Axít citric

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia Axít citric

Danh pháp Axít 2-hydroxypropanIUPAC 1,2,3-tricacboxylic Axít 3hydroxypentanedioic axít 3-cacboxylic Citrat hiđrô, E330 Nhận dạng [77-92-9] 311 Thuộc tính

Tên khác

Số CAS PubChem

Công thức C6H8O7 phân tử 192,123 g/mol (khan) Phân tử 210,14 g/mol gam (monohydrat) chất rắn kết tinh màu Bề ngoài trắng Tỷ trọng 1,665 g/cm³ Điểm nóng 153 °C chảy Điểm sôi phân hủy ở 175 °C Độ hòa tan 133 g/100 ml (20 °C) trong nước Độ axít pKa1=3,15 (pKa) pKa2=4,77

Axít citric tồn tại trong một loạt các loại rau quả. các dữ liệu được lấy cho hóa chất ở trạng thái tiêu chuẩn (25 °C. Nó là một chất bảo quản tự nhiên và cũng được sử dụng để bổ sung vị chua cho thực phẩm hay các loại nước ngọt. chủ yếu là các loại quả của chi Citrus.3 Khác 7 An toàn 8 Xem thêm 9 Tham khảo 10 Liên kết ngoài .030 mol/L trong các loài chanh.44 gam trên mỗi aoxơ nước quả[1]). Các giá trị này cũng phụ thuộc vào các điều kiện môi trường gieo trồng.38-1. có thể tới 8% khối lượng khô trong quả của chúng (1. citrat canxi liên quan Ngoại trừ khi có ghi chú khác. nó là tác nhân trung gian quan trọng trong chu trình axít citric và vì thế xuất hiện trong trao đổi chất của gần như mọi sinh vật. Hàm lượng của axít citric trong quả cam. Nó cũng được coi là tác nhân làm sạch tốt về mặt môi trường và đóng vai trò của chất chống ôxi hóa. Mục lục [ẩn]           1 Tính chất 2 Đo đạc 3 Lịch sử 4 Sản xuất 5 Chu trình Krebs 6 Sử dụng o 6. Các loài chanh có hàm lượng cao axít citric. Trong hóa sinh học. chanh nằm trong khoảng từ 0. 100 kPa) Phủ nhận và tham chiếu chung Axít citric hay axít xitric là một axít hữu cơ yếu.pKa3=6.2 Làm mềm nước o 6.005 mol/L đối với các loài cam và bưởi chùm tới 0.1 Phụ gia thực phẩm o 6.40 Các nguy hiểm Nguy hiểm kích ứng da và mắt chính Điểm bắt 174 °C lửa Các hợp chất liên quan Hợp chất citrat natri.

Dạng khan kết tinh từ nước nóng. [sửa] Đo đạc Axít citric thường được thêm vào nước ngọt. Axít citric cũng hòa tan trong etanol khan tuyệt đối (76 phần axít citric trên mỗi 100 phần etanol) ở 15 °C. trong khi dạng monohydrat hình thành khi axít citric kết tinh từ nước lạnh. axít citric là chất bột kết tinh màu trắng. Đối với các dạng nước ngọt và nước cam thì phép đo độ ngọt tốt nhất là tỷ lệ đường/axít. nước seltzer và xuất hiện tự nhiên trong nhiều loại nước quả. Khi bị nung nóng trên 175 °C. Về cấu trúc hóa học. nó bị phân hủy để giải phóng điôxít cacbon và nước. axít citric chia sẻ các tính chất của các axít cacboxylic khác. [sửa] Lịch sử . Điều này gây ra vấn đề trong đo lường do kỹ thuật đo đạc chuẩn cho đường là chiết suất. Nó có thể tồn tại dưới dạng khan (không chứa nước) hay dưới dạng ngậm một phân tử nước (monohydrat). Dạng monohydrat có thể chuyển hóa thành dạng khan khi nung nóng tới trên 74 °C. Gần đây. việc sử dụng các thiết bị nhạy hồng ngoại đã cho phép đo cả Brix (hàm lượng đường) và độ chua bằng phát hiện đường và axít citric thông qua các dao động phân tử đặc trưng của chúng và điều này cho phép đánh giá chính xác hơn độ ngọt của đồ uống.[sửa] Tính chất Tinh thể axít citric dưới ánh sáng phân cực Ở nhiệt độ phòng. Chiết suất của đường và axít citric là gần như đồng nhất. bia.

Năm 1893. chanh. sản xuất sinh học của axít citric đã không trở thành quan trọng về mặt công nghiệp cho tới tận khi Thế chiến I làm gián đoạn xuất khẩu cam chanh của Italia. Nó được Hans Adolf Krebs phát hiện. Các học giả thời Trung cổ tại châu Âu cũng đã nhận thức về bản chất axít của các loại nước cam. [sửa] Sử dụng . Năm 1917. Chuỗi các phản ứng hóa học này là trung tâm của gần như mọi phản ứng trao đổi chất và là nguồn của hai phần ba năng lượng có nguồn gốc từ thực phẩm trong các sinh vật bậc cao.JPG Axít citric monohydrat Trong kỹ thuật sản xuất này. trong đó ông kết tinh nó từ nước chanh[6][7]. C. Tuy nhiên. tinh bột ngô thủy phân hay các dung dịch đường rẻ tiền khác[9]. Sản xuất axít citric quy mô công nghiệp bắt đầu từ năm 1860. Axít citric lần đầu tiên được Carl Wilhelm Scheele. dựa trên ngành công nghiệp sản xuất các loại quả cam chanh của Italia. một nhà hóa học người Thụy Điển. chu trình Krebs hay chu trình axít tricacboxylic (hay chu trình TCA). do Vincent of Beauvais[5] viết. những kiến thức như thế được ghi lại trong Bách khoa Toàn thư thế kỷ 13 Speculum Majus (Tấm gương Lớn). Chuỗi các phản ứng này được biết đến dưới nhiều tên gọi khác nhau.Chanh. như chu trình axít citric. các mẻ cấy nấm Aspergillus niger được nuôi trong môi trường chứa sucroza hay glucoza để sinh ra axít citric. Krebs đã nhận Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1953 cho phát hiện này. nhà hóa học thực phẩm người Mỹ là James Currie phát hiện ra rằng một số biến thể của nấm Aspergillus niger có thể là các nhà sản xuất axít citric có hiệu quả và Pfizer bắt đầu sản xuất ở quy mô công nghiệp bằng kỹ thuật này sau đó 2 năm. axít citric được cô lập bằng kết tủa nó với vôi tôi (hydroxit canxi) để tạo ra muối citrat canxi. Nguồn đường là nước ngâm ngô cô đặc[8]. từ đó axít citric được sinh ra bằng xử lý muối này với axít sulfuric. nước rỉ đường. Sau khi nấm được lọc ra khỏi dung dịch được tạo thành. [sửa] Sản xuất Tập tin:Citricacidmonohydrate. hiện tại vẫn là công nghệ sản xuất công nghiệp chính cho axít citric. tiếp theo là Citrique Belge vào năm 1929. cô lập năm 1784. [sửa] Chu trình Krebs Bài chi tiết: Chu trình axít citric Axít citric là một trong chuỗi các hợp chất tham gia vào ôxi hóa sinh lý các chất béo. Wehmer phát hiện ra rằng nấm mốc Penicillium cũng có thể sản xuất ra axít citric từ đường. protein và cacbohydrat thành điôxít cacbon và nước. cam và các dạng quả khác thuộc chi Citrus chứa nhiều axít citric Sự phát hiện ra axít citric được cho là của nhà giả kim thuật người Iran trong thế kỷ 8 là Jabir Ibn Hayyan (Geber)[2][3][4].

nhạy ma sát và nhạy va chạm tương tự như axeton peroxit. Axít citric là thành phần hoạt hóa trong một số dung dịch tẩy rửa vệ sinh nhà bếp và phòng tắm. axít citric được dùng để tái sinh các vật liệu trao đổi ion dùng trong các chất làm mềm nước bởi nó kết tủa các ion kim loại đã tích lũy như là các phức chất citrat. Tại Hoa Kỳ. Các tính chất đệm của các citrat được sử dụng để kiểm soát pH trong các chất tẩy rửa dùng trong gia đình và trong dược phẩm. Trên 50% được sử dụng như là chất tạo độ chua trong các loại đồ uống và khoảng 20% trong các ứng dụng thực phẩm khác. Axít citric là một trong các hóa chất cần thiết để tổng hợp HMTD. Các muối citrat của các kim loại khác nhau được sử dụng để chuyển giao các khoáng chất này ở dạng có thể sử dụng được về mặt sinh học trong nhiều chất bổ sung dinh dưỡng. Các túi nhỏ chứa axít citric sử dụng một lần cũng được sử dụng như là tác nhân xui khiến để buộc những người dùng heroin phải đổi các kim bẩn của mình lấy các kim tiêm sạch nhằm làm giảm khả năng lan truyền AIDS và bệnh viêm gan[11]. nó làm cho các chất tẩy rửa này tạo bọt và làm việc tốt hơn mà không cần phải làm mềm nước. độ tinh khiết của axít citric cần thiết để làm phụ gia thực phẩm được định nghĩa bởi Food Chemical Codex (FCC). Dung dịch với hàm lượng 6% axít citric sẽ loại bỏ các vết bẩn do nước cứng từ thủy tinh mà không cần phải lau chùi. được công bố trong Dược điển Hoa Kỳ (USP). . Các chất a xít hóa khác sử dụng cho heroin nâu là axít ascorbic. axít citric được sử dụng như là chất tạo hương vị và chất bảo quản trong thực phẩm và đồ uống. Bằng sự chelat hóa các kim loại trong nước cứng. Nó được ký hiệu bằng một số E là E330. Trong công nghiệp nó được dùng để đánh tan lớp gỉ trên bề mặt thép[10] Axít citric được sử dụng phổ biến như là chất đệm để làm tăng độ hòa tan của heroin nâu. Theo kiểu tương tự. [sửa] Phụ gia thực phẩm Trong vai trò của một phụ gia thực phẩm. Axít nitric bị coi là nguy hiểm và khó xử lý khi sử dụng cho mục đích này. axít axetic và axít lactic. việc mua một lượng lớn axít citric như tại Mỹ. một chất nổ nhạy nhiệt. Vì lý do này. Trên 50% sản lượng này được sản xuất tại Trung Quốc. [sửa] Khác Axít citric được sử dụng trong công nghệ sinh học và công nghiệp dược phẩm để thụ động hóa các hệ thống ống dẫn cần độ tinh khiết cao (thay cho việc sử dụng axít nitric).700. khi không có chúng. trong khi axít citric thì không. những người sử dụng ma túy thường thay thế chúng bằng nước chanh hay dấm. 20% cho các ứng dụng chất tẩy rửa và 10% cho các ứng dụng phi thực phẩm khác như hóa mỹ phẩm và công nghiệp hóa chất. tổng sản lượng sản xuất axít citric trên khắp thế giới là khoảng 1. [sửa] Làm mềm nước Khả năng của axít citric trong chelat các kim loại làm cho nó trở thành hữu ích trong xà phòng và các loại bột giặt.000 tấn. đặc biệt là các loại đồ uống nhẹ. có thể gây nghi vấn về các hoạt động khủng bố tiềm ẩn.Năm 2007.

Tuy nhiên. do nó mở lớp cutin của tóc.Axít citric cũng có thể thêm vào kem để giữ cho các giọt mỡ nhỏ tách biệt nhau cũng như thêm vào các công thức chế biến nước chanh tươi tại chỗ. Nước rửa đầu tiên thường hơi kiềm nên nước rủa có tính axít nhẹ sẽ trung hòa nó. bom bồn tắm và làm sạch dầu mỡ). axít citric mở lớp ngoài cùng (còn gọi là lớp cutin) ra. vì thế bảo hộ lao động nên được sử dụng khi tiếp xúc với axít citric. các lượng axít citric dư thừa dễ dàng trao đổi và bài tiết ra khỏi cơ thể. Nó chủ yếu được sử dụng cho các loại rượu vang rẻ tiền do giá thành thấp của sản xuất[12]. Nó có thể làm mất các chất cần thiết cho tóc và làm tóc bị bạc màu. Axít citric cũng được sử dụng như là nước rửa lần hai (sau nước hiện hình) trong xử lý phim chụp ảnh trước khi dùng nước định hình. nó cho phép có sự thâm nhập vào sâu hơn của các chất vào chân tóc. Việc sử dụng quá nhiều axít citric cũng dễ làm tổn hại men răng[16]. Đôi khi hàm lượng quá cao axít citric có thể gây tổn hại cho tóc. cho cả các dạng thực phẩm (chẳng hạn các loại bánh bột và thỏi) lẫn các dạng hóa chất vệ sinh cá nhân (ví dụ các dạng muối bồn tắm. Axít citric cũng được dùng như là một trong các thành phần hoạt hóa trong sản xuất các mô kháng virus[14] Axít citric cũng được sử dụng như là tác nhân làm chín chính trong các công đoạn đầu tiên trong sản xuất phó mát mozzarella[15] [sửa] An toàn Axít citric được hầu hết các quốc gia và tổ chức quốc tế công nhận là an toàn để sử dụng trong thực phẩm. Nó hiện diện tự nhiên trong gần như mọi dạng sự sống. việc tiếp xúc với axít citric khô hay đậm đặc có thể gây ra kích ứng da và mắt. làm tăng hiệu quả của việc rửa ảnh so với dùng nước thường[13]. Axít citric cũng được dùng cùng bicacbonat natri trong một loạt các công thức tạo bong bóng (bọt) khí. Tiếp xúc gần với mắt có thể gây bỏng và làm mất thị giác. Axít citric cũng dùng nhiều trong sản xuất rượu vang như là chất thay thế hay bổ sung khi các loại quả chứa ít hay không có độ chua tự nhiên được sử dụng. Nó có thể được sử dụng trong một số loại dầu gội đầu để rửa sạch các chất sáp và thuốc nhuộm từ tóc. . Khi sử dụng với tóc. Khi lớp cutin mở ra.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful