Diplomski rad

Respiratorni sistem

1

Diplomski rad

Respiratorni sistem

SADRŽAJ
SADRŽAJ..................................................................................................................... 2 1.UVOD....................................................................................................................... 4 2.PSEUDO SLOJEVITI EPITEL........................................................................................5 3.NOSNA DUPLJA........................................................................................................5 4.NOSNE SUPLJINE......................................................................................................6 5.MIRIS ................................................................................................................................... 6 6.PARANAZALNI SINUSI...............................................................................................7 7.BIOLOŠKA ULOGA....................................................................................................8 8.OBOLJENJA............................................................................................................... 8 9.ALVEOLE................................................................................................................10 9.1 Alveorne pore..................................................................................................11 10. PLUĆNA CIRKULACIJA..........................................................................................11 11.INERVACIJA PLUĆA...............................................................................................11 12.PLEURA................................................................................................................12 13. KAKO PUŠENJE UTIČE NA RESPIRATORNI SISTEM................................................12 14.PROCES DISANJA I DISANJE..................................................................................13 14.1 Spoljašnje disanje..........................................................................................14 15. UNUTRAŠNJE DISANJE.........................................................................................15 15.1 Regulacija disanja..........................................................................................16 16. ANATOMIJA DISAJNIH ORGANA.........................................................................16 16.1 Usno nosni prolaz..........................................................................................16 16.2 Ždrelo............................................................................................................ 17 16.3 Grkljan...........................................................................................................17 16.4 Faze spoljašnjeg disanja................................................................................17 17. FUNKCIJA DISANJA...............................................................................................19 2

.................3 Regulacija telesne temperature................................20 17....................................................... ZAKLJUČAK...................................................1 Unos kiseonika u telo.................20 17..................................4 Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu.......................21 18.........................23 3 ............................................................. 22 LITERATURA..........2 Uklanjanje ugljen dioksida iz tela.............................................................................................Diplomski rad Respiratorni sistem 17.....................................20 17.......................................

Da bi proces razmene gasova bio uspešan potrebno je da respiratorna površina bude što veća i bogato snabdevena krvnim sudovima. disanje je moguće podeliti na: unutrašnje disanje . Sve organizme možemo podeliti u dve grupe. Pošto je molekularni kiseonik u visokim koncentracijama štetan za tkiva (dovodi do oksidacije organskih materija) on se ne može magacionirati kao što to mogu hranljive materije ili voda. Kao krajnji proizvod ćelijskog disanja stvara se ugljen-dioksid koji opet po zakonima difuzije prelazi iz ćelija u krv. U zavisnosti od toga na kom nivou se odvija. Kiseonik iz krvi difuzijom ulazi u ćelije i omogućava ćelijsko disanje. Zato je neophodno njegovo neprekidno snabdevanje iz spoljašnje sredine.obuhvata razmenu gasova na nivou tkiva i ćelija.vezuje se za hemoglobin (obrazuje se oksi-hemoglobin )i njome dospeva do svih tkiva i ćelija u organizmu. Anaerobne kojima kiseonik nije potreban. Kiseonik je većini organizamaneophodan za odvijanje metaboličkih procesa (sagorevanje) u toku kojih se kao krajnjiproizvod oslobađa ugljen-dioksid. spoljašnje disanje .Diplomski rad Respiratorni sistem 1.razmena gasova kroz respiratorne površine koje su u dodiru sa spoljašnjom sredinom. 4 . Procesom difuzije se preko respiratornih površina usvajakiseonik. zavisno od njihovog odnosa prema kiseoniku: Aerobne organizme kojima ja za život i razvoj neophodan kiseonik. a zatim iz njih u spoljašnju sredinu. Spoljašnjim disanjem usvaja se kiseonik koji prelazi u krv. U krvi se vezuje za hemoglobin (nastaje karbamino-hemoglobin) i tako transportuje do respiratornih organa.UVOD Sistem organa za disanje (respiratorni sistem) obavlja razmenu gasova između organizma i spoljašnje sredine. a otpušta ugljen-dioksid u spoljašnju sredinu.

Osim lažne slojevitosti (nukleusi u tri nivoa).Diplomski rad Respiratorni sistem 2. epitel karakterišu visoke cilindrične ćelije sa kinocilijama na apikalnom delu koje se jasno vide na slici prpearata traheje.NOSNA DUPLJA Nosna duplja se sastoji od dva dela:spoljašnjeg-vestibuluma i unutrašnjeg-nosnih šupljina(fossae). kao i kratke debele dlake.koje zaustavljaju veće 1 ARSALANE K et al: Clara cell specific protein expression after acute lung imflammation iduced by intratracheal lipopolysaccharide administration. Takođe se lako uočava i jako debela bazalna membrana (najdeblja bazalna membrana kod čoveka)1. Koza spoljašnje strane nosa ulazi u nozdrve i oblaže prednji deo vestibuluma.vibrissae. Vestibulum je prednji. 5 . Pseudo slojeviti epitel Ovaj tip epitel se često označava kao respiratorni epitel.prošireni deo nosne šupljine. Oko unutrašnje površine nozdrva smeštene su brojne lojne i znojne žlezde.PSEUDO SLOJEVITI EPITEL Slika 1.sve od cavum-a nasi pa do terminalnih bronhiola). 3. s obzirom na činjenicu da se može naći samo u respiratornom traktu (gde pokriva njegov najveći deo .

Respiratorni sistem 4. U lamini propriji nosnih školjki nalaze se veliki venski pleksusi poznati kao sunđerasta tela. Ove želije se od potpornih razlikuju po tome što im se jedra nalaze ispod jedara potpornih ćelija. dok je gornja obložena posebnim olfaktivnim epitelom.Diplomski rad cesticeizudahnutogvazduha.Abell RM (editors):The Lung:Structure.Function and Disease. Ovaj pseudoslojeviti epitel čine tri tipa ćelija: Potporne ćelije . poseduje smanjujući bogatu protok vazduha. Olfaktivne ćelije su umetnute između bazalnih i potpornih ćelija.NOSNE SUPLJINE (Fossae)-u lobanji postoje dve nosne šupljine (leva i desna) odvojene koštanom nosnom pregradom. Svakih 20-30 minuta te strukture na jednoj strani nosnie šupljine ispune se krvlju. Za to vreme strujanje vazduha se preusmerava kroz drugu nosnu šupljinu.Williams i Wilkins.MIRIS Mirisni (olfaktivni) receptori su smešteni u olfaktivnom epitelu. To periodično zatvaranje omogućava oporavak respiratornom tela.1978 6 . Potporne ćelije poseduju žuti pigment od koga potiče boja olfaktivne mukoze. nosna epitelu duplja od isušivanja. vaskularnu složene 5. Bazalne ćelije su male okruglog ili kupastog oblika i nalaze se u bazalnom sloju epitela. dovodeći do toga da se rastegne konhalana mukoza i smanji protok vazduha.imaju široke cilindrične apikalne i uske bazalne delove. nabubre. mrežu Osim sunđerastih građe2. Srednja i donja nosna školjka su obložene respiratornim epitelom. Ove ćelije su bipolarni 2 Thurlbeck WM.Nosne školjke. Poseduju mikrovile koje su uronjene u tečni sloj. Sa svakog lateralnog zida svake od njih izbočene su tri koštane structure . Olfaktivni epitel je specijalizovani deo sluznice gornje nosne školjke na krovu nosne šupljine.

odnosno promenu njihovog oblika i položaja. 3 Arthur C.sluznica disajnih puteva je obložena specijalizovanim respiratornim epitelom. a ovaj proces pneumatizacije se završava između 14. One komuniciraju sa usnom dupljom putem otvora (orificijuma) ili kanala (duktusa) i obložene su veoma tankom sluzokožom. Evolucijom je ona počela da gubi na značaju (pogotovo kod čoveka) i sluzokoža je postala važan faktor u procesudisanja. 6.PARANAZALNI SINUSI Paranazalni sinusi (lat. Na razvoj paranazalnih šupljina. Da bi se te funkcije mogle obaviti. Medicicnska knjiga.sa brojnim mukoznim i seroznim žlezdama i bogatom vaskularnom mrezom. uvećanje mozga itd. Jedna od osnovnih funkcija gornjih respiratornih puteva je priprema udahnutog vazduha. Kod čoveka sinusi počinju da se razvijaju odmah nakon rođenja jedinke. Sekret tih žlezda ima ulogu u čišćenju ćelija olakšavajući pristup novim mirisnim supstancama. vlaži i zagreva. uticali su promena položaja tela u prostoru (prelazak na uspravni način hoda). i 16. sinus frontalis).Diplomski rad Respiratorni sistem neuroni čiji su vrhovi prošireni i od njih polaze ćelije 3. Beograd Zagreb 1990 7 . Guyton Medicinska fiziologija. Lamina propria olfaktivnog epitela sadrži Boumanove žlezde u čiji sekret su uronjene olfaktivne ćelije. sinus paranasales) su šupljine ispunjene vazduhom smeštene unutar kostiju lica i lobanje. Ćelije znatno povećavaju respiratornu površinu. Sinusi de dele prema kostima u kojima su smešteni na četiri osnovne grupe:  čeoni sinus (lat. godine života. Osnovna uloga nosne sluznice kod većine sisara se ogledala u detekciji mirisa (olfaktorna funkcija). promena načina ishrane (naročito prelazak sa sirove na termički obrađenu hranu). Pre nego što dospe do pluća vazduh se u gornjim respiratornim putevima čisti.

BIOLOŠKA ULOGA Uloga paranazalnih šupljina još uvek nije definitivno razjašnjena. 8.  vlaženje i zagrevanje udahnutog vazduha itd. sinus sphenoidalis) Respiratorni sistem 7. sinus ethmoidalis) i  klinasti sinusi (lat. povećanje reznonacije glasa.  sitasti sinus (lat.OBOLJENJA 8 . sinus maxillaris).  izolacija struktura osetljivih na temperaturu ( korenovi zuba i oči ) od stalnih temperaturnih promena u nosnoj duplji. ali se pretpostavlja nekoliko mogućih funkcija:   šupljine unutar kostiju smanjuju težinu lobanje.Diplomski rad  vilični sinus (lat.

cevastog oblika koji povezuje farinks i traheju. alergije) ili ometaju protok vazduha i normalnu sekrecijusluzi. U lamini propriji leže nepotpuni prstenovi hijaline hrskavice oblika slova C koji održavaju lumen otvorenim. Medicinska knjiga Beograd Zagreb. 4 Prof. Mišićna kontrakcija izaziva suženje lumena dušnika i učestvuje u refleksu kašljanja.Stevanović. TRAHEJA -( dusnik) je cev koja je obložena tipičnim respiratornim epitelom. 1990.M. mogu direktno ili indirektno da izazovu upalu sinusa. dok mišić omogućava njegovo suženje.Te lobarne bronhije dihotomo granaju na sve manje bronhije čije se završne grane zovu bronchiole. Ligament sprečava preveliko širenje lumena.dr. Brojne laringealne hrskavice se nalaze u lamini propriji. Varagić i prof. dajući tri bronha za desno i dva za levo plućno krilo.je organ nepravilnog.kao i brojne seromukozne žlezde koje izlučuju tečni mucus. Razlikuju se akutna i hronična forma ovog oboljenja. Fibroelastični ligament i snopovi glatkih mišićnih ćelija vežu se za perihondrijum i premošćuju slobodne krajeve hrskavica. Larinks . Farmakoterapija u pulmologiji.Svaka bronhiola ulazi u plućni lobus u kome se grana na pet do sedam završnih terminalnih bronhiola. Sve te strukture okružene su gustim vezivnim tkivom i zajedno čine PLUĆNI KOREN Po ulasku u pluća primarne bronhije idu ka dole i u stranu. Zbog toga različiti faktori koji dovode do otoka i upale nosne sluznice (prehlada. Hrskavice mogu biti hijaline i elastične i imaju značajnu potpornu ulogu i služe kao zalisci koji sprečavaju ulazak progutane hrane i tečnosti u dušnik4. V. M.a vene i limfni sudovi izlaze.dr. Traheja se grana na dva primarna bronha. 9 .koji u predelu hilusa ulaze u pluća zajedno sa arterijama .Diplomski rad Respiratorni sistem Kroz otvore i kanale sluzokoža sinusa je povezana sa sluzokožom nosne duplje.

Kiseonik iz alveolarnog vazduha prolazi u krv kapilara preko te barijere. Strukturno. Unutar tih kupastih proširenja obavlja se razmena gasova. citoplazma endotelnih ćelija. alveoli podsećaju na male džepove. Pneumocite tipa II su umetnute između pneumocita 10 . koje plućima daju sunđerast izgled. fuzionisane bazalne lamine. kiseonika i ugljendioksida. a ugljen-dioksid difunduje u suprotnom smeru.alveolarnih duktusa i alveolarnih sakulusa. Endotelne ćelije kapilara su tanke i lako se mogu zameniti za pneumocite tipa1 na histološkim preparatima. Građa alveolarnih zidova je specijalizovana da bi se olakšala difuzija između spoljašnje i unutrašnje sredine. između vazduha i krvi. koje se nazivaju krvno-vazdušna barijera: epitel i citoplazma alveolarnih ćelija. Alveole 9.ALVEOLE Alveole su kesasta proširenja respiratornih bronhiola.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 2.Vazduh u alveolama odvajaju od krvi u kapilarima komponente. Pneumocite tipa I ljuspaste alveolarne ćelije su istanjene i oblažu alveoli čineći 97% njihove površine.

.Diplomski rad Respiratorni sistem tipa II sa kojima su povezani okludentnim spojevima i dezmozomoma. Limfni sudovi prate bronhije krvne sudove. sve do respiratornih bronhiola gde se anastomoziraju sa malim granama plućnih arterija. 10. 1979. odnosno ispod nivoa alveolarnih duktusa. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. 9.INERVACIJA PLUĆA Pluća su inervisana i parasimpatičkim i simpatickim eferentnim nervnim vlaknima.1 Alveorne pore Alveolarne pore poseduje intraalveolarni septum i one omogućavaju izjednačavanje pritiska u alveolama i omogućavaju kolateralni protok vazduha kada postoji opstrukcija bronchiole. 5 Stefanović S. Postoje i opšta viscelarna aferentne nervna vlakna koja sprovode impulse za bol. Interna medicina. PLUĆNA CIRKULACIJA Plućna cirkulacija podrazumeva nutritivne i funkcionalne krvne sudove. koji se teško može lokalizovati. 11.Ove velike ćelije su okruglastog oblika i nalaze se u grupama5. 11 . dok nutritivni krvni sudovi prate bronhijalno stablo i distribuiraju krv do najvećeg dela pluća. Funkcionalni krvotok čine arterije i vene. Limfni sudovi ne postoje oko završnih delova bronhijalnog stable.

parijetalnog i viscelarnog.Oba lista pleure se sastoje od mezotelnih ćelija koje leže na tankom sloju vezivnog tkiva koje sadrži elastična i vezivna vlakna.Diplomski rad Respiratorni sistem 12.ova šupljina sadrži samo tanak sloj tečnosti koji vlaži pleura i olakšava da jedan list klizi preko drugog tokom disanja.U normalnim uslovima. KAKO PUŠENJE UTIČE NA RESPIRATORNI SISTEM Pušenje je jedan od najčešćih zaraznih navika koja se može videti među odraslima oba pola. naročito na respiratorni sistem.Sastoji se od dva lista.PLEURA Pleura. Slika 3. Iako pušenje negativno utiče na zdravlje. serozna je opna koja obavija pluća. koji se spajaju u predelu hilusa. Postoje mnoge negativne posledice koje pušenje može imati na nečije zdravlje. Ima bezbroj slučajeva gde su ljudi umrli zbog pušenja. Pleura 13. Pušenje je vrlo opasna i loša navika. ovo je navika koje se teško 12 . Parijetalni i viscelarni list zatvaraju šupljinu u potpunosti obloženu mezotelom. plućna maramica. Ovo je jedan tužan aspekt savremenog života. Postoje posebne čekaonice za pušače na skoro svim javnim mestima.To je tako česta pojava tako da se po jedan pušač može sresti skoro svuda.

Ona nastaju u osnovnoj jedinici pluća (acinus) za razmenu respiracijskih gasova.Diplomski rad Respiratorni sistem mogu odreći zavisnici. dužina puščkog staža kao i rana dob u kojoj se započinje pušiti značajno povećavaju rizik od raka pluća. Dva najznačajnija oblika su panacinusni emfizem (acinusje oštećen manje ili više uniformno) i centroacinusni emfizem (dominantno zahvaćen središnji deo acinusa). Posebno zabrinjava porast ovog oboljenja poslednjih godina kod pripadnika ženskog pola. E. Preuzeto. zračenje i materije kao što su azbest i arsen takođe mogu imati značaja u nastanku ovog oboljenja. Drugi faktori rizika kao što su aerozagađenje. dok je u samom vrhu i kod žena.PROCES DISANJA I DISANJE 6 Obnovimo pluća [1]. Emfizem pluća definiše se kao trajno uvećanje disajnih puteva distalno od terminalnih bronhiola s destrukcijom alveolnih pregrada. kao i selen. 14. Određena istraživanja ukazuju da bi vitamini A. bez jasnih znakova fibroze. cink. 08/2009 13 . Dnevno popušeni broj cigareta. Od 10 nastalih tumora njih 9 se dovodi u vezu sa pušenjem. koji imaju za cilj stvaranje i osobađanje energije potrebne u čovekovom životnim procesima. nedostatka daha i suvih usta. Fiziologija disanja čovjeka je područje medicinske fiziologije koja proučava procese disanja neposredno povezane s potrošnjom kisika i oslobađanjem ugljičnog dioksida. likopen i flavonoidi mogli imati ulogu u sprečavanju nastanka raka pluća. Rak pluća je najčešći rak kod muškaraca. Uloga pasivnog pušenja danas se smatra značajnim rizikom za nastanak raka pluća kod nepušača. Emfizem pluća karakterišu oštećenja plućnog parenhima. Bolesti se klasifikuju na osnovu lokalizacije morfoloških oštećenjau acinusu6. Efekti nikotina veoma su štetni po zdravlje. Nikotin ima negativan efekat na protok krvi i dušnik. Pušenje može dovesti i do ozbiljnih bolesti kao što su emfizem i rak pluća. C. Pušači mogu da pate od hroničnog kaslja. s tim što može da preovladavajedan ili drugi tip. Vrlo često oba tipa morfoloških oštećenja uočavamo u istom plućnom krilu.

U isto vreme. Ova razmena je poznat kao disanje.Diplomski rad Respiratorni sistem Svi poznati živi organizmi vrše razmjenu plinova s njihovimm okolišom.     disanje spoljašnje disanje unutrašnje disanje i regulacija disanja 14. Iz udahnutog zrak u alveolama. hemoglobin i plazme krvi prenet do tkiva i potom prenet u stanice tkiva u kojima se obavlja aerobni metabolizam. iz spoljašnje sredine mehaničkim procesom disanja ulazi u alveole pluća. Spoljašnje disanje odvija se u dve faze: Aktivna faza . Zrak. Za održavanje života. ugljen dioksid difuzijom iz venske krvi prelazi u alveole odakle sa izdahnutim zrakom napušta pluća.1 Spoljašnje disanje Spoljašnje disanje se odvija u alveolama pluća. kiseonik mora biti inhaliran u pluća. osim ako je zbog poremećaja svesti nastao poremećaj u njegovoj regulaciji.Udisanje 14 . koji sadrži kiseonik. kisik difuzijom prelazi u krvotok. zatim procesom difuzije preko alveolo-kapilarne membrane. Procesi disanje su. Disajni ciklus je nesvestan proces koji se neprekidno ponavlja.

Nakon što se otvori glotis. 15. postaje blago negativan. Prema tome. u odnosu na atmosferski na početku udisanje. Za to vreme pritisak u plućima varira u rasponu od 0 do -1. a zapremina udahnutog zraka pri jednom udahu je oko 500 ml. prosečno je oko 6 litara u minuti.minutni volumen disanja(ili količina zraka koja prođe kroz pluća). ili udisanje. poznat je i kao metabolički procesa. tj. Budući da je veći pritisak izvana. Pasivna faza .2 mmHg. Udah povećava volumen pluća i u njima stvara područje niskog tlaka. zrak prodire u pluća. a čiji je rezultat pretvaranje energije pohranjene u molekulima glukoze u upotrebljivu hemijsku energiju u obliku ATP-a. Normalna broj dišnih ciklusa je 12 udisaja u minuti.5 mmHg) i smanjuje se na približno (-6 mmHg) na kraju inspirijuma.Izdisanje U pasivnoj fazi spoljašnjeg disanja . zajedno sa oslobođenim CO2 iz krvi.izdisanje. pritisak unutar pluća izbacuje zrak. u nekoliko koraka. Ovaj mehanizam. što dovodi do povećanja pritiska unutar pluća. koje iz kiseonikom obogaćena krvi koriste kiseonik a u nju vraćaju ugljen dioksid.Diplomski rad Respiratorni sistem Kretanje zraka prema plućima je aktivna faza spoljašnjeg disanja. Pri maksimalnom udahu dijametar grudnog koša povećava se za 20%. Unutrašnje ili stanično disanje je isti proces. koji se odvija postupno. prečaga se podiže naviše a zid grudnog koša se sužava. u atmosferu. proizvodnje energije neophodne za život. 15 . U toku mirnog disanja intrapleuralni pritisak. UNUTRAŠNJE DISANJE Unutrašnje disanje je proces koji se odvija na razini tkiva i stanica. Ono je uzrokovano širenjem zida grudnog koša i spuštanjem prečage naniže. je oko (-2.

Sastav disajnog sastava. ANATOMIJA DISAJNIH ORGANA Dišni sastav sastoji od disajnih puteva i organa koji unose atmosferski zrak u organizam.1 Regulacija disanja Nervni sustav prilagođava veličinu alveolarne ventilacije potrebama organizma. Dušnik. bronhiole. 16 . da se pritisci kisika i ugljen dioksida u krvi minimalno menjaju i kod teških opterećenja respiratornog sastava.. Krajnji cilj disanja je održavanje povoljnih koncentracija kiseonika. 1979. 16. a regulacija disanja se odvija kontinuiranim emitiranjem impulsa. tako što nadražuje centar za disanje i dovodi do uklanjanja viška plinova ubrzanjem respiracije7. 16. Bronhi. emfizema i drugih plućnih bolesti. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. ovaj sastav može povećati alveolarnu ventilacijudisanja 5-7 puta. Ždrelo. tako da u toku pneumonija. Interna medicina.Diplomski rad Respiratorni sistem 15. Povećanje ugljen dioksida ili vodikovih jona utiče na respiraciju. Zahvaljujući pri tome. ugljen dioksida i vodikovih jona u telesnim tekućinama.      Usno-nosni prolaz.1 Usno nosni prolaz 7 Stefanović S. Centar za disanje se nalazi u produženoj moždine i ponsu. Regulacija ugljen dioksida se vrši mehanizmom povratne sprege. alveolarni ductusi i alveole. Grkljan.

Diplomski rad Respiratorni sistem Usno nosni prolaz se sastoji iz usnica. 16. dok je kroz evoluciju prilagođen i fonaciji (govoru). U nosu i ustima zrak se zagre je i ovlaži vodenom parom. Sluz sa uhvaćenim česticama se pokreće jedan centimetar u minuti do konačnog izbacivanja ili gutanja. Mehanička nečistoća. Posebnu ulogu u zaštiti disanja ima grkljanski poklopac (lat. sprečava aspiraciju i eventualno gušenje.3 Grkljan Grkljan je organ disajnog sastava koji je smešten u prednjem delu vrata. epiglotis). alveolarni duktusi i alveole 17 . a nastavlja se u dušnik (traheu). 16. Organ je cevastog obilika i počinje otvorom u donjem delu ždrela (hipofarinksu). iz udahnutog zraka. pre nego stigne u pluća. 16. bronhiole. Kada bi čovek udisao zrak kroz običnu cev. kihanjem. čija je osnovna uloga filtriranje i vlaženje zraka. Glavna uloga ždrela u procesu disanja je primiti zrak iz nosne i usne šupljina i zagrijati ga na temperaturu tela pre njegovog ulaska u respiratorne sastav. Ovaj prolaz oblaže sluznicaa koja je prekrivena cilijarnim epitelom. Zrak koji ulazi kroz nosne šupljina je bolje filtrirani zrak od onoga koji ulazi kroz usta. slinom) ili gutanjem.4 Faze spoljašnjeg disanja Bronhiji. nosnica i nosne šupljine-nazalni prolaz. tj. koji sprečava da hrana završi u grkljanu i dalje u dušniku. usne šupljina. Glavna funkcija grkljana je disanje.2 Ždrelo Ždrelo je telesna šupljina koja s jedne strane spaja usnu i nosnu šupljina a sa druge grkljan. sa zadržavaju u usnoj i nosnoj šupljina na vlažnom epitelu odakle se mehaničkim putem odstranjuju iz nosa i usta (kašljanjem. Zato se savetuje da se disanje kad god je to moguće obavlja preko nosa. suv i hladan zrak koji dopire u donje delove pluća pogodovao bi infekciji.

3 mm i u prosjeku ih ima oko 150 milijuna. Plućni režnjić. ima oblik piramide. Plućni kapilara su toliko uski da se crvena krvna zrnca mogu kretati kroz njih samo u jednom nizu. Glavna dušnica. Na mikroskopskom pregledu kapilara se vidi da dijametar njegovog zida čini samo jedna ćelija. Kroz njegov vrh ulazi bronhiola koja se grana dajući sitne alveole. Bronhiola formira strukture koje liče na grozd a svaka bobica predstavlja alveolu Alveola je najvažniji dio pluća. Razmena plinova CO2 i O2 se odvija na razini alveola. po ulasku u pluća. poluloptasta proširenja njezinih zidova. Svaka mala alveola okružena je mrežom kapilara kojima se pridružuju arterije i vene. dok ne dospije u alveole plućnog tkiva. veličine oko 1 cm². 18 . ka sve manjim prolazim. kojih u plućima ima oko 300 miliona. oblika mjehurića promjera 0. ili duktusima. sa ukupnom površinom koja je u kontaktu sa kapilarima od oko 70 m². je osnovna jedinica građe pluća.Diplomski rad Respiratorni sistem Zrak iz dušnika nastavlja kretanje naniže kroz bronhije i bronhiole. silazi koso nadole i obrazuje bronhijalno stablo. Alveole su tvorevina vrlo tankih zidova.

    Unos kiseonika u telo. 19 .Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 4. Regulacija telesne temperature. Respiratorni sustav čovjeka 17. FUNKCIJA DISANJA Disanje ima nekoliko funkcija. Uklanjanje ugljen dioksida iz tela. Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu.

17. Već u sledećem trenutku ova kiselina disocira na bikarbonatne jone i u ovom bezopasnom stanju se prenosi do pluća.1 do 37. Ugljen dioksid se rastvara u plazma krvi.0°C).Kada ugljen dioksid uđe u kapilare. Sve stanice u telu za potrebe metabolizma hrane imaju potrebu za kiseonikom. a zatim se u telu kroz cirkulatorni sastav dostavlja do svih njegovih delova. Isparenje telesnih tekućina (kao što je znojenje) je jedna od metoda koja pomaže uklanjanju topline i održavanju toplinske ravnoteže tela. Kiseonik ulazi u telo putem disajnog sastava. on reaguje s vodom. 17.1 Unos kiseonika u telo Primarna funkcija disanja je unos kiseonika.Diplomski rad Respiratorni sistem 17.3 Regulacija telesne temperature Telesna temperature se obično održava u rasponu od (36. te nastaje ugljična kiselina. koja ga zatim prenosi iz tkiva do pluća odakle se on izbacuje iz tela. Negativan efekt može biti gubitak velike količine topline zbog velike površine pluća.2 Uklanjanje ugljen dioksida iz tela Ugljen dioksid je jedan od nusproizvoda u metaboličkim procesima. Ovim procesom je omogućeno da se ugljeni dioksid 15-20 puta lakše transportira. 20 . Vlažan zrak tokom izdisanja takođe pomaže u procesu eliminacije topline. Ta reakcija se ubrzava fermentima do 5000 puta.

povećava se razina kiselosti. Proces difuzije O2 i CO2 odvija se kroz semipermeabilnu membrane na temelju razlike tlaka (pO2 i pCO2) 17. Poremećaj u radu ovih hemijskih puteve menja hemijsku ravnotežu tela. disajni centar mozga reaguje pri svakoj promjeni pH i parcijalnog pritiska ugljen dioksida (pCO2) u krvi. relativni nivo acido-bazne ravnoteže (pH razina) u telu je u rasponu od 7. Kretanje ugljen dioksida i kiseonika odvija se kroz brojne hemijske promene u hemoglobinu i krvnoj plazmi. 21 .2 do 7. Tokom disanja raste parcijalni pritisak ugljen dioksida.45. Kada dođe do promena acido-bazne ravnoteže i pH. hemijski receptore aktiviraju disajni proces kako bi se pCO2 i pH razina normalizirali.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 5.4 Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu U telu postoji složena ravnoteža između količine kiseonika i ugljen dioksida. previše malo ugljen dioksida izaziva porast bazne reakcije krvi i porast pH vrednosti.6 je kritična granica nužne za kretanje kiseonika kroz krv i ulazak kiseonika u tkiva.35 do 7. Isto tako.3. Raspon od 7. i pH vrednost se snižava na manje od 7. Pod normalnim uslovima. Budući da ljudsko telo održava acido-baznu ravnotežu unutar uskih granica.

ZAKLJUČAK Osnovni cilj ovog seminarskog rada je da pojasni i definiše respiratorni sistem. Koristeći dva izvora informacija o respiratornom sistemu a takođe i mojim interesovanjem tj. Takođe. 22 . Cilj mi je bio i da prikažem tok respirativnog sistema i ceo njegov sastav.Diplomski rad Respiratorni sistem 18. njegovue podelu. najvažniji i najpraktičniji deo rada odnosi se na respiratorni sistem i njegove delove. mojom željom da što dublje predstavim ovaj sistem a takođe i uticaj štetnih faktora. pokušao sam da prikažem osnovna svojstva ovog sistema. Međutim. uticaj duvana na ovaj system. mislim da sam doprineo kvalitetu seminarskog rada.

Farmakoterapija u pulmologiji.Stevanović. Prof.Function and Disease. Beograd Zagreb 1990 3. Obnovimo pluća [1].Diplomski rad Respiratorni sistem LITERATURA 1. V. 1990. Interna medicina. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. Varagić i prof. M.dr. Stefanović S..Abell RM (editors):The Lung:Structure. Guyton Medicinska fiziologija. Medicicnska knjiga. 7.rs 23 . ARSALANE K et al: Clara cell specific protein expression after acute lung imflammation iduced by intratracheal lipopolysaccharide administration. Thurlbeck WM. Anatomija pluća [2]Preuzeto.dr. 4. Preuzeto.Williams i Wilkins. 6. 08/2009.1978 8.wikipedia. www. Arthur C. 1979. 2. 08/2009. 5.M.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful