MasterCAM V9.

1 MiIIing & Lathe 3

Chuong 1. Lap trình gia cong phay (Milling)................................................... 4
1.1. Mot so thuat ngü thuòng dùng ....................................................................... 4
1.2. Các chúc nang chính trong modul MasterCam mill...................................... 4
1.3. Trình tu chung de lap trình gia cong mot chi tiet ........................................... 5
1.3.1. Buóc 1: Thiet lap mo hình hình hoc cua chi tiet can gia cong.......... 5
1.3.2. Buóc 2: Thiet dat phoi, cau hình chuong trình, dao cu .................... 5
1.3.3. Buóc 3: Thiet dat các tham so dao cu và các tham so cong nghe .... 6
1.3.4. Buóc 4: Mo phong và xuat chuong trình NC .................................... 8
1.4. Các kieu duòng chay dao chính trong modul MasterCam mill................... 10
1.4.1. Chay dao theo kieu contuor (Contour Toolpaths) ........................... 10
1.4.2. Chay dao khoan (Drill).................................................................... 11
1.4.3. Chay dao theo kieu Pocket .............................................................. 13
1.4.4. Chay dao theo kieu Face ................................................................. 14
1.4.5. Chay dao theo kieu Surface (be mat) .............................................. 15
1.5. Bài tap: Lap chuong trình NC gia cong chi tiet trong ban vë sau................. 19
1.5.1. Thiet dat phoi và các tham so ve máy và dung cu .......................... 20
1.5.2. Thiet lap các nguyen cong de gia cong chi tiet............................... 21
Chuong 2. Lap trình gia cong cho máy tien.................................................... 31
2.1. Các thuat ngü thuòng dùng........................................................................... 31
2.2. Các chúc nang chính trong modul MasterCam lather .................................. 31
2.3. Bài tap 1: Lap chuong trình gia cong cho chi tiet nhu hình vë..................... 33
2.3.1. Trình tu thuc hien............................................................................ 33
2.3.2. Noi dung tien hành.......................................................................... 34
2.4. Bài tap 2: Lap trình gia cong chi tiet nhu hình sau....................................... 45
2.4.1. Trình tu thuc hien:........................................................................... 46
2.4.2. Noi dung tien hành.......................................................................... 46

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 4
CHUONG 1. LÂP TRÌNH GIA CÔNG PHAY

Modul MasterCam Mill là mot modul dàng rieng cho lap trình gia cong tren máy
Phay CNC, nhiem vu cua nó gom có:
- Tích hop ca modul MasterCam Design dành cho thiet ke mo hình chi tiet.
- Xuat phát tù mo hình chi tiet và các dü lieu cong nghe (phoi lieu, tham so máy,
dao cu.) tính toán quÿ dao chay dao.
- Mo phong và kiem tra quá trình gia cong cat got tren màn hình do hoa, dang
2D và 3D.
- Cho phép chinh sua các duòng chay dao, các tham so cong nghe.
- Dùng nhieu postprocessor thích hop de dich ra mã chuong trình NC cho các bo
dieu khien khác nhau.
1.1. Mot so thuat ngu thuòng dùng
Toolpaths: Co so dü lieu cua duòng dich chuyen dao cu (goi tat là duòng chay
dao).
Job Setup: Thiet lap các tham so máy, cài dat phoi, cau hình NCI, các giá tri bù
dao cu.
Operations: Nguyen cong, mot phan cau ca quá trình gia cong chi tiet
Drill: Nguyen cong khoan
Face: Nguyen cong khoa mat
Rough: Nguyen cong gia cong tho
Finish: Nguyen cong gia cong tinh
Pocket: Kieu gia cong các hoc, dao
Surface: Be mat (cong)
Parameter: Tham so
Tool: Dao cu
Postprocessor: Bo hau xu lý
1.2. Các chúc nang chính trong modul MasterCam mill
Ten Chúc nang
New Tao mói toàn bo tù phoi lieu, dung cu và các nguyen cong
Contour Chay dao theo duòng chu tuyen
Drill Khoan
Pocket Phay chi tiet dang hoc, dao
Face Phay khoa mat
Surface Phay be mat cong
Multiaxis Lap trình cho máy nhieu truc
Operations Mo hop thoai Operations Manager de làm viec vói các
nguyen cong (them, hieu chinh, mo phong, xuat chuong trình
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 5
NC.)
Job setup Thiet dat phoi và các tham so máy
Next Menu Chuyen sang trang menu ke tiep
Manual
entry
Nhap các chú thích chuong trình
Point Chúc nang tao diem chay dao
Transform Tao các nguyen cong giong nhau bang: Dich chuyen, quay, doi
xúng.
1.3. Trình tu chung de lap trình gia cong mot chi tiet
1.3.1. Buoc 1: Thiet lap mo hình hình hoc cua chi tiet can gia cong
Có the thiet lap truc tiep tren phan mem MasterCam bang chúc nang Design
hoac thiet lap tren phan mem CAD khác (Pro/ ENGINEER, Inventor.) roi chuyen
sang MasterCam de tien hành làm CAM.
1.3.2. Buoc 2: Thiet dat phoi, cau hình chuong trình, dao cu
Sau khi dã có mo hình hình hoc cua chi tiet ta tien hành thiet dat phoi lieu và các
tham so ve máy, dung cu, cong nghe.nhu sau:
Tù Main Menu Job Setup mo hop thoai Job Setup.

Import: Nhap các thiet dat tù mot file dã có san
Views: Mo hop thoai Views Manage de thiet dat huóng nhìn
Tools: Mo hop thoai Tools Manage de thiet dat dao cu
X, Y, Z: Kích thuóc cua phoi tren các truc x, y, z.
Stock Origin: Goc toa do phoi
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 6
Select Origin: Chon goc toa do phoi
Select Corners: Tao phoi bang chon hai diem góc tren và góc duói doi dien
cua khoi hop.
Bounding box: Tao phoi tu dong bao quan chi tiet
NCI extents: Tu dông tónh tu dong tính toán dua tren các duong dich chuyên
cua dung cu trong file NCI.
Display Stock: Hien thi phoi
Fit screen to stock: Hien thi toàn bo hình dang phoi vùa khít màn hình
Safety zone: thiêt lâp vùng an toàn
Toolpath Configuration: Ðat các tuy chon cho cau hình duòng chay dao.
Tool Offset Register: Khai báo bù dao, tuy chon Add có hai thong so
Length (bù chieu dài dao) và Diameter (bù duòng kính dao). Tuy chon From
tool là tù khai báo dao cu.
Feed Caculation: Tính toán luong chay dao, Material là theo vat lieu gia
cong, From tool là tính theo dao cu. Maximum RPM luong chay dao lón
nhat (ví du 5000 vòng/ phút).
Material: Chon vat lieu gia cong
Post Processor: Chon bo hau xu lý de dich ra chuong trình NC phù hop vói
các bo dieu khien khác nhau.
Sau khi thiet lap xong các tham so trong bang chon OK.
1.3.3. Buoc 3: Thiet dat các tham so dao cu và các tham so cong nghe
Sau khi tao phoi và các tham so can thiet ta tien hành thiet lap các nguyen cong
gia cong chi tiet. Tuy thuoc và dac trung mo hình cua tùng chi tiet mà ta chon các
nguyen cong phù hop (Drill, Contuor, Face, Surface, .)
Sau khi chon nguyen cong ta tien hành chon hình hoc cho duòng chay dao, có
the là các duòng hay các chuoi 2D, có the là các be mat cong (Surfaces) 3D hoac các
khoi (Solids).
Thiet lap các tham so dao cu, cong nghe.
Trong phan này ta can chú ý các tham so co ban sau (Ví du vói nguyen cong gia
cong tho be mat):
Các tham so dao cu:
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 7

Tool #: Sô hiêu dao
Head #: Sô hiêu dâu dao
Dia.offset: Bù duong kính dao
Len.offset: Bù chiêu dài dao
Comment: Chú thích chuong trình
To batch: Nôi
Tool name: Ten dao
Feed rate: Tôc dô tiên dao
Plunge rate: Tôc dô di chuyên theo phuong truc Z khi gia cong
Retract rate: Tôc dô lùi dao
Tool dia: Ðuòng kính cua dao
Program: Sô chuong trình
Seq. start: Sô thu tu cau lenh dau tien
Seq. inc: sô gia cua sô thú tu cau lenh
Conner radius: Bán kính góc luon cua dao
Spinde speed: Tôc dô truc chính
Coolant: Che do tron nguoi
Change NCI: Thay dôi file NCI
Tool Display: Hien thi dao cu
Home pos: Vi trí lùi dao ve sau khi gia cong
Rotate axis: Lap trình quay quanh mot truc nào dó
Ref Point: Ðiem tham chieu
T/ C plane: Mat phang dao cu và mat phang construction.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 8
Misc Values: Các giá tri khác
Các tham so hình hoc (Surface parameters, face parameters.)

Clearance: Toa do cua dao truóc và sau khi gia cong xong
Retract: Chon khoang lùi dao
Absolute: Toa do tuyet doi
Incremental: Toa do tuong doi
Feed plane: Mat phang chay dao
Rapid retract: Lùi dao nhanh
Regen: Cap nhat các thay doi ve tham so cho chuong trình
Top of Stock: Tao do be mat tren cua phoi (toa do Z)
Tip cop: Là tuy chon bien dang tính toán o dinh dao (Tip) hay tam dao
(Center)
Drive surface/ solids: Be mat hoac khoi duoc chon de gia cong
Stock to leave: Luong du sau khi gia cong
Select: Chon them hoac bót be mat hay khoi de gia cong
Check surface/ solid: Be mat hoac khoi kiem tra
Tool contaiment: Chan dao cu
1.3.4. Buoc 4: Mo phong và xuat chuong trình NC
Sau khi dã thiet lap xong các nguyen cong ta tien hành mo phong các duòng
chay dao, neu khong thay xuat hien loi thì tien hành chon bo postprocessor và dic ra
chuong trình NC.
Chú ý: Trong quá trình mo phong neu dao cat lem vào phoi thì vet cat lem së có
màu do, khi dó ta phai hieu chinh lai chuong trình.
Thuc hien: Main Menu Toolpaths Operations mo hop thoai Operations
Manage.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 9
Trong hop thoai ta thay danh sách cua các nguyen cong, tai day ta có the them,
xoá hoac hieu chinh các nguyen cong bang viec chon chúng:
: Ten và so thú tu nguyen
cong

Các tham so

Thong tin dao cu

Hình hoc

Kiem tra duòng dan dao

Chon tat các nguyen cong

Cap nhat các thay doi

kiem tra duòng chay dao

Mo phong o che do 3D

xuat chuong trình

toc do chay dao nhanh
- Xuat chuong trình NC: Sau khi mo
phong chay dao xong khong thay xuat hien
loi ta tien hành tao chuong trình NC nhu
sau:
+ Trong hop thoai Operations
Manage chon nút . Mo hop thoai
Post processing.

Chon bo postprocessor

Các mo ta ve hình hoc
NCI file Xuat ra file NCI
NC file
Save NC file
Edit
Xuat ra file NC
Luu trü file NC
Hieu chinh file NC
Send
Send to
machine
Comm
Gui chuong trình sang
máy CNC
Chon cong xuat



MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 10
1.4. Các kieu duòng chay dao chính trong modul MasterCam mill
1.4.1. Chay dao theo kieu contuor (Contour Toolpaths)



- Ðay là kieu chay dao dùng de cat di mot luong phoi doc theo mot duòng dan
dinh nghia boi mot chuoi các duòng cong. Ta có the chon khong giói han so luong
chuoi cho moi duòng dan dao. Contour có the là 2D hoac 3D.
- Trình tu thuc hien:
1. Main menu Toolpaths Contour
2. Chon mot hoac nhieu chuoi 2D hoac 3D, chon Done
3. Mo hop thoai Contour, nhap các tham so dao cu và Contour trong hop thoai.
4. Chon OK và tien hành mo phong thu.
- Các tham so Contour (Contour Parameters)

Clearance: Toa do cua dao truóc và sau khi gia cong xong
Retract: Chon khoang lùi dao
Absolute: Toa do tuyet doi
Incremental: Toa do tuong doi
Feed plane: Mat phang chay dao
Rapid retract: Lùi dao nhanh
Top of Stock: Tao do be mat tren cua phoi (toa do Z)
Depth: Chieu sau cat (tính theo toa do Z)
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 11
Contour type: Kieu Contour 2D, 2D chamfer.
Compensation type: Kieu bù
Compensation direction: Huóng bù Left (ben trái), Right(ben phai)
Linearization tolerance: Dung sai cat got
XY stock to leave: Luong du de lai theo hai phuong X và Y
Z Stock to leave: Luong du de lai theo phuong Z
Multi passes: Offset duòng dan dao
Depth cuts: Chieu sau lóp cat
1.4.2. Chay dao khoan (Drill)
- Kieu chay dao Drill trong MasterCam Mill cho phép ta có the chon mot dãy
các diem hoac các thuc the, tao ra duòng dan dao khoan giüa chúng, chi dinh các chu
trình khoan và các tham so de khoan các diem.
- Ðe vào chúc nang này ta thuc hien nhu sau:
1. Main Menu, Toolpaths, Drill.
2. Chon mot hoac nhieu diem su dung menu Point Manager.
3. Chon Done
4. Chon mot m•i khoan.
5. Nhap các tham so Drill cho nguyen cong và chon OK.
- Các tham so khoan (Drill Parameters)

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 12
- Clearance: Toa do cua dao
truóc và sau khi gia cong xong
- Retract: Chon khoang lùi dao
- Absolute: Toa do tuyet doi
- Incremental: Toa do tuong
doi
- Top of Stock: Tao do be mat
tren cua phoi (toa do Z)
- Subprogram: Chuong trình
con
- Tip comp: Bù dinh dao khoan
- Cycle: Chu trình khoan


+ Drill/Counterbore: Su dung cho các lo khoan có chieu sau nho
hon 3 lan duòng kính m•i khoan.
+ Peck Drill: Su dung cho các lo khoan có chieu sau lón hon 3 lan
duòng kính m•i khoan. Lùi toàn bo m•i khoan ra khoi lo khoan de bo het
các phoi sau dó mói khoan tiep, áp dung vói các vat lieu cúng khó gia
cong.
+ Chip Break: Khoan các lo vói chieu sau lón hon 3 lan duòng kính
m•i khoan, lùi dao lai mot phan lo khoan de b€ gay các phoi vat lieu. áp
dung cho các vat lieu tuong doi mem.
+ Tap: Ta ro lo ren trái hoac phai cho lo
+ Bore #1: Khoan lo vói dich chuyen chay dao vào trong và ra ngoài.
Kieu này tao các lo thang vói be mat tron nhan.
+Bore #2: Khoan các lo vói chay dao vào trong, sau dó dùng truc
chính và dich chuyen chay khong nhanh ra ngoài.
+ Fine bore (shift): Dùng truc chính máy tai vi trí ket thúc cua moi
diem khoan, roi quay m•i khoan mot góc dinh nghia truóc, rút khoi thành
lo khoan và lùi ve.
+ Custom cycle: Các chu trình tù 9-20, dùng de khoan các lo su
dung các tham so thay doi.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 13
- 1 st peck: Luong khoan lan dau
tien
- Subsequent peck: Luong an dao
tieptheo
- Peck clearance: Khoan an toàn
- Retract amount: Luong rút dao
ve
- Dwell: Thòi gian dùng

1.4.3. Chay dao theo kieu Pocket
- Kieu chay dao Pocket su dung cho ca gia cong tho (Rough) và gia cong tinh
(Finish) vói các hoc hoac dao dóng. Tat ca các hình hoc dùng de dinh nghia mot dang
hoc (pocket) hoac các dang dao (island) phai cùng mot mat phang xay dung.
- Ðe vào chúc nang này:
1. Chon Main Menu, Toolpaths, Pocket.
2. Chon mot hoac nhieu chuoi su dung thuc don Chaining Methods và chon Done
3. Chon mot dao cu cho duòng danc dao
4. Nhap các tham so cho duòng dan dao và chon OK. He thong së them nguyen
cong Pocket vào Operations Manager.
- Các tham so Pocket:
+ Các tham so nhu Clearance, Retract. Nhu các phan tren dã trình bày
+ Pocket Style: Các kieu phay hoc, dao
Standard: kieu hoc kín
Facing: Phay be mat theo bien dang hoc
Island Facing: Phay be mat theo bien dang cua dao
Remachining: Gia cong lai hoc
Open: Hoc có bien dang ho
+ Machining drection: Huóng gia cong, có hai tuy chon là Climb và
Conventional:
Climb: Huóng quay cua dao và huóng tien dao là nguoc nhau
Conventional: Huóng quay cua dao và huóng tien dao là cùng nhau

Climb Conventional
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 14


1.4.4. Chay dao theo kieu Face
- Kieu chay dao Face trong Mastercam Mill de gia cong nhanh be mat tren cua
phoi (khoa mat) chu•n bi cho các nguyen cong sau. Ta có the chon mot chuoi cho
duòng dan dao hoac su dung duòng bao cua phoi dã tao tù ‚ob Setup.
- Cách tao lap
1. Chon Main Menu, Toolpaths, Face.
2. Chon mot chuoi su dung menu Chaining Methods hoac chon Done de su
dung duòng bao cua phoi dã dinh nghia trong ‚ob Setup.
3. Nhap các tham so và chon OK.
- Các tham so Facing
+ Mot so tham so tuong tu nhu nhüng phan tren
+ Z Stock to leave: Luong du theo chieu Z
+ Cuting Method: Phuong pháp cat, có các phuong pháp Zigzag, One
way-climb, One way-Conventional, One pass.
+ Stepover: Buóc gia cong ngang (Ví du: ƒ5„ so vói duòng kính dao)
+ Roughing angle: Góc nghieng cua duòng dan dao so vói phuong x
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 15

1.4.5. Chay dao theo kieu Surface (be mat)
- Kieu chay dao Surface là mot kieu chay dao quan trong nhat và khó nhat trong
lap trình tren modul MasterCam Mill. Ðay là kieu chay dao duoc thiet lap bang cách
chon các be mat can gia cong tren chính mo hình cua chi tiet, sau dó thiet lap các
tham so can thiet de mo phong duoc quá trình chay dao.
Kieu chay dao Surface phan ra làm hai kieu con: Rough (dành cho gia cong
tho) và Finish (dành cho gia cong tinh).
- Trình tu chung de thiet lap các kieu chay dao trong Surface nhu sau:
1. Main menu Toolpaths Surface Rough (Finish) Chon
mot kieu chay dao con can thiet (Parallel, Radial.)
2. Chon mot hoac nhieu be mat de gia cong sau dó chon Done
3. Mo hop thoai de thiet lap các tham so dao cu, tham so be mat.
4. Chon OK
5. Mo phong quá trình chay dao, chinh sua các tham so neu can.
- Các kieu chay dao tho và tinh trong Surface (Rough, Finish)
Rough (Gia cong tho)
Kieu Truy cap Mo ta Ví du
Paralle
l
Main Menu,
Toolpaths,
Surface, Rough,
Parallel
Các duòng chay dao
luon songng vói nhau.
Su dung khi gia cong
các chi tiet dang lòng
hoac dang khoi nho.

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 16
Rough (Gia cong tho)
Kieu Truy cap Mo ta Ví du
Radial Main Menu,
Toolpaths,
Surface, Rough,
Radial
Kieu huóng kính này
chu yeu dùng cho các
chi tiet có kieu tròn

Project Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Rough, Project
Kieu này tao các duòng
dan dao tren mot be
mat bang cách chieus
các duòng, các diem
len be mat dó

Flowlin
e
Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Rough,
Flowline
Flowline là mot chúc
nang tao nhüng duòng
chay dao de gia cong
các chi tiet …kieu vo
sò†, nó có the làm nhan
các be mat.

Contou
r
Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Rough,
Contour
Ðay là mot kieu cat da
nang tai tùng múc cat
Z, chúng có the là mot
phuong pháp cat lý
tuong cho các loai dao
phay to cúng vüng.

Restmi
ll
Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Rough,
Restmill
Là kieu chay dao de ra
cong phan luong du
còn lai sau các nguyen
cong truóc dó (contour
rough, contour finish,
hoac pocket rough).
Restmill dùng khi có
các phan tren phoi mà
dao o nguyen cong
truóc khong vùa hoac
khong den.

Pocket Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Rough, Pocket
Kieu này de gia cong
các chi tiet dang lòng
hoac dang dao tù viec
chon be mat hoac khoi.

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 17
Rough (Gia cong tho)
Kieu Truy cap Mo ta Ví du
Plunge Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Rough, Plunge
Kieu này dùng de gia
cong nhanh các be mat,
các duòng dich chuyen
có kieu giong nhu
khoan.


Finish (Gia cong tinh)
Kieu Truy cap Mo ta Ví du
Parallel Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Finish,
Parallel
Là kieu chay dao pho
bien cua hau het các
nguyen cong phay tinh

Par.Stee
p
Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Finish, Par
steep
Dùng de gia cong luong
du còn lai cua phoi tai
vùng có do doc, vùng
doc này xác dinh boi
mot do doc cau be mat.

Radial Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Finish, Radial
Chu yeu dùng de gia
cong chính xác các be
mat cua chi tiet tròn.

Project Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Finish,
Project
Kieu này tao các duòng
dan dao tren mot be mat
bang cách chieus các
duòng, các diem len be
mat dó

Flowline Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Finish,
Flowline
Flowline là mot chúc
nang tao nhüng duòng
chay dao de gia cong
các chi tiet …kieu vo
sò†, nó có the làm nhan
các be mat.

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 18
Contour Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Finish,
Contour
Ðay là mot kieu cat da
nang tai tùng múc cat
Z, chúng có the là mot
phuong pháp cat lý
tuong cho các loai dao
phay to cúng vüng.

Shallow Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Finish,
Shallow
Kieu này dùng gia cong
lai các vùng doc, khong
sau. Shallow thuòng
dùng de gia cong lai chi
tiet sau khi gia cong
bang kieu Contour.

Pencil Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Finish, Pencil
Có the su dung nhu mot
nguyen cong tho de gia
cong các góc de các
duòng chay dao cua các
nguyen cong sau dó
duoc d‡ dàng hon. Ta
c•ng có the su dung cho
nguyen cong tinh de gia
cong các vat lieu thùa
trong góc cua chi tiet.

Leftover Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Finish,
Leftover
Kieu này dùng de gia
gia cong luong du còn
lai boi nguyen cong
truóc dó dã dùng mot
dao to nen khong cat
got het duoc. Nó dieu
chinh chieu do sau Z,
khong giong nhu kieu
Restmill.

Scallop Main Menu,
Toolpaths,
Surface,
Finish,
Scallop
Kieu chay dao này là
kieu vë len tren mot be
mat bang cách ha thap
dan mot duòng chay
dao và in nó len be mat
dó.


MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 19
1.5. Bài tap: Lap chuong trình NC gia cong chi tiet trong ban ve sau

Chi tiet yeu cau gia cong có mat cong bán kính R8 theo duòng contour cua hoc
kích thuóc 90x60. Do dó, khong the dung chi tiet bang hình vë 2D mà phai tao mat
cong vói kích thuóc 3D. Mac dù quá trình CAM van có the tien hành vói hình vë 2D
khi su dung dung cu dao phay dau chom cau gia cong theo duòng contour vói chieu
sau Z xác dinh. Nhung khi dó ta can tính toán de dung them duòng contour và trong
quá trình gia cong khong có mat cong de kiem tra và doi chúng.
Hình vë duoc dung tren MasterCam design hoac ngay trong modul MasterCam
Mill, hoac ta c•ng có the xay dung mo hình tù mot phan mem CAD khác (Pro/
Engineer, Autodesk Inventor, Solidsˆorks.) roi converter sang MasterCam de tien
hành lap trình.

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 20
1.5.1. Thiet dat phoi và các tham so ve máy và dung cu
- Sau khi dã có mo hình chi tiet ta tien hành thiet dat phoi cho chi tiet can gia
cong nhu sau:
Main Menu Toolpaths Job Setup, mo hop thoai Job setup và ta tien
hành thiet dat phoi trong hop thoai này.
Chon , de chuong trình tu dong tính toán và thiet lap mot khoi phoi
bao quanh cho tiet, neu muon thay doi kích thuóc phoi ta có the nhap truc tiep vào các
hop text X, Y, Z sau dó.
Sau khi chon Bounding box, he thong mo hop thoai Bounding box de xác dinh
hình bao: tao duòng, diem, mo rong (expand).), ta chon OK.
Stock Origin: Là toa do cua phoi
Toolpath Configuration: Ta chon các cau hình cho tao duòng chay dao nhu
trong hình duói.
Tool Offset Register: Ta khai báo bù dao cu gom có Length là bù chieu dài
dao, Diameter là bù bán kính dao phay.
Feed Calculation: Tính toán luong chay dao, ta chon Material de chon theo vat
lieu gia cong, giá tri lón nhat (Maximum RPM) là 5000 V/ P.
Material: Là chon vat lieu cho phoi gia cong
Post Processor: Chon bo hau xu lý de tao ra chuong trình N

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 21
Sau khi hoàn thành các thu tuc tren ta chon OK.
1.5.2. Thiet lap các nguyen cong de gia cong chi tiet
- Nguyen cong 1: Phay ha bac duòng bao ngoài
- Nguyen cong 2: Khoan tám lo Φ8
- Nguyen cong 3: Gia cong tho hoc có dao
- Nguyen cong 4: Gia cong tinh mat cong trong hoc
♦ Phay ha bac duòng bao ngoài
Tren Main Menu chon Toolpath Contour Chain
Chon duòng bao ngoài và de ket thúc chon Done
Tren màn hình xuat hien hop thoai Contour (2D)
Cua so hoi thoai gom có 2 phan là: Các tham so dao cu ( Tool parameters) và
các tham so duòng contour( Contour parameters).
Tool parameters: Trong phan thong so dung cu, tren cua so thu vien dao hien
len các dao cu mà ta dã xác dinh tù phan dat thong so làm viec (Job setup), chon
dung cu là dao phay tru dau phang (Endmill flat) vói duòng kính dao là 16mm. Các
thong so cat së duoc tu dong tính toán hoac nhap vào tù nguòi lap trình.
- Contour parameters: Chuyen sang phan thong so duòng contour, nhap giá tri
chieu sau gia cong và theo huóng m•i ten trong phan xác dinh duòng contour de chon
phía bù dao.

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 22


Chon OK khi ket thúc viec nhap dü lieu. Chuong trình tính toán và cho ra duòng
chay dao tren màn hình.
♦ Khoan tám lo Φ ΦΦ Φ7

- Manual: nhâp diêm bang tay
- Automatic: nhâp diêm tu dông
- Entities: Chon doi các thuc the
- ˆindows pts: Chon theo cua so
- Last: Chon diem truóc dó
- Mask on arc: Chon tam duòng tròn
- Patterns: Theo các diem phan bo dang ma
tran hoac duòng tròn. Options: Tuy chon
các phuong án di chuyen m•i khoan.
- Subpgm ops: Su dung mot Toolpaths dã
tao
Chuyen màn hình ve che do Gview-Top bang nút lenh . Tren Main Menu
chon Toolpaths Drill. Tren màn hình menu có dòng nhac nhap các diem khoan (
Point manager: add points) và cho biet MasterCam có the xác dinh 32.ƒ66 diem
khoan vói su sap xep duoc chon truóc. Ðe chon thú tu sap xep các diem khoan, tren
menu chon Options de hien bang Point Sorting:
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 23



- Trong bang có nhieu su lua chon thú tu gia cong khoan các lo theo nhieu cách
khác nhau phù hop vói moi loai hình dáng chi tiet.
Ta chon mot trong các kieu thú 4 cua trong bang Point Sorting thú nhat vì chi
tiet chúng ta can khoan có các lo sap xep theo mang chü nhat.
Sau khi chon xong, chon OK.
- Tren menu Point Manage Manual
Hop thoai Simple drill ‰ no peck có các phan nhap thong so tuong tu nhu phan
khoan trong chi tiet tien. Chon m•i khoan Φƒ dã xác dinh san và dua vào các thong so
cho quá trình cat.

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 24

Chon OK de ket thúc quá trình. Chuong trình thuc hien viec tính toán và dua ra
ket qua duòng chay dao. Chuyen màn hình sang che do Gview ‰ Isometric de thuc
hien viec gia cong hoc có dao chü nhat.
♦ Gia cong tho hoc có dao
Nhu dã phan tích, hoc( pocket) tren chi tiet có be mat cong nen khong gia cong
hoc o dang thong thuòng mà phai gia cong be mat( Surface) dang hoc. Tren Menu
Toolpaths chon Surface Rough Pocket
Dòng nhac …Select drive surfaces† xuat hien, chon các be mat cua hoc và dao
chü nhat, ket thúc chon Done. Tren màn hình xuat hien cua so Surface Rough
Pocket vói các phan: Thong so dung cu, thong so be mat và các thong so hoc tho
(Rough Pocket Parameters).
- Tool Parameter: Ve dung cu ta chon dao phay tru Φ12 dau luon tròn vói bán
kính 2mm chap nhan các thong so cat do chuong trình tu tính toán.
- Surface Parameters: Ta nhap tuong tu nhu trong nguyen cong 1.
- Rough Pocket Parameters: Chon phuong pháp cat là xoan oc goi chong lien
tiep( Constant Overlap Spiral) trong rat nhieu các phuong pháp cat khác nhu: zizac,
xoan oc song song, xoan oc luon góc, mot chieu...
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 25


Ngoài ra còn các thong so khác nhu:
xác dinh tong dung sai, buóc tien lónn
nhat... Chon OK khi ket thúc quá trình
nhap và chon cá thong so. Chuong
trình Bat dau tính toán theo các thong
so dã cho và the hien ket qua là duòng
chay dao nhu tren hình.
Ðen day chi tiet dã duoc dinh hình và can kiem tra toàn bo quá trình gia cong de
phát hien nhüng cho chua dat yeu cau hay can gia cong tinh them nüa.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 26
Ðe theo dŠi và kiem tra duòng chay
dao mot cách thuan tien, chia màn hình
thành ba huóng nhìn khác nhau bang cách:
Main Menu Screen Viewports.
Hoac tren thanh cong cu chon nút:
Tren cua so Viewport chon mot trong các
khung hình bieu di‡n hình chieu.
Tù Main menu chon NC utils
Backplot Run.
‹uá trình gia cong së the hien bang các
duòng chay dao và quan sát theo ba huóng së
giúp nguòi lap trình nhanh chóng phát hien loi
trong gia cong hay dua ra các thong so và chon
lua toi uu hon.


Ðe theo dŠi mot cách truc quan sinh dong hon, ta chon Verify tù menu NC Untils.
Ket qua sau khi gia cong the hien tren hình.

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 27

Tù ket qua tren ta thay mat cong chua duoc gia cong, còn các be mat khác dã dat
yeu cau. Vay tien hành gia cong mat cong trong hoc có dao hình chü nhat.
♦ Gia cong tinh mat cong trong hoc
Ðe gia cong tinh be mat, trong menu Toolpaths chon Surface Finish
Contour.
Vì mat cong là mot fillet giüa mat canh cua hoc và mat dáy hoc theo duòng
contour cua hoc nen gia cong tinh mat cong can gia cong theo duòng contour vói dao
phay dau chom cau vói bán kính bàng bán kính mat cong.
Xác dinh be mat gia cong và chon Done khi ket thúc. Tren cua so Surface Finish
Contour, phan thong so dao, ta chon dao phay dau chom cau duòng kính φ 4mm, các
che do cat duoc tu dong tính toán hoac có the nhap vào theo yeu cau.
Chú ý: Khi chon be mat ta có the dùng che do chon theo cua so (Window) de
chon các be mat mot cách nhanh và chính xác.

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 28

Trong phan thong so phay tinh theo contour, chon lua mot vài thong so nhu tong
dung sai, buóc tien lón nhat, dang chuyen tiep giüa các lóp cat, huóng chay cua duòng
contour kín hay ho... the hien nhu tren hình.

Chú ý: Phan này phai dac biet chú ý truòng Tool contaiment (chan dao cu), ta
chon chuoi tren mieng cua vùng lŠm làm chuoi chan.
Chon OK khi ket thúc quá trình nhap dü lieu. Chuong trình thuc hien viec tu dong
tính toán và cho ra duòng chay dao
Ta thay van còn nhüng phan mà nguyen cong này khong gia cong het, ta phai su
dung kieu chay dao Shallow de làm tinh het các be mat.
♦ Gia cong tinh nhung phan còn lai mà kieu Contour de lai, su dung kieu gia
cong Shallow
- Main menu, Toolpaths, Surface, Finish, Shallow.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 29
- He thong yeu cau ta chon các be mat, chon các be mat nhu phan Contour. Muc
dích cua phuong pháp này là ta gia cong tat ca các vùng còn luong du o lan gia cong
thú nhat. Sau khi chon song các be mat chon Done.
- Thiet lap các tham so nhu trong hình duói.


♦ Kiem tra và xuat du lieu tói máy gia cong
Sau khi hoàn thành các nguyen cong ta tien hành mo phong toàn bo quá trình gia
cong và xuat chuong trình NC.
1. Main menu Toolpaths Operations, mo hop thoai Operation
Manage.
2. Trong hop thoai này, chon Select All de chon toàn bo các nguyen cong
3. Chon Verify de tien hành mo phong o che do 3D
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 30



4. Sau khi mo phong xong, khong thay xuat hien loi gì ta tien hành xuat
chuong trình NC.
Chon mot trong nhüng bo hau xu lý(Postprocessor) duoc lap trình san trong thu
vien cua phan mem de dich chuong trình và truyen dü lieu truc tiep cho máy gia cong
CNC (chon Change Post).
Vói các thong so dinh dang dü lieu nhu quá trình tien, quá trình truyen dü lieu
duoc hien thi tren màn hình nhu sau:

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 31
CHUONG 2. LÂP TRÌNH GIA CÔNG CHO MÁY TIÊN
Modul MasterCam Lather là mot modul dàng rieng cho lap trình gia cong tren
máy tien CNC, nhiem vu cua nó gom có:
Tích hop ca modul MasterCam Design dành cho thiet ke mo hình chi tiet.
Xuat phát tù mo hình chi tiet và các dü lieu cong nghe (phoi lieu, tham so máy,
dao cu.) tính toán quÿ dao chay dao.
Mo phong và kiem tra quá trình gia cong cat got tren màn hình do hoa o dang
2D và 3D.
Cho phép chinh sua các duòng chay dao, các tham so cong nghe.
Dùng nhieu postprocessor thích hop de dich ra mã chuong trình NC cho các bo
dieu khien khác nhau.
2.1. Các thuat ngu thuòng dùng
Toolpaths: Co so dü lieu cua duòng dich chuyen dao cu (goi tat là duòng chay
dao).
Job Setup: Thiet lap các tham so máy, cài dat phoi, cau hình NCI, các giá tri
bù dao.
Operations: Nguyen cong, mot phan cau ca quá trình gia cong chi tiet
Drill: Nguyen cong khoan
Face: Nguyen cong kho• mat
Rough: Nguyen cong gia cong tho
Finish: Nguyen cong gia cong tinh
Groove: Nguyen cong tien rãnh
Thread: Nguyen cong cat ren
2.2. Các chúc nang chính trong modul MasterCam lather
Ten Chúc nang
New Tao mói toàn bo tù phoi lieu, dung cu và các nguyen cong
‹uick
Rough
Finish
Groove
Tao nhanh các duòng chay dao:
Gia cong tho
Gia cong tinh
Tien rãnh
Face Nguyen cong tien khoa mat
Rough
Chain
ˆindow
Nguyen cong tien tho:
Chon duòng giao cong là mot chuoi
Chon gia cong theo cua so
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 32
Area
Single
Section
Point
Solids
Last
Œnselect
Done
Chon gia cong theo vùng
Chon mot tùng duòng don
Chon doan
Chon diem
Chon khoi (o day có be mat khoi)
Chon chuoi sau cùng
Bo chon thuc the vùa lay
Thoát menu tien tho, ve trang menu truóc
Finish
Chain
ˆindow
Area
Single
Section
Point
Solids
Last
Œnselect
Done
Nguyen cong tien tinh:
Chon duòng giao cong là mot chuoi
Chon gia cong theo cua so
Chon gia cong theo vùng
Chon mot tùng duòng don
Chon doan
Chon diem
Chon khoi (o day có be mat khoi)
Chon chuoi sau cùng
Bo chon thuc the vùa lay
Thoát menu tien tho, ve trang menu truóc
Groove Nguyen cong tien rãnh
Drill Nguyen cong khoan
Operations Vào chúc nang quan lý các nguyen cong (mo phong,
postprocessor.)
‚ob setup Thiet dath phoi và các tham so máy
Next Menu Chuyen sang trang menu ke tiep
Manual entry Nhap các chú thích chuong trình
Thread Nguyen cong tien ren
Cutoff Nguyen cong tien cat dút
Canned Chúc nang tao các chu trình tien
Point
Rapid
Rapid brk

Chúc nang tao diem cho gia cong
- Dich chuyen dao nhanh den vi trí mói
- Dich chuyen dao nhanh den vi trí mói, duòng dich chuyen
luon song song vói truc toa do.
- Dich chuyen nhanh den vi trí mói, su dung luong chay dao da
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 33
Feed rate
nhap.
C ‰ axis

Face ctr
Cross ctr
C-axis ctr
Face drl
Cross drl
C-axis drl
Mill crt
Mill drl
Chúc nang tao các duòng chay dao cho phay trong trung tam
Phay-tien.
Tao duòng chay dao theo mat
Tao duòng chay dao theo chuoi de cat các rãnh
Tao duòng chay giao gia cong tren mat tru
Khoan lo tren be mat chi tiet
Khoan lo có truc vuong góc vói truc chính
Khoan lo tren mat tru
Phay
Phay khoan
Misc.Ops Tuy chon cho các dung cu máy (mam cat, chau cap.)
Transform Chúc nang tao các nguyen cong giong nhau bang: Dich chuyen,
quay, doi xúng.
Mill Phay
2.3. Bài tap 1: Lap chuong trình gia cong cho chi tiet nhu hình ve.
2.3.1. Trình tu thuc hien
- Thiet dat các tham so ve máy, bù dao cu và phoi lieu
- Thiet lap các nguyen cong:
+ Nguyen cong 1: Face - khoa mat dau
+ Nguyen cong 2: Rough ‰ Tien tho mat ngoài
+ Nguyen cong 3: Finish ‰ Tien tinh mat ngoài
+ Nguyen cong 4: Drill ‰ Khoan tam lo Φ18, sau 45
+ Nguyen cong 5: Drill ‰ Khoan rong lo Φ 25, sau 45
+ Nguyen cong 6: Groove ‰ tien rãnh
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 34
+ Nguyen cong ƒ: Finish ‰ Tien tinh lo Φ2ƒ
+ Nguyen cong 8: Thread ‰ Cat ren
- Mo phong gia cong
- Postprocessor.
2.3.2. Noi dung tien hành
♦ 1. Thiet dat phoi, các tham so vé máy, bù dao cu
- Thiet lap bien dang chi tiet bang modul MasterCam Design hoac converter tù các
phan mem CAD khác sang MasterCam.
- Tù Main menu, Tootpaths, job setup mo hop thoai Lather job Setup.
Tab General
+ Toolpath Configuration: Ðat cau hình cho duòng chay dao
+ Tool Offsets: Các giá rtri bù dao cu (bán kính và chieu dài)
+ Post Processor: chon chuong trình dich cho các máy khác nhau
+ Material: Khai báo vat lieu cho phoi lieu
Các khai báo nhu hình tren.

Tab Boundaries
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 35


- Stock: Thiet dat phoi:
+ Left spindle: Phoi o ben trái truc chính
+ Right spindle: Phoi o ben phai truc chính
+ Chain: Khai báo phoi bang cách chon chuoi
+ Parameter: Thiet lap phoi bang dat các tham so cho phoi
+ Reset: Xoá bo tat ca các thiet lap c•, tien hành tao mói.
+ Nhan vào nút Parameter và dat các thong so thiet lap cho phoi
nhu sau:
OD: Ðuòng kính
ngoài - 80 mm.
Length: Chieu dài
phoi - 150 mm.
Base Z: Goc phoi-
tai toa do Z•1.
Chon nút Preview
de xem truóc phoi.
Nhan OK.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 36
- Chuck: Mam cap
tren máy, Left spindle:
Ben trái truc chính,
Right Spindle: Ben phai
truc chính: Chon ben
trái.
an nút Parameter de
thiet lap kích thuóc và vi
trí mam cap
Các tham so thiet lap
nhu hình ben
- Tailstock: M•i
chong tam, Click vào
Parameter và thiet lap
trong hop thoai
Tailstock. o day ta
khong dùng m•i chong
tam cho chi tiet này.
- Stedy Rest: Chau
cap,Click vào
Parameter de dinh
nghia. o day ta khong
dùng chau cap cho chi
tiet này
- Display Option: Tuy chon hien thi ‰ Left chuck: hien thi mam cap
trái tren màn hình do hoa.
♦ 2. Thiet lap các nguyen cong
(1) Nguyen cong khoa mat dau
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 37
1. Tù Main Menu,
Toolpaths, Face.
2. Mo hop thoai Lather
Face:
- Trong Tool Parameter
chon dao khoa mat T0202 và
các tham so dao cu nhu trong
hình ben.
- Trong Face Parameter
thiet lap các tham so nhu hình
ben:
Chon OK


3. Chon Main Menu, Toolpath, Operations de kiem tra duòng chay dao cua
nguyen cong khoa mat dau.
Chon Verify de mo phong o dang 3D.


(2). Nguyen cong gia cong tho mat ngoài
1. Tù Main menu, Toolpath, Rough.
2. Hien thi thuc don Rough, he thong yeu cau chon bien dang gia cong
Chon bien dang ngoài cua chi tiet nhu hình duói:
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 38

3. Chon End Here, Done. Mo hop thoai Lather Rough
-Tool parameter: chon dao
tien tho và dat các tham so nhu
trong hình ben:
+ Tool number: so dao.
+ Offset number: so bù.
+ Feed rate: toc do chay dao.
+Spindle speed: toc do truc
chính.
+ Coolant: Tron nguoi
+ Home position: vi trí hoi dao

- Rough parameter: Ðat các
tham so gia cong nhu hình
ben:
+ Depth of cut: Chieu sau cat.
+ Minimum cut depth: chieu
sau cat nho nhat
+ Stock of leave X: luong du
theo chieu X.
+ Stock of leave Z: luong du
theo chieu Z.
+ Cutting method: Phuong
pháp cat ‰ One way.
+ Tool compesation: Bù dao.

4. Chon Main Menu, Toolpath, Operations de kiem tra duòng chay dao cua
nguyen cong tien tho.
Chon Verify de mo phong o dang 3D.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 39



(3). Nguyen cong gia cong tinh mat ngoài
1. Tù Main menu, Toolpath, Finish.
2. Hien thi thuc don Finish, he thong yeu cau chon bien dang gia cong
Chon bien dang ngoài cua chi tiet nhu hình duói:

3. Chon End Here, Done. Mo hop thoai Lather Finish
-Tool parameter: chon
dao tien tinh và dat các
tham so nhu trong hình
ben:
+ Tool number: so dao.
+ Offset number: so bù.
+ Feed rate: toc do chay
dao.
+ Spindle speed: toc do
truc chính.
+ Coolant: Tron nguoi
+ Home position: vi trí hoi
dao

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 40
- Rough parameter: Ðat các
tham so gia cong nhu hình
ben:
+ Finish stepover: Buóc tien
tinh.
+ Number of finish passes:
So lan gia cong tinh.
+ Stock of leave X: luong
du de lai theo phuong x.
+ Stock of leave Z: luong
du de lai theo phuong Z.
+ Finish direction: huóng
gia cong-OD là gia cong
mat ngoài.

4. Chon Main Menu, Toolpath, Operations de kiem tra duòng chay dao cua
nguyen cong tien tinh. Chon Verify de mo phong o dang 3D.


(4). Nguyen cong khoan tam
MasterCam cung cap chúc nang Drill dùng cho khoan (ca trong gia cong phay
(Mill) và gia cong tien (Lather)).
1. Chon Main menu, Toolpaths, Drill
2. Mo hop thoai Lather Drill de dinh nghia các tham so cho nguyen cong khoan tam.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 41
- Tool parameter:
Trong bang các tham so cho
dao cu chon m•i khoan tam
co duòng kính 20 mm và
nhap các tham so nhu hình
ben:


- Peck drill-full retrect: Nhap các
tham so cho nguyen cong khoan nhu sau:
+ Depth: chieu sau m•i khoan -45
mm.
+ Drill point: Ðiem khoan, toa do
0,0.
+Clearence: khoang bat dau khoan
10.
+ Retract: Khoang lùi dao 5.
+ Cycle: Chu trình

3. Chon Main Menu, Toolpath, Operations de kiem tra duòng chay dao cua
nguyen cong khoan lo. Chon Verify de mo phong o dang 3D.



(5). Nguyen cong khoan rong lo Φ 25
Nguyen cong này tuong tu nhu nguyen cong khoan tam chi khác là thay m•i
khoan Φ 20 bang m•i khoan Φ 25, các thao tác và các tham so tien hành dat tuong tu
nhu tren.,
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 42
(6). Nguyen cong tien rãnh.
1. Tù Main menu, Toolpaths, Groove.
2. Mo hop thoai Grooving options de dinh nghia rãnh tien, chon 2 points.

Click vào nút OK và chon hai diem o góc duói và tren cua rãnh, an ESC de
chap nhan và mo hop thoai Lather Groove.
3. Trong hop thoai Lather Groove dinh nghia các tham so nhu sau:
Tool parameters: chon dao tien rãnh và dat các tham so dung cu.
Groove shape parameters: dat các tham so ve hình dang rãnh
Groove rough parameters: dat các tham so gia cong tho rãnh
Groove finish parameters: Ðat các tham so gia cong tinh rãnh
4. Sau khi tien hành dat day du các tham so, chon OK. Ta thay rŠ các duòng
chay dao da duoc thiet lap.
5. Chon Main Menu, Toolpath, Operations de kiem tra duòng chay dao cua
nguyen cong tien rãnh. Chon Verify de mo phong o dang 3D.


MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 43
(ƒ). Nguyen cong tien tinh lo Φ

Tuong tu nhu tien tinh be mat
ngoài, chi khác là ta chon dao tien
trong cho nguyen cong này.
Sau khi thiet dat các tham so
dao cu, tham so gia cong.ta duoc
ket qua nhu sau:


(8). Nguyen cong tien ren
1. Tù Main menu, Toolpaths, Next menu, Thread. Mo hop thoai Lather Thread.
2. Trong hop thoai này ta tien hành thiet dat các tham so cho gia cong:
- Tool parameters: Thiet dat dao cu và các tham so cho dao cu, chon dao
cho cat ren T0909.
- Thread shape parameters: Thiet dat các tham so cho hình dang cua doan
ren.

+ Lead: Buóc ren ‰ 3
+ Included Angle: Góc
bao cua ren - 60
0

+ Thread angle: Góc
nghieng cua ren 30
0

+ Major Diameter.:
Ðuòng kính dinh ren:
48
+Minor Diameter:
Ðuòng kính chan ren:
44.
+ Thread Depth:
Chieu sau cua ren-2.
+ Thead oriention:
Huóng cua ren:
OD: ren ngoài
(chon)
ID: ren trong
+ Start point: Ðiem bat dau doan ren.
Click len nút và chon hoac nhap toa do
+ End point: Ðiem ket thúc doan ren.
+ Thread cut parameters: Các tham so cat ren
3. Sau khi dinh nghia xong các tham so, nhan OK. He thong tính toán và hien
thi duòng cat ren.
4. Chon Main Menu, Toolpath, Operations de kiem tra duòng chay dao cua
nguyen cong cat ren.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 44
Chon Select All và Verify de mo phong o dang 3D.
♦ 4. Mo phong và postprocessor
1. Chon Main Menu, Toolpath, Operations de kiem tra duòng chay dao cua
tat ca các nguyen cong.
Chon Select All và Verify de mo phong o dang 3D.

2. Postprocessor: Sau khi kiem
tra tat ca các nguyen cong
khong thay xuat hien loi nào
ta tien hành hau su lý de tao
chuong trình NC cho máy
gia cong:
- Trong hop thoai Operations
Manage chon tat ca các
nguyen cong bang nút lenh
Select All.
- Chon nút Post, mo hop thoai
Post processing:



MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 45
- Trong hop thoai này an vào nút
Change Post de chon
postprocessor thích hop cho
máy.
- Chon Output MC9 file
decriptor de ghi chú mo ta
chuong trình.
- Neu máy tính noi truc tiep vói
máy gia cong ta click vào send
to machine, nút Comm. de
chon cong xuat và tù day chuong
trình có the truyen tru c tiep den
máy gia cong.
- NC file: Chon Save NC file và
Edit de hieu chinh chuong trình.
- Nhan nút OK de xuat chuong
trình.

3. Sau khi chon OK, he thong yeu cau ta ghi file NC ra thu muc xác dinh. Chon
thu muc và chon OK.

2.4. Bài tap 2: Lap trình gia cong chi tiet nhu hình sau


MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 46


2.4.1. Trình tu thuc hien:
- Thiet dat phoi lieu và các tham so máy.
- Thiet lap các nguyen cong:
Nguyen cong khoa mat dau chi tiet
Nguyen cong tien tho mat ngoài
Nguyen cong khoan mo lo tam
Nguyen cong khoan tam
Nguyen cong khoan rong lo tam
Nguyen cong phay mat luc giác lón
Nguyen cong phay luc giác nho
Nguyen cong tien rãnh
Nguyen cong khoét
Phay các rãnh ben
Khoan các lo ben Φ 8
Khoan các lo ben Φ 4
2.4.2. Noi dung tien hành
♦ 1. Thiet dat phoi và các tham so máy
Main menu, Job setup sau dó các tham so thiet lap giong nhu ví du tren.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 47

♦ 2. Thiet lap các nguyen cong

(1). Tien tho mat ngoài
C•ng giong nhu phan tren:
chi chú ý là khi xay dung mo
hình chi tiet o dang Solids thi
khi chon bien dang gia cong
thì chon Rough, Solids.
(2). Các nguyen cong
khoan tam:
Tuong tu nhu phan tren


(3). Nguyen cong phay mat luc giác lón
Ðe phay mat luc giác lón :
- Chon Main menu, Toolpaths,
C-axis, Cross ctr.
- He thong yeu cau chon Contour
cho gia cong, ta chon nhu hình
duói:
- Chon xong ta chon Done.
- Vào hop thoai C-Axis Cross
contour:

MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 48

Các tham so contour (Contour parameters) dat nhu trong hình duói:

(4). ‹uay mat Cplane de lap trình cho các mat luc giác còn lai
Tù Main menu, Toolpath, Next menu, Transform. Mo hop thoai Transform
Operation Parameters. Trong hop thoai này ta chon kieu dich chuyen (Type) là
quay: Rotate
Phuong pháp quay (Method) là dùng mat phang dung cu: Tool plane
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 49

Trong tab Rotate chon so buóc là 5, góc bat dau là 60
0
, góc quay là
60
0
. Mat phang Cplane (Rotation View) là mat Right. Chon OK

Ket qua cua hai nguyen cong phay nhu sau:

(5). Phay các mat luc giác nho, tuong tu nhu phan tren ta có ket qua nhu sau:

(6). Gia cong tinh lai toàn bo các mat cua ca hai luc giác:
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 50
- Main menu, Toolpath, C-axis, Face ctr.
- Chon hai chuoi duói dáy cua hai hình luc
giác. Chon Done
- Mo hop thoai C-Axis face contour:
Ket qua nhu sau:

(ƒ). Khoan sáu lo Φ8, sau 4mm bang m•i khoan Φ8
- Main menu, Toolpath, Next menu, C-axis, Cross drl.
- He thong yeu cau nhap dien khoan, chon 6 diem là tam cua 6 lo
- Chon Done mo hop thoai Simple drill-no peck-C-axis Drill.
- Trong hop thoai này chon m•i khoan có duòng kính Φ8, khoan sau -4. Các
tham so nhu trong hình duói day:
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 51


- Sau khi dã dat du các tham so chon OK
- Ket qua cua nguyen cong này nhu sau:
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 52

(8). Khoan lo các φ 4
Tuong tu nhu nguyen cong tren ta tien hành khoan các lo Φ4 vói m•i khoan Φ4.
Ket qua ta duoc nhu sau:

(9). Nguyen cong phay 6 hoc o mat luc giác lón
- Main menu, Toolpath, Next menu, Mill, Pocket
- He thong yeu cau chon chuoi de dinh nghia pocket, chon chuoi khép kính là
mieng cua pocket nhu sau:

- Ket thúc chon Done, mo hop thoai Pocket (standard): Trong hop thoai này dat
dao phay duòng kính là Φ2, dat các tham so gia cong nhu trong hình duói day:
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 53

- Ket thúc chon OK
(10). Ðe lap trình cho 5 hoc còn lai ta dùng chúc nang quay
- Main menu, Toolpath, Next menu, Transform
- Thiet lap các tham so c•ng giong nhu ta dã làm o phan tren.
- Ket qua ta duoc nhu sau:

(11). Lap trình gia cong khac chü tren be mat tru
- Main menu, Toolpath, Next menu, Mill, Contour.
- He thong yeu cau chon các duòng contour, ta chon các chü tren mat phang.
- Khi ket thúc chon Done.
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 54

- Mo hop thoai Contour (2D), chon dao Φ2, dat các tham so dao cu. Click
vào nút Rotary Axis mo hop thoai Rotary Axis de quay chuoi dã chon gan
len mat tru. Trong hop thoai chon kieu quay (Rotation Type) là quay quanh
truc (Axis substitution), chieu quay cùng chieu kim dong ho (CW), duòng
kính tru (Rotary Diameter) là 12ƒmm. Chon OK. Các tham so contour có
the dat d‡ dàng.

- Ket qua cua nguyen cong này nhu sau:
MasterCAM V9.1 MiIIing & Lathe 55

(12). Lap trình cho nguyen cong khoét rãnh thoát dao
Nguyen cong này dã duoc nói den trong ví du 1: Tù Main menu, Toolpath,
Groove ta tien hành chon bien dang gia cong (o day dùng 2 Point) và dat các
tham so cuoi cùng ta së duoc ket qua mong muon.
(13). Lap trình cho nguyen cong cat ren:
Ta c•ng dã làm quen o bài 1

F A = 3 !9 76 0 S# T( M SU 4 ( V ) $ 6WD X Y &@ S ) ( ; 78 ?!' E 78 "E S ( [( \ ] SE !K ( ( &!K ? !' ? !" ( D ) * +, # . # !* ( 6 - , !. = AP . . = AP ) ? / ,. = AP ) ? 0 # . = AP ) / ! . = AP ) 1 2, . b!' ! ) +# 3 ,4 ,K 2 C 1 , , 4# ( 4E 6 1 ! ,!! 4 , 5 (8 9,: # . 1 2, / , +# 3 , # ;! - , ! # !. 5 ` $

! 8 Q R

8 Q. 8 !9 )

!P

( $

!

) ! !*

P

A

E ! ! !* 78 @A X $ ! &

) Z /

!* ?* ) $ 9 C( )! !9 3 P ) 5 8 $ 9 $ =

A3 &R @3 @

@A 3 T( &' ^ &' 0 &

_

J

% !9

^

A'

6 C /! Z 8 & $ ! ) = a3 ! !* !

@A ^J

A3 8! &2 ( )!3 4 ) 3 ( 1 M MX $

M 2 ! ) ! ) D

) ! 3 &M

<] c &# !, 6 78 AP )

6 7 5 6 #@ -! 8 @A b F A ! !* F A? M F A JK 2 L ( $ ` ( AP )

J V ( )! !9 3 6 & A* @ 2 A !K 6 @! - , ! C P 3 !9 \ 3 &M

3

, &' 8 7!9 7-! )( ; 3< 4 5 $

) * !, # 9,; , # # , 1 ( !3 ( <

= WD # !* &2 ( )! 78 A' = ( d @ &!' AP ) =>

A ?* !*( 5 $ @A !

#@ < #

Je

. E^ ?

A' 3 X A3 & !

2

@ A 4( ? B C ? D Q ' !* ( % !*( P ( 1 K Je !* ( P ( 1 K fE ? CF g h=ia=hhj3 a 7 &' !* 8 8 f @ A 4 ( ? =E F G# F& H ? ! &_ Q ) $ $ / 0 ! !* !* 8 7K A3 6 63 ) 9W . #V , # ) * +, # ` ( @! ) * +, #

WD R!

E ! A'

H !* &2 ( )! !9 78

I .= ( !* &2 V I! &_ Q k J ,:!. ` ( @! l! m &' !* &2 ( !. ` ( @! # &' !* &2 KF LF M. b - 0 ( )! P 6 <3 A3 n + 2.i @ & ( )!

6

$

+, , . / @ & ( )! +, , , !. #@ ( )! Je / ! &!' Q P 78 Q -! & ! !9 0 ? ! ( @ # & * ;. #@ ( )! % & J X ! !* 9 I ,; , !. # %& % P A I! = a .! + 2. o!' ^ ( )! / ! ,, ! 2. o!' ^ 8 J $ @ ( )! 7V ? 8 $ + 3, N ,. ! (7 8 ( 3 # . p2 q / 4 $ & @A ( -33!, 0, ! , . b ! J J 3 q / O&& Q ! ) , CJ !K 8! D 78 . , , CJ & ? D # q / / 8 V? !J 6 /,,& # . # T @A 3 , 8 7 !9 ! ) 3/ 8 6 ; # 01 T @A 4 C7 6 +BBB 7r g ( d D , . / 7 !9 ! ) 1 ! 1 ,!! . / J <] c &' ^ 5 $ = ( T( 7-! J &!K ? !' ? H ? ! !* ( < JM / -P @ A 4 ( ? =E !" & H QR !" H ? ! @ ( )! 78 1 !* !* 8 !* ( ! ) ! !* # q 78 &2 ) $ 0 V ! !* AP ) ( T( CE ! 3 3 G 3 H I 3 WD H ? ! / AP ) !* 8 / $ / & ' 8 & A s! E3 Q ' 8 JK 2 CH I ? ! CH ! DW # !* ( 63 ) 9W # ( 1 8A 1 dc 5 JM Cl 6 7-! ) ) JK 2 D. !" & H4 AP 8 / )

@A 3 Q D "E 2

AP

)

!

( S4 H ! T, & S4 H ! . 33!, . , ? , 33!, 4 , ! t! 5 $ , . d ( * .= ! ( ,. #P /,,& ,4 # ! 1# , ,4 # ! A ( 5 0, ,4 # ! ( & 4p ? 0 1 4H $ +,U ! .H v 9 &1 !P +,U 4 ! % v 9 , & #!4 , ? Q T 0 + &, ! ,,&. # . *& 5 ! , 9 I. # A ! I! = a ( .! . o!' ^ 6 T , !. l^ ! 7K ? ! ! ) 0 , ; !. L ( $ X A X 6 0,3 1 . p!' !* (V ,4 2 ( w 6 78 2 ( w

u? ! !

)

8 &Q !

! J #.JK 2 . . L8 q / J!P @ D 2 ? . 8 &. 2 ( w @A 0 & .V ! &. .. #/ & 0 .L ! 0. . 2 !# 3 . Q. # @ & A9 & ! I .. .. !W C . . Q. !" ! ^? B +# 3 .K 2 + 2 .. !F 3 . 4 2 6 @ A 4 X QR ..& .#G H ? ! &_ !* ( < @A 3 * ? ) 4A < 4 !9 s! 5 $ = Y Z4 # X $ )( . / ? M ! O*! # . . .. . # ( .3 ? ! &Q ( M! !9 \ @! # % !9 . ( A &x! 7K ( 3 + 2.V ! &!. .. . / J ( ( 78 ( )! ! ` ( & 78 ^ N Q ! $ 7* Z y @! . !# 3 . . .!.K 2 2 ? ( . !* 8 )( . . . L T ? ! ! +. ? ! ! ) < 5 $ A v ) ( )! C @ & uD ` &\ C#!(D !& T / &' ! ) A ? ! &' ! ) ! ?!' 9 AP ) $ !* 8 * 5 ! Z y $ . . 4 / P 2 J. 4# @& 5 & ! /. #@ & JK 2 P 0 ( .78 0.

H 7 = I! h ! +. @A < ? ) 4A < 4 !9 s! !* 8 @ 5 $ = .. #P 78 4A AP ) % 0 Je 7!9 AP AP / d ) . / d ` ( @! 1 ! . ` * & "E < 4 5 $ & @A SU 4 5 $ = . & H ! U 4 I! U 4 I! L I! o!9 \ i]! 5 A = / x 7K $ = a = = I! = $ < 4 / .H ? ! ) ( . { # ( @! . 3 @! &vA Q ' P 3 # ) o$ b!' / ( ?!' 4 ! / & 6 z AP A &x! ) & @A ) ( . 9 3 .!! / J ( ( ) 9 I3 .# < ) 2 !9 ( @! \ . ! .

2 ># = % [ & [ & # 7 # ( &# !. .. ] C F D 8 ?!' J`! s! & % % @A &' Z &! ( )! / # Q ' / ? ) ' 8 E 2 "E T & !-! @ T z ( @! .4 # @ & A9 & ! I ..78 ? ! ! ) < 0.& . # F ( 6 78 ` ( @! / }b 78 !* 8 )( . . 2 ( w @A 0 & . # ( ! / 2 !K s! E 2 "E3 / .# @& 5 & ! /. . 2 ># S pvA &^ | s! S# $ " S s! & z Q !9 .L ! ( 3 + 24 #@ & JK 2 P 0 ( )! C @ & uD . ! . 4 / ? M ! O*! # . .. #/ & 0 . 4 !K v Z C @ & uD . ..

! '3 @ & z &' ? &!' 8A % !9 !F . 4 o . / •! ? + = ( S ? . !K &!' ] 6 ! ? . #F ( / 2 " / . Q.!4 }II & z . Q. N ..# . ! .J L I CJP !D3 j! CJP ( M!D . # !4 !K v -( Z [ & 2 S b!' @A E &!' 2 % $ ? 78 S p' 78 .4 L T &' @! ( 5 u # !!.4 b!' E3 E I W .. ! & . F ! ( [( ! Q d 3 ' / \ &^ _A E! CE ! F AP D ) 78 / -P . . b!' J . E ! Z / KL ! 2 . ..4 L T &' @! ! ( 5 U 78 ~ M+ 2 .

H] 6 s? Q !K v .3 d ? .4 # @ & A9 & ! \ I .5 " 1 & ? •! ? 3 ! @! ( 1 s? &' J€ zA ( ! 7 !9 ( 6 7 !9 5 & ! K ! 2 ( M! s ]( .5 " 1 & ? •! ? L ! 8 J •! ? ? . EV 6 A @! 7^ ?* d 0 s! &!' ? 3 R! X A •! ? Q &^ | ..S .\ . 5 " 1 & ? •! ? ] 1. 2. #@ & JK 2 P 0 ( )! C @ & uD \ +#* 4 5 $ \( \ 4 . ] . 2 . . ! 3 .4 $ V OS B3 &' ? s ] 6 A &x! .! s ? &' J. . * ? Q ! ( ! &Q -! ? !*(3 ( 6 7-! 7 !9 ) ] @ .. 4 / ? M ! \ O*! # . # @ & 5 & ! \( 3 + 2. H] 6 s ? Q !K v . . #/ & 0 . S . V # . &\ $ ? ? .! 8 s? 78 ! 7K ] #! .78 ? ! ! ) < \ 0. b 78 ^ A' @A ? ) 8! ] / .# ) s ]@ . * . b s 7-! !K v .b s 7-! ^ A' @A 78 78 8! b!' 8A @ s w 7-! JK 2 5 k s 7-! @A 78 3 &Q V 6 ]@ . * . .

i! ) @! }( . F A JK 2 J!P @ 0 &M j ! ! . . . .\ ! .:. 2. / .X A 0 78 !* 8 T Q.X A 0 78 !* 8 * Q. . ?!' ( A 3 &M H . L T !*( SF ? . L T ? !P \ +#*!. #F ( !F 1 2. { 3j W= ( 1 P &_ $ J8A {F ? HA .o . . # . o Q J!P @ ` { ! ! ! .L T 7K \ . ] 6 M ! ) ) Cj D 78 ! ) ! CG! ! D 7-! 2 &M &Q #4 M $ / &' &^ | @ C( ? D 2 @ &M C! D ( M! 2 ( w <vA % S p' 78 8A. . F A JK 2 J!P @ a G ! . " / 6 & v N P AP = ( & z 78 / -P o9 ) F ? 78 }( ! S F ? . # ! ! V 1 &1 8 d [ & . / 2 !K s! ] 6 % &5 ! ! 78 / . 2. o .U#. 2 ># 1 2. *.b M \ 0. S b!' @A 1 2. ?!' ? G ! . o ! ) 3 Q ! q / 8 * 78 Q.

Q.. &. iQ !P 0 & z 7-! ( 5 < .[ & . . : \ Q.. 2 ># / .. S b!' @A G ! &' ! ) JK 2 P 0 ( )! C? M 2 D • J^ AP ) # Q ' / s! & z 2 ] 6 & J 0 ( )! &_ @ V ‚ J H ( S @ ( / ! 3# ( 3G / . F .. L T !K u { # ..! ) Cl 6. Q. . &' ] / s! ] 6 ! ! 2 6 & J 0 ( )! &_ &^ | ‚ JH ( " = ( 78 / -P S G ! { 5 % ( 1 P {M+ 2 . ƒ+„ 7-! & ? D ]0 # . : \ *F . !! ] + . F 5 ( ( Z 3 Q ( 5 ( ( M N F . . .

. 0 # F / ! 0 # ` P ># ( # a J7 &H & @A 1 . X $ @A 3 \ ] * 1 S ?!' @A ) 78 ! +# 3 . #F ) 7-! ( !F ? ! ! ) +# 3 . ( v 8 ! ?!' .0 # C 8 ! ) )D 78 / ! C 8 ! ) ! D S# $ % &' !* ( ?!' @A +# 3 .F 0 # F H] 6 ! !* @ r 1 . *_ E S b!' @A +# 3 . . . 0 # / ! B 2 ># [ & D ? 1 . & T X $ @A b!' @A +# 3 . # ( ! +# 3 . .[ & .F0 & W / 2 !K JK 2 &' ! ) &Q / . 2 @ ? ! ) ^ . JK 2 W " ` ( @! &' !* ( 63 / }b + )( . 2 ># +# 3 . 8 ?!' @A X / 4 78 ? Q 4 ( $ P ! pvA 8 ?!' @A & T !* ( Je ! !* 3 &Q !* ( / JK 2 1 ! ) P ) $ 0 1 !* &' ) ( .

P JK 2 &Q . #F L8 ?!' ) ( 1 T ( !F r @! AP +# 3 .F 0 # F / : .F 0 # F ! !* Q ?!' 0 & .&Q C 0 # F 3 I! ! 3 0. #F b!' ! !* @ r ( !F 2 @ &M V 7!9 +# 3 .F / JK 2 2 ? ! 0 # F 1 2. #F G m ! ( !F +# 3 . #F b!' 8A @ z P ( !F 2 Je +# 3 .F ) .? ) 7V 2 ? ) &* 8A &' ! ) . @A &' .! 1 2. & JK !P &!' / : . @ @A 8 1 b.F ( 5 ( ( 0 # F ` # ( A 7 0.F & 3 0 # F 1 b. #F b!' 0 A* ( !F +# 3 .! 2 ( ? D j ! ? ! Q ( 1 P ( )! 8 ` AP ) .0 # P ># 0 & ( # ` a ? r J7 &H 8A . r†3 Q Q ' 8 k JK 2 Z & Z 8 Z c @! # ?!' . #F pvA 8 @! V ( !F u3 d Q ' +# 3 . & &' ! ) ! !* …?!' 7. .

F & 3 &!' P JK ! F 2 &Q b. . ( # ! ` J7 &H a @A ( x .. / : . #F b!' ) !F 8A ` a &' ! JK 2 3 A' J7 &H & .0 # P ># 1# . JK 2 . ( # ( +# 3 . 0 & 0 A* .F / ! F0 & 1 b. ( +# / 1 & . #F ) ( !F 2 0 +# 3 . #F G m ! @ & ( !F @A &' ! ) +# 3 .F ! !* …?!' 7. 8 . #F E ( !F 7 +# 3 .F 0 # F1# . &' ! ) T @! 0 ( )! @! Q & 3 7 8A < &^ J`! & M JK 2 r &' < ! !* r ! JK 1 + .F / ! F 1 . #F b!' 8A @ z P JK 2 !F Je !P 3 . #F L8 ?!' J!* 0 1 * ( !F AP ) ( A ! +# 3 . Q ?!' ? ^ ! / P ># 1 .F / ! F 1 ! . / ! F r†3 Q Q ' 8 k / : ..

.3 Q. #F b!' ?!' 7N P P JK ( !F 2 Je @ 4( +# 3 . .&Q &_ / ! F P ? ) Z . #F b!' ! ) T r ( !F @! J`! AP ) +# 3 .F / ! F 1.F ( 5 ( ( Z c / ! F ` @! # ( A 7 ! ) . #F b!' 8A @! 7 3? ) ( !F v H m +# 3 .F . ) &' ! ) Q &' & @A 0 AP ) &Q & T ‡ 8 5 # • Q ' ] 6 AP ) ! &' ! ) 7 !9 V Q 0 ! !* 8A &' ! .F &' ! ) @! ! / ! F !* ? ! ! ) + : Je ?!' .F 1 & @A / ! F 78 ! Q P JK 2 + &Q ( +# 3 .# ?!' Z & . #F pvA 8 @! V Z ( !F u3 d Q ' 8 +# 3 . / * & T =Q &!K \ !K & v u3 ? ) ! ?!' j ! @A 8A 8 + . #F !F Q ' ] 6 AP ) + : 1.3 Q.

"E 2 X $ f ] 6 6 6 ( A &1 .OB<:B E &Q3 ? ) ' % ! 7-! ? .^ @R 4 9 ? *a Qc ! # ? ? ! v X ! h 8 ! !* AP 1 ! ) Q 2 J . 1 u < &^ = ? ! &Q 1 $ ! ) ? ) Q 2 &' ?!' o$ 7N & T % P ! 3 2 • Q ' <vA % ) $ ! 3f ?a 7 3 H ! ˆ ? WD ( $ ? j> !* Je $ 7z Q ' ! ) &' % P 78 & ! 2 A V ( 1 R! 7 & 0 7N E 8 ( M! @ 2 !* 8 7-! $ 7N E & 7-! !K & 78 K fE ? CF g &' !* .

/ J <] c &' @ 5 $ $ %& A &x! ? . # 78 X !* 3 * ( < U3 ~3 u &Q H ? ! / . .^ ) 8 J ( ? =E QR S H ? ! &_ Q ) $ . . # ? ! J J 6 R Q 3. . # ( !* &2 ( )! ( / 3 &' !" Q_ ! !* !* QR &H H 8 !* &2 ( )! ` ( ! !* 1 ! !* ! ) * +. 8J J ? ( A /.# T @A 3 / !9 ! ) 3 ! ^ 4 C .& # .( )! 78 !* ( ? ! ( )! Q ' ( % !*( 78 & * . . ! . L8 / 7 !9 ( )! ! ) 1 ! 1 . ! J <3 9 ` ( @! @ # $ J . &' < &^ & . L8 @ & 0 ( )! ( 3 # 4# / 4 $ @ $ -! ( -33!. .. # 3 @! 8A 5 @! ) * !. # 01 D 8 +BBB lg F . @A 8J &' / !K 7 8! = . 0. @ & 3 &!' 3 ` C <( DWD3 / -P + 2.!! . .

!D 6 63 &2 ) 3 D 7-! & ( 78 V ( 1 ) ( 1 < . .b s Φ> ".F A @J & J . i! ) ) Q &M . # 3 / ? 8 : ! ( $ & 3 ( ! ^ &^ & &' / . & C # ( . # ( 1 ) P 6 8 &_ < &^ V( 1 6 6 8 ( A 6 &1 ( w Cd & ) Z N& T % & 2 # . . . !D 78 P ] x 7!9 !9 8 7!9 ) * !.H ^ ( S= S= S= S= ? ! ? AP AP AP AP 8 ) ) ) ) 8 0 6 P / -P ? 8! # 8 => . C ED 6C( . !. !. . A' S !K v ! ) 78 •! P ( J ! / . . i! ) ! 2 ♦ #P ! / # ( / & J 8! 78 &' ?* d #P 8 $ < 4 !9 ( @! ] x ! @! R Q ( 1 8.

/ & ! % ' m ( .H J( @ A' 8 $ 7K * & `Q . / &_ ( . # / ( ! . / v & r . ? F ( ! J A ! .p' / % Z( <*( &!' ? 3 P / ! &' !9 JM 1 + .# &!' ( v J @ 2 & r }( ! . H] 6 # ( . #P 8 $ Q r Z ( &!' ? C F ! .:\( Je d 9 #P .@A ♦ / }b ? ! ?* P 8 $ d 7!9 ( !9 5 $ 78 & Φ f h !! ˆ! L .&Q . ( ! D 78 J!* Q ' < &^ " ƒ:: &!' ? 7-! % Z( <*( & T / . / ] x / &!' . . ( ! . # q 5 ! A' •! ? ( .

Q !K % % / % ! ) ? s ? ( T( 7-! s! @! $ ! !* # / ?!' 0 JM 1 + !* d 1 ? Q s Z( <*( M H ? ! / < 3 / -P S# P F ! o ( @! H! ( ! ‰ ( ? Q ( 1 ( ) 5 ? ! !* !9 / •! ? Φƒ &_ < &^ k 78 & 78 X $ Z S# JM !K 4 7$ ! % ) ( 1 .

!4 / ( 5 ( ( Z 8 < Z ! R !P !*(C }7 ( H(! D 4 !K ( 5 ( ( Z ? . #P 8 $ < 4 !9 ] x +# 3 . n!n 3 < Z 3< Z T Q 3 !K . . . 1 . 0 # 1 2.# ) 6 63 ) JK 2 78 ) ) Cj F ? F D S( 1 . . . # ( ! / +# 3 . . 7-! ( 1 . !4 # ( 5 % AP ) S 0 # 1 2. lK 6 6 / ( A 6 Φ &1 T r 7-! J ? 4( ) Z 5 $ % S +# 3 . 0 # 1 2. 1 ./ }b &' ?* ?* X M & @A !9 7!9 ! ) ♦ d X A' Q &M $ 8 $ 5 $ % !9 7!9 * & i7! m ‰ a 78 & ! &' % = &_ ( v 3 C( ? D P ! !* Q JK 2 P ? ) ! ) ` @ ) 8 ( M! ! ) JK 2 C H I D @ #P . Er Z …H !7 I † < 4 !9 3 / JK 2 0 78 &M 3 ?* d / .

Z &1 ) &_ 78 ' !9 ?* X M 8 & @A P $ ( p* &vA !9 ! !* &_ & T &^ s &@ AP $ 1 78 1 ?!' A 1 ! ) 8 J X ! P $ ! ) &' . < &^ x !3 J .!* 4 / }b ? ! ?* d X $ ( 78 / ) 5 $ .= 8! r ) ? .

# Š! 78 ?!' & @A !9 3 ! 8 $ $ ? Je . + . # P ] x l! m( / ? $ J!' !‡ $ !* #V ! / = ! j . 3 V 9 e ! ..: ! P ) 6 / d. ?( ‹ $ ! ) N ' !9 Je & @A 78 X J N !d( ! ( $ Q ( !9 s! ! ) A& ) 78 / % ! 5 p' b* X M Š! ? ! ! ) % X ' !9 ! P & $ 5 3 / J.p' 8 o 2 J . J .

. b ! / JK 2 ! 4A 2 ! ) JK 23 & T 2 ( ! ) 3 r Q &M $ ! JK 2 ? &_ &@ / +# 3 . ? ! ?* d # P ] x H I 3 / ( A &1 . / ! 8 P ! 1 7-! J 2 ! ) %& / JK I! ! 2 @ 0 78 2 & A & ) ! 2 1 ! ) & 7-! ? J8 J ? 2 G! ! ) 78 / . U &^ JK 3( 1 *& Z & T Y Z. 1 & ? φ 3 2 Q ' ( 78 AP 1 2 Q ' *& / ] x f & : &' 78 < .#V ?* X M P AP 1 l A !* 8 ♦ p' ! ) # l$ 2 0 ( A &1 .

#F ( ! " # $ %& ' ! F+ : & % .F / . % ! ) C 2 !9 7!9 *3 6D3 %& ( M! ] $ %& ( )* +.# ( 1 ) ( A ! !3 J . .!* 43 @ ? A ` ' !9 P A' $ 3 !*( ! / % 78! ) x -( Z 3 @A 0 & Y Z4 F 1 8A ( M! &2 J!9 dc ( / s! P !9 0 7 Š 8 s! 2 / }b ? ! ?* d X $ ( !9 5 $ 78 & @A # 4A 7z r ( 1 8 AP ) 8A ? ) 6 ?!' @A H m &' 8 ! * JK 2 ♦ S . !F +# 3 .

3 &' !* 8 ) ( . . # ( ! . ` * & "E 8 J X ( $ ! @! . !F ` . AP ) ..& S o9 AP 1 / JK 2 3 / JK 2 0 ( 5 ( ( 8A 8 ! ) 4 M 7 r 4 H ? ! / JK 2 / .. 78 < 4 5 $ = . # ( @! 8A3 / +. . O &' / 8 J " / J. S # !* ( $ -! ( 1 T ` 1 ! ) 6 ♦ ) % / 0&1 + 2& 3 H ? ! 8 8 AP ) !* 8 )( .

4A < 4 ( AK X $ !9 s! $ !* k 8 A ! AK < 4 ) !9 / 7!9 0 ( 1 K = C / l-! ) & T !' ^ P D& T ( $ !9 % !*( !9 3 X $ .H 5 ? ! $ ) ( . = &' ^ F D &^ 8 $ < J 5 @ 3 ? ) <] cCF $ 78 !9 .

.= Q. # .= . s! . # !* J . = ! . = AP AP AP AP AP AP AP 6 5 #@ #@ i! i! #!9 = = ) ) A3 8! &2 ( )!3 4 M MX $ ! !..A !9 # = 3 V !9 L 76 0 ) $ X Y &@ 8 Q R E ! ! !* 78 @A X & $ 8 Q. 0 # / ` ( (8 = m ‹ ! ? j G! ! i G j ! ˆ! m 7 . E 78 "E ( [( 78 ?!' \ ] ( 8 $ 9 $ &R @A E !K ( &!K ? !' ? # ( D T( &' ^ = J $ % &' !. 5 ` !9 0 & ( ) 3 ? ? ) ) ) ) 7 6 -! ) ) _ AP AP / & / ! ) ) ) !9 ? M !9 ! ) ] ). 8 !P ( $ ! !* 9 C( )! !9 3 ! ) P T( M U 4 ( 6WD !* ?* ) $ !9 ! ) 3 _ Z ) / P ) 5 A3 @` @ )( . = . 8 ) 2 ! 8 J & ) ! !9 Z &# • ! 2 ) ) _ ! ) ( 1 ^ A' 6 C /! Z 8 & $ ) = a3 ! !* ! @A ^ ) * +. &.. = 5 / . AP ) V ( )! !9 3 6 @A . . 6 78 .= !.

f H! H F ! H ! L Œ E G! ! ! ˆ! f H! H F ! H ! L Œ E i E! }( ‚ J = < A # II F ! j (! j (! J ? = = ! ( 7 . # = ! / / ! ) V & 7 &5 / & @ / &!' / ? / / AP / & / / / / & @ / &!' / ? / / AP AP ! C` &vA Q JK s! % !9 ) R !9 ? X M WD ( )! 78 ?* !*( d ) ) @ @ &!' S E^ S E^ ) S E^ A' A' 7-! 6 A' !9 !9 Z & $ ! !9 ) -! -!3 & T ^ @A A' &z &* 7^ &* 7^ @& 5 $ A c AP ) C ) ( . 3 ' 7V 4A )3 7K _ 2 ? !D ! ! ) ) V & ! C` &vA Q JK s! % !9 ) !9 ! ' 7V 4A )3 7K ! ) ] 7 &5 . 8 ) s! 2 ? !D l8 ( ( # !* & A' = ( AP AP &* 7^ -!3 ] 6 . # = = ! m ...

E ! ‰ b :. i 7 ‰ !9 s Φ >3 v s Φ +3 v .E ! ‰b +. G! ! . E^ A' 3 @A @A @A ! s P JK s P 2 2 6 s Q 6 7 ) ! ) ! !* Q 7-! 6 & 2 s! &' Z P 2 6 _ @A ( A v G G # ( < S # !* &2 S # !* ( {= {= {= {= {= {= < 7K AP AP AP AP AP AP AP ) ) ) ) ) ) ) . S? M ‰ #!P ‰ #!9 ! v _ 2 &1 ) 2 2 8! 8! + + A3 J 6 78 ( )! !9 .G ‰ <! ( @ F AS !9 #@ & #@ & S <! #@ & b b S <! ! ! ! }( I X A3 & ! < ! @R F A 4 ? Qc b F A F A? # q / @ 6 6 AP ) AC v ! 23 4 Je 2(WD .j ".G .

E ! ` $ 6 CJ $ ^ ( )! !9 ? ( @! & 78 2 7 V ♦ 45 6 7 ! ( S # !* ( J!P @ ( 1 K fE ? S #V ]( ]( ] -33!. # 3 # ! / 7 $ .{= {= S SF 9 )( .b !J ? !J ( *@ # & . b * +. ]1 ! 1 . G! ! >. . !4 .! . p2 4 ^J 5 !9 P . # ‰ #!9 ‰ Z ! sΦ ƒ ? R ) /8 ! !* Je ( 9+ . !F b * !. . #F ( ( * `. ( &# AP AP ! ) ) ) ƒ.!! . # @A !K A? 8!D .

p 8! S >B L ( )! S +B @! &' < .: . . i @ & u• / ( )!S d 1 .. }E. J.!. U { = 4 78 . u. . F )! ` JP . 78 &2 &2 ( •3 !* ) 8 @ !* ( ! 6 / s! ( )! -! ( )! & . F )! ` JP ( M! 6 { 0. .3 ! {0 { {1 ! & . { .\+ 2.b !J .( )! = 4 -P . 4 M . # !* d 1 ? !K 8! ( )! Je ( ( )! Je !* . .. # !* &2 ( )!.Q .

.P 0 6 ! 4 !* # 2.! ! P 8 $ .& 2(3 ! ? 1 | .! 4 4 78 &' &^ ? ) ! ` &vA 4 2( !* 8A \.3 # 2. &' . 78 !* ( ( @! ( ! 2 ` &vA ? ) •! v ! !* 8A \ \ + . d 1 (? v 2( $ JP 2( & ..\ P .78 7^ !* ( v ! ( ! 2..# q &R @ & . •! v 3 ! ? 78 1 . .P ( M! / JP .3 ! 6 + & . . . !' ^ v 2( ♦ :5 6 7 ! C D = AP ) 2 &1 . A3 . 0. 3 . ? M / !' ^ ‰ .

#F F 2 #B B 78 6 \ # !* ( JP . 1 . ` @ F . / . #F ( 2 &1 )( .. / J!P @ ! ) ! !* 3 9 @ .. S # / $ JP #V !F / . 3 &' C D = AP #V o!' / J!P ^ ) ! ) . #F ( % &5 0 # 8! 0 ) 2 8! F0 # AP $ 1 -!. ` ( # ? M @! L . $ / -P " AP / ) ? M .( G . "E ! &' ?!' & @A 0 / J.

K. & J @A & ! . . M. # !K v . / d & T. ` @ "E ! &' ?!' & @A 0 / J. # *. Q.F .. . 3 &' . !K U 2 3 . # *. #F ( !9 ) )( . {( F . 4 / ` ( @! L j ) 78 &2 $ JP ..# 5 ! 2 3 .&. T T 5 Z !K # &. { ... { /. ! . !K u # . F ( ( Z ‰.. 7^ ! JP . . .! / AP ) . { v { + { + { Z 3 #.. 4 p2 ) $ 6 & .: . .. . Q.& {+ { {T \ 0 # . . . &. .. 4 R! ." \( !9 {( { -33!.

& { + 6 { {T . # *. . ! .. / $ ` ( @! L G! ! JP . #F ( @ ) ! F/ 2 ! AP 8! 1 $ / J!P -!. . .&. ..C"D = #V o!' AP ^ ) ! . # *. & ..# 5 ! .. {( { -33!. 4 78 &2 .F . !9 ! . { /. 7^ ! R! & J @A & . @ ! ) % &5 G! ! 3 9 8! 0 ! !* / J!P " \( / d & T. .

3 &' ! &' ?!' )( . / J.\ 0 # ! JP . #F ( !9 ! C D = C ! D 78 ! / ` ( AP ) ! ? 4( !9 CL 3# ( ) v E! DD 3E ! | AP ) ? v ? C M ! ) ( A @! L E ! &' &^ . ` @ & "E @A 0 { / ! & . Q. 4 p2 ) $ !9 !!. { / ! ! . Q. .. ! { 9# *. K4 T &' @! ( 5 < 2 3 . . T &' @! ( 5 u ) F . . M. 3 3 H 1 ! ) { + { + ! ! 2 3 . . . ! ) S}E 8 ! 2 8! / AP ) .!. Q.

. •! ? B v 78 $ \ 1. . ` @ "E & @A 0 ? C+D = AP ) ? = AP ) 8A Φ B Je •! ? P 3 sΦ + 5 % Φ +3 AP ) 78 ? v \? !* 8 8 &2 A 5 •! % . #F ( F . ( JM 6 / ? .b M $ M ! JZ &1 + . .\ # & ( JP . . B3B { B { 0.. ? . / ) ? . .. \3# . 4 = ( AP ) ? !K v •! ? ? 3 @ ? . 3 &' ) ( . { ... S + . { " AP . p!' . ! &' ?!' s / J. 2 & { .

C:D = AP ) #V ! ` ( !9 _ 3# ( @! i 7! 3i (! 7 &' &^ | _ !9 3 / ( ! 4( ! ? 78 d -P 78 78 ` ( @! " # ( ` ` ` H + Q. .. . / J. !. !. Q. !. #F ( !9 _ ! &' ?!' & ) ( . !4 &2 ? ! !* 8 @A &z & T / AP ) &2 &1A &0 !* ( F. &^ !9 . 3 # ! ( @! . &' 6 7K $ ! ! ) ) ! @ _ ) _ _ 6 . &2 . ! Q. . ` Q. 3 &' 3 / -P # 4A Š @A & 0 . . ` / Q. / ! &!' ` Q . . p2 _ | 78 &2 -! 78 P 0 _ 3 4 d+ . . ` @ "E .

. & # " H ? ! &^ ^& Z / AP ) . C / D aE. 63 $ @ # / 0 & @ . {I J ( Z !9 3# @! 8A !* &2 ! ) W & T C>D = AP #V ! # ( !* 3= < 8 3# !* &2 6 78 ` ( @! L ! ) .. &. iQ 0 S :BB {( . . W. #F ( Z F. . & . ) ( S# S# { . !K v 0 S ]( . 3 Z 4 -P o9 ! &' ?!' & @A 78 !' 0 . . iQ !P 0 "BB { p > { p { ? b . | < . { + ! ? P {d & 4 p!' JZ &1 & @ d 78 / 2 ( @& 4 p!' ?* d & @ ( ..CƒD = ƒ AP ) !9 ! JK sΦ 2 !9 # 5 % !9 ! 8!3 ! ? 8 / AP ) 8A H 63 ?* X M ? ! . . 8! {( .. # !* &2 #BOBO ( ( ‰" . & . v . }E. &\ . # !* &2 #&. & ... . !. . ? .& O . 4 o 0 .

. .H S . ( @! F ( 4 . / 4 M AP ) Je d P +. O ( / 1 ! d 1 !3 ` . O 78 J. 3 &' F.. O 78 J. ! &' ?!' ` @ "E & @A 0 ? ! ?!' M AP ) ? ) 4A < 4 !9 s! 8 !* 8 ] c &' @ 5 $ = A ! ) . )( . #F ( 4 M AP ) / +.!! . ! . ` @ "E ♦ <5 = ! > / ! ) ! ?)) / . S # @! . . 3 &' )( ./ +. .

. 5 S =* ( A / ( @! 8A 4 78 1 ! &' T( g d ) d / -# # &' ! $ A 3 . QR d& &' !9 \ 5 $ S = 4 $ " H d -P &' < 4 ? ! / }b3 9 6 78 / }b 4 5 AP 1 ! I! = 6 < &! / @R ? ! # . 9 3 .3 d W &' / x < 4 78 V &vA 5 $ Q ' AK % !*( &* A ! ) A ! \ 9 3 . / + Q.S # . & . ! % !*( 7-! ) ! ? 78 !. ( S &.

#F ) * !.( < < 4 S # !* &2 ( )! !9 78 A S # !* ( AP ) . # . = AP ) !9 _ = AP ) ? [ F A _ JP b s JP Φ > b s JP Φ 9 ♦ 45 6 7 &# ? R ) &Q !* ( ! 7 6 P ! / . = AP ) ? M 2 &1 ! !* = AP ) !9 ) 2 8! = AP ) ? ` s v = AP ) ? v = AP ) ? s v = AP ) ( A 2 6 ! = AP ) ( A 6 ! .

!F !! S o9 AP 1 / # ! ) 3 / $ -!. d c 8 ? ! <vA % ) ! !* ` @ H ! ! / J!P @ ! ) / 0 # F + &! C D AP ) v .. S l8 ( @! \O.♦ :5 6 7 ! & . S / . S / < / . ! !! # 4 . • \ $ ? ! $ ? C D #!9 ) 2 8! ! ( 1 P . . # 5 % ( 1 P C"D = AP ) ( A 2 6 ! p' ( A 2 6 ! . #F ( !F \ .

0 .C # . #F ( F 9... !D &2 $ -!. 1 . . C D ‹ A 2 ( &' ( $ #V . .. . ( @! ( !3 A' C#A( D 8 . ! # ( X A. #F ( !3 ` ( @! 8A / ?!' ^ 2 ( w 6 6. F 5 ( (X AC D 8 2 6 ! r @! .

8 +3 Q JZ &1 ! l! mD 8 2 j! 8 :BB3 Q X A 8 / -P b* X M 0 ! AP ) ( A .# :BB Jj 2 ( w ( / Cj J . . C:D i! ) ! @! 8 J 2 0 M ! 6 ! .3 5 % ( 1 P Q ?* X M . C+D F A 2 6 ! .

..& \ . S# ( @! 8A / •! ? Q& ? Φ>3 ? $ -! &vA. !F !! & S o9 AP 1 ( &!' ? 3 / : &!' 8 v 0 : s S / . ( @! \O. #F ( F \ . ! 3 . 2\ \ .S S ! S / ` . #F ( F 9. CƒD b s Φ>3 v Je •! ? Φ> S . #F \ . ` ( @! + . ! . b* X M . . . v S . ! s! -! & A 0 ! $ 6 / . # . !F / .

.S H ? ! &_ &2 &0 S b* X M 0 AP ) 8A / }b .

. #F ( F 9. F 1 2. #F S o9 AP 1 / s! &' &^ !9 0 ( ? . | ( ? 3 / s! ? [( ? 8 S b* / .. ) P !* 8 ? s Φ 7-! •! ? Φ COD = AP ) ( A : ` 2 6 ! S . . ! & & 4 # ! ) ( $ @! 8A &2 -! &vA.F ` ( ( A& ? 8 Φ 3 &2 d @! 1 2.C>D b # 5 % b* X M & T s φ AP . .

. . . #F ( !3 • ! &_ 8 .S b* d / -P C BD p' ( $ S .. #F F S o9 AP 1 / & # 3 S b ! ?* d / . X A `( 1 P C D L ( $ ! ) ? Z P JK 2 6 S .. #F ( S # !* ( S b* X M & T + r @! F 9. #F ( F 9. # / P 2 ( w .

! &' X A s! &_ / Z P 2 6 # ( @! / ?!' X A Cj ! #A( D 8 X A X 6 CO. 8 ƒ / -P Q ' &2 ‡ 8 S b* X M 0 AP ) 8A . ! ` ( @! 0 O. . ! !#*! # 3 !K X A !K ?! &R R f3& ? 6 0 ..3 / Φ 3 &2 6 ! ? 78 d 0 O.S ` ( @! # . .

# • &_ 8 X ` J8! C . #V ` Q. #F ( 1 78 &2 F . !* 8 / J!P @ ! ) C` &vA ! N & T ?* X M C "D L ( $ AP ) Z .D L ( $ AP ) ? [ _ = AP ) 8A &_ & T Q! * 7 6 .