùc giaû cuûa söï chieám höõu phaûi laø moät quoác gia. Chieám höõu phaûi ñöôïc thöïc hieän bôûi chính quyeàn cuûa quoác gia muoán
chieám höõu hoaëc bôûi ñaïi dieän cuûa chính quyeàn chieám höõu nhaân danh quoác gia mình. Tö nhaân khoâng coù quyeàn chieám höõu.

Ba laø, phöông phaùp chieám höõu:

Phöông phaùp chieám höõu ñaõ traûi qua nhieàu thay ñoåi theo thôøi gian. Tröôùc naêm 1884, quyeàn chieám höõu do Ñöùc Giaùo Hoaøng
ban cho. Töø theá kyû VIII ñeán XV, Ñöùc Giaùo Hoaøng chia ñaát giöõa hai quoác gia laø Taây Ban Nha vaø Boà Ñaøo Nha. Ñeán theá kyû XVI,
khi nhieàu quoác gia khaùc cuõng baét ñaàu tham gia vaøo coâng cuoäc ñi tìm ñaát môùi, thì phöông caùch chia ñaát bôûi Ñöùc Giaùo Hoaøng bò chæ
trích, vaø ngöôøi ta ñaët ra moät phöông thöùc môùi cho söï chieám höõu laõnh thoå, ñoù laø quyeàn khaùm phaù. Quoác gia naøo khaùm phaù ra maûnh
ñaát ñoù tröôùc thì ñöôïc chuû quyeàn treân ñaát ñoù. Khaùm phaù ñaây coù nghóa laø chæ nhìn thaáy ñaát thoâi, khoâng caàn ñaët chaân leân ñaát ñoù,
cuõng ñuû ñeå taïo chuû quyeàn. Sau naøy, ñieàu kieän ñoù ñöôïc xem nhö khoâng ñuû, neân ngöôøi ta ñöa theâm moät ñieàu kieän nöõa, laø söï chieám
höõu töôïng tröng. Quoác gia chieám höõu phaûi löu laïi treân laõnh thoå moät vaät gì töôïng tröng cho yù chí muoán chieám höõu cuûa mình: côø,
bia ñaù, ñoùng coïc, hoaëc baát cöù moät vaät gì töôïng tröng cho chuû quyeàn cuûa quoác gia chieám höõu. Ñeán theá kyû XVIII, ngöôøi ta thaáy
chieám höõu töôïng tröng cuõng khoâng ñuû ñeå chöùng toû chuû quyeàn cuûa moät quoác gia. Vì vaäy, ñeán naêm 1885, Ñònh öôùc Berlin nhaèm
giaûi quyeát vaán ñeà chia ñaát ôû chaâu Phi, aán ñònh moät tieâu chuaån môùi saùt thöïc hôn cho söï chieám höõu laõnh thoå. Ñoù laø söï chieám höõu
thöïc söï vaø haønh xöû chuû quyeàn treân laõnh thoå ñöôïc chieám höõu. Ngoaøi ra, Ñònh öôùc Berlin cuõng aán ñònh raèng quoác gia chieám höõu
phaûi thoâng baùo söï chieám höõu cuûa mình cho caùc quoác gia khaùc bieát. Nguyeân taéc chieám höõu thöïc söï vaø haønh xöû chuû quyeàn sau naøy
ñaõ trôû thaønh taäp quaùn quoác teá vaø ñöôïc laøm cô sôû cho söï chieám höõu laõnh thoå voâ chuû trong luaät quoác teá hieän ñaïi. Tuy nhieân, yeáu toá
thoâng baùo khoâng phaûi laø moät taäp quaùn quoác teá, noù chæ aùp duïng rieâng cho tröôøng hôïp chieám höõu ñaët trong phaïm vi cuûa Ñònh öôùc
Berlin maø thoâi.

Ngaøy nay theo luaät quoác teá, söï chieám höõu laõnh thoå phaûi bao goàm caû hai yeáu toá vaät chaát vaø tinh thaàn. Yeáu toá vaät chaát ñöôïc
theå hieän qua vieäc chieám höõu thöïc söï vaø haønh xöû chuû quyeàn treân laõnh thoå ñoù. Ñieàu naøy coù nghóa laø quoác gia chieám höõu phaûi coù
söï hieän dieän thöôøng tröïc treân laõnh thoå ñöôïc chieám höõu, vaø phaûi coù nhöõng hoaït ñoäng hoaëc nhöõng haønh vi coù tính quoác gia ñoái vôùi
laõnh thoå ñoù. Söï haønh xöû chuû quyeàn phaûi coù tính lieân tuïc. Coøn yeáu toá tinh thaàn coù nghóa laø quoác gia phaûi coù yù ñònh thöïc söï chieám
höõu maûnh ñaát ñoù. Phaûi hoäi ñuû hai yeáu toá vaät chaát vaø tinh thaàn treân thì söï chieám höõu môùi coù hieäu löïc. Vaø söï töø boû laõnh thoå cuõng
phaûi hoäi ñuû caû hai yeáu toá: vaät chaát, töùc laø khoâng haønh xöû chuû quyeàn trong moät thôøi gian daøi, vaø tinh thaàn, töùc laø coù yù muoán töø boû
maûnh ñaát ñoù. Phaûi hoäi ñuû caû hai yeáu toá: töø boû vaät chaát vaø töø boû tinh thaàn thì laõnh thoå ñoù môùi ñöôïc xem nhö bò töø boû, vaø trôû laïi quy
cheá voâ chuû.[4]

Ngoaøi phöông phaùp chieám höõu thöïc söï vaø haønh xöû chuû quyeàn (occupation vaø effectiviteù), moät quoác gia cuõng coù theå thuï ñaéc
chuû quyeàn qua nhöõng phöông phaùp khaùc nhö chuyeån nhöôïng (cession), thôøi hieäu (prescription), cuûng coá chuû quyeàn baèng danh
nghóa lòch söû (consolidation par titre historique),… Phöông phaùp “cuûng coá chuû quyeàn baèng danh nghóa lòch söû” ñöôïc aùp duïng neáu
quoác gia ñaõ söû duïng laâu ñôøi moät laõnh thoå khaùc maø khoâng coù phaûn ñoái cuûa moät quoác gia naøo khaùc.[5]

Nhöõng tieâu chuaån treân ñaõ ñöôïc aùp duïng thöôøng xuyeân bôûi aùn leä quoác teá, trong nhöõng baûn aùn veà tranh chaáp ñaûo Palmas, ñaûo
Groenland, ñaûo Minquier vaø Ecrehous…

1.2. Chuû quyeàn lòch söû cuûa Vieät Nam

Phaûi noùi raèng, vì hoaøn caûnh chieán tranh, neân taøi lieäu lòch söû cuûa Vieät Nam ñaõ bò taøn phaù hoaëc thaát laïc raát nhieàu. Vieät Nam ñaõ
ñöa ra nhöõng taøi lieäu lòch söû vaø ñòa lyù ñuû ñeå chöùng minh raèng mình ñaõ khaùm phaù ra hai quaàn ñaûo naøy töø laâu, ñaõ chieám höõu töôïng
tröng cuõng nhö thöïc söï vaø haønh xöû chuû quyeàn treân hai quaàn ñaûo qua nhieàu ñôøi vua vaø traûi qua ít nhaát laø ba theá kyû.

1.2.1. Khaùm phaù ít nhaát laø töø theá kyû XV, vaø haønh xöû chuû quyeàn trong theá kyû XVII

Daân ñaùnh caù Vieät Nam ñaõ soáng treân nhöõng ñaûo naøy vaø khai thaùc ñaûo töø laâu ñôøi. Taøi lieäu sôùm nhaát maø Vieät Nam coøn coù ñöôïc
laø quyeån “Tuyeån taäp Thieân Nam Töù Chí Loä ñoà thö” cuûa Ñoã Baù, vieát vaøo theá kyû XVII. Danh töø “Tuyeån taäp” cho ta thaáy taøi lieäu
naøy ñöôïc thu nhaäp töø nhieàu taøi lieäu tröôùc nöõa. Trong quyeån naøy, Ñoã Baù ñaõ taû nhöõng quaàn ñaûo naøy raát chính xaùc, vaø xaùc nhaän
raèng Chuùa Nguyeãn ñaõ laäp Ñoäi Hoaøng Sa ñeå khai thaùc quaàn ñaûo töø theá kyû XVII. Ñoaïn trích do söû gia kieâm nhaø Haùn hoïc Voõ Long
Teâ dòch nhö sau:

“Taïi laøng Kim Hoä, ôû hai beân bôø soâng coù hai ngoïn nuùi, moãi ngoïn coù moû vaøng do nhaø nöôùc cai quaûn. Ngoaøi khôi, moät quaàn ñaûo
vôùi nhöõng coàn caùt daøi, goïi laø “Baõi Caùt Vaøng”, daøi khoaûng 400 lyù, vaø roäng 20 lyù nhoâ leân töø döôùi ñaùy bieån, ñoái dieän vôùi bôø bieån
töø cöûa Ñaïi Chieâm ñeán cöûa Sa Vinh. Vaøo muøa gioù noàm Taây Nam, nhöõng thöông thuyeàn töø nhieàu quoác gia ñi gaàn bôø bieån thöôøng
bò ñaém daït vaøo nhöõng ñaûo naøy; ñeán muøa gioù Ñoâng Baéc, nhöõng thuyeàn ñi ngoaøi khôi cuõng bò ñaém nhö theá. Taát caû nhöõng ngöôøi bò
ñaém troâi daït vaøo ñaûo, ñeàu bò cheát ñoùi. Nhieàu haøng hoaù tích luyõ treân ñaûo.

Moãi naêm, vaøo thaùng cuoái cuûa muøa ñoâng, Chuùa Nguyeãn ñeàu cho moät haïm ñoäi goàm 18 thuyeàn ñi ra ñaûo ñeå thu thaäp nhöõng hoaù
vaät, ñem veà ñöôïc moät soá lôùn vaøng, baïc, tieàn teä, suùng ñaïn. Töø cöûa Ñaïi Chieâm, ra tôùi ñaûo maát moät ngaøy röôõi, neáu ñi töø Sa Kyø thì
chæ maát nöûa ngaøy.”[6]

Theo söû gia Voõ Long Teâ, maëc duø quyeån saùch cuûa Ñoã Baù ñöôïc vieát vaøo theá kyû XVII (vaøo naêm 1686), ñoaïn thöù nhaát cuûa hai
ñoaïn treân ñöôïc trích töø phaàn thöù ba cuûa quyeån Hoàng Ñöùc Baûn Ñoà - Hoàng Ñöùc laø teân hieäu cuûa vua Leâ Thaùnh Toâng (1460 –
1497).[7] Nhö vaäy, Vieät Nam ñaõ khaùm phaù hoaëc bieát tôùi nhöõng ñaûo naøy ít ra cuõng töø theá kyû XV. Danh töø Baõi Caùt Vaøng chöùng toû
raèng nhöõng ñaûo naøy ñaõ ñöôïc nhöõng ngöôøi Vieät Nam ít hoïc nhöng hieåu bieát nhieàu veà bieån khaùm phaù vaø khai thaùc, töø laâu tröôùc khi
chính quyeàn Chuùa Nguyeãn toå chöùc khai thaùc ñaûo. Daân Vieät Nam ñaõ sinh soáng ôû ñoù töø nhieàu theá kyû, vaø chính quyeàn nhaø Nguyeãn
töø theá kyû XVII ñaõ bieát toå chöùc khai thaùc ñaûo coù heä thoáng. Nhöõng yeáu toá naøy, nhaát laø söï khai thaùc cuûa nhaø nöôùc töø theá kyû XVII
qua raát nhieàu naêm, ñaõ taïo neân töø thôøi ñoù moät chuû quyeàn lòch söû cho Vieät Nam treân nhöõng ñaûo naøy.

1.2.2. Haønh xöû chuû quyeàn trong theá kyû XVIII: Quyeån Phuû bieân taïp luïc cuûa Leâ Quyù Ñoân

Leâ Quyù Ñoân laø quan döôùi thôøi nhaø Leâ, phuï traùch vuøng Thuaän Hoaù, Quaûng Nam. OÂng ñaõ vieát Phuû bieân taïp luïc vaøo naêm 1776,
taïi Quaûng Nam, neân ñaõ söû duïng ñöôïc raát nhieàu taøi lieäu cuûa chính quyeàn caùc Chuùa Nguyeãn ñeå laïi.[8] Ñoaïn sau ñaây noùi veà hai
quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa:

“… Phuû Quaûng Ngaõi, ôû ngoaøi cöûa bieån xaõ An Vónh, huyeän Bình Sôn coù nuùi goïi laø cuø lao Reù, roäng hôn 30 daëm, tröôùc coù phöôøng
Töù Chính, daân cö troàng ñaäu ra bieån boán canh thì ñeán; phía ngoaøi nöõa, laïi coù ñaûo Ñaïi Tröôøng Sa, tröôùc kia coù nhieàu haûi vaät vaø
nhöõng hoaù vaät cuûa taøu, laäp ñoäi Hoaøng Sa ñeå laáy, ñi ba ngaøy ñeâm thì môùi ñeán, laø choã gaàn Baéc Haûi”.[9]

Moät ñoaïn raát daøi khaùc cuõng trong Phuû bieân taïp luïc nhöng caàn phaûi trích daãn vì noù cung caáp nhieàu chi tieát quan troïng lieân quan
ñeán caùch Chuùa Nguyeãn toå chöùc khai thaùc hai quaàn ñaûo moät caùch heä thoáng:

… Phuû Quaûng Ngaõi, huyeän Bình Sôn coù xaõ An Vónh, ôû gaàn bieån, ngoaøi bieån veà phía Ñoâng Baéc coù nhieàu cuø lao, caùc nuùi linh tinh
hôn 130 ngoïn, caùch nhau baèng bieån, töø hoøn naøy sang hoøn kia hoaëc ñi moät ngaøy hoaëc vaøi canh thì ñeán. Treân nuùi coù choã coù suoái
nöôùc ngoït. Trong ñaûo coù baõi caùt vaøng, daøi öôùc hôn 30 daëm, baèng phaúng roäng lôùn, nöôùc trong suoát ñaùy. Treân ñaûo coù voâ soá yeán saøo;
caùc thöù chim coù haøng ngaøn, haøng vaïn, thaáy ngöôøi thì ñaäu voøng quanh khoâng traùnh. Treân baõi vaät laï raát nhieàu. OÁc vaân thì coù oác tai
voi to nhö chieác chieáu, buïng coù haït to baèng ñaàu ngoùn tay, saéc ñuïc, khoâng nhö ngoïc trai, caùi voû coù theå ñeõo laøm taám baøi ñöôïc, laïi
coù theå nung voâi xaây nhaø; coù oác xaø cöø, ñeå khaûm ñoà duøng; laïi coù oác höông. Caùc thöù oác ñeàu coù theå muoái vaø naáu aên ñöôïc. Ñoài moài
thì raát lôùn. Coù con haûi ba, tuïc goïi laø Traéng boâng, gioáng ñoài moài nhöng nhoû hôn, voû moûng coù theå khaûm ñoà duøng, tröùng baèng ñaàu
ngoùn tay caùi, muoái aên ñöôïc. Coù haûi saâm tuïc goïi laø con ñoät ñoät, bôi loäi ôû beán baõi, laáy veà duøng voâi saùt quan, boû ruoät phôi khoâ, luùc
aên thì ngaâm nöôùc cua ñoàng, caïo saïch ñi, naáu vôùi toâm vaø thòt lôïn caøng toát.

Caùc thuyeàn ngoaïi phieân bò baõo thöôøng ñaäu ôû ñaûo naøy. Tröôùc hoï Nguyeãn ñaët ñoäi Hoaøng Sa 70 suaát, laáy ngöôøi xaõ An Vónh sung
vaøo, caét phieân moãi naêm cöù thaùng ba nhaän giaáy sai ñi, mang löông ñuû aên saùu thaùng, ñi baèng 5 chieác thuyeàn caâu nhoû, ra bieån 3
ngaøy 3 ñeâm thì ñeán ñaûo aáy. ÔÛ ñaáy tha hoà baét chim baét caù maø aên. Laáy ñöôïc hoaù vaät cuûa taàu, nhö laø göôm ngöïa, hoa baïc, tieàn baïc,
voøng söù, ñoà chieân, cuøng laø kieám löôïm voû ñoài moài, voû haûi ba, haûi saâm, hoät oác vaân raát nhieàu. Ñeán kyø thaùng taùm thì veà, vaøo cöûa Eo,
ñeán thaønh Phuù Xuaân ñeå noäp, caân vaø ñònh haïng xong môùi cho ñem baùn rieâng caùc thöù oác vaân, haûi ba, haûi saâm, roài lónh baèng trôû veà.
Löôïm ñöôïc nhieàu ít khoâng nhaát ñònh, cuõng coù khi veà ngöôøi khoâng. Toâi ñaõ xem soå cuûa cai ñoäi cuõ laø Thuyeân Ñöùc Haàu bieân raèng:
Naêm Nhaâm Ngoï löôïm ñöôïc 30 hoát baïc; naêm Giaùp Thaân ñöôïc 5.100 caân thieác; naêm AÁt Daäu ñöôïc 126 hoát baïc; töø naêm Kyû Söûu ñeán
naêm Quyù Tî naêm naêm aáy moãi naêm chæ ñöôïc maáy taám ñoài moài, haûi ba. Cuõng coù naêm ñöôïc thieác khoâi, baùt söù vaø hai khaåu suùng
ñoàng maø thoâi.

Hoï Nguyeãn laïi ñaët ñoäi Baéc Haûi, khoâng ñònh bao nhieâu suaát, hoaëc ngöôøi thoân Thöù Chính ôû Bình Thuaän, hoaëc ngöôøi xaõ Caûnh
Döông, ai tình nguyeän ñi thì caáp giaáy sai ñi, mieãn cho tieàn söu cuøng caùc tieàn tuaàn ñoø, cho ñi thuyeàn caâu nhoû ra caùc xöù Baéc Haûi, cuø
lao Coân Loân vaø caùc ñaûo ôû Haø Tieân, tìm löôïm vaät cuûa taàu vaø caùc thöù ñoài moài, haûi ba, baøo ngö, haûi saâm, cuõng sai cai ñoäi Hoaøng Sa
kieâm quaûn. Chaúng qua laø laáy caùc thöù haûi vaät, coøn vaøng baïc cuûa quyù ít khi laáy ñöôïc”.[10]

Ñoaïn naøy cho thaáy vieäc khai thaùc hai quaàn ñaûo cuûa Ñoäi Hoaøng Sa vaø Ñoäi Baéc Haûi keùo daøi töø theá kyû XVII sang ñeán cuoái theá
kyû XVIII. Hoaït ñoäng cuûa hai ñoäi naøy ñöôïc toå chöùc coù heä thoáng, ñeàu ñeàu moãi naêm ra ñaûo coâng taùc 8 thaùng. Caùc thuyû thuû do nhaø
nöôùc tuyeån duïng, höôûng boång loäc cuûa nhaø nöôùc, giaáy pheùp vaø leänh ra coâng taùc do nhaø nöôùc caáp.

Caùc boä söû nhö Lòch trieàu hieán chöông loaïi chí, Ñaïi Nam thöïc luïc tieàn bieân, Ñaïi Nam nhaát thoáng chí, Hoaøng Vieät ñòa dö chí,
ñeàu coù ñoaïn ghi caùc Chuùa Nguyeãn toå chöùc khai thaùc hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa, vaø caû caùc ñaûo khaùc nöõa: Ñoäi Thanh
Chaâu phuï traùch caùc ñaûo ngoaøi khôi Quy Nhôn laáy toå chim yeán, Ñoäi Haûi Moân hoaït ñoäng ôû caùc ñaûo Phuù Quyù, Ñoäi Hoaøng Sa
chuyeân ra quaàn ñaûo Hoaøng Sa, sau ñoù laïi toå chöùc Ñoäi Baéc Haûi thuoäc ñoäi Hoaøng Sa nhöng phuï traùch caùc ñaûo xa ôû phía Nam trong
ñoù coù quaàn ñaûo Tröôøng Sa, ñaûo Coân Loân vaø caùc ñaûo naèm trong vuøng vònh Thaùi Lan thuoäc chuû quyeàn cuûa Vieät Nam.[11]

Ñaëc bieät laø boä Lòch trieàu hieán chöông loaïi chí: Dö ñòa chí cuûa Phan Huy Chuù (1782 – 1840). Phan Huy Chuù vaø caùc taùc phaåm
cuûa oâng ñöôïc Gaspardone nghieân cöùu. Boä söû naøy vieát vaøo ñaàu theá kyû XIX vaø goàm 49 quyeån naèm ôû EÙcole Fransaise d’Extreâme
Orient.[12]

1.2.3. Chính thöùc chieám höõu vaø haønh xöû chuû quyeàn trong theá kyû XIX

Chuû quyeàn ñöôïc tieáp tuïc haønh xöû qua theá kyû XIX, döôùi thôøi nhaø Nguyeãn (laø thôøi ñaïi keá vò chính quyeàn caùc Chuùa Nguyeãn).

Vò vua ñaàu tieân cuûa nhaø Nguyeãn, Vua Gia Long, ñaõ cuûng coá theâm quyeàn lòch söû cuûa Vieät Nam baèng caùch chính thöùc chieám
höõu hai quaàn ñaûo. Naêm 1816, Vua ñaõ ra leänh cho Ñoäi Hoaøng Sa vaø haûi quaân cuûa trieàu ñình ra thaêm doø, ño thuyû loä, vaø caém côø
treân quaàn ñaûo Hoaøng Sa ñeå bieåu töôïng cho chuû quyeàn cuûa Vieät Nam. Ñoaïn sau ñaây cuûa boä Vieät Nam thöïc luïc chính bieân chöùng
minh ñieàu naøy:

“Naêm Bính Tyù, naêm thöù 15 ñôøi Vua Gia Long (1816)
Ra leänh cho löïc löôïng haûi quaân vaø ñoäi Hoaøng Sa ñoå boä leân quaàn ñaûo Hoaøng Sa ñeå thanh tra vaø khaùm xeùt thuyû trình.”

Söï chieám höõu hai quaàn ñaûo theo leänh cuûa Vua Gia Long cuõng ñöôïc chöùng nhaän bôûi caùc taøi lieäu cuûa phöông Taây.

Baøi cuûa M.A. Dubois de Jancigny vieát nhö sau:

“… Töø hôn 34 naêm, Quaàn ñaûo Paracel, mang teân laø Caùt Vaøng hay Hoaøng Sa, laø moät giaûi ñaûo quanh co cuûa nhieàu ñaûo chìm vaø
noåi, quaû laø raát ñaùng sôï cho caùc nhaø haøng haûi, ñaõ do nhöõng ngöôøi Nam Kyø chieám giöõ. Chuùng toâi khoâng bieát raèng hoï coù xaây döïng
cô sôû cuûa mình hay khoâng, nhöng chaéc chaén raèng vua Gia Long ñaõ quyeát ñònh giöõ nôi naøy cho trieàu ñaïi mình, vì raèng chính oâng
ñaõ thaáy ñöôïc raèng töï mình phaûi ñeán ñaáy chieám laáy vaø naêm 1816 nhaø vua ñaõ trònh troïng caém ôû ñaây laù côø cuûa Nam Kyø”.[13]

Moät baøi khaùc cuûa Jean Baptiste Chaigneau cuõng ghi nhaän ñieàu treân:

“Nam Kyø, maø nhaø vua hieän nay laø hoaøng ñeá bao goàm baûn thaân xöù Nam Kyø, xöù Baéc Kyø, moät phaàn cuûa Vöông quoác Campu-
chia, moät soá ñaûo coù ngöôøi ôû khoâng xa bôø bieån vaø quaàn ñaûo Paracel goàm nhöõng baù ñaù ngaàm, ñaù noåi khoâng coù ngöôøi ôû. Chæ ñeán
naêm 1816 hoaøng ñeá hieän nay môùi chieám lónh nhöõng ñaûo aáy.”[14]

Naêm 1833, vua Minh Meänh cho ñaët bia ñaù treân quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø xaây chuøa. Vua cuõng ra leänh troàng caây vaø coät treân ñaûo.
Boä Ñaïi Nam thöïc luïc chính bieân, quyeån thöù 104, vieát nhö sau:

“Thaùng taùm muøa thu naêm Quyù Tî, Minh Meänh thöù 14 (1833)… Vua baûo Boä Coâng raèng: Trong haûi phaän Quaûng Ngaõi, coù moät
daûi Hoaøng Sa, xa troâng trôøi nöôùc moät maàu, khoâng phaân bieät ñöôïc noâng hay saâu. Gaàn ñaây, thuyeàn buoân thöôøng (maéc caïn) bò haïi.
Nay neân döï bò thuyeàn maønh, ñeán sang naêm seõ phaùi ngöôøi tôùi ñoù döïng mieáu, laäp bia vaø troàng nhieàu caây coái. Ngaøy sau caây coái to
lôùn xanh toát, ngöôøi deã nhaän bieát ngoõ haàu traùnh khoûi ñöôïc naïn maéc caïn. Ñoù cuõng laø vieäc lôïi muoân ñôøi”.[15]

Naêm sau, Vua Minh Meänh ra leänh cho Ñoäi Hoaøng Sa ra ñaûo laáy kích thöôùc ñeå veõ baûn ñoà. Quyeån Ñaïi Nam thöïc luïc chính bieân
(1834), quyeån thöù 122 ghi nhaän ñieàu naøy:

“Naêm Giaùp Ngoï, thöù 15, ñôøi Minh Meänh:

… Vua truyeàn leänh cho Ñoäi tröôûng Tröông Phuùc Só vaø khoaûng treân 20 thuyû thuû ra quaàn ñaûo Hoaøng Sa ñeå veõ baûn ñoà…”.[16]

Ñeán naêm 1835 thì leänh xaây mieáu, döïng bia ñaù ñöôïc hoaøn taát vaø ñöôïc ghi nhaän trong quyeån Ñaïi Nam thöïc luïc chính bieân,
quyeån thöù 154:

“Thaùng saùu muøa haï naêm AÁt Muøi, Minh Meänh thöù 16 (1835)… Döïng ñeàn thôø thaàn (ôû ñaûo) Hoaøng Sa thuoäc Quaûng Ngaõi. Hoaøng
Sa ôû haûi phaän Quaûng Ngaõi, coù moät choã noåi coàn caùt traéng, caây coái xanh um, giöõa coàn caùt coù gieáng, phía Taây Nam coù mieáu coå, coù
taám baøi khaéc 4 chöõ: “Vaïn Lyù Ba Bình” (1). Coøn Baïch Sa chu vi 1.070 tröôïng, teân cuõ laø Phaät Töï Sôn, bôø ñoâng, taây, nam ñeàu ñaù
san hoâ thoai thoaûi uoán quanh maët nöôùc. Phía baéc, giaùp vôùi moät coàn toaøn ñaù san hoâ, söøng söõng noåi leân, chu vi 340 tröôïng, cao 1
tröôïng 3 thöôùc, ngang vôùi coàn caùt, goïi laø Baøn Than Thaïch. Naêm ngoaùi vua toan döïng mieáu laäp bia ôû choã aáy, nhöng vì soùng gioù
khoâng laøm ñöôïc. Ñeán ñaây môùi sai cai ñoäi thuyû quaân Phaïm Vaên Nguyeân ñem lính vaø Giaùm thaønh cuøng phu thuyeàn hai tænh Quaûng
Ngaõi, Bình Ñònh, chuyeân chôû vaät lieäu ñeán döïng mieáu (caùch toaø mieáu coå 7 tröôïng). Beân taû mieáu döïng bia ñaù; phía tröôùc mieáu xaây
bình phong. Möôøi ngaøy laøm xong, roài veà”.[17]

Ñoaïn sau ñaây cuûa cuøng boä saùch, cho thaáy vua nhaø Nguyeãn khoâng nhöõng quan taâm ñeán vieäc khai thaùc ñaûo maø coøn nhaän thöùc
ñöôïc vò trí chieán löôïc cuûa hai quaàn ñaûo, xem chuùng nhö laø laõnh thoå bieân phoøng cuûa Vieät Nam vaø toå chöùc caû moät chöông trình daøi
haïn ñeå cuûng coá bieân cöông ñoù – theo Ñaïi Nam thöïc luïc chính bieân, quyeån thöù 165:

“Naêm Bính Thaân, nieân hieäu Minh Meänh thöù 17 (1836), muøa xuaân, thaùng gieâng, ngaøy moàng 1…

Boä Coâng taâu: Cöông giôùi maët bieån nöôùc ta coù xöù Hoaøng Sa raát laø hieåm yeáu. Tröôùc kia, ñaõ phaùi veõ baûn ñoà maø hình theå noù xa
roäng, môùi chæ ñöôïc moät nôi, cuõng chöa roõ raøng. Haøng naêm, neân phaùi ngöôøi ñi doø xeùt cho khaép ñeå thuoäc ñöôøng bieån. Töø naêm nay
trôû veà sau, moãi khi ñeán haï tuaàn thaùng gieâng, xin phaùi thuyû quaân vaø veä Giaùm thaønh ñaùp moät chieác thuyeàn oâ, nhaèm thöôïng tuaàn
thaùng hai thì ñeán Quaûng Ngaõi, baét hai tænh Quaûng Ngaõi, Bình Ñònh thueâ 4 chieác thuyeàn cuûa daân, höôùng daãn ra ñuùng xöù Hoaøng Sa,
khoâng cöù laø ñaûo naøo, hoøn naøo, baõi caùt naøo; khi thuyeàn ñi ñeán, cuõng xeùt xem xöù aáy chieàu daøi, chieàu ngang, chieàu cao, chieàu roäng,
chu vi, vaø nöôùc bieån xung quanh noâng hay saâu, coù baõi ngaàm, ñaù ngaàm hay khoâng, hình theá hieåm trôû, bình dò theá naøo, phaûi töôøng
taát ño ñaïc, veõ thaønh baûn ñoà. Laïi xeùt ngaøy khôûi haønh, töø cöûa bieån naøo ra khôi, nhaèm phöông höôùng naøo ñi ñeán xöù aáy, caên cöù vaøo
ñöôøng ñi, tính öôùc ñöôïc bao nhieâu daëm. Laïi töø xöù aáy troâng vaøo bôø bieån, ñoái thaúng vaøo laø tænh haït naøo, phöông höôùng naøo, ñoái
cheânh cheách laø tænh haït naøo, phöông höôùng naøo, caùch bôø bieån chöøng bao nhieâu daëm. Nhaát nhaát noùi roõ, ñem veà daâng trình”.
“Vua y lôøi taâu, phaùi suaát ñoäi thuûy quaân Phaïm Höõu Nhaät ñem binh thuyeàn ñi, chuaån cho mang theo 10 caùi baøi goã, ñeán nôi
ñoù döïng laøm daáu ghi (moãi baøi goã daøi 5 thöôùc, roäng 5 taác, daøy 1 taác, maët baøi khaéc nhöõng chöõ “Minh Meänh thöù 17, naêm Bính
Thaân, thuyû quaân Chaùnh ñoäi tröôûng suaát ñoäi Phaïm Höõu Nhaät, vaâng meänh ñi Hoaøng Sa troâng nom ño ñaïc ñeán ñaây löu daáu ñeå ghi
nhôù”.[18]

Sau ñoù, hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa ñöôïc veõ treân baûn ñoà cuûa trieàu ñình Vua Minh Meänh. Nhöõng ñoaïn treân ñaây cho
thaáy chuû quyeàn lòch söû cuûa Vieät Nam ñaõ tieáp tuïc ñöôïc haønh xöû bôûi caùc vua nhaø Nguyeãn. Ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi ñöôïc trao
theâm nhieàu nhieäm vuï: tuaàn tieãu, ñi laáy kích thöôùc ñaûo ñeå veõ baûn ñoà, thaêm doø ñòa haûi, veõ thuyû trình,… Nhöõng Ñoäi naøy cuõng coù
nhieäm vuï thu thueá nhöõng ngöôøi taïm soáng treân ñaûo[19].

Hai ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi hoaït ñoäng cho ñeán khi Phaùp xaâm löôïc Vieät Nam. Ít nhaát töø theá kyû XVII (vaø coù theå töø theá kyû XV
hoaëc tröôùc nöõa), töø thôøi Chuùa Nguyeãn, traûi qua caùc trieàu ñaïi vua nhaø Nguyeãn, trong 3 theá kyû, hai ñoäi naøy ñaõ coù nhieàu hoaït ñoäng
khai thaùc, quaûn trò vaø bieân phoøng ñoái vôùi hai quaàn ñaûo. Ñaây laø nhöõng hoaït ñoäng cuûa nhaø nöôùc, do nhaø nöôùc toå chöùc. Nhöõng hoaït
ñoäng naøy keùo daøi suoát 300 naêm khoâng coù moät lôøi phaûn ñoái cuûa Trung Hoa thôøi ñoù. Nhaø Nguyeãn cuõng yù thöùc ñöôïc traùch nhieäm
quoác teá cuûa mình töø thôøi ñoù vaø cho troàng caây treân ñaûo ñeå caùc thuyeàn beø khoûi bò ñaém vaø maéc caïn. Roõ raøng ñaây laø nhöõng söï haønh
xöû chuû quyeàn cuûa moät quoác gia treân laõnh thoå cuûa mình.

Nhö vaäy, chuû quyeàn cuûa Vieät Nam ñöôïc thuï ñaéc qua hai phöông phaùp phoái hôïp nhau: (1) quyeàn lòch söû baét nguoàn töø söï söû
duïng vaø chieám höõu laâu ñôøi moät laõnh thoå voâ chuû döôùi thôøi caùc Chuùa Nguyeãn, theá kyû XVII vaø XVIII (consolidation par titre his-
torique), vaø (2) chuû quyeàn baét nguoàn töø söï chính thöùc chieám höõu vaø haønh xöû chuû quyeàn moät caùch lieân tuïc döôùi thôøi caùc vua nhaø
Nguyeãn, theá kyû XIX (prise de possession, occupation et effectiviteù). Thöïc ra vieäc thuï ñaéc baèng phöông phaùp (1) cuõng ñaõ ñuû ñeå
taïo chuû quyeàn cho Vieät Nam, vaø nhö vaäy, Vieät Nam ñaõ coù chuû quyeàn lòch söû töø theá kyû XVII. Quyeàn naøy laïi ñöôïc cuûng coá theâm
khi caùc vua nhaø Nguyeãn chính thöùc chieám höõu ñaûo. Ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi khoâng hieän dieän thöôøng xuyeân treân ñaûo vì ñieàu
kieän sinh soáng ôû caùc ñaûo khoâng cho pheùp. Tuy nhieân, leä aùn quoác teá ñaõ meàm deûo ñoái vôùi nhöõng nôi naøy luaät khoâng baét buoäc phaûi
coù moät söï hieän dieän thöôøng xuyeân cuûa quoác gia chieám höõu. Trong vuï aùn Clipperton, Phaùp chæ cho taøu chieán thanh tra ñaûo, maø
khoâng ñaët moät cô quan coâng quyeàn naøo hieän dieän thöôøng xuyeân taïi ñaûo. Troïng taøi Quoác teá ñaõ cho raèng nhö vaäy cuõng ñuû ñeå haønh
xöû chuû quyeàn, vì ñieàu kieän ôû ñaûo khoâng cho pheùp soáng thöôøng xuyeân treân ñoù.[20] Trong tröôøng hôïp Vieät Nam, maëc duø khoâng ôû
laïi ñaûo thöôøng xuyeân, hai Ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi cuõng soáng ôû ñoù 8 thaùng moãi naêm ñeán khi gioù noàm baét ñaàu thoåi, töùc laø muøa
baõo bieån tôùi, hoï môùi trôû veà ñaát lieàn 4 thaùng, vaø ñeán thaùng gieâng laïi trôû ra caùc ñaûo ñoùng oû ñoù 8 thaùng vaø haøng naêm ñeàu nhö vaäy.
Vôùi hoaøn caûnh thôøi ñoù, thuyeàn cuûa caùc quoác gia khaùc, keå caû thuyeån cuûa Trung Hoa ñeàu sôï khoâng daùm ñeán ñaûo, trong khi Vieät
Nam cho quaân ñeán ñoùng ôû caùc ñaûo 8 thaùng moãi naêm. Nhö vaäy, ñaõ vöôït tieâu chuaån aán ñònh bôûi vuï aùn Clipperton, vaø quaù ñuû ñeå
xem nhö Vieät Nam ñaõ chieám höõu hai quaàn ñaûo töø thôøi caùc Chuùa Nguyeãn (theá kyû XVII).

1.2.4. Trung Quoác noùi raèng nhöõng ñaûo trong baûn ñoà cuûa Vieät Nam (Ñaïi Nam nhaát thoáng toaøn ñoà), khoâng phaûi laø Xisha (ñaûo Coàn
caùt Taây) vaø Nansha (ñaûo Coàn caùt Nam) cuûa Trung Quoác vì baûn ñoà cho thaáy nhöõng ñaûo gaàn bôø bieån quaù.[21]

Phaûi noùi raèng kyõ thuaät ño löôøng, kyõ thuaät veõ baûn ñoà, yù nieäm veà khoaûng caùch vaø thôøi gian ngaøy xöa khoâng phaûi nhö ngaøy nay.
Chính nhöõng taùc giaû Trung Quoác ñaõ khaúng ñònh ñieàu ñoù.[22] Vaán ñeà xaùc ñònh nhöõng ñaûo tranh chaáp khoâng phaûi laø môùi meû, vì
noù ñaõ ñöôïc ñaët ra trong nhieàu baûn aùn.[23] Vaán ñeà naøy cuõng ñöôïc ñaët ra ñoái vôùi laäp luaän cuûa Trung Quoác ôû muïc 1.3. cuûa baøi naøy.
Duø sao, trong tröôøng hôïp Vieät Nam, chæ caàn nhìn baûn ñoà cuõng thaáy raèng khoâng coù söï nhaàm laãn giöõa Hoaøng Sa, Tröôøng Sa vaø caùc
ñaûo ôû ven bieån, khi baûn ñoà ñöôïc veõ, vì nhöõng ñaûo ven bôû bieån nhö ñaûo Reù cuõng ñeàu ñöôïc veõ treân baûn ñoà, nhöõng ñaûo naøy ñaõ ñöôïc
veõ saùt doïc theo bôø bieån. Maø treân thöïc teá, giöõa nhöõng ñaûo ven bôø bieån vaø Hoaøng Sa, Tröôøng Sa, khoâng coù ñaûo hoaëc quaàn ñaûo naøo
khaùc. Töø ñoù, chuùng ta coù theå keát luaän raèng nhöõng quaàn ñaûo maø baûn ñoà Vieät Nam ghi laø Hoaøng Sa vaø Vaïn Lyù Tröôøng Sa chính laø
Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa. Phöông phaùp suy dieãn naøy ñaõ ñöôïc aùp duïng trong baûn aùn Palmas. Ngöôøi veõ baûn ñoà chæ khoâng coù yù nieäm
xaùc thöïc veà khoaûng caùch khoâng gian vaø tyû leä phaûi aùp duïng khi chuyeån noù leân maët giaáy ñeå veõ baûn ñoà, neân veõ khoaûng caùch ngaén
hôn thöïc teá.

Ngay caû khoaûng caùch giöõa hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Vaïn Lyù Tröôøng Sa cuõng bò ruùt ngaén laïi, khieán cho thoaït nhìn, ngöôøi ta
coù theå töôûng raèng ñaây chæ laø moät quaàn ñaûo. Tuy nhieân, nhieàu ñieàu ruùt töø nhöõng ghi cheùp trong saùch söû Vieät Nam, vaø töø nhöõng baûn
ñoà thôøi ñoù, ñaõ chöùng minh ñoù khoâng phaûi chæ laø moät quaàn ñaûo Hoaøng Sa:

(1) Treân baûn ñoà Ñaïi Nam nhaát thoáng toaøn ñoà coù ghi teân hai ñaûo roõ reät veõ baèng chöõ nho: Hoaøng Sa vaø Vaïn Lyù Tröôøng Sa.

(2) Caùc saùch söû ñòa cuûa Vieät Nam coù noùi ñeán 130 ñaûo. Con soá naøy khoâng phuø hôïp vôùi soá ñaûo thuoäc quaàn ñaûo Hoaøng Sa, hoaëc
quaàn ñaûo Tröôøng Sa tính rieâng. Nhöng neáu coäng soá ñaûo cuûa hai quaàn ñaûo laïi thì con soá vöøa ñuùng laø 130.[24]

Baûn ñoà 4
Hoaøng Sa

Baûn ñoà 6
Baûn ñoà 1
Baûn ñoà 2
Baûn ñoà 3
Baûn ñoà 4

Baûn ñoà 6
Baûn ñoà 5
Baûn ñoà 7
Atlas of the world

Baûn ñoà 7

(3) Neáu so saùnh baûn Ñaïi Nam nhaát thoáng toaøn ñoà (Baûn ñoà 1), baûn ñoà phoùng ñaïi cuûa quaàn ñaûo naøy trích töø Ñaïi Nam nhaát thoáng
toaøn ñoà (Baûn ñoà 2), baûn ñoà The Times Atlas of the World (ghi taét laø Atlas, Baûn ñoà 3 vaø 6), baûn ñoà phoùng to hieän thôøi cuûa daõy
Hoaøng Sa (Baûn ñoà 4), vaø baûn ñoà cuûa daõy Tröôøng Sa (Baûn ñoà 7), thì seõ thaáy nhö sau:

· Hình daïng cuûa daõy quaàn ñaûo treân Baûn ñoà 1 khoâng phuø hôïp vôùi hình daïng cuûa quaàn ñaûo Hoaøng Sa noùi rieâng. Hình daïng cuûa
quaàn ñaûo cuûa Hoaøng Sa laø theo hình voøng troøn, noù goàm hai cuïm ñaûo chính laø cuïm Crescent hình daïng ñuùng nhö caùi teân cuûa noù,
töùc laø caùc ñaûo naèm cuïm vaøo nhau theo hình löôõi lieàm. Phía sau cuïm Crescent (Löôõi Lieàm) laø cuïm Amphitrite (An Vónh), xeáp theo
hình voøng cung. Ngoaøi ra coù vaøi ñaûo raûi raùc quanh ñoù, naèm theo hình voøng troøn vaây quanh hai cuïm ñaûo chính, chöù khoâng phaûi
hình daøi (xem Baûn ñoà 3 vaø 4). Trong khi ñoù, neáu nhìn vaøo Baûn ñoà 2, ta seõ thaáy moät quaàn ñaûo theo hình chuoãi traûi daøi xuoáng vaø bò
thoùp laïi ôû giöõa, hoaøn toaøn khoâng phaûi laø hình cuïm nhö quaàn ñaûo Hoaøng Sa. Phaàn treân cuûa chuoãi naøy, ñöôïc xeáp theo cuïm gioáng
nhö Hoaøng Sa (xem ñoaïn töø A tôùi B treân baûn ñoà, do taùc giaû keû cho deã thaáy). Nhöng nöûa döôùi cuûa chuoãi ñaûo mang moät hình daïng
xuoâi daøi xuoáng (ñoaïn keû töø B tôùi C), khoâng gioáng moät phaàn naøo cuûa quaàn ñaûo Hoaøng Sa nhö ta thaáy treân Baûn ñoà 3 hoaëc Baûn ñoà
4. Phaàn naøy chaéc chaén khoâng phaûi laø Hoaøng Sa. Theo Baûn ñoà 6 thì giöõa quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø quaàn ñaûo Tröôøng Sa khoâng coù
moät quaàn ñaûo naøo khaùc caû, maø quaàn ñaûo hình chuoãi daøi xuoáng thì laïi caøng khoâng coù. Nhö vaäy phaàn döôùi cuûa chuoãi ñaûo ñöôïc veõ
treân Baûn ñoà 2 khoâng theå laø quaàn ñaûo naøo khaùc hôn laø Tröôøng Sa.

Moãi phaàn laïi coù moät teân rieâng vieát baèng chöõ nho: “Hoaøng Sa” vaø “Vaïn Lyù Tröôøng Sa”. Ñieàu naøy chöùng minh Ñaïi Nam nhaát
thoáng toaøn ñoà phaân bieät roõ raøng hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa.

· Baûn Ñaïi Nam nhaát thoáng toaøn ñoà (Baûn ñoà 1) cho thaáy chuoãi ñaûo keùo daøi suoát töø Quaûng Nam ñeán taän Cam Ranh, ñaûo thaáp
nhaát treân baûn ñoà naèm ngoaøi khôi Cam Ranh vaø Khaùnh Hoaø. Trong khi ñoù quaàn ñaûo Hoaøng Sa treân baûn ñoà Atlas naèm ngoaøi khôi
tænh Quaûng Nam, ñaûo thaáp nhaát cuûa noù theo höôùng taây nam laø ñaûo Triton (ñaûo Tri Toân) naèm song song vôùi tænh Quaûng Nam. Treân
Baûn ñoà 2, ñaûo thaáp nhaát phía taây cuûa cuïm ñaûo A-B naèm ngang vôùi cöûa Ñaïi Caùt (trong saùch cuûa Ñoã Baù goïi laø Ñaïi Chieâm), maø Ñaïi
Caùt vò trí ngang vôùi Quaûng Nam. Nhö vaäy, ñaûo noùi treân laø ñaûo Triton (gaïch chöõ X treân Baûn ñoà 2, do taùc giaû ghi). Vaø nhö theá thì
laøm sao caét nghóa ñöôïc ñoaïn döôùi cuûa chuoãi ñaûo treân Ñaïi Nam nhaát thoáng toaøn ñoà, laø ñoaïn baét ñaàu töø Quaûng Nghóa (Quaûng Ngaõi
treân baûn ñoà Atlas) ñeán vònh Cam Ranh? Ñaûo Hoaøng Sa khoâng keùo daøi xuoáng tôùi Khaùnh Hoaø hoaëc vònh Cam Ranh. Neáu nhìn vaûo
baûn ñoà Atlas, ta seõ thaáy song song vôùi tænh Phan Rang, gaàn vònh Cam Ranh (xem Baûn ñoà 6), laø ñaûo Thitu (ñaûo Thò Töù) cuûa daõy
Tröôøng Sa: Northeast Cay (ñaûo Song Töû Ñoâng), Southeast Cay (ñaûo Song Töû Taây), South Reef (ñaù Nam), vaø West York Island
(ñaûo Döøa), ñeàu naèm ngoaøi khôi, ngang vôùi khoaûng caùch töø Khaùnh Hoaø tôùi Cam Ranh (xem Baûn ñoà 7).

· Nhìn vaøo baûn ñoà cuûa Ñaïi Nam nhaát thoáng toaøn ñoà (Baûn ñoà 1), coù theå coù 4 giaû thuyeát:

a) Ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi khoâng bieát ñeán Tröôøng Sa vaø caùc taùc giaû chæ veõ Hoaøng Sa maø thoâi.

b) Ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi ñaõ hoaït ñoäng ôû caû quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø toaøn theå quaàn ñaûo Tröôøng Sa, vaø taùc giaû cuûa baûn ñoà
muoán veõ caû hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa, nhöng vì kyõ thuaät keùm, neân toaøn khoái Tröôøng Sa gaàn vôùi Hoaøng Sa hôn ngoaøi
thöïc teá.

c) Ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi chæ hoaït ñoäng vaø thaùm thính caùc ñaûo phía baéc cuûa daõy Tröôøng Sa, töùc Northeast Cay, Southeast
Cay, South Reef vaø Thitu; vaø ngöôøi veõ baûn ñoà, vì kyõ thuaät keùm neân veõ caùc ñaûo ñoù gaàn vôùi quaàn ñaûo Hoaøng Sa.

d) Ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi ñaõ hoaït ñoäng ôû nhöõng ñaûo noùi treân cuûa quaàn ñaûo Tröôøng Sa vaø caû daõy ñaûo phía döôùi caùc ñaûo
naøy töùc Xubi Reef (ñaù Subi), Loaita Island (ñaûo Loai Ta), Itu Aba Island (ñaûo Ba Bình), Great Discovery Reef (ñaù Lôùn), Spratly
Island (ñaûo Tröôøng Sa), … nhöng vì kyõ thuaät keùm, neân veõ daõy ñaûo naøy gaàn vôùi quaàn ñaûo Hoaøng Sa.

Döïa vaøo nhöõng döõ kieän vöøa neâu, thì giaû thuyeát thöù nhaát (a) ñaùng loaïi boû tröôùc tieân, vì soá ñaûo, hình daïng cuûa quaàn ñaûo Hoaøng
Sa, ñòa ñieåm cuûa noù so vôùi nhöõng tænh trong ñaát lieàn, taát caû nhöõng chi tieát naøy nhö ñöôïc veõ treân Baûn ñoà 1 vaø 2 khoâng aên khôùp
vôùi thöïc teá treân Baûn ñoà 3 vaø 4. Chuùng ta cuõng khoâng nghó raèng taùc giaû baûn Ñaïi Nam nhaát thoáng toaøn ñoà coù theå vì kyõ thuaät keùm
neân keùo daøi Hoaøng Sa xuoáng taän Cam Ranh. Vì Ñaïi Nam thö luïc chính bieân, quyeån 165, coù noùi roõ moät trong nhöõng muïc ñích
cuûa nhöõng chuyeán coâng taùc cuûa Ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi laø gaïch loä trình ñeå ra moãi ñaûo, vaø aán ñònh roõ vò trí cuûa moãi ñaûo so
vôùi moãi tænh ngang vôùi noù trong ñaát lieàn. “Phaûi aán ñònh roõ cöûa khaåu naøo ñöa ra moãi ñaûo. Moãi loä trình phaûi ñöôïc öôùc löôïng baèng
“daëm”.[25] Nhö vaäy, taùc giaû cuûa baûn ñoà naøy khoâng theå naøo nhaàm laãn maø aán ñònh ñaûo cuoái cuûa daõy Hoaøng Sa naèm ngang vôùi
Cam Ranh. Giaû thuyeát thöù ba (c) khoâng giaûi thích ñöôïc hình daïng cuûa chuoãi ñaûo treân baûn ñoà 1. Giaû thuyeát thöù hai (b) vaø thöù tö
(d) coù leõ saùt söï thöïc vì noù giaûi thích ñöôïc hình daïng cuûa chuoãi ñaûo treân Baûn ñoà 1, vò trí cuûa ñaûo ngang vôùi vuøng Khaùnh Hoaø, Cam
Ranh. Hình chuoãi naèm xuoâi daøi xuoáng cuûa caùc ñaûo ôû ñoaïn CD, khieán chuùng ta nghieâng veà giaû thuyeát thöù tö (d) hôn. Tuy nhieân,
giaû thuyeát thöù ba (c) cuõng coù theå aùp duïng ñöôïc neáu cho raèng Ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi ñaõ bieát toaøn theå hoaëc ña soá caùc ñaûo treân
daõy Tröôøng Sa, nhöng khi ñöa leân baûn ñoà chæ veõ ñöôïc moät soá ñaûo ôû phía Taây maø thoâi. Nhö vaäy, seõ aên khôùp vôùi soá ñaûo laø 130 ñaõ
ñöôïc ghi trong nhöõng saùch söû noùi treân. Vaû laïi, Ñaïi Nam thöïc luïc chính bieân cuõng coù noùi trong tôø trình cuûa Boä Coâng, laø quaàn ñaûo
raát roäng neân chæ veõ ñöôïc moät soá ñaûo giôùi haïn. Tôø trình cuõng coâng nhaän laø baûn ñoà veõ khoâng ñöôïc chính xaùc.

“Quaàn ñaûo Hoaøng Sa, bieân giôùi bieån cuûa nöôùc ta, laø moät ñòa ñieåm chieán löôïc raát quan troïng… Nhöõng ñoaøn coâng taùc ñaõ ñöôïc
phaùi ñi ñeå laáy kích thöôùc veõ baûn ñoà, nhöng vì quaàn ñaûo quaù roäng, neân chæ môùi veõ ñöôïc moät ñaûo treân baûn ñoà, maø cuõng khoâng ñöôïc
chính xaùc vaø chi tieát nhö mong muoán…”. Vì vaäy, tôø trình cuûa Boä Coâng ñaõ ñeà nghò Vua cho coâng taùc ra caùc ñaûo moãi naêm: “Ta neân
göûi ñoaøn coâng taùc ra moãi naêm ñeå thaùm saùt toaøn dieän quaàn ñaûo…”.[26]

Baûn ñoà veõ quaàn ñaûo Tröôøng Sa gaàn vôùi quaàn ñaûo Hoaøng Sa hôn trong thöïc teá chæ vì kyõ thuaät thôøi ñoù coøn keùm, khoâng bieát tyû
leä ñöa leân giaáy. Baûn ñoà cuûa Trung Hoa vaø cuûa phöông Taây thôøi ñoù cuõng mang khuyeát ñieåm naøy. Hôn nöõa, vò trí cuûa hai quaàn ñaûo
naèm treân cuøng moät kinh tuyeán 111°;[27] quaàn ñaûo Tröôøng Sa naèm hôi nhích sang phía ñoâng nam, neân treân thöïc teá cuõng khoâng
xa nhau laém, vaø vì thôøi ñoù ngöôøi ta khoâng coù ñöôïc yù nieäm chính xaùc veà kích thöôùc vaø tyû leä phaûi tuaân theo khi veõ baûn ñoà, thì coù
khuynh höôùng veõ hai quaàn ñaûo gaàn nhau hôn thöïc teá, cuõng deã hieåu. Duø sao, giaû thuyeát thöù hai (b), thöù ba (c) hoaëc thöù tö (d) cuõng
ñeàu chöùng minh ñöôïc Vieät Nam ít ra cuõng coù haønh xöû chuû quyeàn treân quaàn ñaûo Tröôøng Sa.

Nhöõng baûn ñoà cuûa phöông Taây thôøi xöa cuõng khoâng phaân bieät ñöôïc quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø quaàn ñaûo Tröôøng Sa neân ñaõ veõ caû
hai thaønh moät khoái goïi laø Hoaøng Sa. Thí duï, baûn ñoà cuûa anh em Van Langren, 1595, baûn ñoà Les eùtablissement et point de pen-
etration europeùen en Extreâme Orient au 18eø sieøcle (Baûn ñoà 8 vaø 9).

Baûn ñoà 8

Baûn ñoà 9

Baûn ñoà 10
Ñaïi Vieät ñôøi Hoàng Ñöùc
Baûn ñoà 8
Baûn ñoà 9
Baûn ñoà 10
Baûn ñoà 11
(Baûn veõ laïi cho deã ñoïc caùc ñòa danh)

Baûn ñoà 11
Ñaïi Vieät Quoác Toång Laõm Ñoà (Leâ Trung Höng)

Tröôùc thôøi Minh Maïng, hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa cuõng ñöôïc xem nhö moät quaàn ñaûo, neân goïi hai quaàn ñaûo laø
Hoaøng Sa, coù khi goïi laø Vaïn Lyù Tröôøng Sa. Nhöng sau khi caùc ñoaøn coâng taùc ñöôïc Vua Minh Maïng ra leänh laáy kích thöôùc vaø
thaùm saùt caû hai quaàn ñaûo, thì baûn ñoà ñöôïc veõ sau ñoù (töùc baûn Ñaïi Nam nhaát thoáng toaøn ñoà), môùi ghi roõ raøng hai teân khaùc nhau
cho hai quaàn ñaûo. Neáu treân Baûn ñoà 2, chuùng ta laáy buùt khoanh cuïm ñaûo ôû ñoaïn A-B laïi, vaø cuõng khoanh chuoãi ñaûo ôû ñoaïn B-C
laïi, thì ta seõ thaáy hai quaàn ñaûo rieâng reõ, vôùi hai caùi teân rieâng reõ (xem Baûn ñoà 5).

Do ñoù, ta coù theå keát luaän raèng Vieät Nam ñaõ haønh xöû chuû quyeàn treân caû hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa. Vì vaäy môùi coù
söï hieän dieän cuûa Ñoäi Baéc Haûi ñöôïc cöû ñi khai thaùc vaø quaûn lyù nhöõng ñaûo Tröôøng Sa, Coân Loân, vuøng Haø Tieân,… (theå theo quyeån
Phuû Bieân taïp luïc, quyeån 2). Ngöôøi ta coù theå thaéc maéc taïi sao Ñoäi Baéc Haûi ñaûm traùch Tröôøng Sa, Coân Loân, Haø Tieân, laø nhöõng
vuøng phía Nam, maø laïi goïi laø Baéc Haûi. Söû gia Voõ Long Teâ coù giaûi thích raèng Baéc Haûi theo nghóa chöõ nho cuõng coù theå laø “xa xoâi”.
Nhö vaäy “Baéc Haûi” coù theå hieåu laø vuøng bieån xa xaêm.[28] Nghóa thöù hai maø ta coù theå giaûi thích laø Ñoäi Baéc Haûi kieâm traùch caû
vuøng bieån mieàn Baéc laãn nhöõng ñaûo ôû phía Nam. Vì quyeån Phuû Bieân taïp luïc coù ghi raèng Ñoäi Baéc Haûi hoaït ñoäng ôû “… vuøng Bieån
Baéc, nhöõng ñaûo Coân Loân, Cuø Lao, vuøng Haø Tieân vaø Coàn Töï…”.[29] Neáu theo giaû thuyeát treân thì ta phaûi hieåu laø hai Ñoäi Hoaøng Sa
vaø Baéc Haûi boå tuùc cho nhau chöù khoâng coù söï phaân chia vuøng hoaït ñoäng giöõa hai Ñoäi. Theo nhö ghi cheùp trong Phuû Bieân taïp luïc
thì söï phaân chia giöõa hai Ñoäi laø ôû saûn vaät ñöôïc khai thaùc: Ñoäi Baéc Haûi gaàn nhö chæ thu thaäp caùc haûi saûn, coøn Ñoäi Hoaøng Sa thu
thaäp caû caùc hoaù vaät, vaøng, baïc,… do taøu ñaém ñeå laïi.

Theâm moät nhaän xeùt nöõa laø: Tröôøng Sa naèm ôû gaàn ñaûo Coân Loân neân khoâng leõ thôøi ñoù, Ñoäi Baéc Haûi hoaëc daân ñaùnh caù Vieät
Nam töø tröôùc nöõa ñaõ khaùm phaù vaø khai thaùc ñaûo Coân Loân maø laïi khoâng heà bieát ñeán ñaûo Tröôøng Sa. Nhaát laø taøu thuyeàn cuûa Vieät
Nam thôøi ñoù laø moät löïc löôïng huøng maïnh khieán nhieàu nhaø thaùm hieåm phöông Taây phaûi xaùc nhaän ñieàu ñoù. Thí duï, oâng Gentil de
la Barbinais ñaõ vieát trong quyeån Nouveau voyage autour du monde (xuaát baûn vaøo naêm 1738) nhö sau: “Quoique jusqu’ici les
Cochinchinois, aient attaqueù ou se soient deùfendus par terre, les emplois de I’armeùe navale sont plus rechercheùs, comme eùtant
les plus honorifiques. Le Roi de Cochinchine entretient 150 galeøres. AØ la dernieøre revue des galeøres, qui se fit en 1678, il y avait
131 galeøres…”[30] (Coù theå dòch laø: “Maëc duø daân Vieät Nam ñeán baây giôø vaãn taán coâng hoaëc phoøng thuû treân ñaát lieàn, vieäc söû duïng
löïc löôïng haûi quaân cuûa hoï tinh vi hôn, vaø coù theå noùi laø xuaát saéc nhaát. Vua Vieät Nam coù 150 chieán thuyeàn. Nhaân cuoäc bieåu tröông
chieán thuyeàn gaàn nhaát, ñöôïc toå chöùc vaøo naêm 1678, coù tôùi 131 chieán thuyeàn…”).

1.3. Chuû quyeàn lòch söû vieän daãn bôûi Trung Quoác

Trung Quoác cuõng vieän daãn quyeàn khaùm phaù vaø söï haønh xöû chuû quyeàn treân hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa.

1.3.1. Quyeàn khaùm phaù

Trung Quoác ñaõ khaúng ñònh raèng mình ñaõ khaùm phaù ra hai quaàn ñaûo tranh chaáp töø ñôøi nhaø Haùn, naêm 206 tröôùc Coâng nguyeân.
Tuy nhieân, coù taùc giaû Trung Hoa laïi xaùc ñònh laø nhöõng taøi lieäu sôùm nhaát ghi cheùp sinh hoaït cuûa ngöôøi Trung Hoa treân nhöõng ñaûo
naøy, thuoäc ñôøi nhaø Toáng (theá kyû XIII).[31]

Trung Quoác ñaõ vieän daãn nhieàu ñoaïn trích töø saùch söû ñòa cuûa mình. Nhöng thöïc teá cho thaáy caùc ñoaïn do Trung Quoác ñöa ra, chæ
taû hai quaàn ñaûo nhö nhöõng gì naèm trong loä trình ñi ngang Bieån Ñoâng maø thoâi. Ngoaøi ra, caùc ñoaïn ñöôïc vieän daãn tröôùc theá kyû XIII
cuõng khoâng noùi ñeán ñaûo naøo, maø chæ noùi ñeán bieån Nam Haûi. Nhöõng ñoaïn saùch vieát töø theá kyû XIII môùi baét ñaàu neâu teân ñaûo, nhöng
khoâng coù ñoaïn naøo noùi tôùi Xisha vaø Nansha. Nhieàu ñieåm töø nhöõng ñoaïn ñöôïc neâu ra, coøn cho thaáy roõ raøng Wanlishitang (Vaïn Lyù
Thaïch Saønh) maø Trung Quoác noùi laø Nansha thöïc teá khoâng phaûi laø Nansha maø laø ñaûo khaùc.

a) Saùch söû tröôùc theá kyû XIII

· Quyeån Dò vaät chí thôøi Haùn (Yi Wu Zhi), vieát nhö sau:[32]

“Coù nhöõng ñaûo nhoû, coàn caùt, ñaù ngaàm, vaø baêng caùt taïi Nam Haûi, nôi ñoù nöôùc caïn vaø ñaày ñaù nam chaâm…”. Nhöõng caâu taû naøy
raát mô hoà, chæ vieát “coù nhöõng ñaûo nhoû”, maø khoâng noùi roõ ñaûo naøo.

· Quyeån Zuo Zhuan vieát töø thôøi Xuaân Thu, ghi nhö sau:[33]

“Trieàu ñaïi veû vang cuûa nhaø Chu traán an daân man di ñeå vieãn chinh vuøng Nam Haûi (ñaûo) ñeå laøm sôû höõu cuûa Trung Hoa…”

Chöõ “ñaûo” laø do taùc giaû Jian-Ming Shen theâm vaøo trong daáu ngoaëc ñeå aùm chæ raèng “Nam Haûi” coù nghóa laø “nhöõng ñaûo ôû
vuøng Nam Haûi”. Baûn vaên baèng tieáng Trung Hoa chæ ghi “Nam Haûi” chöù khoâng phaûi “NamHaidao”.

b) Saùch söû töø theá kyû XIII

· Quyeån Chö Phieân Chí (theá kyû XIII) coù ghi raèng: “Phía Ñoâng Haûi Nam laø Thieân Lyù Tröôøng Sa vaø Vaïn Lyù Thaïch Ñöôøng, vaø
ngoaøi nöõa laø ñaïi döông voâ taän…”[34]

· Quyeån Haûi Luïc (On the Sea), taùc giaû Hoaøng Chung, xuaát baûn ñôøi Minh, ghi raèng: “Vaïn Lyù Tröôøng Sa naèm ôû Ñoâng Nam cuûa
Vaïn Lyù Thaïch Ñöôøng…”.[35]

· Ngay caû nhöõng taøi lieäu söû theá kyû XIX cuûa Trung Hoa, ñoàng thôøi vôùi söï chieám höõu vaø haønh xöû chuû quyeàn cuûa caùc vua nhaø
Nguyeãn taïi Vieät Nam, cuõng chæ taû nhöõng ñaûo naøy nhö nhöõng gì tình côø thaáy, naèm treân loä trình xuyeân Bieån Ñoâng cuûa caùc thuyeàn
Trung Hoa. Hôn theá nöõa, coù taøi lieäu coøn maëc nhieân coâng nhaän söï lieân heä cuûa caùc quaàn ñaûo ñoái vôùi Vieät Nam, neáu khoâng muoán
noùi raèng noù coâng nhaän nhöõng quaàn ñaûo naøy laø bieân phoøng cuûa An Nam. Thí duï quyeån Haûi Luïc cuûa Vöông Bænh Nam (1820-1842)
vieát:

“Loä trình phía ngoaøi ñöôïc noái lieàn vôùi loä trình phía trong bôûi Vaïn Lyù Tröôøng Sa naèm giöõa bieån. Chieàu daøi cuûa quaàn ñaûo
khoaûng vaøi chuïc ngaøn daëm. Noù laø böùc maøn phoøng thuû phía ngoaøi cuûa An Nam”.[36]

Töø ñoù, ta coù nhöõng nhaän xeùt sau ñaây veà nhöõng chöùng côù lòch söû veà quyeàn khaùm phaù cuûa Trung Quoác:

Khoâng coù moät quyeån saùch söû naøo noùi ñeán hai caùi teân Xisha (Taây Sa) vaø Nansha (Nam Sa), vaø khoâng coù moät quyeån saùch naøo
noùi ñeán chuû quyeàn cuûa Trung Quoác treân hai quaàn ñaûo naøy.[37] Nhöõng saùch söû ñòa cuûa Trung Quoác nhaéc ñeán raát nhieàu teân, naøo
laø Qianli Chang sha, Wanlishitang, Quianlishitang, Jiuruluozhou, Qizhouyang, Zizhousan. Vaø baây giôø Trung Quoác noùi raèng taát
caû nhöõng teân ñoù ñeàu aùm chæ Xisha vaø Nansha. Vì vaäy, muoán xeùt ñeán nhöõng chöùng côù lòch söû naøy, thieát töôûng caàn phaûi coù nhöõng
chuyeân vieân ñeå nghieân cöùu taïi choã vaø khaúng ñònh caùc teân naøy coù ñuùng laø Xisha vaø Nansha maø Trung Quoác noùi tôùi hay khoâng.

1.3.2 Haønh xöû chuû quyeàn

Nhöõng döõ kieän maø Trung Quoác vaø caùc taùc giaû Trung Hoa ñöa ra ñeå chöùng minh mình haønh xöû chuû quyeàn treân hai quaàn ñaûo
goàm coù: nhöõng cuoäc thanh tra, nhöõng cuoäc vieãn chinh, vaø nhöõng di vaät ñaøo bôùi ñöôïc töø caùc ñaûo.

Thanh tra vaø vieãn chinh

Phaàn lôùn nhöõng baøi vieát veà thanh tra vaø vieãn chinh laø söï khaúng ñònh nhöng khoâng coù ñoaïn söû naøo ñöôïc vieän daãn ñeå chöùng
minh ñieàu naøy.

*Tröôùc nhaø Nguyeân

Ñoaïn sau ñaây ñöôïc trích, khoâng phaûi töø saùch söû naøo caû, maø töø keát luaän cuûa moät vieân chöùc chính quyeàn Trung Quoác, giaùo sö
Wang Hengjie thuoäc Trung taâm chuyeân veà caùc saéc toäc thieåu soá, vaøo naêm 1991, döïa treân nhöõng di tích ñöôïc ñaøo bôùi treân ñaûo
Xisha ñeå keát luaän raèng nhaø Chu ñaõ coù nhöõng cuoäc vieãn chinh treân quaàn ñaûo naøy:

“Chính quyeàn nhaø Chu thuoäc thôøi Xuaân Thu khoâng nhöõng chinh phuïc nhöõng “daân man rôï” ôû phía Nam, maø cuõng toå chöùc nhöõng
cuoäc vieãn chinh treân nhöõng ñaûo cuûa bieån Nam Haûi ñeå chieám laøm ñaát Trung Hoa…”.[38]

Ñaây chæ laø moät keát luaän cuûa moät vieân chöùc nhaø nöôùc vaøo naêm 1991, chöù khoâng phaûi töø saùch söû khaùch quan. Neáu ñaõ coù nhöõng
cuoäc vieãn chinh, vaø nhöõng hoaït ñoäng khaùc thì taïi sao laïi khoâng ñöôïc ghi trong saùch söû cuûa Trung Hoa – töông ñöông vôùi nhöõng
ghi chuù trong saùch söû cuûa Vieät Nam? Trung Hoa vaãn töï haøo laø xöù vaên minh vaø caùc daân toäc khaùc laø “man di” maø taïi sao khoâng
bieát ghi nhöõng hoaït ñoäng cuûa nhaø nöôùc vaøo saùch söû cuûa mình, neáu nhöõng hoaït ñoäng ñoù coù thöïc?

Taùc giaû Shen vieát raèng trong quyeån Haäu Haùn thö coù ghi: Chen Mao ñöôïc boå nhieäm laøm quan Thaùi thuù ôû tænh Giao Chæ (Jiaoz-
chi) ñaõ coù nhöõng cuoäc tuaàn tieãu vaø “thaùm thính treân (caùc ñaûo cuûa) bieån Nam Haûi”. Vaø oâng ta ñaõ ghi trong daáu ngoaëc chöõ vieát
baèng tieáng Trung laø “xing bu Zhanghai”.[39]

Ñoaïn naøy cho thaáy khoâng coù choã naøo noùi ñeán Xisha vaø Nansha caû. Hôn nöõa, chöõ “ñaûo” laø do taùc giaû theâm vaøo trong daáu
ngoaëc, chöù baûn vieát tieáng Trung maø oâng ta cheâm trong ngoaëc keùp (xing bu Zhanghai) khoâng coù chöõ “ñaûo”, maø chæ laø thaùm thính
Zhanghai, töùc laø Nam Haûi, maø thoâi.

Taùc giaû Shen cuõng vieát raèng quyeån Nam chaâu dò vaät chí (Nanzhou Yiwu Zhi) keå nhöõng thuyû thuû nhaø Haùn ñi vieãn chinh töø
baùn ñaûo Malaixia trôû veà Trung Hoa. Roài oâng trích caâu trong Nam chaâu dò vaät chí: “ñi thuyeàn veà phía Ñoâng Baéc, ngöôøi ta gaëp raát
nhieàu ñaûo nhoû, ñaù ngaàm, baõi caùt ngaàm, trôû neân roõ reät taïi bieån Nam Haûi, nôi ñaây nöôùc caïn vaø coù nhieàu ñaù nam chaâm”.[40] Nhö
vaäy, trong Nam Chaâu dò vaät chí khoâng coù choã naøo noùi ñeán vieãn chinh treân ñaûo Xisha vaø Nansha, hoaëc tuaàn haønh quanh ñaûo naøy,
maø chæ noùi chung chung laø hoï ñi thuyeàn qua Bieån Ñoâng maø thoâi, hoaëc vieãn chinh taïi caùc vuøng nhö Malaxia, Borneùo.

Choã khaùc, taùc giaû Shen vieát laø chính quyeàn ñòa phöông döôùi trieàu ñaïi nhaø Taán ñaõ haønh xöû chuû quyeàn treân ñaûo Xisha vaø Nan-
sha baèng caùch göûi taøu ñi tuaàn tieãu treân vuøng bieån quanh ñoù. Ñeå chöùng minh ñieàu naøy, taùc giaû vieän daãn quyeån Quaûng Ñoâng toång
chí (General Record of Quangdong) do Hao Yu-lin vieát, coù ghi laø quan phuï traùch nhöõng vaán ñeà bieån Nam Haûi thôøi ñoù, coù ñi tuaàn
tieãu vaø thaùm thính taïi bieån Nam Haûi (xing bu ru hai).[41] ÔÛ ñaây cuõng nhö treân, taùc giaû Shen khoâng trích thaúng ñoaïn naøo trong
quyeån Quaûng Ñoâng toång chí ghi laïi söï kieän treân, neân chuùng ta khoâng bieát chính thöùc ñoaïn ñoù vieát nhö theá naøo.

Chæ 4 chöõ tieáng Trung ñöôïc ghi trong daáu ngoaëc laø “xing bu ru hai”. Neáu ñaây laø nguyeân vaên trong saùch söû, thì noù chæ noùi ñeán
thaùm thính treân bieån Nam Haûi (neáu thaät tình laø bieån Nam Haûi, vì chuùng ta khoâng bieát ñaây coù phaûi laø bieån Nam Haûi khoâng hay laø
bieån khaùc).

Duø söï kieän ñi tuaàn tieãu thaùm thính coù thaät ñi chaêng nöõa thì noù chæ toång quaùt taïi bieån maø Trung Quoác noùi laø bieån Nam Haûi, chöù
khoâng noùi laø tuaàn tieãu quanh hai ñaûo Xisha vaø Nansha. Maø neáu söï thaät laø bieån Nam Haûi, thì noù roäng meânh moâng laøm sao maø
bieát ñöôïc hoï coù tuaàn tieãu quanh hai quaàn ñaûo Xisha vaø Nansha hay khoâng. Vaø neáu coù, coù phaûi laø tuaàn tieãu ñeå thanh tra ñaûo vôùi tö
caùch laø chuû cuûa ñaûo hay chæ laø tuaàn tieãu vuøng bieån noùi chung? Nguyeân vaên quyeån saùch maø taùc giaû Shen noùi coù thöïc söï vieát ñoù laø
nhöõng cuoäc tuaàn tieãu hay chæ laø ñi thuyeàn ngang qua ñoù maø thoâi?

Choã khaùc, taùc giaû Shen khaúng ñònh laø hai ñaûo ñöôïc ñaët döôùi quyeàn quaûn trò cuûa huyeän Qiongzhou (laø Haûi Nam baây giôø),
nhöng khoâng vieän daãn chöùng côù lòch söû naøo caû, maø footnote chæ ghi laø taøi lieäu cuûa moät cô quan chính quyeàn cuûa Trung Quoác naêm
1992.[42] Vaû laïi, neáu Trung Hoa thôøi ñoù coù saùp nhaäp hai quaàn ñaûo vaø ñaûo Haûi Nam ñi nöõa, thì söï saùp nhaäp khoâng cuõng khoâng ñuû
ñeå taïo neân chuû quyeàn theo tieâu chuaån cuûa luaät quoác teá.

Trung Quoác cuõng cho raèng nhöõng di vaät tìm thaáy treân caùc ñaûo chöùng minh raèng daân Trung Hoa ñaõ soáng ôû ñoù. Nhöõng di tích lòch
söû ñaøo ñöôïc treân ñaûo Xisha nhö bình, ñoà goám, vaø caùc di vaät khaùc töø nhöõng naêm 420 cho ñeán thôøi nhaø Thanh, cho thaáy töø theá kyû
thöù V, daân Trung Hoa ñaõ sinh soáng laøm aên treân caùc ñaûo vuøng bieån Nam Haûi.[43] Töø ñoù Trung Quoác laäp luaän raèng vì daân Trung
Quoác sinh soáng ôû ñoù, neân Trung Quoác coù chuû quyeàn.

Tuy nhieân, luaät quoác teá khoâng chaáp nhaän chuû quyeàn treân moät laõnh thoå ñöôïc thuï ñaéc vì coù daân soáng treân ñaûo. Treân ñaûo coù raát
nhieàu loaïi daân sinh soáng tuyø theo muøa, keå caû daân Vieät Nam chöù khoâng phaûi chæ coù daân Trung Hoa vaø tö nhaân khoâng coù quyeàn
chieám höõu laõnh thoå.

* Töø thôøi nhaø Nguyeân ñeán nay

Trung Quoác vieän daãn raèng Trung Quoác göûi moät nhaø chieâm tinh hoïc ñeán ñaûo ñeå tham quan vaø laáy kích thöôùc ñaûo.[44]

- Nhöõng cuoäc vieãn chinh ñöôïc vieän daãn cho thôøi kyø naøy thöïc ra laø vieãn chinh ñeán nhöõng vuøng khaùc nhö vuøng Java chöù khoâng
phaûi taïi Xisha hoaëc Nansha.

- Ñoaïn ñöôïc vieän daãn ñeå chöùng minh cho nhöõng cuoäc tuaàn tieãu vaø vieãn chinh treân ñaûo Xisha vaø Nansha, trích töø quyeån
Nguyeân Söû (Yuan Shi) nhö sau:

“… thuyeàn ñi qua Qizhou Yang vaø Wanlishitang, ngang Jiaozhi (Giao Chæ) vaø Zhangcheng (Quy Nhôn),… hoï ñoå boä leân nhöõng
ñaûo nhö Hundun Dayang, ñaûo Ganlan, Jialimada, vaø Julan, hoï ñoùng ôû ñoù vaø chaët caây ñeå laøm nhöõng thuyeàn nhoû…”

Taùc giaû giaûi thích Qizhou Yang vaø Wanlishitang laø Xisha vaø Nansha, coøn Jialimada laø Borneùo hieän nay[45]. Tuy nhieân,
ñieåm naøy maâu thuaãn vôùi ñoaïn trích trong quyeån Haûi Luïc:

“Vaïn Lyù Tröôøng Sa naèm ôû Ñoâng Nam cuûa Vaïn Lyù Thaïch Ñöôøng”.[46]

Döïa vaøo caâu trích daãn treân trong quyeån Haûi Luïc, neáu chaáp nhaän hai caùi teân naøy aùm chæ Nansha vaø Xisha, thì Vaïn Lyù Tröôøng
Sa phaûi laø Nansha, coøn Vaïn Lyù Thaïch Ñöôøng phaûi laø Xisha. Theá nhöng, quyeån Nguyeân Söû noùi treân thì laïi ñöôïc dieãn giaûi Vaïn Lyù
Thaïch Ñöôøng (Wanlishitang) töùc laø Nansha, vaø Qizhou Yang töùc laø Xisha. Ruùt cuoäc ngöôøi ñoïc khoâng bieát ñaâu laø Nansha, ñaâu laø
Xisha nöõa. Neáu raùp hai caâu trích daãn treân vôùi caâu trong quyeån Chu Phan Chí ñaõ ñöôïc neâu ôû ñoaïn treân: “Phía Ñoâng Haûi Nam laø
Thieân Lyù Tröôøng Sa vaø Vaïn Lyù Thaïch Ñöôøng”, thì Vaïn Lyù Thaïch Ñöôøng coù theå laø Macclesfield Bank. Taùc giaû Marwyn Samuels
cuõng khaúng ñònh nhö vaäy (xem saùch cuûa Marwyn Samuels, tr. 18 vaø 19, Reference Note 31).
Moät ñieåm khaùc coù theå chöùng minh Wanlishitang thöïc ra laø Macclesfield Bank laø caâu trích treân cuûa quyeån Nguyeân Söû: “…
thuyeàn ñi qua Qizhou Yang vaø Wanlishitang, ngang Jiaozhi (Giao Chæ) vaø Zhangcheng (Quy Nhôn),…”. Neáu theo thöù töï tröôùc sau
trong loä trình thì Wanlishitang khoâng theå laø Nansha, maø laø Macclesfield Bank vì thuyeàn khoâng theå ñi ngang Nansha tröôùc khi ñi
ngang qua Giao Chæ ñöôïc. Hôn nöõa, ñoaïn naøy cho thaáy thuyeàn chæ ñi qua Quizhou Yang vaø Wanlishitang, chöù khoâng coù choã naøo
noùi laø tuaàn tieãu treân hai ñaûo Xisha vaø Nansha (neáu chaáp nhaän Qizhou Yang vaø Wanlishitang laø Xisha vaø Nansha).[47]

Moät ñoaïn khaùc ñöôïc vieän daãn töø quyeån Ñaûo Di Chí Löôïc (Abridged Records of Islands and Barbarians) cuûa Wang DaYuan
maø taùc giaû giôùi thieäu laø moät nhaø haøng haûi noåi tieáng thôøi Nguyeân:

“Goác cuûa Shitang baét nguoàn töø Chaozhou. Noù ngoaèn ngoeøo nhö moät con raén daøi naèm treân bieån, vaét ngang bieån tôùi gaàn nhieàu
nöôùc; noù ñöôïc goïi theo loái bình daân laø: Wanlishitang. Theo söï öôùc ñoaùn cuûa toâi, noù döôùi 10.000 lyù… Ta coù theå nhaän ñònh ñöôïc
nhöõng nhaùnh cuûa noù. Moät nhaùnh vöôn tôùi vuøng Java, moät nhaùnh Boni vaø Gulidimen, vaø moät nhaùnh vöôn tôùi phía taây cuûa bieån veà
phía Kunlun… Muoán an toaøn thì neân traùnh noù, vì ñeán gaàn raát nguy hieåm.”[48]

Caû ñoaïn naøy cuõng theá, khoâng thaáy noùi laø quaân cuûa Trung Hoa ñi tuaàn tieãu quanh ñaûo hoaëc ñi vieãn chinh ñoå boä leân ñaûo. Ngöôïc
laïi, quaàn ñaûo ñöôïc taû nhö laø moät con quaùi vaät, coù phaàn gheâ gôùm vaø ñaùng sôï, ñaùng traùnh xa laø ñaèng khaùc. Neáu taû moät laõnh thoå maø
mình xem nhö sôû höõu cuûa mình thì khoâng bao giôø vaên laïi xa laï nhö vaäy caû.

Trung Quoác cuõng laäp luaän raèng döôùi thôøi Minh, theá kyû XV, nhaø thaùm hieåm Cheng Ho (Trònh Hoaø) ñaõ ñi xuyeân Bieån Ñoâng 7
laàn, vaø khi trôû veà ñaõ ñöa Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa vaøo baûn ñoà.[49]

Tuy nhieân, nhöõng chuyeán ñi naøy hoaøn toaøn khoâng heà coù söï chieám höõu hai quaàn ñaûo noùi treân.[50] Nhöõng chuyeán ñi naøy khoâng
phaûi laø vieãn chinh ñeå chieám höõu ñaát maø nhaèm thaùm hieåm bieån ñeå bieát ñòa haûi, tìm moái giao thöông, vaø phoâ tröông löïc löôïng vôùi
caùc quoác gia trong vuøng, chö haàu cuûa Trung Hoa.[51]

Taùc giaû Samuels keát luaän raèng ngay trong thôøi aáy caùc ñaûo vaãn khoâng ñöôïc Trung Hoa chuù yù tôùi.[52]

Ñeå keát luaän cho ñoaïn “chuû quyeàn lòch söû cuûa Trung Quoác”, chuùng ta coù theå noùi raèng nhöõng ñoaïn vieát tröôùc theá kyû XIII chæ
chöùng minh ñöôïc vieäc caùc thuyeàn cuûa Trung Hoa coù ñi laïi treân bieån Nam Haûi. Nhöõng taïi lieäu naøy khoâng noùi ñeán moät teân ñaûo
naøo trong hai quaàn ñaûo caû. Nhöõng taøi lieäu ñaàu tieân neâu teân ñaûo laø nhöõng taøi lieäu cuoái ñôøi nhaø Nguyeân vaø döôùi ñôøi nhaø Toáng (theá
kyû XIII). Tuy nhieân nhöõng taøi lieäu naøy neâu teân Thieân Lyù Tröôøng Sa vaø Vaïn Lyù Thaïch Ñöôøng – khoâng bieát coù phaûi laø Xisha vaø
Nansha hay khoâng, nhaát laø Vaïn Lyù Thaïch Ñöôøng – ñöôïc taû naèm ôû phía ñoâng ñaûo Haûi Nam, thì chaéc chaén khoâng phaûi laø Nansha,
maø coù theå laø Macclesfield Bank. Duø sao, nhöõng taøi lieäu naøy cuõng chæ chöùng minh caùc thuyeàn cuûa Trung Hoa coù ñi ngang vaø tình
côø thaáy caùc ñaûo naøy treân loä trình xuyeân Bieån Ñoâng. Khoâng coù chöõ naøo cho thaáy raèng Trung Hoa ñaõ cho taøu ñi tuaàn tieãu quanh caùc
ñaûo ñoù vôùi tö caùch laø chuû cuûa ñaûo, ñeå baûo veä ñaûo, nhö laø bieân giôùi cuûa mình. Cuõng khoâng coù caâu naøo chöùng minh raèng Trung Hoa
ñaõ toå chöùc nhöõng cuoäc vieãn chinh treân hai quaàn ñaûo Xisha vaø Nansha, maø chæ noùi ñeán ñi traán an Giao Chæ, vieãn chinh ôû Malaixia,
Borneùo, Java.

Theo luaät quoác teá coå ñieån thì chæ nhìn thaáy ñaûo khoâng caàn ñoå boä leân laø ñöôïc chuû quyeàn treân quyeàn khaùm phaù. Tuy nhieân, tieâu
chuaån naøy aùp duïng cho caùc quoác gia phöông Taây ngaøy xöa ra ñi ñeå khaùm phaù, ñeå tìm ñaát môùi. Coøn Trung Quoác chæ ñi ngang, tình
côø thaáy, sau ñoù khoâng heà chieám höõu, khoâng heà xem ñaûo nhö laø cuûa mình, ñeå roài maáy theá kyû sau, khi quoác gia khaùc chieám, môùi
cho raèng mình ñaõ khaùm phaù. Tröôøng hôïp nhö vaäy cuõng phaûi ñaët caâu hoûi laø chæ tình côø troâng thaáy, khoâng heà coù yù ñònh chieám ñaát
thì coù thöïc söï laø quyeàn khaùm phaù theo nghóa phaùp lyù hay khoâng? Coù theå naïi quyeàn khaùm phaù hay khoâng khi thieáu yeáu toá tinh
thaàn laø yù chí muoán tìm thaáy ñaát môùi vaø xem noù thuoäc quyeàn sôû höõu cuûa mænh? Tröôøng hôïp Trung Hoa laø “bieát” chöù khoâng phaûi
khaùm phaù.[53]

Ñaët giaû thuyeát laø Trung Hoa coù quyeàn khaùm phaù, thì quyeàn khaùm phaù naøy môùi laø quyeàn ban ñaàu, quyeàn phoâi thai (inchoate
title), bôûi vì sau ñoù Trung Hoa khoâng heà chieám höõu ñaûo, duø laø chieám höõu töôïng tröng, khoâng heà ñoå boä leân ñaûo, vaø khoâng heà haønh
xöû chuû quyeàn. Noùi chung laø khoâng heà xem ñaûo nhö laø cuûa mình. Toaø aùn quoác teá ñaõ phaùn quyeát nhieàu laàn raèng quyeàn khaùm phaù
phaûi ñöôïc hoaøn taát bôûi söï chieám höõu, trong moät thôøi gian töông ñoái, thì môùi coù hieäu löïc.[54]

Giaùo sö Marwyn Samuels ñaõ phaân tích thaùi ñoä cuûa Trung Hoa thôøi ñoù. OÂng cho raèng chính saùch cuûa Trung Hoa cuoái thôøi nhaø
Minh vaø thôøi nhaø Thanh, khoâng quan taâm ñeán vuøng bieån ngoaøi khôi maø chæ chuù taâm ñeán vieäc traán giöõ bieân cöông noäi ñòa, vuøng
SinKiang (Taân Cöông), Moâng Coå vaø bieân giôùi phía baéc, neân löïc löôïng haûi quaân raát keùm.[55] Döôùi thôøi nhaø Nguyeân, laø thôøi löïc
löôïng haûi quaân huøng maïnh (theá kyû XIV), Trung Hoa cuõng vaãn khoâng quan taâm ñeán nhöõng ñaûo ngoaøi khôi bieån Ñoâng, vaø khoâng
coù yù ñònh chieám höõu chuùng.[56] Ngöôïc laïi, caùc thuyeàn beø coøn sôï chuùng vaø traùnh khoâng daùm ñeán gaàn vì sôï ñaù ngaàm vaø nöôùc caïn
ñaõ töøng laøm ñaém bao nhieâu taøu cuûa caùc nöôùc khaùc. Caùc thuyû thuû Trung Hoa thôøi ñoù ñaõ coù caâu tuïc ngöõ truyeàn töø theá heä naøy sang
theá heä khaùc: “Treân ñöôøng ñi ra thì sôï Thaát Chaâu (töùc laø Thaát Chaâu Döông maø Trung Quoác baây giôø cho laø Xisha), treân ñöôøng ñi
veà thì haõi Coân Loân.”[57]
Vôùi taâm lyù thôøi ñoù nhö vaäy laøm sao Trung Hoa coù theå xem ñaûo nhö sôû höõu chuû nhaèm vieãn chinh vaø tuaàn tieãu quanh ñaûo nhaèm
baûo veä ñaûo ñöôïc? Ñieàu naøy ñöôïc kieåm chöùng bôûi nhöõng thaùi ñoä im laëng khoâng phaûn ñoái söï haønh xöû chuû quyeàn cuûa Vieät Nam,
maëc duø Trung Hoa bieát ñeán nhöõng hoaït ñoäng cuûa Ñoäi Hoaøng Sa vaø Ñoäi Baéc Haûi. Noù cuõng ñöôïc kieåm chöùng bôûi vuï ñaém taøu La
Bellona vaø Imeji Maru (xem muïc I cuûa baøi naøy). Taát caû nhöõng döõ kieän treân cho thaáy Trung Hoa khoâng nhöõng khoâng haønh xöû chuû
quyeàn, khoâng xem nhöõng quaàn ñaûo nhö cuûa Trung Hoa, maø laïi coøn minh thò vaø maëc thò coâng nhaän chuû quyeàn cuûa Vieät Nam.

2. Hieäp öôùc 1887

Trung Hoa ngaøy xöa ñaõ vieän daãn Hieäp öôùc Phaùp – Thanh kyù naêm 1887 ñeå khaúng ñònh raèng Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa thuoäc
veà mình. Sau naøy, phaùt ngoân vieân cuûa Trung Quoác vaø caùc taùc giaû Trung Quoác ñeàu nhieàu laàn duøng Hieäp öôùc naøy ñeå khaúng ñònh
Hoaøng Sa thuoäc veà Trung Quoác.

Thöïc söï, Hieäp öôùc naøy khoâng phaûi laø hieäp öôùc phaân chia nhöõng ñaûo ôû ngoaøi xa khôi (high sea) giöõa toaøn boä nöôùc Vieät Nam
vaø Trung Hoa maø chæ aán ñònh bieân giôùi giöõa mieàn Baéc Vieät Nam vaø Trung Hoa. Ngaøy nay, trong nhöõng cuoäc ñaøm phaùn, Trung
Quoác khoâng nhaéc ñeán Hieäp öôùc naøy nöõa. Nhöng cho ñeán hieän taïi, khoâng ít caùc taùc giaû maø phaàn lôùn laø nhöõng taùc giaû Trung Hoa
soáng ôû nöôùc ngoaøi vieát veà vaán ñeà naøy, vaãn vieän daãn Hieäp öôùc 1887 nhö moät trong nhöõng lyù leõ chính ñeå chöùng minh laø hai quaàn
ñaûo thuoäc veà Trung Quoác. Vaø moät soá caùc taùc giaû phöông Taây, coù leõ vì aûnh höôûng daây chuyeàn, duøng nhöõng baøi vieát treân, neân cuõng
keát luaän laø Hieäp öôùc naøy trao cho Trung Hoa chuû quyeàn treân caùc ñaûo tranh chaáp.[58] Vì vaäy, thieát töôûng cuõng neân laøm saùng toû söï
laàm laãn naøy, vì aûnh höôûng daây chuyeàn cuûa noù trong dö luaän theá giôùi.

Moät soá taùc giaû treân ñaõ trích ñoaïn sau ñaây cuûa Hieäp öôùc ñeå khaúng ñònh chuû quyeàn cuûa Trung Quoác.

“Töø Quaûng Ñoâng, nhöõng ñieåm tranh chaáp naèm töø phía ñoâng ñeán phía taây baéc cuûa Moùng Caùi, ngoaøi bieân giôùi ñaõ ñöôïc hai phaùi
boä xaùc ñònh, coù theå coi laø thuoäc veà Trung Quoác. Nhöõng hoøn ñaûo naèm ôû phía ñoâng doïc ñöôøng kinh tuyeán ñoâng 105°43’ cuûa Paris,
coù nghóa laø truïc baéc-nam ñi qua ñieåm phía ñoâng cuûa ñaûo Tch’a Kou hay Ouan-Chan (Traø Coå) vaø laøm thaønh ñöôøng bieân giôùi, cuõng
thuoäc veà Trung Quoác. Caùc ñaûo Go-tho vaø caùc ñaûo khaùc naèm phía taây cuûa ñöôøng kinh tuyeán thuoäc veà An Nam.”

Caùc taùc giaû treân lyù luaän raèng vì Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa naèm ôû phía ñoâng kinh tuyeán Paris 105°43’ neân thuoäc veà Trung
Quoác.[59]

Coù taùc giaû cho raèng phaûi giaûi thích Hieäp öôùc theo saùt nghóa lôøi vaên trong Hieäp öôùc.[60] Thöïc ra, neáu giaûi thích saùt nghóa,
thì phaûi hieåu Hieäp öôùc 1887 laø moät hieäp öôùc phaân chia bieân giôùi giöõa mieàn Baéc Vieät Nam vaø Trung Hoa maø thoâi, chöù khoâng
phaûi chia caùc ñaûo ôû ngoaøi xa khôi (high sea, haute mer), khoâng thuoäc vuøng bieån cuûa mieàn Baéc Vieät Nam. Chæ caàn nhìn teân cuûa
Hieäp öôùc cuõng ñuû ñeå thaáy ñieàu ñoù. Teân Hieäp öôùc laø “Convention relative aø la delimitation de la frontieøre entre la Chine et le
Tonkin.”[61]

Hôn nöõa, Coâng öôùc Vienne veà ñieàu öôùc quoác teá coù aán ñònh raèng moät hieäp öôùc phaûi ñöôïc giaûi thích saùt nghóa nhöõng töø ñöôïc
duøng trong hieäp öôùc, nhöng neáu phöông phaùp naøy ñöa ñeán moät söï “voâ lyù hay ngu xuaån”, thì coù theå duøng nhöõng taøi lieäu hoaëc hieäp
öôùc khaùc, coù lieân quan ñeán hieäp öôùc naøy, hoaëc tìm hieåu muïc ñích cuûa hieäp öôùc ñeå giaûi thích nhöõng ñieåm khoâng roõ reät.[62]

Döïa vaøo nhöõng ñieàu khoaûn treân cuûa Coâng öôùc Vienne, chuùng ta coù theå xeùt Hieäp öôùc 1887 theo ba phöông phaùp: 1) xeùt saùt
nghóa lôøi vaên cuûa Hieäp öôùc, 2) xeùt toaøn theå baûn Hieäp öôùc, vaø 3) tìm hieåu muïc ñích cuûa Hieäp öôùc.

2.1. Xeùt saùt nghóa lôøi vaên baûn Hieäp öôùc

Vieäc naøy thaät ra raát ñôn giaûn trong tröôøng hôïp Hieäp öôùc 1887, nhö ñaõ noùi treân, chæ caàn nhìn teân cuûa Hieäp öôùc treân baûn chính
baèng tieáng Phaùp, cuõng ñuû thaáy Hieäp öôùc naøy chæ lieân quan ñeán bieân giôùi giöõa mieàn Baéc Vieät Nam vaø Trung Hoa. Tieáng Phaùp
“Tonkin” laø mieàn Baéc Vieät Nam. Trong thôøi thuoäc ñòa, Phaùp ñaõ chia Vieät Nam ra laøm ba kyø: mieàn Baéc goïi laø Tonkin, mieàn
Trung goïi laø An Nam hoaëc vaãn giöõ teân cuûa caû nöôùc Vieät Nam, vaø mieàn Nam goïi laø Cochinchine. Caùc taùc giaû neâu treân töôûng raèng
Tonkin laø toaøn theå nöôùc Vieät Nam.

Chöõ “frontieøre” duøng trong Ñieàu 2 cuûa Hieäp öôùc cho thaáy roõ raøng laø kinh tuyeán Paris 105°43’ laø bieân giôùi bieån, nhöng chæ
laø bieân giôùi bieån thuoäc mieàn Baéc Vieät Nam (Tonkin), chöù khoâng phaûi laø ñöôøng phaân chia caùc ñaûo ngoaøi khôi xa, ngang vôùi mieàn
Trung Vieät Nam vaø mieàn Nam Vieät Nam. Hieäp öôùc ñaõ aán ñònh roõ chieàu höôùng cuûa bieân giôùi ñoù laø höôùng baéc nam, vaø noù keùo
ngang goùc ñoâng cuûa ñaûo Traø Coå. Vaø vì ñaây laø bieân giôùi giöõa Tonkin vaø Trung Hoa neân phaûi hieåu bieân giôùi naøy chaám döùt ôû ñieåm
naøo ngang vôùi ranh giôùi maø tröôùc kia Phaùp ñaõ aán ñònh giöõa Tonkin vaø Annam (töùc laø ranh giôùi giöõa mieàn Baéc Vieät Nam vaø mieàn
Trung Vieät Nam).

Vieäc aán ñònh bieân giôùi giöõa mieàn Baéc Vieät Nam vaø Trung Hoa cuõng deã hieåu neáu nhìn vaøo caùch Phaùp chia vaø quaûn trò nöôùc
Vieät Nam thôøi ñoù. Nhaèm thöïc hieän chính saùch “chia ñeå trò”, Phaùp ñaõ chia Vieät Nam thaønh ba kyø vôùi ba cheá ñoä cai trò khaùc nhau.
Mieàn Baéc theo cheá ñoä baûo hoä, mieàn Trung – vì heä thoáng vua vaø trieàu ñình Hueá vaãn coøn (duø chæ laø töôïng tröng) – neân theo cheá ñoä
töï trò, vaø mieàn Nam thì theo cheá ñoä thuoäc ñòa. Ba mieàn ñöôïc xem gaàn nhö ba xöù rieâng bieät. Vì vaäy, vaán ñeà aán ñònh bieân giôùi chæ
laø giöõa Tonkin (mieàn Baéc) vaø Trung Hoa maø thoâi, chöù khoâng phaûi mieàn Trung hoaëc mieàn Nam, laø chuyeän deã hieåu ñoái vôùi chính
saùch thuoäc ñòa cuûa Phaùp thôøi ñoù. Noùi toùm laïi, duøng phöông phaùp giaûi thích saùt nghóa cho thaáy hai chöõ “Tonkin” vaø “frontieøre”
chæ roõ ñaây laø bieân giôùi giöõa mieàn Baéc Vieät Nam vaø Trung Hoa. Noù bao goàm bieân giôùi ñaát vaø bieân giôùi bieån töùc laø vuøng Vònh Baéc
Boä.[63]

2.2. Xeùt toaøn boä baûn Hieäp öôùc

Toaøn boä baûn Hieäp öôùc khoâng coù choã naøo noùi ñeán Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa. Toaøn vaên baûn Hieäp öôùc noùi ñeán vieäc keû bieân giôùi
giöõa mieàn Baéc Vieät Nam vaø Trung Hoa, vaø aán ñònh nhöõng ñieåm maø Uyû ban keû bieân giôùi cuûa hai beân Phaùp-Thanh khoâng ñoàng yù
vôùi nhau ñöôïc, ñoù laø hai ñoaïn bieân giôùi Vaân Nam vaø Quaûng Ñoâng.

Caùc taùc giaû noùi treân chæ vieän daãn ñoaïn lieân quan tôùi ñoaïn bieân giôùi Quaûng Ñoâng. Tuy nhieân, tröôùc ñoù, Hieäp öôùc coù noùi:
“Nhöõng ñieåm maø Uyû ban hai beân khoâng ñoàng yù vôùi nhau ñöôïc, vaø nhöõng ñieàu chænh ñöôïc döï truø ôû Ñieàu 3 cuûa Hieäp öôùc 9-6-1885
ñöôïc aán ñònh nhö sau: ôû Quaûng Ñoâng, nhöõng ñieåm tranh chaáp…”.

Sau ñoaïn noùi ñeán bieân giôùi Quaûng Ñoâng, tôùi ñoaïn aán ñònh bieân giôùi Vaân Nam: “Treân vuøng bieân giôùi Vaân Nam, ñöôøng bieân
giôùi ñöôïc aán ñònh nhö sau:…”[64]

Neáu theo söï giaûi thích cuûa Trung Hoa, laø taát caû nhöõng ñaûo naøo naèm ôû phía ñoâng cuûa kinh tuyeán Paris 105°43’ thuoäc veà Trung
Hoa, thì khoâng nhöõng Hoaøng Sa, Tröôøng Sa, maø taát caû caùc ñaûo ven bôø bieån Vieät Nam naèm ôû phía ñoâng cuûa kinh tuyeán Paris
105°43’ ñeàu thuoäc veà Trung Quoác. Söï giaûi thích ñöa ñeán moät keát luaän “voâ lyù hoaëc ngu xuaån” (absurd or unreasonable) theo
ñuùng nhö danh töø maø Coâng öôùc Vienne duøng. Do ñoù, chuùng ta coù theå tìm hieåu muïc ñích cuûa Hieäp öôùc 1887 baèng caùch xeùt caùc taøi
lieäu vaø caùc hieäp öôùc lieân quan ñeán Hieäp öôùc 1887.

2.3. Muïc ñích cuûa Hieäp öôùc 1887

Neáu ñoïc baûn baùo caùo cuûa oâng Dureau de Vaulcomte göûi cho Boä Ngoaïi giao Phaùp giaûi thích Hieäp öôùc 1887, chuùng ta caøng
thaáy roõ hôn muïc ñích cuûa Hieäp öôùc laø keû hai ñoaïn tranh chaáp cuûa bieân giôùi mieàn Baéc Vieät Nam vaø Trung Hoa.[65] Hieäp öôùc
1887 ñöôïc kyù theå theo Ñieàu 3 cuûa Hieäp öôùc 1885 laø moät hieäp öôùc höõu nghò nhaèm chaám döùt söï xung ñoät giöõa hai beân Phaùp
– Thanh. Sau khi Phaùp ñöa quaân ñeán Vieät Nam thì ba Toång ñoác: Quaûng Ñoâng, Quaûng Taây vaø Vaân Nam cho quaân vöôït bieân giôùi
giöõa Baéc Vieät Nam vaø Trung Hoa. Vì vaäy, ñeå chaám döùt tình traïng naøy vaø vaõn hoài laïi bieân giôùi cuõ, Phaùp ñaõ thoaû thuaän vôùi Trung
Hoa ôû Ñieàu 3 cuûa Hieäp öôùc 1885, laø hai beân seõ laäp moät Uyû ban keû bieân giôùi goàm chuyeân vieân cuûa caû hai beân ñeå keû laïi bieân giôùi.
Hieäp öôùc 1885 cuõng aán ñònh laø neáu coù ñieåm baát ñoàng giöõa chuyeân vieân cuûa hai beân veà baát cöù ñieåm naøo lieân quan ñeán vieäc keû
bieân giôùi thì Uyû ban naøy seõ chuyeån vaán ñeà sang cho chính quyeàn hai beân xeùt xöû.[66] Bieân giôùi ñöôïc keû chia ra laøm ba ñoaïn: ñoaïn
bieân giôùi Quaûng Taây, ñoaïn bieân giôùi Quaûng Ñoâng, vaø ñoaïn bieân giôùi Vaân Nam. Vieäc aán ñònh ñoaïn Quaûng Taây khoâng gaëp raéc
roái gì, nhöng hai beân khoâng thoaû thuaän ñöôïc trong vieäc keû hai ñoaïn bieân giôùi Quaûng Ñoâng vaø Vaân Nam. Töø ñoù môùi coù Hieäp öôùc
1887 do hai chính quyeàn kyù ñeå giaûi quyeát hai ñoaïn bieân giôùi treân.

Taïi Quaûng Ñoâng, söï baát ñoàng lieân quan ñeán vuøng Paklung (Baïch Long) vaø nhöõng ñaûo quanh ñoù. Vì coù quaân thoå phæ töø Trung
Hoa sang taäp trung ôû vuøng naøy, neân Phaùp ñaõ ñöa quaân ñeán chieám ñoùng. Trung Hoa phaûn ñoái, ñoøi vuøng naøy laø vuøng cuûa Trung
Hoa. Do ñoù, môùi xaûy ra söï tranh chaáp.[67]

Nhö vaäy, söï tranh chaáp khoâng lieân quan ñeán Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa. Luùc ñoù, Trung Hoa chöa ñeå yù ñeán hai quaàn ñaûo naøy, vaø
Phaùp cuõng chöa bieát raèng Vieät Nam ñaõ coù chuû quyeàn treân hai quaàn ñaûo ñoù. Vì theá luùc ñoù chöa heà coù tranh chaáp treân hai quaàn ñaûo
naøy. Cho neân, Phaùp vaø Trung Hoa khi kyù keát Hieäp öôùc 1887 khoâng heà nghó ñeán hai quaàn ñaûo naøy. Toùm laïi, muïc ñích cuûa Hieäp
öôùc 1887 laø keû hai ñoaïn bieân giôùi Quaûng Ñoâng vaø Vaân Nam; vaø ñöôøng bieân giôùi keû theo Ñieàu 2 cuûa Hieäp öôùc 1887 chæ giôùi haïn
ôû bieân giôùi mieàn Baéc Vieät Nam vaø Vònh Baéc Boä maø thoâi.

Trung Quoác moät maët noùi raèng Hieäp öôùc 1887 aùp duïng cho Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa, laø nhöõng ñaûo naèm ngoaøi khôi xa, nhöng
maët khaùc, khi baøn veà bieân giôùi vuøng Baéc Boä thì Trung Quoác laïi khaúng ñònh raèng Hieäp öôùc naøy chæ phaân chia “nhöõng ñaûo ôû vuøng
Baéc Boä”, chöù khoâng phaûi laø bieân giôùi bieån. Ngaøy 12 thaùng 5 naêm 1973, Thöù tröôûng Boä Ngoaïi giao Trung Quoác Haøn Nieäm Long
(Han Nian Long) ñaõ tuyeân boá ñieàu noùi treân. Nhö vaäy, Trung Quoác töï maâu thuaãn.[68]

3. Nhöõng lôøi tuyeân boá cuûa nöôùc Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa

Trung Quoác noùi raèng Vieät Nam ñaõ coâng nhaän chuû quyeàn cuûa Trung Quoác treân quaàn ñaûo Hoaøng Sa vì nhöõng döõ kieän sau ñaây:

· Ngaøy 15 thaùng 6 naêm 1956, Thöù tröôûng Boä Ngoaïi giao cuûa Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa ñaõ noùi raèng “theo nhöõng taøi lieäu
cuûa Vieät Nam, treân phöông dieän lòch söû, Xisha vaø Nansha thuoäc laõnh thoå cuûa Trung Quoác.”

· Ngaøy 14 thaùgn 9 naêm 1958, trong boái caûnh cuûa thôøi kyø chieán tranh laïnh, khi Myõ baét ñaàu can thieäp vaøo Vieät Nam, tuyeân chieán
vôùi Trung Quoác, vaø haïm ñoäi Myõ ñi laïi tuaàn tieãu treân eo bieån Ñaøi Loan, Trung Quoác beøn tuyeân boá laõnh haûi cuûa mình laø 12 daëm.
Nhaân dòp naøy, Thuû töôùng Phaïm Vaên Ñoàng göûi böùc coâng haøm cho Thuû töôùng Chu AÂn Lai nguyeân vaên nhö sau:

“Thöa ñoàng chí Toång lyù

Chuùng toâi xin traân troïng baùo tin ñeå ñoàng chí Toång lyù roõ: Chính phuû nöôùc Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa ghi nhaän vaø taùn
thaønh baûn tuyeân boá ngaøy 4-9-1958 cuûa Chính phuû nöôùc coäng hoaø nhaân daân Trung Hoa quyeát ñònh veà haûi phaän cuûa Trung Quoác.

Chính phuû nöôùc Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa toân troïng quyeát ñònh aáy vaø seõ chæ thò cho caùc cô quan Nhaø nöôùc coù traùch
nhieäm trieät ñeå toân troïng haûi phaän 12 haûi lyù cuûa Trung Quoác trong moïi quan heä vôùi nöôùc Coäng hoaø nhaân daân Trung Hoa treân maët
beå.

Chuùng toâi xin göûi ñoàng chí Toång lyù lôøi chaøo traân troïng”.[69]

· Ngaøy 9 thaùng 5 naêm 1965, nhaân luùc Myõ leo thang chieán tranh taïi Vieät Nam vaø aán ñònh nhöõng vuøng chieán thuaät, Vieät Nam
Daân chuû Coäng hoøa ñaõ tuyeân boá Xisha thuoäc chuû quyeàn cuûa Trung Quoác.

Nhöõng lôøi tuyeân boá treân khoâng coù hieäu löïc vì tröôùc naêm 1975, Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa khoâng quaûn lyù nhöõng ñaûo naøy.
Luùc ñoù, nhöõng ñaûo naøy naèm döôùi söï quaûn lyù cuûa Vieät Nam Coäng hoaø; maø caùc chính phuû Vieät Nam Coäng hoaø luoân luoân khaúng
ñònh chuû quyeàn cuûa Vieät Nam treân hai quaàn ñaûo. Coøn Chính phuû Caùch maïng Laâm thôøi Coäng hoaø mieàn Nam Vieät Nam cuõng
khoâng tuyeân boá ñieàu gì coù theå laøm haïi ñeán chuû quyeàn naøy caû. Taùc giaû Monique Chemillier-Gendreau ñaõ vieát nhö sau:

“Dans ce contexte, les declarations ou prise de position eùventuelles des autoriteùs du Nord Vietnam sont sans consequences
sur le titre de souveraineteù. Il ne s’agit pas du gouvernement territorialement competent aø l’eùgard des archipels. On ne peut
renoncer aø ce sur quoi on n’a pas d’autoriteù…”[70]

(Coù theå dòch laø: “Trong nhöõng ñieàu kieän naøy, nhöõng lôøi tuyeân boá hoaëc laäp tröôøng naøo ñoù cuûa chính quyeàn mieàn Baéc Vieät
Nam khoâng coù hieäu löïc gì ñoái vôùi chuû quyeàn. Ñaây khoâng phaûi laø chính quyeàn coù thaåm quyeàn treân quaàn ñaûo naøy. Ngöôøi ta khoâng
theå chuyeån nhöôïng nhöõng gì ngöôøi ta khoâng kieåm soaùt ñöôïc…”).

Moät lyù leõ thöù hai nöõa laø ñöùng treân phöông dieän thuaàn phaùp lyù, nöôùc Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa luùc ñoù khoâng phaûi laø moät
quoác gia trong cuoäc tranh chaáp. Tröôùc naêm 1975, caùc quoác gia vaø laõnh thoå tranh chaáp goàm: Trung Quoác, Ñaøi Loan, Vieät Nam
Coäng hoaø vaø Philippin. Nhö vaäy, nhöõng lôøi tuyeân boá cuûa Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa xem nhö lôøi tuyeân boá cuûa moät quoác gia
thöù ba khoâng coù aûnh höôûng ñeán vuï tranh chaáp.

Neáu ñaët giaû thuyeát Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa vaø Coäng hoaø xaõ hoäi chuû nghóa Vieät Nam laø moät thì döïa treân luaät quoác teá,
nhöõng lôøi tuyeân boá ñoù cuõng khoâng coù hieäu löïc. Tuy nhieân, coù taùc giaû ñaõ neâu thuyeát “estoppel” ñeå khaúng ñònh nhöõng lôøi tuyeân boá
ñoù coù hieäu löïc boù buoäc ñoái vôùi Vieät Nam, vaø Vieät Nam baây giôø khoâng coù quyeàn noùi ngöôïc laïi.[71]

Theo luaät quoác teá, khoâng coù moät vaên baûn phaùp lyù naøo coù theå gaén cho nhöõng lôøi tuyeân boá ñôn phöông moät tính chaát boù buoäc,
ngoaïi tröø thuyeát “estoppel”. Ñieàu 38 Quy cheá Toaø aùn Quoác teá khoâng lieät keâ nhöõng lôøi tuyeân boá ñôn phöông trong danh saùch
nhöõng nguoàn goác cuûa luaät phaùp quoác teá. Estoppel laø moät nguyeân taéc theo ñoù moät quoác gia khoâng coù quyeàn noùi hoaëc hoaït ñoäng
ngöôïc laïi vôùi nhöõng gì mình ñaõ noùi hoaëc hoaït ñoäng tröôùc kia. Caâu tuïc ngöõ thöôøng duøng ñeå ñònh nghóa noù laø “one cannot at the
same time blow hot and cold.”[72] Nhöng thuyeát estoppel khoâng coù nghóa laø cöù tuyeân boá moät ñieàu gì ñoù thì quoác gia tuyeân boá
phaûi bò raøng buoäc bôûi lôøi tuyeân boá ñoù.

Thuyeát estoppel baét nguoàn töø heä thoáng luaät quoác noäi cuûa Anh, ñöôïc thaâu nhaäp vaøo luaät quoác teá. Muïc ñích chính cuûa noù ngaên
chaën tröôøng hôïp moät quoác gia coù theå höôûng lôïi vì nhöõng thaùi ñoä baát nhaát cuûa mình, vaø do ñoù, gaây thieät haïi cho quoác gia khaùc.[73]
Vì vaäy, estoppel phaûi hoäi ñuû caùc ñieàu kieän chính:

1. Lôøi tuyeân boá hoaëc haønh ñoäng phaûi do moät ngöôøi hoaëc cô quan ñaïi dieän cho quoác gia phaùt bieåu, vaø phaûi ñöôïc phaùt bieåu moät
caùch minh baïch (clair et non equivoque).[74]

2. Quoác gia naïi “estoppel” phaûi chöùng minh raèng mình ñaõ döïa treân nhöõng lôøi tuyeân boá hoaëc hoaït ñoäng cuûa quoác gia kia, maø coù
nhöõng hoaït ñoäng naøo ñoù, hoaëc khoâng hoaït ñoäng. Yeáu toá naøy trong luaät quoác noäi Anh-Myõ goïi laø “reliance”.

3. Quoác gia naïi “estoppel” cuõng phaûi chöùng minh raèng, vì döïa vaøo lôøi tuyeân boá cuûa quoác gia kia, mình ñaõ bò thieät haïi, hoaëc quoác
gia kia ñaõ höôûng lôïi khi phaùt bieåu lôøi tuyeân boá ñoù.[75]

4. Nhieàu baûn aùn coøn ñoøi hoûi lôøi tuyeân boá hoaëc hoaït ñoäng phaûi ñöôïc phaùt bieåu moät caùch lieân tuïc vaø tröôøng kyø. Thí duï: baûn aùn
“Phaân ñònh bieån trong vuøng Vònh Maine”, baûn aùn “Nhöõng hoaït ñoäng quaân söï vaø baùn quaân söï taïi Nicaragua”, baûn aùn “Ngoâi ñeàn
Preah Vihear”,…[76]

Ngoaøi ra, neáu lôøi tuyeân boá ñôn phöông coù tính chaát moät lôøi höùa, nghóa laø quoác gia tuyeân boá mình seõ laøm hoaëc khoâng laøm moät
vieäc gì, thì quoác gia phaûi thöïc söï coù yù ñònh muoán bò raøng buoäc bôûi lôøi höùa ñoù, thöïc söï muoán thi haønh lôøi höùa ñoù.[77]

Thuyeát estoppel vôùi nhöõng ñieàu kieän treân ñaõ ñöôïc aùn leä quoác teá aùp duïng raát nhieàu. Trong baûn aùn “Theàm luïc ñòa vuøng Bieån
Baéc” giöõa Coäng hoøa Lieân bang Ñöùc vaø Ñan Maïch/Haø Lan, Toaø aùn quoác teá ñaõ phaùn quyeát raèng estoppel khoâng aùp duïng cho
Coäng hoøa Lieân bang Ñöùc, maëc duø quoác gia naøy ñaõ coù nhöõng lôøi tuyeân boá trong quaù khöù nhaèm coâng nhaän noäi dung cuûa Coâng öôùc
Geneøve 1958 veà theàm luïc ñòa, vì Ñan Maïch vaø Haø Lan ñaõ khoâng bò thieät haïi khi döïa vaøo nhöõng lôøi tuyeân boá ñoù.

Trong baûn aùn “Nhöõng hoaït ñoäng quaân söï vaø baùn quaân söï taïi Nicaragua” giöõa Nicaragua vaø Myõ, Toaø ñaõ phaùn quyeát nhö sau:
“… ‘Estoppel’ coù theå ñöôïc suy dieãn töø moät thaùi ñoä, nhöõng lôøi tuyeân boá cuûa moät quoác gia, nhaèm chaáp nhaän moät tình traïng naøo ñoù;
thaùi ñoä hoaëc lôøi tuyeân boá khoâng nhöõng phaûi ñöôïc phaùt bieåu moät caùch roõ reät vaø lieân tuïc, maø coøn phaûi khieán cho moät hoaëc nhieàu
quoác gia khaùc döïa vaøo ñoù maø thay ñoåi hoaït ñoäng, vaø do ñoù phaûi chòu thieät haïi”.[78]

AÙp duïng nhöõng nguyeân taéc treân cuûa estoppel vaøo nhöõng lôøi tuyeân boá cuûa Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa, chuùng ta thaáy thieáu
ñieàu kieän 2/ vaø 3/ ñaõ neâu ôû treân. Naêm 1956, naêm 1958 vaø naêm 1965, Trung Quoác ñaõ khoâng coù thaùi ñoä naøo, hoaëc thay ñoåi thaùi ñoä
vì döïa vaøo lôøi tuyeân boá cuûa Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa. Vaø Trung Quoác cuõng khoâng theå chöùng minh ñöôïc raèng mình bò thieät
haïi gì do döïa vaøo nhöõng lôøi tuyeân boá ñoù. Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa cuõng khoâng ñöôïc höôûng lôïi gì khi coù nhöõng lôøi tuyeân boá
ñoù. Luùc ñoù hai daân toäc Vieät Nam vaø Trung Hoa raát thaân thieän, “vöøa laø ñoàng chí, vöøa laø anh em”. Nhöõng lôøi tuyeân boá cuûa Thuû
töôùng Phaïm Vaên Ñoàng hoaøn toaøn do tình höõu nghò Hoa-Vieät.[79] Hôn nöõa, lôøi vaên cuûa baûn tuyeân boá khoâng heà noùi roõ raøng minh
baïch laø coâng nhaän chuû quyeàn cuûa Trung Quoác treân Hoaøng Sa. Böùc coâng haøm chæ noùi: “Chính phuû nöôùc Vieät Nam Daân chuû Coäng
hoøa toân troïng quyeát ñònh aáy (quyeát ñònh aán ñònh laõnh haûi 12 daëm cuûa Trung Quoác), vaø seõ chæ thò cho caùc cô quan Nhaø nöôùc coù
traùch nhieäm trieät ñeå toân troïng haûi phaän 12 haûi lyù cuûa Trung Quoác…”.

Lôøi tuyeân boá cuûa Thuû töôùng Phaïm Vaên Ñoàng cuõng coù theå hieåu laø moät lôøi höùa ñôn phöông, moät lôøi tuyeân boá yù ñònh seõ laøm moät
vieäc gì (declaration d’intention). Thaät vaäy, ñaây laø moät lôøi höùa seõ toân troïng quyeát ñònh cuûa Trung Quoác trong vieäc aán ñònh laõnh haûi
cuûa Trung Quoác, vaø moät lôøi höùa seõ ra leänh cho cô quan coâng quyeàn cuûa mình toân troïng laõnh haûi ñoù cuûa Trung Quoác.

Moät lôøi höùa thì laïi caøng khoù raøng buoäc quoác gia ñaõ höùa. Toaø aùn Quoác teá ñaõ ra theâm moät ñieàu kieän nöõa ñeå raøng buoäc moät lôøi
höùa: ñoù laø yù chí thöïc söï cuûa moät quoác gia ñaõ höùa. Nghóa laø quoác gia ñoù coù thöïc söï muoán bò raøng buoäc bôûi lôøi höùa cuûa mình hay
khoâng. Ñeå xaùc ñònh yeáu toá “yù chí” (intention de se lier), Toaø xeùt taát caû nhöõng döõ kieän xung quanh lôøi tuyeân boá ñoù, xem noù ñaõ
ñöôïc phaùt bieåu trong boái caûnh, trong nhöõng ñieàu kieän naøo (circonstances). Hôn nöõa, neáu thaáy quoác gia ñoù coù theå töï raøng buoäc
mình baèng caùch kyù thoaû öôùc vôùi quoác gia kia, thì lôøi tuyeân boá ñoù laø thöøa, vaø Toaø seõ keát luaän laø quoác gia phaùt bieåu khoâng thöïc
tình coù yù muoán bò raøng buoäc khi phaùt bieåu lôøi tuyeân boá ñoù. Vì vaäy, lôøi tuyeân boá ñoù khoâng coù tính chaát raøng buoäc.

Trong baûn aùn “Nhöõng cuoäc thí nghieäm nguyeân töû” giöõa UÙc/Taân Taây Lan vaø Phaùp, Phaùp ñaõ tuyeân boá laø seõ ngöøng thí nghieäm
nguyeân töû. Toaø aùn ñaõ phaùn quyeát raèng Phaùp bò raøng buoäc bôûi lôøi höùa vì Phaùp thöïc söï coù yù muoán bò raøng buoäc bôûi lôøi höùa ñoù.[80]

Trong tröôøng hôïp Vieät Nam, Thuû töôùng Phaïm Vaên Ñoàng, khi tuyeân boá seõ toân troïng laõnh haûi cuûa Trung Quoác, khoâng heà coù
yù ñònh noùi ñeán vaán ñeà chuû quyeàn treân Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa. OÂng ñaõ phaùt bieåu nhöõng lôøi tuyeân boá treân trong tình traïng khaån
tröông, chieán tranh vôùi Myõ baét ñaàu leo thang, Haïm ñoäi 7 cuûa Myõ hoaït ñoäng treân eo bieån Ñaøi Loan vaø ñe doaï Trung Quoác. OÂng
ñaõ phaûi laäp töùc leân tieáng ñeå uûng hoä Trung Quoác nhaèm gaây moät löïc löôïng choáng ñoái laïi vôùi moái ñe doaï cuûa Myõ.[81]

Lôøi tuyeân boá naêm 1965 cuûa Chính phuû Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa cuõng nhö vaäy. Ñoäng löïc cuûa lôøi tuyeân boá ñoù laø tình traïng
khaån tröông, nguy ngaäp ôû Vieät Nam. Ñaây laø nhöõng lôøi tuyeân boá coù tính chính trò, chöù khoâng phaûi phaùp lyù.

Neáu xeùt yeáu toá lieân tuïc vaø tröôøng kyø thì ba lôøi tuyeân boá cuûa Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa cuõng khoâng hoäi ñuû tieâu chuaån naøy.
Estoppel chæ ñaët ra neáu chaáp nhaän giaû thuyeát Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa vaø Coäng hoaø xaõ hoäi chuû nghóa Vieät Nam laø moät; vaø caû
Phaùp trong thôøi kyø thuoäc ñòa, vaø Vieät Nam Coäng hoaø tröôùc naêm 1975 cuõng laø moät ñoái vôùi Vieät Nam hieän thôøi. Neáu xem nhö Vieät
Nam Daân chuû Coäng hoøa laø moät quoác gia rieâng bieät vôùi Vieät Nam hieän thôøi, thì estoppel khoâng aùp duïng, vì nhö ñaõ noùi ôû treân, lôøi
tuyeân boá seõ ñöôïc xem nhö lôøi tuyeân boá cuûa moät quoác gia khoâng coù quyeàn kieåm soaùt treân laõnh thoå tranh chaáp. Nhö vaäy, neáu xem
Vieät Nam noùi chung nhö moät chuû theå duy nhaát töø xöa ñeán nay, thì ba lôøi tuyeân boá cuûa Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa chæ laø moät söï
phaùt bieåu coù yù nghóa chính trò trong ñoaûn kyø thôøi chieán, so vôùi laäp tröôøng vaø thaùi ñoä cuûa Vieät Nam noùi chung töø theá kyû XVII ñeán
nay.
Toùm laïi, nhöõng lôøi tuyeân boá maø chuùng ta ñang phaân tích thieáu nhieàu yeáu toá ñeå coù theå aùp duïng thuyeát estoppel. Yeáu toá “reli-
ance” (töùc laø quoác gia kia coù döïa vaøo lôøi tuyeân boá cuûa quoác gia naøy maø bò thieät haïi), vaø yeáu toá “yù chí” (töùc laø quoác gia phaùt bieåu
lôøi höùa coù yù muoán bò raøng buoäc bôûi lôøi höùa ñoù) raát quan troïng. Khoâng coù “reliance” ñeå giôùi haïn söï aùp duïng cuûa estoppel thì caùc
quoác gia seõ bò caûn trôû trong vieäc hoaïch ñònh chính saùch ngoaïi giao. Caùc quoác gia seõ phaûi töï eùp buoäc coá thuû trong nhöõng chính
saùch ngoaïi giao loãi thôøi.[82] Khi ñieàu kieän chung quanh thay ñoåi, chính saùch ngoaïi giao cuûa quoác gia kia thay ñoåi, thì chính saùch
ngoaïi giao cuûa quoác gia naøy cuõng phaûi thay ñoåi. Caùc quoác gia ñoåi baïn thaønh thuø vaø ñoåi thuø thaønh baïn laø chuyeän thöôøng.

Coøn nhöõng lôøi höùa ñôn phöông trong ñoù quoác gia khoâng thaät tình coù yù muoán bò raøng buoäc, thì noù chaúng khaùc gì nhöõng lôøi höùa
voâ toäi vaï, nhöõng lôøi höùa suoâng cuûa caùc chính khaùch, caùc öùng cöû vieân trong cuoäc tranh cöû.[83] Trong moâi tröôøng quoác teá, nguyeân
taéc “chuû quyeàn quoác gia” (eùtat souverain) raát quan troïng. Ngoaïi tröø tuïc leä quoác teá vaø nhöõng ñieàu luaät cuûa Jus Congens, khoâng coù
luaät naøo raøng buoäc quoác gia ngoaøi yù muoán cuûa mình, khi maø quoác gia naøy khoâng gaây thieät haïi cho quoác gia naøo khaùc. Vì vaäy yù
chí cuûa quoác gia ñoùng moät vai troø quan troïng trong vieäc quyeát ñònh tính chaát raøng buoäc cuûa moät lôøi höùa ñôn phöông.

III. KEÁT LUAÄN

Nhöõng phaân tích treân cho thaáy lyù leõ cuûa Vieät Nam maïnh hôn cuûa Trung Quoác, vì Vieät Nam ñaõ söû duïng hai quaàn ñaûo lieân tuïc
trong ba theá kyû, söû duïng moät caùch hoaø bình khoâng coù söï phaûn ñoái cuûa baát cöù moät quoác gia naøo, keå caû Trung Quoác. Khoâng nhöõng
theá, saùch söû cuûa Trung Quoác laïi coøn coâng nhaän raèng nhöõng quaàn ñaûo ñoù laø voøng ñai phoøng thuû cuûa Vieät Nam, vaø qua thaùi ñoä cuûa
hoï trong thôøi gian ñoù thì Trung Quoác cuõng ñaõ maëc thò coâng nhaän chuû quyeàn cuûa Vieät Nam treân nhöõng quaàn ñaûo naøy. Neáu cho
raèng Chuùa Nguyeãn ñaõ khai thaùc caùc ñaûo töø ñaàu theá kyû XVII, sau gaàn 100 naêm, chuû quyeàn lòch söû cuûa Vieät Nam ñaõ hoaøn taát. Chuû
quyeàn lòch söû ñoù laïi ñöôïc cuûng coá theâm qua söï chieám höõu cuûa vua Gia Long vaø Minh Maïng. Ñoàng thôøi, chuû quyeàn vaãn ñöôïc haønh
xöû lieân tuïc qua söï khai thaùc vaø quaûn trò cuûa hai Ñoäi Hoaøng Sa vaø Baéc Haûi, laø nhöõng boä phaän cuûa nhaø nöôùc.

Phía Trung Quoác cuõng ñaõ ñöa ra nhöõng taøi lieäu ñeå chöùng minh raèng mình ñaõ khaùm phaù vaø haønh xöû chuû quyeàn tröôùc tieân. Tuy
nhieân, nhöõng taøi lieäu naøy chæ cho thaáy nhöõng thuyeàn beø cuûa Trung Quoác thôøi ñoù ñaõ lui tôùi Bieån Ñoâng, vaø trong loä trình, hoï tình côø
thaáy nhöõng ñaûo mang nhieàu teân khaùc nhau, nhöng khoâng coù ñaûo naøo teân laø Xisha hay Nansha. Neáu ñaët giaû thuyeát laø Trung Quoác
ñaõ khaùm phaù ra nhöõng ñaûo naøy, thì Trung Quoác ñaõ khoâng haønh xöû chuû quyeàn treân ñoù. Söï hieän dieän cuûa nhöõng ngöôøi ñaùnh caù
khoâng ñuû ñeå goïi raèng ñoù laø haønh xöû chuû quyeàn cuûa nhaø nöôùc. Do ñoù, chuû quyeàn lòch söû maø Trung Quoác khaúng ñònh mình coù, raát
yeáu. Phaàn lôùn caùc taùc giaû luaät gia chuyeân veà luaät quoác teá, tröø nhöõng taùc giaû Trung Hoa, ñeàu coâng nhaän ñieàu naøy.[84] So saùnh chuû
quyeàn lòch söû vieän daãn bôûi hai beân, chuùng ta coù theå keát luaän raèng giöõa Vieät Nam vaø Trung Quoác thì Vieät Nam môùi laø quoác gia
coù chuû quyeàn lòch söû treân hai quaàn ñaûo. Phaân tích coøn cho thaáy chuû quyeàn lòch söû cuûa Vieät Nam ñaõ ñöôïc hoaøn taát töø theá kyû XVII,
döôùi thôøi Chuùa Nguyeãn.

Hieäp öôùc Phaùp-Thanh 1887 khoâng trao chuû quyeàn treân hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa cho Trung Quoác vì Hieäp öôùc
naøy chæ laø hieäp öôùc aán ñònh bieân giôùi giöõa mieàn Baéc Vieät Nam vaø Trung Hoa. Do ñoù, noù chæ aán ñònh phaàn bieân giôùi ôû Vaân Nam,
Quaûng Ñoâng vaø Vònh Baéc Boä.

Nhöõng lôøi tuyeân boá tröôùc ñaây cuûa Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa veà hai quaàn ñaûo naøy khoâng coù hieäu löïc vì tröôùc naêm 1975 hai
quaàn ñaûo naøy khoâng thuoäc quyeàn kieåm soaùt cuûa Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa, maø thuoäc quyeàn kieåm soaùt cuûa Vieät Nam Coäng
hoaø. Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa luùc ñoù khoâng phaûi laø quoác gia tranh chaáp, neân nhöõng lôøi tuyeân boá naøy chæ laø nhöõng lôøi tuyeân
boá cuûa moät quoác gia thöù ba khoâng lieân can. Hôn nöõa, luùc ñoù neáu khoâng chaáp nhaän raèng Vieät Nam Daân chuû Coäng hoøa laø moät quoác
gia thöù ba, thì “estoppel” cuõng khoâng aùp duïng trong nhöõng tröôøng hôïp naøy, vì Trung Quoác ñaõ khoâng bò thieät haïi gì, vaø Vieät Nam
Daân chuû Coäng hoøa cuõng khoâng höôûng lôïi gì qua nhöõng lôøi tuyeân boá ñoù. Lôøi tuyeân boá cuûa Thuû töôùng Phaïm Vaên Ñoàng chæ laø moät
lôøi höùa bò taùc ñoäng bôûi hoaøn caûnh chieán tranh. Cuoái cuøng, neáu xem ba lôøi tuyeân boá naøy nhö laø cuûa Vieät Nam noùi chung, thì noù
thieáu tính lieân tuïc vaø tröôøng kyø ñeå coù theå laøm maát ñi chuû quyeàn cuûa Vieät Nam, vôùi tö caùch laø moät chuû theå duy nhaát, ñaõ haønh xöû
vaø khaúng ñònh quyeát lieät töø hôn ba theá kyû nay.

Treân thöïc teá thì hieän nay, Trung Quoác ñaõ kieåm soaùt toaøn boä quaàn ñaûo Hoaøng Sa. Trung Quoác ñaõ cho xaây caát nhieàu coâng trình
nhaèm cuûng coá söï chieám höõu baát hôïp phaùp. Moät söï chieám höõu baát hôïp phaùp, vôùi thôøi gian, neáu khoâng coù söï phaûn ñoái töø quoác gia
kia, vaø neáu coù söï thöøa nhaän cuûa caùc quoác gia thöù ba, seõ taïo neân chuû quyeàn cho quoác gia chieám höõu. Vì thôøi gian vôùi söï coâng nhaän
seõ “taåy xoaù toäi loãi”.[85]

Trong hoaøn caûnh hieän taïi, muoán baûo ñaûm cho söï chieám höõu cuûa Trung Quoác khoâng theå taïo ra chuû quyeàn ñöôïc, thì Vieät Nam
phaûi thöôøng xuyeân leân tieáng phaûn ñoái vaø khaúng ñònh chuû quyeàn ñoái vôùi Hoaøng Sa (vaø caû Tröôøng Sa nöõa). Vieät Nam cuõng neân
coâng khai ñeà nghò Trung Quoác ñöa vaán ñeà Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa ra tröôùc Toaø aùn Quoác teá. Neáu Trung Quoác thaät tình tin töôûng
raèng mình coù caên baûn phaùp lyù vöõng chaéc ñeå khaúng ñònh chuû quyeàn treân hai quaàn ñaûo naøy, thì Trung Quoác khoâng coù lyù do gì ñeå töø
choái moät giaûi phaùp phaùp lyù.

Coøn Tröôøng Sa thì hieän nay ñang bò 6 quoác gia vaø vuøng laõnh thoå chieám giöõ laø: Philippin, Vieät Nam, Ñaøi Loan, Trung Quoác,
Malaxia vaø Brunaây. Quoác gia naøo cuõng ñoøi chuû quyeàn cuûa mình treân heát caû quaàn ñaûo hoaëc moät soá ñaûo. Ñeán nay, vaán ñeà vaãn
chöa giaûi quyeát ñöôïc maø coøn traàm troïng theâm.

Naêm 1988, Trung Quoác laàn ñaàu tieân ra ñaùnh chieám moät soá ñaûo ôû Tröôøng Sa, taøu cuûa Vieät Nam bò ñaùnh ñaém, nhöng Trung
Quoác chaën khoâng cho taøu cuûa Hoäi Chöõ thaäp ñoû ñeán cöùu. Ñaây laø moät söï vi phaïm nhöõng ñieàu luaät cô baûn nhaát cuûa chieán tranh. Nhö
vaäy, coù theå suy ñoaùn Trung Quoác seõ khoâng ngaàn ngaïi gì maø khoâng tieáp tuïc söû duïng vuõ löïc. Töø ñoù ñeán nay, laâu laâu, Trung Quoác
laïi chieám theâm vaøi ñaûo ôû quaàn ñaûo Tröôøng Sa. Trung Quoác moät maët vaãn hoâ haøo toân troïng luaät quoác teá, vaø ñeà nghò thöông thuyeát
song phöông, nhöng lôøi noùi cuûa Trung Quoác khoâng ñi ñoâi vôùi vieäc laøm.[86] Vì vaäy, khoâng theå döïa vaøo nhöõng lôøi noùi cuûa Trung
Quoác ñeå keát luaän raèng Trung Quoác seõ ngöøng khoâng duøng vuõ löïc. Vieãn töôûng Trung Quoác duøng bieän phaùp vuõ löïc ñeå thoân tính heát
caùc ñaûo taïi quaàn ñaûo Tröôøng Sa caøng deã xaûy ra hôn, khi maø Myõ vaø Nga ñaõ ruùt khoûi Bieån Ñoâng, ñeå laïi moät khoaûng troáng chính
trò vaø quaân söï taïi vuøng naøy, khieán cho Trung Quoác hieän nay laø moät quoác gia baù chuû ôû Bieån Ñoâng.[87] Ñieàu naøy raát ñaùng lo ngaïi.
Trung Quoác naém heát caû hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa laø naém heát Bieån Ñoâng, maø Bieån Ñoâng laø con ñöôøng giao thoâng
quan troïng cuûa caùc thuyeàn beø Nga, Myõ, Nhaät Baûn vaø caùc quoác gia khaùc treân theá giôùi.[88]

Moät giaûi phaùp thöông thuyeát song phöông giöõa Trung Quoác vaø caùc quoác gia vaø laõnh thoå tranh chaáp khoù thöïc hieän ñöôïc moät
caùch coâng baèng, vì söùc maïnh ñeå thöông thuyeát giöõa hai beân khoâng baèng nhau, noù cheânh leäch vaø maïnh dó nhieân laø Trung Quoác.
Cuõng vì vaäy maø Trung Quoác cho ñeán nay chæ chaáp nhaän thöông thuyeát song phöông. Trung Quoác muoán thöông thuyeát song
phöông ñeå buoäc quoác gia ñoái phöông phaûi thöông thuyeát theo chieàu maø Trung Quoác muoán. Neáu khoâng Trung Quoác seõ söû duïng vuõ
löïc.[89] Ñaây chæ laø moät chieán thuaät ñeå Trung Quoác tranh thuû thôøi gian ñeå cuûng coá theâm theá cuûa mình ñoái vôùi hai quaàn ñaûo. Thôøi
gian caøng keùo daøi thì caøng coù lôïi cho Trung Quoác.

Giaûi phaùp khai thaùc chung maø Trung Quoác ñeà nghò khoâng theå thöïc hieän ñöôïc khi maø vaán ñeà chuû quyeàn chöa ñöôïc giaûi quyeát.
Nhö vaäy, thôøi gian caøng keùo daøi thì laïi caøng cuûng coá ñöôïc nhöõng söï chieám höõu baát hôïp phaùp, vaø quoác gia naøo coù chuû quyeàn phaùp
lyù vöõng vaøng seõ bò thieät thoøi.

Giaûi phaùp ñöa ra Toaø aùn Quoác teá hoaëc Troïng taøi Quoác teá coù leõ coâng baèng nhaát, nhöng Trung Hoa ngaøy xöa ñaõ hôn moät laàn
phuû nhaän giaûi phaùp naøy, khi Phaùp ñeà nghò vaøo naêm 1932 vaø naêm 1947. Ñoái vôùi Trung Quoác baây giôø thì laïi caøng khoù hôn nöõa.

Giaûi phaùp hieän thôøi, thöïc tieãn nhaát laø ñem ra khoái ASEAN hoaëc Lieân hôïp quoác ñeå giaûi quyeát. Lieân hôïp quoác laø giaûi phaùp coù
theå höõu hieäu hôn, vì ñem ra cô quan naøy coù tính caùch khoaùng ñaïi, cho pheùp Myõ, Nga, Nhaät Baûn vaø caùc quoác gia khaùc tham döï
vaøo. Hôn nöõa, tröôøng hôïp Lieân hôïp quoác khoâng giaûi quyeát ñöôïc, hoaëc neáu coù vaán ñeà trong vieäc giaûi quyeát, Lieân hôïp quoác vaãn coù
quyeàn ñem vaán ñeà ra Toaø aùn quoác teá vaø yeâu caàu Toaø cho yù kieán (avis consultatif) maø khoâng caàn söï ñoàng yù cuûa baát cöù quoác gia
naøo. “Thuû tuïc cho yù kieán” cuûa Toaø aùn Quoác teá khoâng coù hieäu löïc quyeát ñònh nhö moät baûn aùn thöïc söï, nhöng noù vaãn coù moät taùc
ñoäng maïnh meõ trong dö luaän theá giôùi. Vuï tranh chaáp vuøng Taây Sahara ñaõ ñöôïc Toaø cho yù kieán trong nhöõng hoaøn caûnh nhö treân
(nghóa laø theå theo yeâu caàu cuûa Lieân hôïp quoác). [90]

Cuoäc tranh chaáp hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa caàn phaûi giaûi quyeát caøng sôùm caøng toát. Ñeå caøng laâu, noù caøng ñe doïa
hoøa bình ôû Ñoâng Nam AÙ vaø coù theå laø hoaø bình theá giôùi.

* Tham luaän ñoïc taïi Hoäi Thaûo Heø “Vaán Ñeà Tranh Chaáp Bieån Ñoâng” taïi New York City, ngaøy 15-16 thaùng 8, 1998.

[1] Tieán só Luaät, Ñaïi hoïc Sorbonne.


[2] Leâ Quyù Ñoân: Phuû bieân taïp luïc. Trích töø Voõ Long Teâ, Les archipels de Hoang Sa et de Truong Sa selon les anciens ouvrages
vieâtnamiens d’histoire et de geographie, Saøi Goøn, 1974, tr. 62.
[3] Eveil economique de l’Indochine, no. 741.
[4] Nguyeãn Quoác Ñònh: Droit International Public, LIbrarie Geùneùrale de Droit et de Jurisprudence, Paris, 1975. tr. 401-402.
[5] Robert Jennings: The acquisition of territory in international law (New York, 1963), vieän daãn Charles de Visscher. Luaät gia
Charles de Visscher vieát nhö sau veà phöông phaùp consolidation:
“… Le long usage eùtabli, qui en est le fondement, ne fait que traduire un ensemble d’intereâts et de relations qui tendent par
eux meme aø rattacher un territoire ou un espace maritime aø un eùtat determine… elle peut eâtre repute acquise… par une absence
d’opposition suffisemment prolongeùe…”, xem Jennings, tr. 25, löu yù 2.
[6] Voõ Long Teâ, Kes archipels de Hoaøng Sa et de Tröôøng Sa selon les anciens ouvrages vieâtnamiens d’histoire et de geographie,
Saøi Goøn, 1974, tr. 39 vaø 40.
[7] Sñd., tr. 34-35.
[8] Sñd. tr. 48.
[9] Leâ Quyù Ñoân: Phuû bieân taïp luïc, 1776. Vuï Thoâng tin vaø Baùo chí Boä Ngoaïi giao Vieät Nam vieän daãn: Chuû quyeàn cuûa Vieät Nam
ñoái vôùi hai quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa, Haø Noäi, 1979, tr. 13.
[10] Sñd, tr. 14-15.
[11] Quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaø quaàn ñaûo Tröôøng Sa, boä phaän laõnh thoå cuûa Vieät Nam, Nxb. Söï thaät, Haø Noäi, 1982, tr. 13 vaø 14.
[12] Voõ Long Teâ, Sñd, tr. 69.
[13] M.A. Dubois de Jancigny: Theá giôùi, lòch söû vaø söï moâ taû [43] Sñd, tr. 20 vaø 21. Cuõng xem Teh Kuang Chang, Sñd, tr.
caùc daân toäc, caùc toân giaùo cuûa hoï, Ceylan, (1830). Voõ Long Teâ 400, vaø Hungdah Chiu, Sñd, löu yù 32, tr. 463 vaø 465.
vieän daãn, Sñd, tr. 168. [44] Shen, Sñd, tr. 27.
[14] J. B. Chaigneau (1769-1825): Notice sur la Cochinchine, [45] Sñd.
1820. Voõ Long Teâ vieän daãn, Sñd, tr. 168. [46] Xem chuù thích 2 ôû trang 361, Chiu, Sñd, löu yù 32.
[15] Vuï Thoâng tin vaø Baùo chí Boä Ngoaïi giao, Sñd, tr. 21. [47] “… guo Qizhou Yang, Wanlishitang…”. Chöõ “guo” cuûa
[16] Voõ Long Teâ, Sñd, tr. 100. tieáng Trung, nghóa laø “qua” cuûa tieáng Vieät.
[17] Vuï Thoâng tin vaø Baùo chí Boä Ngoaïi giao, Sñd, tr. 21. [48] Shen, Sñd, tr. 28.
[18] Sñd, tr. 25. [49] Hungdah, Sñd, tr. 463.
[19] Gutzlaff: Geography of the Cochinchinese Empire in [50] Löu Vaên Lôïi, Sñd, tr. 17.
Journal of the Geographical Society of London, 1849, taäp XIX. [51] Samuels, Sñd, tr. 21 vaø 22.
Vieän daãn bôûi Nhaø xuaát baûn Söï thaät, Sñd, tr. 16, Gutzlaff vieát [52] Sñd, tr. 23.
nhö sau: [53] Gendreau, Sñd, tr. 57 vaø 58. Cuõng xem Löu Vaên Lôïi, Sñd,
“Chính phuû An Nam thaáy ñaët moät haïn ngaïch thueá thì coù theå tr. 14.
thu ñöôïc nhieàu lôïi beøn laäp nhöõng tröng thuyeàn vaø moät traïi quaân [54] Vuï aùn ñaûo Palmas, Sñd, tr. 846. “Inchoate title must be
nhoû ôû choã naøy (töùc quaàn ñaûo Paracel, maø taùc giaû goïi laø Kat- completed within a reasonable time by effective occupation of
Vang) ñeå thu thueá maø moïi ngöôøi tôùi ñaây ñeàu phaûi noäp…” the region…”.
[20] Vuï aùn Clipperton: Recueil des Sentences Arbitrales, taäp [55] Samuels, Sñd, tr. 30-31, 42.
II. [56] Sñd, tr. 20.
[21] Teh-Kuang Chang: China’s claim of sovereignty over [57] Sñd, tr. 17 vaø 21.
Spratley and Paracel Islands: a historical and legal perspective, [58] Ít ra caùc taùc giaû sau ñaây ñaõ vieän daãn Hieäp öôùc 1887:
Case Western Reserve Journal of International Law, vol. 23 - Hungdah, Sñd, tr. 464 vaø 467.
(1991), p. 418. - Shen, Sñd, tr. 119.
[22] Jian-Ming Shen: International law rules and historical evi- - Tao Cheng, Sñd, tr. 274.
dence supporting China’s title to the South China Sea islands, - John Chao: South China Sea: boundary problems relating to
Hastings International and Comparative Law Review, vol. 21 the Nansha and Xisha Islands, Chinese Yearbook of Interna-
(1997), p. 22 & 23. tional Law, taäp 9 (1989-1990): tr. 119 vaø tieáp theo.
[23] Vuï aùn ñaûo Palmas: Receuil des Sentences Arbitrales, taäp - Steve Kuan Tsy Yu, Who owns the Paracel and Spratlys? An
II, tr. 859-860. evaluation of the nature and legal basis of the conflicting ter-
[24] Monique Chemillier-Gendreau: La souveraineteù sur les ritorial claims, Chinese Yearbook of International Law, vol. 9
Paracels et Spratleys. L’Harmatan, Paris, 1996, p. 71. (1989-1990): p. 5, 7 and 8.
[25] Voõ Long Teâ, Sñd, tr. 111. - Choon-ho Park, The South China Sea dispute: Who owns the
[26] Sñd, tr. 110. islands and the natural resources? Ocean Development and
[27] Gendreau, Sñd, tr. 21, 23. International Law Journal, vol. 5 (1978): p. 34.
[28] Voõ Long Teâ, Sñd, tr. 134. - Marwyn Samuels, Sñd, tr. 52-53.
[29] Voõ Long Teâ, Sñd, tr. 61. - Brian Murphy, Dangerous ground: the Spratly Islands and in-
[30] Sñd, tr. 157. ternational law, Ocean and Coastal Law Journal, vol. 1 (1994),
[31] Tao Cheng: The dispute over the South China Sea Islands, p. 201.
Texas International Law Journal, vol. 10 (1975), p. 272. - Elizabeth van De Wie, Sñd, tr. 52-53.
[32] Jian-Ming Shen, Sñd, tr. 18. - Michael Bennet, The PRC and the use of international law
[33] Sñd, tr. 17. in the Spratly Islands dispute, Stanford Journal of International
[34] Elizabeth van Wie Davis: China and the Law of the Sea Law, vol. 28 (1992), p. 446.
Convention, Follow the Sea, New York, 1995, p. 154. [59] Hungdah, Sñd, tr. 464.
Cuõng xem Marwyn Samuels: Contest for the South China [60] Shen, supra, tr. 120.
Sea, New York/London, 1982, tr. 16. [61] Receuil des Traiteùs de la France, Tome 17 (1886- 1887).
Vaø Shen, Sñd, tr. 21. Duran & Pedone (Paris), 1891, p. 387.
[35] Van Wie Davis, Sñd. [62] Convention de Vienne sur le Droit des Traiteùs, 1969, Art.
Cuõng xem Shen, Sñd, tr. 31. 32.
Cuõng xem Hungdah Chiu & Choon-ho Park: Legal status [63] Coù taùc giaû ñaõ cho raèng Hieäp öôùc 1887 khoâng aán ñònh bieân
of the Paracels and Spratly Islands, Ocean Development and giôùi bieån, xem Elizabeth van De Wie, Sñd, tr. 156. Tuy nhieân,
International Law Journal, taäp 3 (1975), tr. 43. neáu theo saùt nghóa lôøi vaên cuûa Ñieàu 2 cuûa baûn Hieäp öôùc (töùc laø
[36] Samuels, Sñd, note 31, tr. 38. hieåu nhöõng töø theo nghóa thoâng thöôøng cuûa chuùng) thì roõ raøng
[37] Löu Vaên Lôïi: Cuoäc tranh chaáp Vieät-Trung veà hai quaàn laø kinh tuyeán Paris 105°43’ laø bieân giôùi bieån giöõa mieàn Baéc
ñaûo Hoaøng Sa vaø Tröôøng Sa, Nxb. Coâng an nhaân daân, Haø Noäi, Vieät Nam vaø Trung Hoa.
1995, tr. 10. “Les Iles qui sont aø l’est du meridien de Paris 105°43’, …
[38] Shen, Sñd, tr. 15. c’est aø dire de la ligne Nord-Sud passant par le point oriental
[39] Sñd, tr. 18. de l’eøle de Tra Co, et formant la frontieøre…”
[40] Sñd, tr. 19. [64] Receuil des Traiteùs, Sñd, tr. 387 vaø 388.
[41] Sñd, tr. 20. [65] Sñd, Rapport Vaulcomte, tr. 187.
[42] Sñd, tr. 21. [66] Traiteù de Paix, d’Amitieù et de Commerce conclu aø Tien-
Tsin le 9/6/1885 entre la France et la Chine, trong Receuil des le probleøme juridique: pour qu’une telle occupation, ellegale
Traiteùs de la France, Tome 16, tr. 496. dans son principe, puisse avoir des effets juridiques, il faut que
[67] Rapport Vaulcomte, Sñd, tr. 189-191. la reconnaissance par les autres eùtats intervienne et ‘purge
[68] Shen, Sñd, tr. 123. juridiquement de ses vices’ l’annexion ainsi reùaliseùe.”
[69] Löu Vaên Lôïi, Sñd, tr. 105. [86] Mark Valencia: China and the South China Sea disputes,
[70] Gendreau, Sñd, tr. 123. Oxford University Press, London, 1995, p. 7.
[71] Shen, Sñd, tr. 57. [87] Bennett, Sñd, tr. 427.
[72] Charles Valleùe: Quelqques observations sur l’estoppel en [88] Jeannette Greenfield: China’s practice in the Law of the
Droit des gens, Revue Geùneùrale de Droit International Publie Sea, Clarendon Press, Oxford, 1992, p. 13.
(1973), p. 951, note 7. [89] Mark Valencia, Sñd, tr. 6 vaø 7. Cuõng xem Murphy, Sñd, tr.
[73] D. W. Bowett: Estoppel before International Tribunals and 209 vaø 210.
its relation to acquiescence, Bristish Yearbook of International [90] Vuï Sahara Occidental, xem Avis Consultatif, Cour Inter-
Law, vol. 33 (1957), p. 177. nationale de Justice Receuil, 1975, tr. 21 tôùi 28. Trong nhöõng
[74] Antoine Martin: L’Estoppel en droit international pub- trang naøy, Toaø noùi veà thaåm quyeàn cho yù kieán cuûa mình theå
lic Preùceùdeù d’un apercu de la theùorie de l’estoppel en droit theo Ñieàu 65, Ñoaïn 1 trong Quy cheá cuûa Toaø.
anglais, Revue Geùneùrale de Droit International Publie, vol. 32
(1979), p. 274.
[75] Sñd, tr. 286-300.
[76] Deùlimitation de la frontieøre maritime dans la region du
Golfe de Maine, Cour Internationale de Justice Receuil, 1984,
p. 309-310.
- Activiteùs militaires et para-militaires au Ncarague et contre
celui-ci, Cour Internationale de Justice Receuil, 1984. p. 414- Nhöõng hình aûnh chöa ñöôïc bieát ñeán, trong
415. cuoäc chieán Vieät-Trung ( 1979 ) vaø ( 1984-
- Affaire du Temple Preùah Vihear, Cour Internationale de
Justice Receuil, 1962, p. 22-23, 32.
1989 )
http://vietnamaaa.noosblog.fr/congsan/2007/05/nhng_hnh_nh_
[77] Brigitte Bollecker-Stern: L’Affaire des essays nucleùaires
cha/comments/page/1/
francais devant la Cour Internationale de Justice, Annuaire
Francais de Droit International (1974), p. 329. Sau khi Trung Quoác “ DAÏY “ cho Vieät Nam ta 2 baøi hoïc : Baøi hoïc
Cuõng xem Megan Wagner: Jurisdiction by Estoppel in thöù nhaát, cuoäc chieán Vieät-Trung 1979. Baøi hoïc thöù 2, cuoäc chieán
the International Court of Justice, California Law Review, vol. Vieät-Trung 1984-1989. Phiaù Vieät Nam ñaõ phaûi kyù nhöôïng 600 km²
74, p. 1792. phaàn ñaát Toå Quoác phiaù Baéc Vieät Nam, trong ñoù coù phaàn nuùi Baïc,
[78] Cour Internationale de Justice Receuil 1984, Sñd, p. 414. nuùi Laõo Sôn.
[79] Löu Vaên Lôïi, Sñd, tr. 75.
[80] Cour Internationale de Justice Receuil, 1974, tr. 267 vaø Traän Haûi Chieán Hoaøng Sa Theo Taøi Lieäu
269.
[81] Löu Vaên Lôïi, Sñd, tr. 104-110. Trung Coäng
http://vietnam.ictglobal.net/modules.php?name=News&file=article
[82] Megan Wagner, Sñd, löu yù 64, tr. 1780.
&sid=41
[83] Bollecker – Stern, Sñd, tr. 331.
[84] Trong caùc taùc giaû phöông Taây khaúng ñònh lyù leõ chuû quyeàn Traän haûi chieán taïi Quaàn ñaûo Hoaøng Sa vaøo ngaøy 19 thaùng 1 naêm
lòch söû cuûa Trung Quoác raát yeáu, coù ít nhaát caùc taùc giaû sau: 1974 ñaõ trôû thaønh lòch söû. Vieäc thaønh baïi, hôn thua khoâng coøn
- Bennett, Sñd, tr. 446; ñöôïc ñaët naëng so vôùi nhu caàu tìm hieåu söï thaät vaø vinh danh caùc
- Murphy, Sñd, tr. 201; chieán só Haûi Quaân VNCH tham döï traän ñaùnh baûo veä queâ cha ñaát
- Roque Jr., Sñd, tr. 203; toå, ñaõ cheát hay coøn soáng. Duø phaûi ñoái ñaàu vôùi keû thuø maïnh hôn
- Chemillier – Gendreau, Sñd, tr. 66; nhieàu laàn, nhöng caùc chieán só Haûi Quaân VNCH ñaõ taän duïng moïi
khaû naêng, phöông tieän hieän coù vaø nhaát laø tinh thaàn chieán ñaáu,
- Jean Pierre Ferrieer, xem tieáp, tr. 182;
truyeàn thoáng haøo huøng ngang nhieân baén vaøo taøu ñòch, khieán ñoái
- Samuels, Sñd, tr. 40. Giaùo sö Samuels khoâng baøn ñeán vaán
phöông cuõng phaûi kieâng sôï vaø thaùn phuïc. Caùc yeáu toá “Thôøi, Theá
ñeà chuû quyeàn, nhöng phaân tích lòch söû söï lieân heä cuûa Trung vaø Cô” caàn thieát cho chieán thaéng ñeàu khoâng naèm trong tay Haûi Ðoäi
Hoa ñoái vôùi bieån Ñoâng vaø caùc ñaûo; oâng vieát raèng cho ñeán theá VNCH.
kyû XIX khoâng coù baèng chöùng naøo raèng nhaø Thanh ñaõ chieám
höõu nhöõng ñaûo naøy laøm sôû höõu cuûa mình:
“By the mid-19th Century, the literari cognitive map of
the South China Sea had become more elaborate, but still bare-
ly touched upon the islands of the sea… There is no evidence
here that the Ching State had in any sense absorbed the islands
into the imperial domain.”
[85] Jean Pierre Ferrier: Le conflit des iles Paracels et le
probleøme de la souveraineteù sur les iles inhabiteùs, Annuaûie
Francais de Droit International (1975), p. 178: “… quoi qu’il en
soit la conqueâte militaire des iles par la Chine ne peut reùsoudre
goác Vieät chuùng toâi ôû San Jose naøy, vaø ñoù

Söùc Maïnh Cuûa Ngöôøi Vieät Tò Naïn


laø ñieàu maø chuùng toâi ñöùng leân ñoøi töï do,
ñoøi coâng lyù, ñoøi nhöõng quyeàn caên baûn
maø chính phuû coäng saûn ñöông thôøi ñaõ
cöôùp maát khoûi tay ngöôøi daân trong nöôùc.
Teân Little Saigon laø daáu aán noùi leân caùi
(LEÂN MAÏNG Thöù naêm 15, Thaùng Möôøi 1 löïc löôïng cöû tri ñaùng keå. Hieän nay, ñaõ caên cöôùc nguoàn goác cuûa ngöôøi Myõ goác
Moät 2007) coù saün phöông tieän vaø coù toå chöùc neân hoï Vieät chuùng toâi.”
http://www.vnn-news.com/article. mau choùng ñieàu ñoäng tieàn quyõ uûng hoä
php3?id_article=3708 caùc öùng cöû vieân chính trò, bao goàm caùc Khoâng ñeå maát cô may thôøi ñieåm ñem teân
(New Power Generation) öùng vieân toång thoáng, ngöôøi Vieät roõ raøng Little Saigon ñeán thaønh phoá San Jose;
Erin Sherbert, Metro Silicon Valley ñang tieán tôùi vò theá chính cuûa ñaáu tröôøng noù ñaõ trôû thaønh ñeà taøi chính trò ñöôïc tieáp
roài! söùc do loøng ñam meâ giöõa ngöôøi Vieät vôùi
Khi nghò vieân thaønh phoá San Jose, Coâ nhau, nhieàu ngöôøi trong hoï ñaõ vöôït thoaùt
Madison Nguyeãn ñeà nghò caùi teân “Khu Nghò vieân thaønh phoá, Coâ Madison khoûi Vieät Nam sau khi Saigon suïp ñoå
Thöông Maïi Vieät Nam”, coâ khoâng ngôø Nguyeãn naêm 1975.
ñieàu naøy seõ gaây chia reõ thaønh phaàn cöû tri
ngöôøi Myõ goác Vieät vuøng Vònh phía Nam Hoï khoâng boû lôõ 1 giaây phuùt naøo. Ngöôøi
naøy. Vieät nhoùm hoïp laïi vôùi nhau, thaønh laäp
‘UÛy Ban cho Little Saigon’, 1 toå chöùc
Theá heä môùi cuûa quyeàn löïc vôùi 1 caùi nhaân noøng coát goàm 20 thaønh
vieân cuûa coäng ñoàng. Hoï xuoáng phoá vaø
Ñaøng sau vieäc choaûng nhau veà caùi teân thu thaäp ñöôïc hôn 2,000 chöõ kyù töø nhöõng
Little Saigon laø caâu chuyeän veà caùi aûnh ngöôøi muoán khu buoân baùn môùi ñöôïc
höôûng chính trò vöøa giaønh ñöôïc cuûa coäng ñaët teân laø ‘Little Saigon’. Hoï toå chöùc
ñoàng ngöôøi Myõ goác Vieät trong chính hoäi hoïp, noùi chuyeän vôùi caùc vò daân cöû,
tröôøng ôû Thung Luõng Silicon. Tin töùc vaø ñoäng vieân coäng ñoàng theo kieåu Vieät
khoâng loan ñi nhanh trong coäng ñoàng Nam, loâi cuoán haøng traêm ngöôøi xuoáng
ngöôøi Vieät ôû San Jose, maø noù ñaõ nhanh ñöôøng ôû San Jose.
choùng xuaát hieän treân 1 website cuûa ñaûng
coäng saûn Vieät Nam ôû trong nöôùc: Thaønh Caùi chieán dòch noã löïc heát mình ñeå ñem
phoá San Jose seõ coù “Khu Thöông Maïi teân Little Saigon vaøo San Jose ñaõ trôû
Vieät Nam”. thaønh caùi ñinh cuûa chính tröôøng ngöôøi
Vieät do caùc cuoäc chaïm traùn bieåu tình ñaû
Tin ñoù khoâng haún laø 1 tin quoác teá ñaâu, Nghò vieân thaønh phoá, Coâ Madison
ñaûo choáng coäng.
maø thöïc chaát laø chính phuû coäng saûn Vieät
Nam choïn ñaêng tin naøy laø vì hoï luoân Nguyeãn ñaõ thaéng baèng cuoäc chieán thaéng
OÂng Ñoã Ñöùc Hieân, giaùo sö ban khoa hoïc
theo doõi coäng ñoàng ngöôøi Vieät ôû ñaây saùt aùp ñaûo naêm 2005, thöôøng ñöôïc ngöôøi ta
xaõ hoäi taïi ñaïi hoïc San Jose State noùi:
nuùt ñoù thoâi. tìm söï giuùp ñôõ cuûa coâ ta trong vieâc gaây
“Ñieàu naøy phaûn aûnh ñaõ ñeán luùc ngöôøi
quyõ. Ngöôøi ta hi voïng coâ naøy seõ theá choã
daân phaûi coù töï do, daân chuû vaø nhaân
Hoài coá laïi xem thì caùi tin beù xíu tröïc thò tröôûng Chuck Reed vaøo naêm 2014.
quyeàn, vaø ñoù laø tröïc dieän ñöông ñaàu vôùi
tuyeán coù theå laø caùi moài löûa ñaõ chaâm ngoøi Trong caùi thaønh phoá maø ñaõ baàu ra 1 ñoâ
cheá ñoä coäng saûn hieän thôøi ñang vi phaïm
söï vaät loän döõ doäi vôùi caùi teân cuûa khu do- tröôûng ngöôøi Myõ goác AÙ ñaàu tieân, oâng
nhaân quyeàn traàm troïng taïi Vieät Nam.
anh nghieäp ñaõ ñöôïc chæ ñònh: “Vietnam Norm Mineta, vaø 1 nöõ thò tröôûng ñaàu
Noù cho chuùng ta bieát lyù do taïi sao chuùng
Town (Phoá Vieät)”. Nhöng söï tranh caõi tieân, Baø Janet Gray Hayes, thì vieäc gì
toâi ñang coù maët ôû ñaây; noù chính laø bieåu
chính laø söï chia reõ trong coäng ñoàng laàn cuõng coù theå xaûy ra caû.
töôïng raát ö laø tình caûm vaø noù cho chuùng
naøy laøm noåi leân nhöõng ñeà töïa lôùn trong ta moät caûm xuùc thaät nhöõng ñieàu ñang
naêm, cho thaáy lyù chöùng hieån nhieân cuûa Vaäy thì vieäc gì lieân quan ñeán söï tranh
xaûy ra.”
söï giaøu coù vaø quyeàn löïc ñang leân cuûa caõi veà 1 thaønh phoá ôû caùch xa hôn 7,000
coäng ñoàng ngöôøi Myõ goác Vieät taïi thung daëm naøy? Moät ñoaøn ngöôøi Vieät khoâng
Leân naém quyeàn löïc
luõng Silicon naøy. khuaát phuïc trong noã löïc ñeå ñaët teân cho
khu thò töù cuûa mình trong tö caùch laø
Nhöng quyù vò khoâng theå hieåu noåi söï
Söï lôùn maïnh phi thöôøng cuûa coäng ñoàng muoán taùch baïch phaân minh roõ raøng vôùi
tranh ñaáu ñeå ñaët teân Little Saigon neáu
ñang thay ñoåi boä maët taïi thung luõng naøy caùi cheá ñoä cuûa chính phuû coäng saûn ôû beân
quyù vò chöa hieåu söï lôùn maïnh cuûa coäng
do lôïi nhuaän töø 1 theá heä tieåu thöông ñaàu nhaø: Little Saigon (Saøi Goøn Nhoû). Nhöng
ñoàng ngöôøi Myõ goác Vieät nhö laø 1 löïc
tö vaøo ngaønh ñòa oác. Vôùi daân soá taêng gaáp taïi sao vaäy?
löôïng chaùnh trò ôû thung luõng Silicon
10 laàn - töø 8,000 ñeán gaàn 80,000 giöõa naøy. Caâu chuyeän baét ñaàu töø naêm 1975,
nhöõng naêm 1980 vaø 2000 - Ngöôøi Myõ Anh Nguyeãn Minh Huy, vöôït thoaùt khoûi
khi coäng saûn cöôõng chieám Mieàn Nam
goác Vieät hieän thôøi ñaïi dieän haàu nhö gaàn Vieät Nam luùc leân 14 tuoåi, noùi: “Noù mang
Vieät Nam. Haøng traêm ngaøn ngöôøi troán
10% daân soá thaønh phoá San Jose, vaø coù 1 yù nghóa raát ñaëc bieät cho moïi ngöôøi Myõ
chaïy khoûi queâ höông, ñeán ñònh cö ôû Myõ;
http://hatnang.com/showthread. chính phuû Myõ coù yù phaân taùn moûng nhöõng Jose ñaõ baàu 1 ngöôøi Myõ goác Vieät ñaàu
php?t=23792&page=4 ngöôøi tî naïn coäng saûn naøy ra khaép nöôùc tieân vaøo hoäi ñoàng thaønh phoá, ñoù laø coâ
Myõ (nhöng khoâng thaønh!) Madison Nguyeãn, thuoäc ñaûng daân chuû.

Sau khi hoïc ñuû khaù tieáng Myõ ñeå giao Vaø caùc cöû tri ngöôøi Vieät ñang hình thaønh
tieáp roài, thì nhieàu ngöôøi Vieät ñi ñeán 1 con soá nhöõng cuoäc baàu cöû ngaøy caøng
nhöõng vuøng ôû California, trong coù coù San nhieàu khi caùc chaùnh trò gia khoâng phaûi
Jose, nôi höùa heïn nhieàu coâng aên vieäc ngöôøi Vieät laøm vieäc caät löïc ñeå laáy loøng
laøm. coäng ñoàng naøy. Söï tranh taøi raát laø ‘caêng’
giöõa 2 ñaûng chaùnh trò doøng chính trong
FUNFUN Ngöôøi Vieät nhanh chaân taïo ra 1 nôi choán nhöõng cuoäc baàu cöû vöøa qua ñaõ laøm heát
laøm aên thuaän tieän cho rieâng hoï, laøm chuû mình ñeå thu veà caøng nhieàu phieáu caøng
Little Saigon = moät Saøi Goøn (thu) Nhoû nhöõng tieäm nho nhoû tröôùc, môû quaùn baùn toát, ñaëc bieät laø nhöõng ngöôøi Vieät naøo maø
Saigon Business District = khu hay ñòa haït phôû, tieäm giaët uûi vaø caùc myõ vieän nhaèm laáy laøm haõnh dieän khoâng ôû trong ñaûng
thöông maïi (mang caùi teân) Saøi Goøn phuïc vuï cho daân thieåu soá taêng daàn ôû San phaùi naøo caû. ÔÛ Quaän Santa Clara, gaàn
Caû hai teân goïi ñeàu ok, nhöng xeùt veà yù nghóa Jose. Hoï ñaõ ñaùnh daáu söï thaønh coâng nhö 1/3 con soá ngöôøi Vieät ñaêng kyù laø nhöõng
thì khaùc nhau. nhöõng doanh gia khoân ngoan, hieän thôøi cöû tri ñoäc laäp, taïo cho 2 ñaûng Coäng hoaø
laøm chuû hôn 200 tieäm buoân treân ñöôøng vaø Daân chuû 1 cô hoäi ñoàng ñeàu ñeå kieám
Ñaët teân Saigon Business District cho moät
Story, ñòa baøn cuûa khu buoân baùn môùi phieáu cöû tri ngöôøi Vieät.
khu thöông maïi chaúng qua cuõng gioáng nhö
ñaët teân cho moät coâng ty hay nhaø haøng tö cuûa ngöôøi Vieät. Nhöng chính con caùi hoï
nhaân vôùi caùi danh xöng “Saøi Goøn”. vöøa môùi naâng cao thaêng tieán aûnh höôûng “Cöû tri ñoaøn ngöôøi Myõ goác Vieät khoâng
chính trò cuûa coäng ñoàng cuûa hoï leân. coøn laø 1 vuõ khí bí maät hay laø 1 thò tröôøng
Do ñoù, caùc danh xöng nhö “Nhaø Haøng ‘baûnh’ cuûa rieâng cuûa caùc chaùnh trò gia
Saøi Goøn,” hay “Coâng Ty Chuyeån Tieàn Saøi “Söï khai sinh ra 1 coäng ñoàng ngöôøi Myõ naøo bieát ñeán,” OÂng Collet noùi. “Noù ñaõ
Goøn,” hoaëc “Khu Thöông Maïi Saøi Goøn” goác Vieät laø 1 trong nhöõng phaùt trieån ñaày trôû neân 1 löïc löôïng ñaùng gôøm roäng khaép
khoâng theå naøo chuyeån ñaït ñöôïc yù nghóa yù nghóa nhaát trong sinh hoaït chaùnh trò ôû 2 mieàn nam, baéc tieåu bang naøy.”
nhö “Saøi Goøn Nhoû”. California naøy”. OÂng Christian Collet,
1 giaûng sö veà moân chaùnh trò Hoa Kyø taïi Ñoâ tröôûng San Jose, OÂng Chuck Reed
Neáu muoán ngaàm hieåu “chuùng ta ñi mang
theo queâ höông” thì ngöôøi Vieät tò naïn ñaïi hoïc Doshisha ôû Nhaät Baûn noùi nhö thöøa nhaän raèng cöû tri ñoaøn ngöôøi Vieät
dó nhieân laø neân choïn danh xöng “Little theá, oâng cuõng laø 1 chuyeân gia trong laõnh ñaõ taêng töø 2% leân tôùi 10% trong thaäp
Saigon” bôûi vì noù laø hình aûnh thay theá vöïc chaùnh trò caùc nhoùm thieåu soá. “Ngöôøi nieân vöøa qua, coäng ñoàng naày ñaõ laøm oâng
töôïng tröng cho caû thaønh phoá Saøi Goøn ôû Vieät laø gioáng daân bieát nhanh tay leï laøng chuù yù laâu tröôùc khi oâng tranh cöû vaøo hoäi
VN. toå chöùc, daân soá laïi treû trung, tuy nhieân ñoàng thaønh phoá caùch ñaây 7 naêm. OÂng
tieán boä ñaõ coù, thieät laø ñaùng neå nang!” ta ñaõ laøm vieäc caät löïc gaàn guõi thaét chaët
Little Saigon laø BAÛN SAO cuûa real Saigon theâm vôùi coäng ñoàng ngöôøi Vieät naøy.
City Caùi yù thöùc veà chaùnh trò cuûa coäng ñoàng
Saigon Business District laø caùi teân cuûa moät
ngöôøi Myõ goác Vieät ñaõ noåi leân vaøo cuoái “Luùc ñaàu khi toâi ra tranh cöû vaøo hoäi
khu buoân baùn chöù chaúng laø caùi gì caû.
thaäp nieân 1990 taïi Quaän Cam, khi 1 keû ñoàng thaønh phoá, thì coù ít vò daân cöû naøo
Choïn Little Saigon laø ñuùng nhaát roài. Coù gì chuû tieåu thöông noï treo hình Giaø Hoà chuù yù ñeán ngöôøi Vieät,” OÂng Reed noùi.
ñaâu phaûi...caõi nhæ? trong tieäm cuûa y thì coù tôùi haøng möôøi “Toâi thì coù 1 keá hoaïch rieâng ñeå tieáp caän
ngaøn ngöôøi tuùa ñeán ñeå phaûn ñoái. vaø chuù yù nhieàu ñeán coäng ñoàng vaø caùc
vaán ñeà cuûa ngöôøi Vieät.”
http://hatnang.com/showthread. Chính caùi bieán coá naøy ñaõ chaâm ngoøi söï
php?t=23848 tranh caõi veà giaù trò cuûa coäng ñoàng ngöôøi OÂng Reed khuyeán khích caùc vò laõnh ñaïo
Myõ goác Vieät naøy, goàm luoân söï choáng ngöôøi Vieät neân tham gia caùc ban ngaønh
ñoái laïi cheá ñoä Vieät Coäng ôû queâ nhaø. Töø vaø uûy ban quaûn trò thaønh phoá. Khi oâng ñaõ
daïo ñoù, ngöôøi Myõ goác Vieät ñaõ tieán saâu ngoài vaøo hoäi ñoàng thaønh phoá roài, oâng ñaõ
caùi aûnh höôûng chaùnh trò cuûa mình trong thi haønh heát söùc caùc döï aùn chaùnh trò cuûa
nhieàu nôi nhö quaän Cam vaø San Jose, 2 ngöôøi Vieät, goàm caû döï aùn ‘Vöôøn Di Saûn
nôi coù ñoâng ñaûo soá ngöôøi Vieät beân ngoaøi Vaên Hoaù Vieät’.
Vieät Nam.
Vaø oâng ít khi boû lôõ 1 bieán coá naøo cuûa
TUKHOAI Haõnh dieän trong traïng thaùi khoâng ngöôøi Vieät, laø nhöõng dòp maø quyù vò coù
ñaûng phaùi theå thaáy ngöôøi cöïu phi coâng naøy maët aùo
Janet vaø Andy maø khoâng kheùo seõ bò caùc daøi khaên ñoùng theo truyeàn thoáng Vieät.
giôùi chöùc Santa Clara noùi laø “ You are out
Vaøo naêm 2004, caùc cöû tri baàu 1 ngöôøi
of your Jurisdiction, and you are out of your
League.” Myõ goác Vieät vaøo ngaønh laäp phaùp thuoäc Nhö 1 chieán löôïc chaùnh trò, caùi keá hoaïch
Use the Syùstems and Utilize the Process in tieåu bang, nghò vieân Traàn Thaùi Vaên, moät naøy ñaõ thaønh coâng. Roài thì ngaøy baàu cöû
its methodical means. ngöôøi thuoäc ñaûng coäng hoaø ôû Quaän Cam. ñeán, OÂng Reed ñaõ gaët haùi ñöôïc söï haäu
Moät naêm sau ñoù, cöû tri thaønh phoá San thuaãn cuûa cöû tri coäng ñoàng ngöôøi Vieät.
khai uûng hoä teân Little Saigon.
Loøng nhieät thaønh cuûa oâng Reed ñoái vôùi Ñieàu naøy chöa chuyeån dòch thaønh laù
coäng ñoàng ngöôøi Vieät ñaõ ñöa ñeán caùi phieáu ñaâu. Söï xuaát phaùt nhö laø 1 khoái “Thieät laø ñieân caùi ñaàu,” coâ Nguyeãn noùi.
ñieàu maø 1 soá ngöôøi cho raèng thaät sai laàm baàu cöû cuõng ñöôïc chöùng toû ra trong caùc “Ngöôøi ta oàn aøo la toaùn leân laø hoï muoán
laø khi oâng uûng hoä moät ngöôøi Myõ goác cuoäc ñoùng goùp ñeå vaän ñoäng tranh cöû, hoï baõi mieãn toâi.”
Vieät chaïy ñua theá choã oâng ôû Khu Vöïc 4, laëng leõ vieát ra nhöõng taám ngaân phieáu cho
1 keá hoaïch thaát baïi. Nhöng ngöôøi ta ñaõ caùc öùng cöû vieân naøo maø hoï thích. Nhöõng Nhöng maø coâ Nguyeãn, ngöôøi ñaõ troán
sôùm queân caùi loãi laàm naøy roài. söï ñoùng goùp cho vaän ñoäng tranh cöû ñöôïc khoûi Vieät Nam khi coøn nhoû, ñang chôi
xem laø 1 söï xa xæ trong coäng ñoàng Vieät. troø chôi chaùnh trò 1 caùch caån thaän, khoâng
“OÂng Reed ñuùng ra laø 1 ngöôøi baïn cuûa ñoäng chaïm ñeán vaán ñeà naøy.
coäng ñoàng ngöôøi Vieät,” OÂng Leâ Vaên, 1 Caùc cuoäc ñoùng goùp gaây quyõ cho vaän
cö daân San Jose noùi, OÂng Leâ ñang coù keá ñoäng tranh cöû ñaõ baét ñaàu töø naêm 2005, Ñieàu caøng laøm cho nhöõng ngöôøi uûng hoä
hoaïch chaïy ñua vaøo 1 gheá ôû Quaän Haït 8 luùc maø caùc cö daân San Jose baàu choïn coâ laáy teân Little Saigon noùi raèng trong choã
sang naêm. Madison Nguyeãn vaøo ban hoäi ñoàng. rieâng tö thì coâ ta uûng hoä teân Little Saigon
nhöng khi ñeán luùc phaûi coâng khai uûng hoä
Hôn caû nhöõng laù phieáu Coâ Nguyeãn noùi: “Toâi caûm thaáy moãi laàn thì coâ laùnh xa. Coâ Nguyeãn noùi raèng coâ ta
ngöôøi ta vieát 1 taám chi phieáu 50 ñoâ la, laø chöa quyeát ñònh coâ seõ uûng hoä teân naøo caû.
Tieáng vang chaùnh trò maø ñaõ ñöa chieán moãi laàn toâi bieát chaéc raèng hoï seõ ñi ñeán
thaéng cho oâng Reed leân ñoù chaéc chaén seõ phoøng phieáu baàu cho toâi roài.” Coù nhöõng nhoùm khaùc trong coäng ñoàng
coøn vang voïng maõi ñeán caùc cuoäc baàu cöû muoán ñaët teân khaùc hôn laø teân Little
toång thoáng trong naêm 2008. Keá hoaïch cuûa Madison Saigon. Moät soá ngöôøi khaùc muoán giöõ caùi
teân phoå quaùt laø “Vietnamese American
ÖÙng cöû vieân toång thoáng ñaûng daân chuû, Coâ Madison cho raèng coâ ñang laøm 1 caùi Business District” (Khu Buoân Baùn Vieät
baø Hillary Clinton ñaõ maïnh daïn khai gì ñoù toát cho caùc cöû tri, khi coâ trình ra 1 Myõ) vaø nhöõng ngöôøi khaùc thì choïn teân
thaùc laù phieáu cuûa ngöôøi Vieät ôû Thung keá hoaïch ñeå thaønh phoá chæ ñònh 1 phaàn “New Saigon.” (Saøi Goøn Môùi)
Luõng Silicon. Baø cuõng ñaõ chuû toïa 2 vuï cuûa thaønh phoá laøm Khu Thöông Maïi
gaây quyõ trong vuøng, gaàn ñaây nhaát laø vaøo Vieät Nam. “Teân Saøi Goøn Môùi nghe hay hôn ñoái
thaùng 7, luùc ñoù coù nhieàu ngöôøi Myõ goác vôùi chuùng toâi,” OÂng Rick De LaRosa
Vieät ñöôïc xeáp ngoài haøng ñaàu; sau khi Keá hoaïch chuû yeáu ñeå cuûng coá doanh noùi, oâng ta laø chuû tòch Hieäp Hoäi Doanh
maõn tieäc, ngöôøi ta thu ñöôïc 50 ngaøn ñoâ thöông treân ñöôøng Story, nôi coù ñoâng Thöông Ñöôøng Story, 1 nhoùm goàm 80
la cho quyõ ñoùng goùp cho öùng vieân daân ñaûo hôn 200 doanh söï cuûa ngöôøi Vieät. doanh söï ôû gaàn khu môùi naøy. “Noù coù yù
chuû naøy. Khoâng teä laém cho 1 nhoùm thieåu Khu naøy bao goàm 1 chöông trình phaùt nghóa cho 1 söï khôûi ñaàu môùi toanh.” Coâ
soá quan troïng coù truyeàn thoáng uûng hoä trieån môùi, taêng theâm 300 doanh söï vaøo Nguyeãn toå chöùc hoäi hoïp coäng ñoàng trong
ñaûng coäng hoaø vaø choáng chuû nghóa coäng cho khu. khu naøy ñeå thaêm doø dö luaän caùc cö daân
saûn maõnh lieät. vaø doanh söï toïa laïc trong voøng 1 daëm
Ñieàu maø vò nöõ nghò vieân naøy khoâng ngôø ñöôøng baùn kính cuûa khu buoân baùn naøy.
Luoàng soùng ngaàm chaùnh trò naøy baét ñaàu laø 1 phaûn öùng döõ doäi vôùi keá hoaïch kinh
baèng 1 nhoùm daân daõ ôû Thung Luõng Sili- teá cuûa coå. Chæ trong voøng 24 tieáng ñoàng Nhöõng ngöôøi uûng hoä teân Little Saigon
con ñaõ hoäi tuï laïi vôùi nhau hoài ñaàu naêm hoà sau khi Hoäi Ñoàng Thaønh Phoá chæ ñònh ñaõ cho thaáy chuû tröông roõ raøng cuûa hoï
nay vaø ñoäng vieân uûng hoä vaän ñoäng tranh caùi giaûi ñaát daøi 1 daëm treân ñöôøng Story, laø: Hoï khoâng chaáp nhaän 1 teân naøo coù 1
cöû cho baø Clinton. Vaøo thaùng 7, cöïu TT thì chaùnh phuû coäng saûn Vieät Nam lieàn trong 2 töø Vietnam hay laø Vietnamese
Clinton coù döøng chaân taïi thaønh phoá Sara- cho leân maïng raèng ñoù laø tin toát, laøm cho trong ñoù caû. Hoï noùi raèng vì noù quaù haøm
toga ñeå gaây quyõ cho baø vôï, thu huùt ñöôïc coäng ñoàng ngöôøi Vieät noåi suøng. Ñoù laø hoà, khoâng phaân roõ laèn ranh ñaäm neùt ñuû
khoaûng 60 ngöôøi Vieät ñeán döï. luùc caùi ‘noài xuùp de’ baét ñaàu. giöõa caùi chính phuû coäng saûn vaø ngöôøi
Myõ goác Vieät ôû ñaây.
“Thieät laø thích thuù,” oâng Michael Löu, Caùc ngöôøi Vieät hoaït ñoäng chaùnh trò ñoøi
1 uûy vieân ngaønh keá hoaïch quaän Santa phaûi ñaët teân cho khu buoân baùn naøy laø Hoï cuõng loaïi boû teân New Saigon (Saøigoøn
Clara noùi, oâng töøng giuùp gaây quyõ cho ‘Little Saigon’ vaø hoï muoán coâ Nguyeãn Môùi), vì noù quaù lieân can tôùi chính phuû
oâng Clinton. “trong caùc cuoäc vaän ñoäng phaûi coâng khai uûng hoä hoï. Nhöng coâ coäng saûn hieän thôøi taïi Vieät Nam, maø
tranh cöû khaùc chöa ai thöïc söï daán thaân Madison khoâng laøm. chính phuû naøy ñang noã löïc ve vaõn ngöôøi
ñaåy maïnh vaøo coäng ñoàng ngöôøi Vieät Myõ goác Vieät veà thaêm coá höông baèng
nhöng caùc nhaân vieân vaän ñoäng tranh cöû Cuoäc tranh caõi trôû neân kòch côõm, noù gaây caùch xaây leân nhöõng nhaø ôû theo kieåu Myõ
cho baø Clinton ñaõ tích cöïc ñaåy maïnh hôn chia reõ coäng ñoàng: nhöõng ngöôøi uûng hoä vaø ñaët teân caùc khu vöïc ôû thaønh phoá Hoà
trong vieäc ñi tìm haäu thuaãn.” teân Little Saigon 1 beân, vaø phía beân kia Chí Minh laø nhöõng bieán thaùi cuûa Saøi
laø nhöõng keû khoâng. Goøn.
AÉt haün laø ngöôøi Vieät ñang ghi chuù veà söùc
maïnh cuûa laù phieáu mình roài, vì hoï ñang Nhieàu ngöôøi Vieät thaát voïng vaø caûm thaáy “Hoï coù caû 1 khu ngoaïi oâ do chính phuû
nhìn caùc öùng vieân ôû moïi trình ñoä ñang ñi mình ñaõ bò phaûn boäi. Moät vaøi ngöôøi coøn coäng saûn quaûn lyù ñaët teân laø New Saigon
loøng voøng trong coäng ñoàng ñeå xin uûng ñi quaù xa laø ñaõ gaùn cho coâ ta laø 1 caûm roài,” Coâ Leâ Myõ Phöông, phaùt ngoân vieân
hoä. tình vieân coäng saûn vì coâ aáy khoâng coâng cuûa UÛy Ban Cho Teân Little Saigon, noùi
Ngoâi sao Vieät ôû Thung luõng Silicon
http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/ nghieäp, ñoàng thôøi coøn giuùp thay ñoåi suy
Index.aspx?ArticleID=231115&Cha nghó cuûa coâng chuùng veà caùc hieäp hoäi tín
nnelID=16 duïng vaø nhöõng dòch vuï hoï cung caáp.
Kim cho bieát: “Toâi thöïc söï thích giao tieáp
Kim Vuõ taïi leã trao giaûi cuûa taïp chí vôùi khaùch haøng, giuùp hoï thoûa maõn nhöõng
Silicon Valley - San Jose Business gì ñang caàn. Töø ñoù, toâi hieåu hoï nhieàu hôn
Journal naêm 2006. AÛnh: Ngöôøi Lao vaø xaây döïng ñöôïc moái quan heä ngaøy caøng
Ñoäng toát hôn”.
Trong danh saùch 40 ngoâi sao döôùi
40 tuoåi ñaõ vaø ñang noåi ôû Thung luõng Hình maãu cho phuï nöõ treû
Silicon (Myõ) - ñöôïc taïp chí Silicon Ngoaøi coâng vieäc, Kim coøn daønh thôøi gian
Kim Vuõ vaø coâng söùc cho nhieàu toå chöùc daân söï, kinh
Valley - San Jose Business Journal coâng boá
vaøo thaùng tröôùc coù teân Kim Vuõ, moät coâ gaùi doanh vaø coäng ñoàng, nhö Hieäp hoäi Nöõ do-
goác Vieät 29 tuoåi. anh nhaân treû quoác gia (NAWBO) hay Lieân
“Toâi nghó raèng hoï coù yù muoán xoaù nhoaø
Ñaây khoâng phaûi laø laàn ñaàu tieân taïp chí naøy ñoaøn Ngöôøi Myõ goác Vieät ôû Baéc California
nhöõng kyû nieäm maø chuùng ta ñaõ coù veà 1 (nôi coâ laø ngöôøi phaùt ngoân vaø phuï traùch
ñaùnh giaù cao Kim Vuõ - hieän laø trôï lyù phoù
Saigon xöa kia bò thay theá bôûi TP HCM.” chuû tòch phuï traùch chöông trình taøi chính tö quan heä vôùi giôùi truyeàn thoâng).
nhaân taïi Technology Credit Union (Tech CU Kim laø moät trong nhöõng ngöôøi saùng laäp
Gaït sang beân nhöõng caûm tính xoay - nhaø cung caáp caùc dòch vuï taøi chính haøng “Hoäi ñoàng nhöõng nhaø ñieàu haønh treû” vôùi
quanh vuï tranh caõi veà teân Little Saigon ñaàu ôû bang California coù truï sôû ôû thaønh phoá nhieäm vuï phaùt trieån thaønh vieân cho moät
vaø chæ nhìn vaøo nhöõng tieàm naêng kinh teá San Jose). maïng löôùi caùc nhaø ñieàu haønh treû ôû Thung
lieân quan ñeán caùi teân naøy. luõng Silicon. Coâ coøn laø thaønh vieân cuûa
Ñi töø soá 0 ñeán 600 trieäu USD Vieän Nghieân cöùu Filene, nôi phaùt trieån caùc
Naêm ngoaùi, coâ gaùi goác Vieät naøy ñaõ ñöôïc quan nieäm kinh doanh môùi cho ngaønh coâng
Nhöõng ngöôøi uûng hoä noùi raèng neáu khu
taïp chí trao giaûi “Ngöôøi phuï nöõ öu tuù cuûa nghieäp hieäp hoäi tín duïng ôû Myõ vaø Canada.
vöïc ñaët baát cöù teân naøo khoâng phaûi laø teân Tuy nhieân, ñam meâ lôùn nhaát cuûa coâ chính
Thung luõng Silicon” trong lónh vöïc taøi chính
Little Saigon thì noù seõ khoâng haáp daãn vaø ngaân haøng. Giaûi thöôûng thöôøng nieân naøy laø laøm vieäc vôùi Girls for Change (GFC), moät
nhieàu du khaùch ñeán khu vöïc naøy ñaâu. ñöôïc xeùt choïn döïa treân nhieàu tieâu chí khaùc toå chöùc phi lôïi nhuaän chuyeân giuùp caùc nöõ
Little Saigon laø 1 caùi teân chính hieäu noåi nhau nhö nhöõng thaønh töïu ñaït ñöôïc trong sinh trôû thaønh nhöõng ngöôøi taïo ra söï thay
tieáng, laø con daáu xaùc nhaän tieâu chuaån ngheà nghieäp, vai troø laõnh ñaïo trong coäng ñoåi trong xaõ hoäi.
cuûa söï thaønh coâng veà kinh teá cuûa ngöôøi ñoàng, nhöõng ñoùng goùp vaøo hoaït ñoäng giaùo Kim boäc baïch: “Toâi tin vaøo söùc maïnh cuûa
Vieät toaøn quoác, töø Houston vaø Seattle tôùi duïc vaø giuùp ñôõ nhöõng phuï nöõ khaùc... giaùo duïc trong vieäc thay ñoåi cuoäc soáng cuûa
OÂng Kim Burns, Chuû tòch kieâm Toång Giaùm phuï nöõ. Ngöôøi ta khoâng theå trôû thaønh laõnh
Santa Ana vaø Quaän Cam, taát caû nhöõng
ñoác ñieàu haønh Tech CU, nhaän ñònh: “Vieäc ñaïo moät sôùm moät chieàu. Hoï phaûi hoïc caùch
caùi maø ñang roän raøng vang voïng nhöõng
trôû thaønh ngöôøi xuaát saéc nhaát trong soá laõnh ñaïo vaø caàn coù nhöõng hình maãu ñeå noi
khu Little Saigon. theo. Coâng vieäc cuûa toâi ôû Tech CU cho toâi
nhöõng phuï nöõ taøi gioûi khaùc ôû Thung luõng
Silicon khoâng deã daøng, nhöng Kim laø moät khaû naêng trôû thaønh moät hình maãu nhö theá
Nhöõng coäng ñoàng naøy ñaõ ñöa caùc doanh caù nhaân ñaëc bieät. Coâ ñaõ noã löïc heát söùc ñeå cho phuï nöõ treû”.
nghieäp ngöôøi Vieät leân baûn ñoà, haáp daãn ñaït ñöôïc nhöõng thaønh töïu to lôùn trong ngheà Kim theå hieän mong muoán naøy qua nhöõng
du khaùch vaø nhöõng ngöôøi ñi mua saém nghieäp vaø xaây döïng cho mình moät vò trí noåi noã löïc hoïc taäp khoâng ngöøng. Khi nhaän
ñeán Little Saigon. baät trong coäng ñoàng. Chuùng toâi raát töï haøo baèng thaïc só ngaønh laõnh ñaïo ôû Ñaïi hoïc
vì coâ aáy naèm trong ñoäi nguõ cuûa chuùng toâi”. Saint Mary naêm ngoaùi, Kim taâm söï: “Toâi
Nhöõng gì Kim ñaõ laøm trong maáy naêm qua luoân nhaän thöùc roõ yù nghóa cuûa vieäc hoïc,
Vaøo cuoái thaùng 11, Hoäi Ñoàng thanh phoá
cho thaáy oâng Burns khoâng heà quaù lôøi khi ñoàng thôøi quan taâm ñeán coâng vieäc laõnh
San Jose seõ choïn 1 teân cho khu phoá môùi
noùi veà coâ. Laø moät trong nhöõng phuï nöõ goác ñaïo cuõng nhö nhöõng trieát lyù vaø hoïc thuyeát
naøy. Khi ngaøy ñoù ñeán, UÛy Ban cho Little ñaèng sau noù. Toâi cuõng mong muoán trôû
AÙ treû nhaát ñaûm nhaän vò trí ñieàu haønh ôû
Saigon noùi raèng hoï tieáp tuïc thu thaäp chöõ Thung luõng Silicon, Kim ñaõ theå hieän tinh thaønh ngöôøi taïo ra nhöõng thay ñoåi toát ñeïp
kyù vaø xin uûng hoä. thaàn khoâng bieát meät moûi trong coâng vieäc trong xaõ hoäi”.
vaø nhöõng hoaït ñoäng coäng ñoàng. Nhaän xeùt veà Kim Vuõ, oâng Sean Toomey,
Vaø neáu teân Little Saigon khoâng ñöôïc Sau khi toát nghieäp cöû nhaân ngaønh quaûn trò Phoù Chuû tòch haõng tö vaán baát ñoäng saûn
choïn thì sao? kinh doanh taïi Ñaïi hoïc San Jose State naêm Colliers International ôû San Jose, noùi: “Kim
2001, Kim xin vaøo laøm vieäc taïi Tech CU, luoân theå hieän mình laø moät ngöôøi giaøu saùng
khôûi ñaàu coâng vieäc taïi moät trung taâm taøi kieán, ñaày saùng taïo, coù khaû naêng laõnh ñaïo
“Toâi cho raèng 1 soá ngöôøi seõ taåy chay vaø
chính. Khoaûng 6 thaùng sau ñoù, Tech CU môû vaø daán thaân vì coäng ñoàng. Kim laø nhaân vaät
1 soá ngöôøi seõ noùi ‘quyù vò bieát khoâng? Toâi
moät chöông trình taøi chính tö nhaân, vaø Kim tieâu bieåu trong soá nhöõng nhaø quaûn lyù treû
seõ keâu goïi baõi chöùc’ coâ Madison,” OÂng trong coäng ñoàng cuûa chuùng ta. Coâ aáy ñang
noäp ñôn cho vò trí quaûn lyù.
Brian Ñoã, 1 ngöôøi hoaït ñoäng chính trò Döôùi söï quaûn lyù cuûa coâ, chöông trình naøy coù moät töông lai xaùn laïn ôû ñaây”.
ñaõ bò thua trong cuoäc chaïy ñua vaøo chöùc ñaõ phaùt trieån töø con soá 0 ñeán vieäc quaûn lyù
vuï Hoäi Ñoàng Thaønh Phoá ñoái laïi vôùi baø soá taøi saûn trò giaù 600 trieäu USD cho haøng
Kansen Chu, noùi. “Ñaây laø ñieàu maø coâ nghìn thaønh vieân trong gaàn 6 naêm qua.
Madison seõ phaûi nghieâm chænh xeùt laïi.” Chöông trình naøy thaønh coâng ñeán noãi noù
ñöôïc xem laø hình maãu cuûa ngaønh coâng
Goïi teân gì cho dòch ‘tieâu chaûy caáp’ ôû VN? Thöù tröôûng Boä Y teá Nguyeãn Thò Kim Tieán:
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/story/2007/11/ Ñaõ coù thuoác ñaëc trò cho dòch tieâu chaûy
printable/071107_dichbenhvietnam.shtml http://www.tienphong.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=10046
Baùc só Voõ Ñöùc Chieâu 8&ChannelID=2
Göûi ñeán BBC töø Buoân Ma Thuoät
TP - “Beänh naøy hieän ñaõ coù thuoác ñaëc trò, quan troïng laø phaûi buø
Veà maët nguyeân taéc theo quy ñònh cuûa Toå chöùc y teá theá giôùi thì löôïng nöôùc ñaõ maát ôû ngöôøi beänh”- Thöù tröôûng Boä Y teá Nguyeãn
coù 5 beänh maø chæ caàn MOÄT ca duy nhaát ñöôïc chaån ñoaùn thì Thò Kim Tieán cho bieát.
phaûi coâng boá dòch laø: Dòch taû, SARS, baïi lieät, dòch haïch vaø soát
vaøng (chaâu Phi). Bôûi vì tính chaát laây lan nhanh vaø nguy hieåm
cuûa beänh.
Tuy nhieân taïi Vieät Nam trong thôøi gian vöøa qua coù raát nhieàu
ca maéc beänh dòch taû nhöng Boä Y Teá chöa chòu coâng boá dòch laø
do caùc nguyeân nhaân sau: Type phaåy khuaån taû maø hoï tìm thaáy
laø Vibrio Cholerae 03 chöù khoâng phaûi laø Vibrio Cholerae 01.
maø theo lyù thuyeát thì chæ coù Vibrio Cholerae 01 môùi gaây dòch
taû. Coù nghóa laø Boä Y Teá Vieät Nam vaãn loay hoay chöa tìm ra
nguyeân nhaân gaây dòch ñôït naøy.
Nhöng lyù do quan troïng nhaát laø do chieán löôïc che daáu beänh
dòch cuûa laõnh ñaïo Vieät Nam. Hoï luoân tìm caùch che daáu beänh
laùi qua “tieâu chaûy caáp tính nguy hieåm” laø beänh khoâng heà coù
teân trong baûng phaân loaïi beänh taät quoác teá ICD10. Hoï ñöôïc chæ
ñaïo töø treân ñeå laøm nhö vaäy vôùi lyù giaûi sôï aûnh höôûng ñeán kinh
teá, du lòch vaø uy tín cuûa Vieät Nam treân tröôøng quoác teá. Sôï thieân
haï cheâ cöôøi Vieät Nam yeáu keùm….
Baèng chöùng cuï theå nhaát laø trong ñôït ñaïi dòch SARS naêm 2003
ca beänh ñaàu tieân phaùt hieän taïi beänh vieän Phaùp Vieät Haø Noäi. Baø Nguyeãn Thò Kim Tieán
Bs ngöôøi Phaùp phaùt hieän vaø baùo leân Boä Y Teá, nhöng Boä Y Teá
im laëng, Bs naøy ñaõ xin gaëp thuû töôùng thôøi ñoù laø oâng Phan Vaên Saùng 31/10, beân haønh lang Quoác hoäi, baùo chí ñaõ trao ñoåi nhanh
Khaûi ñeå baùo khaån caáp nhöng khoâng ñöôïc chaáp nhaän cho gaëp. vôùi baø Nguyeãn Thò Kim Tieán (Thöù tröôûng Boä Y teá) veà dòch
Do BV Phaùp Vieät laø BV quoác teá neân hoï coù quyeàn baùo tröïc tieáp tieâu chaûy caáp nguy hieåm.
cho Toå chöùc Y teá Theá giôùi, vaäy maø sau naøy Vieät nam cuõng Baø Tieán noùi: Dòch beänh naøy neáu khoâng ngaên chaën thì laây lan
khoe veà thaønh tích phoøng choáng beänh naøy. Taïi ÑakLak cuõng nhanh laém, vì noù laây baèng ñöôøng nöôùc, ñöôøng thöïc phaåm. Do
töøng khoâng coâng boá nhieàu vuï dòch haïch, thoâng tin phaùt hieän vaäy, toâi vaãn nhaéc laïi raèng bieän phaùp phoøng choáng quan troïng
dòch haïch ñöôïc xem laø tuyeät maät. Chuùng toâi ñaõ töøng phaùt hieän laø ñun soâi, naáu chín môùi aên.
ca nghi ngôø dòch haïch nhöng khi baùo caùo laõnh ñaïo khoâng cho Dòch tieâu chaûy caáp nhieàu naêm tröôùc vaãn thænh thoaûng xaûy ra,
pheùp tieán haønh sinh thieát haïch ñeå laøm roõ beänh. vaø so vôùi baây giôø thì naëng neà hôn, ñaëc bieät laø caùc tænh mieàn
Boä Y teá chôø ñôïi gì? Trung vaø Ñoàng baèng soâng Cöûu Long. Vieäc quan troïng nhaát laø
Caùch chôi chöõ cuûa Vieät Nam vaø phaùt bieåu cuûa caùc quan chöùc y tuyeân truyeàn cho ngöôøi daân bieát vaø höôùng daãn hoï phoøng traùnh.
teá trong thôøi gian vaø caùch xöû lyù vuï dòch coøn raát nhieàu ñieàu phaûi Khaû naêng ñaây laø dòch taû hay laø gì, thöa baø?
xem xeùt moät caùch tænh taùo chöù nhö hieän nay Boä Y Teá ñang bò Baây giôø thì chöa theå khaúng ñònh ñöôïc, ngaønh y teá caàn phaûi coù
quaùng gaø roài. thôøi gian theo doõi vaø xaùc, ñònh. Beänh naøy thì hieän ñaõ coù thuoác
Ñaàu tieân laø baø Thöù tröôûng boä y teá Nguyeãn Thò Kim Tieán phaùt ñaëc trò, quan troïng laø phaûi buø löôïng nöôùc ñaõ maát ôû ngöôøi beänh.
bieåu beân leà quoác hoäi ñaêng treân baùo Tieàn Phong. Beänh naøy laøm ngöôøi ta maát nöôùc, daãn tôùi truî tim maïch, nhaát
Baø noùi: “Beänh naøy thì hieän ñaõ coù thuoác ñaëc trò” nhöng baø vaãn laø ôû ngöôøi giaø. Thuoác ñaëc trò thì cuõng reû.
chöa bieát noù laø beänh gì nguyeân nhaân do loaïi vi truøng naøo gaây
ra. “ngaønh y teá caàn phaûi coù thôøi gian theo doõi vaø xaùc, ñònh”.
Chöa xaùc ñònh ñöôïc chuûng loaïi vi truøng maø daùm tuyeân boá laø ñaõ
coù thuoác ñaëc trò thì lieàu quaù.
Coøn raát nhieàu vaán ñeà khaùc nöõa maø Ykhoanet.com phaân tích
cuõng raát hay nhöng qua moät vuï dòch maø thaáy toàn taïi raát nhieàu
vaán ñeà toàn taïi trong lónh vöïc y teá Vieät Nam nhö theá naøy thì raát
nhieàu ngöôøi laéc ñaàu ngao ngaùn.
Baùc si #Voõ Ñöùc Chieâu laøm vieäc taïi beänh vieän tö Thieän Haïnh ôû
Buoân Ma Thuoät. Baøi vieát theå hieän quan ñieåm vaø caùch haønh vaên
cuûa taùc giaû.
Troø ñuøa aùc cuûa ngoân ngöõ y teá Vieät Nam thoâi.
 http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/ Daân gian, trong khi ñoù, ai ai cuõng ñaõ quen vôùi cuïm töø chæ caùc
story/2007/11/071108_linguisticdistortion.shtml caên beänh nguy hieåm nhö “taû, lò, thöông haøn”. Chæ caàn noùi qua
Ngoâ Quoác Phöông vôùi hoï coù dòch beänh nhö theá, thì coù theå hoï seõ ngay laäp töùc mau
Göûi cho BBC töø Phaùp leï ñeà phoøng cho baûn thaân vaø gia ñình. Ai ñaõ coá tình lôïi duïng söï
maäp môø naøy ñoàng thôøi thöïc hieän “vieäc ñi voøng” trong vieäc ñöa
ra thoâng ñieäp truyeàn thoâng ñaùng ra coù theå hieäu quaû hôn veà ñôït
dòch beänh naøy nhö vaäy?

Boä tröôûng Y teá Vieät Nam, oâng Nguyeãn Quoác Trieäu

Theo doõi baùo chí Vieät Nam nhöõng tuaàn naøy, toâi thaáy Boä tröôûng
Nguyeãn Quoác Trieäu ñaõ xaùc nhaän khoaûng 1/5 beänh nhaân bò tieâu Chính quyeàn keâu goïi daân chuùng chuù yù vaán ñeà veä sinh aên uoáng
chaûy ôû 10 tænh, thaønh coù keát quaû xeùt nghieäm döông tính vôùi vi
khuaån beänh taû. Chuùng ta coøn nhôù raèng, caùch ñaây ít naêm, Trung Quoác, ñöôïc cho
Baûn thaân oâng Boä tröôûng coøn nhaéc laïi thaûm hoaï dòch taû trong laø do nhöõng lyù do chính trò vaø kinh teá töông töï ñaõ daáu bieán caùc
lòch söû Vieät nam, theo oâng, coù nhöõng nôi caû moät laøng bò xoaù baùo caùo chính thöùc veà dòch cuùm gaø mang virus H5N1, vaø chính
teân vì daân laøng cheát heát. ñaây laø nguyeân nhaân thöù hai sau chính nguyeân nhaân cuûa dòch
Tuy vaäy suoát thôøi gian qua, caùc giôùi chöùc ngaønh y teá vaø truyeàn beänh, laøm cho soá ngöôøi töû vong vaø chòu aûnh höôûng teä haïi cuûa
thoâng Nhaø nöôùc traùnh khoâng goïi ñôït dòch hieän nay laø dòch taû dòch beänh cuùm gaø leân raát cao ôû Trung Quoác vaø coøn sau ñoù tìm
maø ñeàu daøi doøng laø ‘dòch tieâu chaûy caáp nguy hieåm’. ñöôøng lan ra caùc quoác gia ôû laùng gieàng, khu vöïc vaø nhieàu nôi
Moät thaéc maéc ñaët ra laø taïi sao ôû Vieät Nam laïi coù caùch goïi beänh khaùc.
taû traïi ñi “moät caùch khoa hoïc” nhö theá? Toå chöùc Y teá Theá giôùi WHO sau ñoù ñaõ nghieâm khaéc pheâ phaùn
Ñeå bình luaän veà ñieàu naøy, toâi muoán nhaéc laïi moät caâu noùi cuûa nhaø caàm quyeàn vaø giôùi quaûn lyù y teá ôû Trung Quoác veà haønh vi
coá Thuû töôùng Anh oâng Winston Churchill (1874-1965). Sinh daáu dieám vaø thieáu trung thöïc ñoù veà thoâng tin.
thôøi, oâng töøng phaùt bieåu moät yù noåi tieáng maø nhöõng ngöôøi laøm Ngoân ngöõ khoâng phaûi troø ñuøa
khoa hoïc xaõ hoäi vaø chính saùch luoân caàn ghi nhôù laø: thoáng keâ laø Cuõng caàn nhaéc theâm, ngoân ngöõ thöïc ra khoâng phaûi laø moät troø
moät troø chôi, neáu chuùng ta muoán noù nhö vaäy. ñuøa deã daõi, tuøy tieän, nhaát laø khi chuùng ñöôïc chuaån bò thaønh caùc
Coøn rieâng toâi thì thaáy cuõng coù theå noùi theâm: ngoân ngöõ cuõng laø thoâng ñieäp.
moät thöù troø ñuøa aùc, neáu chuùng ta muoán theá. Caùc nhaø caàm quyeàn hay quaûn lyù coù theå caân nhaéc caùc thoâng
Goïi leäch laø moät thoâng ñieäp y teá? ñieäp cuûa mình sao cho coù lôïi nhaát cho hoï, vaø trong tröôøng hôïp
Dö luaän trong nöôùc coù quyeàn ñaët ra caâu hoûi “Caùi gì ñöùng ñaèng ñoù, quyeàn lôïi vaø tính maïng cuûa ngöôøi daân ñaâu coù phaûi laø öu
sau chuû tröông coù tính toaùn naøy khi ñöa ra thoâng ñieäp veà dòch tieân soá moät.
beänh nhö vaäy?”. Chaéc chaéc laø maët beân ngoaøi, ngöôøi ta ñaõ laáy Cuoái cuøng, coù theå thaáy laø Töø ñieån tieáng Vieät hieän ñaïi voán ñaõ
côù sôï gaây raû hoaûng loaïn trong dö luaän haàu dó khoâng coù lôïi cho ñöôïc boå sung phong phuù nhieàu vôùi caùc cuïm töø ñoàng nghóa ñöôïc
vieäc quaûn lyù dòch beänh trong xaõ hoäi, coäng ñoàng, nhöng beân tung ra theo kieåu nhö: “Bieåu tình” = “Khieáu kieän ñoâng ngöôøi”,
trong coù theå laø ai ñoù ñaõ sôï vieäc ñeå xaûy ra dòch beänh naøy treân baây giôø laïi ñöôïc theâm moät muïc töø môùi “Dòch taû” = “Beänh tieâu
thöïc teá coù theå aûnh höôûng ñeán caùc khía caïnh chính trò trong chaûy caáp”.
thaønh tích quaûn lyù cuûa mình, cuõng nhö coù theå caân nhaéc ñeán Caùch noùi traïi hai maët nhö vaäy thaät laø raát “khoân” (vì khoù ai coù
nhöõng thieät haïi ñeán du lòch, thöông maïi v.v... theå beû ñöôïc), song chöa chaéc ñaõ laø “ngoan”, thaäm chí laø nguy
Coù gì maø phaûi sôï, thöïc ra dòch buøng phaùt thì loan baùo cho moïi hieåm, vì chuùng ñoäng chaïm ñeán nhöõng vaán ñeà thuoäc sinh maïng
ngöôøi caûnh giaùc vaø tích cöïc xöû lyù, phoøng choáng chöù sao. Quaû laø hoaëc an nguy cuûa nhöõng con ngöôøi cuï theå.
moät loái tö duy quaûn lyù khoâng bình thöôøng! Cöù ñaø naøy, toâi khoâng bieát, lieäu trong daân gian coù ai ñoù seõ ñaët
Coøn moät ñieàu nöõa, ai ñaõ qua maët baùo chí ñeå cho maõi tôùi vaøi theâm moät cuïm ñoàng töø nghóa nöõa kieåu ñaïi loaïi nhö: “Beänh
ngaøy gaàn ñaây khi dòch taû lan roäng, aûnh höôûng ñeán söùc khoûe vaø taû” = “Dòch taû trong ngoân ngöõ hoïc chính trò ôû Vieät Nam” hay
tính maïng cuûa nhieàu ngöôøi daân trong coäng ñoàng ôû nhieàu nôi, khoâng?
môùi coù moät vaøi baùo chí coâng khai ñöa tin coâng nhaän caùch duøng Taùc giaû Ngoâ Quoác Phöông laø giaûng vieân xaõ hoäi hoïc, Ñaïi hoïc
töø ngöõ kieåu thuaät ngöõ y hoïc hieän ñaïi (beänh tieâu chaûy caáp vaø Quoác gia Haø Noäi, hieän nghieân cöùu taïi Toulouse, Phaùp. Baøi vieát
dòch tieâu chaûy caáp) vaø caùch duøng thuaät ngöõ y teá truyeàn thoáng theå hieän quan ñieåm rieâng cuûa ngöôøi vieát baøi. Quyù vò coù yù kieán
laâu nay (beänh taû, dòch taû) thöïc ra laø ñeå chæ cuøng moät thöù maø gì xin göûi veà Dieãn ñaøn BBC ôû ñòa chæ vietnamese@bbc.co.uk
TIN TÖÙC
National debt grows $1 mil- enforcement to ISPs and the commission ñònh roõ raøng caùi gì thuoäc phaïm vi baûo
called for by the law. If the proposal is hieåm chi traû.
lion a minute approved by the French parliament next Tröôûng Ban baûo hieåm xaõ hoäi töï nguyeän
http://news.yahoo.com/s/ap/20071203/ year, proponents suggest it would go a (Baûo hieåm Xaõ hoäi VN) Hoaøng Kieán
ap_on_go_ot/nation_in_debt long way towards slowing the torrent of Thieát cuõng thöøa nhaän quó BHYT heát tieàn
By TOM RAUM, Associated Press P2P traffic to a trickle. quaù nhanh coù moät phaàn do khaâu kieåm
soaùt chi traû. “Coù traïm y teá phöôøng ôû tænh
Like a ticking time bomb, the national
debt is an explosion waiting to happen. Vôõ quó baûo hieåm y teá! Soùc Traêng ñaõ laäp khoáng haøng traêm hoà
http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/In- sô ñeå ruùt quó BHYT treân 50 trieäu ñoàng.
It’s expanding by about $1.4 billion a
dex.aspx?ChannelID=3&ArticleID=23 Moät traïm y teá phöôøng ñaõ nhö vaäy, chuùng
day — or nearly $1 million a minute.
1071 ta coù 11.000 traïm y teá, haøng ngaøn beänh
vieän caùc tuyeán” - oâng Thieát noùi.
Putin’s party overwhelms TT - Quó baûo hieåm y teá (BHYT) ñaõ vôõ Phaûi laøm gì?
Russia election nhanh quaù möùc töôûng töôïng cuûa nhieàu Quó BHYT heát tieàn, nhöng khoâng phaûi
http://news.yahoo.com/s/ap/20071203/ ngöôøi. cöù heát tieàn laø naâng möùc ñoùng cuûa ngöôøi
ap_on_re_eu/russia_election Chæ troøn moät naêm keå töø ngaøy söûa ñoåi tham gia. OÂng Nghieâm Traàn Duõng nhaán
By LYNN BERRY, Associated Press ñieàu leä BHYT môùi (thaùng 6-2006), ñeán maïnh nhö vaäy. Hieän Boä Y teá ñang tính
giöõa naêm 2007, quó BHYT ñaõ tieâu heát toaùn ñeà nghò Chính phuû naâng möùc hoã trôï
Vladimir Putin’s party won a crushing saïch 2.800 tæ ñoàng keát dö töø gaàn möôøi cho nhoùm ñöôïc Nhaø nöôùc caáp theû BHYT
victory in parliamentary elections Sun- naêm nay. Nhieàu ngöôøi ñoå loãi cho vieäc mieãn phí. Theo ñoù, ñeà nghò naâng meänh
day, paving the way for the authoritarian qui ñònh môùi môû roäng quaù möùc quyeàn lôïi giaù theû BHYT cuûa ngöôøi ngheøo (hieän
leader to remain in control even after he cuûa ngöôøi beänh, laøm quó BHYT nhanh laø 80.000 ñoàng/theû), treû em döôùi 6 tuoåi
steps down as president. choùng heát tieàn. Nhöng thöïc teá cho thaáy (khoaûng 110.000 ñoàng/theû)... leân cao
moät phaàn quan troïng cuûa nguyeân do vôõ hôn.
Theo oâng Hoaøng Kieán Thieát, muoán quó
Chavez loses constitutional quó laø phöông thöùc thanh toaùn BHYT vaø
BHYT baûo ñaûm an toaøn caàn naâng meänh
quaûn lyù chi tieâu.
vote Vôõ quó do phöông thöùc thanh toaùn! giaù theû cho nhoùm ngöôøi ngheøo, treû döôùi
http://news.yahoo.com/s/ap/20071203/ Theo thoáng keâ cuûa Baûo hieåm Xaõ hoäi 6 tuoåi, ngöôøi coù coâng vôùi caùch maïng leân
ap_on_re_la_am_ca/venezuela_constitu- VN, rieâng naêm 2006 quó BHYT ñaõ boäi 200.000 ñoàng/theû/ngöôøi. Moät gôïi yù nöõa
tion chi khoaûng 1.800 tæ ñoàng. Sang naêm cuûa oâng Nghieâm Traàn Duõng laø phaûi khai
By IAN JAMES, Associated Press Writer 2007, toác ñoä boäi chi coøn khuûng khieáp thaùc toái ña nhoùm doanh nghieäp ñang
hôn: nöûa ñaàu naêm 2007, rieâng boä phaän “troán” BHYT cuûa ngöôøi lao ñoäng baèng
President Hugo Chavez suffered a stun- BHYT töï nguyeän ñaõ boäi chi 700 tæ ñoàng. caùch khai thaáp soá lao ñoäng, khai thaáp
ning defeat Monday in a referendum that Moät nguoàn tin coù traùch nhieäm taïi Baûo möùc löông cuûa ngöôøi lao ñoäng...
would have let him run for re-election in- hieåm Xaõ hoäi VN öôùc tính trong caû naêm Hoâm nay 26-11, taïi Boä Y teá seõ coù moät
definitely and impose a socialist system 2007, rieâng boä phaän BHYT töï nguyeän coù cuoäc hoïp nhaèm xoùa boû qui ñònh phaûi
in this major U.S. oil supplier. theå boäi chi 2.000 tæ ñoàng! Chính vì lyù do 10% soá daân trong coäng ñoàng tham gia
naøy, hoâm 22-11, Phoù thuû töôùng Nguyeãn thì môùi ñöôïc mua BHYT töï nguyeän. Hôn
nöûa naêm keå töø khi thay ñoåi caùch thöùc
French law proposal will Sinh Huøng vöøa kyù vaên baûn cho pheùp Baûo
thöïc hieän BHYT töï nguyeän, soá ngöôøi
hieåm Xaõ hoäi VN ñöôïc söû duïng 2.000 tæ
force ISPs to spy on users ñoàng taïm öùng töø quó baûo hieåm xaõ hoäi baét tham gia loaïi hình naøy ñaõ tuït töø 3 trieäu
and terminate downloaders buoäc ñeå giao cho caùc cô sôû y teá phuïc vuï ngöôøi coøn khoaûng 700.000 ngöôøi. Laøm
haï soá ngöôøi tham gia BHYT töï nguyeän
without trial vieäc khaùm chöõa beänh trong quí 1-2008.
laø moät trong nhöõng caùch thöùc nhaèm haïn
http://www.boingboing.net/2007/11/25/ Lyù giaûi nguyeân nhaân quó BHYT vôõ quaù
nhanh, phoù vuï tröôûng Vuï BHYT (Boä Y cheá chi tieâu, choáng vôõ quó. Nhöng thöïc
french-law-will-forc.html teá quó vaãn vôõ vaø coøn coù nhieàu caùch ñeå
Posted by Cory Doctorow teá) Nghieâm Traàn Duõng cho bieát phöông
thöùc thanh toaùn hieän taïi laø theo phí dòch quaûn lyù quó toát. Ví duï nhö caàn chuaån hoùa
vuï, khuyeán khích cô sôû y teá söû duïng caùc xeùt nghieäm, khoâng theå ñeå tình traïng
The proposal looks to be an early Christ- ôû huyeän xeùt nghieäm, leân tænh laïi xeùt
mas present for the movie and music nhieàu dòch vuï, vì söû duïng dòch vuï naøo thì
quó BHYT thanh toaùn dòch vuï ñoù! Veà lyù nghieäm vaø leân trung öông laøm theâm moät
industries—and a major scrooging for loaït xeùt nghieäm töông töï nöõa...
French consumers. For the first time in do vôõ quó vì qui ñònh môùi môû roäng quyeàn
either Europe or North America, Big lôïi cho ngöôøi coù theû thì oâng Duõng cho
Content will be able to offload the tire- raèng khoâng haún nhö vaäy, qui ñònh môùi
some and expensive work of copyright khoâng môû roäng gì gheâ gôùm maø chæ phaân
Nhaø maùy trò giaù 50 tyû ñoàng caåu vaøo hieän tröôøng ñeå cöùu naïn ñaõ bò rôi http://rawstory.com/rawreplay/?p=127
xuoáng haàm chöùa baép töø ñoä cao 8m. Caùc
vöøa vaän haønh ñaõ saäp baùc syõ Beänh vieän Ña Khoa tænh Ñaêk Laêk News Corp. is reporting that firefighters
http://www.baomoi.com/Home/ cho bieát, anh Vieät bò ña chaán thöông, are being asked by the Department of
KinhTe/2007/11/1187145. trong ñoù veát thöông naëng nhaát laø gaõy ñoát Homeland Security to spy inside peo-
epi?refer=www.tienphong.vn/Tianyon/ xöông soáng soá 7. ple’s homes and businesses while in the
Index.aspx?ArticleID=103014&Ch Trung taâm kyõ thuaät vaän haønh cuûa nhaø line of duty of putting out fires.
annelID=3 maùy Cheá bieán noâng saûn Coå phaàn Ñaêk

TP - Vöøa ñöa vaøo vaän haønh saáy meû baép


Laêk ñöôïc ñaët ngay döôùi loàng saáy baép coù 10 ngaøn coâng nhaân ñang
troïng löôïng haøng traêm taán, nhöng may
ñaàu tieân vôùi troïng löôïng 140 taán, nhaø maén laø khi xaûy ra söï coá saäp loàng saáy ñình coâng
maùy cheá bieán noâng saûn Coå phaàn Ñaêk khoâng coù ñoâng ngöôøi taïi Trung taâm naøy. http://www.danchimviet.com/php/mod-
Laêk coù voán ñaàu tö 50 tyû ñoàng, ñaõ bò saäp Toaøn boä coâng ngheä vaø trang thieát bò cuûa ules.php?name=News&file=article&sid=
loàng saáy, laøm 2 ngöôøi cheát vaø 3 ngöôøi bò loø saáy laø cuûa Thaùi Lan, laàn ñaàu tieân ñöôïc 4262&mode=&order=0&thold=0
thöông  laép ñaët taïi Vieät Nam, döï kieán taát caû caùc
haïng muïc cuûa nhaø maùy ñöôïc hoaøn thaønh Laïm phaùt gia taêng, ñình coâng laø heä quûa
vaøo thaùng 1/2008. Nguyeân nhaân cuûa vuï khoâng traùnh ñöôïc ngoaïi tröø caùc haõng
tai naïn ñang ñöôïc cô quan ñieàu tra Coâng xöôûng chuû ñoäng giaûi quyeát tröôùc
an Ñaêk Laêk ñieàu tra laøm roõ. 
ÑOÀNG NAI – Haõng thoâng taán AP ñöa tin
Nhaø maùy cheá bieán noâng saûn Coå phaàn hoâm thöù Naêm ngaøy 29 thaùng Möôøi Moät
Ñaêk Laêk thuoäc Cty Traùch nhieäm höõu cho hay 10.000 coâng nhaân haõng laøm giaøy
haïn Coå phaàn Vieät Nam, ñöôïc ñaët taïi cuïm Nike cho chuû nhaân Haøn Quoác ñang ñình
coâng nghieäp Ea Ñar, huyeän Ea Kar. Ñaây coâng ñoøi taêng löông ñeå baét kòp vôùi giaù caû
laø nhaø maùy cheá bieán noâng saûn coù quy moâ ñang leo thang taïi Vieät Nam.
lôùn nhaát tænh Ñaêk Laêk.
Xöôûng laøm giaøy theå thao Tae Kwang
Hieän tröôøng vuï tai naïn Vina, naèm phía Nam tænh Ñoàng Nai, laø 1
Cellphone Tracking Powers trong 10 xöôûng laøm giaøy theo keá öôùc cho
Chieàu 25/11, chuùng toâi gaëp kyõ sö on Request haõng Nike.
Nguyeãn Ngoïc Vinh, ngöôøi may maén
soáng soùt sau vuï tai naïn. Anh ñang ñöôïc Secret Warrants Granted
Löông trung bình haøng thaùng cho coâng
ñieàu trò taïi khoa Ngoaïi chaán thöông, Without Probable Cause nhaân taïi ñaây khoaûng 1 trieäu ñoàng VN,
Beänh vieän Ña khoa Ñaêk Laêk vì bò vôõ http://www.washingtonpost.com/ hay 62 ñoâ-la Myõ, töùc laø cao hôn möùc
xöông baùnh cheø vaø xöông baøn chaân. Anh wp-dyn/content/article/2007/11/22/ löông toái thieåu taïi VN khoaûng 20%, theo
Vinh chöa heát baøng hoaøng thuaät laïi vuï AR2007112201444.html?hpid=topnews AP.
tai naïn xaûy ra vaøo luùc 18 giôø 30 phuùt By Ellen Nakashima
ngaøy 22/11. Nhöng chæ soá laïm phaùt 9,5% cuûa Vieät
Khi toå kyõ thuaät 8 ngöôøi cuûa nhaø maùy Federal officials are routinely asking Nam ñaõ laøm giaûm maõi löïc cuûa ñoàng tieàn
vöøa hoïp baøn xong vieäc phaân coâng saáy courts to order cellphone companies to thu nhaäp khieán coâng nhaân phaûi yeâu caàu
meû baép ñaàu tieân, khoaûng 140 taán baép ñaõ furnish real-time tracking data so they taêng löông, phaàn thöôûng cuõng nhö boå
ñöôïc taûi vaøo loàng saáy. Anh Vinh chuaån can pinpoint the whereabouts of drug sung cho möùc leo thang cuûa giaù caû treân
bò coâng vieäc cuûa mình, ñöa hôi vaøo loàng traffickers, fugitives and other criminal thò tröôøng.
saáy thì boãng nghe nhöõng tieáng ñoäng long suspects, according to judges and indus-
trôøi vang leân. Gaïch vöõa beâ toâng töø traàn try lawyers.
nhaø rôi xuoáng aàm aàm. Anh Vinh chæ kòp In some cases, judges have granted the
nhôù mình bò ñau buoát ôû chaân tröôùc khi requests without requiring the gov-
ñöôïc ñöa ñi caáp cöùu. ernment to demonstrate that there is
Ñöùng caïnh beân anh Vinh laø caùc anh probable cause to believe that a crime is
Ñaëng Vaên Chaâu vaø Vuõ Xuaân Doanh,kyõ taking place or that the inquiry will yield
sö cô khí cuûa Coâng ty Coå phaàn, ñöôïc evidence of a crime. Privacy advocates
ñieàu leân töø Bieân Hoøa - Ñoàng Nai. Anh fear such a practice may expose average
Chaâu bò beâ toâng ñeø cheát taïi choã, coøn Americans to a new level of government
anh Doanh bò ñöùt lìa hai chaân, daäp baøng scrutiny of their daily lives.
quang, cheát treân ñöôøng ñöa ñi caáp cöùu. Xöôûng ñoùng giaøy Tae Kwang.
Moät ngöôøi khaùc bò thöông laø oâng Kom Dept of Homeland Security Xöôûng giaøy naèm ôû Ñoàng Nai naøy caùch
Sakm, kyõ sö ngöôøi Thaùi Lan.
Ngay sau khi nhaø maùy bò saäp, anh Traàn wants Firefighters to look for Tp Hoà Chí Minh khoaûng 30 km veà phía
Quoác Vieät - coâng nhaân laùi maùy caåu xaây terrorists while in the line of ñoâng baéc hieän ñang coù 14.000 coâng nhaân
döïng nhaø maùy - trong luùc tìm caùch ñöa laøm vieäc, ña soá laø phuï nöõ treû töø nhöõng
duty
vuøng noâng thoân tôùi. nies’s workers’ salaries will be raised and health insurance will increase; possi-
based on regional locations. bly from an expenditure of 0.25 to 0.5%,
Ñaïi dieän cho haõng giaøy Tae Kwang   he continued.
Vina, laø moät coâng ty do ngöôøi Ñaïi Haøn There are three regions: the first in-  
laøm chuû, töø choái traû lôøi phoûng vaán cuûa cludes urban districts of Hanoi and HCM He also added this change will put foot-
phoùng vieân AP. City; the second comprises suburban wear, garment and processing compa-
districts of Hanoi, HCM City, Hai Phong, nies under pressure. Around 6 million
OÂng Alan Marks, phaùt ngoân vieân cuûa Ha Long City, Bien Hoa city, Vung Tau workers will benefit from the increase,
haõng Nike noùi raèng coâng ty Nike bieát city, Thu Dau Mot town and the districts including 1 million in foreign-invested, 2
chuyeän ñình coâng naøy vaø hoï khuyeán of Thuan An, Di An, Ben Cat and Tan million in state-owned and around 3 mil-
khích caû hai phía coâng nhaân cuõng nhö Uyen; the third includes all remaining lion in private companies.
ban quaûn trò haõng neân ngoài xuoáng ñeå areas.  
thaûo luaän vaø daøn xeáp nhöõng khaùc bieät.   He explained that the higher increase of
Theo haõng Nike, taát caû caùc haõng giaøy ôû For domestic companies, the mini- minimum salary for workers in the for-
Vieät Nam saûn xuaát khoaûng 75 trieäu ñoâi mum salary in region 1 will be eign-invested sector will eventually even
giaøy moãi naêm, vaø nhaø maùy saûn xuaát giaøy VND620,000 (US$38) per month, up out as Vietnam meets its WTO com-
Tae Kwang Vina saûn xuaát khoaûng 10 38%; VND580,000 ($36) in region 2; and mitments (non-discrimination between
phaàn traêm trong soá naøy, khoaûng 7 trieäu VND540 ($33) in region 3. forms of business). It is expected that
röôõi ñoâi moãi naêm.   by 2012, Vietnam will have a common
For foreign-invested enterprises, VND1 minimum salary for all enterprises.
Laïm phaùt gia taêng trong nhöõng naêm gaàn million ($62) in region 1, VND900,000  
ñaây laøm ñình coâng xaûy ra nhö côm böõa, ($56) in region 2 and VND800,000 ($50) Towards that end, in the fourth quarter of
nhöng ñieàu coâng nhaân ñoøi hoûi khoâng gì in region 3. every year, MoLISA will evaluate eco-
hôn laø ñöôïc taêng löông ñeå ñuû soáng vaø nomic growth, the consumer price index
ñieàu kieän laøm vieäc ñöôïc caûi thieän. and labour supply and demand in the
market and raise or lower the minimum
Naêm vöøa roài, gaàn 387 cuoäc ñình coâng salary for the next year, which they will
xaûy ra ôû Vieät Nam, khoaûng gaàn 300 cuoäc announce in advance.
ñình coâng trong soá naøy xaûy ra ôû caùc haõng  
xöôûng coù ngöôøi nöôùc ngoaøi laøm chuû, For administrative agency workers
theo oâng Leâ Ñình Quang, moät vieân chöùc (around 1.5 million people), increasing
cuûa Vietnam Trade Union. the minimum salary means the State will
have to pay trillions (dong) more.
Ñeå ñaùp öùng vôùi tình traïnh ñình coâng coù  
khaû naêng laây lan nhö beänh dòch naøy, This is the fourth minimum salary ad-
chính phuû Vieät Nam ñaõ gia taêng möùc justment in the past five years, having
löông toái thieåu cho coâng nhaân ôû nhöõng started at VND210,000 ($13) and now
 
nhaø maùy do ngoaïi quoác laøm chuû leân 25% reaching VND540,000 ($33) per month.
naêm ngoaùi, vaø höùa heïn seõ tieáp tuïc gia  
The Government clearly pointed out that
taêng möùc löông toái thieåu naøy leân 12% For foreign-invested firms, this is the
the minimum salary is the lowest level
nöõa vaøo thaùng Moät 2008. second increase.
of pay for workers with the lowest skills
in normal working conditions. If trained
and/or educated, salaries must be at least India to test-fire new inter-
Gov’t to increase minimum 7% higher. ceptor missile
wage   http://english.people.com.
http://english.vietnamnet.vn/ Pham Minh Huan, Head of the Salary cn/90001/90777/6309554.html
social/2007/11/755993/ and Wage Agency under the Ministry of
Social, War Invalids and Social Affairs, India will test-fire a new “interceptor”
VietNamNet Bridge – As of January 1, said that increasing the minimum salary missile to “kill” an incoming “hostile”
2008, all enterprises will be ordered to doesn’t mean that all workers will see an missile over the Bay of Bengal in the
increase workers’ salaries, according to increase because that it only applies to first week of next month, according to
three decrees issued on November 16. the lowest level employees. Pay specif- the newspaper Times of India Monday.
The minimum salary for employees of ics are negotiated between employers
state agencies, the armed forces, politi- and employees. This new interceptor missile, an “endo-
cal – social organisations and adminis-   atmospheric” one, which is seen as a
trative agencies will be VND540,000 In fact, most companies pay more to crucial step towards proving its fledgling
(US$33) as of January 1, 2008. attract qualified human resources so this ballistic missile defense (BMD) system,
  change will really be felt by companies will take on the “enemy” missile at an
Domestic and foreign-invested compa- whose expenditures for social insurance altitude of 15-20 km above the earth, on
the lines of the American Patriot Ad- make sure Britain gets the next-gen- RTRUKOT_0_TEXT0.
vanced Capability-3 (PAC-3) system. eration network that will be needed as xml&WTmodLoc=NewsArt-L1-Related-
services like internet video take off. News-1
On November 27 last year, India test- See top 20 countries for broadband speed
fired an “exo-atmospheric” hypersonic BEIJING (Reuters) - French President
interceptor missile to successfully de- Sarkozy wins China 20bn Nicolas Sarkozy told his Chinese coun-
stroy an incoming Prithvi missile at an terpart on Monday that France opposes
altitude of around 50 km, demonstrating euro deal Taiwan’s contentious plan to hold a
a capability akin to the Israeli Arrow-2 http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia- referendum on U.N. membership next
BMD system. pacific/7112500.stm year, a comment apparently intended to
placate China.
The two tests taken together will con- A diplomatically isolated but increas-
stitute the first phase in India’s quest to ingly assertive Taiwan plans to go ahead
develop a “unique” two-tier BMD sys- with the referendum on whether to seek
tem, capable of tracking and destroying to rejoin the world body despite repeated
hostile missiles both inside and outside warnings from the United States and
the earth’s atmosphere. China.
“It is important to promote dialogue,
UK ‘slow’ on ultra-fast inter- cooperation and stability in the region,”
Sarkozy said in a speech in the pres-
net ence of Chinese President Hu Jintao in
http://news.bbc.co.uk/2/hi/ Beijing.
technology/7112373.stm
Sarkozy tackles Hu on yuan
and human rights
http://today.reuters.
com/news/articlenews.
aspx?type=topNews&storyid=2007-
11-26T121458Z_01_PEK305524_
RTRUKOC_0_US-CHINA-FRANCE.
xml
By Tim Hepher and Emmanuel Jarry
Mr Sarkozy urged Mr Hu to strengthen
China’s currency
BEIJING (Reuters) - French President
Ministers say broadband is not fast
Nicolas Sarkozy brought his trademark
enough French industrialists visiting China with
directness to China on Monday, publicly
President Nicolas Sarkozy say they have
urging President Hu Jintao to let the yuan
Broadband industry leaders are to meet finalised trade deals worth almost 20bn
rise more swiftly and cajoling Beijing to
ministers to discuss how to stop the UK euros ($30bn; £14.5bn).
do more to respect human rights.
dropping into the internet “slow lane”. These include a delivery of 160 Airbus
Hu listened impassively as Sarkozy,
More than half of all UK homes now passenger planes to the value of about
fresh from overseeing the signing of
have a broadband connection, at an 10bn euros.
business deals worth nearly $30 billion,
average speed of four megabits a second And state-owned French energy firm
praised China but said it had to shoulder
(Mbps). Areva said it had signed a contract to
growing responsibilities on issues such as
But the broadband summit will hear oth- build two nuclear reactors in China.
the environment and exchange rates.
er countries are moving more quickly to The announcements came as Mr Sarkozy
“We need to arrive at currency rates that
build ultra-fast networks that can deliver held a second meeting with his Chinese
are harmonious and fair,” Sarkozy said
speeds of as much as 100 Mbps. counterpart Hu Jintao.
with the frankness that has become the
Ministers say ultra-fast broadband will “The total amount of these contracts has
hallmark of his young presidency.
be a key to helping UK businesses “in- never been matched before,” he told the
“This means that, for its own sake as
novate, grow and create wealth”. Chinese president as they met in Bei-
well, China needs to accelerate the ap-
Average speed jing’s Great Hall of the People.
preciation of the yuan against the euro,”
“We need to be discussing how we can
he said at a joint media appearance with
put this new network into place, because France opposes Taiwan ref- Hu in the Great Hall of the People off
delay could be a barrier to the future
success of our economy,” said Stephen erendum: Sarkozy Tiananmen Square.
Timms, minister for competitiveness. http://today.reuters.
The broadband summit will discuss how com/news/articlenews.
industry, government and regulators can aspx?type=topNews&storyid=2007-
11-26T104021Z_01_T306399_
Lott says he’ll resign by end escape from creditors. nhieàu hoä gia ñình rôi vaøo caûnh ñoùi ngheøo
  chæ sau moät ñôït thieân tai nhö luõ luït, dòch
of year beänh…
http://news.yahoo.com/s/ap/20071126/ Baùo chí trong nöôùc nhìn chung ñaùnh
ap_on_go_co/lott_senate;_ylt=ApLY99Y giaù khoâng cao veà phaàn traû lôøi chaát vaán
lzq8wNjEtZyfRe09h24cA tröôùc Quoác hoäi cuûa oâng Boä tröôûng Noâng
By MICHAEL KUNZELMAN and nghieäp kyø naøy.
JACK ELLIOTT JR., Ñöôïc bieát oâng Phaùt khoâng ñöa ra ñöôïc
caâu traû lôøi thoûa ñaùng veà caùc vaán ñeà phaùt
PASCAGOULA, Miss. - Mississippi Sen. trieån noâng nghieäp trong thôøi gian tôùi, nhö
Trent Lott, the Senate’s No. 2 Republi- cô giôùi hoaù noâng nghieäp, naâng cao thu
can, announced Monday he will retire nhaäp cho noâng daân hay giuùp noâng daân
from the Senate before January, ending phoøng choáng luõ baõo.
a 35-year career in Congress in which he Tôø VNN ñieän töû thì nhaän xeùt coù nhieàu
rose to his party’s top Senate job only to chaát vaán cuûa ñaïi bieåu Quoác hoäi traät troïng
lose it over a remark interpreted as sup- taâm vaø hay laëp laïi.
port for segregation.
“It’s time for us to do something else,” Truong Thanh Nien is writing the peti-
tion for sending to jail Phaùt trieån noâng thoân
Lott said, speaking for himself and his Khoaûng caùch giaøu ngheøo gia taêng giöõa
wife Tricia at a news conference. noâng thoân vaø thaønh thò taïi Vieät Nam
Lott, 66, said he had notified President “The wrong behaviour of the Tay Ninh
Tax Agency has pushed our company ñang laø vaán ñeà khieán giôùi chöùc ñau ñaàu.
Bush, Vice President Dick Cheney and Hôn 70% daân soá Vieät Nam soáng phuï
Mississippi Gov. Haley Barbour on Sun- into bankruptcy, while we are being
chased by creditors. We are now at our thuoäc vaøo noâng nghieäp.
day about his plans. Barbour, a Republi- Maëc duø caùc chöông trình giaûm ngheøo
can, will name someone to temporarily wits end and we petition to be sent to jail
in order to avoid debt payment,” Dung trong nhöõng naêm gaàn ñaây ñöôïc ñaùnh giaù
replace Lott. laø coù hieäu quaû, möùc ñoä p#haùt trieån taïi
and Nien wrote.
  caùc khu vöïc noâng thoân nhìn chung vaãn
Iraqis may offer US deal to The petition by Mr Dung and Nien raát thaáp.
Caùc nguoàn tin trong nöôùc noùi toác ñoä phaùt
stay longer was sent to Chairman of the Tay Ninh
trieån ôû caùc vuøng noâng thoân Vieät Nam chæ
http://news.yahoo.com/s/ap/20071126/ People’s Committee on November 12,
2007. ñaït khoaûng 4%.
ap_on_re_mi_ea/iraq_us
  Trong khi ñoù, Vieät Nam vaãn laø nöôùc xuaát
By QASSIM ABDUL-ZAHRA
Under the licence on exporting goods khaåu gaïo ñöùng thöù hai treân theá giôùi.
granted to Nhat Tan Company by Tay Môùi ñaây, oâng Cao Ñöùc Phaùt cho baùo chí
BAGHDAD - Iraq’s government, seek-
Ninh authorities on October 22, 2002, the trong nöôùc bieát giaù trò xuaát khaåu gaïo cuûa
ing protection against foreign threats and
company has the right to export products Vieät Nam trong naêm 2007 laø khoaûng 1.4
internal coups, will offer the U.S. a long-
made in Vietnam. tæ dollar.
term troop presence in Iraq in return
for U.S. security guarantees as part of a
strategic partnership, two Iraqi officials Haøng traêm ngaøn noâng daân Today on the presidential
said Monday.
vaãn ñoùi campaign trail
The proposal, described to The Associ- http://news.yahoo.com/s/ap/20071126/
ated Press by two senior Iraqi officials http://www.bbc.co.uk/vietnamese/viet-
nam/story/2007/11/printable/071117_ ap_on_el_pr/2008_race_rundown;_ylt=A
familiar with the issue, is one of the first oqqZp_.0fXpX5NIqOk0Rr1h24cA
indications that the United States and vietfarmers_hunger.shtml
Iraq are beginning to explore what their GIULIANI-FOREIGN POLICY
relationship might look like once the Boä tröôûng Noâng nghieäp Vieät Nam thöøa
U.S. significantly draws down its troop nhaän tröôùc Quoác Hoäi raèng haøng traêm
ngaøn noâng daân vaãn thieáu ñoùi, “chæ ñeán Giuliani calls for State Department that
presence. sells U.S., benefits abroad
ngaøy leã teát môùi coù côm aên”.
OÂng Cao Ñöùc Phaùt ñaõ noùi nhö vaäy trong
Two businessmen ask to be phieân traû lôøi chaát vaán cuûa caùc ñaïi bieåu BEDFORD, N.H. (AP) — Republican
Rudy Giuliani said Monday the reputa-
jailed Quoác hoäi ngaøy 17/11/2007.
tion of the United States has suffered
http://english.vietnamnet.vn/ Baùo ñieän töû VNExpress trích lôøi Boä
tröôûng Noâng nghieäp Cao Ñöùc Phaùt noùi globally not so much because of arrogant
biz/2007/11/754620/
raèng: “Vieät Nam ñöùng thöù hai theá giôùi actions but for lack of salesmanship
veà xuaát khaåu gaïo maø haøng naêm vaãn coøn about benefits of democracy.
VietNamNet Bridge – Truong Hoang
Dung and Truong Thanh Nien, Director haøng traêm nghìn ñoàng baøo chæ ñöôïc aên
côm khi ngaøy leã, ngaøy teát, khi bò oám”. If he is elected president, he said, he
and Deputy Director of Tay Ninh-based
OÂng Phaùt noùi möùc phaùt trieån taïi noâng would seek ambassadors who would
Nhat Tan Company Ltd, have drawn up
thoân Vieät Nam vaãn coøn raát thaáp, vaø raát work hard to sell U.S. strengths to
a petition, asking to be jailed in order to
foreigners, not just explain those distant “We don’t need somebody who can play THE REPUBLICANS
nations to Washington. the game better,” the Illinois senator told
about 600 people in a high school gym Arizona Sen. John McCain and Texas
Giuliani, who is making a late push in in this northern New Hampshire town. Rep. Ron Paul make stops in South
the first primary state, also rekindled a “We need somebody to put an end to the Carolina.
dispute with rival Mitt Romney, accus- game plan.”
ing the former governor of neighboring Mike Huckabee attends a fundraiser in
Massachusetts of presiding over a crime Obama seemed to be directing his com- Austin, Texas.
surge while in office. ments at New York Sen. Hillary Rodham
Clinton, who often suggests that her
(AP Photos NHCK106-1126070912, husband’s administration gave her valu-
NHCK105-1126070912, NHCK102- able experience in addition to her time in
1126070851, NHCK101-1126070952) the Senate. Clinton, also campaigning in
New Hampshire Monday, leads in polls
___ of likely Democratic voters, but Obama
is making a push in the first primary
EDWARDS-LAWYER state. TV talk-show host Oprah Winfrey
will campaign with him here and in Iowa
Edwards turns to lawyer record in presi- next month.
dential bid, says he’ll give the establish-
ment grief (NHRB101-1126071021, NHRB103-
1126071047, NHRB105-1126071121,
BOW, N.H. (AP) — Democrat John NHRB106-1126070930, NHRB108-
Edwards says his experience as a trial 1126071022)
lawyer makes him the presidential con-
tender best able to give voters hope — ___
and to give the establishment grief.
CLINTON-ENDORSEMENT
Edwards, a former senator from North
Carolina, has focused his campaign on New Hampshire’s first lady backs Clin-
pledges to change a government system ton
he says is rigged against most voters.
CONCORD, N.H. (AP) — Dr. Susan
“While you shop (for candidates), I hope Lynch, a pediatrician who is married to
you will think about two key things: Who New Hampshire’s Democratic governor,
can you trust to tell you the truth about endorsed Sen. Hillary Rodham Clinton
what’s wrong in Washington, and who for president Monday.
can you trust to fight like hell to make it
right?” Edwards said during a town hall- ___
style meeting.
THE DEMOCRATS
Edwards has separate ads airing in South
Carolina and Iowa that focus on what he Sen. Barack Obama of Illinois met with
calls ‘corrupt’ Washington. undeclared voters in New Hampshire.
Sen. Hillary Rodham Clinton of New
___ York attends a round-table discussion
of health care and a potluck dinner in
OBAMA-EXPERIENCE the state. John Edwards talks to New
Hampshire teachers in between several
Obama touts his experience — before he stops there. Rep. Dennis Kucinich also
reached Washington has scheduled events.

LITTLETON, N.H. (AP) — The nation Sen. Chris Dodd of Connecticut holds a
needs a president who is more a stranger round-table discussions on women’s is-
than an insider when it comes to the sues in Cedar Rapids, Iowa. New Mexico
capital’s way of doing business, Barack Gov. Bill Richardson and Delaware Sen.
Obama said Monday, portraying his rela- Joe Biden also campaign in the state.
tively modest experience in Washington
as an asset. ___

Related Interests