You are on page 1of 20

Κώςτασ

Μπαλϊφασ
«το παιδύ με τον φωτογραφικό φακό του Μπαλϊφα …»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

Κώςτασ Μπαλϊφασ
Ο Κώςτασ Μπαλϊφασ γεννόθηκε το 1920 ςτο ορεινό χωριό Κυψϋλη τησ Άρτασ από φτωχούσ γονεύσ αγρότεσ, τον Γιώργο και την Αρχοντούλα. «Εκεύ που», όπωσ λϋει ο
ύδιοσ, «οι ϊνθρωποι παιδεύονται να επιβιώςουν, οργώνοντασ την ϊγονη γη, λεσ και ςτύβουν με τα χϋρια τουσ γυμνϊ το ξερό χώμα και το ποτύζουν με ιδρώτα, ώςπου να
δώςει καρπούσ. Αναγκαύα λύςη για την επιβύωςη όταν ο δρόμοσ τησ ξενιτιϊσ, ϋνα όνειρο αρκετϊ απατηλό. Σο μόνυμα που κυριαρχούςε ειδικϊ για τουσ νϋουσ όταν:
"Φύγε να ςωθεύσ". Πϊρα πολλού ϋφυγαν...»
΢ε ηλικύα μόλισ ϋντεκα ετών βρϋθηκε ςτην Αθόνα και ρύχτηκε ςτη βιοπϊλη. Σα παιδικϊ του βιώματα εύναι βαθιϊ χαραγμϋνα ςτη μνόμη του με την παραμικρό
λεπτομϋρεια:
«Απ' το χωριό μου κατϋβηκα πρώτα ςτην Άρτα. Εκεύ ο πατϋρασ μου, για να μη με ςτεύλει μόνο ςτην Αθόνα, με παρϋδωςε ς' ϋνα γνωςτό μασ δϊςκαλο να με ςυνοδεύςει.
Παρϊκληςη του πατϋρα μου όταν να με βοηθόςει ώςπου να βρω ςτην πλατεύα Κουμουνδούρου την ταβϋρνα ενόσ ςυγχωριανού μασ, που όταν θαυμϊςιοσ ϊνθρωποσ
και καλόσ πατριώτησ. ΢' αυτόν ϋβριςκαν απϊγκιο πολλϊ χωριατόπαιδα απ' την Ήπειρο, που δεν εύχαν ςτον όλιο μούρα. Εκτόσ από ϋνα πιϊτο φαγητό που τουσ ϋδινε,
φρόντιζε να τουσ βρύςκει και δουλειϊ.»
Αυτό ϋγινε και μ' εμϋνα, καταλόγοντασ να πιϊςω δουλειϊ ςε ϋνα ονομαςτό τότε γαλακτοπωλεύο-ζαχαροπλαςτεύο τησ οδού Πατηςύων κοντϊ ςτον Άγιο Λουκϊ, με την
επωνυμύα "Δελφού". Σην ημϋρα δουλειϊ, το βρϊδυ νυχτερινό ςχολεύο. Μϋχρι το 1936. οπότε πόγα για ςπουδϋσ κοντϊ ςτην πατρύδα μου, ςτη Γαλακτοκομικό ΢χολό

Ιωαννύνων.
»Μετϊ την ευδόκιμη αποφούτηςη -η φούτηςη όταν διετόσ- ςυνϋχιςα για ϋνα χρόνο ςπουδϋσ γαλακτολογύασ ςτην Ιταλύα, όπου και ϋμαθα τα ιταλικϊ. Σο 1939. επϋςτρεψα
ςτα

Ιωϊννινα

και

διορύςτηκα

ϋκτακτοσ

υπϊλληλοσ

ςτη

Γαλακτοκομικό

΢χολό.

Εκεύ

εργαζόμενο

με

βρόκε

ο

πόλεμοσ

και

η

Κατοχό».

Η πρώτη επαφό του με τη φωτογραφύα και τη φωτογραφικό μηχανό, όπωσ διηγεύται ο ύδιοσ πϊντα, όταν ςτα δεκατρύα του χρόνια. Εύχαν ϋρθει κϊτι ςυγγενεύσ του
αφεντικού απ' την Αμερικό και αυτόσ, για να τουσ ευχαριςτόςει, θϋληςε να τουσ δεύξει τα αξιοθϋατα τησ Αττικόσ και τουσ πόγε κϊποια μϋρα ςτην Πϊρνηθα. Μαζύ τουσ
οι ξϋνοι εύχαν μια μικρό φωτογραφικό μηχανό Μπρϊουν τησ Κόντακ. απλό και εύκολη ςτο χειριςμό, για να φωτογραφηθούν. Κϊποιοσ ϋπρεπε να κρατϊει τη μηχανό για

να τραβόξει τισ οικογενειακϋσ τουσ φωτογραφύεσ κι αναγκϊςτηκε ο μαγαζϊτορασ να πϊρει και τον νεαρό υπϊλληλο του μαζύ γι' αυτό τη δουλειϊ.
«Όταν κατϊλαβα ότι αυτό το μηχϊνημα που κρατούςα ςτα χϋρια μου μπορεύ να αποτυπώςει ςε εικόνα πϊνω ςε χαρτύ ό,τι ϋχω ζωντανό μπροςτϊ μου, μαγεύτηκα...»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

Κώςτασ Μπαλϊφασ

Η πρωτόγνωρη εμπειρύα εκεύνησ τησ ημϋρασ τον ςημϊδεψε: η απόκτηςη μιασ δικόσ του φωτογραφικόσ μηχανόσ ϋγινε, για τον ϋφηβο Κώςτα Μπαλϊφα, όνειρο μιασ
ολόκληρησ ζωόσ.
Όταν ςπούδαζε ςτα Ιωϊννινα, κατϊφερε ν' αγορϊςει μια Σζούνιορ Κόντακ πουλώντασ και το ρολόι του για να ςυμπληρώςει το ποςό. Σην εποχό που βριςκόταν ςτην
Ιταλύα, αντικατϋςτηςε τη μηχανό του με μύα Ρομπότ. Έγινε φύλοσ με κϊποιον υπϊλληλο ενόσ γειτονικού φωτογραφεύου, καθόταν δύπλα του κι ϋτςι ϋμαθε και την τϋχνη
του ςκοτεινού θαλϊμου.
Με αυτό τη μηχανό, ο νεαρόσ τότε φωτογρϊφοσ ϋμελλε ν' απαθανατύςει την πορεύα του ελληνικού ςτρατού προσ το αλβανικό μϋτωπο, την Κατοχό και τον ϋνοπλο
αγώνα του ΕΛΑ΢ ςτην Ήπειρο. Σα φιλμ όταν δυςεύρετα, αλλϊ η τύχη βοηθϊει τουσ τολμηρούσ! Σο Νοϋμβρη του 1940, τα ελληνικϊ ςτρατεύματα κατϋρριψαν κι ϋπεςε
ςτην Καλούτςιανη Ιωαννύνων ϋνα από τα πρώτα ιταλικϊ βομβαρδιςτικϊ. ΢τα ςκορπιςμϋνα ςυντρύμμια του αεροπλϊνου βρϋθηκε από τουσ χωρικούσ και το
περιμϊζεψαν ϋνα ςφραγιςμϋνο μεταλλικό κουτύ με πολλϊ μϋτρα αεροπορικού φιλμ Ferrania Capelli. Γι' αυτούσ όταν ϊχρηςτο, για τον εραςιτϋχνη τότε φωτογρϊφο
πολύτιμο. Σο απϋκτηςε με αντύτιμο μερικϋσ οκϊδεσ καλαμποκϊλευρου, περιζότητο προώόν για την περύοδο τησ Κατοχόσ.
Χρηςιμοποιώντασ αυτό το φιλμ ςτη μικρό του ιταλικό Ρομπότ, ο Κώςτασ Μπαλϊφασ κατϋγραψε πολλϊ από τα εγκλόματα των κατακτητών ςτην Ήπειρο και, αμϋςωσ
μετϊ, τη δραςτηριότητα του αντϊρτικου ςτην ύδια περιοχό. Δεν υπόρξε επαγγελματύασ φωτορεπόρτερ, ούτε βρϋθηκε τυχαύα ςτο μϋτωπο των πολεμικών
επιχειρόςεων: όταν αντϊρτησ-τυφεκιοφόροσ και παρϊτολμοσ φωτογρϊφοσ.
Σο παρϊτολμο του χαρακτόρα και των πρϊξεων του αποδεύχτηκε περύτρανα, όταν απαθανϊτιζε φοβερϊ εγκλόματα και ςκηνϋσ μπροςτϊ ςτουσ Ιταλογερμανούσ
κατακτητϋσ, με κύνδυνο την ϊμεςη εκτϋλεςη του με ςυνοπτικϋσ διαδικαςύεσ, ό φωτογραφύζοντασ ολόρθοσ τουσ διπλανούσ ςυμπολεμιςτϋσ του την ώρα τησ μϊχησ.
Αδιϊψευςτοσ μϊρτυρασ τησ παρϊτολμησ ιδιοςυγκραςύασ και εφευρετικότητασ του εύναι η φωτογρϊφιςη των ςωμϊτων των πατριωτών Σόδουλου και Φαρύδη, που
αιωρούνταν ϊψυχα ανϊμεςα ςε δύο πλατϊνια ςτισ όχθεσ τησ λύμνησ των Ιωαννύνων τον Μϊρτη του 1944.

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

Κώςτασ Μπαλϊφασ
Οι Γερμανού κατακτητϋσ ϊφηναν αλλϊ και υποχρϋωναν το πλόθοσ να πληςιϊςει την επιτηρούμενη από φρουρούσ περιοχό, για λόγουσ παραδειγματιςμού και
εκφοβιςμού. 0 Κώςτασ Μπαλϊφασ ϋκανε πρώτα μια πρόχειρη αυτοψύα, υπολόγιζε τισ αποςτϊςεισ και ξαναγύριζε κρατώντασ ςτην αγκαλιϊ του μια ςακούλα με
κρεμμύδια. Μϋςα όμωσ εύχε κρύψει τη φωτογραφικό του μηχανό με ανοιχτό μια τρύπα μπροςτϊ ςτο φακό. Περνώντασ μπροςτϊ απ' τουσ κρεμαςμϋνουσ, και από
ικανό

απόςταςη,

απαθανϊτιςε

το

γεγονόσ,

αφόνοντασ

ϋτςι

ςτην

ιςτορύα

μύα

από

τισ

πιο

χαρακτηριςτικϋσ

φωτογραφύεσ

τησ

Κατοχόσ.

Εξϊλλου, η φωτογρϊφιςη του οπλοπολυβολητό αντϊρτη την ώρα που ϋπεφτε με το όπλο ςτα χϋρια, χτυπημϋνοσ ςε γερμανικό ενϋδρα ςτα Γραμμενοχώρια, τον
αναδεικνύει

ϊφοβο

ςτισ

μϊχεσ,

καταδεικνύει

ότι

ςκοπόσ

του

όταν

να

φωτογραφύςει

πϊςη

θυςύα

την

Εθνικό

Αντύςταςη

ςτην

Ήπειρο.

Σο 1942 ςυνελόφθη και πϋραςε ςτο Μεςολόγγι ιταλικό ςτρατοδικεύο, όχι για κϊποια ςημαντικό πρϊξη αντύςταςησ, αλλϊ από μια «απροςεξύα», όπωσ λϋει ο ύδιοσ: Από
κϊποιουσ Αλβανούσ μαυραγορύτεσ εύχε αγορϊςει ϋνα αςφρϊγιςτο τρανζύςτορ. Απ' αυτό, κρυμμϋνοσ ς' ϋνα υπόγειο με φύλουσ του, ϊκουγαν καθημερινϊ τα νϋα από το
BBC. Δεν αρκϋςτηκαν ς' αυτό, βϋβαια, και ςιγϊ-ςιγϊ ϊρχιςαν να κυκλοφορούν ϋνα δελτύο με τα νϋα που μεταδύδονταν. Κϊτι τϋτοιο, φυςικϊ, δεν μπορούςε να κρατηθεύ
μυςτικό για πολύ καιρό. Μαθεύτηκε και τουσ ϋπιαςαν.
Σο ςτρατοδικεύο από κϊποια ςύμπτωςη ϋδειξε επιεύκεια και τουσ καταδύκαςε μόνο ςε τρεισ μόνεσ φυλακό με αναςτολό. Έτςι, αφϋθηκαν ελεύθεροι.

Σότε ο Μπαλϊφασ ανϋβηκε ςτο βουνό και κατατϊχθηκε ςτον ΕΛΑ΢. ΢το Ζαγόρι, ςτο Χϊνι του Καμπϋραγα, ϋχοντασ πϊντα μαζύ τη φωτογραφικό του μηχανό,
ςυνϊντηςε το φύλο του Λϋανδρο Βρανούςη, εθνοςύμβουλο Ηπεύρου ςτην Κυβϋρνηςη του Βουνού - και μετϋπειτα Διευθυντό του Κϋντρου Έρευνασ του Μεςαιωνικού
και Νϋου Ελληνιςμού τησ Ακαδημύασ Αθηνών. Εντϊχθηκε ςτο 85ο ΢ύνταγμα του ΕΛΑ΢ με διοικητό τον γενναύο Γιώργο Καλλιανϋςη και υπόρξε μόνιμοσ ςυνοδοιπόροσ,
ςε ατελεύωτεσ πορεύεσ από περιοχό ςε περιοχό, με το φύλο του Λϋανδρο.
Ο Βρανούςησ, διακατεχόμενοσ από την ύδια ζϋςη με τον Μπαλϊφα. κρατούςε ςημειωματϊριο των γεγονότων που ο φύλοσ του αποτύπωνε με τη φωτογραφικό του
μηχανό. Σο πολύτιμο μπλοκϊκι με τισ ςημειώςεισ του Βρανούςη καταςτρϊφηκε αργότερα από τον πατϋρα του, όπωσ αφηγεύται ο υπερόλικασ πλϋον φωτογρϊφοσ. Σο
ιςτορικό φωτογραφικό υλικό του Μπαλϊφα διαςώθηκε κρυμμϋνο απ' το 1944 ςτο ξύλινο ταβϊνι του ςπιτιού τησ πατριώτιςςασ Ιουλύασ Γοργόλη. ςτα Γιϊννενα. Ένα
μϋροσ καταςτρϊφηκε από την υγραςύα, αλλϊ το υπόλοιπο ϋμεινε ϊθικτο και το παρϋλαβε ο ύδιοσ, χωρύσ κανϋναν πλϋον κύνδυνο, το 1975. Φιλμ που δεν θεωρούνταν
επικύνδυνα ώςτε να τα κρύψουν, όπωσ εκεύνα με θϋμα τη μαζικό μεταφορϊ των Εβραύων από τα Γιϊννενα ςε γερμανικϊ ςτρατόπεδα, ϋπεςαν ςτα χϋρια των αρχών
αςφαλεύασ το c 1944 και δυςτυχώσ εξαφανύςτηκαν.

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

Κώςτασ Μπαλϊφασ
Η εποχό του πολϋμου του '40, η Κατοχό και η ςυμμετοχό του Κώςτα Μπαλϊφα ςτο αντϊρτικο αποτϋλεςαν ςταθμό ςτη ζωό του, χαρϊζοντασ τη μετϋπειτα πορεύα του.
Σο αξιόλογο ιςτορικό και καλλιτεχνικό του ϋργο. και ιδιαύτερα η φωτογραφικό καταγραφό τησ Εθνικόσ Αντύςταςησ ςτην Ήπειρο, εύναι ευτύχημα που ο ύδιοσ
αποτύπωςε ς' ϋνα υπϋροχο λεύκωμα-βιβλύο, εμπλουτιςμϋνο με αυτούςιεσ δραματικϋσ αφηγόςεισ του ιδύου. Σόςο γι' αυτό, όςο και για τα υπόλοιπα λευκώματα-βιβλύα
του, αξύζει να γύνουν παρακϊτω ξεχωριςτϋσ, λεπτομερεύσ αναφορϋσ.
Από το 1945 μϋχρι το 1951 εργϊςτηκε ωσ διερμηνϋασ, επειδό γνώριζε καλϊ την αγγλικό γλώςςα, ςε μύα βρετανικό ομϊδα μηχανικών, που ϋκανε αποκαταςτϊςεισ
ςυγκοινωνιών μετϊ τον πόλεμο. Με τον τρόπο αυτό γύριςε ςχεδόν όλη την Ελλϊδα και γλύτωςε από το κυνηγητό και το δρόμο τησ εξορύασ. Μϊλιςτα, από τη θϋςη του
αυτό βοόθηςε πϊρα πολύ κόςμο, αφού οι ςυνθόκεσ που εύχαν δημιουργηθεύ κατϊ τη διϊρκεια του Εμφυλύου και μετϊ όταν τραγικϋσ.
Σο 1948, η ομϊδα των μηχανικών εγκαταςτϊθηκε μόνιμα ςτην Αθόνα. Εκεύ ο Μπαλϊφασ μπόρεςε ν' αςχοληθεύ παρϊλληλα με την τϋχνη-επιςτόμη που εύχε ςπουδϊςει,
τη γαλακτολογύα. κϊνοντασ καλλιϋργειεσ ς' ϋνα βιολογικό εργαςτόρι ςτην οδό ΢ωκρϊτουσ. Η επιθυμύα του να ςταδιοδρομόςει μελετώντασ τισ κλινικϋσ ιδιότητεσ του
γϊλακτοσ ςτο Γαλλικό Ινςτιτούτο Παςτϋρ με υποτροφύα δεν πραγματοποιόθηκε, λόγω των μη «εθνικοφρόνων» πολιτικών του πεποιθόςεων.
Σο 1951. με κριτόριο τα προςόντα του, προςελόφθη από την αμερικανικό εταιρεύα Ebasco, η οπούα πϋραςε ςτην τότε νεοώδρυθεύςα ΔΕΗ, απ' όπου και

ςυνταξιοδοτόθηκε ωσ προώςτϊμενοσ του Σμόματοσ Ανατυπώςεων. Και ς' αυτό το πόςτο ο ύδιοσ διϋπρεψε, όπωσ χαρακτηριςτικϊ αναφϋρει ςε μια εκ βαθϋων
ςυνϋντευξη του ο υφιςτϊμενοσ του τότε Παύλοσ Βρϋλλησ, ο μετϋπειτα ιδρυτόσ του Μουςεύου Ελληνικόσ Ιςτορύασ των κϋρινων ομοιωμϊτων ςτα Γιϊννενα.
΢ε ηλικύα τριϊντα οχτώ ετών παντρεύτηκε την καθηγότρια Ευαγγελύα Μαργαρύτου, μια εξαύρετη ςύντροφο, η οπούα αντιλόφθηκε νωρύσ την αγϊπη και το πϊθοσ του
για τη φωτογραφύα και τα ατελεύωτα φωτογραφικϊ οδοιπορικϊ. 0 ςυμβιβαςμόσ τησ με τον τρόπο ζωόσ του παθιαςμϋνου φωτογρϊφου όταν ενςυνεύδητοσ: ο
περιςςότεροσ ελεύθεροσ χρόνοσ του ςυντρόφου τησ αφιερωνόταν ςτο προςφιλϋσ του αντικεύμενο.
Απϋκτηςαν δυο παιδιϊ, τη ΢τϋλλα και τον Γιώργο, που και αυτϊ υποχρεωτικϊ ςυγκατατϋθηκαν με την απουςύα του πατϋρα «κυνηγού» τησ φωτογραφύασ, αν και
πολλϋσ φορϋσ τον ακολουθούςαν ςτα μεγϊλα οδοιπορικϊ του.
Εργαζόμενοσ ςτη ΔΕΗ, φωτογρϊφιςε οριςμϋνα ϋργα, με αποκορύφωμα την καταςκευό του υδροηλεκτρικού φρϊγματοσ Κρεμαςτών του Αχελώου, μ' όλεσ τισ
παρενϋργειεσ και παραμϋτρουσ του.

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

Κώςτασ Μπαλϊφασ
Ο νεοςύςτατοσ τότε οργανιςμόσ τησ ΔΕΗ τού ϋδωςε την ευκαιρύα ν' αςχοληθεύ με μιαν ϊλλη προςφιλό του δραςτηριότητα, την κινηματογρϊφηςη. ΢τη Διεθνό Έκθεςη
Θεςςαλονύκησ το 1960, η ΔΕΗ ϋκανε πειραματικϋσ τηλεοπτικϋσ εκπομπϋσ. Με τα μηχανόματα που χρηςιμοποιόθηκαν τότε, ςυςτόθηκε λύγο αργότερα το κρατικό
κανϊλι τησ ΕΙΡΣ. Σο πρώτο ολοκληρωμϋνο φιλμ τησ ΔΕΗ γυρύςτηκε ςτα 1960:
Ήταν τα πρώτα «Δωδώνεια». με πρωτεργϊτη τον Κώςτα Μπαλϊφα. ο οπούοσ ϋκτοτε καθιερώθηκε και ωσ κϊμεραμαν.
Σελικϊ γυρύςτηκαν γύρω ςτισ εξόντα ταινύεσ, που μαζύ με το υπόλοιπο φωτογραφικό υλικό επύ πολλϊ χρόνια φυλϊςςονταν ςε κϊποιεσ γωνιϋσ του φιλόξενου ςπιτιού
του φωτογρϊφου ςτο Χαλϊνδρι.
Όπωσ για τη φωτογραφύα, που χϊρη ς' αυτόν αποτελεύ πλϋον αναπόςπαςτο κομμϊτι τησ πολιτιςμικόσ μασ κληρονομιϊσ, ϋτςι και για τον κινηματογρϊφο, ο Μπαλϊφασ
ϋχει κϊνει ςειρϊ διαλϋξεων ςτουσ ςπουδαςτϋσ τησ Ακαδημύασ Δημιουργικόσ Φωτογραφύασ Leica, η οπούα προσ τιμόν τησ ϋχει προβεύ ςε τρεισ εξαύρετεσ εκδόςεισ για τα
παραπϊνω θϋματα.
Ο υωτογράυος Κώστας Μπαλάυας πέθανε ηλικύα 91 ετών.

Σημειώνεηαι όηι ηα βιογραθικά ζηοιτεία προέρτονηαι από ηο βιβλίο ηοσ Κώζηα Μποσμπούρη "Ο Κώζηας Μπαλάθας και η Ελλάδα ηοσ"

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

Ακολουθώντασ το παιδύ …

Ο φωτογραφικόσ φακόσ του Κώςτα Μπαλϊφα αποτύπωςε το παιδύ μϋςα ς’ ϋνα περιβϊλλον με ϋντονη ιςτορικό, ςυναιςθηματικό φόρτιςη
αλλϊ με ρεαλιςμό που γύνεται εντονότεροσ από τη χρόςη του αςπρόμαυρου φιλμ.
Σο ςκηνικό και τα ςυμφραζόμενα αποτελούν τη βϊςη για πολλαπλϋσ αναγνώςεισ από τη μεριϊ του θεατό. Η οπτικό γωνιϊ του
φωτογρϊφου

αναδεικνύει

τα πρόςωπα που χαρακτηρύζονται από μια δωρικό αυςτηρότητα ό από

την ενςυναύςθηςη τησ

πραγματικότητασ που βιώνουν.
Σο παιδύ ςτη φωτογραφύα του Μπαλϊφα δεν εύναι ϋνα παιδύ με την ϋννοια τησ παιδικότητασ, εύναι ο μικρόσ ενόλικασ που βιώνει από την
αγκαλιϊ τησ μϊνασ του την τραγικότητα τησ περιόδου και την τραχύτητα τησ περιοχόσ. Ασ μη ληςμονούμε ότι η Ήπειροσ παραμϋνει μια
δύςκολη , ακόμη και ςόμερα , περιοχό όπου όλα δοκιμϊζονται ςτον καιρό και ςτον χρόνο.
Οι φιγούρεσ όπωσ ξεπροβϊλλουν από την ομύχλη ό το τοπύο αποτελούν μϋροσ του ακολουθώντασ το ύδιο
επαναλαμβϊνεται αϋναα ϋωσ το βϊθοσ του τοπύου.

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

περύγραμμα

που

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»

1ο Πειραματικό Ολοόμερο Δημοτικό ΢χολεύο Πορταριϊσ «Ν. Σςοποτόσ»