INNTÐRNÐT TOA N TÂ P 1

CHÛÚNG 1

INTÐRNÐT IA CI7 TA I SAO7


INTERNET LAÂ GÒ?

Infernef - cu ng duo c go I Ia Nef - Ia hô fhô ng ma y finh Io n nha f fhô
gIo I. Ða n co fhô no I ra ng "Thô fhì da sao7 TôI da fu ng fha y ca I cu
ca I Io n nha f fhô gIo I va no frông co ve không ha p da n Ia m - va fôI
da nh cuô c ra ng no cu ng cha ng ngon gì". Vang, ma ng fhì không
gIô ng nhu cu ca I, quy mô Ia ra f quan fro ng vì mô f ma ng ca ng Io n
fhì no ca ng mang Ia I nhIô u fhu .

Tha f ra, Infernef không pha I Ia mô f ma ng - no Ia ma ng cu a ca c
ma ng, fa f ca dô u frao dô I fhông fIn fu do. Ca c ma ng bao gô m fu
nhu ng ma ng Io n va chinh fhu c nhu ca c ma ng cu a nhu ng công fy
nhu AT&T, ÐIgIfaI ÐquIpmenf va HevIeff-Packard cho dô n nhu ng
ma ng nho va không chinh fhu c nhu ma ng frôn ga c xe p cu a fôI |vo I
2 ma y PC cu mua fu mu c qua ng ca o) va mo I fhu na m o khoa ng
gIu a. Ca c ma ng o fruo ng da I ho c fu Iau Ia mô f bô pha n cu a
Infernef, hIô n nay ca c fruo ng frung ho c va fIô u ho c cu ng da gIa
nha p. Cho dô n 8/1993, frôn 14.000 ma ng da o frong Infernef vo I
mô I fha ng 1.000 ma ng mo I duo c fhôm va o.

MÖÅ T SÖË CÊU CHUYÏÅ N TRONG ÀÚÂ I THÛÅ C

Ða n co fhô coI Infernef gô m haI yô u fô Ia nhu ng nguo I su du ng no
va fhông fIn chu a frong do .

Ca c ho c sInh Io p 7 o San ÐIego su du ng Infernef dô frao dô I fhu fu
va fruyô n vo I nhu ng fre em o IsraeI. Mô f pha n dô vuI du a va kô f
ba n o nuo c ngoa I nhung mô f nghIôn cu u khoa ho c nghIôm fu c ghI
nha n ra ng khI fre em co nhu ng kha n gIa fhu c su cho ca c va n dô cu a
mình fhì chu ng se vIô f hay hon |Ða ng nga c nhIôn).
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 2
Ta I mô f sô noI frôn fhô gIo I, Infernef Ia ca ch nhanh nha f va da ng
fIn ca y nha f dô chuyô n fhông fIn. Trong cuô c chinh bIô n o IIôn xô
nam 1991, mô f nha cung ca p Infernef nho go I Ia RÐICOM vo I mô I
IIôn kô f fo I Pha n Ian va qua do dô n pha n co n Ia I cu a fhô gIo I
Infernef da fu fha y ra ng mình Ia con duo ng da ng fIn ca y dô co duo c
nhu ng ba o ca o dô n va fu Mosco vì ca c duo ng day dIô n fhoa I bI ca f
du f va ba o chi không duo c xua f ba n. Ca c fha nh vIôn cu a RÐICOM
gu I ra nhu ng cau chuyô n ma Ie ra da duo c xua f ba n frôn ba o chi,
ca c pha f bIô u cu a ÐorIs YeIsIn |duo c ba n be fruyô n fay nhau) va
nhu ng quan sa f ca nhan cu a ho fu ngoa I ô Moscov.

Infernef cu ng co nhu ng công du ng fhông fhuo ng. Ðuo I day Ia va I
kInh nghIô m ca nhan cu a fôI:

Mô f nga y kIa, vo fôI muô n fìm Ioa I va I dô may mô f ca I a o kIô u
fho I ky quan su nam 1960 |Mô f nguo I ba n co mô f chIô c a o cu
ma anh fa ua fhich fu nhu ng nga y o frong quan dô I nhung no
không co n chô dô khau ca c mIô ng va ). Ðo do fôI yôu ca u
Infernef gIu p do . Nef da co nhIô u cuô c fha o Iua n vô chu dô
quan su va mô f vô frang phu c quan dô I. Trong vo ng mô f nga y,
nhIô u nguo I kha c nhau da fra Io I ba ng ca ch cho fôI dIa chI ba n
ca c Ioa I va I na y. Ha u hô f frong sô do no I ra ng ho vuI suo ng
duo c cung ca p ca c Io I khuyôn va me o va f kha c nô u chu ng fôI
ga p ra c rô I.

Infernef Ia nguô n pha n mô m fô f nha f. Ða f cu khI na o fôI nghe
no I vô mô f dIch vu mo I |nhu nhu ng dIch vu mô fa frong
Chuong 19-22), fhuo ng fôI chI ma f if phu f dô fìm pha n mô m
cho ma y finh cu a fôI |mô f ca I Iapfop 386 cha y WIndovs),
dovnIoad va ba f da u su du ng no . Va ha u hô f mo I pha n mô m
sa n co frôn Infernef dô u mIô n phi.

Cu ng co nhu ng pha n mang finh cha f dIa phuong va cu c bô cu a
Infernef. KhI fôI muô n ba n chIô c xe fa I nho da ng fIn ca y
nhung cu ky cu a mình, mô f fhông ba o ba n frôn Infernef fìm
duo c nguo I mua frong vo ng 2 nga y.

INTÐRNÐT VA ÐA N

Nhu va y Infernef Ia mô f ma ng, fhu c ra Ia mô f ma ng cu a ma ng va
no ra f Io n. Tha f va y, không aI bIô f duo c no Io n nhu fhô na o vì do Ia
mô f fa p ho p nhu ng ma ng ma y finh nho hon hoa f dô ng rIông re ma
không co mô f chô duy nha f na o ghI nha n Ia I mo I mô I IIôn kô f.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 3
If nha f mô f frIô u ma y finh duo c nô I vo I no va no co nhIô u frIô u
nguo I su du ng frôn mo I Iu c dIa |Ha y xem doa n "Mo I Iu c dIa7"). Mô f
dIô u chu ng fa bIô f ro Ia no pha f frIô n nhu dIôn, khoa ng chu ng 10%
mô I fha ng. Vì hIô n co if nha f mô f frIô u ma y finh frôn Nef dIô u na y
co nghIa Ia 100.000 ma y finh mo I gIa nha p mô I fha ng!

Mô f dIô u kha c fhuo ng kha c vô Infernef Ia no co fhô Ia ma ng mo
nha f frôn fhô gIo I. Ha ng nga n ma y finh cung ca p nhu ng fIô n nghI
cho ba f ky aI fIô p ca n duo c vo I Nef. Tình huô ng na y hoa n foa n kha c
fhuo ng - ha u hô f ca c ma ng ra f nghIôm nha f vo I nhu ng gì chu ng cho
phe p nguo I su du ng duo c Ia m va do I ho I nhu ng sa p xô p cu ng nhu
ma f kha u rIông cho fu ng dIch vu . Ngoa I mô f sô if dIch vu Ia pha I
fra fIô n |va cha c cha n se co fhôm nhIô u frong fuong IaI) nhung da I
da sô ca c dIch vu Infernef dô u mIô n phi khI su du ng.

ÐIô u kha c fhuo ng nu a frong Infernef Ia dIô u co fhô duo c go I Ia
"finh không phan bIô f vô ma f xa hô I". NghIa Ia không co ma y finh
na o Ia fô f hon ca c ma y kha c va không nguo I na o gIo I hon nguo I
kha c. Ða n Ia aI frôn Infernef fu y fhuô c va o ca ch ba n fu gIo I fhIô u
mình fhông qua ba n phim. Nô u nhu ng gì ba n no I Ia m cho ba n co ve
nhu Ia mô f nguo I fhông mInh va fhu vI fhì do chinh Ia con nguo I
cu a ba n. Không fha nh va n dô vIô c ba n bao nhIôu fuô I, ba n frông
gIô ng aI hoa c ba n co pha I Ia mô f sInh vIôn, mô f doanh nhan hay
mô f công nhan xay du ng. Khuyô f fa f vô fhô cha f không fha nh va n
dô - fôI IIôn Ia c vo I nhu ng nguo I mu hoa c dIô c. Nô u ho không fhich
kô dIô u do cho fôI bIôf fhì fôI da không bao gIo bIôf. Co nhu ng nguo I
nô I fIô ng frong cô ng dô ng Nef, mô f ca ch fhua n Io I hoa c ba f Io I
nhung ho fro nôn nhu va y do nô Iu c cu a chinh ho .

Va y fhì mô f ma ng ma y finh Ia gì7

Nô u ba n da bIô f dIô u na y fhì ba n co fhô bo qua pha n na y. Nhung
ba n cu ng co fhô muô n do c no chI dô cha c cha n ra ng chu ng fa dang
su du ng nhu ng fu ngu fuong fu dô no I vô mô f dIô u gIông nhau.

Vô co ba n, mô f ma ng ma y finh Ia mô f nho m ca c ma y finh duo c nô I
kô f vo I nhau fheo mô f ca ch na o do . |Trong Ia nh vu c ma y finh,
chu ng fôI fhich nhu ng dInh nghIa chinh xa c va du f khoa f). Vô nha n
fhu c, no gIô ng nhu kIô u ma ng fruyô n hình hoa c radIo nô I kô f mô f
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 4
nho m ca c fra m fruyô n hình hoa c radIo Ia I vo I nhau sao cho chu ng
co fhô cu ng chIa se hô I mo I nha f cu a The SImsons.

Nhung du ng da y su fuong fu na y dI qua xa. Ca c ma ng fruyô n hình
gu I fhông fIn fuong fu dô n mo I fra m va o cu ng Iu c |duo c go I Ia ma ng
fruyô n hình vì nhu ng Iy do cu fhô ; frong ma ng ma y finh, mô I fhông
dIô p fhuo ng duo c da n dô n mô f ma y finh cu fhô na o do . Kha c vo I ca c
ma ng fruyô n hình, ca c ma ng ma y finh Iuôn haI chIô u sao cho khI
ma y finh A gu I fhông dIô p fo I ma y finh Ð fhì Ð co fhô fra Io I Ia I cho
A.

Mô f sô ma ng ma y finh bao gô m mô f ma y finh frung fam va mô f
nho m ca c fra m fu xa co fhô ba o ca o vô ma y finh frung fam |vi du
mô f ma y finh dIch vu gIu chô ha ng không frung fam co ha ng nga n
kônh fa I ca c san bay va da I Iy du IIch). Nhu ng ma ng kha c, kô ca
Infernef fhì bình da ng hon va cho phe p mo I ma y finh na o frôn
ma ng IIôn Ia c vo I ba f ky ma y finh na o kha c.

Mo I Iu c dIa7

Mô f sô dô c gIa hoa I nghI, sau khI da do c fha y ra ng Infernef fra I
rô ng ra mo I Iu c dIa, fhì co fhô chI ra ra ng chau Nam cu c Ia mô f Iu c
dIa, fuy ra ng dan sô o do pha n Io n Ia ca c chu chIm ca nh cu f, nhu ng
dô I fuo ng ma fheo chu ng fôI dô n nay duo c bIô f không quan fam
nhIô u Ia m dô n ma y finh. Infernef co dô n do không7 Thu c su Ia co .
Mô f va I ma y fa I Scoff Ðase, McMurdo Sound fa I Nam cu c Ia na m
frong ma ng Nef duo c kô f nô I ba ng IIôn kô f vô fuyô n dô n Nev
ZeaIand. Co so fa I Nam cu c duo c cho fhu a nha n ra ng co su kô f nô I
fo I My nhung ho không công bô dIa chI dIô n fu .

Va o Iu c vIô f sa ch na y fhì vu ng da f rô ng Io n nha f frôn fhô gIo I
không co Infernef duo ng nhu Ia ÐaII hoa c co fhô Ia Java |CreenIand
va o Infernef nam 1992).

BÙÇ NG CAÁ CH NAÂ O ÀÏÍ COÁ THÏÍ NOÁ I RÙÇ NG TÖI ÀAÄ VAÂ O INTERNET
RÖÌ I?

Nô u ba n da fIô p ca n mô f ma y finh hay mô f kônh ma y finh fhì ba n
co fhô da o frong Infernef. Co mô f va I ca ch dô kIô m fra:
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 5
Nô u ba n co mô f fa I khoa n frôn ca c dIch vu fru c fuyô n nhu
CompuServe, CÐnIe hoa c MCI MaII fhì ba n co fhô su du ng hô
fhô ng fhu dIô n fu cu a ca c dIch vu na y dô frao dô I ca c fhông dIô p vo I
ba f ky aI frôn Infernef. Mô f sô dIch vu fru c fuyô n, da ng Iuu y nha f
Ia ÐeIphI, cu ng cung u ng nhIô u dIch vu kha c mang finh fuong fa c
frôn Infernef.

Nô u ba n su du ng mô f ÐÐS |ÐuIIefIn Ðoard Sysfem: Ða ng fhông ba o
dIô n fu ) frao dô I ca c fhông dIô p vo I nhu ng ÐÐS kha c fhì ba n cu ng
co fhô frao dô I fhu dIô n fu vo I Infernef.

Nôu công fy ba n co mô f hô fhông fhu dIô n fu nô I bô fhì no cu ng co
fhô duo c kô f nô I vo I Infernef. Ha y fham kha o y kIô n mô f chuyôn gIa
ma ng cu c bô .

Nôu công fy ba n co mô f ma ng cu c bô fhì no cu ng co fhô duo c kôf nôI
fru c fIô p hoa c gIa n fIô p vo I Infernef hoa c chI du ng cho fhu fin hoa c
cho ha ng Ioa f ca c dIch vu kha c. Nhu ng ma ng !NIX fhuo ng su du ng
nhu ng quy uo c kô f ma ng fuong fu nhu Infernef do do su kô f nôI Ia
dô da ng vô ma f ky fhua f. Ca c ma ng PC hoa c Macs su du ng nhu ng
quy uo c kha c nhau do do ca n co mô f cô ng nô I |gafevay) dô dIô n
dIch.

TÖI COÁ THÏÍ SÛÃ DUÅ NG INTERNET NHÛ THÏË NAÂ O?

Nhu ng fIô n nghI cu a Infernef duo c cung ca p fhông qua ra f nhIô u
Ioa I dIch vu kha c nhau nôn kho co du chô IIô f kô foa n bô o day
|Tha f va y, mô f danh sa ch hoa n chInh co fhô Ia p da y nhIô u quyô n
sa ch co n Io n hon quyô n na y) nhung mô f sô vi du duo I day khuyô n
khich ba n fIô p fu c do c:

Thu dIô n fu : Ðay cha c cha n Ia dIch vu duo c su du ng rô ng ra I nha f -
ba n co fhô frao dô I fhu dIô n fu vo I ha ng frIô u nguo I frôn kha p fhô
gIo I. Va nguo I fa su du ng fhu dIô n fu fhay cho ba f cu dIô u gì ma Ie
ra nguo I fa co fhô su du ng gIa y bu f hoa c dIô n fhoa I: fa n ga u, ca ch
Ia m mo n an, fIn dô n, fhu fình |TôI co n bIô f ra ng mô f sô nguo I su
du ng chu ng frong nhu ng va n dô IIôn quan dô n công vIô c). Ca c danh
sa ch fhu dIô n fu cho phe p ba n fham gIa va o fha o Iua n nho m va ga p
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 6
nhu ng nguo I kha c frôn Nef. Ca c maII server |nhu ng chuong frình
da p Ia I ca c fhông dIô p fhu dIô n fu ) cho phe p ba n fruy fìm mo I Ioa I
fhông fIn. Xem ca c chuong 7, 8 va 10 dô bIô f fhôm chI fIô f.

Ða m fhoa I fru c fuyô n: Ða n co fhô "no I chuyô n" nhu fhu c vo I nhu ng
nguo I su du ng kha c o ba f cu noI na o frôn Nef. Tuy da m fhoa I fru c
fuyô n ga n nhu vô ich dô I vo I nhu ng nguo I o ra f ga n noI ba n cu ngu
nhung no Ia I Ia dIô u Io n Iao khI fro chuyô n vo I nhu ng nguo I o ca c
Iu c dIa kha c da c bIô f khI mô f frong ca c bôn Ia I không pha I Ia nhu ng
nguo I no I fIông Anh ba n ngu |da nh ma y fhì ro ra ng hon Ia fro
chuyô n).

Truy fìm fhông fIn: NhIô u ma y finh co ca c fIIe chu a fhông fIn cho
phe p Ia y mIô n phi. Ca c fIIe do bao gô m fu nhu ng quyô f dInh cu a
To a a n TôI cao Hoa ky , nhu ng danh mu c fhe fhu vIô n cho dô n ca c
hình a nh duo c sô ho a |ha u hô f frong chu ng dô u fhich ho p vo I ca c
kha n gIa gIa dình) va mô f sô Iuo ng Io n ca c pha n mô m fu fro choI
cho dô n ca c hô fhô ng dIô u ha nh. NhIô u công cu duo c fha o Iua n
frong sa ch na y gIu p ba n hIô u bIô f vô ha ng nu I fhông fIn sa n co frôn
Infernef va chI ra nhu ng gì sa n co . Nhu da nôu frong pha n "CIo I
fhIô u", dôI khI ba n se fha y mu c "NavIgafe" |Tìm duo ng) chI dô n
nhu ng pha n gIu p ba n Iuu fhông frôn ma ng.

Ða ng fhông ba o dIô n fu |ÐuIIefIn Ðoard): Mô f hô fhô ng fôn Ia
!SÐNÐT Ia mô f ba ng fhông ba o dIô n fu vI da I vo I 40 frIô u ky fu ca c
fhông dIô p bao gô m 2.000 nho m chu dô kha c nhau duo c fIô p nô I
ha ng nga y. Ca c chu dô bao gô m fu ca c va n dô ma y finh ho c bu a cho
dô n nhu ng fro gIa I fri nhu dua xe da p, fu nhu ng y kIô n franh Iua n
chinh frI không bao gIo kô f fhu c cho dô n nhu ng va n dô fa m fhuo ng
nha f. Nho m !SÐNÐT duo c do c rô ng ra I nha f Ia ca c ma u chuyô n vuI
duo c cho n Io c, mô f sô frong nhu ng chuyô n na y fhu c su buô n cuo I.

Tro choI va fa n ga u: Mô f fro choI duo c go I Ia M!Ð |MuIfI-!ser
Ðungeon) co fhô dô da ng fhu hu f foa n bô fho I gIan cu a ba n - frong
do ba n co fhô fhI fa I vo I nhu ng nguo I choI kha c o ba f cu noI na o
frôn fhô gIo I. Infernef ReIay Chaf |IRC) Ia mô f duo ng day fheo
nho m qua do ba n co fhô co nhu ng cuô c da m fhoa I fhu vI vo I nhu ng
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 7
nguo I su du ng kha c o kha p mo I noI. IRC duo ng nhu duo c su du ng
nhIô u nha f bo I nhu ng sInh vIôn dang buô n cha n nhung ba n se
không bao gIo bIô f duo c aI Ia nguo I dang no I chuyô n vo I ba n.

INTERNET XUÊË T PHAÁ T TÛÂ ÀÊU

Tô fIôn cu a Infernef Ia ARPANÐT, mô f du a n do bô Quô c pho ng
kho I da u nam 1969 vu a Ia mô f fhu c nghIô m frong vIô c kô f ma ng
mô f ca ch da ng fIn ca y, vu a Ia mô f kô f nô I gIu a bô Quô c pho ng va
ca c nha fha u nghIôn cu u khoa ho c va quan su Ia I vo I nhau, bao gô m
mô f sô Io n ca c fruo ng da I ho c fIô n ha nh ca c nghIôn cu u quan su
duo c fa I fro . |ARPA Ia vIô f fa f cu a chu Advanced Research Projecfs
Agency: Co quan Ca c Ðu a n NghIôn cu u Cao ca p, mô f bô pha n
fhuô c bô Quô c pho ng phu fra ch vIô c ca p pha f fa I fro . Ðô Ia m rô I
fhôm, hIô n nay co quan na y duo c go I Ia ÐARPA, frong do chu Ð
fhôm va o Ia Quô c pho ng dô pho ng fruo ng ho p co su nghI ngo vô noI
xua f xu cu a fIô n fa I fro ).

VIô c kô f ma ng sao cho da ng fIn ca y bao gô m vIô c fa o Ia I duo ng da n
mô f ca ch nang dô ng. Nô u mô f frong nhu ng IIôn kô f ma ng bI pha
hu y bo I cuô c fa n công cu a ke fhu fhì Iuu fhông frôn do co fhô duo c
fu dô ng chuyô n sang nhu ng IIôn kô f kha c. May ma n fhay, Infernef
hIô m khI chIu su fa n công cu a ke fhu nhung ru I ro do ca p bI ca f du f
fhuo ng xa y ra do do dIô u quan fro ng dô I vo I Nef Ia co fhô pho ng
ngu a vIô c ca p bI du f.

ARPANÐT fha nh công vang dô I va mo I fruo ng da I ho c frong nuo c
dô u muô n gIa nha p. Tha nh công na y co nghIa Ia ARPANÐT ba f da u
kho qua n Iy da c bIô f vo I sô Iuo ng Io n va nga y ca ng fang ca c dIa
dIô m fruo ng da I ho c frôn do . Ðo do , no da duo c chIa fha nh 2 pha n:
MIINÐT vo I ca c dIa dIô m quan su va mô f ARPANÐT mo I, nho hon
da nh cho ca c dIa dIô m phI quan su . Tuy nhIôn, haI ma ng na y va n
co n IIôn kô f vo I nhau nho va o mô f chuong frình ky fhua f duo c go I Ia
IP |Infernef ProfocoI: CIao fhu c Infernef) cho phe p Iuu fhông duo c
da n fu ma ng na y sang ma ng kha c khI ca n. Mo I ma ng nô I bo I IP dô u
su du ng IP dô gIao fIô p nôn chu ng dô u co fhô frao dô I ca c fhông
dIô p vo I nhau.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 8
Tuy va o Iu c do chI co 2 ma ng nhung IP duo c fhIô f kô dô cho phe p
khoa ng 10.000 ma ng. Mô f su kIô n kha c fhuo ng vô fhIô f kô IP Ia vô
nguyôn fa c mô I ma y finh frôn ma ng IP dô u co kha nang ba ng vo I
ca c ma y kha c, do do mô I ma y dô u co fhô gIao fIô p vo I mo I ma y kha c.
|Kô hoa ch gIao fIô p na y fo ra fhIô f fhu c nhung chI o fho I dIô m ha u
hô f ca c ma ng bao gô m mô f sô Iuo ng nho ca c ma y finh frung fam
khô ng Iô va raf nhIô u fra m cuôI chI co fhô gIao fIô p vo I ca c hô fhô ng
frung fam chu không gIao fIô p duo c vo I ca c ma y kha c).

Infernef co fhô fhu c su kha ng cu Ia I su fa n công cu a ke fhu hay
không7

Ha y nhìn va o su kIô n sau: Trong cuô c chIô n franh vu ng vInh nam
1991, quan dô I My da ga p ra f nhIô u kho khan khI da nh gu c ma ng
Iuo I ra Iô nh cu a Iraq. Nguo I fa kha m pha ra ra ng phia Iraq dang su
du ng nhu ng hô fhô ng fa o duo ng da n fhuong ma I sa n co vo I ky
fhua f phu c hô I va fa o duo ng da n fIôu chua n cu a Infernef. No I mô f
ca ch kha c, su fa o Ia I duo ng da n mô f ca ch IInh dô ng fhu c su hoa f
dô ng duo c. Tha f fhu vI khI bIô f duo c su hoa f dô ng cu a vIô c fa o Ia I
duo ng da n mô f ca ch IInh dô ng fuy ra ng co fhô day không pha I Ia Iu c
fhich ho p nha f dô fìm ra.

HAÄ Y TRÚÃ LAÅ I LÚÁ P HOÅ C CAÁ I ÀAÄ

Ða f da u khoa ng nam 1980, nga nh finh foa n frong ca c fruo ng da I
ho c fhay dô I fu mô f sô Iuo ng nho ca c ma y mo c phan chIa fho I gIan,
mô I ma y frong sô do phu c vu ha ng fram nguo I su du ng dô ng fho I,
dôn mô f sô Iuo ng Io n ca c fra m Ia m vIô c nho hon da nh cho nguo I su
du ng ca nhan. Vì nhu ng nguo I su du ng da quen vo I nhu ng fhua n Io I
cu a ca c hô fhô ng phan chIa fho I gIan nhu nhu ng fhu mu c duo c chIa
se chu a ca c fIIe va fhu dIô n fu nôn ho muô n gIu Ia I nhu ng fIô n nghI
fuong fu frôn fra m Ia m vIô c cu a mình |Ho hoa n foa n ha nh phu c dô
Ia I phia sau nhu ng ba f Io I cu a ca c hô fhô ng phan chIa fho I gIan.
Mô f chuyôn vIôn da fu ng no I "ÐIô u fô f nha f o mô f fra m Ia m vIô c Ia
no không cha y nhanh hon va o nu a dôm").

Ha u hô f nhu ng fra m Ia m vIô c cha y !NIX, mô f Ioa I pha n mô m phô
bIô n |va ga n nhu mIô n phi dô I vo I ca c fruo ng da I ho c) duo c pha f
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 9
frIô n fa I !nIversIfy of CaIIfornIa fa I ÐerkeIey. Nhu ng nguo I o do
ra f ham mô vIô c kô f ma ng ma y finh do do ba n !NIX cu a ho bao
gô m foa n bô ca c pha n mô m ca n fhIô f dô va o ma ng. Nhu ng nha sa n
xua f fra m Ia m vIô c cu ng ba f da u Ia m Iuôn pha n cu ng ca n fhIô f cho
ma ng, do do fa f ca nhu ng gì ba n pha I Ia m dô cho ma ng hoa f dô ng Ia
du ng ca p dô nô I ca c fra m Ia m vIô c Ia I vo I nhau, mô f dIô u ma ca c
fruo ng da I ho c co fhô Ia m vo I gIa re vì ho fhuo ng co fhô yôu ca u
sInh vIôn Ia m dIô u na y.

Ðay gIo , fhay vì co mô f hoa c haI ma y finh kô f nô I vo I ARPANÐT,
mô f dIa dIô m co fhô co ha ng fram. Hon nu a, mô I fra m Ia m vIô c
nhanh hon da ng kô so vo I foa n bô hô fhô ng da su du ng cu a nhu ng
nam 1970 do do mô I fra m Ia m vIô c co fhô pha f sInh du Iuu fhông
ma ng dô Ia m fra n nga p ARPANÐT, vô n da fro nôn o p e p fu ng phu f
mô f. Pha I dua ra mô f dIô u gì do .

HÖÅ I ÀÖÌ NG KHOA HOÅ C QUÖË C GIA NHÊÅ P CUÖÅ C (NATIONAL SCIÏNC
FOUNDATION – NSF)

Su kIô n kô fIô p Ia Hô I dô ng Khoa ho c Quô c gIa |NSI) quyô f dInh
fhIô f Ia p 5 frung fam sIôu ma y finh nha m mu c dich nghIôn cu u
|Mô f sIôu ma y finh Ia mô f ma y finh cu c ky nhanh vo I gIa ra f da f,
khoa ng 10 frIô u !SÐ mô I ma y). NSI finh foa n ra ng nôn fa I fro cho
mô f if ma y finh, dô cho ca c nha nghIôn cu u frôn kha p da f nuo c su
du ng ARPANÐT gu I ca c chuong frình cu a ho dô n dô duo c "sIôu finh
foa n" va rô I gu I kô f qua fro Ia I.

Kô hoa ch su du ng ARPANÐT không fhu c hIô n duo c vì mô f sô Iy do
ca vô ky fhua f Ia n chinh frI. Ðo do NSI, không bao gIo nga I pha I
fhIô f Ia p mô f vuong quô c mo I, da xay du ng NSINÐT, mô f ma ng
rIông va nhanh hon nhIô u cu a mình dô nô I vo I ca c frung fam sIôu
finh foa n. Sau do , NSI da n xô p dô fhIô f Ia p mô f chuô I ca c ma ng
khu vu c nha m IIôn kô f nhu ng nguo I su du ng frong fu ng khu vu c vo I
NSINÐT nô I mo I ma ng khu vu c.

NSINÐT hoa f dô ng hIô u qua ngay fu c fhì. Trôn fhu c fô , cho dô n
nam 1990, ra f nhIô u doanh nghIô p da chuyô n fu ARPANÐT sang
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 10
NSINÐT dô n nô I sau ga n 20 nam, ARPANÐT da không co n finh
hu u ich nu a va da bI de p bo . Nhu ng frung fam sIôu ma y finh ma
NSI du dInh hô fro fo ra không fha nh công Ia m: mô f sô sIôu ma y
finh không hoa f dô ng va nhu ng ca I co n Ia I fhì qua fô n ke m khI su
du ng dô n nô I ma ha u hô f ca c kha ch ha ng fIô m nang quyô f dInh
ra ng mô f sô if fra m Ia m vIô c co hIô u nang cao cu ng co fhô da p u ng
cho yôu ca u cu a ho . May ma n fhay, qua fho I gIan khI ca c sIôu ma y
finh ro ra ng da fro nôn Iô I fho I fhì NSI da duo c xa c Ia p vu ng cha c
frôn Infernef nôn co fhô sô ng duo c ma không ca n dô n mu c dich ban
da u nu a.

NSINÐT chI cho phe p nhu ng Iuu fhông IIôn quan dô n nghIôn cu u
va gIa o du c, do do nhu ng dIch vu ma ng IP dô c Ia p, fhuong ma I fo ra
co fhô duo c su du ng cho nhu ng mu c dich kha c. Ca c ma ng fhuong
ma I nô I vo I ca c ma ng khu vu c fheo ca ch fuong fu nhu kô f nô I cu a
NSINÐT va cung u ng kô f nô I fru c fIô p dô n kha ch ha ng. Xem danh
sa ch nhu ng dIch vu na y frong chuong 27.

O bôn ngoa I Hoa Ky , ca c ma ng IP xua f hIô n fa I nhIô u nuo c, do ca c
công fy dIô n fhoa I dIa phuong fa I fro |fhuo ng cu ng Ia buu dIô n dIa
phuong) hoa c do mô f nha cung u ng quô c gIa hoa c khu vu c dô c Ia p.
Ha u hô f frong sô ho dô u duo c kôf nôI fru c fIôp hoa c gIa n fIôp vo I
mô f ma ng na o do cu a Hoa Ky , co nghIa Ia fa f ca dô u co fhô frao dô I
Iuu fhông vo I nhau.

Ma ng quô c gIa

Va o nam 1991, Pho fô ng fhô ng AI Core, khI do Ia fhuo ng nghI sI, da
quyô f dInh ra ng Hoa Ky fIô p fu c Ia mô f quô c gIa da u fIôn va mang
finh ca nh franh frôn fhô gIo I vô nhu ng ma y finh va ma ng Io n. Ong
da u ng hô cho Ða o Iua f Tinh foa n vo I HIô u sua f cao 1991 nha m kô f
nô I mo I nha nghIôn cu u, fruo ng da I ho c, fIô u ho c, co quan chinh
phu ... va o mô f ma ng Io n va ra f nhanh |nhanh hon 100 Ia n so vo I
ca c IIôn kô f Infernef hIô n fho I) co fôn Ia Ma ng NghIôn cu u va CIa o
du c Quô c gIa |NafIonaI Research and ÐducafIon Nefvork - NRÐN).

Kô fu do da dIô n ra nhu ng cuô c franh gIa nh da ng kô vì ra f nhIô u
nhu ng fô chu c kha c nhau cô ga ng va n dô ng dô du pha n va o vIô c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 11
kInh doanh be o bo nha m xay du ng ma ng na y. HIô n nay, fIô n frình
cu fhô nha f cho NRÐN Ia NSINÐT da duo c chinh fhu c xem nhu
NRÐN fa m fho I. Không co n nghI ngo gì nu a, NRÐN sau cu ng se
duo c xay du ng va no se ke o da I va fô n ke m hon fa f ca nhu ng gì ma
mo I nguo I fhu a nha n.

Nhu ng dIô u do co y nghIa gì vo I ba n va n co n Ia mô f dIô u co n gay
nhIô u franh ca I. Mô f sô nguo I fha y duo c frIô n vo ng ma ma ng mang
dô n cho ho fu nhu ng nguo I fuong fu dang dIô u ha nh buu dIô n va
cha c cha n ra ng ca c ma ng fhuong ma I nhanh, hIô n dang duo c xay
du ng, se xua f hIô n so m hon NRÐN nhIô u. Ma f kha c, nô u ba n dang
o frong mô f co so gIa o du c nghe o na n, nhu fa I mô f fruo ng fIô u ho c
công Ia p, fhì NRÐN du kIô n se nô I ma ng cho ba n dô n nhu ng fa I
nguyôn cu ng nhu dô I vo I ca c fruo ng Io n kha c - va nhu va y fhì vIô c
fruy ca p dô n Infernef cu ng kha Ia fhu vI.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 12
CH!ONC II

TÐN, SO VA Q!Y TA C

Vang, Infernef co hon mô f frIô u ma y finh nô I dô n no . Ia m fhô na o
ba n fìm fha y ma y finh ba n muô n7 Co haI ca ch |không aI ba o dIô u
na y dô dau). Mô I ma y frôn ma ng duo c nha n dIô n ba ng mô f sô va
mô f fôn. Truo c hô f, fôI nhìn va o sô va sau do nhìn va o fôn.

To m fa f công vIô c

Ca ch dô ga n ca c sô va fôn frôn Infernef fhì không fhô fra nh kho I
mang finh cha f ky fhua f. Ðo do duo I day Ia ba n ru f go n nhu ng ca ch
sau:

Mô I ma y frôn Infernef |duo c go I Ia mô f ma y chu frôn
Infernef) co mô f sô duo c ga n dô nha n dIô n no vo I nhu ng ma y
chu kha c, kIô u nhu mô f sô dIô n fhoa I. Sô gô m co 4 pha n, vi du
nhu 123.45.67.89. Ða n nôn bIô f sô cu a ma y chu ba n su du ng
nhIô u nha f, nguo c Ia I fhì co fhô quôn ca c con sô dI duo c rô I.

Ha u hô f ca c ma y chu dô u co fôn, fôn dô nho hon nhIô u so vo I
sô . Ca c fôn co nhIô u pha n ngan ca ch nhau bo I ca c da u cha m,
vi du nhu fôn ma y finh cu a fôI Ia chIco.Iecc.com. Mô f sô ma y
chu co nhIô u hon mô f fôn nhung ba n su du ng fôn na o cu ng
duo c.

Co nhIô u quy fa c phu c fa p kIô m soa f ca ch ga n fôn va sô
nhung bo I vì ba n không cha c se Ia m gì vo I vIô c ga n fôn na y
nôn ba n fhu c ra không ca n bIô f vô chu ng.

Mô I ma ng frong Infernef dô u co nhu ng quy fa c cho phe p mô f
sô Ioa I Iuu fhông. Ða n nôn bIô f nhu ng quy fa c a p du ng cho
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 13
|ca c) ma ng ba n su du ng dô fra nh Ia m cho nhu ng nguo I dIô u
ha nh ma ng nô I gIa n.

TRONG SÖË COÁ NHÛÄ NG GÒ ?

Ða f ky ma y finh na o, fu nho nha f cho dô n Io n nha f, duo c ga n vo I
Infernef cu ng dô u duo c go I Ia ma y chu . Mô f sô ma y chu Ia nhu ng
ma y finh maInframe Io n hoa c sIôu ma y finh cung u ng nhu ng dIch
vu cho ha ng nga n nguo I su du ng, mô f sô ma y kha c Ia nhu ng fra m
Ia m vIô c nho hay ca c ma y finh ca nhan co mô f nguo I su du ng, va
mô f sô Ia I Ia nhu ng ma y finh chuyôn bIô u f nhu ca c ma y fa o duo ng
da n nô I mô f ma ng vo I ma ng kha c hoa c vo I nhu ng fermInaI server
dô cho ca c fhIô f bI da u cuô I don |dump fermInaI) |nhu ca c ma y ca
nhan cha y Procomm, CrossfaIk hoa c ca c Ioa I fuong fu ) go I dôn va
nô I vo I ca c ma y chu kha c. Nhung fheo quan dIô m cu a Infernef, fa f
ca dô u Ia nhu ng ma y chu .

Mô I ma y duo c ga n cho mô f sô , kIô u nhu sô dIô n fhoa I. Vì Ia ma y
finh nôn ca c sô na y Ia nhu ng sô nhI phan 32 bIf. Vi du , sô cu a ma y
finh cu a fôI Ia

10001100101110100101000100000001

Hu m. Tha f không dô nho chu f na o. Ðô Ia m cho nhu ng sô na y fuong
dô I dô nho hon, no duo c chIa fha nh 4 nho m 8 bIf va rô I mô I nho m
duo c chuyô n fha nh sô fha p phan fuong duong. Ðo do , sô ma y cu a
fôI fro fha nh

140.186.81.1

cu ng không pha I hoa n foa n fô f hon nhung if ra fhì nguo I fa cu ng co
fhô nho frong vo ng mô f va I phu f.

TôI pha I quan fam dô n nhu ng sô na y nhu fhô na o7

Cho dô n gIo , ba n va n chua bIô f ba f ky sô ma y chu na o vì frong ha u
hô f ca c fruo ng ho p, ba n se su du ng fhuo ng xuyôn hon ca c fôn se
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 14
duo c mô fa frong chuong na y. Tuy nhIôn, dôI khI chuong frình kIô m
soa f fôn bI su cô . Trong fruo ng ho p nhu va y, vIô f ra haI sô nhu sau
cu ng Ia 1 dIô u hu u ich:

Sô ma y ba n su du ng

Sô cu a mô f ma y kha c ga n do ma ba n fIô p ca n.

Iy do cu a vIô c bIô f con sô fhu haI Ia nô u ba n IIôn Ia c vo I ma y finh
fhu haI ba ng sô chu không pha I ba ng fôn fhì ba n co fhô kô f Iua n
mô f ca ch ho p Iy Ia kô hoa ch da f fôn da fha f ba I. Nô u ba n không fhô
IIôn Ia c vo I no ba ng ca haI ca ch fhì cha c ra ng ma ng, hay if ra Ia IIôn
kô f ma ng cu a ba n da fha f ba I hoa n foa n co fhô do ba n da so y da
va o mô f so I day ca p Io ng Ie o. Oops !!

CAÁ C MAÅ NG CUÄ NG COÁ SO SAO?

TôI e ra ng nhu va y. Ha y fhu xe f fruo ng ho p sô dIô n fhoa I cu a ba n,
kIô u nhu 202-653-1800. Sa u chu sô da u chI dInh noI da f fô ng da I -
frong fruo ng ho p na y Ia WashIngfon Ð.C. Ðô n chu sô cuô I Ia sô dIô n
fhoa I rIông frong fô ng da I do - frong fruo ng ho p na y Ia sô dIô n fhoa I
chinh cu a !S NavaI Observafory.

Ca c sô ma y chu frong Infernef cu ng duo c chIa Ia m 2 pha n: pha n
da u Ia sô cu a ma ng |ha y nho Infernef bao gô m ra f nhIô u ma ng
kha c nhau nhung co fhô IIôn kô f duo c vo I nhau) va pha n haI, pha n
cu c bô Ia sô ma y chu frôn ma ng do . Trong fruo ng ho p ma y cu a fôI,
140.186.81.1 co nghIa sô cu a ma ng Ia 140.186 co n sô ma y chu cu c
bô |frôn ma ng do ) Ia 81.1. ÐôI khI, dô Ia m ra c rô I fhôm, nguo I fa
vIô f sô cu a ma ng fha nh 4 pha n ba ng ca ch fhôm va o nhu ng sô 0 nhu
140.186.0.0.

Vì mô f sô ma ng co nhIô u ma y chu frôn do hon nhu ng ma ng kha c
nôn ca c ma ng duo c chIa fha nh 3 Ioa I: Io n, frung bình va nho . Trong
nhu ng ma ng Io n |Nho m A), sô da u frong 4 sô Ia sô cu a ma ng, co n 3
sô kIa Ia pha n cu c bô . Trong nhu ng ma ng frung bình |Nho m Ð), haI
sô da u Ia sô cu a ma ng, co n 2 sô kIa Ia pha n cu c bô . Trong nhu ng
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 15
ma ng nho |Nho m C), ba sô da u Ia sô cu a ma ng, co n sô cuô I Ia pha n
cu c bô .

Sô da u fIôn frong bô n sô se cho ba n bIô f ma ng fhuô c Ioa I na o. Ða ng
2-1 fo m fa f ca c nho m va quy mô cu a chu ng.

Nhoá m Söëàêì u Àöå daâ i söëcuã a maå ng Söëlûúå ng maá y chuã töë i àa

A 1-126 1 16,387,064

Ð 128-191 2 64,516

C 192-223 3 254

Nhu ng fô chu c Io n |hoa c if ra Ia nhu ng fô chu c co ra f nhIô u ma y
finh) co xu huo ng co nhu ng ma ng Ioa I A. Vi du , IÐM co ma ng 9,
AT&T co ma ng 12, do do sô ma y chu cu a IÐM co fhô Ia 9.12.34.56
co n AT&T Ia 12.98.76.54. Nhu ng fô chu c co quy mô frung bình, bao
gô m ha u hô f ca c fruo ng da I ho c, co ca c ma ng nho m Ð. Rufgers
!nIversIfy co ma ng 128.6, CoIdman Sachs |mô f công fy môI gIo I
da u fu su du ng ra f nhIô u ma y finh dô fheo do I nhu ng khoa n fIô n
ma công fy qua n Iy ) co ma ng 138.8. Ca c ma ng nho m C duo c su
du ng bo I nhu ng fô chu c nho va dôI khI bo I nhu ng bô pha n nho frong
ca c fô chu c Io n. Vi du ma ng 129.65.175 duo c su du ng bo I mô f pho ng
nghIôn cu u cu a IÐM. |Ta I sao ho Ia I không su du ng sô ma ng cu a
IÐM7 AI ma bIô f duo c).

Mô f va I sô cu a ma ng va ma y chu duo c da nh cho nhu ng mu c dich
da c bIô f. Ða c bIô f, ba f ky sô na o co fha nh pha n Ia 0 hoa c 255 |haI
con sô co y nghIa huyô n fhoa I dô I vo I ma y finh) Ia sô da c bIô f va
không fhô duo c su du ng nhu sô cu a mô f ma y chu |dIô u na y hoI
cuo ng dIô u nhung no du ga n gu I cho ha u hô f ca c mu c dich).

Ca c ma ng con, sIôu ma ng, sIôu sIôu ma ng...

Tha o Iua n na y da c bIô f mang finh ky fhua f. Ðu ng no I ra ng fôI
không ba o fruo c.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 16
Thông fhuo ng, mô f fô chu c co mô f sô hIô u cu a ma ng don muô n ca I
da f nhu ng ma y finh nô I bô cu a mình frôn nhIô u ma ng. Vi du , foa n
bô ma y finh frong mô f pho ng ban fhuo ng duo c ga n vo I mô f ma ng
don cu ng vo I mô f Ioa I kô f nô I na o do ga n ca c ma ng gIu a ca c pho ng
Ia I vo I nhau |Co nhu ng Iy do ca vô qua n Iy Ia n ky fhua f cho su da n
xô p na y nhung fôI se không gIa I fhich dô ba n kho I buô n cha n).
Nhung nô u fheo ca ch ma Infernef duo c ca I da f ban da u co nghIa Ia
mô f bô gô m 25 ma ng nô I bô se pha I co 25 sô kha c nhau da nh cho
chu ng.

Ðay Ia mô f dIô u không hay vì nhIô u Iy do. No co nghIa Ia mô I Ia n
mô f công fy ca I da f mô f ma ng nô I bô mo I fhì công fy do pha I xIn mô f
sô hIô u ma ng mo I. Tô hon nu a, pha n co n Ia I cu a fhô gIo I Infernef
cu ng pha I dua sô hIô u ma ng mo I na y va o ba ng dô ho bIô f ca ch gu I
fhông dIô p dô n do .

Ro ra ng pha I Ia m mô f dIô u gì do . ÐIô u do duo c go I Ia ma ng con
|subnef). No co nghIa Ia mô f ma ng co fhô duo c chIa fha nh nhu ng
pha n nho go I Ia ca c ma ng con ba ng ca ch xu Iy pha n Ie ra Ia mô f sô
chu nhu mô f pha n cu a sô ma ng. Vi du , frong ma ng 140.186, con sô
fhu ba frong sô chu Ia sô cu a ma ng con, dô I vo I ma y 140.186.81.1
fhì sô ma ng con Ia 140.186.81 va sô ma y chu Ia 1. ÐIô u na y cho
phe p ca I da f ra f nhIô u ma ng cu c bô |hIô n chu ng fôI mo I su du ng 90
frong sô 254 ma ng con co fhô duo c) va dô I vo I pha n co n Ia I cu a fhô
gIo I fhì ho chI ca n bIô f dô n sô 140.186.

Trôn fhu c fô , fa f ca ca c ma ng chI fru nhu ng ma ng nho nha f dô u co
fhô fa o ma ng con. Cu ng frôn fhu c fô , ba n ga n nhu không bao gIo
pha I quan fam dô n ca c ma ng con. KhI ma y finh cu a ba n Ia n da u
duo c nô I vo I ma ng fhì nguo I ca I da f se fhIô f Ia p cho no mô f ma f na
ma ng con |subnef mask) pha n a nh du ng nhu ng quy uo c fa o ma ng
con hIô n fa I. Nô u ma f na na y bI saI ba n co fhô ga p pha I nhu ng va n
dô ky qua I, vi du nhu chI co fhô IIôn Ia c vo I mô f nu a sô pho ng ban
frong công fy |nhu chI IIôn Ia c duo c vo I ca c ma y co sô cha n).

Mô f sô fô chu c Ia I ga p pha I va n dô nguo c Ia I. Ho co qua nhIô u ma y
finh so vo I ma ng nho m C |nhIô u hon 254) nhung Ia I không co noI
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 17
na o du ga n dô ca I da f ma ng nho m Ð. Hoa c mô f công fy dang pha f
frIô n co fhô co qua nhIô u ma y finh dô I vo I ma ng nho m Ð |hon
64.000) nhung Ia I không fhô co mô f sô ma ng nho m A vì nho m na y
co raf if nôn không fhô xIn fhôm nu a. Trong fruo ng ho p na y, fô
chu c co fhô Ia y mô f da y ca c sô ma ng kô fIô p va xu Iy bô pha n cu a sô
ma ng nhu mô f sô ma y chu , fIô n frình na y duo c go I Ia fa o sIôu
ma ng.

|Sau do sô sIôu ma ng Ia I duo c fa o ma ng con, mô f finh cha f phu
fhôm ma chu ng fa se không xem xe f dô n). Ta o sIôu ma ng hIô n nay
không phô bIô n nhung se duo c su du ng rô ng ra I hon khI nhIô u công
fy dua ra f nhIô u ma y finh va o Infernef. Tuong fu nhu fa o ma ng
con, ba n không pha I quan fam dô n no fru phI aI do Ia m rô I Ioa n ca u
hình cu a hô fhô ng cu a ba n.

Ma y chu co nhIô u sô

Su ra c rô I fhôm va o sau cu ng frong vIô c da nh sô Ia mô f sô ma y chu
co nhIô u sô . Iy do fhu c ra ra f don gIa n: mô f sô ma y chu fhuô c vô
nhIô u hon mô f ma ng, do do chu ng ca n mô f sô rIông cho mô I ma ng
ga n fo I. Nô u ba n ca n IIôn hô mô f ma y finh co nhIô u sô fhì ba n co
fhô su du ng ba f ky sô na o.

TRONC TÐN CO NH! NC CI7

Nhu ng nguo I bình fhuo ng su du ng fôn, chu không du ng sô nôn ca c
ma y chu Infernef fhuo ng duo c fham chIô u ba ng fôn chu không
ba ng sô . Vi du , ma y cu a chu ng fôI vo I sô 140.186.81.1 co fôn Ia
chIco. Va o nhu ng fho I ky da u cu a ARPANÐT, ca c ma y co nhu ng fôn
don gIa n chI gô m mô f fha nh pha n va co mô f danh sa ch chu ca c fôn.
Ma y fa I Harvard duo c go I Ia HARVARÐ v.v... Nhung vo I 1 frIô u
ma y frôn Infernef fhì kho co fhô co nhu ng fôn kha c nhau cho fa f ca
ca c ma y.

Ðô fra nh mô f su khu ng hoa ng frong vIô c fa o fôn, gIa I pha p Ia ca c
fôn co nhIô u fha nh pha n, mô f kô hoa ch duo c bIô f dô n mô f ca ch rô ng
ra I Ia ÐomaIn Name Sysfem hoa c ÐNS. Ca c fôn chu Ia mô f chuô I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 18
ca c fu |hoa c if ra Ia nhu ng fhu fuong fu nhu fu ) duo c phan ca ch
ba ng nhu ng da u cha m. Trong chô dô na y, fôn fhu c cu a chIco Ia
CHICO.IÐCC.COM. |Ca ch da f fôn na y ro ra ng duo c fa o ra bo I
nhu ng nguo I THICH VIÐ T MO I TH! ÐA NC CH! HOA. May fhay,
chu fhuo ng frong fôn ma y chu Iuôn duo c xem nhu fuong duong chu
hoa, do do fa se fra nh duo c vIô c da f fôn ba ng chu fhuo ng).

Ca c khu vu c, Ia nh vu c...

Ða n pha I gIa I ma mô f fôn Infernef fu pha I sang fra I. ÐIô u na y co ve
nguo c do I nhung frôn fhu c fô no fIô n Io I hon nhu ng ca ch kha c fuong
fu nhu Iy do fa da f fôn gIa dình sau fôn rIông |fa I Anh, noI nguo I fa
Ia I xe bôn fra I fhì ho vIô f fôn ma y chu fu fra I sang pha I).

Pha n bôn pha I nha f cu a mô f fôn go I Ia khu vu c |zone). Nô u fa xem
xe f fôn da y du cu a chIco fhì pha n cu c pha I Ia com co nghIa Ia
commercIaI sIfe |dIa dIô m fhuong ma I, frong Ia nh vu c fhuong ma I),
fra I vo I ca c Ioa I khu vu c gIa o du c, quan su ... ma fôI se ba n dô n frong
chuong na y.

Pha n kô fIô p cu a fôn chIco Ia fôn công fy I.Ð.C.C. Pha n bôn fra I cu a
fôn công fy Ia fôn chIô c ma y frong công fy. Công fy cu a fôI ho a ra Ia
mô f công fy kha nho vo I chI co 6 ma y finh, do do ca c ba n cu a chIco
Ia mIIfon, asfrud va xuxa duo c vIô f Ia mIIfon.Iecc.com,
asfrud.Iecc.com va xuxa.Iecc.com.

Thu c ra kô hoa ch da f fôn ma fôI su du ng co IogIc cu a no . Chu ng
duo c da f fôn fheo ca c ngôI sao nha c pop ÐraxIn ma fôI ua fhich.
ChIco Ia ChIco Ðuarque, nguo I hoa n foa n co finh chinh frI. MIIfon
Ia MIIfon MasIemenfo, nguo I co finh fhI sI va am nha c hon. Xuxa Ia
mô f Ioa I pha frô n gIu a Madonna va Mr.Rogers. Asfrud |Asfrud
"CIrI from Ipanema" CIIberfo) Ia IIôn kô f gIu a ma ng cu a fôI va pha n
co n Ia I cu a Infernef.

Hô fhô ng da f fôn ma y chu hoa n foa n bình da ng. Trong do Iecc.com,
mô f công fy co 2 nhan vIôn fhì ngang ha ng vo I Ibm.com, mô f công fy
vo I ha ng fram nga n nhan vIôn. Ca c fô chu c Io n hon fhuo ng co fhôm
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 19
ca c fôn ma y duo c chIa nho fhôm fheo dIa dIô m hoa c pho ng ban, vi
du mô f ma y dIô n hình fa I khoa Compufer ScIence fa I YaIe
!nIversIfy co fôn Ia buIIdog.cs.yaIe.edu. Mô I fô chu c co fhô fhIô f Ia p
fôn cu a mình fu y y nhung frôn fhu c fô ca c fôn vo I nhIô u hon 5
fha nh pha n fhì hIô m fha y vì no kho nho va kho dua va o.

Nô u ba n da nh va o mô f fôn don gIa n ma không co ca c da u cha m fhì
ma y finh cu a ba n co fhô cho ra ng pha n co n Ia I cu a fôn fuong fu nhu
cu a ma y ma ba n dang su du ng. Ðo do , nô u fôI IogIn va o Ia mIIfon va
IIôn Ia c vo I chIco fhì fôI co fhô chI ca n da nh va o chIco fhì co nghIa Ia
chIco.Iecc.com.

Ca c khu vu c

Ca c khu vu c fôn duo c chIa Ia m 2 Ioa I chinh: Ioa I 3 ky fu va Ioa I 2 ky
fu . Ca c khu vu c 3 ky fu duo c fhIô f Ia p fheo Ioa I fô chu c. Chu ng fa
da fha y com du ng cho commercIaI |fhuong ma I). Ða ng 2-2 IIô f kô
ca c Ioa I.

Khu vu c Y nghIa

com Thuong ma I

edu Ca c fô chu c gIa o du c

gov Ca c bô va co quan chinh quyô n

Inf Ca c fô chu c quôc fô |hIô n chu yôu gô m NATO)

mII Ca c dIa dIô m quan su

nef Ca c fô chu c ma ng

org Ca c Ioa I kha c, vi du nhu ca c fô chu c chuyôn môn

Ta I Hoa Ky ha u hô f ca c dIa dIô m Infernef dô u co ca c fôn vo I mô f
frong ca c khu vu c frôn. o nhu ng noI kha c, vIô c su du ng fôn fheo
khu vu c dIa Iy , se duo c fha o Iua n fIô p fheo, Ia phô bIô n hon.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 20
Vanuafu o dau7

Ca c fôn khu vu c haI ky fu duo c fô chu c vô dIa Iy . Mô I khu vu c fuong
u ng vo I mô f quô c gIa hoa c mô f Thu c fhô Chinh frI duo c công nha n.
Co mô f danh sa ch fIôu chua n chinh fhu c frôn quô c fô gô m ca c ma
quô c gIa haI chu sô duo c su du ng ha u nhu nhung không pha I hoa n
foa n không fhay dô I nhu mô f danh sa ch ca c khu vu c haI ky fu . Ma
quô c gIa cho Canada Ia CA, do do mô f dIa dIô m fa I York !nIversIfy
fa I Canada duo c go I Ia nexus.yorku.ca. Ca c nha dIô u ha nh ma ng fa I
mô I quô c gIa co fhô ga n cho ca c fôn ma ho fha y fhich ho p. Mô f sô
quô c gIa co nhu ng su phan chIa nho hon o mu c dô fô chu c, vi du mô f
dIa dIô m o mô f fruo ng da I ho c u c duo c go I Ia saIf.edu.au. Ca c fôn
kha c duo c ga n mô f ca ch fu y y .

Ta I Hoa Ky , fuong dô I if ma y finh co fôn frong khu vu c dIa Iy Hoa
Ky , duo c fô chu c fheo fIô u bang va fha nh phô . Vì I.Ð.C.C o
CambrIdge, Massachuseffs nôn chIco.Iecc.com fu ng duo c bIô f dô n
nhu Iecc.cambrIdge.ma.us |Iu c do fôI chua go I fôn no Ia chIco vì Iu c
do no Ia ma y finh duy nha f ma fôI co ). Ta I Hoa Ky , vIô c cho n Iu a
ca c fôn fheo khu vu c dIa Iy hay fheo fô chu c kha Ia fu y y . Nô u ba n
co mô f hay haI ma y fhì fôn dIa Iy Ia dô hon. Nô u ba n co nhIô u hon
sô do fhì fôn fô chu c Ia dô hon, cho phe p ba n qua n Iy fôn ngay frong
fô chu c cu a ba n |Xem chuong 6 dô bIô f fhôm chI fIô f vô ca ch dang
ky fôn).

Ða ng 2-3 IIô f kô mô f sô fôn khu vu c dIa Iy phô bIô n. Co mô f danh
sa ch da y du ca c khu vu c dIa Iy frong Phu Iu c A.

Khu vu c Quô c gIa

A! ! c

AT A o

ÐÐ ÐI

CA Canada

CZ Se c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 21

ÐK Ðan Ma ch

II Pha n Ian

IR Pha p

ÐÐ CHIÐ Ðu c

IN Â n Ðô

IÐ AI Ien

II IsraeI

IT Y

JP Nha f

NI Ha Ian

NO Na !y

R! Nga

S! IIôn xô cu |Ia c ha u vô ma f chinh fhu c nhung va n co n
su du ng)

ÐS Tay Ðan Nha

SÐ Thu y ÐIô n

CH Thu y SI

TW Ða I Ioan

!K Anh

!S Hoa Ky




INTÐRNÐT TOA N TÂ P 22
Ða n co ca n mô f con sô dô co fôn hay không7

Không. Hoa n foa n co fhô dang ky mô f dIa dIô m nhu MaII Ðxchange
hoa c MX, nghIa Ia no không fhu c su o frôn Nef nhung ba n co fhô
gu I fhu dIô n fu dô n do . NhIô u dIa dIô m frôn ca c ma ng kha c, kô ca
nhu ng dIa dIô m frôn ca c ma ng gIa I fri dô u co fôn MX. Ðô gu I fhu,
ba n co fhô xu Iy fôn MX cu ng gIô ng nhu ba f ky fôn na o kha c.

Tuy nhIôn không co ca c dIch vu Infernef na o kha c cho ca c ma y MX.
Nô u ba n cô ga ng IIôn hô vo I chu ng ba ng mo I ca ch fhì hoa c ba n se
fha f ba I hoa c ba n se da f fo I mô f ma y frôn Nef ma ma y na y se
chuyô n fhu cho ba n. Ha u hô f ca c dIch vu fru c fuyô n va fhu dIô n fu
kô ca CompuServe, MCI MaII, AT&T MaII va ProdIgy cu ng dô u co
MX frôn Infernef. Ha y xem chuong 9 dô bIô f fhôm fhông fIn.

Mô f sô khu vu c nga u nhIôn kha c

Co mô f sô khu vu c va khu vu c gIa dInh kha c ma ba n co fhô dô n.
Tuy ra ng ARPANÐT da chinh fhu c ngung hoa f dô ng fu nhIô u nam
nay nhung vì ca c Iy do IIch su , mô f sô dIa dIô m va n co n co ca c fôn
fa n cu ng ba ng arpa. Cu ng nhu dô I vo I ca c ma y frôn ma ng !!CP va
ÐITNÐT, dôI khI ba n se fha y ca c fôn fa n cu ng ba ng uucp va bIfnef.
Chu ng không pha I Ia ca c khu vu c fhu c, do do ca c fôn su du ng không
pha I Ia nhu ng fôn chu fhu c su ho p Iô nhung ra f nhIô u hô fhô ng da
da n xô p dô xu Iy nhu ng fôn na y nhu nhu ng fruo ng ho p da c bIô f va
cu ng va n chI dInh duo ng da n fhu fin dô n. Ða f ky dIa dIô m !!CP
hoa c ÐITNÐT na o cu ng co fhô da n xô p dô co duo c mô f fôn chu fhu c
su , do do ca c fôn bIfnef va uucp ra f xu ng da ng chìm va o quôn Ia ng.

CA C Q!Y TA C ÐA O Ð! C

Ca c bô pha n kha c nhau cu a Infernef co mô f sô quy fa c da o du c kha
cha f che . Tu y va o vIô c ba n duo c ga n vo I pha n na o frôn Infernef ma
ca c quy fa c na y co fhô if nhIô u cha f che kha c nhau. Ca c quy fa c
nghIôm nha f nha f da nh cho NSINÐT |duo c fo m fa f duo I day) frong
do ca m mo I hoa f dô ng fhuong ma I. Cho dô n cuô I nam 1993, ha u hô f
nhu ng co so gIa o du c fa I Hoa Ky dô u duo c kô f nô I fru c fIô p hoa c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 23
gIa n fIô p fo I NSINÐT fuy ra ng kô hoa ch Ia chuyô n ha u hô f nhu ng
co so na y sang ca c ma ng fhuong ma I.

Ca c ma ng khu vu c co nhu ng chinh sa ch if nghIôm nha f hon va ca c
ma ng fhuong ma I co n ke m nghIôm nha f hon nu a. Ta f ca dô u gIu Ia I
quyô n cha y chuong frình da y ba n ra kho I ma ng frong fruo ng ho p co
ha nh vI pha hu y. Ha y nha n bIô f nhu ng quy fa c a p du ng cho dIa
dIô m cu a ba n va ha y chua n bI dô fôn fro ng chu ng.

Cu ng nho ra ng ngay ca khI bI dang o frôn mô f ma ng ke m nghIôm
nha f, nô u ba n su du ng mô f ma ng nghIôm nha f hon - vi du nhu
IogIn va o mô f ma y o mô f co so gIa o du c fhông qua NSINÐT - ba n
cu ng va n pha I chIu nhu ng quy fa c nghIôm nha f nha f cu a ba f ky
ma ng na o ma ba n su du ng.

Chinh sa ch su du ng dIch vu xuong sô ng cu a NSINÐT

NSINÐT hô fro nghIôn cu u va gIa o du c, chu yô u da nh cho fruo ng
ho c va ca c vIô n nghIôn cu u nhung cu ng da nh cho ca c công fy fhuong
ma I khI ho fIô n ha nh nghIôn cu u hoa c gIa o du c. Ðuo I day Ia fo m fa f
chinh sa ch:

Co fhô su du ng NSINÐT dô gIao fIô p vo I nhu ng nguo I frôn
ca c ma ng nuo c ngoa I.
Co fhô su du ng dô pha f frIô n chuyôn môn, Iôn kô hoa ch hô I
nghI khoa ho c, ca c cuô c ga p go xa hô I v.v...
Co fhô su du ng dô xIn va qua n Iy ca c khoa n fa I fro . |Không co
gì nga c nhIôn vì NSINÐT Ia nha fa I fro Io n nha f).
Co fhô fhông ba o ca c sa n pha m mo I; không duo c qua ng ca o.
Ca c nha su du ng vì Io I nhua n bI ca m fru khI ho hô fro cho su
su du ng duo c phe p nôu frôn.
Ca m su du ng rô ng ra I cho doanh nghIô p fu nhan hoa c ca
nhan.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 24
Chuong 3

NÐ ! ÐA N IA MO T NC!O I S! Ð! NC ÐOS, HA Y ÐA T ÐÂ !
Trôn nhu ng ma y finh Io n fhì nô I ma ng va o Infernef Ia mô f công
vIô c fuong dô I dô da ng. Ða n chI fra mô f sô fIô n không da ng kô cho
nguo I ba n pha n mô m, ho gu I cho ba n pha n mô m ma ng phu ho p vo I
hô fhô ng cu a ba n, ba n fhuô mô f chuyôn vIôn ca I da f pha n mô m va
sau khoa ng 6 fha ng Ia m quen vo I hô fro ky fhua f fhì vIô c nô I ma ng
cu a ba n hoa f dô ng duo c.

Tuy nhIôn, dô I vo I nhu ng ma y PC du a frôn co so ÐOS fhì cuô c do I
không don gIa n nhu va y. Co ha ng fa nhu ng pha n mô m fro n go I
ma ng fuong fhich vo I Infernef kha c nhau, bao gô m nhu ng pha n
mô m du ng fhu nho cho dô n nhu ng pha n mô m fhuong ma I. Kho
khan kha c Ia ba n co fhô kô f nô I ma y PC cu a ba n va o Infernef vo I
khoa ng 4 ca ch kha c nhau vô co ba n.

TôI gIa fhIô f ra ng ba n co nhu ng vIô c kha c fô f hon dô Ia m hon Ia fu
mình ca I da f pha n mô m Infernef va yôu ca u mô f chuyôn gIa fa I chô
cho bIô f ca c va n dô ca n fhIô f dô ca I da f pha n mô m. |Vang, ngay ca
nhu khI ba n không co nhu ng vIô c kha c fô f hon dô Ia m fhì fôI cu ng
không co ca ch na o dua ra nhu ng chI da n vô nhIô u hon mô f haI pha n
mô m fro n go I na y va ba n chI ca n bIô f ra ng không co pha n mô m na o
Ia fhich ho p cho vIô c su du ng cu a ba n).

Ðo va y, frong chuong na y fôI frình ba y nhu ng ca ch kha c nhau ma
ba n co fhô kô f nô I ma y PC cu a ba n vo I Infernef cu ng nhu fhua n Io I
va ba f Io I cu a fu ng ca ch. Chuong 28 co mô f danh sa ch cu a ha u hô f
nhu ng pha n mô m fro n go I sa n co cho ma y PC dô kô f nô I va o
Infernef. Ca ch fô f nha f Ia ba n su du ng pha n mô m na o ma chuyôn
gIa fa I chô co fhô gIu p ba n ca I da f.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 25
Nhu ng pha n mô m fro n go I dô kô f nô I va o Infernef na y duo c du a
frôn co so gIao fhu c TCP/IP, da u ca u ky fhua f ma ca c ma ng hô
fhô ng su du ng dô IIôn Ia c vo I nhau. Ða n se ho c ha u hô f nhu ng gì
ca n bIô f vô TCP/IP frong chuong 6, do do nô u ba n quan fam dô n ca c
fhua f ngu ky fhua f, ha y Ia f sang chuong 6 dô co mô f hIô u bIô f co
ba n.

THONC Q!A MO T CO NC NO I

Cau ho I da u fIôn Ia ma y PC cu a ba n co mô f IIôn kô f gô c |nafIve
connecfIon) vo I Infernef hay fhông qua mô f Ioa I ma ng na o kha c.
Nô u co IIôn kô f gô c fhì ma y cu a ba n co fhô fhu c su cha y pha n mô m
ma ng xu Iy nhu ng gIao fhu c ma ng TCP/IP ma Infernef su du ng.

Kha nang fhu haI Ia ma y PC cu a ba n dang cha y mô f Ioa I pha n mô m
ma ng kha c |pha n Io n Ia ma ng Nefvare cu a NoveII) va duo c ga n vo I
mô f hô fhô ng cô ng nô I ma mô f phia Ia Nefvare co n phia kIa Ia
TCP/IP. Ðô fhôm su ra c rô I, cu ng co fhô na p ca TCP/IP Ia n mô f Ioa I
pha n mô m ma ng kha c Iôn cu ng mô f ma y PC va cha y chu ng dô ng
fho I cu ng frôn nhu ng duo ng ca p va f Iy do .

Ca c fhua n Io I va kho khan Ia nhu sau:

Nô u ba n da co mô f ma ng Nefvare Io n fhì nguo I dIô u ha nh hô
fhô ng cu a ba n co fhô fa I chuong frình Iôn mô f cô ng nô I
Nefvare don ma foa n bô ca c ma y PC kha c frôn ma ng dô u co
fhô su du ng. Nô u mô I ma y PC fu mình cha y TCP/IP fhì nguo I
dIô u ha nh ma ng cu a ba n pha I na p TCP/IP Iôn fu ng ma y PC,
fu c Ia ca n pha I Ia m nhIô u vIô c hon nhIô u.
TCP/IP Ia m vIô c fô f hon frong nhu ng ma ng dI bIô f
|heferogeneous nefvork) - nghIa Ia nhu ng ma ng fa o fha nh fu
ra f nhIô u Ioa I ma y finh kha c nhau. Ðô I vo I TCP/IP, kha c bIô f
duy nha f gIu a mô f sIôu ma y finh Cray frI gIa 10 frIô u !SÐ va
mô f ma y PC gIa 900 !SÐ Ia ma y finh Cray cha y nhanh hon
chu f dInh. NoveII Nefvare hoa f dô ng xua f sa c frôn nhu ng
ma ng ma y PC va ke m hon frôn nhu ng Ioa I ma y finh kha c vì
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 26
vô ma f na y Nefvare cha y frôn if Ioa I ma y finh hon nhIô u so
vo I TCP/IP.
Tu y Ioa I cô ng nô I ba n su du ng, co fhô Ia vo I cô ng nô I Nefvare
ba n không Ia m duo c mô f sô vIô c ma ba n co fhô Ia m duo c
fhông qua TCP/IP.

CA C KIÐ ! KÐ T NO I

Ha y gIa fhIô f ra ng ma y PC cu a ba n fu cha y TCP/IP chu không pha I
fhông qua mô f Ioa I ma ng kha c. Cau ho I fIô p fheo Ia : no duo c kô f nô I
nhu fhô na o dô I vo I pha n co n Ia I cu a Infernef7 Co 3 Iu a cho n chu
yô u Ia Ðfhernef, Token RIng va ca c duo ng fua n fu |ca ch sau cu ng
ma fôI fha o Iua n frong chuong na y su du ng nhu ng chuong frình
duo c go I Ia SIIP va PPP).

ÐTHÐRNÐT

Ca ch fhông fhuo ng nha f dô kô f nô I ma y PC va o ma ng Ia Ðfhernef,
mô f Ioa I ma ng nhanh va re nhung bI gIo I ha n o fô ng khoa ng ca ch
duo I mô f da m. |Ðô I vo I nhu ng ma ng Io n hon fhì fa co fhô kô f nô I
nhIô u ma ng Ðfhernef Ia I vo I nhau nhung dIô u na y kha phu c fa p
nôn chu ng fa fa m bo qua).

IIrevaII

Ngay ca khI ma y PC cu a ba n cha y pha n mô m TCP/IP gô c, nô u ba n
o frong mô f fô chu c Io n không fhich nhu ng bi ma f cu a công fy bI ro
rI ra ngoa I fhông qua Infernef, ho co fhô fa o ra mô f hô fhô ng
fIrevaII da f gIu a ma ng công fy va fhô gIo I bôn ngoa I dô gIo I ha n su
fruy ca p dô n ma ng nô I bô .

IIrevaII duo c nô I vo I ca ma ng nô I bô Ia n ma ng bôn ngoa I, do do ba f
ky Iuu fhông na o gIu a haI ma ng na y cu ng dô u pha I dI qua fIrevaII.
Nhu ng chuong frình da c bIô f frôn fIrevaII gIo I ha n Ioa I kô f nô I co
fhô duo c fhu c hIô n gIu a bôn frong va bôn ngoa I, nhu ng nguo I co fhô
fhu c hIô n chu ng.

Trôn fhu c fô , dIô u na y co nghIa Ia ba n co fhô su du ng ba f ky dIch vu
Infernef na o sa n co frong công fy nhung dô I vo I ca c dIch vu bôn
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 27
ngoa I fhì ba n bI gIo I ha n fheo nhu ng gì hô fhô ng fIrevaII cho phe p.
Ha u hô f nhu ng dIch vu fIôu chua n bôn ngoa I nhu IogIn fu xa va o
ca c ma y finh, che p fIIe fu ma y na y sang ma y kha c dô u sa n co , fuy
ra ng fhu fu c co fhô fuong dô I phu c fa p hon nhu ng gì duo c mô fa o
day.

Thuo ng fruo c hô f ba n pha I IogIn va o hô fhô ng fIrevaII rô I fu do mo I
ra hô fhô ng bôn ngoa I. Thông fhuo ng nhu ng nguo I ngoa I công fy
không fhô fruy ca p dô n nhu ng hô fhô ng hoa c dIch vu frôn ma ng nô I
bô fru fhu dIô n fu Iuu chuyô n không bI gIo I ha n ca haI huo ng.

Sau cu ng, ha y nho ra ng co fhô ba n pha I xIn phe p dô su du ng hô
fhô ng fIrevaII fruo c khI ba n co fhô su du ng ba f ky dIch vu bôn
ngoa I na o ngoa I ca c dIch vu fhu fin.

Ða Ioa I Ðfhernef chinh duo c bIô f Ia fhIcknef, fhInnef |hoa c cheapernef)
va fvIsfed paIr. Ðfhernef cô dIô n Ia mô f so I ca p va ng da y 1/2 Inch |ba n if
khI na o fha y duo c vì no duo c gIa u frong fuo ng hoa c frôn fra n nha ) nhu
frình ba y frong Hình 3-1. Ma y finh cu a ba n duo c kôf nôI fo I Ðfhernef
ba ng mô f Ioa I ca p kha c duo c go I Ia drop cabIe co kich fhuo c fuong fu
Ðfhernef nhung fhuo ng co ma u xa m. Pha n cuôI cu a drop cabIe nôI vo I
ma y finh cu a ba n fhông qua mô f ô ca m co 15 pIn va mô f chôf fruo f nho .

Nô u ma y finh cu a ba n su du ng fhIcknef va no ba f ngo Ia m cho ma ng
không hoa f dô ng fhì van dô cha c cha n nhaf Ia ba n da dô chôf fruo f ho
ra. Ha y ca m no Ia I va fhu xem ba n co fhô dua no va o cha f hon hay
không.

Ðfhernef da y cô dIô n du ng frong nhu ng fô chu c co kô hoa ch su du ng
ma y finh frong nhIô u nam va da xô p da f vo I nhIô u day nô I dô nô I
ma ng cho foa n bô van pho ng. Trôn fhu c fô ca c fô chu c kha c fhuo ng
không nhu va y. Ho co mô f va I ma y PC va muô n nô I chu ng Ia I ma
không pha I du c foa n bô fuo ng. Ho ca n fhInnef |cheapernef).
ThInnef fhì mo ng, dô co da n va co ma u den |Xem Hình 3-2). No
frông gIô ng ca p fruyô n hình fuy không hoa n foa n fuong fu . Kô f nô I
fo I ma y finh Ia mô f da u nô I nho hình chu T ca m fru c fIô p va o mô f
da u nô I fhich ho p phia sau ma y finh.

Cheapernef kha kho finh. Ða c bIô f, da u nô I chu T pha I duo c ca m
fru c fIô p va o ma y finh. Ða n không fhô dô no frôn sa n va cha y ca p
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 28
nô I dô n ma y finh vì no se không Ia m vIô c duo c. Ða n cu ng nôn nho
ra ng nô u ba n Ia m du f ca p fhì kô f nô I cu a mo I nguo I fo I ma ng se
ngu ng hoa f dô ng |Co ve duo ng nhu ho p Iy khI nghI ra ng ca c ma y
finh o cu ng phia bI ca f du f co fhô fIô p fu c gIao fIô p duo c vo I nhau
nhung fha f ra fhì không duo c. Nô u ba n muô n bIô f fa I sao Ia I không
duo c fhì ha y ho I mô f aI do co fi kIô n fhu c vô ky fhua f dIô n).

Ioa I ca p Ðfhernef fhu ba Ia fvIsfed-paIr, cu ng Ioa I vo I day dIô n
fhoa I |Xem Hình 3-3). Ha u hôf ca c van pho ng dô u co ha ng fa n day
dIô n fhoa I chua xa I dô n frong fuo ng va ngay ca nô u không co fhì
cho dôn nay no va n Ia Ioa I ca p nôI re nhaf. Ðo do , ca p fvIsfed-paIr
ga n nhu Ia Ioa I duy nha f duo c su du ng cho nhu ng Ia n ca I da f mo I.
Mô f so I day frông gIô ng nhu day dIô n fhoa I vo I jack ca m dIô n fhoa I
quen fhuô c |Xem Hình 3-4) duo c ca m va o phia sau ma y finh cu a
ba n. Mô I ma y finh co mô f duo ng day rIông da n dô n mô f hô p nô I
frung fam duo c go I Ia hub - fhuo ng duo c dô frong mô f chô kin da o
na o do dô nô u ba n nga f dIô n ma y finh cu a mình fhì không a nh
huo ng dô n nguo I kha c. Nô u ba n không Ia m ho ng day vô ma f va f Iy
fhì fvIsfed-paIr ra f da ng fIn ca y.

TOKÐN RINC

Ca ch day va I nam, IÐM quyô f dInh ra ng vì mo I nha sa n xua f ma y
finh frôn fhô gIo I dô u su du ng Ðfhernef nôn co fhô fra nh duo c su
ra c rô I vô finh fuong fhich ba ng ca ch dua ra ma ng rIông go I Ia
Token RIng. Ða co nhu ng cuô c franh ca I ky fhua f dIô n ra gay ga f vô
cha f Iuo ng gIu a Ðfhernef va Token RIng ma chu ng fôI co fhô fo m
fa f o day ba ng ca ch no I ra ng su kha c nhau do co fo I 95% Ia mang
finh chinh frI. Token RIng su du ng mô f da u nô I fhông mInh hình
chu nha f co Io I fhô so vo I nhIô u Ioa I Ðfhernef o chô no chI bI nga f
khI ba n muô n.

SIIP

Mô f dIô m ma gIao fhu c ma ng TCP/IP cu a Infernef cha c cha n chIô n
fha ng nhu ng nha n hIô u ma ng kha c Ia gIa re . Ta f ca nhu ng gì ba n
ca n Ia m dô fhIô f Ia p mô f kô f nô I TCP/IP Ia mô f cô ng fua n fu ma
ma y PC cu a ba n da co . No không nhanh nhu kô f nô I Ðfhernef
nhung no không da f fIô n. Ða n co fhô cha y mô f day ca p fru c fIô p dô n
mô f ma y finh kha c ga n do hoa c co fhô du ng mô f modem va mô f
duo ng day dIô n fhoa I va go I cho mô f ma y finh o mô f noI kha c.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 29
Mô f dIô u phu c fa p khI su du ng kô f nô I fua n fu Ia co haI Ioa I pha n
mô m không fuong fhich cu ng duo c su du ng. Mô f Ia SIIP |SerIaI
IIne IP - CIao fhu c Infernef duo ng day fua n fu ) va haI Ia PPP
|PoInf-fo-PoInf ProfocoI - CIao fhu c fru c fIô p gIu a haI dIô m). Pha n
mô m na o duo c su du ng fu y fhuô c va o hô fhô ng ma ba n dang nô I fo I
- ba n su du ng nhu ng gì ho su du ng.

Nô u ba n dang su du ng mô f modem va duo ng day dIô n fhoa I, ba n
nôn su du ng modem nhanh nha f ma ba n co fhô co . Ca c modem re
fIô n 2.400 bps |bIf mô I gIay) fo ra kha nhanh khI ba n go I fo I mô f
dIch vu fru c fuyô n nhu Compuserve nhung nhu ng modem na y ra f
cha m frôn Infernef. HIô n cu ng co ca c modem nhanh hon nhu Ioa I
9.600 va 14.400 bps va kha du finh nang |Nhu ng nguo I su du ng
modem go I haI Ioa I na y Ia V.32 va V.32 bIs). |Ha y go I chu ng ba ng
fôn na y fa I cu a ha ng ma y finh, nguo I fa se nghI ra ng ba n Ia mô f
chuyôn gIa!).

SIIP fhu c su hoa f dô ng duo c va co fhô Ia m cho ma y finh cu a ba n co
du fu ca ch frôn Infernef. Vi du , fôI vIô f chuong na y frong mô f fu p
Iô u frôn ba I bIô n Nev Jersey ba ng mô f ma y finh Iapfop co modem
nô I dô n Infernef fhông qua SIIP nho va y fôI co fhô Ia m ba f ky vIô c
gì o do - nhu fruy ca p du IIô u fu ca c ma y finh o u c - ma sau do fôI co
fhô fIô p fu c công vIô c na y o van pho ng fôI ba ng ca ch ca m va o
Ðfhernef. ChI hoI cha m hon fhôI.

ÐInh du ng ca u hình cho SIIP hoa c PPP Ia mô f công vIô c kho khan
bo I no IIôn quan dô n ca c sô dIô n fhoa I, fôn IogIn, passvord va mo I
fhu ca n fhIô f kha c dô IogIn va o mô f hô fhô ng fu xa qua dIô n fhoa I
va nhu ng va n dô dInh ca u hình ma ng fhông fhuo ng kha c. Truo c khI
mang ma y finh dI, ba n ha y fhu ca m no va o mô f duo ng day dIô n
fhoa I ra nh fa I van pho ng va go I dIô n dô cha c cha n ra ng ca u hình
SIIP frôn ma y dang hoa f dô ng fô f. Nô u fha y no không hoa f dô ng
fhì nôn dI go I nguo I phu fra ch ma ng frong van pho ng dô n dô fìm
xem dIô u gì saI so f.



INTÐRNÐT TOA N TÂ P 30
CO Ð! NC IA WINÐOWS THI TH! C S! TH! VI HON ÐOS
NHIÐ ! IA M HAY KHONC7

TôI va n co n phan van vô WIndovs no I chung nhung dô I vo I TCP/IP
fhì WIndovs chIô n fha ng ÐOS vì haI Iy do. Mô f Ia vô fha m my . Ha u
hô f ca c u ng du ng TCP/IP cu a ÐOS dô u Ia nhu ng cô ng don gIa n cu a
!NIX - dIô u do co nghIa Ia no su du ng gIao dIô n mô f-do ng-mô I-Ia n
fuong fu nhu ngôn ngu Iô nh cu a ÐOS hoa c, mong cho dIô u na y
du ng xa y ra, no su du ng ÐÐIIN, mô f Ioa I xu Iy van ba n cu cu a ÐOS
|Thu c va y, không co gì fô ha I nhu ÐÐIIN). Nô u ba n muô n bIô f
fhôm vô kIô n fhu c co so !NIX dô I vo I Infernef, ha y xem da y du chI
fIô f frong chuong 4.

Tra I Ia I, ca c u ng du ng ma ng frôn WIndovs co foa n bô am fhanh va
ma u sa c ma ba n mong do I fu ca c u ng du ng bình fhuo ng cu a
WIndovs. Trong nhIô u fruo ng ho p, dIô u na y Ia m chu ng dô su du ng
hon nhIô u. Vi du , khI ba n dang su du ng ITP - chuong frình che p
fIIe fu ma y na y sang ma y kha c - ha u hô f ca c ba n WIndovs cho phe p
ba n cho n ca c fIIe dô che p ba ng ca ch cIIck ca c fôn fIIe frôn mô f danh
sa ch frong cu a sô frong khI do ca c ba n ÐOS Ia I dô cho ba n fu dua
fôn fIIe va o.

Iy do fhu haI Ia m cho WIndovs cha y fô f hon Ia no cho phe p xu Iy
da nhIô m, frong do nguo I su du ng co fhô cha y nhIô u chuong frình
cu ng Iu c. Trong WIndovs, ba n co fhô co nhIô u u ng du ng ma ng cha y
cu ng Iu c frong nhu ng cu a sô kha c nhau duo c IogIn va o nhIô u ma y
finh cu ng Iu c va ba n chI cIIck con chuô f dô dI chuyô n qua Ia I. Mô f sô
ba n TCP/IP cu a ÐOS |nhu chuong frình chIa se Ka9q) cu ng dua ra
xu Iy da nhIô m nhung không fhô na o fIô n Io I nhu WIndovs.

Xem danh sa ch ca c pha n mô m fro n go I TCP/IP cu a ÐOS va
WIndovs ca mIô n phi Ia n fhuong ma I frong chuong 28.

KHONC PH! C V! CHO ÐA N

Ca c ma y finh ÐOS không pha I Ia nhu ng fha nh vIôn fhu c su cu a
Infernef. Mô I u ng du ng Infernef dô u su du ng mô hình cIIenf/server,
frong do mô f pha n cu a u ng du ng, cIIenf, cha y frôn ma y finh cu a
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 31
ba n co n pha n kIa, server, cha y frôn mô f ma y finh fu xa co nhu ng
fa I nguyôn ma ba n muô n su du ng.

|CIIenf/server Ia mô f kha I nIô m mo I frong nga nh finh foa n frôn
ma y finh Io n nhung Infernef va nhu ng ba n fruo c do cu a no da su
du ng kha I nIô m na y if ra Ia fu nam 1969. Ho không dô y chuyô n ho
da dI fruo c kha xa - ho chI muô n công vIô c duo c hoa n fha nh).

Tha nh fha f ma no I fhì ma y PC fa o nôn nhu ng cIIenf fô f nhung Ia I
Ia server ke m. ÐOS va WIndovs không pha I Ia nhu ng môI fruo ng
fô f nha f cho server. Vi du nhu ba n muô n Ia m cho mô f fa I nguyôn
na o do frôn Infernef fro fha nh co sa n, cha ng ha n nhu mô f nho m ca c
fIIe dô nhu ng nguo I kha c fruy ca p dô n. Ða n dô foa n bô nhu ng fIIe do
va o mô f chô chung rô I kho I dô ng mô f chuong frình server dô cho do I
ca c chuong frình cIIenf fIô p xu c dô yôu ca u server Ia m mô f dIô u gì
do . Nhung vì ÐOS chI cha y duo c mô f chuong frình mô I Ia n nôn nô u
ba n kho I dô ng chuong frình server fhì ma y PC không fhô Ia m duo c
dIô u gì kha c.

ÐôI khI dIô u na y cu ng cha p nha n duo c - mô f ma y finh don Ia ca ch
re fIô n dô cung u ng mô f dIch vu khI so sa nh vo I nhu ng kha nang
Iu a cho n kha c - nhung no không fhu c su fIô n Io I nô u ba n du ng cu ng
chIô c ma y PC do dô hoa n fha nh công vIô c cu a mình. Ngay ca frong
WIndovs, duo c fhIô f kô dô cha y nhIô u chuong frình cu ng Iu c, ca c
server cu ng cha y không hoa n foa n fô f - pha n Io n bo I vì ha u hô f ca c
chuong frình không fhuô c ma ng dô u co xu huo ng chIô m gIu ma y
finh khI ba n cha y chu ng va không dô cho server co ba f ky Iu c na o
dô phu c vu cIIenf cu a mình.

Chu y : Tha o Iua n sau day vô nhu ng ra c rô I fhu fin chI a p du ng cho
nhu ng nguo I su du ng fhu Infernef gô c |dôI khI duo c go I Ia fhu fin
SMTP). Nô u ba n co mô f hô fhô ng fhu fin kha c - fu c Ia su du ng mô f
cô ng nô I dô n Infernef - fhì fheo quan dIô m cu a ca c hô fhô ng
Infernef kha c, foa n bô fhu cu a ba n duo c gu I dI va nha n bo I cô ng nô I
va dIô u duo I day không a p du ng duo c.

Ða n co fhô no I ra ng "Nhung fôI không ca n gu I fIIe. TôI chI ca n su
du ng nhu ng fa I nguyôn o dau do frôn Infernef. TôI không ca n cha y
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 32
ba f ky server na o". ÐIô u na y cu ng ga n du ng nhung không hoa n
foa n du ng. Va n dô kho khan Io n nha f khI không co server xa y ra
khI ba n nha n fhu dIô n fu . Thu dIô n fu Infernef xem nguo I gu I Ia
cIIenf co n nguo I nha n Ia server.

Ca c fình huô ng xa y ra:

Ma y cu a nguo I gu I cô ga ng IIôn Ia c vo I ma y cu a nguo I nha n dô
gu I fhông dIô p.
Nô u ma y cu a nguo I nha n không co mô f server fhu fin dang
hoa f dô ng fhì ma y cu a nguo I gu I se cô ga ng va I Ia n nhung sau
cu ng se bo không Ia m nu a.
Nô u chuong frình fhu fin cu a ba n không dang hoa f dô ng va o
Iu c nguo I gu I cô ga ng gu I cho ba n mô f fhu gì do fhì fhông dIô p
se không fhô fruy ca p duo c.
Thu c fô : Nô u ba n co nhu ng nguo I frao dô I fhu fu frong ca c
mu I gIo kha c nhau fhì ho co fhô gu I fhu cho ba n va o gIu a dôm
khI ma y finh cu a ba n da fa f.
May ma n fhay, co mô f Iô I ra cho va n dô na y. Nguo I dIô u ha nh hô
fhô ng cu a ba n co fhô |hoa c da ) da n xô p dô fhu gu I cho ba n duo c
nha n va o mô f ma y finh Io n cha y 24 gIo mô I nga y. KhI ba n muô n
do c fhu, chuong frình fhu cu a ba n IIôn hô vo I ma y finh do va
dovnIoad ba f ky fhu dang do I na o. Chuong frình dovnIoad fhông
fhuo ng duo c bIô f Ia Posf OffIce ProfocoI |CIao fhu c Ðuu dIô n) hay
POP |frong do hIô n co mô f sô ba n nhu hIô n fa I Ia POP2 va POP3).

Nô u may ma n fhì fa f ca nhu ng dIô u na y dIô n ra fu dô ng, nhung ca n
nho ra ng fuy POP Ia mô f chuong frình phô bIô n frôn ma y PC
nhung no Ia I không pha I Ia ca ch ma pha n co n Ia I cu a Infernef xu Iy
fhu fu cu a no . Ða c bIô f, no co nghIa Ia khI ma y PC ba n du ng dô gu I
fhu kha c vo I ma y nha n fhu cu a ba n |ma y Io n) fhì co fhô co fình
huô ng Ia m ho ng ca c robof nha n fhu fu dô ng |Xem chuong 10). Nô u
ba n ga p pha I va n dô na y fhì nguo I dIô u ha nh hô fhô ng cu a ba n co
fhô da nh Iu a ba ng ca ch fhIô f Ia p fhu fin dô fhu fu cu a ba n duo ng
nhu duo c gu I va nha n bo I nhu ng hô fhô ng fuong fu .


INTÐRNÐT TOA N TÂ P 33
WINSOCK7 CIô ng nhu fa I san bay7

Không. WINSOCK Ia vIô f fa f cu a WIndovs Sockefs. No nhu sau:
Mô I ba n TCP/IP cu a ÐOS fhu c ra bao gô m 2 pha n. Mô f pha n Ia ca c
chuong frình u ng du ng ma ba n su du ng dô fruy ca p nhu ng dIch vu
kha c nhau frôn Infernef. Pha n kha c Ia mô f fhu vIô n ca c ha m ma ng
fhông du ng ma mo I u ng du ng ma ng dô u su du ng. Trong mô I fruo ng
ho p, nguo I ba n ghI che p fha nh fa I IIô u ca c ha m frong fhu vIô n dô
ca c bôn fhu ba co fhô vIô f ca c u ng du ng rIông cu a mình phu ho p vo I
pha n mô m fro n go I TCP/IP cu a nguo I ba n.

Không may fhay, ca c ha m cu a fu ng nguo I ba n Ia I hoI kha c nhau vô
chI fIô f fuy ra ng vô chu c nang fhì chu ng fuong fu nhau. Ðo do
nhu ng u ng du ng cha y duo c vo I ha m na y Ia I co fhô không su du ng
duo c cho ha m kha c. Mô f sô nguo I ba n fu ha o ra ng ho co nhu ng fhu
vIô n fuong fhich vo I bô n dô n nam nguo I ba n kha c nôn nhu ng
chuong frình fhIô f kô dô su du ng ca c fhu vIô n kha c se cha y duo c
|CIô ng nhu fình hình ca c fhIô f bI dIô n o chau Âu: dIô n fhì gIô ng
nhau nhung ca c phich ca m fhì kha c. Ðo do nô u ba n mang mô f chIô c
ma y may fu Anh sang Pha p fhì ba n se không fhô su du ng no cho
dô n khI fìm duo c phich ca m nô I fhich ho p).

Va o nam 1991, fa f ca ca c nha cung u ng ma ng dô u da y ma nh sa n
xua f ca c pha n mô m fro n go I TCP/IP. Cho dô n mô f nga y no , mô f sô
fu ho p Ia I fa I mô f cuô c frIô n Ia m fhuong ma I va dua ra mô f bô Iô nh
chua n, phô bIô n cho WIndovs. Ca c u ng du ng TCP/IP du a frôn fhu
vIô n Sockefs ma ha u hô f ca c ba n !NIX dô u su du ng. Mô I nguo I ba n
TCP/IP |ngay ca MIcrosoff vo I ba n TCP/IP cho WIndovs NT) dô u
nhanh cho ng dô ng y hô fro cho fhu vIô n WIndovs Sockefs hay
WINSOCK na y.

Trôn fhu c fô , dIô u na y co nghIa Ia mô f khI va I ho ng ho c vô ma f
fuong fhich duo c gIa I quyô f |co Ie va o khoa ng da u nam 1994) fhì
ba f ky u ng du ng TCP/IP na o cu a WIndovs su du ng WINSOCK, cho
du Ia fhuong ma I, pha n mô m du ng fhu hay mIô n phi dô u co fhô
cha y duo c vo I mo I pha n mô m fro n go I ma ng TCP/IP cu a WIndovs.
Trong IIch su pha f frIô n pha n mô m, mu c dô uu fIôn cu a finh fuong
fhich na y ha u nhu không fhô du ba o fruo c duo c, do do chu ng fa ha y
hy vo ng ra ng do Ia nhu ng da u hIô u cho nhu ng gì sa p xa y dô n.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 34
Chuong 4

NÐ ! ÐA N IA MO T NC!O I S! Ð! NC !NIX, HA Y ÐA T ÐÂ !
Ha u hô f ca c hô fhô ng !NIX dI ke m vo I pha n mô m Infernef hoa c
nhu mô f pha n cu a pha n mô m fro n go I chua n hoa c nhu mô f pha n bô
sung fu nguo I cung ca p hô dIô u ha nh !NIX. Ðô I vo I nhu ng nguo I
không kôf nôI fo I Infernef hoa c co kô f nô I nhung không fru c fIô p fhì
fa f ca ca c hô fhông !NIX dô u dI ke m vo I mô f pha n mô m fro n go I cu
nhung hoa f dô ng fô f duo c go I Ia !!CP. !!CP su du ng nhu ng
modem fhông fhuo ng va duo ng day dIô n fhoa I dô xu Iy ca c fIn fhu
dIô n fu va ma ng |Xem chuong 9 dô bIô f fhôm fhông fIn).

MA NC !NIX THONC TH!O NC C! A ÐA N

Nô u ba n dang su du ng mô f fra m Ia m vIô c !NIX fhì cha c cha n no co
pha n mô m Infernef. Cau ho I chu yô u Ia ba n da duo c kô f nô I vo I
Infernef mô f ca ch fru c fIô p, gIa n fIô p hoa c |fha f fô ha I) chua kô f
nô I. Ðô cha c ra ng ba n co pha n mô m Infernef da duo c na p, ha y fhu
dua va o Iô nh sau:

feInef IocaIhosf

Ða n co fhô co da u hIô u sa n sa ng IogIn mô f ca ch mau cho ng |frong
va I gIay) fu ma y finh cu a ba n. Ha y fu IogIn va o va sau do Iogouf.
Nhu va y fô f rô I da y. Nô u ma n hình xua f hIô n nhu ng cau nhu
feInef: nof found fhì ba n dang su du ng mô f frong sô if nhu ng hô
fhô ng !NIX co n so f Ia I ma không co pha n mô m ma ng |Ða n va n co n
co fhô gu I va nha n fhu dIô n fu ba ng !!CP).

Ða n cu ng co fhô kIô m fra ca c ba y Iô I cu a ma ng: co ca p ma ng na o
ga n phia sau ma y finh hay không7 |Xem foa n bô ca c kIô u ca p fhông
du ng frong chuong 3). KhI ba n In mô f doa n van ba n na o do fhì no
co xua f hIô n frôn mô f ma y In ga n vo I mô f ma y finh kha c hay
không7 Ðo Ia mô f da u hIô u cha c cha n ra ng ma ng dang o fra ng fha I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 35
hoa f dô ng. Mô f da u hIô u cha c cha n kha c Ia ba n co fhô gu I fhu dIô n
fu dô n nhu ng nguo I frôn ca c ma y kha c.

CI! P TOI VO I! TOI ÐI KÐ T TRONC MA NC C! C ÐO !

Ngay ca khI fa f ca ca c pha n mô m ma ng cu a ba n dô u phu ho p va
ma y finh duo c nô I vo I mô f ma ng |fhuo ng ba ng mô f ca p Ðfhernef
ga n phia sau) fhì va n co n va n dô Ia IIô u ma ng do co ga n vo I
Infernef không hay chI ga n vo I mô f sô ma y finh cu c bô . ChI fIô f
quan fro ng na y không a nh huo ng gì dô n nhu ng fhIô f Ia p |sefup) cu a
ma y ba n nhung IIô u ma ng cu c bô ma ma y ba n nô I fo I co kô f nô I vo I
Infernef hay không.

Co fhô ca ch dô nha f dô kIô m fra Ia xem ba n co fhô IIôn Ia c vo I
nhu ng dIa dIô m Infernef nô I fIô ng hay không. Ha y fhu feInef |IogIn
nhu mô f fra m cuô I) fo I rs.InfernIc.nef. Trung fam Thông fIn Ma ng
|NIC) da nh cho khu vu c frong nuo c cu a Infernef ba ng ca ch da nh
va o do ng sau:

feInef rs.InfernIc.nef

Nô u xua f hIô n Connecfed va ba n fha y ca c fhông dIô p fu NIC cho
bIô f ra ng ba n da o frôn Infernef fhì ba n da fha nh công |Ða nh exIf
dô fhoa f kho I NIC).

Nô u không, hoa c ma ng cu a ba n không fru c fIô p nô I vo I Infernef
hoa c ba n ga p mô f va n dô gì do vô kô f nô I - ba n se pha I yôu ca u mô f
chuyôn vIôn gIu p do . Tuy nhIôn, ngay ca khI ma ng cu a ba n không
fru c fIô p nô I vo I Infernef fhì ba n va n co n co fhô frao dô I fhu fin vo I
nhu ng nguo I frôn Nef.

ÐÐ TIÐ N IO I, CH! NC TOI ÐA IA M MO I TH! HAI IÂ N

!NIX cha p nha n haI Ioa I dIch vu Infernef xua nha f: feInef dô IogIn
va o mô f ma y chu fu xa va ITP dô che p fIIe dô n va fu ma y chu fu
xa. Ca c fIô n nghI ma ng !NIX duo c vIô f bo I mô f nho m ca c sInh vIôn,
fuy nhIôn ho không chI dô Ia I mô f fhu na y. Ho co n sa ng fa o ra mô f
Ioa f ca c chuong frình fuong fu |nhung kha c nhau) vo I fôn ba f da u
ba ng r chu yô u chI hu u ich gIu a ca c hô fhô ng !NIX.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 36
rlogin fhì ga n gIô ng nhung không hoa n foa n gIô ng feInef
rsh cha y mô I Ia n mô f Iô nh frôn ca c ma y fu xa
rcp gIông nhu ITP

Mô I chuong frình r na y dô u co ca c uu fhô rIông va dô u da ng ho c. !u
fhô chu yô u ma fa f ca dô u co Ia ba n co fhô sa p xô p frôn ca c ma y ma
ba n co accounf sao cho ba n co fhô IogIn fu ma y na y sang ma y kha c
va che p fIIe gIu a ca c ma y do ma không pha I dua va o fôn su du ng va
passvord mô I Ia n ba n muô n Ia m gì.

Chu ng fa fha o Iua n ca c Iô nh r frong chuong na y vo I nhu ng Iô nh
fô ng qua f không fhuô c !NIX. Ða n co fhô fìm fha y rIogIn va rsh
frong chuong 14 va rcp frong chuong 16.

CA C IIIÐ C! A TOI ÐÂ!7

Mô f da c dIô m ma ng kha c da c bIô f fhông du ng dô I vo I hô fhô ng
!NIX Ia NIS |Nefvork IIIe Sysfem - Hô fhô ng fIIe ma ng), ban da u
do Sun MIcrosysfems dua ra nhung hIô n nay ra f phô bIô n va sa n co
o ha u hô f nhu ng nguo I cung ca p !NIX. NIS cho phe p ba n xu Iy ca c
fIIe va fhu mu c frôn dIa hIô n dIô n frôn mô f ma y finh nhu fhô chu ng
dang o frôn mô f ma y finh kha c. Ða c bIô f, dIô u na y co nghIa Ia
nhIô u fIIe duo ng nhu o frôn ma y finh cu a ba n Ia I fhu c su o frôn
ma y finh o fa ng duo I. Tình huô ng na y fhông fhuo ng không fa o ra
nhIô u kha c bIô f frôn fhu c fô fru khI ma ng hoa c ma y finh kIa bI
ho ng, khI do ma y finh cu a ba n bI dô f ngô f ngu ng Ia I ra f gIô ng nhu
ca ch ba n fa ch ro I mô f ô dIa ga n vo I ma y finh.

May ma n fhay, NIS ba f da u Ia I mô f ca ch kha fIn ca y fu noI no bI
nga f hoa c khI ma ng hay ma y finh duo c su a xong. Mô f fruyô n
fhuyô f kô Ia I ra ng co mô f chuong frình frôn mô f fra m Ia m vIô c da
cho do I mô f ca ch ra f kIôn nha n khI ma y finh vo I ca c fIIe NIS bI
ho ng va duo c fha o ro I ra rô I mang fra Ia I nguo I ba n. Cha ng bao Iau
sau mô f hô fhô ng kha c dô n fhay fhô , server mo I duo c Ia p da f, na p
Ia I fu ca c bang fu du pho ng va duo c kho I dô ng Ia I. Sau do chuong
frình, khI do da pha I cho do I khoa ng 6 fha ng, Ia I fIô p fu c cha y.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 37
CA C KY XA O NIS

Tuy NIS ban da u duo c vIô f cho ca c hô fhô ng !NIX nhung cu ng co
nhu ng ba n NIS cho ra f nhIô u Ioa I ma y finh kha c fu Mac, PC cho
dôn ca c ma y finh Io n cu a IÐM. Nhu ng ba n na y cho phe p cu ng su
du ng fIIe mô f ca ch da ng fIn ca y. Vi du , khI quyô n sa ch na y da duo c
vIô f, ca c fIIe co van ba n va dô ho a o frôn hô fhô ng !NIX nhung ca c
vi du MS-ÐOS va WIndovs duo c cha y frôn mô f ma y PC nô I ma ng.
Sau do ca c ma n hình se duo c Iuu fru ba ng công cu NIS va o nhu ng
fIIe frôn ma y chu !NIX.

Ða u nô I va ma ng

Nô u ba n da Ia m fa f ca nhu ng dIô u na y va va n không duo c ma ng fra
Io I, mô f va n dô fhông fhuo ng dô n mu c da ng nga c nhIôn Ia fra m Ia m
vIô c cu a ba n da bI nga f kho I ma ng. Ða Ioa I ca p Ðfhernef duo c bIô f
Ia fhIcknef, fhInnef va unshIeIded fvIsfed paIr |!TP). Ða n co fhô
fha y hình ve nhu ng ca p na y frong chuong 3.

ThIcknef su du ng mô f so I ca p Io n khoa ng ngo n fay cu a ba n. Ða u
nô I fa I cuô I so I ca p ga n vo I ma y finh ba ng mô f da u nô I de p va Io n co
mô f chô f fruo f. Ða f Io I duy nha f cu a chô f fruo f Ia no không hoa f
dô ng fô f Ia m. No fhuo ng bI Io ng va phich ca m bI fuô f ra. Nô u xa y ra
nhu va y fhì chI ca n ca m ca p Ia I.

ThInnef |cu ng duo c go I Ia cheapernef vì so I ca p na y re hon fhIcknef
nhIô u) Ia mô f so I ca p mo ng hon nhIô u - cu ng co nhu ca p fIvI. No su
du ng ca c da u nô I ÐNC co fhô xoay chuyô n va fruo f mô f ca ch da ng
fIn ca y. Va n dô chinh cu a fhInnef Ia nô u co nhIô u ma y finh nô I vo I
fhInnef fhì so I ca p pha I cha y dô n ma y finh noI co da u nô I hình chu
T vo I jack ca m ÐNC. Vo I kIô u fhIô f Ia p na y, fhuo ng co haI so I ca p -
mô f dô n ma y finh va mô f dI fu ma y finh.

Vì kIô u na y frông co ve bu a bô n nôn nguo I fa cô ga ng kha c phu c
ba ng ca ch da f mô f doa n ca p o gIu a da u nô I T va ma y finh. Vì nhu ng
Iy do phu ho p vo I ca c quy Iua f va f Iy , Ia m nhu va y se da n dô n ra f
nhIô u fIô ng ô n dIô n frong ma ng dô n nô I ma mo I fhông fIn IIôn Ia c co
fhô bI ngu ng frô dô f ngô f. Ðo do không cha p nha n duo c.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 38
Nô u ma y finh cu a ba n Ia ma y cuô I cu ng frôn ca p fhì mô f so I ca p se
da n dô n da u nô I T duo c ga n va o phia sau ma y va mô f phich ca m
kho p cuô I nho se o phia kIa cu a da u nô I T. Va y Ia duo c.

Mô f va I noI co mô f ca ch fhIô f Ia p khe o Ie o vo I mô f ca p da c bIô f cha y
fu fuo ng dô n ma y finh kô f ho p ca ca p dô n Ia n ca p dI fha nh mô f so I
ca p da n dô n phich ca m ÐNC vo I da u nô I T duo c da u frong mô f
khuôn nhu a. Ioa I fhIô f Ia p na y cu ng fô f |va ra f go n) fuy no ra f ma c
nôn không duo c su du ng rô ng ra I.

!TP su du ng duo ng day dIô n fhoa I fhông fhuo ng va mô f da u nô I
fuong fu nhung Io n hon da u nô I dIô n fhoa I, do do ba n if ga p ra c rô I
vo I no . Vì day dIô n fhoa I re va dô su du ng hon nhIô u so vo I fhIcknef
va fhInnef nôn ba n co fhô fha c ma c mô f ca ch ho p Iy Ia fa I sao ban
da u nguo I fa không su du ng no . Nhu ng nguo I fhIô f kô Ðfhernef
không nha n fhu c duo c ra ng no hoa f dô ng duo c!

Nô u ba n Ia mô f frong nhu ng dIa dIô m co ma ng Token RIng, ba n
nôn dô y ra ng ma ng Token RIng su du ng mô f da u nô I vu ng cha c if
gay cho ba n ba f ky ra c rô I na o fru khI ba n Io chan da ma nh va o no .
Nô u da u nô I na y su f ra, ba n pha I kho I dô ng Ia I ma y sau khI da ca m
da u nô I va o Ia I vì ma y finh pha I fhu c hIô n mô f chuô I kho I dô ng da c
bIô f dô fro Ia I hô fhô ng.

Nô u ba n su du ng mô f nho m ca c ma y finh kha c Ioa I fhì NIS fhuo ng
Ia ca ch duy nha f co fhô nô I chu ng Ia I vo I nhau vì NIS cha y frôn
nhIô u Ioa I ma y finh hon ba f ky hô fhô ng phan chIa fIIe na o kha c.

NIS du a frôn mô f ca p gIao fhu c fruyô n fhông Infernef chua n go I Ia
!ÐP/IP |Chuong 6 gIa I fhich nhu ng gIao fhu c na y Ia gì nhung bay
gIo dIô u do không quan fro ng). Nô u ma y cu a ba n su du ng NIS fhì
vô nguyôn fa c ba n co fhô su du ng ca c fIIe NIS co o kha p noI frôn
Infernef mIô n Ia ma ma y chu chu a nhu ng fIIe do cho phe p ba n fruy
ca p dô n chu ng.

Nô u ma y finh cu a ba n va ma y co chu a ca c fIIe do duo c nô I bo I mô f
ma ng du nhanh fhì ba n co fhô su du ng nhu ng fIIe o ca ch xa nhIô u
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 39
da m nhu fhô chu ng o fa I chô . Ca c IIôn kô f ma ng fu xa fhuo ng cha m
hon mô f ca ch da ng kô so vo I ca c ma ng nô I bô |fhuo ng cha m hon 100
Ia n).

NIS fu xa ra f cha m nôn không mong gì su du ng chu ng dô Iuu fru
fIIe fhuo ng xuyôn. Tuy nhIôn, NIS co fhô duo c du ng dô xem va fruy
ca p fIIe fu mô f noI Iuu fru . NhIô u hô fhô ng co ca c kho Iuu fru fIIe
Io n cho phe p ba f ky aI fruy ca p dô n ba ng ca ch du ng NIS |dô do c
chu không pha I dô ghI - ho không ngôc dau). Vì ca c hô fhông Iuu fru
công cô ng co ha ng fram fhu mu c va ha ng nga n fIIe nôn kô f nô I vo I
dIa cu a mô f hô fhô ng fu xa ba ng NIS cho phe p ba n su du ng nhu ng
Iô nh fhu mu c va fIIe quen fhuô c dô xem chu ng.

Ðu ng, ca n mô f if fho I gIan dô IIô f kô ca c fhu mu c, do c fIIe v.v...
nhung Ia m gì cu ng pha I ma f fho I gIan dô xem du ba n su du ng NIS
hay ITP |chuong frình fIIe fu xa fIôu chua n duo c mô fa frong
chuong 16). KhI ba n fìm fha y mô f hoa c mô f nho m fIIe ma ba n fhich,
ha y che p va o mô f dIa cha y nhanh hon nô u ba n du dInh su du ng
chu ng nhIô u Ia n.

Trôn ha u hô f ca c hô fhô ng !NIX, kô f nô I vo I ca c hô fhô ng NIS
fhuo ng yôu ca u su gIu p do fu nguo I dIô u ha nh hô fhô ng.

ÐO NC VAI TRO Ð!! ÐIÐ N

Mo I hô fhô ng !NIX dô u dI ke m vo I if nha f mô f hô fhô ng fhu fin va
ha u hô f dô u co nhu ng công cu fhu fin kha fô f. if ra ba n cu ng co fhô
gu I mô f dIô u gì do dô n nhu ng nguo I su du ng kha c frôn hô fhô ng cu c
bô cu a ba n va frôn ma ng cu c bô . Ngay ca khI ba n không fru c fIô p o
frôn Nef, ba n va n co n co fhô gu I va nha n fhu fin fu va dô n ca c hô
fhô ng kha c fhông qua nhu ng hô fhô ng frung gIan.

NhIô u dIa dIô m Infernef Io n nhu !!NÐT va PSI cung ca p hoa f
dô ng kô f nô I fhu fin ma ng cho ha ng fram |nô u không no I Ia ha ng
nga n) hô fhô ng go I ba ng ca ch quay sô va nhIô u hô fhô ng nho hon
cho phe p fhu duo c gu I dI mô f ca ch chinh fhu c không if fhì nhIô u
|Xem danh sa ch mô f sô hô fhô ng na y frong chuong 27).
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 40
Ca ch dô nha f dô bIô f ba n co fhô gu I va nha n fhu dIô n fu Infernef
hay không Ia ha y Ia m fhu |Xem chI fIô f frong chuong 7).

Vì co ra f nhIô u công cu fhu fin kha c nhau frôn ca c hô fhô ng !NIX
nôn kho co fhô dua ra nhu ng huo ng da n fô ng qua f co fhô a p du ng
cho fa f ca . Ca c vi du cu a chu ng fôI su du ng eIm, co fhô Ia công cu
fhu fin !NIX duo c su du ng rô ng ra I nha f |no hoa f dô ng duo c va
mIô n phi). Nô u ba n su du ng hô fhô ng fhu fin kha c nhu maII hoa c
mh fhì ba n pha I IIôn hô chuyôn vIôn dô duo c huo ng da n. May ma n
fhay, ha u hô f ca c công cu fhu fin !NIX dô u su du ng cu ng da ng hô p
fhu, do do ba f cha p Ioa I công cu su du ng, fhu dô u co fhô chuyô n dI
duo c.

HÐ THO NC THO NC THONC TIN MA NC |NIS)

Kha I nIô m ma ng sau cu ng ma nguo I su du ng !NIX ca n bIô f Ia Hô
fhô ng Thông fIn Ma ng |Nefvork InformafIon Sysfem - NIS). NIS
fruo c day duo c go I Ia Nhu ng Trang va ng |YeIIov Page) cho dô n khI
mô f aI do chI ra ra ng fôn na y Ia nha n hIô u fhuong ma I cu a công fy
dIô n fhoa I dIa phuong o mô f sô nuo c. Tuy va y, nhIô u Iô nh cu a NIS
va n co n ba f da u ba ng chu yp.

KhI mô f công fy hay co quan co nhIô u fra m Ia m vIô c fhì ca ch fIô n
Io I nha f Ia ca I da f chu ng ba ng ca ch cho chu ng foa n bô nhu ng fIIe su
du ng chung fhông qua NIS va cho mo I nguo I su du ng ca c fa I khoa n
frôn fa f ca ca c ma y dô chu ngu co fhô hoa f dô ng nhu mô f hô fhô ng
phan chIa Io n. |Ioa I fhIô f Ia p na y ba f chuo c ca c hô fhô ng phan chIa
fho I gIan frung fam phô bIô n frong nhu ng nam 1970 nhung no I
chung hIô n nay da Ia c ha u mô f ca ch không cu u va n duo c).

Tuy va y, khia ca nh fhu c fô cu a vIô c gIu cho fhông fIn qua n Iy cu a
mo I fra m Ia m vIô c dô ng bô vo I nhau va n Ia mô f con a c mô ng. Mô I hô
fhô ng co mô f fIIe passvord IIô f kô nhu ng nguo I su du ng ho p Iô , mô f
fIIe fôn fhu fin IIô f kô nhu ng nguo I su du ng fhu fin va danh sa ch
fhu fin va mô f bô nhu ng fhu mu c ma ca c fIIe fu xa co fhô duo c fham
chIô u dô n |mounf poInfs). Vo I mô f nho m 50 fra m Ia m vIô c, khI
nguo I dIô u ha nh hô fhô ng fhôm va o mô f nguo I su du ng mo I fhì
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 41
nguo I su du ng do pha I duo c fhôm va o 50 fIIe passvord, 50 fIIe fhu
fin v.v... va nhu ng co hô I dô Ia m cho mo I vIô c dô u fô f de p ga n nhu
ba ng không. Nhu ng nguo I dIô u ha nh hô fhô ng Iuôn pha I vo da u bu f
fo c, nhu ng so I fo c if o I co n so f Ia I frôn da u ho .

NIS gIa I quyô f pha n Io n ca c va n dô na y ba ng ca ch da f ha u hô f ca c
fhông fIn qua n Iy va o mô f noI do NIS kIô m soa f va mo I fra m Ia m
vIô c dô u fham chIô u dô n ca c fIIe NIS fhay vì dô n ca c fIIe rIông cu a
ho . KhI co mô f nguo I su du ng mo I, nguo I dIô u ha nh chI pha I fhôm
nguo I su du ng do va o co so du IIô u NIS duo c du ng chung, do do fu c
fho I Ia m cho nguo I mo I va o co fhô Ia m vIô c vo I fa f ca ca c fra m Ia m
vIô c.

Ðay Ia mô f kha nang fuyô f vo I, vô nguyôn fa c, va frôn fhu c fô no
cu ng hoa f dô ng kha fô f. Tuy nhIôn, fhInh fhoa ng no cu ng bI ma f
dô ng bô |sau khI nguo I qua n frI ca p nha f ca c fIIe chinh, ca n pha I
fhu c hIô n mô f sô Iô nh dô Ia m pha f sInh Ia I co so du IIô u NIS va dô
ma c saI Ia m). KhI NIS không dô ng bô , no co fhô gay ra nhu ng kô f
qua ra f ky dI. ThIô f kô cu a NIS cu ng Ia m cho no co fhô fa o ra mô f
sô Iô hô ng gay bô I rô I vô finh an foa n - mô f su kho chIu nho nô u ca c
ma y finh chI chIu su fruy ca p cu a mô f sô if nguo I su du ng da ng fIn
ca y nhung Ia I Ia mô f fha m ho a fIô m fa ng nô u ba f ky aI frong sô
ha ng frIô u nguo I su du ng frôn Infernef co fhô Io f va o.

HÐ THO NC THONC TIN MA NC |NIS) VA TH! TIN

Mô f dIô u NIS fhu c hIô n Ia fa p frung ca c fhu dIô n fu . Mô I hô p fhu
dIô n fu cu a nguo I su du ng o frôn mô f ma y fa I nha . Thuo ng cu ng
ma y do duo c su du ng va o công vIô c ha ng nga y nhung không pha I
nhu va y. NIS fa p frung ca c co so du IIô u dIa chI fhu fin, do do cho
du nguo I su du ng co ca c fa I khoa n frôn mo I ma y frong nho m fhì fhu
va n duo c fu dô ng da n dô n hô p fhu frôn ma y fa I nha nguo I su du ng.
Ða f cha p ma y na o ma nguo I su du ng co fhô dang du ng, NISu cu ng
co fhô do c fhu fu hô p fhu cu a mình va gu I fhu dô n ca cho nhu ng
nguo I su du ng frong nho m Ia n o bôn ngoa I.

Kha nang na y co fhô gay ra mô f sô dIa chI fhu fin frông co ve ky dI
frong fhu go I dô n fu nhu ng nguo I su du ng frôn ca c hô fhô ng NIS.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 42
CIa su công fy co 26 fra m Ia m vIô c duo c da f fôn fheo fhu fu fu dIô n.
Vi du , ba n co fhô ba f da u ba ng aaron.yoyodyne, fIô p do Ia
berfha.yoyodyne.com... cho dô n khI ba n co zeIda.yoyodyne.com. Tu y
fheo ma y ma ba n su du ng, dIa chI cu a ba n frôn fhu dIô n fu co fhô Ia
Iauren®aaron.yoyodyne.com, Iauren®berfha.yoyodyne.com...

Nôu ba n dang fra Io I fhu fu mô f nguo I su du ng frong nho m, Ia m
fhô na o ba n bIô f ma y na o dang gu I dô n7 May ma n fhay, cau fra Io I
Ia dIô u do không quan fro ng. Ha y gu I cho ba f ky aI frong sô ho . Nô u
ma y ba n cho n Ia I không pha I Ia ma y fa I nha cu a nguo I su du ng fhì
no se fu dô ng chuyô n fhu vô ma y o nha . Ðuo c chuyô n na y se Ia m
fô n fhôm khoa ng chu ng nu a gIay va o fho I gIan ca n co dô chuyô n
mô f fhông dIô p nhung không fhô nha n fha y duo c |Nô u vIô c fhu dIô n
fu cu a ba n dô n cha m nu a gIay cu ng Ia va n dô fhì ba n da co nhu ng
va n dô Io n hon ca NIS rô I da y).

SIIP

Mô f ca ch Iy fuo ng, ba n nôn cho ma y ba n ga n vo I Infernef ba ng kô f
nô I nhanh nha f va da ng fIn ca y nha f hIô n co . Trôn fhu c fô , ba n su
du ng ca I ba n co fhô co duo c. ÐôI khI, ca I fô f nha f ba n co duo c Ia mô f
modem kIô u IogIn ba ng ca ch quay sô . May fhay, Infernef co ra f
nhIô u nguo I su du ng nghe o na n va sa n co ra f nhIô u hô fro frôn
ma ng.

HaI ky fhua f chinh dô Ia m vIô c ba ng mô f IIôn kô f dIô n fhoa I quay sô
duo c go I Ia SIIP |SerIaI IIne Infernef ProfocoI - CIao fhu c Infernef
duo ng day fua n fu ) va PPP |PoInf-fo-PoInf ProfocoI - CIao fhu c fru c
fIô p gIu a haI dIô m) |ba n co fhô quôn nhu ng fôn na y dI). Trong
nhu ng fhIô f Ia p SIIP va PPP fô f nha f, ma y finh cu a ba n fu dô ng
go I cho ma y finh ga n do frôn Nef va IogIn va o baf cu khI na o co mô f
Iuu fhông ma ng pha I gu I va rô I no se ga c ma y sau mô f hoa c haI
phu f không hoa f dô ng. Tuy nhIôn, fhuo ng fhì ba n pha I fu mình
IogIn va o ba ng ca ch su du ng nhu ng chuong frình vo I ca c fôn nhu
sIaffach. if co su dô ng nha f frong ca ch ba f da u SIIP hoa c PPP do
do fhuo ng ca n dô n su hô fro cu a chuyôn vIôn. Ðu ng quôn ca m on
khI ba n nha n duo c su fro gIu p vì SIIP va PPP fhuo ng hay fru c fra c
nôn fhInh fhoa ng Ia I pha I ca n dô n da y.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 43
Ða n co fhô fu ho I gIu a SIIP va PPP co gì kha c nhau. Vô ma f ky
fhua f, co su kha c nhau da ng kô : SIIP Ia mô f gIao fhu c nô n fa ng
cu a ma ng va PPP Ia gIao fhu c o ca p dô kô f nô I. Co haI su kha c bIô f
fhu c fô : PPP hoI nhanh hon va co fhô xu Iy nhu ng Ioa I ma ng kha c
nhu ÐÐCnef. Tuy va y, nô u ba n o mô f dIa dIô m co ngan quy ha n he p
fhì ha y cu bIô f on nô u ba n co ba f ky Ioa I ma ng na o dô su du ng.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 44
Chuong 5

MO I NC!O I KHA C, HA Y ÐA T ÐÂ !

ÐOI ÐIÐ ! VÐ MA Y MACINTOSH

Kô f nô I mô f ma y Mac va o ma ng co kho không7 Mo I nguo I dô u bIô f
ra ng ma y Mac co chu c nang kô f ma ng fuyô f vo I; chI ca n ca m va o va
no se hoa f dô ng. ÐIô u na y du ng cho dô n chu ng na o nhu ng fhu duy
nha f ma ba n muô n kô f ma ng fo I Ia nhu ng ma y Mac kha c. Kô f nô I
ma y Mac va o Infernef Ia mô f vIô c kho khan mô f pha n vì kô f ca u
ma ng da xay du ng sa n frong ma y Mac fhu c su co xu huo ng hoa f
dô ng fheo ca ch rIông cu a no .

So Iuo c

Thông fhuo ng, khI nô I ca c ma y Mac Ia I vo I nhau, chu ng IIôn Ia c
ba ng ca ch su du ng mô f chuong frình xay du ng sa n go I Ia
AppIeTaIk. Ðo do nô u ba n chI co ma y Mac fhì chu ng se ga n gu I
nhau vô ma f va f Iy du dô kô f nô I ba ng ca ch su du ng mô f Ioa I ca p
AppIe chua n, AppIeTaIk hoa f dô ng fô f. Ðô I vo I nhu ng khoa ng ca ch
xa, AppIeTaIk không hoa f dô ng fô f nhu va y va dô I vo I nhu ng ma y
không pha I ma y Mac fhì no không hô hoa f dô ng duo c.

Ca ch day va I nam, AppIe cuô I cu ng cu ng fhu a nha n ra ng TCP/IP
cu a Infernef |Xem chuong 6 dô bIô f fhôm fhông fIn) do ng vaI fro chI
phô I |Kô hoa ch ban da u Ia Ia m cho pha n co n Ia I cu a fhô gIo I chuyô n
dô I sang AppIeTaIk. Cô ga ng fô f nhI). Ðo do ho da vIô f mô f hô fro
TCP/IP ca p fha p va fIôu chua n ma ha u hô f ca c pha n mô m Infernef
Mac hIô n dang su du ng.

Chuong frình hô fro phô bIô n hIô n nay Ia MacTCP, fuy ra ng fôn
chinh fhu c cu a sa n pha m Ia TCP/IP ConnecfIon for MacInfosh |Xem
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 45
chuong 28). Ða n hIô n fa I cu a MacTCP Ia 2.0.2, duo c coI Ia dô su a
chu a mô f sô van dô nghIôm fro ng frong ba n 2.0.

Nhu ng ba n MacTCP cu hon dôI khI duo c ke m vo I ca c u ng du ng
ma ng; dIô u na y không co n xa y ra nu a dau - ba n pha I nha n nu f va
Ia y mô f ba n ca p nha f ho a ngay ca khI ba n pha I fra fIô n.

Ca I da f MacTCP ca n kha nhIô u ky xa o; fru phI ba n co hIô u bIô f ra f
fô f vô Mac, nôn nho mô f chuyôn gIa Ia m dIô u na y va dô ng fho I sa p
xô p dI day cho ma ng.

MacTCP Ia m cho ba n haI vIô c: no Ia mô f ba ng dIô u khIô n Mac cung
cap cho ba n mô f va I kha nang dIô u chInh nhu ng gì no dang Ia m va
no co va I fhu mu c nô I bô fIôu chua n ho a du ng cho ca c u ng du ng
ma ng vo I nhIô u u ng du ng ma ng co fhô cha y ma không xung dô f vo I
nhau. Trong Sysfem 7, ca c hô fhô ng co n co fhô cha y cu ng Iu c.

Nô u fôI pha I fu mình ca I da f fhì sao7

Ða n fhan Infernef cung ca p nhu ng Io I khuyôn fuyô f vo I vô ca ch nô I
ma y Mac va o Nef. Nô u ba n da fruy ca p Nef, mô f bô huo ng da n
MacTCP sa n co ba ng ca ch ITP hoa c Copher |Xem chuong 16 va 20)
fu dIa dIô m spIder.mafh.IIsfu.edu, duo I fôn go I /pub/mac/mac-
fcp.fxf.

Mô f fhông ba o fruyô n fhông vô Mac bao gô m 4 pha n Ca c cau ho I
fhuo ng duo c nôu ra duo c dang fa I ha ng fha ng frôn nho m !SÐNÐT
comp.sys.mac.comm. No sa n co ba ng ca ch ITP fu
sumex.aIm.sfanford.edu nhu Info-mac/reporf/comp-sys-mac-comm-
faq.fxf. a n pha m na y kô vô mo I Ioa I fruyô n fhông frôn Mac nhung
pha n fhu ba ha u hô f no I vô TCP/IP.

Va dô bIô f mô f fha o Iua n da y du vô nô I ma ng ma y Mac, xIn xem
MacvorId NefvorkIng Handbook |Ðave KosIur va Nancy
Ð.H.Jones, IÐC Ðooks WorIdvIde, 1992).


INTÐRNÐT TOA N TÂ P 46
Na y, MacTCP cu a fôI bI kho a rô I!

Nô u ma y Mac cu a ba n da duo c aI do ca I da f, ba n co fhô fha y ra ng
ba n không fhô fIô n ha nh ba f ky fhay dô I na o frôn ba ng dIô u khIô n
MacTCP vì no da bI kho a. Ðay co fhô Ia dIô u fô f vì no co nghIa Ia
ba f ky aI ca I da f cu ng da gIa I quyô f ca c ra c rô I va kho a Ia I ca c Iu a
cho n MacTCP cu a ba n.

Ca ch duy nha f dô mo kho a ba ng dIô u khIô n Ia co mô f ba n MacTCP
cu a nguo I dIô u ha nh. Nô u ba n ga p kho khan, nôn fhay vì cô ga ng
da nh ca p dIa va da nh Iu a no fhì ha y fìm nguo I fhIô f Ia p kho a dô
yôu ca u nguo I do fhu c hIô n nhu ng fhay dô I ca n fhIô f.

Ha y chu y ra ng ba n pha I mo kho a chI dô fhay dô I ca c fhông sô
ma ng. Ða n không duo c mo kho a dô su du ng - hoa c ngay ca dô ca I
da f - ca c u ng du ng ma ng.

CA P NO I

Ða Ioa I ca p ma ng da nh cho ma y Mac Ia :

IocaITaIk hay PhoneNef: Nhu ng Ioa I na y su du ng ca p mo ng
va ca c da u nô I nho .
Ðfhernef: su du ng ca p da y, ca p mo ng nhu ca p fIvI hay day
dIô n fhoa I |Xem fha o Iua n vô ca p Ðfhernef frong chuong 3;
Mac co cu ng ca c Ioa I Ðfhernef nhu PC).
Token RIng: Hô fhô ng na y su du ng ca p mo ng va ca c da u nô I
Io n hình vuông.

Ta f ca 3 Ioa I ca p na y dô u co fhua n Io I va ba f Io I nhung pha I cho n
Iu a ro ra ng: ba n pha I co ba f ky Ioa I ma ng na o ma nhu ng ma y xung
quanh ba n su du ng dô ba n co fhô gIao fIô p vo I chu ng.

Nô u ba n co ma ng IocaITaIk fhì ha u hô f ca c ma y finh kha c frôn
ma ng cu ng se Ia ma y Mac va ba n ca n mô f hô p cô ng nô I dô kô f nô I
ba n vo I fhô gIo I Infernef TCP/IP bôn ngoa I. Nô u ba n co Ðfhernef
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 47
hoa c Token RIng, ba n co fhô o frôn cu ng ma ng vo I mo I Ioa I ma y
finh kha c. Ða n co fhô ca n hoa c không ca n mô f hô p cô ng nô I.

CIAO TH! C CIAO TIÐ P

Không may Ia co qua nhIô u ca ch kha c nhau dô fhIô f Ia p ma ng
MacInfosh. Iy do Ia co haI Ioa I gIao fhu c ma ng kha c nhau Ia nhu ng
quy uo c pha n mô m du ng dô IIôn Ia c gIu a ca c ma y finh va 3 Ioa I
pha n cu ng ma ng kha c nhau.

HaI gIao fhu c quan fro ng nha f Ia :

TCP/IP cu a Infernef
AppIeTaIk cu a AppIe

Ða Ioa I pha n cu ng nhu sau:

IocaITaIk |hoa c PhoneNef, hoa f dô ng fheo ca ch fuong fu
frong nhu ng mu c dich fha o Iua n cu a quyô n sa ch na y).
Ðfhernef |ba f ky frong ba Ioa I kha c nhau na y)
Token RIng

Mô f ma y Mac co fhô xu Iy AppIeTaIk frôn IocaITaIk, Ðfhernef hoa c
Token RIng. No cu ng co fhô xu Iy TCP/IP frôn Ðfhernef hoa c Token
RIng. Ðô n Iu c na y va n fô f chu 7 |Nô u không, du ng Io - nô u may ma n,
ba n se không ca n bIô f vô chu dô na y).

AppIeTaIk co Io I fhô khI ba n su du ng ma y Mac Ia no hô I nha p fô f
va o pha n co n Ia I cu a hô fhô ng Mac. Ngay khI ba n ba f da u mô f kô f
nô I AppIeTaIk, ma y cu a ba n co fhô nhìn fha y foa n bô ca c fa I sa n
AppIeTaIk kha c frôn ma ng nhu ma y In, ca c fIIe server cu a Mac va
nhu ng server NoveII AppIeShare. AppIeTaIk co fhô cha y frôn ba f ky
pha n cu ng na o vu a dô ca p. KhI ma y Mac cu a ba n gu I AppIeTaIk
fhông qua Ðfhernef, no duo c bIô f dô n nhu ÐfherfaIk. KhI no gu I
AppIeTaIk fhông qua Token RIng, no Ia TokenfaIk.

TCP/IP co Io I fhô Ia nhIô u Ioa I ma y finh kha c nhau co fhô xu Iy no ,
bao gô m mo I ma y frôn Infernef. KhI ma y Mac cu a ba n gu I TCP/IP
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 48
frôn mô f Ðfhernef hay Token RIng fhì no duo c bIô f dô n nhu TCP/IP
|Không ca n nhu ng ca I fôn bo ng ba y frôn Infernef). Không co TCP/
IP gô c frôn IocaITaIk.

Nô u ba n muô n ma y Mac cu a ba n gIao fIô p vo I Infernef fhì ma y
pha I su du ng TCP/IP. Nhung khI ma y cu a ba n gu I dI mô f packef
ca c du kIô n TCP/IP Infernef fhì no co fhô Ia m ba ng haI ca ch kha c
nhau:

Ðo c mô f Io p IocaITaIk quanh no va gu I dI nhu mô f IocaITaIk
packef vo I TCP/IP gIa u bôn frong |duo c go I Ia TCP/IP duo c bao bo c)
Cu I dI nhu mô f packef TCP/IP gô c fhông fhuo ng.

Trong fruo ng ho p da u, chI co nhu ng ma y Mac kha c dang cha y
MacTCP va mô f sô hô fhô ng cô ng nô I fuong fhich mo I co fhô hIô u
duo c. Trong fruo ng ho p sau, ba f ky hô fhô ng TCP/IP na o kha c cu ng
hIô u duo c no ngay.

No I mô f ca ch va n fa f, nô u ma ng cu a ba n su du ng Ðfhernef hoa c
Token RIng, ba n nôn fhIô f Ia p ma y Mac cu a ba n dô su du ng TCP/IP
gô c. |Ða n fhIô f Ia p no frôn ba ng dIô u khIô n MacTCP). ThIô f Ia p na y
se cho phe p ba n fruy ca p fô I da fo I ca c hô fhô ng TCP/IP kha c, ca
ma y Mac Ia n không pha I ma y Mac.

Tra I Ia I, nô u su du ng IocaITaIk, ba n pha I du ng TCP/IP bao bo c;
nô u ba n muô n kô f nô I dô n fhô gIo I Infernef bôn ngoa I fhì ba n ca n
mô f hô p cô ng nô I dô mo du kIô n bI bao bo c va gu I no ra ngoa I. Co
nhIô u Ioa I cô ng nô I kha c nhau, bao gô m ShIva's IasfPafh, Cayman
Sysfems' Caforbox, Websfer Compufer CorporafIon's MuIfIporf
Cafevay va CompafIbIe Sysfems' ÐfherRoufe/TCP.

Mô f ca ch fình co , co fhô gu I TCP/IP gô c va AppIeTaIk frôn cu ng mô f
so I ca p - dIô u do co nghIa Ia IIôn Ia c vo I nhu ng ma y Mac o ga n do
ba ng ca ch su du ng AppIeTaIk va vo I fhô gIo I bôn ngoa I ba ng ca ch
su du ng TCP/IP, ca haI cha y cu ng Iu c frôn ma y Mac cu a ba n.


INTÐRNÐT TOA N TÂ P 49
Ða n muô n no I gì, fôI không nang dô ng sao7

Mô f IInh vu c sôI dô ng cu a ma ng Mac TCP/IP |fheo nghIa Ia no fa o
ra mô f su sôI dô ng không fhô fra nh kho I ngay ca khI nguo I fa muô n
bình fha n hon) Ia vIô c ga n dIa chI. Mô I ma y finh frôn Infernef dô u
co mô f dIa chI sô gô m 4 pha n fuong fu nhu 127.85.46.9 dô nha n
dIô n no vo I nhu ng ma y finh kha c frôn Infernef.

Mô I ma ng Infernef duo c ga n mô f pha m vI dIa chI cho ca c ma y finh
frôn ma ng do . Ca ch ga n dIa chI fhông fhuo ng cho fu ng ma y finh Ia
dI mô f vo ng dô n ca c ma y finh frong van pho ng va da n mô f nha n ghI
dIa chI Iôn ma y. Qua frình na y duo c go I Ia ga n dIa chI cô dInh
|sfafIc addressIng) vì dIa chI se fhuo ng xuyôn dI ke m fheo ma y finh.

Nô u ma y Mac cu a ba n IIôn Ia c vo I ca c ma y kha c ba ng ca ch su du ng
AppIeTaIk va duo c kô f nô I vo I fhô gIo I bôn ngoa I ba ng ca ch su du ng
mô f hô p cô ng nô I fhì chu ng du ng mô f hô fhô ng da nh sô kha c duo c
go I Ia ga n dIa chI dô ng |dynamIc addressIng). Thay vì ga n mô f dIa
chI fhuo ng xuyôn cho ma y Mac, hô p cô ng nô I duo c frao mô f fa p ho p
ca c dIa chI Infernef. Mô I Ia n mô f frong ca c ma y Mac IIôn hô hô p
cô ng nô I dô fIô p xu c vo I fhô gIo I bôn ngoa I fhì hô p na y ga n cho ma y
mô f dIa chI co n frô ng. KhI ma y Mac kô f fhu c u ng du ng Infernef fhì
dIa chI Ia I fro Ia I hô p.

Ca n dIa chI dô ng co mô f sô fhua n Io I:

Không ca n nguo I dIô u ha nh hô fhô ng pha I dI quanh van
pho ng vo I ca c nha n va pha I du ng fhôm nha n mo I mô I khI co
mô f aI do co fhôm ma y Mac mo I.
Ða n co fhô chI du ng sô dIa chI if hon sô ma y Mac ba n co .

Vì Infernef dang o frong mô f cuô c khu ng hoa ng vô sô nôn nô u ba n
co 1000 ma y Mac frong van pho ng fhì co duo c 1000 dIa chI Ia mô f
fro nga I ha nh chinh Io n. Ma f kha c, Ia y 250 dIa chI fhì dô hon nhIô u
|sô Iuo ng ma ca p dIô u ha nh Infernef co fhô se frao cho). Nô u ba n
không mong do I hon 1/4 sô ma y Mac cu a ba n su du ng Infernef cu ng
Iu c fhì ba n co fhô Ia y 250 dIa chI cho 1000 ma y.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 50
Ca ch fhu c na y cu ng a p du ng frôn mô f pha m vI nho hon. Nô u fô
chu c cu a ba n co nhIô u pho ng ban, no co fhô Ia y 250 dIa chI va chIa
fha nh 8 ma ng con vo I 30 dIa chI cho mô I ma ng |mô f sô dIa chI bI
ma f do mô f sô Iy do). Ðo do ba n co fhô co ma ng 50 ma y Mac vo I 30
dIa chI.

Ca n dIa chI dô ng co mô f ba f Io I chinh: fhô gIo I bôn ngoa I không fhô
fìm ra mô f ma y Mac cu fhô na o do . Nô u ba n muô n co mô f server ma
nhu ng nguo I kha c co fhô su du ng |vi du nhu mô f fhu mu c ca c fIIe
công cô ng hoa c ba n công cô ng) fhì ma y Mac phu c vu cho dIô u na y
pha I co mô f dIa chI cô dInh dô nguo I ngoa I co fhô fìm duo c. Co fhô
co nhu ng fhIô f Ia p hô n ho p frong do ha u hô f ma y Mac su du ng dIa
chI dô ng nhung mô f sô su du ng dIa chI cô dInh, nhu va y ca c server
co fhô co dIa chI cô dInh va nguo I su du ng su du ng dIa chI dô ng.

Chuyôn vIôn ma ng cu a ba n co Ie da fhIô f Ia p dIa chI cho ba n rô I, do
do no I chung ba n không pha I Io Ia ng. Tuy va y, nô u ba n muô n cung
ca p mô f va I dIch vu ma ng cho ba n be bôn ngoa I fhì nôn cha c cha n
ra ng server cu a ba n co mô f dIa chI cô dInh.

ÐÂY CIO TOI ÐA CO NO , TOI IA M CI VO I NO ÐÂY7

Sau khI ba n co MacTCP hoa f dô ng, ba n co fhô cha y nhIô u u ng du ng
kha c ngoa I no , cho phe p ba n fruy ca p dô n mo I ma ng fha o Iua n
frong sa ch na y |Ha y xem ca c nguô n frong chuong 28). Mô f sô u ng
du ng phô bIô n bao gô m frong danh sa ch na y:

NCSA TeInef: Ia ba n phô bIô n nha f cu a feInef, Ia u ng du ng cho
phe p ba n IogIn va o ca c ma y finh kha c. u ng du ng na y phô bIô n vì
haI Iy do nô I ba f: no cha y fô f va mIô n phi. No cu ng bao gô m IPT
|gIao fhu c chuyô n fIIe), frình u ng du ng che p fIIe fu ma y finh na y
sang ma y finh kha c. No bao gô m ca ITP cIIenf cho phe p ba n che p
fIIe dô n va fu ma y finh kha c va ITP server |nô u ba n ba f Iôn) cho
phe p nhu ng nguo I kha c che p fIIe dô n va fu ma y finh cu a ba n.

NCSA TeInef fo ra Ia mô f frong sô if ca c u ng du ng Mac TCP/IP
không ca n MacTCP, fuy ra ng no cu ng hoa f dô ng vo I MacTCP nô u
co . Nôu ba n co mô f ma y Mac don va mô f modem, NCSA co fhô Ia
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 51
foa n bô nhu ng gì ca n fhIô f dô nô I va o Infernef. Xem chuong 28 dô
bIô f fhôm fhông fIn.

COMÐT: Ia mô f ba n kha c cu a feInef fu CorneII. No bao gô m mô f
feInef kIô u IÐM 3270 ma ba n ca n dô IIôn Ia c vo I ca c ma y finh
maInframe IÐM kha c.

S!-Mac/IP: Mô f pha n mô m fro n go I da y du finh nang dô n fu
Sfanford vo I feInef, ITP, In a n va nhIô u fhu kha c. No chI sa n co cho
nhu ng co so gIa o du c.

Ðudora: Ðay Ia mô f chuong frình gu I va nha n fhu da y du finh
nang. Ca c ba n cho dô n gIu a nam 1993 Ia mIô n phi nhung fu
QuaIcomm fhì no Ia mô f chuong frình fhuong ma I.

Nevsvafcher: Ia chuong frình do c fIn !SÐNÐT duo c AppIe pha f
frIô n va mIô n phi.

ÐÐCnef

Mô f frong nhu ng Ioa I ma y finh mInI phô bIô n nha f frôn ma ch
Infernef Ia ÐIgIfaI VAX. Ða n co fhô cha y mô f frong 3 hô dIô u ha nh
kha c nhau frôn VAX:

VMS
!IfrIx
OSI/1

HaI hô fhô ng sau Ia nhu ng ba n cu a !NIX, do do ba n co fhô fìm ra
ca ch Ia m vIô c vo I chu ng frong chuong 4. VMS fhì kha c nôn chu ng fa
ha y ba n dô n no mô f chu f.

CIu p fôI vo I! TôI vu a mo I chuyô n dô I fIIe.

Theo y kIô n cu a nhu ng nguo I su du ng ha u hô f ca c Ioa I ma y finh
frôn fhô gIo I, ca c ma y MacInfosh su du ng nhu ng Ioa I fIIe ky Ia . Mô I
fIIe frôn ma y Mac chu a haI pha n, duo c go I Ia nha nh du IIô u va
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 52
nha nh nguô n. Nha nh du IIô u chu a du IIô u don fhua n cu a fIIe |van
ba n nô u Ia fIIe fa I IIô u va hình a nh nô u Ia fIIe hình a nh CII);
nha nh nguô n chu a Icon va nhu ng va n dô kha c IIôn quan dô n nhung,
nôu no I mô f ca ch cha f che , không fhuô c vô fIIe. Chinh nha nh nguô n
cho phe p ma y Mac fu dô ng ba f da u du ng chuong frình khI ba n
doubIe-cIIck frôn mô f fIIe.

Ca c Ioa I ma y finh kha c không xu Iy kIô u fIIe 2 pha n na y, do do mô f
sô quy uo c da duo c pha f frIô n |ma fu ngu ma y finh go I Ia hack hay
gross hack). Nhu ng quy uo c na y ne n ca c fIIe Mac Ia I sao cho chu ng
co fhô duo c Iuu fru va duo c chuyô n bo I nhu ng Ioa I ma y finh kha c
fha p hon. Co haI hack chinh duo c IIô f kô o day:

MacÐInary: Ia y haI pha n cu a fIIe va kô f ho p chu ng Ia I vo I nhau vo I
mô f if fhông fIn kha c nhu fôn fhu c cu a fIIe |ha u hô f ca c ma y finh
không fhô xu Iy nhu ng fôn kIô u nhu Second draff of my noveI), Ioa I
fIIe va nga y fa o fIIe. MacÐInary sau do se fa o mô f fIIe don gIa n co
mô f pha n ma ma y finh na o cu ng xu Iy duo c. Nô u ba n fha y mô f fIIe
frong pha n Iuu fru fru c fuyô n co duôI Ia .bIn fhì do Ia fIIe cu a
MacÐInary.

ÐInHex: cu ng co chu c nang fuong fu MacÐInary nhung fIô n ha nh
mô f buo c xa hon dô fa o ra mô f ba n fIIe duo c fra hình fha nh ca c ky
fu van ba n co fhô In duo c. Iy do cu a vIô c Ia m nhu va y Ia nô u ba n
muô n chuyô n mô f fIIe dI nhu fhu dIô n fu hoa c nhu ca c fIn !SÐNÐT
|Xem chuong 7 va 11) fhì fIIe do pha I frông gIô ng van ba n dô fhu
dIô n fu va fIn fu c co fhô xu Iy duo c. Nô u ba n su du ng mô f fIIe co
pha n mo rô ng Ia .hqx fhì do Ia fIIe da duo c chuyô n dô I bo I ÐInHex.
Ca c fhông dIô p cu a ÐInHex dô nha n ra vì fa f ca frong sô do dô u ba f
da u ba ng do ng sau:

|ThIs fIIe musf be converfed vIfh ÐInHex 4.0)
(File naâ y phaã i àûúå c chuyïí n àöí i bùç ng BinHex 4.0).

NhIô u ba n ÐInHex da duo c fa o ra fheo fho I gIan nhung ba n ma mo I
nguo I su du ng Ia 4.0.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 53
Ra f nhIô u chuong frình chuyô n dô I fIIe fha nh MacÐInary va
ÐInHex va nguo c Ia I. Mô f sô u ng du ng ma ng Ia m dIô u na y mô f ca ch
fu dô ng hoa c ba n co fhô su du ng mô f chuong frình rIông re vi du
nhu SfuffIf.

Mô f fha o Iua n da y du vô nhu ng phu c fa p cu a ca c fIIe Mac vuo f kho I
pha m vI cu a quyô n sa ch na y, do do ha y fham kha o mô f sô sa ch cu a
IÐC Ðooks WorIdvIde dô hIô u ro hon. Mô f sô sa ch ma ba n co fhô
ba f da u xem: Macs for ÐummIes |1992) cu a ÐavId Pogue; MacvorId
MacInfosh SÐCRÐTS |1993) cu a ÐavId Pogue va Joseph Schorr va
MacvorId CompIefe Mac Handbook PIus CÐ |1993) cu a JIm HeId.

Cho dô n nay, ca c fIô n nghI ma ng Infernef VMS TCP/IP duo c fhIô f
kô fheo mô hình !NIX |Tha f va y, ba f cu noI na o co fhô duo c, chu ng
dô u vay muo n ca c doa n ma cu a !NIX va su a dô I fheo do ). Nhung
VMS co kha c bIô f do haI Iy do sau:

. Không co mô f ba n TCP/IP duy nha f fhô ng frI frôn VMS. Co
khoa ng 5 ba n fô n fa I, fa f ca fu nhu ng nguo I cung ca p kha c nhau va
faf ca dô u cung u ng ca c dIch vu fuong dô I kha c nhau. Ða f ky aI
cha y ma y VMS cu ng se cho n mô f frong ca c ba n na y, do do ba n co
nhu ng gì ba n da co . Ta f ca dô u cha y hoa n ha o nhung hoI kha c
nhau.

. VMS co ma ng rIông cu a no |ÐÐCnef) va hô fhô ng qua n Iy fIIe
rIông |RMS). Ta I nhIô u noI |da ng kô nha f Ia fhu fin) VMS gIa fhIô f
ra ng khI ba n no I vô ma ng, fhì do co nghIa Ia ÐÐCnef va co n nô u
nguo c Ia I ba n pha I nôu ro ra ng ba n muô n no I dô n Infernef.
Ca c da c dIô m fhu fin

Ha u hô f ca c hô fhô ng VMS su du ng pha n mô m fhu fin fro n go I fIôu
chua n cu a ÐÐC hoa c mô f pha n mô m fuong fhich vo I no hoa c ngoa I
ra co fhô Ia pha n mô m fu dô ng ho a van pho ng fa f-ca -dô n-va o-mô f
|AII-In-one). Ca c dIa chI fhu fin fhông fhuo ng duo c chuyô n fha nh
dIa chI ÐÐCnef, do do ba n pha I no I ro khI muô n chI dô n ca c dIa chI
Infernef. Trong fhu fin ÐÐC, ba n fhuo ng da nh va o mô f sô chu nhu:

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 54
MX%@dpelvis@ntw.org"

MX Ia mô f cô ng nô I fhu fin Infernef fhông du ng va mIô n phi. Mô f
sô nguo I su du ng IN% fhay vì MX% |Ða n pha I IIôn hô vo I mô f
chuyôn gIa fa I chô dô fìm ra fu ngu du ng dô su du ng).

Nôu ba n dang su du ng hô fhô ng VMS frong ma ng Ðasynef rIông
cu a ÐIgIfaI fhì mo I fhu fin Infernef dô u duo c fruyô n da n fhông qua
ma y chu ÐÐCnef duo c go I Ia ÐÐCWRI. Ðô gu I fo I Infernef fu mô f
hô fhô ng frôn Ðasynef, ba n da nh va o nhu sau:

nm%DECWRL: "elvis@ntw.org"

Nô u ba n dang su du ng AII-In-One, dIa chI se frông fuong fu nhu:

elvis@ntw.org @Internet

Mô f Ia n nu a, ca c chI fIô f fhay dô I fu y fheo ca ch fhIô f Ia p ma ng cu c
bô cu a ba n, do do ba n pha I ho I chuyôn gIa fa I chô vô dIa chI fhu
dIô n fu Infernef cu a ba n vì co nhIô u ca ch kha c nhau dô chuyô n mô f
dIa chI ÐÐCnef fha nh dIa chI Infernef.

CA C ÐA C ÐIÐ M IIIÐ

Nhu ng nguo I fhIô f kô ITP, chuong frình chuyô n fIIe cu a Infernef
không nghI dô n VMS va da c bIô f không nghI dô n RMS |No I mô f
ca ch công ba ng, ITP ra do I fruo c RMS nhIô u nam). Nô u ba n co mô f
fIIe foa n ba ng van ba n fhì ba n co fhô du ng ITP chuyô n no dI ma
không ga p ra c rô I gì nhung nô u fra I Ia I, fIIe co chu a pha n không
pha I van ba n fhì ba n se ga p mô f va I ra c rô I nho nho .

Ðu ng ba n fam dô n vIô c do c doa n co n Ia I cu a pha n no I vô VMS na y
cho dô n khI ba n da do c chuong 16 va 17 |no I vô ITP). Thông fIn
duo c da f o day vì no no I vô VMS.

Nô u ba n muô n chuyô n ca c fIIe RMS ba ng ca ch su du ng ITP, ba n co
haI Iu a cho n co ba n:

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 55
. Nô u ma y ba n ma dang chuyô n dô n hoa c fu do chuyô n dI dang cha y
VMS va nô u may ma n fhì ca haI ma y dô u co nhu ng chuong frình
ITP da duo c nang ca p dô bIô f RMS. Cô ga ng dua va o STR! VMS
hoa c kIô m fra fa I IIô u vô chuong frình ITP cu a ba n dô fìm Iô nh
chuyô n ca c fIIe co ca u fru c VMS. Nô u co mô f Iô nh nhu va y va no
cha y khI ba n fhu |da u kIa pha I phô I ho p dô no cha y duo c) fhì ba n co
fhô chuyô n ba f ky Ioa I fIIe na o ba n muô n ma không ga p ra c rô I gì.

. Kha nang fhu haI Ia gIa u fIIe RMS frong mô f fIIe bình fhuo ng rô I
chuyô n fIIe na y va chuyô n dô I no fro Ia I fha nh fIIe RMS o da u kIa.
Ky fhua f gIau fhông fhuo ng Ia su du ng Iô nh VMS ÐACK!P dô fa o
ra mô f fIIe du pho ng nho co chu a ca c fIIe cu a ba n hoa c su du ng ZIP
dô fa o ra mô f Iuu fru . Ðu cho n kIô u na o, ZIP cu ng co fhô fa o ra mô f
fIIe chuyô n nho hon |va do do duo c che p nhanh hon).

TRA M C!O I X

Mô f Ioa I fra m cuô I ma y finh da fro nôn phô bIô n frong nhu ng nam
ga n day Ia fra m cuô I X, vô co ba n Ia mô f fra m Ia m vIô c cha y mô f
chuong frình don Ia XWIndovs. Ca c fra m cuô I X Iuôn co mô f kô f nô I
ma ng dô n ca c ma y finh kha c ga n do , do do ba n IogIn va o mô f frong
nhu ng ma y finh do dô Ia m công vIô c cu a mình. Nhung vì Infernef Ia
mô f ma ng bình da ng nôn nô u ma ng ma fra m cuô I X cu a ba n nô I fo I
Ia I nô I vo I Infernef fhì ba n co fhô |frôn nguyôn fa c, xem pha n "Me o"
kô fIô p) su du ng ca c chuong frình fuong fhich vo I X frôn ba f ky ma y
chu Infernef na o frôn fhô gIo I.

Tra m cuô I X fhông fhuo ng co mô f u ng du ng feInef frong cu a sô
|Xem chuong 14) duo c xay du ng sa n frong do dô ba n IogIn va o mô f
ma y finh ga n do . Ðô I vo I fa f ca nhu ng gì ngoa I phIôn Ia m vIô c da I
ban da u na y fhì ba n su du ng nhu ng chuong frình mo cu a sô rIông
cu a chu ng frôn ma n hình cu a ba n. Thuo ng ba n se kho I dô ng haI
cu a sô xferm dô IogIn va o ca c ma y finh ga n do .

NhIô u dIch vu Infernef nhu ArchIe, Copher va WAIS |Chuong 19-
21) co nhu ng ba n X duo c go I mô f ca ch sa ng fa o Ia xarchie, xgopher
vaâ xwais. Ða n co fhô su du ng chu ng va co cu a sô cu a chu ng fu dô ng
xua f hIô n frôn fra m cuô I cu a ba n. ChI ca n ba o da m ra ng ba n fhIô f
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 56
Ia p bIô n môI fruo ng ÐISPIAY cu a ba n |hoa c bIô n fuong duong frôn
nhu ng hô fhô ng không pha I !NIX) chI va o ma n hình. Nô u vi du
nhu fra m cuô I cu a ba n duo c go I Ia x15.nfv.org fhì ba n da nh va o
mô f frong nhu ng do ng sau frong cu a sô feInef hay xferm fruo c khI
kho I dô ng mô f u ng du ng X kha c:

setenv DISPLAY x15.ntw.org:0 (C shell)

DISPLAY = x15.ntw.org:0 ; export DISPLAY (Bourne or Korn shell)

:0 Ia ca n fhIô f dô cho bIô f ra ng fra m cuô I cu a ba n se su du ng ma n
hình da u fIôn frôn ma y |Vang, fôI bIô f ra ng ma y finh cu a ba n chI co
mô f ma n hình nhung ca c ma y finh vì chu ng ngu qua nôn không
bIô f dIô u do ).

Ða n cu ng pha I cho fra m cuô I X cu a ba n bIô f ra ng co fhô cho phe p
ca c u ng du ng cIIenf X frôn nhu ng ma y finh kha c ve cu a sô cu a
chu ng frôn ma n hình cu a ba n. Nhu ng chI fIô f cu a fIô n frình na y
kha c nhau fu y fheo Ioa I fra m cuô I X nhung no I chung ba n pha I
fhôm va o danh sa ch ca c ma y chu duo c phe p su du ng ma n hình cu a
ba n fôn cu a ma y finh ma u ng du ng X dang cha y |co fhô do Ia u ng
du ng ma ba n kô f nô I fo I ba ng feInef Iu c da u).

Tuy ba n fhuo ng cha y ca c chuong frình cIIenf X chI frôn ca c ma y
finh o ga n nhung frôn nguyôn fa c u ng du ng X o ba f ky dau frôn
Infernef cu ng dô u co fhô ve cu a sô cu a chu ng frôn ma n hình cu a
ba n dô ba n co fhô su du ng chu ng fru c fIô p ngay ca khI chu ng dang
cha y frôn mô f ma y finh o mô f noI ra f xa. Tuy nhIôn, frôn fhu c fô ,
kô f nô I fo I ma y finh kha c pha I ra f nhanh, nô u không u ng du ng do
se fro nôn ra f cha m dô n nô I ma ba n không muô n su du ng no nu a.

TôI da cha y cIIenf X fa I WInsconsIn vo I ca c cu a sô frôn ma n hình
cu a fôI o Massachuseffs ba ng ca ch su du ng mô f IIôn kô f fô c dô
frung bình va no hoa f dô ng nhung fôI co Ie không muô n su du ng no
mô I nga y vì no qua su c cha m |Co fhô nô u fôI co kIô u suy nghI fhu
gIa n cu a mô f nguo I vu ng CaIIfornIa chu không pha I Ia su cu ng ra n
cu a nguo I mIô n Ðông hoa c nô u fôI bI fha y va o mô f fhu ng ma f
duo ng va không fhô cu dô ng fay chan hay fhan fhô mô f ca ch nhanh
nhe n fhì dIô u na y co Ie cha p nha n duo c!).

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 57
Nô u cho dô n day ma ba n va n co n muô n do c vô kIô u ba f da u frôn
ma y finh cu a ba n fhì fôI cu ng xIn fhua vô Ioa I ma y finh ba n co

Ha u hô f ca c ma y finh nô I fru c fIô p vo I Infernef dô u co nhu ng u ng
du ng ma ng duo c fhIô f kô fheo ca c ba n !NIX, ca c ba n na y Ia I duo c
fhIô f kô fheo ba n ÐÐC-20, duo c vIô f ca ch day 20 nam. Ca c Iô u nh
duo c mô fa cho ITP, feInef... do do se cha y duo c vì nhu ng fha o
chuong vIôn vIô f ba n chuong frình cu a ba n Iuo I bIô ng va da su du ng
nhu ng Iô nh fuong fu ma ho da quen su du ng. Ngay ca khI phIôn
ba n cu a ba n su du ng frôn vIndov hoa c duo c ca I fIô n fhì ba n va n co
fhô nha n ra ba n gô c o da ng sau no . Vi du , nhu ng ba n u ng du ng
ITP cu a WIndovs hay co ca c menu va buffon dô cho n ma nhu ng
fhu na y ga n nhu gIô ng hô f nhu ng Iô nh frong ba n gô c du ng Iô nh.

No I dô n nhu ng kIô u kô f nô I ma ng vô ma f va f Iy fhì ha u nhu mo I
ma y finh hIô n nay dô u co cu ng mô f sô kIô u nhu sau:

Nô u mô f ma ng cu c bô kô f nô I ca c ma y finh frong cu ng mô f fo a nha
fhì ga n nhu cha c cha n do Ia mô f ba n Ðfhernef hoa c Token RIng.

Nô u ba n co mô f fa m nhìn xa va mô f ông chu gIa u co fhì ba n co fhô
su du ng mô f ma ng cu c ky nhanh fôn Ia IÐÐI, no cu ng gIô ng nhu
Ðfhernef hoa c Token RIng fhôI, chI co dIô u Ia cha y nhanh hon.

Nô u ba n co mô f ma y don, kô f nô I cu a no ra bôn ngoa I se Ia mô f Ioa I
modem va mô f duo ng day dIô n fhoa I nô I fo I mô f hub ma ng.

Nô u ba n dang su du ng mô f sIôu ma y finh hay mô f ma y finh Io n, co
fhô co mô f Ioa I ma ng da I rô ng, ca p quang da n cu c ky ha p da n. Tuy
nhIôn, frong fruo ng ho p do , ca nh sa f co fhô ba f ba n nô u ba n cô
ga ng da nh Iu a ho ba ng kIô u kô f nô I ma ng na y.

Mô f kha nang kha c nu a Ia ma y finh cu a ba n không co kô f nô I hoa c
pha n mô m ma ng, chI co mô f modem va mô f bô mô pho ng fra m cuô I.
Trong fruo ng ho p do , ba n co fhô IogIn nhu mô f fra m cuô I va o mô f
hô fhô ng phan chIa fho I gIan co kô f nô I Infernef. Chinh hô fhô ng
ma ba n IogIn, chu không pha I ma y finh cu a ba n, se quyô f dInh Ioa I
pha n mô m ba n co
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 58
Chuong 6

INTÐRNÐT IA M VIÐ C NH! THÐ NA O

Chuong na y chu a nhu ng chI fIô f vô ca ch fhu c Infernef fhu c su
fruyô n du IIô u fu noI na y sang noI kha c. Ða n co fhô bo qua ca
chuong nô u ba n muô n. Nhung du ng Ia m nhu va y vì fôI nghI ra ng
chuong na y fhu vI. Ngoa I ra, fôI da no I vo I ba n fu chuong 1 ra ng
chuong na y se cho ba n bIô f vô TCP/IP nô I fIô ng, do do ba n se không
muô n Ia ng phi no dau.

TA I SAO Ð!! ÐIÐ N IA I KHONC CIO NC NH! IA CONC TY
ÐIÐ N THOA I NHI7

Vô co ba n, nhu ng gì Infernef Ia m Ia fruyô n du IIô u fu ma y finh na y
sang ma y finh kha c. ÐIô u do co kho Ia m không7 Không kho Ia m
nhung kha phu c fa p.

Nhu ng vi du fruyô n fhông fIn quen fhuô c nha f frong do I sô ng ha ng
nga y Ia buu dIô n va công fy dIô n fhoa I. Nô u ba n muô n IIôn Ia c vo I
aI ba ng dIô n fhoa I, ba n nha c ma y va quay sô . KhI do công fy dIô n
fhoa I se sa p xô p mô f ma ch dIô n fu fu dIô n fhoa I cu a ba n dô n dIô n
fhoa I ma ba n dang go I. Ða n va nguo I kIa se no I chuyô n cho dô n khI
xong |hoa c nô u Ia mô f cuô c go I ba ng modem fhì ma y cu a ba n va
ma y kIa se no I chuyô n cho dô n khI xong). KhI ba n ga c ma y, công fy
dIô n fhoa I nga f ma ch. Sau do ba n co fhô go I cho mô f nguo I kha c.
Ta I mô f fho I dIô m ba f ky , ba n chI co fhô co mô f cuô c go I cho mô f aI
do ma fhôI. |Vang, co ca ch go I ba-huo ng, nhung dIô u do không
fha nh va n dô ). Ca ch na y duo c go I Ia chuyô n ma ch |cIrcuIf
svIfchIng) vì mô f ma ch duo c fhIô f Ia p frong suô f fho I gIan da m
fhoa I. Infernef không Ia m vIô c fheo ca ch na y, do do ha y quôn no dI
|Ðu ng quôn ha n vì sau na y chu ng fa se no I Ia I vô su chuyô n ma ch
mô pho ng).
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 59
Mô hình kIa Ia buu dIô n. Nô u ba n muô n gu I mô f buu pha m cho aI
do , ba n vIô f dIa chI cu a nguo I nha n va dIa chI cu a ba n frôn do rô I
gu I dI. Co quan buu dIô n Hoa Ky không co ca c xe fa I da nh rIông
cha y fu mô I buu dIô n na y dô n fu ng buu dIô n kha c |chu ng co fhô
không hIô u qua nhung không dô n nô I không hIô u qua dô n nhu va y).
Thay va o do , buu pha m duo c da n fu buu dIô n cu a ba n dô n buu dIô n
frung fam, noI no duo c cha f Iôn xe dô dI fheo mô f huo ng dô n chung
rô I Ia I duo c chuyô n dô n fu buu dIô n na y sang buu dIô n kha c mô f
ca ch Ia p Ia I cho dô n khI no dô n duo c buu dIô n cu a nguo I nha n, fa I
do nguo I pha f fhu se pha f buu pha m dô n dIa chI nguo I nha n frong
nga y.

ÐIô u na y ra f gIô ng vo I ca ch Infernef hoa f dô ng. Mô I khI ma y chu
muô n gu I mô f fhông dIô p fo I ma y chu kha c fhì no co fhô gu I fru c
fIôp nô u nguo I nha n cu ng o frôn ma ng ma ma y chu ban da u duo c
kô f nô I fru c fIô p. Truo ng ho p nguo c Ia I, fhì ma y chu ban da u pha I
go I qua mô f ma y chu kha c dô nho chuyô n fhu. Ma y chu chuyô n fhu
na y, duo c gIa fhIô f Ia nô I vo I if nha f mô f ma ng kha c, Ia I gu I fhông
dIô p fru c fIô p nô u co fhô duo c hoa c chuyô n fhông dIô p sang mô f
ma y chu kha c dô chuyô n. Hoa n foa n bình fhuo ng dô I vo I mô f fhông
dIô p khI duo c chuyô n qua ha ng fa hoa c nhIô u hon nu a ca c ma y
chuyô n frôn duo ng dI fu mô f pha n cu a Nef dô n pha n kIa.

Ða n co fhô fu ho I: "Can cu va o dau dô no I ra ng buu dIô n Ia mô f mô
hình fô f hon công fy dIô n fhoa I7"

Ðu ng dô bI Ia c Iô I vì nhu ng dIô m fuong dô ng. Nhu ng pha n na n chu
yô u dô I vo I buu dIô n Ia no cha m cha p va Ia m ma f dô . Infernef fhInh
fhoa ng cu ng co nhu ng va n dô na y nhung không nhIô u nhu vIô c gu I
fhu ba ng gIa y. Trong mô f nga y ba n rô n, Infernef co fhô bI cha m Ia I
fuy nhIôn fho I gIan dô chuyô n mô f bu c fhu va n duo c do ba ng gIay.
VIô c ma f dô ho a ra Ia I không pha I Ia mô f va n dô fhu c fô vì nhu ng Iy
do se fha o Iua n sau.

TÂ T CA THÐ CIO I IA MO T PACKÐT

Ðay gIo chu ng fa ha y fIô p fu c so sa nh fuong dô ng vo I buu dIô n
fhôm mô f buo c nu a. CIa su ba n co mô f nguo I ba n fhan o Papua
Nev CuInea va ba n muô n gu I cho anh fa mô f ba n sao cu a ba n fha o
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 60
mô f cuô n sa ch mo I va ra f da y cu a ba n. |o Nev Cunea co ra f if hIô u
sa ch). Không may fhay, ba n fha o do can na ng 15 pound ma gIo I ha n
cu a buu pha m dô n Nev CuInea Ia 1 pound. Ðo do ba n chIa ba n
fha o fha nh 15 pha n va frôn mô I buu pha m ba n ghI va I chu , vi du
nhu PHa N 3/15 rô I gu I chu ng dI. Sau cu ng ca c go I ha ng co fhô dôn
hoa c co fhô không dô n fheo du ng fhu fu . Ða n cu a ba n se nha n fa f
ca ca c go I, xô p chu ng fhu fu fro Ia I va do c.

Nhu ng ma ng kha c nhau frôn Infernef cu ng hoa f dô ng ga n gIô ng
nhu va y: Chu ng fruyô n du IIô u dI fha nh fu ng khô I go I Ia packef,
mô I packef mang ca c dIa chI cu a nguo I gu I va cu a nguo I nha n
|nhu ng sô ma y chu fôI da no I dô n frong chuong 2). Quy mô fô I da
cu a mô f packef fhay dô I fu y fheo ma ng nhung fhuo ng Ia khoa ng va I
nga n ocfef |don vI dô chI byfe hay ky fu frôn Infernef). Mô f quy mô
fhông fhuo ng Ia 1.536 ocfef, con sô ma nguyôn do cu a no cha ng ma y
aI co n bIô f dô n, Ia gIo I ha n frôn ma ng Ðfhernef. Nhu ng fhông dIô p
qua Io n không fhô gu I frong mô f packef duo c fruyô n dI nhu nhIô u
packef. Mô f uu fhô cu a Infernef so vo I buu dIô n Ia khI pha n mô m
Infernef pha vo mô f khô I du kIô n Io n fha nh ca c ma nh nho fhì no Ia I
ghe p ca c ma nh do fro Ia I không co va n dô gì, frong khI buu dIô n dôI
khI bI saI so f nô u ba n không ga p may.

ÐINH NCHIA INTÐRNÐT

Ta p ho p ca c quy uo c du ng dô chuyô n ca c packef fu mô f ma y chu
sang ma y chu kha c duo c go I Ia CIao fhu c Infernef |Infernef
ProfocoI - IP). Infernef, mô f ca ch hoa n foa n don gIa n, Ia fa p ho p ca c
ma ng fruyô n ca c packef qua Ia I vo I nhau ba ng ca ch su du ng IP.

Hoa n foa n co fhô fhIô f Ia p mô f ma ng su du ng IP nhung không fhu c
su kô f nô I vo I Infernef. Ra f nhIô u ma ng duo c fhIô f Ia p fheo ca ch
na y fa I nhu ng công fy muô n khaI fha c IP |mIô n phi frôn mo I fra m
Ia m vIô c !NIX) nhung hoa n foa n không kô f nô I vo I fhô gIo I bôn
ngoa I hoa c chI duo c kô f nô I ba ng ca ch su du ng fhu fin go I dIô n.
Trong vo ng mô f haI nam ga n day, ra f nhIô u ca c ma ng không kô f nô I
da ga n vo I Infernef vì nhu ng Io I fhô khI o frôn Nef da gIa fang va vì
nhu ng nha cung u ng Infernef fhuong ma I mo I xua f hIô n da Ia m cho
chI phi kô f nô I gIa m xuô ng chI co n khoa ng 1/10 so vo I fruo c.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 61
Ra f nhIô u ca c gIao fhu c kha c duo c su du ng kô f ho p vo I IP. HaI gIao
fhu c nô I fIô ng nha f Ia Transporf ConfroI ProfocoI |TCP) va !ser
Ðafagram ProfocoI |!ÐP). TCP duo c su du ng rô ng ra I dô n nô I
nhIô u nguo I fham chIô u dô n TCP/IP, mô f su kô f ho p gIu a TCP va
IP duo c ha u hô f ca c u ng du ng Infernef su du ng.

TOI SÐ XÂY MO T CO NC NO I IÐN THIÐN Ð!O NC

Co ba Ioa I công cu fruyô n packef fu ma ng na y sang ma ng kha c:
brIdge, roufer va cô ng nô I. Ðuo I day Ia fo m fa f nhu ng su kha c nhau
gIu a chu ng dô ba n pho ng fhan khI fham du ca c buô I fIô c cockfaII
vo I nhu ng fay chuyôn gIa.

ÐRIÐCÐ

Mô f brIdge nô I 2 ma ng fheo ca ch Ia m cho chu ng fro fha nh mô f
ma ng Io n duy nha f. Ca c brIdge phô bIô n nha f duo c su du ng dô nô I
haI ma ng Ðfhernef. ÐrIdge quan sa f ca c packef frôn mo I ma ng va
khI no fha y mô f packef frôn mô f ma ng huo ng dô n mô f ma y chu
frôn ma ng kha c fhì brIdge se che p packef na y qua do .

Ca c sô ma y chu Ðfhernef, kha c vo I ca c sô ma y chu Infernef duo c
ga n bo I sô serIes cu a card Ðfhernef fhay vì bo I sô cu a ma ng, do do
brIdge pha I xay du ng mô f ba ng IIô f kô nhu ng ma y chu na o o frôn
ma ng na o, du a frôn dIa chI hô I ba o cu a ca c packef Iuu fhông frôn
fu ng ma ng. Tha f Ia ky dIô u khI dIô u na y fhu c hIô n duo c.

Mô f dIô m hay cu a brIdge Ia chu ng hoa f dô ng ra f frong suô f - ca c
ma y chu co ca c packef duo c brIdge qua Ia I vo I nhau không ca n bIô f
Ia dang co ca c brIdge fham gIa va o, va mô f brIdge don co fhô xu Iy
duo c nhIô u Ioa I Iuu fhông frôn ma ng |nhu NoveII va Ðanyan cu ng
nhu Ia IP) cu ng mô f Iu c. Ða f Io I cu a ca c brIdge Ia chu ng chI nô I
nhu ng ma ng cu ng Ioa I va du ng brdIge cho nhu ng ma ng hoa f dô ng
nhanh se kho khan nô u chu ng không na m ga n nhau vô ma f va f Iy .

RO!TÐR

Mô f roufer nô I haI hoa c nhIô u ma ng IP. Ca c ma y chu frôn ma ng
pha I nha n fhu c ra ng co su fham gIa cu a mô f roufer nhung dIô u na y
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 62
không fha nh va n dô dô I vo I ca c ma ng IP vì mô f frong nhu ng quy fa c
cu a IP Ia mo I ma y chu pha I co fhô gIao fIô p duo c vo I roufer.

Mô f dIô u hay cu a roufer Ia vô ma f va f Iy chu ng co fhô nô I vo I ca c
ma ng kha c nhau, fu nhu ng Ðfhernef cu c bô va nhanh cho dô n
duo ng day dIô n fhoa I duo ng da I va cha m hon.

Mô f dIô u do cu a roufer Ia chu ng cha m hon brIdge vì chu ng do I ho I
nhIô u finh foa n hon dô fìm ra ca ch da n duo ng cho ca c packef da c
bIô f khI ca c ma ng co nhu ng fô c dô kha c nhau.

Mô f ma ng hoa f dô ng nhanh co fhô pha f ca c packef nhanh hon
nhIô u so vo I mô f ma ng cha m, gay ra su nghe n ma ng, do do roufer
co fhô yôu ca u ma y chu gu I packef gIao fIô p cha m hon.

Mô f va n dô kha c Ia ca c roufer fhì co da c dIô m chuyôn bIô f fheo gIao
fhu c - fu c Ia , ca ch mô f ma y chu gIao fIô p vo I mô f roufer IP fhì kha c
vo I ca ch no gIao fIô p vo I mô f roufer NoveII hay ÐÐCnef. HIô n nay
va n dô na y duo c gIa I quyô f bo I mô f ma ng bIô f duo ng da n cu a mo I
Ioa I ma ng duo c bIô f dô n. Nga y nay, fa f ca ca c roufer fhuong ma I
dô u co fhô xu Iy nhIô u Ioa I gIao fhu c, fhuo ng vo I chI phi phu fhôm
cho mô I gIao fhu c.

CO NC NO I

Mô f cô ng nô I ghe p haI Ioa I gIao fhu c vo I nhau. Nô u vi du ma ng cu a
ba n su du ng IP va ma ng cu a aI do su du ng NoveII, ÐÐCnef, SNA
hoa c mô f fhu gì kha c, mô f cô ng nô I se chuyô n dô I Iuu fhông fu Ioa I
gIao fhu c na y sang Ioa I kha c. Ca c cô ng nô I không chI phan bIô f ca c
gIao fhu c, chu ng co n phan bIô f u ng du ng vì ca ch ba n chuyô n fhu
dIô n fu fu ma ng na y sang ma ng kha c fhì hoa n foa n kha c ca ch ba n
chuyô n dô I mô f phIôn Ia m vIô c o fra m cuô I fu xa.

Roufer: hay, do va cu c ky do

Mô f frong nhu ng chu dô no ng bo ng vô Infernef hIô n nay Ia Chinh
sa ch fa o duo ng da n |RoufIng PoIIcy). Infernef pha n Io n Ia duo c kô f
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 63
nô I du fhu a - fu c Ia IIôn Ia c fu ma ng na y sang ma ng kha c co fhô
duo c hoa n fha nh ba ng nhIô u ca ch. Truo c kIa, fìm mô f duo ng da n
fuong dô I dô vì mu c fIôu chinh Ia fìm ra con duo ng nhanh nha f dô n
fu ng ma ng da bIô f. Vì chI co mô f sô if ma ng, do do ca c roufer
|nhu ng ma y chu chuyô n packef fu ma ng na y sang ma ng kha c) chI
ca n so sa nh dô fìm ra con duo ng nga n nha f. Nô u ba n muô n fo ra ky
qua c va co haI roufer nhanh nhu nhau fhì ba n co fhô so sa nh Iuu
fhông frôn fu ng duo ng da n va gu I ca c packef ba ng duo ng da n if bI
ba n hon.

Va n dô hIô n nay không co n don gIa n nhu va y. Truo c hô f, sô Iuo ng
ma ng ma mô f roufer ca n pha I bIô f không co n nho nu a. Trôn 10.000
ma ng kha c nhau duo c kô f nô I va o Infernef mô I fua n va ca ng nga y
ca ng nhIô u fhôm. Hon nu a, fô c dô cu a ca c duo ng day fhông fIn da
gIa fang nhanh hon ra f nhIô u so vo I fô c dô cu a ca c ma y finh duo c
su du ng dô fa o duo ng da n, dô n nô I ma cha c cha n ca n pha I co nhu ng
pha n cu ng da c bIô f dô fheo kIp ca c ma ng frong va I nam fo I.

Mô f va n dô kha c Ia hIô n nay co ca c kha c bIô f vô u chinh frI cu ng nhu
vô ky fhua f gIu a ca c ma ng. Mô f sô ma ng nhu NSINÐT chI co fhô
xu Iy nhu ng Iuu fhông phI fhuong ma I frong khI do ca c ma ng kha c
co fhô xu Iy ba f ky Ioa I Iuu fhông na o. ÐIô u na y co nghIa Ia mô f sô
Iuu fhông không fhô duo c fruyô n da n fheo con duo ng fru c fIô p nha f
nô u Iuu fhông không fhich ho p dô I vo I mô f frong nhu ng ma ng frôn
duo ng da n do .

Mô f va n dô ra c rô I kha c cu a vIô c fruyô n duo ng da n Ia nhIô u fô chu c
co nhu ng fIrevaII roufer chI cho phe p fhu dIô n fu dô n chu không
cho phe p ca c ky Ia m vIô c fra m cuô I fu xa hoa c chuyô n fIIe nha m cô
ga ng Ioa I fru nhu ng nguo I su du ng co y dô xa u fìm kIô m nhu ng Iô
hô ng an foa n |va nô u ba n co mô f ma ng nô I bô du Io n fhì cha c cha n
co fhô fìm fha y mô f Iô hô ng o dau do ).

Ra f nhIô u fa I IIô u ky fhua f duo c xua f ba n no I vô ca ch kô hoa ch,
chinh sa ch fa o duo ng da n mo I, nhanh... May fhay, vo I fu ca ch Ia
mô f nguo I su du ng, ba n co fhô hoa n foa n bo qua va n dô na y vì
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 64
chu ng na o ma roufer va n co n dua ca c packef cu a ba n dô n du ng noI
fhì ca ch no Ia m duo c dIô u do không quan fro ng dô I vo I ba n.

Nhu ng fu ngu duo c su du ng hô n ho p

Nhu ng fu ngu frôn không pha I Ia Iuôn cô dInh. Cô ng nô I fhuo ng
duo c su du ng cho ca I ma o day fa go I Ia roufer va co nhu ng broufer
hoa f dô ng nu a gIô ng brIdge, nu a gIô ng roufer. Cu ng nôn nho ra ng
mo I kha c bIô f gIu a cô ng nô I, brIdge va roufer duo c du a frôn pha n
mô m, do do frong mô f sô fruo ng ho p hoa n foa n co fhô dua nhu ng bô
pha n pha n cu ng fuong fu va o cô ng nô I, brIdge hoa c roufer fu y fheo
Ioa I pha n mô m dang su du ng.

TCP: NC!O I Ð!A TH! Ð!O C TRANC ÐI HOA TIÐ N

TôI da no I ra ng Infernef Ia m vIô c gIô ng nhu buu dIô n, frong do no
phan pha f ha ng fram go I du kIô n không co IIôn quan vo I nhau
|packef) mô I ca I mô f Iu c. Nhu va y ba n se Ia m gì nô u ba n muô n IogIn
va o mô f ma y finh fu xa7 Ha y fro Ia I IIôn hô fuong dô ngu vo I buu
dIô n. CIa su ba n Ia mô f nguo I choI co . Ða nh co fhông fhuo ng Ia
nhu ng nguo I choI ma f dô I ma f vo I nhau. Ða nh co kha c fhuo ng dôI
khI Ia nhu ng nguo I choI co ba ng ca ch gu I fhu. Nhu ng fro choI nhu
va y ca n nhIô u fha ng fro I dô kô f fhu c. Nhung dIô u gì se xa y ra nôu
fhu cu a ba n duo c pha f bo I mô f nguo I co dôI gIa y Ia ho a fIô n co fhô
dô n duo c nguo I choI kIa frong vo ng mô f pha n cu a gIay7 ÐIô u do co
fhô gIô ng nhu da nh co fhông fhuo ng.

TCP |Transporf ConfroI ProfocoI - CIao fhu c kIô m soa f Va n chuyô n)
Ia mô f nguo I dua fhu duo c frang bI ho a fIô n. TCP cung ca p mô f
dIô u frông gIô ng nhu kô f nô I da nh rIông fu ma y na y dô n ma y kIa.
Ða f ky du kIô n na o duo c ba n gu I dô n ma y kIa dô u da m ba o se duo c
nha n fheo cu ng fhu fu duo c gu I nhu fhô co mô f ma ch da nh rIông
kô f nô I ma y na y vo I ma y kIa |Nhu ng chI fIô f cu a qua frình na y duo c
gIa I fhich frong pha n kô fIô p). Tha f ra, nhu ng gì ma TCP cung ca p
không fhu c su Ia mô f ma ch, no chI Ia ra f nhIô u packef IP, do do
duo c go I Ia ma ch a o. Tuy va y, no du fhu c cho ha u hô f ca c mu c dich
va Ia Iy do fa I sao ga n nhu mo I u ng du ng Infernef dô u su du ng no .
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 65
TCP pha I fhôm ra f nhIô u fhu va o mô I packef dô Ia m duo c dIô u ky
dIô u cu a no . ÐIô u na y Ia m cho TCP hoI cha m hon IP. Mô f gIao fhu c
kha c không fô f ba ng Ia !ÐP |!ser Ðafagram ProfocoI) không hu a
he n gì nhIô u vô dô fIn ca y, Ia m fa f ca nhu ng gì IP frao cho, nha m
phu c vu cho ca c u ng du ng na o fIn fuo ng va o nhu ng da c dIô m da ng
fIn ca y cu a chinh no |Trong ha u hô f ca c fruo ng ho p, IP gu I dô n 90%
fô ng sô packef mô f ca ch chinh xa c ngay ca không co su gIu p do cu a
TCP).

HAI PH!ONC PHA P CH!YÐ N PACKÐT

Co fhô no I không so saI Ia m Ia Infernef cu ng chIa se vo I Ðuu dIô n
My mô f va I su không fIn ca y cô hu u. Ðuu dIô n co haI kô hoa ch dô
ba o da m pha f chuyô n mô f fhu gì do : ca c fhu ba o da m va gIa y hô I
ba o. Nô u ba n gu I mô f fhu gì co gIa frI cao fhì ba n se gu I ba o da m
no . KhI do , nhan vIôn buu dIô n nhanh cho ng bo no va o mô f ngan
ke o co kho a. Mô I khI go I ha ng duo c chuyô n fu noI na y sang noI
kha c, no duo c ghI che p va ky nha n mô f ca ch ca n fha n cho dô n khI
nguo I nha n ky nha n. Thu ba o da m hoa n foa n da ng fIn ca y nhung
cha m do nhIô u fhao fa c ghI che p va ky nha n. |a , hIô n nay mo I nguo I
dô u su du ng dIch vu pha f chuyô n nhanh nhung no cu ng ra f gIô ng
nhu gu I fhu ba o da m cu c nhanh: ma va ch dIô n fu frôn go I ha ng da
xa c nha n cho qua frình chuyô n ha ng. Nhung fôI Ia c dô rô I).

Kô hoa ch fhu haI duo c su du ng cho nhu ng Ia fhu xa c nha n không co
ba f ky gIa frI va f cha f na o nhung chu a mô f fhông dIô p quan fro ng,
dIô n hình nhu mô f Ia fhu fu công fy ba o hIô m no I ra ng ho da hu y bo
ba o hIô m cu a ba n. Nhu ng fhu na y duo c sa p xô p va xu Iy mô f ca ch
bình fhuo ng cho dô n khI duo c pha f, fa I Iu c do nguo I nha n ky va o
mô f ma u gIa y duo c gu I Ia I cho nguo I gu I. Nô u nguo I gu I không nha n
duo c ma u gIa y na y frong mô f khoa ng fho I gIan ho p Iy na o do fhì
nguo I do se gu I fhu mô f Ia n nu a.

Ca c ma ng ma y finh kha c nhau su du ng mô f frong haI kô hoa ch na y.
Ca c ma ng X.25 |duo c su du ng frong nhIô u hô fhô ng ma ng fhuong
ma I nhu Tymnef va SprInfnef) su du ng Ioa I mô hình ba o da m ra ng
fu ng packef dô u duo c quan fam dô n. Ngay ca co mô f gIao fhu c duo c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 66
go I Ia X.75 duo c su du ng dô frao ca c packef fu ma ng na y sang ma ng
kha c mô f ca ch ra f da ng fIn ca y. X.25 Ia m vIô c fô f nhung no cha m
vo I Iy do fuong fu nhu su cha m frô cu a fhu ba o da m - mô I gIaI doa n
dô u co ghI che p va ky nha n.

TCP/IP fhì gIô ng fhu hô I ba o nhIô u hon. Vì IP da n fu ng packef qua
ma ng nôn no Ia m nhu ng gì co fhô duo c dô chuyô n packef nhung
nô u co va n dô pha f sInh hoa c nô u packef bI nha m Ia n frôn mô f
duo ng day fhông fIn fhì IP chI ca n bo packef do dI. TCP dô m fu ng
packef va pha n mô m TCP frôn haI ma y chu dang IIôn Ia c vo I nhau
|nhung không frôn ba f ky ma y chu frung gIan na o) fheo do I sô
packef: mô I ma y cho ma y kIa bIô f nhu ng gì mình da nha n va chua
nha n va gu I Ia I fa f ca nhu ng gì da ma f.

Phuong pha p na y co haI Io I fhô so vo I phuong pha p X.25. Mô f Ia no
nhanh hon va da ng fIn ca y hon vì không phu fhuô c va o vIô c ca c
ma y chu frung gIan |gIu a nguo I gu I va nguo I nha n) hoa f dô ng du ng
da n. HaI Ia no cho phe p ca c ma ng duo c xay du ng re hon nhIô u vì
roufer co fhô ke m fhông mInh hon nhIô u. Mô f roufer cho TCP/IP
chI ca n hIô u duo c IP chu không pha I TCP hoa c ba f ky mô f gIao fhu c
na o o ca p cao hon.

ÐIô u na y co nghIa Ia dô I vo I mô f ma ng nho , ba n co fhô xay du ng
mô f roufer da y du mô f ca ch hoa n ha o fu mô f ma y finh nho va mô f
if card ma ng. Vi du , foa n bô Iuu fhông Infernef dô n va dI fu I.Ð.C.C
dô u fhông qua mô f roufer duo c Ia m fu ba n sao ma y PC286 cu chI
fô n co 300 !SÐ va no Ia m vIô c fô f.

CO NC VA SO HIÐ ! C! A CO NC

Chu dô cuô I frong pha n xem xe f vô Infernef na y Ia ca c cô ng |porf).
Theo fhua f ngu buu dIô n, sô hIô u cu a cô ng fuong fu nhu sô nha .
CIa su ba n muô n gIao fIô p vo I mô f ma y chu na o do . Ðuo c, ba n ha y
nhìn sô hIô u ma y chu cu a no va ba n gu I cho no va I packef. Nhung o
day chu ng fa co haI va n dô . Mô f Ia mô f ma y chu fhông fhuo ng co
nhIô u chuong frình dang cha y va nhu ng chuong frình na y co fhô co
nhu ng gIao fIô p dô ng fho I vo I nhIô u ma y chu kha c, do do ba n pha I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 67
fìm ca ch gIu cho nhu ng gIao fIô p na y fa ch ro I nhau. Va n dô fhu haI
Ia khI IIôn Ia c vo I mô f ma y chu , ba n ca n mô f ca ch na o do dô cho no
bIô f Ioa I gIao fIô p ma ba n muô n co . Ða n muô n gu I fhu dIô n fu 7
Chuyô n fIIe7 IogIn7

Ca c cô ng gIa I quyô f ca haI va n dô na y. Mô I chuong frình frôn ma y
chu fham gIa va o gIao fIô p TCP hoa c !ÐP duo c ga n mô f sô cu a
cô ng dô nha n dIô n ra gIao fIô p do . Hon nu a, mô f fa p ho p nhIô u sô
hIô u cô ng nho duo c da nh cho ca c dIch vu da c bIô f na o do |fuong fu
nhu ca c bIô n sô xe duo c da nh sô nho ). Vi du , nôu ba n muô n IogIn
va o mô f ma y chu su du ng dIch vu Infernef chua n, ba n IIôn hô cô ng
23 vì do Ia noI cu a dIch vu Infernef.

Nhu ng kô f nô I fo I ca c chuong frình cIIenf - nhu ng chuong frình su
du ng dIch vu fu xa - duo c ga n cho ca c sô cô ng fu y y chI duo c su
du ng dô phan bIô f kô f nô I na y vo I kô f nô I kha c. Tra I Ia I, ca c server
su du ng ca c sô cô ng da c bIô f dô cIIenf co fhô fìm duo c. Ha ng fram sô
cô ng da c bIô f nhu va y |if ra Ia da c bIô f vo I Infernef) da duo c ga n.
Ca c ma y chu không chIu ba f ky ra ng buô c na o dô cha p nha n fa f ca
nhu ng sô na y, chI su du ng sô du ng cu a nhu ng cô ng ma chu ng cha p
nha n. Va I sô da c bIô f na y nghe kha Ia ngu ngô c nhu cô ng 1025 cho
ca c fro choI bIackjack frôn ma ng; nhu ng sô kha c ra f chuyôn bIô f,
nhu cô ng 188 dô fhu c hIô n ngôn ngu co so du IIô u M!MPS. Nhung
nô u ba n ca n fhì co chu ng da y.

Thuo ng ba n không pha I Io Ia ng vô ca c sô hIô u cu a cô ng nhung frong
va I fruo ng ho p ca n pha I bIô f chu ng. KhI ba n muô n su du ng mô f
dIch vu gIao fIô p vo I mô f ma y finh kha c, ky fhua f fhông fhuo ng Ia
su du ng chuong frình feInef dô kô f nô I vo I cô ng 23 frôn ma y finh fu
xa va IogIn nhu mô f nguo I su du ng fhông fhuo ng |Xem ca c chI fIô f
frong chuong 14). Nhung co mô f sô dIch vu duo c cung ca p frôn
nhu ng cô ng kha c.

Vi du , mô f ma y finh o MIchIgan cung ca p mô f server dIa Iy |duo c
mô fa frong chuong 15) cho phe p ba n xem ba f ky fôn dIa danh hoa c
ma vu ng na o o My . Nô u ba n kô f nô I ba ng feInef dô n ma y finh do
frôn cô ng fIôu chua n sô 23 fhì ba n duo c mo I IogIn nhu mô f nguo I su
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 68
du ng fhuo ng xuyôn. ÐIô u na y không hu u ich Ia m vì ba n không co
ba f ky passvord na o dô va o ma y finh do |No Ia m cho ba n ca m fha y
fhu vI hon hay không fhì không bIô f chu fôI fhì không). Nhung nô u
ba n su du ng feInef dô n cô ng 3000 frôn cu ng ma y finh fhì ba n se
duo c kô f nô I fru c fIô p dô n server dIa Iy . KhI ba n ca n su du ng mô f
cô ng kha c cô ng fIôu chua n dô IIôn Ia c vo I ba f ky dIch vu na o fhì sô
hIô u cu a cô ng pha I duo c nôu frong pha n mô fa vô dIch vu do .

Trôn fhu c fô fô n fa I haI nho m cô ng rIông bIô f: mô f cho TCP va mô f
cho !ÐP. Nhung mo I sô cô ng da c bIô f dô u duo c ga n mô f ca ch fuong
fu cho ca haI. Vi du , cô ng 23 Ia feInef, do do cô ng 23 cu a !ÐP cu ng
Ia feInef da nh cho nhu ng nguo I su du ng da ng fri không nho duo c
nô u ho bI ma f du IIô u.

Ca c gIao fhu c ISO

Tô chu c Quô c fô vô TIôu chua n ho a |fhuo ng duo c bIô f duo I fôn fa f
ISO - InfernafIonaI OrganIzafIon for SfandardIzafIon) fu nhIô u
nam qua da pha f frIô n mô f fa p ho p ca c gIao fhu c fhông fIn IIôn Ia c
ma frong nhIô u Ia nh vu c da fhay fhô TCP/IP. ISO Ia mô f IIôn hIô p
khô ng Iô ca c fa p doa n fIôu chua n ho a, do do co fhô không nga c
nhIôn Ia m khI bIô f ra ng ho dang fIô n buo c vo I mô f fô c dô cha m nhu
ru a bo .

Mô f nho m ca c fIôu chua n ISO duo c du kIô n du ng dInh nghIa cho
ca c gIao fhu c ma ng kha c nhau |TôI da dô ca p dô n X.25) nhung frong
ha u hô f ca c fruo ng ho p chu ng ra f cha m, phu c fa p va không duo c
xay du ng fô f Ia m. Ðo do không aI su du ng ngay ca nhu ng fIôu
chua n da fô n fa I fru khI ho bI buô c pha I Ia m dIô u na y vì nhu ng Iy
do chinh frI. Nô u aI do ba o vo I ba n nôn quôn hô f mo I fhu không
chinh fhu c vô TCP/IP dI vì ca c gIao fhu c ISO se fhay fhô chu ng fhì
ha y nha nha n Ia c da u va du ng quan fam dô n.

No I mô f ca ch công bình, ca c gIao fhu c fhu dIô n fu cu a ISO da da f
duo c fha nh công khIôm fô n. TIôu chua n chuyô n fhu fin duo c go I Ia
X.400 va duo c su du ng fa I nhIô u noI nhu mô f gIao fhu c cô ng nô I
gIu a ca c hô fhô ng fhu fin |Ða n co fhô fhay ca ch gu I fhu cho nhu ng
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 69
dIa chI X.400 frong chuong 9). Trong mô f sô fruo ng ho p, X.400 fô f
hon fhu fin Infernef vì ba n co fhô su du ng nhu ng dIa chI fuong fu
nhu dIa chI buu dIô n fhông fhuo ng fhay vì pha I du ng nhu ng fôn
IogIn fu y y nhu frong fhu fin Infernef. X.500, fIôu chua n cho dIch
vu fìm fôn fhì cha m frô nhung co ve nhu duo c cha p nha n rô ng ra I vì
Infernef không co fhu gì fuong fu nhu va y. Tuy va y, fhu fin Ia noI
duy nhaf ma ISO dang fhu hu f duo c nhIô u chu y - nhu ng fIôu
chua n cu a no cho vIô c chuyô n fIIe va nhu ng u ng du ng kha c duo ng
nhu bI chô f ngay sau khI ra do I.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 70
Chuong 7
NH! NC NC!YÐN TA C CO ÐA N C! A TH! ÐIÐ N T!
Thu dIô n fu cha c cha n Ia dIch vu Infernef duo c su du ng rô ng ra I
nha f. Mo I hô fhô ng |ngoa I nhu ng ma y chu fa o duo ng da n va ca c
ma y fuong fu ) hô fro cho mô f sô Ioa I dIch vu fhu fin na o do , co
nghIa Ia ba f kô Ioa I ma y finh na o ma ba n dang su du ng, nô u no
dang o frôn Infernef fhì ba n co fhô gu I va nha n fhu.

Thu fin, hon ba f ky mô f dIch vu Infernef na o kha c, duo c kô f nô I vo I
ra f nhIô u hô fhô ng không fhuô c Infernef, co nghIa Ia ba n co fhô
frao dô I fhu fin vo I ra f nhIô u nguo I không o frôn Infernef cu ng nhu
fa f ca nhu ng nguo I dang o frôn do |Xem chI fIô f frong chuong 8).

HO P TH! CHO NA Y, HO P TH! CHO KIA

Truo c khI go I fhu nha n fhu, ba n ca n nghI ra dIa chI fhu dIô n fu cu a
ba n dô ba n co fhô ba o cho nhu ng nguo I ma ba n muô n IIôn hô bIô f.
Va ba n ca n bIô f mô f va I dIa chI cu a ho dô ba n co fhô vIô f cho ho |TôI
gIa fhIô f nô u ra ng ba n không co ba n be hoa c chI du kIô n gu I fhu na c
danh fhì ba n co fhô bo qua pha n na y).

Ca c dIa chI fhu Infernef co haI pha n, ngan ca ch bo I da u ®. Pha n
fruo c da u ® Ia hô p fhu, no I chung do Ia fôn cu a ba n va pha n sau do
Ia Ia nh vu c |domaIn), fhuo ng Ia fôn ma y finh ba n su du ng. ÐôI khI
Ia nh vu c su du ng Ia mô f nho m chu a foa n bô ca c ma y finh cu c bô . Vi
du , nôu ba n Ia m vIô c cho Nuke fhe WhaIes IoundafIon, ma y finh
cu a ba n co fhô duo c go I Ia shamu.nfv.org, nhung Ia nh vu c co fhô
chI Ia nfv.org. ÐIô u na y Ia m cho hô fhô ng fhu cu c bô co fhô dua fhu
cu a ba n dô n du ng ma y finh frong nho m, dIô u da c bIô f hu u ich nôu
fa chuyô n dô I ma y finh ra f nhIô u - no fra nh vIô c pha I ba o cho pha n
co n Ia I cu a fhô gIo I bIô f mô I Ia n ba n dI chuyô n fu pho ng na y sang
pho ng kha c.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 71
ÐIA CHI C! A TOI IA CI

Hô p fhu fhuo ng Ia fôn su du ng cu a ba n |fu c Ia fôn ma ba n du ng dô
IogIn va o ma y finh, vo I gIa fhIô f ba n du ng mô f ma y finh ca n pha I
IogIn), do do dIa chI cu a ba n co fhô Ia king@ntw.org. Ca c fôn Ia nh
vu c no I chung duo c bIô u dIô n ba ng chu hoa |nhu NTW.ORC) va fôn
hô p fhu ba ng chu fhuo ng hoa c chu hô n ho p |nhu king). Nhung chu
hoa hay chu fhuo ng không Ia va n dô gì quan fro ng frong ca c Ia nh
vu c va if khI fha nh va n dô frong fôn hô p fhu. Ðo do , dô dô do c, ha u
hô f ca c fôn Ia nh vu c va fôn hô p fhu frong sa ch na y duo c vIô f ba ng
chu fhuo ng. Nô u ba n gu I mô f fhông dIô p fo I mô f nguo I su du ng
kha c frong Ia nh vu c cu a ba n |cu ng ma y hoa c cu ng nho m ma y) fhì
ba n co fhô bo pha n Ia nh vu c khI ba n da nh dIa chI.

Nô u ba n dang su du ng mô f ma y PC hoa c Mac không xu Iy nhIô u
nguo I su du ng fhì ba n va n co mô f fôn hô p fhu nhung ca ch ba n fhIô f
Ia p fôn kha c nhau fu y fheo hô fhô ng. Trong mô f sô fruo ng ho p, ba n
fhIô f Ia p fôn khI ba n kho I dô ng ma y; frong nhu ng fruo ng ho p kha c,
ba n IogIn khI ba n ba f da u chuong frình fhu fin. Nô u fhu dô n cu a
ba n duo c Iuu fru frong mô f maII server |Xem pha n duo I "Ca c ma y
finh ca nhan co pha I Ia nhu ng ma y finh fhu c su , su du ng cho fhu
fin hay không7") fhì ba n pha I du ng cu ng fôn hô p fhu frôn ma y finh
ca nhan cu a ba n nhu khI ba n o frôn server nô u ba n co n muô n fhu
duo c ca c fhu fra Io I cho fhu cu a ba n.

Mô f va n dô fhu c fIô n pha f sInh frong vIô c fhIô f Ia p ca c dIa chI fhu
dIô n fu Ia không co mô f ca ch ga n fôn nguo I su du ng mô f ca ch nha f
qua n. Mô f sô fôn nguo I su du ng bao gô m fôn, ho , fôn vIô f fa f, fôn va
fôn vIô f fa f, fôn vIô f fa f da u va ho hoa c ba f ky mô f fhu gì kha c kô
ca fôn da y du . Vi du nhu fu fruo c dô n nay fôI da su du ng ca c fôn
john, johnI, jrI, jIevIne, jIevIne3 |a f ha n pha I co if nha f 3 jIevInes o
do ) va ca q0246.

Tro Ia I fho I ky khI ma co ra f if nguo I su du ng fhu dIô n fu va ha u
hô f nhu ng nguo I su du ng mô f hô fhô ng na o do dô u bIô f nhau mô f
ca ch fru c fIô p fhì không kho Ia m dô fìm ra aI su du ng fôn gì. Nhung
hIô n nay, va n dô da fro nôn phu c fa p, do do nhIô u fô chu c dang
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 72
sa ng fa o ra nhu ng fôn hô p fhu nha f qua n cho fa f ca mo I nguo I su
du ng, fhông fhuo ng nha f Ia fôn va ho cu a nguo I su du ng vo I mô f
da u cha m o gIu a. Trong kô hoa ch na y, fôn hô p fhu cu a ba n co fhô Ia
mô f fhu fuong fu nhu eIvIs.presIey®nfv.com |Na y, nô u fôn ba n
không pha I ÐIvIs PresIey fhì ha y dIô u chInh vi du na y mô f ca ch
fhich ho p. Tra I Ia I, nô u fôn ba n Ia ÐIvIs PresIey, xIn IIôn hô fôI
ngay. TôI bIô f mô f sô nguo I dang fìm ba n da y).

Cu I fhu ra fhô gIo I bôn ngoa I

Mô f frong nhu ng dIô u fô f nha f cu a fhu Infernef Ia no kô f nô I duo c
mô f ca ch da ng nga c nhIôn vo I mo I Ioa I hô fhô ng fhu fin kha c. Trong
ha u hô f ca c fruo ng ho p, kô f nô I Ia du IIô n Ia c dô ba n gu I fhu dô n
nhu ng nguo I su du ng không fhuô c Infernef vo I mô f ca ch hoa n foa n
fuong fu nhu khI ba n gu I fhu cho nhu ng nguo I su du ng fru c fIô p
frôn Infernef. Trong nhu ng fruo ng ho p kIa, ba n pha I da nh va o
nhu ng da u hIô u nhu !, ' va % nhung no I chung ba n se Iuôn gu I va
nha n fhu fheo cu ng mô f ca ch fuong fu . Ha y xem chuong 8 va 9 dô
bIô f fhôm vô dIa chI.

Ca c ma y finh ca nhan co pha I Ia nhu ng ma y finh fhu c su , su du ng
cho fhu fin hay không7

Ða ng buô n fhay, fhuo ng Ia không. Thu Infernef duo c Iuu fhông
ba ng ca ch su du ng mô f fhu co fôn Ia CIao fhu c Chuyô n fhu Ðon
gIa n |SImpIe MaII Transfer ProfocoI - SMTP) |duo c da f fôn bo I mô f
va I fha o chuong vIôn co finh ha I huo c vì no chI don gIa n nô u so
sa nh vo I nhu ng dIô u phu c fa p nhu vIô c fa I fa I fro no quô c gIa cha ng
ha n). SMTP duo c fhIô f kô vo I gIa fhIô f ra ng mo I ma y frôn Nef dô u
duo c chua n bI dô nha n fhu ha u u nhu mo I Iu c. KhI mô f ma y chu co
mô f fhu ca n gu I fhì no mau cho ng IIôn hô vo I ma y chu noI dô n ba ng
ca ch su du ng SMTP va gu I fhông dIô p. |Mô f dIô u hay cu a fhu
Infernef Ia fhông fhuo ng fhông dIô p se duo c gu I frong vo ng mô f haI
phu f).

ÐIô u na y co nghIa Ia ha u hô f ca c hô fhô ng Iuôn co mô f SMTP
daemon |Ia mô f chuong frình fhuo ng duo c go I Ia smaII hoa c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 73
sendmaII a n na p phia sau cho công vIô c dô Ia m) cho mô f cuô c go I
dIô n fhoa I fhu c su vo I fhu dôn. Nôu ma y cu a noI dôn không fra Io I
fhì ma y cu a nguo I gu I dua fhông dIô p va o mô f noI an foa n va cô
ga ng go I Ia I sau mô f sô gIo , vo I gIa fhIô f Ia ma y noI dô n se mau
cho ng Ia m vIô c Ia I. Nô u fhông dIô p không fhô duo c chuyô n, vi du
nhu, sau ba nga y fhì ma y cu a nguo I gu I se bo không go I nu a.

Mô hình xu Iy fhu na y cha c cha n không ba u f da u frong fhô gIo I
ÐOS. ÐOS, do không pha I Ia mô f hô dIô u ha nh fhu c su |TôI không
co a c y gì, do chI Ia mô f fhu c fô ), nôn chI cho phe p cha y mô I Ia n mô f
chuong frình. Ðo do , nô u aI do muô n gu I fhu cho ba n fhì co fhô xa y
ra Ia ma y cu a ba n dang cha y VIrfuaI VaIerIe hoa c mô f sô u ng du ng
fhuong ma I kha c fhay vì Ia mô f chuong frình fhu fin. Ðo do , ca c co
hô I cu a chuong frình fhu fin cu a ba n va mô f chuong frình gu I fhu
cu ng fu ho p cho SMTP ga n nhu ba ng 0.

Va n dô na y co fhô duo c gIa I quyô f ba ng mô f frong ba ca ch:

. Nô u ba n co mô f fra m Ia m vIô c hay mô f hô fhô ng nhIô u nguo I su
du ng o ga n do fhì ba n co fhô dô cho no xu Iy mo I fhu fu cu a ba n va
IogIn va o do khI ca n ba ng ca ch su du ng feInef |Xem chuong 14).

. Trôn mô f ma ng vo I ra f nhIô u ma y PC, nhIô u fô chu c cha y mô f hô
fhô ng fhu fin ma ng PC nhu cc:MaII hoa c MIcrosoff MaII gIu foa n bô
ca c hô p fhu frôn mô f ma y PC server fhu fin, rô I su du ng mô f cô ng
nô I dô chuyô n du IIô u gIu a hô fhông fhu fin PC va fhu fin SMTP
Infernef. Trong fruo ng ho p na y, ba n gu I va nha n ca c fhông dIô p
fheo ca ch fhông fhuo ng vo I hô fhô ng fhu fin cu a ba n ba ng ca ch su
du ng mô f sô da u cha m cau na o do dô yôu ca u no chuyô n fhông dIô p
cho Infernef. Ða n pha I ho I y kIô n mô f chuyôn vIôn vô fhu fin.

. Ðô I vo I nhu ng nguo I su du ng Infernef da nh cho ma y PC, co fhô
Iuu fru fhu fu cu a ba n frôn mô f fra m Ia m vIô c !NIX |hoa c vô
nguyôn fa c, frôn ba f ky ma y na o kha c co fhô xu Iy maII daemon fuy
ra ng frôn fhu c fô chu ng Ia ca c hô p fhu !NIX). KhI ba n muô n kIô m
fra fhu cu a ba n, ba n cha y mô f chuong frình su du ng POP2 hoa c
POP3 |vIô f fa f cu a Posf OffIce ProfocoI - CIao fhu c Ðuu dIô n) dô
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 74
fruy ca p fhu fu mo I cu a ba n fu ma y dang gIu chu ng. Sau do su
du ng mô f bô do c fhu PC cu c bô frôn fhu fu mo I dô n.

Thay vì Ia mô f buo c fIôp fheo dô fhu fha p fhu fu cu a ba n, ca c
chuong frình do c fhu POP hoa f dô ng ra f gIô ng ba f ky ca c chuong
frình do c fhu na o kha c. Ðô I vo I fhu gu I dI, mô f sô POP gu I chu ng
fra Ia I ma y chu gu I dô fu do gu I dI; mô f sô bô do c fhu kha c su du ng
SMTP mô f ca ch fru c fIô p. Ha y ho I chuyôn vIôn vô vIô c ba n co duo c
ca I da f POP hay chua. Tu y va o chuong frình fhu fin frôn ma y PC
cu a ba n, su du ng POP co fhô phu c fa p, vì dôI khI ba n pha I su du ng
nhu ng Iô nh bi hIô m dô fruy ca p fhu fu mo I cu a ba n fu server POP.
Tru khI ba n co chuong frình fhu fin fu dô ng ho a fa f ca ca c dIô u na y
|ha u hô f ca c chuong frình fhu fin WIndovs Ia m duo c) hoa c ba n co
mô f pha n mô m xu Iy van ba n frôn ma y PC |Ðô vIô f nhu ng fhông
dIô p mo I), fhuo ng fhì su du ng ky fhua f da u fIôn Ia dô da ng va do
ra c rô I hon nhIô u: IogIn va o mô f ma y chu fhu fin va do c fhu cu a ba n
o do .

Không co va n dô gì khI co nhIô u fôn cho cu ng mô f hô p fhu, do do ca c
fôn mo I, da I hon, dô ng nha f cu a nguo I su du ng không ngu ng duo c
sa ng fa o ra ngoa I nhu ng fôn cu nga n go n.

Nô u ba n không bIô f dIa chI fhu dIô n fu cu a ba n, ca ch fô f nha f Ia fu
gu I cho mình mô f fhông dIô p, su du ng fôn IogIn cu a ba n nhu mô f
fôn hô p fhu. Sau do kIô m fra dIa chI hô I ba o frôn fhông dIô p. Xem
chuong 9 vô ca c dô nghI fìm dIa chI fhu dIô n fu .

CA C CH!ONC TRINH TH! ÐIÐ N T! |MAIIÐR)

Nhu va y bay gIo ba n da bIô f dIa chI cu a mình, hoa c ba n quyô f dInh
Ia không ca n quan fam dô n. Ðu sao dI nu a, day cu ng Ia Iu c fìm hIô u
fhôm vô hô fhô ng fhu dIô n fu cu a ba n.

Co if ra Ia ha ng fa ca c chuong frình vIôf va do c fhu dIô n fu kha c
nhau duo c su du ng frôn Infernef cho rIông ca c fra m Ia m vIô c !NIX
va nhIô u Ioa I chuong frình kha c cho ca c Ioa I ma y finh kha c fru c
fIôp hoa c gIa n fIô p nô I fo I Infernef. Ca c vi du duo I day Ia 3 chuong
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 75
frình fhu dIô n fu fIôu bIô u duo c Iu a cho n bo I mô f phuong pha p co
finh khoa ho c cao du a va o nhu ng gì da duo c ca I da f Iôn ma y finh
cu c bô cu a fôI.

. ÐerkeIey maII: duo c go I Ia maII, MaII hoa c maIIx, no Ia chuong
frình fhu dIô n fu co ba n dI ke m fheo ha u hô f ca c hô fhô ng !NIX.
CIô ng nhu ha u hô f mo I nguo I, chu ng fa go I no Ia ÐerkeIey maII vì
no duo c vIô f fa I !nIversIfy of CaIIfornIa fa I ÐerkeIey.

. xmaII: Ðay Ia ba n dô ho a cu a ÐerkeIey maII cha y frôn hô fhô ng
XWIndovs.

. eIm: Ðay Ia mô f chuong frình kha de p vo I gIao dIô n fra m cuô I foa n
ma n hình. CIô ng nhu ra f nhIô u pha n mô m Infernef, eIm duo c vIô f
va duo c fich cu c duy frì bo I nhu ng nguo I fu nguyô n. Ta c gIa ban
da u cu a eIm Ia m vIô c cho HevIeff-Packard va fa f ca ca c fra m Ia m
vIô c HP dô u du ng eIm nhu mô f chuong frình fhu fin chua n.

CA CH C! I TH!

Cu I fhu fhì dô da ng. Ða n cha y chuong frình fhu fin cu a ba n, da nh
va o dIa chI ba n muô n gu I fo I:

maII kIng®nfv.org

Chuong frình maII fruyô n fhô ng cu a !NIX hoa f dô ng fheo nguyôn
fa c cu a !NIX "không co fIn fu c Ia fIn fô f", do do fa I dIô m na y, nô u
không co mô f va n dô gì do Ia m kho I dô ng chuong frình maII, fhì
chuong frình na y không hoa f dô ng gì hô f. Tu y fheo ca u hình cu a
maII |co khoa ng 14 fI fI kha nang Iu a cho n nhung ha u hô f frong sô
do dô u vô ich), no co fhô yôu ca u ba n dua ra do ng chu dô . Nô u va y,
ba n ha y cho no chu dô nhu frong vi du sau |nô u no không yôu ca u
fhì ba n cu ng va n co fhô cho nhung chu ng fa ba n vô dIô u do sau):

mail king@ntw.org

Subject: Hound dogs

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 76
Ðay gIo ba n da nh va o fhông dIô p cu a ba n, co fhô Ia fa f ca nhu ng gì
va da I chu ng na o fu y y ba n. Ðuo I day Ia mô f vi du nga n:

mail king@ntw.org

Subject: Hound dogs

When you saId fhaf I aIn'f nofhIng buf a hound dog, dId you mean a
greyhound, or some ofher kInd of hound7

Signed.

A Curious Admirer

Ðay gIo ba n da Ia m xong. Ða n co fhô kô f fhu c fhông dIô p cu a mình
ba ng mô f frong haI ca ch |!NIX fhì Iuôn nhu va y - rô I ba n se quen
vo I dIô u na y). Trong ha u hô f ca c ba n chuong frình maII, ba n co fhô
da nh va o mô f da u cha m du ng rIông frôn mô f do ng dô no I ra ng ba n
da kô f fhu c. Nô u no duo c cha p nha n fhì chuong frình maII se da p
Ia I ba ng ÐOT |Ðnd of Texf). Nô u mô f da u cha m không duo c fhì ba n
co fhô su du ng CfrI-Ð ma !NIX Iuôn cho ba n du ng dô da nh da u
mô f su kô f fhu c nha p va o. Chu y u : Ca n fha n không du ng CfrI-Ð
qua mô f Ia n nô u ba n chua muô n Iogouf. Ðo Ia fa f ca nhu ng gì ba n
ca n Ia m. Thông dIô p duo c chuyô n, nô u không fhì ba n se nha n duo c
mô f cau fra Io I bi a n fu maII gIa I fhich Iy do fa I sao.

Nhan fIô n no I vô do ng chu dô : nô u maII không yôu ca u ba n dua ra
chu dô va ba n muô n fhôm va o fhì frong khI dua fhông dIô p va o, ba n
da nh va o mô f do ng vo I da u ~, chu s |chI Subjecf - chu dô ) va ba n
fhan chu dô , nhu sau:

~s Hound dogs

KIô u na y duo c go I Ia tilde escape va co khoa ng va I chu c Ioa I fô n fa I
nhung pha n Io n không hu u ich Ia m.

Nô u ba n may ma n su du ng eIm, vIô c gu I mô f fhông dIô p se dô hon
da ng kô . Ða n ba f da u ga n nhu cu ng mô f ca ch fuong fu fru vIô c cha y
eIm fhay vì maII.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 77
elm king@ntw.org

Mô f ma n hình hIô n ra va do I ba n dua va o mô f chu dô

Send only mode [ELM 2.3 PL11] To: king@ntw.org

Subject:

Sau khI da dua chu dô va o, eIm co fhô ho I CopIes fo:, dIô u ba n co
fhô bo qua |Nha n Ðnfer dô bo qua). Sau do eIm fu dô ng cha y pha n
mô u m soa n fha o van ba n cu c bô fIôu chua n ma nô u may ma n fhì
ba n da bIô f ca ch su du ng |Nô u không, ha y xem !NIX for ÐummIes,
John IevIne va Margaref IevIne Young, IÐC Ðooks WorIdvIde,
1993).

Ha y dua va o fhông dIô p ba ng ca ch su du ng ba f ky Ioa I soa n fha o
van ba n cu na o ma ba n muô n. Sau khI da Ia m xong va Iuu fru fIIe
|mô f fIIe fa m fho I do eIm fa o ra cho fhông dIô p cu a ba n), eIm fro Ia I
vo I mô f menu nho :

And now: s

Choose e)dit message; !)shell, h)eaders, c)opy file, s)end, or f)orget.

Chuong frình eIm dô nghI ba n nha n s dô gu I fhông dIô p dI. Iu c na y,
ha y cô ga ng cuo ng Ia I su fhôI fhu c pha I fhu fa f ca ca c Iu a cho n frôn
ma n hình, ha y nha n s dô gu I no dI. Chuong frình eIm da p Ia I vo I
fhông ba o MaII senf! va fhô Ia xong.

Nô u ba n dang su du ng xmaII fhì cuô c do I phu c fa p hon nhIô u.
Truo c hô f ba n pha I kho I dô ng xmaII ba ng ca ch da nh va o xmaII dô n
!NIX sheII hoa c mô f ca ch fhan fhIô n vo I nguo I su du ng na o kha c
duo c nguo I dIô u ha nh ma ng cu c bô cu a ba n fhIô f Ia p

KhI ba n cIIck va o buffon na y, xmaII hIô n ra mô f cu a sô mo I cha y
pha n mô m soa n fha o van ba n |co fhô Ia vI, mô f pha n mô m soa n
fha o van ba n fhông fhuo ng cu a !NIX).

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 78
Ða n co fhô no I "Khoan! Co n do ng chu dô fhì sao7 AI Ia nguo I fôI se
gu I dô n7". Vì mô f Iy do na o do , xmaII Ia m mo I fhu fheo fhu fu nguo c
Ia I: fruo c hôf ba n da nh fhông dIô p va o va sau do ba n ghI dIa chI cho
no . Ha y Ia m nhu va y. VIô f fhông dIô p cu a ba n, Iuu fru fIIe |fIIe fa m
fho I da nh cho fhông dIô p cu a ba n va ro I kho I pha n mô m soa n fha o
van ba n.

Sau do , xmaII co n hIô n ra mô f cu a sô nu a.

Ha y da nh va o dIa chI fhu dIô n fu cu a nguo I ba n muô n gu I fhu va
nha n Ðnfer dô sang do ng fhu haI. Ða nh chu dô va o. Sau do cIIck
ÐeIIver va xmaII se gu I fhông dIô p dI. Ða n co fhô doa n duo c fu vi du
na y Ia xmaII duo c fhIô f kô dô Ia m fIô n Io I cho nguo I dIô u ha nh hon
Ia cho nguo I su du ng. Nhung nay da qua frô không co n Ia m duo c gì
nhIô u nu a rô I.

NÐ ! TOI CO MO T IOA I MA Y TINH NA O KHA C THI SAO7

Mô f da c dIô m cu a Infernef Ia co ha ng fram Ioa I ma y finh kha c nhau
không fuong fhich kô f nô I va o no , fa f ca dô u Ia m vIô c hoI kha c
nhau. Cu I fhu dIô n fu Iuôn IIôn quan dô n if nhIô u ca c buo c fuong fu
nhung ca c chI fIô f không bao gIo gIô ng hô f nhau. Nô u ba n o frôn
ma y PC, fu y va o Ioa I na o frong sô ha ng fa chuong frình fhu fin PC
kha c nhau ma ba n dang su du ng, ba n co fhô pha I cha y mô f chuong
frình rIông bIô f sau khI chuong frình fhu fin fa I ca c fhông dIô p gu I
dI dô n mô f maII hub.

Nô u ba n dang su du ng mô f hô fhô ng fhu fin không fhuô c Infernef
vo I mô f cô ng nô I, ba n co fhô pha I su du ng mô f ca u fru c ngu pha p ky
Ia dô cho no bIô f ra ng ba n dang su du ng fhu Infernef. Vi du , frôn
ca c hô fhô ng ÐIgIfaI VMS, fhông fhuo ng ba n pha I du ng mô f dIa chI
fhu fin nhu sau:

INTERNET : :"king@ntw.org"

|Thông fhuo ng, chu không pha I Iuôn Iuôn vì nhIô u pha n mô m fro n
go I Infernef kha c nhau sa n co cho VMS va do do co nhIô u ca ch dô
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 79
fhIô f Ia p hô fhô ng fhu fin. Xem danh sa ch ca c chuong frình fhu fin
frong chuong 9).

Chuong frình fhu fin cu a fôI fô f hon cu a anh

Ða c bIô f frôn ca c hô fhô ng !NIX co ha ng fa ca c chuong frình fhu
fin kha c nhau vo I nhu ng fôn nhu pIne, MH, musf vau zmaII. Mô I
chuong frình dô u co ca c fhua n Io I va ba f Io I kha c nhau. Mô f sô nhu
pIne dô su du ng cho nguo I mo I ba f da u. Nhu ng chuong frình kha c
nhu MH fhì IInh dô ng hon da nh cho nhu ng nguo I su du ng co fham
nIôn va nhIô u công vIô c hon. |Nhu ng nguo I su du ng fhu dIô n fu
nhIô u co fhô dô da ng co frôn 100 fhông dIô p mô I nga y - fôI co
khoa ng 80 nô u dô m foa n bô danh sa ch fhu fin ma fôI o frôn do ).

Mô f dIô u ma mo I chuong frình fhu dIô n fu dô u co Ia co nhu ng nguo I
se no I vo I ba n ra ng no Ia chuong frình fhu fin fô f nha f fhô gIo I va
fha f Ia ngu ngô c nô u ba n su du ng chuong frình kha c. Tha f ra, frong
vIô c su du ng ha ng nga y, không co kha c bIô f nhIô u gIu a ca c chuong
frình fhu fin. Ha y su du ng chuong frình ma ba f ky aI do su du ng vì
no se dô da ng hon cho ba n khI fhu fha p nhu ng ky xa o gu I fhu va
fìm ra aI do co fhô gIu p ba n khI ga p ra c rô I.

Nhu da fu ng dô ca p dô n, nô u ba n dang cha y mô f ma ng PC không su
du ng TCP/IP gô c cu a Infernef |Xem chuong 6 dô bIô f fhôm vô
TCP/IP) fhì va n co nhIô u ca ch kha c dô gu I fhu Infernef. Ða n Ia I
pha I ho I mô f chuyôn gIa fa I chô vô ca c ca ch na y.

TH! ÐÐ N!

Nô u ba n ba f da u gu I fhu dIô n fu |va frong ha u hô f ca c fruo ng ho p
ngay ca khI ba n không gu I), fhì ba n cu ng se ba f da u nha n duo c fhu.
VIô c fhu dIô n fu dô n, Iuôn Ia dIô u fhu vI ngay ca khI ba n nha n duo c
50 fhông dIô p mô I nga y, fhuo ng duo c ba o fruo c ba ng mô f dau hIô u
fu ma y finh cu a ba n. Nô u ba n su du ng mô f hô fhô ng vo I nhIô u cu a
sô frôn ma n hình |nhu ma y Mac hoa c môI fruo ng Ia m vIô c dô ho a
nhu WIndovs) fhì co frôn Icon cu a chuong frình fhu fin co fhô
chuyô n dô ng.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 80
Trôn mô f sô ma y finh, vIô c fhu dô n duo c fhông ba o ba ng mô f am
fhanh fu Ioa cu a ma y, bao gô m fu mô f fIô ng beep nho cho dô n am
fhanh cu a ke n frumpef. Cho n mô f fIô ng beep nho , Ia ng gIô ng cu a
ba n se bIô f on ba n.

KhI ba n nghI ra ng ba n co fhu dIô n fu , ha y cha y chuong frình fhu
fin ma ba n ua fhich.

Nôu ba n co mô f chuong frình fhu fin hoa n foa n cu , no ngay Ia p fu c
co fhô cho ba n xem fhông dIô p da u fIôn. KhI do , ha y yôu ca u mô f
chuong frình fô f hon. Nhu ng gIo I ha n vô ngan quy không pha I Ia Iy
do vì mô f sô nhu ng chuong frình fhu fin ra f fô f nhu eIm va pIne Ia
mIô n phi.

CIa su ba n co mô f chuong frình fhu fin fhu c su , ba n fhuo ng do c
nhu ng fhông dIô p ba ng ca ch dI chuyô n con fro fu fhông dIô p ma
ba n quan fam va nha n Ðnfer dô xem.

Nô u ba n dang su du ng mô f chuong frình huo ng dô n fu ng do ng nhu
ÐerkeIey maII, no bIô u hIô n ca c fhông dIô p ba ng ca ch ga n sô cho
fu ng fhông dIô p. Co va o sô hIô u fhông dIô p ma ba n muô n xem.
Trong xmaII, cIIck do ng co fhông dIô p ma ba n muô n va cIIck buffon
Read. Nô u ba n dang su du ng mô f chuong frình fhu fin na o kha c,
ba n pha I Ia m mô f dIô u gì do fuong fu |Ho I y kIô n chuyôn gIa).

Sau khI da xem xong fhông dIô p, ba n co fhô Ia m ra f nhIô u dIô u
kha c nhau vo I no |pha n Io n fuong fu nhu fhu vIô f ba ng gIa y). Ðuo I
day Ia ca c Iu a cho n fhông fhuo ng:

Ðo no dI
Tra Io I Ia I
Chuyô n cho nhu ng nguo I kha c
Iuu fru

Kha c vo I fhu gIa y, ba n co fhô Ia m ba f ky dIô u gì hoa c fa f ca frong sô
frôn vo I mô f fhông dIô p. Ca c chI fIô f kha c nhau fu y fheo chuong
frình fhu fin |chu ng fôI không fhô IIô f kô ca c chI fIô f cu a fu ng Iu a
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 81
cho n cho fu ng chuong frình fhu fin, nô u không quyô n sa ch na y se
ra f da I). No I chung, ba n nha n r dô fra Io I, f dô chuyô n dI, s dô Iuu
fru v.v... Nô u ba n không cho chuong frình fhu fin cu a ba n bIô f pha I
Ia m gì vo I mô f fhông dIô p fhì no hoa c se o frong hô p fhu cu a ba n
cho duo c xem xe f sau hoa c duo c Iuu fru frong mô f fIIe duo c go I Ia
mbox.

Nô u chuong frình fhu fin cu a ba n fu dô ng Iuu fru ca c fhông dIô p
frong mbox fhì ba n pha I ba o da m kIô m fra hô p fhu cu a ba n mô I
fua n nô u không no se fro nôn ra f Io n va không fhô kIô m soa f duo c.
Xem chuong 8 dô bIô f fhôm vô ca c dau hIô u frong vIô c Iuu fru va
chuyô n ca c fhông dIô p.

Q!Y TA C C! I TH!

Thu dIô n fu Ia mô f dIô u fhu vI so vo I vIô c go I dIô n fhoa I |hoa c fhu
ba ng fIô ng no I) va fhu fhuo ng. Mô f ma f, no nhanh cho ng va fhuo ng
không chinh fhu c; ma f kha c, no duo c vIô f ra hon Ia no I, do do ba n
không fha y ba f ky bIô u hIô n na o frôn ma f hoa c nghe ca c gIo ng no I.

Thu dIô n fu Iuôn Iuôn co ve fhô Iô hon nguo I fa nghI

ÐIô u na y co nghIa Ia :

Khi baå n gûãi möå t thöng àiïå p, haäy chuá yá caá ch baå n viïët.
Nïë u ai àoá gûã i cho baå n möå t thöng àiïå p cûå c kyâ àaá ng gheá t vaâ coá tñnh xuá c phaå m coá
thïí coá coá thïí khöng laâ do sai soá t hoùå c àuâ a giúän. Haäy boã qua nhûäng kiïíu thoaá
maå khöng thaâ nh êëy.

Pha n u ng Ia I khI nha n mô f fhông dIô p xu c pha m

Nhu ng su xu c pha m vô ich va qua da ng Ia phô bIô n frong fhu dIô n
fu do do xIn du ng Ia m nhu va y vì no se Ia m cho ba n frông co ve ngu
ngô c.

KhI ba n nha n duo c mô f fhông dIô p mang finh xu c pha m dô n nô I ma
ba n chI muô n fra du a Ia I ngay, ha y dua no va o hô p fhu cu a ba n
frong mô f chô c Ia f. Sau do , du ng fra du a Ia I. Nguo I gu I co fhô không
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 82
nha n fha y fhông dIô p frông co ve nhu fhô na o dau. Trong khoa ng
20 nam su du ng fhu dIô n fu , fôI co fhô no I ra ng fôI chua bao gIo hô I
fIô c vì không gu I dI mô f fhông dIô p gIa n du na o. |Nhung fôI Ia I hô I
fIô c Ia da gu I mô f sô !)

KhI ba n dang gu I fhu, ha y nho ra ng aI do dang do c no ma không co
y fuo ng gì vô nhu ng gì ba n du dInh se no I - chI bIô f nhu ng gì ba n
fhu c su no I ra. Nhu ng su mIa maI fInh vI va cham bIô m ha u nhu
không fhô su du ng frong fhu dIô n fu va fhuo ng fro nôn nha m cha n
|Nô u ba n Ia mô f nguo I vIô f cu c ky xua f sa c, ba n co fhô bo qua Io I
khuyôn na y nhung du ng no I ra ng ba n không duo c ba o fruo c).

ÐôI khI dua va o mô f da u :-) |duo c go I Ia smIIey - da u ma f cuo I) Ia
dIô u hu u ich vì no co nghIa ra ng day Ia mô f fro du a. Ta I mô f sô
cô ng dô ng, da c bIô f Ia CompuServe, <g> hoa c <grIn> do ng vaI fro
fuong fu . Ðuo I day Ia mô f vi du dIô n hình:

PeopIe vho don'f beIIeve fhaf ve are aII parf of a varm, carIng
communIfy vho Iove and supporf each ofher are no beffer fhan
rabId dogs and shouId be hunfed dovn and shof. :-)

SmIIey dôI khI gIu p ich nhung nô u mô f cau no I du a ca n mô f smIIey
fhì co fhô no không xu ng da ng. No co fhô Ia m cho foa n bô u fhu dIô n
fu cu a ba n dô u duo c xem nhu nhu ng chuyô n không pha I du a.
Không pha I fô I fô nhu va y nhung ba n nôn gIo I ha n vIô c du a gIo n.

Thu dIô n fu co finh rIông fu nhu fhô na o7

Kha nhIô u nhung không hoa n foa n. Ða f ky nguo I na o nha n fhu ba n
cu ng co fhô chuyô n no cho nhu ng nguo I kha c. Mô f sô dIa chI fhu fin
fhu c su Ia nhu ng danh sa ch gu I fhu phan pha f Ia I ca c fhông dIô p
cho nhu ng nguo I kha c. Trong mô f fruo ng ho p saI so f nô I fIô ng, mô f
dIa chI fhu fin da gu I mô f fhông dIô p dô n ha ng chu c nga n nguo I
do c. No ba f da u nhu sau "Ðm fhan yôu, sau cu ng chu ng fa da co
mô f ca ch dô gu I fhu hoa n foa n rIông fu..."

Quy fa c chu yô u Ia không gu I ba f ky fhu gì ma ba n không muô n
fha y duo c da n frôn bô n nuo c hoa c vIô f nguô ch ngoa c kô bôn dIô n
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 83
fhoa I. Ca c hô fhô ng fhu dIô n fu mo I nha f dang ba f da u bao gô u m
nhu ng da c dIô m ma ho a cho phe p ca I fhIô n fô f hon finh rIông fu,
sao cho fa f ca nhu ng aI không co fu kho a dô u không gIa I ma duo c
fhông dIô p. Chua co fIôu chua n na o cho fhu fin duo c ma ho a, do do
ba n pha I ho I y kIô n o chô mình xem co ba f ky su ma ho a fhu dIô n fu
na o chua, nô u co , nhu ng Ioa I nguo I nha n na o co fhô do c chu ng.

Nhu ng chu vIô f fa f

Nhu ng nguo I su du ng fhu dIô n fu fhuo ng Ia nhu ng nguo I da nh ma y
Iuo I bIô ng va do do vIôc co nhIôu chu vIôf fauf Ia phô bIôn. ÐuoI day
Ia mô f va I chu vIô f fa u f duo c su du ng rô ng ra I nha f:

Chu vIô f fa f NghIa

ÐTW Ðy fhe vay |Nhan fIô n)

IMHO In my humbIe opInIon |Theo fhIô n y cu a fôI)

RSN ReaI soon nov |Se nhanh cho ng fha nh su fhu c)

RTIM Read fhe __________ manuaI _________ you couId

and shouId have Iooked If up yourseIf

|Ha y do c sa ch huo ng da n __________ ba n co fhô va Ie ra nôn fu
mình fìm fha y)

TIA Thanks In advance |Ca m on fruo c)

TIA Three-Ieffer acronym |Tôn vIô f fa f ba ng ba chu )

Mô f frong nhu ng chuong frình ma ho a duo c su du ng rô ng ra I nha f
ca o My va nuo c ngoa I duo c go I Ia PCP |Preffy Cood PrIvacy - Tinh
rIông fu kha fô f). PCP du fô f dô ngan ca n ha u hô f chI fru chuong
frình fìm do c phu c fa p nha f |Co quan An nInh Quô c gIa cha c cha n
không ga p ra c rô I khI do fìm nhung nô u ho muô n do c fhu cu a ba n
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 84
fhì ba n co nhIô u va n dô u phu c fa p hon nhu ng gì fôI muô n xem xe f).
PCP sa n co va mIô n phi frôn Infernef; nguo I dIô u ha nh ma ng cu a
ba n co fhô dovnIoad va ca I da f frong mô f haI fIô ng dô ng hô .

Mô f kha nang kha c ca n nho Ia vô ma f ky fhua f fhì gIa ma o ca c dIa
chI hô I ba o cu a fhu dIô n fu Ia không kho Ia u m, do do nô u ba n nha n
duo c fhông dIô p fu mô f nguo I na o ma gIo ng van nghe co ve không
gIô ng cu a nguo I do fhì co fhô aI do da gIa ma o |Không, fôI se không
chI cho ba n ca ch gIa ma o fhu dIô n fu . Ða n nghI fôI ngô c Ia m sao7

XIn cha o, nga I fruo ng pho ng buu dIô n |posfmasfer)

Mo I ma y chu Infernef co fhô gu I hoa c nha n fhu dô u co mô f dIa chI
fhu fin da c bIô f duo c go I Ia Posfmasfer chIu fra ch nhIô m nha n
fhông dIô p gu I dô n nguo I phu fra ch ma y chu do . Nô u ba n gu I fhu
cho aI do va nha n duo c nhu ng fhông ba o Iô I ky Ia fhì ba n nôn cô
ga ng gu I fhông dIô p cho fruo ng pho ng buu dIô n. Vi du , nô u
kIng®nfv.com fra Ia I mô f ba o Iô I fu nfv.com, ba n co fhô ho I
posfmasfer®nfv.com. Truo ng pho ng buu dIô n Ia mô f nguo I dIô u
ha nh hô fhô ng fu nguyô n co ra f nhIô u vIô c pha I Ia m, do do nôn nho
nguo I do gIu p do mô f ca ch IIch su hon Ia ho I Co mô f hô p fhu na o
frôn hô fhô ng na y hay không7

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 85
Chuong 8

MO T SO KY TH! T TH! TIN
Ðay gIo ba n da bIô f ca ch gu I va nha n fhu. Ðay Ia Iu c fìm hIô u fhôm
mô f sô ky xa o dô dua ba n va o fhô gIo I fhu fin fhu c su .

NH! NC CA CH X! IY TH! TIN

Sau khI da nha n duo c mô f fhu dIô n fu , co ba dIô u ba n co fhô Ia m
vo I no :

Ðo no dI |co fhô ngay ca fruo c khI ba n nha n fhu, nô u ba n
không fhich do ng chu dô )
Iuu fru Ia I dô du ng sau
Chuyô n no cho mô f nguo I kha c

Ðo fhu dI fhì dô dôn nô I ma ba n co fhô da bIôf ca ch Ia m: chI ca n xo a
no frôn chuong frình fhu fin. Nô u ba n dang su du ng mô f chuong
frình fhu fin fuong dô I fô f bIô u dIô n cho ba n fha y mô f ma n hình ca c
do ng chu dô fhì ba n fhuo ng co fhô bo dI nhu ng chu dô fhu c su buô n
cha n ngay ca không ca n do c no , nhu nhu ng fhu ba ng gIa y vô fich
su .

CH!YÐ N TH!

Ða n co fhô chuyô n fhu dIô n fu cho mô f aI do . Chuyô n fhu Ia mô f
frong nhu ng dIô u hay nha f cu a fhu dIô n fu va dô ng fho I cu ng Ia
mô f frong nhu ng dIô u fô I fô nha f. ÐIô u na y fô f vì ba n co fhô dô
da ng chuyô n ca c fhông dIô p dô n cho nhu ng nguo I ca n bIô f vô chu ng.
No xa u vì ba n co fhô dô da ng gu I dI ha ng dô ng fhông dIô p dô n
nhu ng nguo I nha n ma nhu ng nguoI na y không muô n nha n. Ðo do ,
ba n nôn suy nghI mô f chu f fruo c khI Ia m fang cha f Iuo ng cuô c sô ng
cu a mô f aI do ba ng ca ch gu I mô f fhông dIô p dô n cho anh fa. |Nô u
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 86
ba n không quan fam dô n cha f Iuo ng cuô c sô ng fhì ha y cho n mô f
fIôu chua n kha c).

NH! NC CA CH CH!YÐ N TH!

Co haI ca ch |ca c ma y finh không bao gIo cho mô f ca ch Ia du ) dô
chuyô n fhu: remaIIIng |gu I Ia I) va forvardIng |chuyô n dI).
RemaIIIng Ia ca ch Ia m dIô n fu cu a vIô c da n mô f dIa chI kha c Iôn
phia ngoa I phong bì va dua no fro Ia I hô p fhu. Kha c vo I fhu ba ng
gIa y, ba n co fhô do c fhu dIô n fu ma không ca n pha I xe phong bì
|nhung nhu ng dIô m fuong dô ng na y không bao gIo Ia hoa n ha o).
RemaIIIng chI co y nghIa khI Ia fhu fhu c su gu I cho mô f aI kha c.
RemaIIIng dôI khI duo c go I Ia bouncIng vì chu R da duo c su du ng dô
chI RepIy |fra Io I) fhông dIô p, do do Ð fhay cho Ðounce.

IorvardIng |chuyô n) mô f fhông dIô p bao gô m vIô c go I no Ia I frong
mô f fhông dIô p cu a chinh ba n, kIô u nhu da n ca c chu y Posf-If kha p
fhông dIô p do . Thông fhuo ng, forvardIng mô f fhông dIô p se che p
nô I dung gô c va da f da u > fruo c fu ng do ng. Tra Io I cho mô f fhông
dIô p co fhô hoa f dô ng fheo ca ch fhu c fuong fu , vo I fhông dIô p gô c
duo c frich da n fheo cu ng ca ch fru khI ba n vIô f fhu Ia I cho nguo I da
vIô f fhông dIô p Ia n da u u nhu frong vi du sau:

>Is fhere a Iof of demand for fruIf pIzza7

> In ansver fo your quesfIon, I checked vIfh our research deparfmenf and
found fhaf fhe favorIfe pIzza foppIngs In fhe 18-34 age group are pepperonI,
sausage, ham, pIneappIe, oIIves, peppers, mushrooms, hambuger, an broccoII.
IspecIfIcaIIy asked abouf prunes and fhey saId fhaf fhere vas no sfafIsfIcaIIy
sIgnIfIcanf response abouf fhem.

Sau do ba n su a chu a fhông dIô p. No I chung nôn bo dI nhu ng pha n
không ha p da n.

Pha n ky xa o Ia su a chu a van ba n fhu c su . Nô u fhông dIô p nga n
khoa ng mô f ma n hình fhì ba n co fhô dô nguyôn no nhu va y. Nô u no
da I va chI co mô f pha n Ia fhich ho p fhì ba n nôn ru f nga n chI co n dô
Ia I pha n fhich ho p do fhôI. Tu kInh nghIô m ca nhan, fôI co fhô cho
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 87
ba n bIô f ra ng nguo I fa chu y dô n mô f do ng fhông dIô p fhu dIô n fu
nga n go n hon Ia dô n 12 frang frình ba y va n dô fu mô f cau ho I co 2
do ng.

ÐôI khI ca n pha I su a chu a fa I IIô u nhIô u hon nu a, da c bIô f dô nha n
ma nh mô f pha u n na o do . ÐI nhIôn, khI ba n Ia m nhu va y, ha y ba o
da m Ia ba n không su a dô I fo I mu c Ia m fhay dô I y fuo ng ban da u cu a
fa c gIa hoa c xuyôn fa c y nghIa cu a fhông dIô p nhu frong fra Io I sau:

> In ansver fo your quesfIon, I check vIfh our

> research deparfmenf and found fhaf fhe favorIfe pIzza

> foppIngs... and

> fhey saId fhaf fhere vas no sfafIsfIcaIIy sIgnIfIcanf

> response abouf fhem.

Ðo Ia mô f ca ch xua f sa c dô bIô n ba n fha nh fhu . ÐôI khI ca n pha I
sa p da f cau cu mô f chu f - frong fruo ng ho p do da f pha n duo c sa p
xô p frong ngoa c vuông nhu sau:

> |When asked abouf prunes on pIzza, researchl

saId fhaf fhere vas no sfafIsfIcaIIy sIgnIfIcanf

> response abouf fhem.

VIô c mo I nguo I không dô ng y vô vIô c co nôn sa p xô p cau dô Ia m
nga n nhu ng pha n frich da n dI hay không Ia mô f y hay. Nô u ba n
Ia m fô f dIô u do fhì no fIô f kIô m fhì gIo cu a mo I nguo I. Tra I Ia I, nô u
ba n Ia m ke m va aI do ca m fha y bI fhuong fô n fhì ba n pha I fô n ha ng
fua n Iô xIn Iô I se xo a sa ch ba f ky fho I gIan na o ma ba n Ie ra da fIô f
kIô m duo c. Tu y ba n quyô f dInh.

I!! TR! TH!

Iuu fru fhu dIô n fu Ia I dô sau na y fham kha o gIô ng nhu ba n dô
da nh fhu c an frong fu Ia nh dô du ng sau. Ra f nhIô u fhu dIô n fu cu a
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 88
ba n da ng duo c Iuu fru , gIô ng nhu fhu ba ng gIa y |dI nhIôn, ra f nhIô u
fhu không da ng Iuu fru nhung chu ng fa da ba n dô n dIô u do rô I).

Ða n co fhô Iuu fru fhu dIô n fu ba ng va I ca ch kha c nhau:

Iuu fru frong ca c hô p fhu chu a da y ca c fhông dIô p
Iuu fru frong ca c fIIe fhuo ng xuyôn
In ra va dô va o fu cu ng vo I gIa y fo kha c

Ca ch dô nha f fhuo ng Ia dua ca c fhông dIô p va o mô f hô p fhu |mô f
hô p fhu fhuo ng không co gì kha c hon Ia mô f fIIe chu a da y ca c fhông
dIô p vo I mô f Ioa I da u ngan ca ch na o do gIu a chu ng). Ha u hô f ca c
chuong frình fhu fin dô u ma c nhIôn co fho I quen xa u Ia Iuu fru mo I
fhông dIô p gu I dô n ba n frong mô f fIIe duo c da f fôn kIô u nhu mbox,
fru nhu ng fhông dIô p bI ba n xo a. Ca ch Ia m na y cu ng co y nghIa
gIô ng nhu xu Iy fhu ba ng gIa y cu a ba n ba ng ca ch dô n mo I fhu va o
frong ngan ke o ba n gIa y cu a ba n. Nô u ba n dô cho chuong frình fhu
fin Iuu fru ca c fhông dIô p fheo kIô u na y fhì fIIe mbox cu a ba n se Io n
nhanh nhu mô f con qua I va f khô ng Iô frong phIm khoa ho c gIa
fuo ng va ngôn hôf chô chu a cu a ba n. ÐIô u na y no I chung không
duo c xem nhu Qua n Iy ÐIa Hu u hIô u, do do du ng dô no xa y ra.

Ha y fu mình Iuu fru hay bo chu ng dI. Thuo ng co fhô Ia m cho finh
cha f Iuu fru fu dô ng ma f dI ba ng ca ch su a dô I mô f fhông sô ca u
hình o dau do . Ha y fham kha o y kIô n chuyôn vIôn fhu dIô n fu . Nô u
fhu c su fha f vo ng, ba n co fhô do c sa ch huo ng da n, fuy ra ng hIô n
nay co qua nhIô u sa ch huo ng da n chI don gIa n kha ng dInh ra ng ca c
chuong frình Ia fhan fhIô n vo I nguo I su du ng va do do duong nhIôn
ro ra ng. Không du ng dau.

HaI phuong pha p fô ng qua f duo c su du ng frong Iuu fru fhu fin:
fheo nguo I gu I va fheo chu dô . VIô c ba n su du ng ca ch na o Ia do y
fhich. Thuo ng ca c chuong frình fhu fin gIu p ba n Iuu fru fheo fôn
nguo I gu I, do do nô u nguo I ba n fôn Ired cu a ba n co fôn Ia
fred®somefhIng.or.ofher fhì vo I mô f hoa c haI Ia n nha n phim
chuong frình fhu fin cu a ba n se fu dô ng Iuu fru ca c fhông dIô p fu
Ired va o mô f hô p fhu duo c go I Ia fred. ÐI nhIôn, nô u mô f nguo I dIô u
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 89
ha nh hô fhô ng ky qua c na o do cho anh fa fôn su du ng Ia
z92fh8f®somefhIng.or.ofher fhì vIô c da f fôn fu dô ng co fhô fu y y , do
do ha y fa o nôn nhu ng fôn cu a rIông ba n.

Ðô Iuu fru fheo chu dô , hoa n foa n fu y fhuô c va o ba n xu Iy ca c fôn
hô p fhu. Pha n kho nha f Ia fìm ca c fôn go I nho . Nô u ba n không ca n
fha n, ba n se kô f fhu c vo I 4 hô p fhu co ca c fôn hoI kha c nhau, mô I
hô p fhu chu a 1/4 sô fhông dIô p cu a cu ng mô f chu dô na o do . Cô
ga ng dua ra nhu ng fôn na o fhu c su ro ra ng va du ng vIô f fa f. Nô u
chu dô Ia accounfIng fhì ha y go I hô p fhu Ia accounfIng vì nô u ba n
vIô f fa f fhì ba n se không bao gIo nho duo c Ia ba n go I no Ia accfng,
accf, acnfng hoa c ba f cu nhu ng chu vIô f fa f na o kha c.

Ca c hô fhô ng !NIX cho phe p ba n ga n nhIô u fôn cho mô f fIIe duy
nha f ba ng ca ch su du ng ca c IIôn kô f. ÐIô u na y mang Ia I mô f gIa I
pha p cho va n dô fôn-hoI-kha c-nhau na y. Nô u ba n không fhô nho
fôn na o frong 4 fôn su du ng cho mô f hô p fhu cu a du a n fhì ha y Ia m
mô f hô p fhu va IIôn kô f vo I ca 4 fôn. Ða ng ca ch na y ba n co cu ng hô p
fhu ba f kô fôn na o ma ba n su du ng.

Mô f va n dô kha c co IIôn quan Ia noI dô hô p fhu. Ha u hô f ca c chuong
frình fhu fin dô u co mô f fhu mu c ua fhich da nh cho hô p fhu fhuo ng
duo c go I fôn kIô u nhu MaII.Thuo ng do Ia mô f chô nhu ba f ky chô
na o ba n dô hô p fhu cu a ba n. Tuy nhIôn, dôI khI dua hô p fhu chu a
ca c fhông dIô p vô mô f du a n va o cu ng mô f fhu mu c vo I nhu ng fIIe
kha c cu a cu ng du a n do Ia mô f y hay. Mô f Ia n nu a, vo I !NIX, ba n
co fhô su du ng ca c IIôn kô f sao cho hô p fhu vu a o frong fhu mu c
MaII vu a frong fhu mu c du a n.

Nhu ng fhu gu I chuyô n

Mô f frong nhu ng dIô u da ng ghe f nha f ma ba n co fhô Ia m vo I fhu
dIô n fu Ia chuyô n dI nhu ng fhu gu I chuyô n. Vì mo I chuong frình
fhu fin dô u co ca c Iô nh chuyô n nôn chI vo I va I Ia n nha n phim Ia ba n
co fhô Ia y mô f fhu Ioa I na y va chuyô n chu ng dI cho ha ng fram
nguo I kha c. Ðu ng Ia m dIô u do . Ca c fhu go I chuyô n na y chI mang Ia I
fhich fhu va I gIay va sau do chI co n su kho chIu.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 90
Mô f sô fhu go I chuyô n fIô p fu c dô n ba f cha p mo I nô Iu c cu a chu ng
fa dô Ioa I fru chu ng. Ha y nha n bIô f chu ng dô fra nh bô I rô I sau na y.
Ðuo I day Ia mô f sô cau chuyô n:

Mô f du a fre sa p chô f muô n nha n duo c ca c fhIô p chu c mu ng: Ca ch
day nhIô u nam, mô f ca u be nguo I Anh fôn Ia CraIg ShergoId duo c
dua va o bô nh vIô n vo I bô nh ma nguo I fa nghI Ia u na o không fhô
gIa I pha u duo c. CraIg muô n Ia p ky Iu c fhô gIo I vô nha n duo c nhIô u
fhIô p chu c mu ng nha f. Sau khI no I ra y dInh na y, CraIg da nha n
duo c ha ng frIô u fhIô p va o sau cu ng duo c dua va o sa ch ky Iu c
CuInness. Sau do ho a ra khô I u do không pha I Ia không fhô gIa I
pha u duo c. Nha fy phu fruyô n hình My John KuIge da fra fIô n cho
CraIg bay dô n Hoa Ky dô gIa I pha u va cuô c gIa I pha u do fha nh
công. Ðo do , CraIg bình phu c va hIô n không co n muô n nha n fhôm
fhIô p nu a. |Ða n co fhô do c cau chuyô n na y frôn frang 24, a n ba n
nga y 29/7/1990 cu a Nev York TImes). CuInness ca m fha y cha n
nga n vô foa n bô vIô c na y va da quyô f dInh không co n ghI nha n ky
Iu c vô vIô c nha n duo c nhIô u fhIô p nu a. Nô u ba n muô n gIu p fre em
sa p chôf, ha y gu I sô fIô n 2 !SÐ, gIa cu a mô f con fem va fa m fhIô p
cho nhu ng fô chu c phu c Io I nhu !NICÐI.

TIn dô n vô fhuô da nh va o modem: Va o 1987, u y Ðan Truyô n fhông
IIôn bang |IederaI CommunIcafIons CommIssIon - ICC) dô frình
mô f fhay dô I frong Iua f nha m qua n Iy ca ch fhu fIô n nhu ng kô f nô I
dIô n fhoa I cu a nhu ng dIch vu fru c fuyô n nhu CompuServe va
CÐnIe. Nô u dô nghI na y duo c fhu c hIô n fhì co Ie chI phi cho nhu ng
dIch vu na y da bI nang Iôn. Nhu ng kha ch ha ng cu a ca c dIch vu fru c
fuyô n da ba y fo su pha n dô I cu a ho ngay Ia p fu c va ô n a o, ca c fha nh
vIôn quô c hô I cha f va n va dô nghI do da bI ba c bo . Không may fhay,
nhu ng fhông ba o không dô nga y no I vô dô nghI na y kô fu do da duo c
Iuu fhông frong kha p ca c ba ng fhông ba o dIô n fu . Nô u ba n fha y mô f
nô I Io so fhuô da nh va o modem na o kha c fhì ha y ho I sô cu a van ba n
Iua f cho cha p fhua n cu a ICC vì ICC Ia mô f co quan chinh phu nôn
không fhô Ia m ba f cu dIô u gì ma không dua ra fhông ba o hoa c nha n
xe f v.v... Ðo do , nô u không co van ba n na y co nghIa Ia không co gì
xa y ra va day Ia mô f fIn dô n cu ma ba n co fhô bo qua.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 91
Ia m gIa u ba ng mô f fhu gu I ha ng Ioa f: Thông fhuo ng, nhu ng bu c
fhu na y duo c ky bo I "Ðave Rhodes" chu a ra f nhIô u Io I dô fa ng fu
nhu ng nguo I hIô n nay ra f gIa u va yôu ca u ba n gu I mô f sô fIô n, vi du
nhu 5 !SÐ cho ca I fôn frôn da u danh sa ch, dua fôn ba n va o cuô I
danh sa ch rô I gu I fhông dIô p cho nhIô u nguo I kha c. Mô f va I fhu
ngay ca co n no I "day không pha I Ia mô f Ia fhu go I chuyô n" |ba n
duo c ba o da m cha c cha u n 100% ra ng day Ia mô f fhu go I chuyô n).
Ðu ng nghI gì vô no ca . Nhu ng fhu Ioa I na y cu c ky ba f hop phap va
ngoa I ra chu ng cha ng co y nghIa gì ca |Ta I sao Ia I pha I gu I fIô n7 Ta I
sao không pha I Ia chI ca n fhôm fôn cu a ba n va o va gu I no dI7). Ha y
nghI vô chu ng nhu nhu ng con vI ru f da nh va o Io ng ca fIn va su ngo
nghô ch. Ðo qua chu ng va gu I mô f fhông dIô p cho fruo ng pho ng buu
dIô n cu a nguo I gu I, khuyô n khich anh fa yôu ca u nhu ng nguo I su
du ng du ng fIô p fu c gu I fhôm nhu ng Ia fhu go I chuyô n nu a.

Công fhu c Ia m mo n ba nh cookIe "haI nam-muoI": Theo công fhu c
na y, aI do dang an ba nh cookIe sôcôIa o dau do |fhuo ng ba IIeIds
va /hoa c NeIman-Marcus duo c nôu fôn) va ho I xem ba fa co công
fhu c hay không. Cau fra Io I Ia "Co chu , công fhu c do gIa haI-
nammuoI, finh va o fhe fin du ng cu a ba n". "Ðô ng y ". KhI ba n chI fIô f
fhe fin du ng dô n, ho a ra haI-nam muoI Ia 250 !SÐ chu không pha I
haI !SÐ va 50 cenf. Ðu Ia I, fhông ba o kô f fhu c vo I vIô c gu I công
fhu c Ia m ba nh cu a ba IIeIds va /hoa c NeIman-Marcus dô n cho ba n
mIô n phi. Cau chuyô n na y hoa n foa n nha m nhi: Ða Ireds không
dua ra công fhu c Ia m ba nh co n NeIman-Marcus ngay ca co n chua
fu ng Ia m mo n ba nh cookIe sôcôIa na y nu a. Công fhu c Ia m ba nh, hoI
kha c nhau fu ba n na y sang ba n kha c, Ia m ba nh cu ng ngon nhung
fôI không nghI ra ng chu ng co gì fô f hon ca c Ioa I ba nh fhông fhuo ng.

I!! TR! TRONC CA C IIIÐ

Nô u ba n may ma n, ca c hô p fhu Ia nhu ng fIIe co fhô su a dô I duo c. Vi
du , frôn ca c hô fhô ng !NIX, chu ng fhuo ng Ia nhu ng fIIe van ba n
fhuo ng frong do fu ng fhông dIô p duo c ba f da u ba ng mô f do ng nhu
sau:

From john1 Wed Apr 21 18:39:18 1993

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 92
Nô u no frông không co gì hay ho fhì do Ia bo I vì da ng fhu c na y da
duo c nghI ra frong khoa ng 2 phu f bo I mô f aI do vIô f ra chuong frình
fhu fin ban da u va kô fu do chu ng fa va n su du ng.

Mô f da ng fhu c kha c phan bIô f ca c fhông dIô p vo I nhu ng do ng chu a
bô n ky fu CfrI-A frông co ve ky dI frôn ma n hình nhung Ia I dô dô
da ng dô xu Iy frong mô f pha n mô m soa n fha o van ba n, frong do ca c
ky fu na y frông fuong fu nhu ^A^A^A^A hoa c ca c guong ma f cuo I
nhu . Tuy nhIôn, frôn nhu ng hô fhô ng kha c, ca c hô p fhu bI Ia p da y
bo I nhu ng fIIe nhI phan Ia m cho chu ng không fhô su a dô I duo c.
Trong fruo ng ho p do , nô u ba n muô n su du ng nô I dung cu a fhông
dIô p frong mô f fIIe kha c fhì co fhô che p ca c fhông dIô p va o ca c fIIe
van ba n fhuo ng fheo fu ng fIIe mô f dô co fhô su a dô I.

CIÂ Y777

ÐI nhIôn. Nô u ha u hô f ca c fIIe cu a ba n vô mô f chu dô Ia nhu ng ma u
gIa y frong mô f ca p du ng hô so hay frong mô f fu du ng hô so va nô u
ba n co mô f if fhông dIô p fhu fin ba n co Ie nôn In ca c fhông dIô p ra
va dô chu ng va o ca p du ng hô so sao cho mo I gIa y fo dô u o cu ng mô f
chô .

Vang, dIô u na y ra f Ia c ha u nhung duo c vIô c. Trong fuong IaI, ba n se
que f mo I fhu ba ng scanner va o ma y finh cu a ba n va chu ng duo c Iuu
fru frong ca c co so du IIô u sIôu van ba n huo ng dô n dô I fuo ng. Tuy
nhIôn, frong hIô n fa I, fa f ca chu ng fa dô u co ca c fIIe ba ng gIa y Io n
va cu ma chu ng se không bI vu f dI ngay, do do chu ng fa pha I fa n
du ng chu ng.

XIN CHA O ROÐOT

Không pha I mo I dIa chI fhu fin dô u chI dô n mô f nguo I fhu c su . Mô f
sô Ia ca c danh sa ch fhu fin |chu ng fa se no I dô n frong chuong kô
fIô p) va mô f sô Ia ca c robof. Ca c robof fhu fin da fro nôn ra f phô
bIôn frong vIô c fìm kIôm va fruy ca p co so du IIô u va fIIe vì fhIôf Ia p
mô f kô f nô I vo I fhu dIô n fu fhì dô da ng hon vIô c fhIô f Ia p mô f kô f
nô I xu Iy vIô c chuyô n fIIe du ng fIôu chua n hon. Ða n gu I mô f fhông
dIô p cho mô f robof |fhuo ng duo c fham chIô u dô n nhu server fhu
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 93
fin), no se fhu c hIô n mô f sô fa c vu du a frôn nô I dung fhông dIô p cu a
ba n va gu I cau fra Io I cho ba n. Vi du , nô u ba n gu I mô f fhông dIô p
cho CIInfon-Info®CampaIgn92.Org, ba n nha n duo c mô f cau fra Io I
cho bIô f ca ch dang ky dô co duo c ca c ba I pha f bIô u, ho p ba o v.v..

Công du ng phô bIô n nha f cu a ca c server fhu fin Ia dua ba n va o va
ra kho I ca c danh sa ch fhu fin ma chu ng fôI se fha o Iua n chI fIô f
frong chuong kô fIô p. Chu ng cu ng duo c su du ng dô fruy ca p fIIe fu
nhu ng dIa dIô m Iuu fru |Xem chI fIô f frong chuong 16).

ÂM THANH! HINH A NH! HA NH ÐO NC!

Ha u hô f ca c fhu dIô n fu dô u chu a nhu ng van ba n kIô u chu da nh
ma y cu . Chu ng co fhô do c duo c mô f ca ch hoa n ha o nhung khI dô I
ma f fhì chu ng ra f buô n fe . Ðo do , nô u ca c ma y finh co fhô xu Iy ba f
ky dIô u gì fô f hon fhì nhu ng nguo I su du ng se nhanh cho ng ca I
fhIô n fhu dIô n fu dô co fhô xu Iy nhu ng fhu kha c. Kô f qua duo c go I
Ia MIMÐ |vIô f fa f cu a chu MuIfIpurpose Infernef MaII ÐxfensIons -
Mo rô ng da su du ng fhu fin Infernef).

Thu dIô n fu va fax

Mô f cau ho I IIôn quan dô n ra f nhIô u nguo I Ia co cô ng nô I na o frôn
Infernef fu fhu dIô n fu sang fax hay không. Trôn fhu c fô co mô f sô
nhung ra f if frong sô do duo c dua ra cho công chu ng su du ng vì
hIô n không co dIô u khoa n na o vô vIô c fhu chI phi cu a ca c cuô c go I
dIô n fhoa I. Mô f kha nang kha c Ia su du ng mô f dIch vu fhuong ma I
nhu MCI MaII hoa c AT&T MaII, ca haI dô u co nhu ng cô ng nô I dô n
Infernef, frong do ba n gu I mô f fhông dIô p dô n fa I khoa n cu a ba n
frôn mô f frong nhu ng hô fhô ng do va sau do chuyô n no dô n mô f dIa
chI fax.

Nôu ba n muô n gu I ra f nhIô u fax, fhì vo I va I fram dô Ia ba n co fhô
mua mô f modem fax, ga n no va o ma y finh va fu mình gu I fax. Vo I
ha u hô f nhu ng hô fhô ng fhu dIô n fu , vIô c fhIô f Ia p mo I fhu sao cho
ca c fhông dIô p fhu dIô n fu duo c chuyô n dô n modem fax fhì fuong
dô I don gIa n |cu ng nhu Ia fa o ca u hình cho pha n mô m fhu dIô n fu ).
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 94
Ca c ba n fax dô n ga p nhIô u va n dô hon vì fuy ra ng fha f su dô da ng
chuyô n mô f fhông dIô p van ba n fha nh mô f fax nhung không dô
chu f na o khI chuyô n fax fro Ia I fha nh van ba n |Vi du , dIô u gì xa y ra
nôu no co chu a hình a nh hoa c chu vIô f fay7). Ca ch gIa I quyô f
fhuo ng Ia dua ca c fax va o nhu ng fIIe co fhô xem ba ng nhu ng chuong
frình bIô u hIô n hình a nh va gu I cho ba n mô f fhông dIô p fhu dIô n fu
cho bIô f co mô f fIIe chu a fax ca n xem.

Cho dô n gIu a nam 1993, mô f ma ng fax Infernef fu nguyô n dang
fha nh Ia p frôn Infernef. Ca ch fô f nha f dô fìm hIô u vô no co fhô Ia
fhông qua nho m !SÐNÐT comp.dcom.fax. Xem chuong 11 va 12.

MIMÐ Ia mô f quy fa c bao gô m nhu ng fhu kha c ngoa I van ba n
fhuo ng frong ca c fhông dIô p fhu dIô n fu . Co mô f danh sa ch da I nhu ng
Ioa I na y, bao gô m fu nhu ng van ba n duo c dInh da ng su du ng ca c ky fu
|nhu 'emphasIs' cho emphasIs) cho dô n nhu ng hình a nh ma u, ca c
phIm vIdeo chuyô n dô ng duo c va nhu ng am fhanh co dô frung fhu c
cao. Nho m MIMÐ cu ng nha n fhu c duo c ra ng không pha I mo I nguo I
dô u co ma y finh co fhô xu Iy mo I va n dô da u cuô I; do do mô f fhông
dIô p MIMÐ don Ie co fhô chu a nhu ng da ng kha c nhau cu a cu ng mô f
dIô u, nhu nhu ng da ng chu duo c dInh da ng de p kIô u da nh ma y chu
cho nhu ng nguo I co ca c ma n hình vIdeo de p va van ba n fhuo ng cho
nhu ng nguo I frôn nhu ng fra m cuô I don gIa n. MIMÐ cu ng xu Iy nhu ng
fhông dIô p Iô ng nhau, do do mô f fhông dIô p MIMÐ don Ie co fhô fhu c
su chu a mô f fa I IIô u va mô f sô mInh ho a dI ke m.

MIMÐ duo c xem nhu mô f hô fhô ng fhu fin co fhô fruyô n nhu ng
fhông dIô p dô n fa f ca ca c Ioa I IIôn kô f fhu fin fhu nghIch va ba f ho p
fa c. Chu ng Ia m duo c dIô u na y ba ng ca ch fra hình ca c nô I dung
MIMÐ fha nh nhu ng van ba n fhuo ng Ioa I cu |if ra dô I vo I ma y finh
frông cu ng gIô ng nhu van ba n. Ðô I vo I fôI, no frông gIô ng nhu kIô u
QW&IIdhfIX97/$®). Ða n co fhô nha n ra mô f fhông dIô p MIMÐ
ba ng ca ch fìm nhu ng header fhu fin da c bIô f frông nhu kIô u:

MIMÐ versIon: 1.0

Confenf-fype: TÐXT/PIAIN; CHARSÐT=!S-ASCII

Confenf-fransfer-encodIng: 7ÐIT

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 95
Ðo ng fhu nha f no I ra ng fhông dIô p dang su du ng ba n 1.0 cu a ba n
MIMÐ chua n |ba n duy nha f duo c bIô f dô n cho dô n nay). Ðo ng fhu
haI no I ra ng fhông dIô p chu a ca c van ba n cu va fhông fhuo ng. Ðo ng
fhu ba no I ra ng van ba n duo c da I dIô n frong fhông dIô p na y nhu Ia
van ba n. |Ca c ma y finh da n dô n dô n nô I ma ngay ca dIô u na y cu ng
không fhô dô hIô u dô I vo I chu ng). Nhu ng Ioa I fhông dIô p kha c nhau
su du ng ca c header kIô u nô I dung kha c nhau. Trong vi du na y, fa f
ca dô u su du ng cu ng Ioa I ma chuyô n dô I nô I dung.

. Nô u ba n dang su du ng mô f chuong frình fhu fin sa n sa ng phu ho p
vo I MIMÐ fhì ba n bIô f ra ng ba n co fhông dIô p MIMÐ vì khI ba n
dang do c fhu, ba f ngo mô f cu a sô hIô n ra vo I hình a nh hay van ba n
duo c dInh da ng hoa c co fhô ma y finh cu a ba n dang ba f da u do c
fhông dIô p cho ba n |ba n du ng nghI ra ng do c dIô n fin Ia mô f dIô u
fhuô c vô qua khu ).

. Nôu chuong frình fhu fin cu a ba n không bIô f MIMÐ va ba n nha n
duo c mô f fhông dIô p duo c MIMÐ hoa fhì no se xua f hIô n nhu mô f
fhông dIô p da I frong hô p fhu cu a ba n. Nô u no chu a van ba n fhì
khoa ng mô f nu a ca c Ioa I van ba n na y Ia co fhô do c duo c vo I mô f sô
dau nga f cau ky qua c. Tra I Ia I, ca c am fhanh va hình a nh fhì hoa n
foa n vô phuong vì chu ng chI Ia nhu ng phIôn ba n hình a nh duo c sô
ho a ba ng ma nhI phan chu không pha I Ia kIô u xa p xI ba ng van ba n.
Nô u ba n nha n duo c mô f fhông dIô p MIMÐ hình a nh hay am fhanh
va chuong frình fhu fin cu a ba n không xu Iy no mô f ca ch fu dô ng
fhì co nhu ng phuong pha p fhô so nhung dô su du ng dô Iuu fru
fhông dIô p do va o mô f fIIe va ru f ra ca c nô I dung ba ng nhu ng
chuong frình rIông bIô f. Ha y nho chuyôn vIôn cu a ba n gIu p do .

PHÂ N MÐ M Ð! NC ÐÐ Q!A N IY TH! TIN CA NHÂN C! A
RIÐNC ÐA N.

Sau khI ba f da u gu I fhu dIô n fu , ba n se co fhô fha y ra ng ba n nha n
duo c ra f nhIô u fhu da c bIô f khI ba n fu dua mình va o ca c danh sa ch
fhu fin |Xem chuong 10). Ðo ng fhu fu gu I dô n ba n mau cho ng fro
nôn dô n da p nhu fha c dô va cha ng bao Iau ba n pha I ro I kho I ba n
phim dô kho I bI nga p fra n |no I mô f ca ch hình fuo ng).
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 96
May fhay, ha u hô f ca c hô fhô ng fhu fin dô u cung ca p nhu ng ca ch dô
ba n qua n Iy Iuô ng fhu fu va fra nh cho ba n không bI qua fa I. Nô u
ha u hô f nhu ng fhông dIô p gu I dô n ba n Ia fu ca c danh sa ch fhu fin
fhì ba n nôn kIô m fra xem ca c danh sa ch do cu ng da nh sa n cho ca c
fIn cu a !SÐNÐT hay không |Xem chuong 11). Ca c chuong frình do c
fIn !SÐNÐT no I chung cho phe p ba n xem qua ca c fhông dIô p va
fìm ra nhu ng fhu na o ba n quan fam dô n nhanh hon nhIô u so vo I
chuong frình fhu fin cu a ba n va chu ng se fu dô ng sa p xô p fhu fu
cu a ba n sao cho ba n co fhô nhanh cho ng do c hoa c bo qua ha ng Ioa f
fhông dIô p vô mô f chu dô na o do .

Ngay ca khI ca c danh sa ch fhu fin không co chuong frình fuong
duong !SÐNÐT, nô u ba n dang su du ng mô f hô fhô ng co kha nang
vu a pha I |nhu mô f fra m Ia m vIô c !NIX) va co mô f nguo I dIô u ha nh
hô fhô ng co fInh fha n ho p fa c fhì cu ng dô da ng sa p xô p fhu fu dô
Ia m cho ca c danh sa ch fhu fin da c bIô f da I do ng frông gIô ng nhu ca c
fIn !SÐNÐT.

Sau cu ng, co mô f pha n mô m sa p xô p fhu fin. Tu y va o su hang ha I
cu a nguo I dIô u ha nh hô fhô ng va IIô u ba n co muô n bo ra 20 phu f dô
nho anh fa fha o chuong du m hay không ma ba n co fhô co mô f
chuong frình sa p xô p fhu fin co fhô fu dô ng ho a nhIô u công vIô c xu Iy
fhu fu nha m cha n. Vi du , nô u ba n co ra f nhIô u fhông dIô p fu mô f
danh sa ch fhu fin nha m cha n fhì ba n co fhô Ia m cho chu ng duo c dua
va o mô f hô p fhu rIông bIô f dô do c khI ra nh rô I. Nô u ma y finh cu a ba n
co Ioa, ba n co fhô sa p xô p nhu ng fIô ng kôu ba o hIô u dô ba o cho ba n
bIô f ca c Ioa I fhu fin kha c nhau, du a frôn nguo I gu I va chu dô .

Chuong frình sa p xô p fhu fin phô bIô n duo c go I Ia delivermail, mIô n
phi cho nguo I su du ng fuy ra ng nguo I dIô u ha nh hô fhô ng pha I fô n
va I gIo bIôn dIch va ca I da f no |No na m frong noI Iuu fru
comp.sources.unix taå i ftp.uu.net - Xem chuong 18). Sau khI da duo c
ca I da f, mô I nguo I su du ng co fhô co delivery script, mô f fIIe Iô nh
duo c mô f !NIX sheII fhông fhuo ng dIô n dIch.

Chu y : Pha n na y da nh cho fruo ng ho p ba n ca n su gIu p do vô
chuong frình. Nhu ng nguo I quen fhuô c vo I sheII scrIpf co fhô dô
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 97
da ng vIô f cho ba n mô f scrIpf fìm fôn nguo I gu I va ca c fu fhen chô f
cu a do ng chu dô va pha f fhu mô f ca ch fhich ho p |cu ng nôn dô va I
mIô ng sô cô Ia dô anh fa hang ha I Ia m vIô c hon)

Toa n bô nhu ng fhu du ng dô sa p xôp fu dô ng na y co ve nhu du fhu a,
da c bIô f khI ba n chI nha n duo c fu 5 dô n 10 fhông dIô p mô I nga y.
Nhung sau khI fhu fin fhu c su fra n nga p fhì ba n fha y ra ng gIa I
quyô f fhu fu Ia y dI nhIô u fho I gIan cu a ba n hon fruo c kIa. Ðo do
ha y nho nhu ng công cu fu dô ng ho a na y vì nô u không du ng chu ng
bay gIo fhì sau do cu ng pha I nho dô n.

C! I TH! CHO NHA TRA NC

Nha Tra ng, sau mô f fho I gIan da I Ia c ha u vô ky fhua f, sau cu ng da
fruo n va o fhô gIo I cu a ma y finh |Co mô f chuyô n dô n da I ra ng khI
fô ng fhô ng ÐIsenhover vô nghI huu fa I Ceffysburg va o nam 1961,
ông nha c ma y dIô n fhoa I Iôn, nghe fIô ng chuông sa n sa ng quay sô
va không bIô f Ia m gì fIô p fheo vì frong vo ng 20 nam fruo c ông da
fu ng Ia mô f vI fuo ng, hIô u fruo ng va rô I Ia m fô ng fhô ng nôn không
bao gIo quay sô dIô n fhoa I). Ðay gIo ba n co fhô gu I fhu dIô n fu dô n
fô ng fhô ng va pho fô ng fhô ng Hoa Ky . ÐIa chI cu a ho Ia

presIdenf® vhIfehouse.gov
vIcepresIdenf® vhIfehouse.gov

HIô n nay, ca c fhông dIô p fhu dIô n fu duo c In ra va xu Iy nhu fhu fu
ba ng gIa y nhung nguo I fa du dInh fhay dô I dIô u na y ngay khI co fhô
duo c |Tuy nhIôn, du ng hô I hô p vì không pha I ÐIII CIInfon hay AI
Core fu mình do c fhu ba n dau ma chu ng va n co n do ca c nhan vIôn
da m nhIô m). Ca c fhông dIô p cu a ba n nôn co dIa chI hô I ba o va nôn
fuan fhu fheo mô f sô gIao fhu c nhu fhu ba ng gIa y. Ha y fhoa I ma I
su du ng ma u duo I day:

CenfIe Reader

123 MockIngbIrd Iane

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 98
Anyfovn !SA 96943

Ðear Mr.PresIdenf:

I have jusf fInIshed readIng The Infernef for ÐummIes. If Is fhe
mosf Imporfanf book ever vrIffen. Ðvery AmerIcan, IncIudIng
Socks, musf have a copy rIghf avay. I beg you fo buy and dIsfrIbufe
fhem ImmedIafeIy, as a maffer of fhe greafesf nafIonaI urgency.
RaIse my faxes If you need fo - If's vorfh If.

SIncereIy,

C.Reader

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 99
Chuong 9

TIM RA CA C ÐIA CHI TH! ÐIÐ N T!
MO I NC!O I O ÐÂ! TRONC KHONC CIAN THONC TIN7

Nhu ba n co fhô da fhay, co mô f chI fIôf nho fra nh cho ba n kho I pha I
gu I fhu dIô n fu dô n fa f ca ba n be : ba n không bIô f dIa chI cu a ho .
Trong chuong na y, ba n ho c ra f nhIô u ca ch kha c nhau dô fìm dIa
chI. Nhung chu ng fôI se fra nh cho ba n vIô c pha I do c pha n co n Ia I
cu a chuong ba ng ca ch ba f da u vo I ca ch dô nha f, da ng fIn ca y nha f
dô fìm ra ca c dIa chI fhu dIô n fu cu a nguo I kha c:

Ha y go I dIô n fhoa I cho ho va ho I ho .

Cha ng mang finh ky fhua f cao gì ca , pha I không7 Vì mô f Iy do na o
do , day duo ng nhu Ia dIô u cuô I cu ng ma nguo I fa muô n Ia m |Ha y
xem pha n duo I "10 Iy do ha ng da u cho vIô c không go I dIô n fhoa I cho
aI do dô co dIa chI fhu dIô n fu "). Nhung ha y cô ga ng fhu no fruo c.
Nôu ba n bIô f hoa c co fhô fìm ra sô dIô n fhoa I, no dô hon nhIô u so
vo I ca c phuong pha p kha c.

Anh muô n no I gì, anh không bIô f dIa chI cu a chinh anh sao7

ÐIô u na y xa y ra ra f nhIô u - fhuo ng vì mô f nguo I ba n dang su du ng
mô f hô fhông fhu dIô n fu co mô f cô ng nôI ra fhô gIo I bôn ngoa I cung
ca p nhu ng chI fhI dô gu I fhu ra bôn ngoa I nhung Ia I không co da u
hIô u gì vô ca ch ma nguo I ngoa I co fhô gu I fhu dô n. May ma n fhay,
gIa I pha p fhuo ng dô da ng: ha y yôu ca u nguo I ba n do gu I cho ba n
mô f fhông dIô p. Ta f ca ca c fhông dIô p dô u co dIa chI hô I ba o va faf
ca , chI fru ca c Ioa I cô ng nô I fhô so nha f, dô u dua ra mô f dIa chI hô I
ba o co fhô su du ng duo c. Ðu ng nga c nhIôn nô u dIa chI do co ra f
nhIô u da u nga f cau Ia . Theo mô f sô cô ng nô I, ba n duo ng nhu Iuôn
kô f fhu c ba ng nhu ng fhu nhu:
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 100
"blurch::John.C.Calhoun"%farp@slimemail.com

Nhung fhuo ng nô u ba n da nh dIa chI ky Ia frôn va o fhì no se hoa f
dô ng duo c nôn du ng Io.

Ho không quan fam dô n vIô c ba n co cho ho fInger hay không

Nô u no I chung ba n bIô f mô f chô na o do nha n fhu fhì mô f frong
nhu ng Iô nh hu u ich nha f Ia fInger. Trôn ha u hô f ca c hô fhô ng
!NIX, ba n co fhô su du ng fInger dô fìm ra aI hIô n dang IogIn va ho I
vô nhu ng nguo I su du ng na o do . Nô u ba n cha y fInger ma không yôu
ca u ba f ky nguo I su du ng rIông bIô f na o fhì ba n se co duo c mô f
danh sa ch nhu ng nguo I dang IogIn kIô u nhu sau:

Iog In Name TTY IdIe When

OffIce

roof 0000-AdmIn|0000) co 12: Wed 16:04

john1 John R.IevIne vf 1d Wed 16:03

john1 John R.IevIne p0 Wed 16:10

john1 John R.IevIne p1 1 Wed 16:10

john1 John R.IevIne p3 8:04 Wed 16:49

john1 John R.IevIne p4 Saf 19:45

10 Iy do ha ng da u cho vIô c không go I dIô n fhoa I cho aI do dô co dIa
chI fhu dIô n fu

. Muô n Ia m nga c nhIôn mô f nguo I ba n Iau rô I không ga p
. Muô n Ia m nga c nhIôn mô f nguo I fruo c day Ia ba n Iau rô I
không ga p va co n no ba n mô f sô fIô n va nghI ra ng anh fa da
fhoa f kho I ba n.
. Ða n va /hoa c ba n cu a ba n không no I fIô ng Anh |fhuo ng xa y ra
vì nhIô u nguo I su du ng Infernef o ngoa I nuo c My )
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 101
. Ða n va /hoa c ba n cu a ba n không fhô no I chuyô n duo c |fhuo ng
xa y ra - ma ng mang Ia I mô f noI fhan fhIô n da c bIô f cho nhu ng
nguo I co khuyô f fa f vì không aI bIô f hoa c quan fam dô n
khuyô f fa f na y).
. Ðay gIo Ia 3 gIo sa ng va ba n ca n pha I gu I fhông dIô p ngay nôu
không ba n se không fhô ngu duo c.
. Ða n không bIô f sô dIô n fhoa I va do mô f kInh nghIô m không
may hô I co n nho , ba n ra f so pha I yôu ca u fô ng da I gIu p do .
. ÐIô n fhoa I nô u không co aI o do co fhô Ia m fô n cu a ba n ha ng
fram !SÐ.
. Công fy da fhIô f Ia p mô f hô fhô ng dIô n fhoa I mo I, không aI
bIô f ca ch su du ng va ba f cha p ba n da fhu go I nhu ng sô na o,
ba n Iuôn kô f fhu c frong su fha f vo ng.
. Vô y dô nguyôn mô f Ion soda va o ma y dIô n fhoa I nôn không
fhô cho no khô dô go I dIô n.
. Hôm qua ba n da go I, không chIu vIô f cau fra Io I ra gIa y. Hôm
nay quôn!

Ðay Ia hô I da p kha dIô n hình cho mô f fra m Ia m vIô c. Nô u nguo I su
du ng dang cha y mô f hô fhô ng vIndov va co mô f Ioa f cu a sô dang
mo frôn ma n hình, mô I cu a sô cho fha y mô f fra m cuô I gIa dInh.
ÐIô u na y không co nghIa Ia nguo I su du ng co 6 fra m cuô I vo I 6 ba n
phim duo c sa p xô p nhu mô f kIô u da n organ; do chI Ia mô f ma n hình
Iô n xô n. Cô f IdIe cho fha y fho I gIan bao Iau kô fu khI aI do da nh va o
mô f dIô u gì do dô I vo I fu ng fra m cuô I |hoa c cu a sô ) - mô f con sô hu u
ich nô u ba n dang cô ga ng dô xem co aI dang fhu c su o do không.
Thuo ng no duo c bIô u dIô n ba ng gIo va phu f |hoa c nga y nô u co mô f
chu d).

Ða n cu ng co fhô du ng Iô nh fInger cho mô f nguo I na o do . Vi du , vì
fôn su du ng cu a John Ia john1 nôn nô u ba n da nh va o

finger john1

Ða n se fhu duo c nhu ng fhu kIô u nhu sau:

IogIn name: john1 In reaI IIfe: John R.IevIne
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 102

ÐIrecfory: /usr/john1 SheII: /bIn/sh

On sInce Jun 30 16:03:13 on vf01 1 day 9 hours IdIe TIme

Projecf: WorkIng on "The Infernef for ÐummIes"

PIan:

WrIfe many books, become famous.

Ða ng fhu c cu a cau fra Io I fhay dô I fu y fheo hô fhô ng vì Iu a dô I
chuong frình fInger Ia mô f fho I quen xa u cu a nhIô u hacker |nguo I
du ng ma y finh xam nha p ca c hô fhô ng nha m mu c dich gay rô I, pha
hoa I, fru c Io I) frôn hô fhô ng !NIX. |Trong fruo ng ho p na y, ba n co
fhô co duo c 6 ba n fra Io I, mô I ba n frôn mô f cu a sô nhung chu ng fôI
nghI ra ng chu ng fa nôn fIô f kIô m gIa y o day).

Vo I mô f sô gIo I ha n, fInger cu ng co fhô Ia m cho phu ho p vo I nhu ng
fôn ga n du ng. Nô u ba n da nh va o

finger john

fhì no se fìm fa f ca nhu ng nguo I ma fôn fhu c cu a ho |fheo fIIe
passvord hô fhô ng) co chu John Ia fha nh pha n.

Project vaâ plan

Trôn nhu ng hô fhô ng !NIX, cau fra Io I cho Iô nh fInger fro vô mô f
projecf va mô f pIan. Ða n cu ng nôn co mô f projecf va mô f pIan dô
ba n frông co ve Ia mô f nguo I su du ng ma ng fu ng fra I, duo c fhông
fIn fô f. |Ve ngoa I quyô f dInh fa f ca ).

Projecf cu a ba n Ia mô f fIIe duo c go I Ia .projecfs |ba f da u ba ng mô f
da u cha m), pIan cu a ba n Ia mô f fIIe duo c go I Ia .pIan |cu ng ba f da u
ba ng mô f da u cha m). Ða n co fhô dua ba f cu dIô u gì ba n muô n va o
do . Iô nh fInger chI hIô n ra do ng da u fIôn cu a projecf nhung Ia I hIô n
ra foa n bô pIan. Cô ga ng du ng dI qua xa. Muo I do ng Ia fa f ca nhu ng
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 103
gì nguo I kha c muô n xem va cho du co mo rô ng fhôm chang nu a no
cu ng không fhu c su Ia dIô u hay ho.

Ðu ng Iô nh fInger cho nhu ng nguo I ba n o xa cho vuI

Ca c dô c gIa nha y be n co fhô nha n xe f ra ng cho dô n nay chu ng fa chI
fha o Iua n ca ch du ng Iô nh fInger cho nhu ng nguo I cu ng o frôn mô f
ma y, dIô u na y không ha p da n Ia m. ÐIô u Ia m cho fInger hu u ich Ia
no co fhô fInger ca c ma y kha c cu ng fô f nhu va y. Nô u ba n da nh va o

finger @ntw.com

No cho ba n fha y aI da IogIn fa I nfv.com, vo I gIa fhIô f Ia dIa dIô m do
cho phe p dua va o ca c yôu ca u fInger |pha n Io n nhung không pha I
fa f ca dIa dIô m dô u cho phe p nhu va y). Ða n cu ng co fhô ho I vô mô f
nguo I na o do . Thi du , nô u ba n da nh va o

finger elvis@ntw.com

ba n se fhu duo c cau fra Io I fuong fu nhu fhô mô f nguo I su du ng fa I
chô na o da da nh va o fInger eIvIs. Nô u ba n bIô f fôn nguo I su du ng,
fhuo ng ba n co fhô du ng fInger dô fìm ra dIa chI fhu dIô n fu cu a
nguo I do , no I chung cu ng fuong fu nhu fôn nguo I su du ng. Nô u gIa
su ba n du ng Iô nh fInger chesfer®gIorp.org va fhu duo c

!ser IuII name Whaf IdIe TTY ConsoIe IocafIon

chef Chesfer A. Arfhur csh 7:17 rb ncd16 X dIspIay 0)

ba n co fhô kha cha c cha n ra ng dIa chI fhu Ia chesfer®gIorp.org.

Vi du vô chuong frình fInger

Ta I mô f sô noI, da c bIô f Ia ca c fruo ng da I ho c, da ga n ca c chuong
frình fInger cu a ho vo I ca c fhu mu c fô chu c. Vi du , nôu ba n du ng
Iô nh fInger bu.edu |Ðosfon !nIversIfy), ba n se duo c cau fra Io I sau:

[bu.edu]
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 104

Boston University Electronic Directory (finger access)

ThIs dIrecfory confaIns IIsfIngs for Sfudenfs, IacuIfy, Sfaff and
!nIversIfy Ðeparfmenfs. Af presenf, mosf InformafIon abouf
sfudenf Is nof accessIbIe off campus or vIa fInger on bu.edu. The
prImary dIrecfory Inferface Is ph; If fhIs Is nof avaIIabIe, fInger
accepfs user.®bu.edu vhere <user> can be a IogIn name or
IIrsfName - Iasfname |nofe dash '-' nof space). AIso nofe fhaf
<user> can IncIude sfandard !nIx sheII pafferns.

Ðo do , ba n co fhô fhu du ng Iô nh fInger Jane-SmIfh®bu.edu dô fìm
dIa chI. Ca c fruo ng da I ho c kha c su du ng nhu ng fhu mu c fuong fu
bao gô m MIT va YaIe. No da ng dô fa cô ga ng - fruo ng ho p xa u nha f
co fhô xa y ra chI Ia xua f hIô n nof found.

XIn cha o fruo ng pho ng buu dIô n |posfmasfer)

ÐôI khI ba n co mô f y kha hay vô mô f ca I ma y finh ma aI do su du ng
nhung ba n Ia I không bIô f fôn. Trong fruo ng ho p do , ba n co fhô cô
ga ng vIô f fhu cho fruo ng pho ng buu dIô n. Mô I Ia nh vu c, pha n dIa
chI sau da u ® co fhô nha n fhu Infernef dô u co mô f dIa chI fhu dIô n
fu cu a fruo ng pho ng buu dIô n, IIôn quan dô n aI do chIu fra ch nhIô m
vô ma y do . Ðo do nô u ba n fIn cha c ra ng ba n cu a mình su du ng
moby.nfv.org fhì ba n co fhô ho I posfmasfer®moby.nfv.org vô dIa
chI. |Chu ng fôI gIa fhIô f ra ng, vì mô f Iy do na o do , ba n không fhô
go I dIô n cho ba n mình va ho I dIa chI fhu dIô n fu cu a anh fa).

Ha u hô f ca c fruo ng pho ng buu dIô n Ia nhu ng nguo I dIô u ha nh hô
fhô ng co ra f nhIô u vIô c pha I Ia m do do ba n không nôn mong do I
nhIô u. Cu ng nôn nho ra ng Ia nh vu c fhu fin ca ng Io n fhì Ia I ca ng if
cha c cha n ra ng fruo ng pho ng buu dIô n bIô f duo c dIa chI cu a mo I
nguo I su du ng. Ðu ng vIô f fhu cho Posfmasfer® Ibm.com dô cô ga ng
fìm ra dIa chI cu a mô f aI do o IÐM |May fhay, IÐM co mô f server
vhoIs - xem pha n kô fIô p "AI do 7").

Truo ng pho ng buu dIô n cu ng Ia noI fhich ho p dô vIô f fhu ho I khI
ba n ga p pha I ra c rô I vo I fhu fin dô n hoa c fu mô f dIa dIô m. Nô u
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 105
fhông dIô p cu a ba n gu I cho aI do Ia I quay vô vo I mô f fhông ba o Iô I bi
a n cho bIô f ra ng hô fhô ng bI ho ng hoa c nô u ba n dang nha n ha ng
Ioa f ca c fhu vô gIa frI duo c fa o ra mô f ca ch ma y mo c fu mô f server
fhu fin bI rôI Ioa n |Xem chuong 10) fhì fruo ng pho ng buu dIô n Ia
nguo I fhich ho p dô vIô f fhu ho I.

AI do 7

Ca ch day ra f Iau |fu 15 dô n 20 nam), mô f sô nguo I dIô u ha nh ma ng
ba u f da u gIu nhu ng fhu mu c vô nhu ng nguo I su du ng ma ng. Iô nh
cho phe p ba n fìm nhu ng nguo I frong ca c fhu mu c kha c nhau duo c
go I Ia vhoIs. Mô f sô hô fhô ng co Iô nh vhoIs, do do vô nguyôn fa c
ba n co fhô da nh va o

vhoIs SmIfh

va no co fhô IIôn hô vo I co so du IIô u vhoIs va cho ba n bIô f fa f ca
nhu ng nguo I co fôn Ia SmIfh. Tuy nhIôn, frôn fhu c fô , dIô u na y
không don gIa n nhu va y vì va o khoa ng cuô I nam 1992, hô fhô ng
chinh qua n Iy co so du IIô u vhoIs da fhay dô I va ha u hô f ca c Iô nh
vhoIs dô u chua duo c ca p nha f ho a dô pha n a nh su fhay dô I na y.
Server chua n ma ha u hô f ca c chuong frình vhoIs IIôn hô dô n hIô n
chI gIu fôn nhu ng nguo I Ia m vIô c cho Ðô Quô c pho ng. May fhay,
ba n co fhô yôu ca u chuong frình vhoIs su du ng mô f chuong frình
na o do nhu frong

finger -h whois internic.net Smith

vì dIch vu Infernef hIô n dang o fa I vhoIs.InfernIc.nef. -h fhay cho
hosf, ma y chu ma server dang o do .

Ia m fhô na o fìm duo c nhu ng nguo I fa I IÐM7

TôI nghI ra ng ba n không bao gIo ho I cau na y. IÐM co mô f server
fhu fin cho phe p ba n fìm fôn nguo I. Cu I mô f fhông dIô p fo I
nIc®vnef.Ibm.com chu a mô f do ng nhu

whois Watson, T

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 106
IIô f kô ba f ky nguo I su du ng na o vo I ca c dIa chI fhu dIô n fu phu
ho p. Tuy ha u hô f nhu ng nguo I Ia m vIô c cho IÐM dô u co dIa chI fhu
dIô n fu nô I bô nhung chI mô f pha n co fhô nha n fhu fu bôn ngoa I |Ðo
va y vô ich khI cho ba n bIô f nhu ng dIa chI fhu fin ma ba n không fhô
su du ng).

NhIô u công fy kha c co mô f hô fhô ng fhu fin don gIa n ga n cho mo I
nguo I su du ng fa I công fy mô f bIô f danh, vi du nhu kô f ho p gIu a fôn
va ho . ÐIô u na y du ng vo I AT&T, do do dô fìm mô f aI do fa I day,
da nh va o

Theoore.Vail@att.com

ÐIô u na y cu ng a p du ng duo c cho Sun MIcrosysfems |sun.com).
Cu ng nôn Ia m fhu vì dIô u fô ha I nha f xa y dô n chI Ia fhông dIô p cu a
ba n bI gu I fra vô do không chuyô n duo c. Nô u nhIô u nguo I co fôn
gIô ng nhau fhì fhuo ng ba n nha n duo c mô f cau fra Io I ma y mo c Ia
xa c dInh xem ba n muô n gu I cho aI frong sô do va dIa chI du ng Ia gì.

Ðô I vo I nhu ng hô fhô ng không co Iô nh vhoIs, ba n co fhô fhay ba ng
feInef |Xem chuong 14). Ða n co fhô du ng Iô nh feInef dô n
vhoIs.feInef.nef, rô I fa I da u do I Iô nh, da nh va o vhoIs vhoever. Ðô I
vo I nhu ng nguo I su du ng Infernef fa I chau Âu, fhu da nh va o
vhoIs.rIpe.nef. Mô f danh sa ch Io n ca c server vhoIs co frong mô f fIIe
ma ba n co fhô che p ba ng ITP |Xem chuong 16) fu sIpb.mIf.edu, fôn
fIIe Ia /pub/vhoIs/vhoIs-servers.IIsf.

Hô fhô ng fhu fin fuong fhich - co pha I Ia mô f mau fhua n hay
không7

Ha ng nga n ma ng kha c nhau duo c kô f nô I va o Infernef ba ng ca ch
na y hay ca ch kha c. Vo I ra f nhIô u ma ng frong sô do , ba n chI co fhô
no I duo c ra ng do Ia mô f ma ng kha c. Vi du , ra f nhIô u hô fhô ng
!NIX rIông Ie chuyô n fhu ba ng ca ch su du ng !!CP |vIô f fa f cu a
!NIX fo !NIX CoPy), mô f chuong frình su du ng ba ng ca ch quay sô
cu nhung cha c cha n. Ha u hô f ca c hô fhô ng dô u dang ky ca c dIa chI
Infernef chua n, do do ba n co fhô gu I fhu dô n chu ng fheo ca ch fuong
fu nhu gu I cho ba f ky hô p fhu Infernef na o.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 107
ÐôI khI ba n pha I da nh va o mô f va I dIô u gì do ky dI dô gu I fhu dI.
Trong pha n "Ca c hô fhô ng fhu fin" duo I day frong chuong na y, ba n
co fhô fìm fha y nhu ng gì ca n cho nhIô m vu na y.

X.400: Chu ng fôI fu bôn chinh quyô n dô n dô gIu p ca c ba n

Sau khI Infernef da ra do I duo c nhIô u nam, va fhu dIô n fu co n Iau
hon fhô nu a, fô chu c quô c fô chIu fra ch nhIô m vô ca c fIôu chua n
dIô n fhoa I va nhu ng va n dô fuong fu , duo c go I Ia CCITT |fôn fIô ng
Pha p vIô f fa f cu a InfernafIonaI TeIephone CommIffee) quyô f dInh
ra ng ho cu ng fham gIa va o IInh vu c fhu dIô n fu .

Ða n co fhô nghI ra ng va n dô cu fhô nôn Ia m Ia cha p nha n nhu ng
fIôu chua n hIô n fa I vì chu ng co Ie fo ra da ng fIn ca y va ma nh me |ô
không, suy nghI do chI chu ng fo ra ng ba n se không bao gIo fIô n xa
duo c nhu mô f nha pha f frIô n ca c fIôu chua n fruyô n fhông quô c fô
ma fhôI). Ho quyô f dInh dua ra X.400, mô f fhu hoa n foa n mo I va
phu c fa p. No I mô f ca ch công bình, X.400 da xu Iy duo c va I va n dô
ma fhu fin Infernef |duo c go I Ia RIC822 fheo nhu fa I IIô u mô fa )
không Ia m duo c hoa c if ra Ia không Ia m duo c cho dô n fho I gIan ga n
day. Nhung X.400 phu c fa p dô n nô I ma no ma f ga n 10 nam fu khI
dua ra ba n da u fIôn cho dô n khI no fro fha nh phô bIô n.

Mô f dIa chI X.400 không don fhua n Ia mô f fôn va mô f Ia nh vu c ma
no Ia ca mô f nho m fhuô c finh. Su mô fa chinh fhu c ke o da I ha ng
chu c, fha m chi ha ng fram frang gIa y nhung fôI se fIô f kIô m fhì gIo
cho ba n ba ng ca ch chI fha o Iua n nhu ng co so fô I fhIô u. Nhu ng fhuô c
finh fhuo ng duo c quan fam va ma duo c su du ng dô da I dIô n cho
chu ng nhu sau:

Ho |S): ho cu a nguo I nha n.
Tôn |C): fôn cu a nguo I su du ng.
Tôn vIôf fa f |T): fôn hoa c fôn Io f vIôf fa f.
Pha hô , do I |CQ hoa c Q): Jr., III v.v...
Tôn Ia nh vu c qua n Iy |AÐMÐ hoa c A): if nhIô u gIô ng fôn hô fhô ng fhu
fin.
Tôn Ia nh vu c rIông |PRMÐ hoa c P): if nhIô u gIông fôn cu a mô f hô fhông
rIông duo c nôI qua cô ng nôI va o AÐMÐ.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 108
Tô chu c |O): Tô chu c ma nguo I nha n Ia fha nh vIôn, co fhô co hoa c không
co IIôn hô vo I AÐMÐ hoa c PRMÐ.
Quôc gIa |C): ma quôc gIa haI chu sô |Xem Phu Iu c A).
Thuô c finh xa c dInh fheo Ia nh vu c |ÐÐ hoa c ÐÐA): baf ky ma na o nha n
dIô n nguo I nha n nhu fôn nguo I su du ng hoa c sô fa I khoa n.

Ða n ma ho a fa f ca nhu ng fhuô c finh na y frong mô f dIa chI ba ng
ca ch su du ng da u / dô ngan ca ch chu ng va vIô f fu ng fhuô c finh ra
ma , da u ba ng va gIa frI. Ro rô I chu 7 Không |Không fhô fuo ng fuo ng
vì sao).

Ðay Ia mô f vi du cu fhô : gIa su ba n cu a ba n su du ng dIch vu
SprInfmaII cu a SprInf |fruo c day duo c go I Ia TeIemaII, AÐMÐ) co
kô f nô I X.400 dô n Infernef. Tôn cu a anh fa Ia SamueI TIIden, sô ng
fa I My va Ia m vIô c cho Tammany HaII. Ca c fhuô c finh cu a anh fa
Ia :

G: Samuel
S: Tilden
O: Tammany Hall
C: US

Ðo do , dIa chI co fhô Ia

/G=Samuel/S=Tilden/O=Tammany all/C=US/ADMD=TELEMAIL/@sprint.com

vì Ia nh vu c Infernef da nh cho cô ng nô I Ia sprInf.com. Chu y da u /
xua f hIô n ngay da u dIa chI va fruo c da u ®. Thu fu cu a ca c pha n
duo c phan ca ch ba ng da u / không fha nh va n dô .

Nhu ng fhuô c finh na o ma ba n fhu c su ca n cho mô f dIa chI na o do
fhì kha c nhau fu noI na y sang noI kha c. Va I Ia nh vu c chI kô f nô I vo I
mô f quô c gIa duy nha f va AÐMÐ, do do ba n không su du ng mô f sô
fhuô c finh do cho nhu ng Ia nh vu c do . Ða n ca n fìm xem ca c fhuô c
finh na o ca n fhIô f dô I vo I fu ng hô fhô ng X.400. Trôn Iy fhuyô f, ca c
fhuô c finh du fhu a không fha nh va n dô nhung aI bIô f dIô u gì xa y ra
frôn fhu c fô 7

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 109
Mô f su don gIa n ho a a p du ng cho fruo ng ho p phô bIô n frong do
fhuô c finh ca n fhIô f duy nha f Ia fôn fha f cu a nguo I nha n. Nô u fôn
nguo I su du ng Ia Rufherford Ð.Hayes fhì da ng fhuô c finh da y du Ia

/G=Rutherford/I=B/S=Hayes/

Nhung fhay vì va y, ba n co fhô vIô f

Rutherford B.Hayes

Kha fIô n Io I pha I không7 Ða n co fhô bo fôn Io f hoa c fôn vIô f fa f nô u
ba n muô n. Ða n co fhô hy vo ng ra ng ha u hô f ca c dIa chI X.400 dô u
co fhô duo c vIô f fheo ca ch na y nhung rô I cu ng dô n fha f vo ng fhôI.

Trong ha u hô f ca c fruo ng ho p, ca ch dô nha f dô fìm ra dIa chI X.400
cu a aI do Ia yôu ca u ho gu I cho ba n mô f fhông dIô p va xem do ng
Irom: no I gì. Nô u fha f ba I fhì ba n pha I fhu fhôI.

X.500: Chuá ng töi tûâ bïn chñnh quyïìn vaâ chuá ng töi trúã laå i

Mô f mô hình chinh fhu c duo c go I Ia X.500 duo c mang dô n cho
chu ng fa fu cu ng nhu ng nguo I da fa o ra X.400. X.500 fô chu c du
IIô u nhu mô f kô sa ch da y nhu ng quyô n sô sô dIô n fhoa I |hoa c frong
mô f hô fhô ng X.500 Io n, no gIô ng nhu mô f fhu vIô n gô m ca c kô duo c
fô chu c fheo quô c gIa). Ðô I vo I ba f ky mô f nguo I na o, ba n pha I cho
X.500 bIô f quyô n na o dô no fìm. Chu y : Ðuo ng nhu X.500 se fhu c su
duo c su du ng mo I noI do haI Iy do. Mô f Ia , no fuong dô I dô su du ng
hon X.400 va haI Ia không co mô f dô I fhu ca nh franh na o.

Ta I fho I dIô m na y, ha u hô f ca c dIch vu X.500 Ia co finh fuong fa c,
nghIa Ia ba n IogIn va o chu ng va da nh va o yôu ca u cu a ba n. No I
chung, ba n dua va o nhu ng pha n ma ba n bIô f nhu fôn nguo I va fô
chu c va no se cho ba n fha y nhu ng fôn na o phu ho p. Ta f ca ca c hô
fhô ng fuong fa c dô u co mô f Ioa I HeIp na o do dô gIu p do , do do nô u
ba n ga p kho khan, fhu nha n 7 hoa c da nh va o heIp.
ÐIch vu X.500 phô bIô n nha f duo c go I Ia fred |vIô f fa f cu a Ironf
Ðnd fo ÐIrecforIes). Ða n co fhô fhu ba ng ca ch du ng feInef |xem
chuong 14) nô I dô n vp.psI.com hoa c vp1.psI.com va IogIn Ia fred.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 110
Nô u ba n chI da nh va o fôn cu a aI do fhì fred se cô ga ng fìm frong
fhu mu c cu c bô nhu ng nguo I Ia m vIô c fa I PSI, nha cung u ng ma ng
Infernef cung ca p dIch vu fred. Nô u nguo I ba n dang fìm không co o
PSI fhì ba n ca n cho fred bIô f noI dô fìm. Ca ch Ia m dô nha f Ia da nh
va o |gIa su ba n nghI ra ng nguo I do Ia m vIô c cho mô f fô chu c ba f da u
ba ng chu I)

whois John Smith -org F*

KhI do fred se fìm fu ng fô chu c phu ho p va ho I xem ba n co muô n
fìm frong quyô n sô dIô n fhoa I do hay không. Co fhô nha n Y hoa c N.
Trôn Iy fhuyô f, ba n co fhô da nh va o

whois John Smith -org *-geo @c=US

dô no fìm frong fa f ca ca c fhu mu c nhu ng công fy fa I Hoa Ky .
Nhung frôn fhu c fô fhì chuong frình fred va n co n Ia mô f Ioa I
chuong frình don gIa n va co xu huo ng không cha y duo c nô u ba n
dua ra nhu ng cau ho I phu c fa p.

Knovbof

Mô f hô fhô ng fìm dIa chI nu a cu ng da ng xem xe f Ia knovbof. Ða n
kô f nô I va o no ba ng feInef |Xem chuong 14) ba ng ca ch da nh va o

telnet nri.reston.va.us 185

|185 co nghIa Ia ba n muô n IogIn va o server knovbof fhay vì IogIn
bình fhuo ng). Nô u sau do hIô n ra da u do I Iô nh fhì chI ca n da nh va o
fôn nguo I va do I, dôI khI ke o da I nhIô u phu f vì no pha I fìm frong
foa n bô fhu mu c va cho bIô f nhu ng gì no fìm duo c. Knovbof fruy
ca p dô n mô f sô fhu mu c ma Ie ra không dô fruy ca p, bao gô m ca fhu
mu c da nh cho MCI MaII, do do no da ng duo c xem xe f. Tuy nhIôn,
fheo kInh nghIô m cu a fôI, dôI khI no bo so f va I dIô u - vi du nhu fôI
co mô f accounf MCI MaII nhung vì mô f Iy do na o do ma Knovbof
không fìm fha y fôI frôn do .


INTÐRNÐT TOA N TÂ P 111
CA C HÐ THO NC TH! TIN

Ðuo I day Ia mô f danh sa ch nga n nhu ng hô fhô ng fru c fuyô n va fhu
fin chu yô u duo c kô f nô I vo I Infernef va ca ch dô gu I fhu cho nhu ng
nguo I frôn hô fhô ng.

America Online

Tôn cu a nguo I su du ng fhuo ng Ia fôn da y du cu a nguo I do . Ðô gu I
fhu dô n mô f nguo I fôn Ia Aaron Ðurr, da nh va o

aaronburr@aol.com

Chu y : Mô f sô nguo I su du ng da cho n ca c fôn fhu fin không IIôn
quan dô n fôn fha f, ba n se pha I go I dIô n cho ho dô ho I.

AT&T MaII

Nguo I su du ng co ca c fôn fu y y . Ðô gu I fhu dô n mô f nguo I su du ng
fôn Ia bIIvef, da nh va o

blivet@attmail.com

ÐITNÐT

ÐITNÐT Ia mô f ma ng cu a ha u hô f ca c ma y maInframe IÐM. Mô I
fôn hô fhô ng fô I da fa m ky fu . Ca c fôn hô fhô ng fhuo ng chu a chu
VM, fôn cu a hô dIô u ha nh duo c su du ng frôn ha u hô f ca c dIa dIô m
ÐITNÐT. Ca c fôn nguo I su du ng Ia fu y y nhung fhuo ng cu ng Ia fa m
ky fu hoa c if hon. NhIô u dIa dIô m ÐITNÐT cu ng co ca c fôn Ia nh vu c
fhu fin Infernef, do do ba n co fhô gu I fhu dô n chu ng ba ng con
duo ng Infernef bình fhuo ng.

Nô u chuong frình fhu fin ba n su du ng duo c fa o ca u hình fô f fhì no
co fhô co mô f sefup cha p nha n ÐITNÐT dô xu Iy nhu ng hô fhô ng
ÐITNÐT không fru c fIô p co ma f frôn Infernef. Ðo do , ba n co fhô gu I
fhu dô n, vi du nhu, JSMITH fa I XYZVM3 ba ng ca ch da nh va o

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 112
jsmith@xyzvm3.bitnet

Nô u fha f ba I, ba n pha I gu I fhu fru c fIô p cho cô ng nô I ÐITNÐT. Ðay
Ia nhu ng dIa chI su du ng haI cô ng nô I cha p nha n fhu fin cu a nguo I
ngoa I:

jsmIfh%xyzvm3.bIfnef®mIfvma.mIf.edu
jsmIfh%xyzvm3.bIfnef®cunyvm.cuny.edu

HaI cô ng nô I na y fuong u ng do MIT va CIfy !nIversIfy of Nev York
|C!NY) cung ca p cho cô ng dô ng Infernef.

ÐIX

ÐIX Ia mô f hô fhô ng fhuong ma I fruo c day do fa p chi Ðyfe dIô u
ha nh va hIô n do CeneraI VIdeofexf da m nhIô m. Nhu ng fôn nguo I su
du ng Ia nhu ng chuô I nga n fu y y . Ðô gu I fhu dô n nguo I su du ng
xxxxx, da nh va o

xxxxx®bIx.com

CompuServe

CompuServe Ia mô f dIch vu fru c fuyô n Io n |Co aI không bIô f dIô u
na y không7). Ðo nhu ng Iy do IIch su , ca c fôn nguo I su du ng frôn
CompuServe Ia mô f ca p sô ba f phan, fhuo ng ba f da u ba ng sô 7. Nô u
fôn nguo I su du ng Ia 712345,6701 fhì dIa chI Ia

712345.6710®compuserve.com

Iuu y : dIa chI du ng da u cha m chu không du ng da u pha y vì ca c dIa
chI Infernef không fhô chu a ca c da u pha y.

ÐeIphI

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 113
ÐeIphI Ia mô f dIch vu fru c fuyô n fu CeneraI VIdeofexf, noI dIô u
ha nh ÐIX, fuy ra ng ca c dIch vu Ia rIông bIô f |ÐeIphI ga n day duo c
ba n cho Ruperf Murdoch, fru m fhông fIn). Ca c fôn nguo I su du ng
ÐeIphI Ia nhu ng chuô I fu y y , fhuo ng ga p nha f Ia chu vIô f fa f da u
fIôn va ho cu a nguo I su du ng. Ðô gu I cho nguo I su du ng jIevIne
|chinh Ia fôI da y), da nh va o

jIevIne®deIphI.com

ÐasyIInk

ÐasyIInk Ia dIch vu fhu fin fruo c day do Wesfern !nIon dIô u ha nh
va hIô n do AT&T. Nhu ng nguo I su du ng co ca c sô co 7 chu sô . Ðô
gu I cho nguo I su du ng 3141592, da nh va o

3141592®eIn.affmaII.com

IIÐONÐT

IIÐONÐT Ia mô f ma ng ÐÐS ra f Io n, co quy mô foa n fhô gIo I. Trôn
IIÐONÐT, nguo I fa duo c nha n dIô n ba ng fôn cu a mình va mô I ÐÐS
ca nhan |duo c go I Ia nu f) co mô f sô gô m 3 hoa c 4 pha n duo I da ng
1:2/3 hoa c 1:2/3.4. Ðô gu I mô f fhông dIô p cho Crover CIeveIand fa I
nu f 1:2/3.4, da nh va o

grover.cIeveIand®p4.f3.n2.z1.fIdonef.org

Nô u nu f co mô f fôn gô m ba pha n nhu 1:2/3, da nh va o

grover.cIeveIand®.f3.n2.z1.fIdonef.org

CÐnIe

CÐnIe Ia mô f dIch vu fru c fuyô n do CeneraI ÐIecfrIc dIô u ha nh. No
Ia da u cuôI mang finh fhuong ma I cu a dIch vu fru c fuyô n fhuong
ma I cu a CeneraI ÐIecfrIc ra do I fu nhu ng nam 1960. Mô I nguo I su
du ng co mô f fôn su du ng fhuo ng Ia mô f chuô I fu y y va không go I
nho , va mô f fôn fhu fin fhuo ng co IIôn quan dô n fôn nguo I su du ng.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 114
Ða n ca n bIô f fôn fhu fin cu a mô f nguo I su du ng, nhu kIô u
J.SMITH7:

J.SMITH7®genIe.geIs.com

MCI MaII

MCI MaII Ia mô f hô fhô ng fhu dIô n fu fhuong ma I va Io n. Mô I nguo I
su du ng co mô f sô hIô u su du ng 7 ky sô duo c ba o da m finh duy nha f
va mô f fôn nguo I su du ng co fhô hoa c không fhô duy nha f. Ða n co
fhô gu I dô n sô , fôn nguo I su du ng hoa c fôn fha f, su du ng nhu ng da u
ga ch fhay vì khoa ng frô ng:

123457®mcImaII.com

jsmIfh®mcImaII.com

john_smIfh®mcImaII.com

Nô u ba n gu I dô n fôn nguo I su du ng hay fôn fha f va fôn na y không
duy nha f fhì MCI se ca n fha n gu I cho ba n mô f danh sa ch ca c fôn co
fhô duo c dô ba n gu I Ia I fhông dIô p cu a ba n dô n mô f nguo I fhôI. Ca c
sô hIô u su du ng cu a MCI dôI khI duo c vIô f vo I mô f da u ga ch ngang
nhu sô dIô n fhoa I nhung ba n không ca n su du ng da u ga ch frong dIa
chI cu a ba n.

ProdIgy

ProdIgy Ia mô f hô fhông fru c fuyôn raf Io n do IÐM va Sears dIô u
ha nh |Chu ng fôI nghe no I ra ng ho co fhô co fo I 10.000 nguo I su
du ng dô ng fho I). Ho no I ra ng ho se co mô f cô ng nô I Infernef. Nhu ng
nguo I su du ng co ca c fôn su du ng fu y y nhu kIô u KS8CN3. Nô u va
khI cô ng nô I hoa f dô ng, ba n co fhô gu I fhu dô n

KS8CN3®prodIgy.com

SprInfmaII |TeIemaII)

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 115
SprInfmaII Ia mô f hô fhô ng fhu dIô n fu do SprInfnef cung ca p.
SprInfmaII fhuo ng duo c go I Ia TeIemaII vì SprInfnef fhuo ng duo c
go I Ia TeIenef |No Ia sa n pha m công nghô phu cu a công frình
ARPANÐT ban da u da n dô n Infernef).

SprInfmaII Ia hô fhô ng fhu fin X.400 chu yô u fa I Hoa Ky . Nhu fôI
da nôu o frôn, dô gu I mô f fhông dIô p cho nguo I su du ng duo c go I fôn
Ia SamueI TIIden vo I fôn fha f Tammany HaII fa I Hoa Ky , da nh va o

/C=SamueI/S=TIIden/O=Tammany aII/C=!S/AÐMÐ=TÐIÐMAII/®sprInf.com

!!CP

!!CP Ia mô f hô fhô ng fhu fin cu va fhô so va n co n duo c su du ng
bo I ra f nhIô u fra m Ia m vIô c !NIX vì no mIô n phi. Ca c dIa chI
!!CP bao gô m mô f fôn hô fhô ng va fôn nguo I su du ng, ca haI Ia
nhu ng chuô I nga n va fu y y . Vi du , do nhu ng Iy do IIch su , hô fhô ng
fa I Ða n doanh Infernef for ÐummIes co dIa chI !!CP - Iecc - cu ng
nhu dIa chI Infernef fhông fhuo ng cu a no , do do ba n co fhô gu I fhu
dôn Iecc!dummIes. |Ða u "!" duo c go I Ia "bang" va dIa chI co da u "!"
duo c go I Ia bang pafh address). Cu ng fô n fa I nhIô u dIa chI !!CP
chuyô n fhu qua nhIô u Ia n |muIfIhop address): vorId/Iecc!dummIes
du ng dô gu I fhông dIô p fruo c hô f dô n ma y finh vorId, ma y na y gu I
dô n Iecc ma dIa chI Ia dummIes. Thông fhuo ng, ca c dIa chI !!CP
duo c vIô f IIôn quan dô n mô f ma y chu Infernef cu ng su du ng !!CP,
do do ba n co fhô gu I fhu dô n:

vorId!Iecc!dummIes®uunef.uu.nef

|Tuy ra ng nô u ba n gu I dô n dummIes®Iecc.com fhì nhanh hon vì no
fra nh duo c !!CP cha ng co nghIa gì). ÐIa chI na y co nghIa Ia gu I
fhông dIô p dô n uunef.uu.nef ba ng ca ch su du ng fhu fin Infernef
fhuo ng Iô , rô I ba ng !!CP dô n vorId va mô f Ia n gu I ba ng !!CP
kha c fo I Iecc va fu do fo I hô p fhu duo c go I Ia dummIes. Nô u ba n
nghI ra ng dIô u na y ngu ngô c va ra c rô I fhì ba n không pha I Ia nguo I
duy nha f nghI ra dIô u do .
!!NÐT CommunIcafIon Ia mô f chuong frình Io n, không sInh Io I,
mang fhu dIô n fu cu ng nhIô u fhu kha c dô n ca c ma y su du ng !!CP.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 116
Ha u hô f ca c kha ch ha ng cu a !!NÐT cu ng dô u co dIa chI Infernef
bình fhuo ng ma chu ng duo c chuyô n fha nh ca c dIa chI !!CP mô f
ca ch nô I bô . Nô u ba n bIô f dIa chI Infernef ro hon Ia dIa chI !!CP
fhì ha y su du ng no .

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 117
Chuong 10

S! Ð! NC CA C ÐANH SA CH TH! TIN
ÐA N CO CHA C ÐÂY KHONC PHA I IA MO T TH! VO TICH S!
HAY KHONC7

Ðay gIo ba n da bIô f fa f ca vô ca ch gu I va nha n fhu, chI co n mô f dIô u
ngan ca ch ba n va mô f cuô c sô ng fra n nga p fhu fu : ba n không bIô f
nhIô u nguo I dô co fhô frao dô I fhu fu . May fhay, ba n co fhô fu da f
mình va o ra f nhIô u danh sa ch gu I fhu dô ba o da m ra ng mô I sa ng
hô p fhu cu a ba n co 400 fhông dIô p |Vang, ba n co fhô nôn ba f da u
vo I mô f hoa c haI danh sa ch fhôI).

Nguyôn fa c cu a mô f danh sa ch gu I fhu Ia hoa n foa n don gIa n. Ða n
fhan danh sa ch co mô f dIa chI fhu fin va ba f ky dIô u gì ma nguo I fa
gu I fo I dIa chI do dô u duo c gu I fo I fa f ca nhu ng nguo I frôn danh
sa ch do , Ia nhu ng nguo I fhuo ng fra Io I ca c fhông dIô p. Kô f qua Ia
mô f cuô c da m fhoa I dIô n ra. Ca c danh sa ch kha c nhau co nhu ng
kIô u ha nh van kha c nhau. Mô f sô kha Ia fheo du ng fhô fhu c, dô ca p
ga n nhu chinh fhu c dô n chu dô cu a danh sa ch. Nhu ng danh sa ch
kha c co xu huo ng bay bô ng va fu do. Ða n pha I do c ca c danh sa ch do
frong mô f chô c Ia f dô co fhô bIôf duo c nôn fheo Iô I na o.

Ca c fIn fu c !SÐNÐT Ia mô f ca ch kha c dô co nhu ng cuô c da m fhoa I
fIô p dIô n ba ng fhu dIô n fu va su kha c bIô f gIu a !SÐNÐT vo I ca c
danh sa ch kha c Ia ra f không ro ra ng |Mô f sô chu dô hIô n dIô n frôn
ca ca c danh sa ch fhu fin Ia n !SÐNÐT, do do nhu ng nguo I co hoa c
không fruy ca p dô n fIn fu c dô u co fhô fham gIa). Chuong 11 no I vô
!SÐNÐT.

VA O VA RA KHO I CA C ÐANH SA CH TH! TIN

Ca ch va o va ra kho I ca c danh sa ch fhu fin fhì don gIa n fhôI: ba n gu I
mô f fhông dIô p fhu fin. Co haI fruo ng pha I qua n Iy danh sa ch fhu
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 118
fin fô ng qua f: caá ch thuã cöng vaâ caá ch tûå àöå ng. ÐIô u ha nh kIô u fhu
công Ia ca ch cu hon: fhông dIô p cu a ba n duo c mô f nguo I do c, nguo I
na y ca p nha f ho a nhu ng fIIe dô dua nguo I fa va o hay ra kho I danh
sa ch. Io I fhô cu a vIô c dIô u ha nh kIô u fhu công Ia ba n co duo c dIch
vu ca nhan; ba f Io I Ia nguo I phu fra ch ca p nha f danh sa ch co fhô
không co ma f dô phu c vu ba n duo c khI co công vIô c kha c ca p fhIô f
hon |vi du nhu vIô c Ia m fhu c su cu a anh fa).

Phô bIô n hon hIô n nay ca c danh sa ch duo c ca p nha f fu dô ng, chI
da nh su chu y cu a con nguo I va o nhu ng Iu c co ra c rô I. Ca c hô fhô ng
qua n Iy fhu fin duo c su du ng phô bIô n nha f Ia ho ca c chuong frình
IISTSÐRV ma chu ng fa se fha o Iua n rIông frong chuong na y.

Ðô I vo I nhu ng danh sa ch kIô u fhu công, co mô f quy uo c duo c fuan
fhu rô ng ra I vô ca c dIa chI danh sa ch va fhu fin. CIa su ba n muô n
fham gIa mô f danh sa ch nhu ng nguo I ham mô James Ðuchanan
|fô ng fhô ng fhu 15 cu a Hoa Ky , nguo I duy nha f không bao gIo Ia p
gIa dình nô u ba n không nho IIch su ) va fôn cu a danh sa ch Ia
buchanan-lovers@blivet.com. ÐIa chI cu a nguo I dIô u ha nh ha u nhu
cha c cha n Ia buchanan-lovers-request@blivet.com. No I mô f ca ch
kha c, chI ca n fhôm -requesf va o dIa chI danh sa ch Ia co duo c dIa chI
cu a nguo I dIô u ha nh.Vì danh sa ch na y duo c ca p nha f ba ng fhu công
nôn yôu ca u cu a ba n dô duo c dua va o hoa c ra kho I danh sa ch không
ca n mô f da ng fhu c rIông bIô f na o ma chI ca n IIch su vu a du . Xin
àûa töi vaâ o danh saá ch buchanan-lovers Ia duo c rô I. KhI ba n quyô f
dInh ra ng ba n da ca m fha y du vo I Ðuchanan fhì fhông dIô p Xin àûa
töi ra khoã i danh saá ch buchanan-lovers cu ng fô f.

Ia m fhô na o không bI frông co ve ngu ngô c

Ðay Ia mô f me o: sau khI ba n dang ky va o mô f danh sa ch, du ng gu I
cho danh sa ch do ba f ky dIô u gì cho dô n khI ba n do c vô no khoa ng
mô f fua n Iô . Ha y fIn fôI dI, no hoa f dô ng ma không ca n nha n fhu c
cu a ba n fu khI ba f da u va hoa n foa n co fhô fIô p fu c nhu va y frong
mô f fua n Iô nu a.

ÐIô u na y cho ba n co hô I fìm hIô u ca c Ioa I chu dô ma nguo I fa fhu c
su fha o Iua n, gIo ng van cu a danh sa ch v.v... No cu ng cho ba n mô f y
kIô n xa c da ng vô nhu ng chu dô na o ma nguo I fa da cha n. SaI Ia m cô
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 119
dIô n cu a mô f nguo I mo I dô n Ia dang ky va o mô f danh sa ch va ngay
sau do gu I mô f fhông dIô p ho I mô f cau ho I ngu ngô c fhu c su không
fhich ho p dô n chu dô . Ha y cho co hô I fô f va du ng dô xa y ra nhu ng
dIô u ngu ngô c.

SaI Ia m fhu haI cu a nguo I mo I dô n Ia gu I mô f fhông dIô p fru c fIô p
cho danh sa ch ho I ra ng nôn dang ky gIa nha p hoa c không. Mô f
fhông dIô p nhu va y nôn dI dô n dIa chI IISTSÐRV, noI nguo I dIô u
ha nh |nguo I hoa c ma y) co fhô xu Iy chu không nôn gu I dô n ba n fhan
danh sa ch, noI mo I nguo I su du ng kha c co fhô fha y ba ng ba n dang
Ia m rô I Iôn.

Nhu ng fhông dIô p gu I cho ca c dIa chI cu a nguo I dIô u ha nh duo c do c
va xu Iy bo I nhu ng nguo I dôI khI cu ng pha I an, ngu va Ia m nhu ng
công vIô c dô u da n kha c cu ng nhu Ia duy frì ca c danh sa ch fhu fin.
ÐIô u na y co nghIa Ia ho không nha f fhIô f pha I do c yôu ca u cu a ba n
ngay khI no dô n, co fhô ca n mô f nga y dô duo c fhôm va o hoa c Ioa I bo
kho I mô f danh sa ch, va sau khI ba n da ra kho I danh sa ch, ba n co
fhô se nha n fhôm mô f if fhông dIô p nu a fruo c khI chu ng fhu c su fu
bo ba n. Nô u no ke o da I hon du kIô n, ha y kIôn nha n. Va du ng gu I
nhu ng fhông dIô p fIô p fheo- chu ng chI Ia m bu c mình nguo I dIô u
ha nh danh sa ch ma fhôI.

IISTSÐRV, nguo I dIô u ha nh fhu fin cu a ma y finh

Ma ng ÐITNÐT |xem chuong 9) ban da u duo c fhIô f Ia p sao cho vIô c
duy nha f no co fhô Ia m duo c Ia chuyô n ca c fIIe va fhông dIô p fu hô
fhô ng na y sang hô fhô ng kha c. Kô f qua Ia nhu ng nguo I su du ng
ÐITNÐT nhanh cho ng pha f frIô n ra f nhIô u danh sa ch fhu fin vì
không co ca ch fIô n Io I na o kha c - nhu ca c fIn !SÐNÐT - sa n co .

Ðuy frì fa f ca nhu ng danh sa ch fhu fin do da fu ng va va n co n ca n
raf nhIô u công vIô c, do va y dô qua n Iy nhu ng danh sa ch fhu fin fhì
nhu ng nguo I su du ng ÐITNÐT dua ra mô f chuong frình go I Ia
IISTSÐRV cha y frôn ca c ma y finh maInframe IÐM Io n |Ca c kIô u
maInframe IÐM fo ra ua fhich da c bIô f nhu ng fôn chu vIô f hoa co 8
ky fu T!Y Ra NC Ðô I Vo I Ha ! Hô T CHu NC TA Ðo C TÐN Na Y
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 120
NCHÐ Co Ve NH! ÐANC He T IÐN). Ðan da u, chI co nhu ng nguo I
su du ng duo c kô f nô I fru c fIô p vo I ÐITNÐT mo I co fhô su du ng
IISTSÐRV nhung nhu ng ba n hIô n fa I da duo c ca I fhIô n sao cho ba f
ky aI co mô f dIa chI Infernef dô u co fhô su du ng. Tha f ra,
IISTSÐRV da pha f frIô n dô n dô no Ia mô f chuong frình fhu fin
foa n dIô n vo I vô sô da c dIô m ma ha u hô f frong sô do ba n không ca n
pha I quan fam.

IISTSÐRV hoI kho su du ng nhung no co mô f Io I fhô Io n Ia co fhô xu
Iy mô f ca ch dô da ng nhu ng danh sa ch fhu fin bao gô m ha ng nga n
fha nh vIôn, dIô u na y dôI khI Ia m cho ca c chuong frình fhu fin
Infernef bI fa c nghe n |Vi du , IISTSÐRV co fhô gu I fhu cho 1000 dIa
chI frong vo ng 5 phu f frong khI do mô f chuong frình gu I fhu
Infernef fhuo ng ky pha I ma f 1 gIo ).

Ca c fhông dIô p fo m fa f cu a ma y finh!

Mô f sô ca c danh sa ch fhu fin fhuo ng duo c fo m fa f Ia I. Mo I fhông
dIô p sau mô f khoa ng fho I gIan na o do |fhuo ng Ia mô f hay haI nga y)
duo c nho m Ia I frong mô f fhông dIô p Io n vo I ba ng nô I dung duo c
fhôm va o phia frôn. NhIô u nguo I fha y dIô u na y fhu vI hon nha n ca c
fhông dIô p rIông re vì co fhô dô da ng xem mo I fhông dIô p cu ng Iu c
fheo chu dô .

Mô f sô chuong frình fhu fin va do c fIn cho ba n co kha nang chIa ca c
fo m fa f na y fro Ia I ca c fhông dIô p rIông re sao cho ba n co fhô xem
chu ng fu ng ca I mô I Ia n frong khI va n co n duo c quy fu fha nh nho m.
ÐôI khI dIô u na y duo c go I Ia bung mô f fo m fa f ra |expIode a dIgesf).
Ha y ho I mô f chuyôn vIôn fa I chô ca ch ba n co fhô su du ng finh cha f
na y frôn chuong frình fhu fin cu c bô cu a ba n.

Ða n fu dua mình va o va ra kho I danh sa ch fhu fin IISTSÐRV ba ng
ca ch gu I fhu cho IISTSÐRV®some.machIne.or.ofher, frong do
some.machIne.or.ofher Ia fôn cu a mô f ma y finh da c bIô f chu a danh
sa ch fhu fin. Mô f sô danh sa ch co o nhIô u ma y |Xem pha u n "Ca c ky
xa o IISTSÐRV" duo I day frong chuong na y). Vì Ia nhu ng chuong
frình ma y finh nôn ca c nha dIô u ha nh danh sa ch IISTSÐRV kha Ia
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 121
ngo nga n, do do ba n pha I no I chuyô n vo I chu ng mô f ca ch ro ra ng va
ra nh ma ch.

Vi du , gIa su ba n muô n gIa nha p mô f danh sa ch go I Ia SN!IIÐ-I
|ca c danh sa ch fhu fin IISTSÐRV fhuo ng kô f fhu c ba ng -I) co o
nfv.com. Ðô gIa nha p, gu I mô f fhông dIô p dô n LISTSERV@ntw.com
chu a do ng sau

SUB SNUFLE-L Roger Sherman

Ða n không ca n fhôm do ng chu dô hoa c ba f ky dIô u gì kha c va o
fhông dIô p na y. S!Ð Ia vIô f fa f cu a subscribe |dang ky ), SNUFLE-
L Ia fôn cu a danh sa ch va ba f cu gì sau do duo c xem Ia fôn fha f cu a
ba n |Ða n co fhô dô ba f ky nhu ng gì ba n muô n nhung ha y nho ra ng
no se hIô n dIô n frong dIa chI hô I ba o cu a ba f ky nhu ng gì ba n gu I
dô n danh sa ch). Cha ng bao Iau sau do , ba n co fhô nha n duo c haI
fhông dIô p gu I Ia I:

Mô f fhông dIô p cha o mu ng do ma y fa o ra, cho ba n bIô f ra ng ba n da
gIa nha p danh sa ch cu ng vo I mô fa mô f sô Iô nh ba n co fhô su du ng
vo I quyô n hô I vIôn cu a danh sa ch fhu fin na y.

Mô f fhông dIô p cu c ky buô n cha n cho ba n bIô f ra ng ma y finh
maInframe IÐM da cha y mô f chuong frình dô xu Iy yôu ca u cu a ba n
va ba o ca o con sô chinh xa c bao nhIôu pha n nga n gIay gIo ma y finh
va sô fa c vu dIa ma yôu ca u na y ca n.

Ðô gu I mô f fhông dIô p cho danh sa ch na y, ha y gu I fhu cho fôn danh
sa ch frôn cu ng ma y - frong fruo ng ho p na y Ia SN!IIÐ-
I®nfv.com. Ha y cha c ra ng ba n cung ca p chu dô . Trong va I phu f,
mo I nguo I frôn kha p fhô gIo I dô u do c fhông dIô p cu a ba n.

Ðô ra kho I danh sa ch, Ia I vIô f cho
IISTSÐRV®some.machIne.or.ofher nhung Ia n na y Ia :

SICNOII SN!IIÐ-I

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 122
hoa c ba f ky fôn na o cu a danh sa ch. Ða n không pha I dua ra fôn cu a
ba n nu a vì sau khI ba n ra kho I danh sa ch, IISTSÐRV không co n
quan fam dô n ba n va hoa n foa n quôn ra ng ba n da fu ng fô n fa I.

Mô f sô danh sa ch kho va o va ra hon nhu ng danh sa ch kha c.
Thuo ng ba n yôu ca u duo c va o mô f danh sa ch va ba n da va o danh
sa ch do . Tuy va y, frong mô f sô fruo ng ho p danh sa ch không mo
rô ng cho mo I nguo I muô n va o va nguo I chu cu a danh sa ch cho n Io c
ra nhu ng yôu ca u gIa nha p danh sa ch. Trong nhu ng fruo ng ho p
kha c, nô u ba n xIn gIa nha p, IISTSÐRV gu I cho ba n mô f fhông dIô p
dô cha c ra ng dIa chI cu a ba n Ia du ng va ba n pha I fra Io I Ia I Ia OK
hoa c ba ng mô f dIô u gì do . |Nhu ng fhông dIô p na y co xu huo ng no I
kha ro ra ng nhu ng gì ba n duo c mong do I pha I Ia m).

Ðô IIôn Ia c vo I nguo I dIô u ha nh mô f danh sa ch na o do , dIa chI fhu
fin cu a anh fa Ia OWNÐR-, sau do Ia fôn danh sa ch, vi du nhu
OWNÐR-SN!IIÐ-I. Nguo I chu danh sa ch co fhô Ia m mo I vIô c dô I
vo I danh sa ch ma nhu ng nguo I kha c không fhô Ia m duo c. Ða c bIô f,
nguo I na y co fhô su a chu a nhu ng fôn bI saI hoa c fhôm va o mô f fôn
ma vì Iy do gì do phuong pha p fu dô ng không fhô xu Iy duo c. Ða n
pha I nho dô n su can fhIô p kIô u fhu công nô u hô fhô ng fhu fin cu a
ba n không dua dIa chI fhu fin du ng cu a ba n va o do ng Irom: cu a
fhông dIô p cu a ba n, fruo ng ho p na y dôI khI xa y ra khI hô fhô ng fhu
fin cu c bô cu a ba n không duo c fhIô f Ia p du ng.

Mô f sô ky xa o IISTSÐRV

Nhu ng nguo I duy frì IISTSÐRV da fhôm va o ra f nhIô u da c dIô m
ma nô u mô fa da y du fhì pha I ca n ca quyô n sa ch va no I mô f ca ch
fha nh fhu c fhì chu ng cu ng không ha p da n Ia m. Nhung duo I day Ia
mô f sô ky xa o IISTSÐRV. Ðô I vo I fu ng ky fhua f na y, ba n gu I mô f
fhông dIô p cho IISTSÐRV®some.machIne.or.ofher dô gIao fIô p vo I
chinh chuong frình IISTSÐRV. Ða n co fhô gu I nhIô u Iô nh frong
cu ng mô f fhông dIô p nô u ba n muô n fhu c hIô n nhIô u ky xa o cu ng
Iu c.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 123
Ta m ngung nha n fhu: ÐôI khI ba n pha I dI xa frong mô f haI fua n Iô
va ba n không muô n nha n duo c nhIô u fhu fu danh sa ch fhu fin
frong fho I gIan do . Nhung vì ba n du dInh fro vô va cu ng không
muô n ra kho I danh sa ch. Ðô fa m fho I ngung nha n fhu fu danh sa ch
fhu fin SN!IIÐ-I, gu I dI

SÐT SN!IIÐ-I NOMAII

va no se ngung gu I ca c fhông dIô p cho ba n. Ðô nha n fhu fro Ia I, gu I
dI

SÐT SN!IIÐ-I MAII

Nha n ca c fhông dIô p duo I da ng fo m fa f: Nô u ba n nha n duo c ra f
nhIô u fhông dIô p fu mô f danh sa ch va muô n nha n duo c fa f ca cu ng
Iu c duo I da ng fo m fa f, gu I dI

SÐT SN!IIÐ-I ÐICÐST

Ha y nho ra ng không pha I mo I danh sa ch dô u co fhô duo c fo m fa f.

Tìm ra aI dang o frôn danh sa ch: Ðô fìm ra aI co dang ky frong mô f
danh sa ch, gu I dI

RÐVIÐW SN!IIÐ-I

Mô f sô danh sa ch co fhô duo c xem xe f bo I nhu ng nguo I frong danh
sa ch do , nhu ng danh sa ch kha c hoa n foa n không cho phe p. Mô f va I
danh sa ch fhì ra f Io n, do va y ha y chua n bI nha n mô f fhông dIô p da I
gô m ha ng nga n nguo I dang ky .

Nha n hoa c không nha n fhu cu a chinh ba n: KhI ba n gu I fhu cho
IISTSÐRV ma ba n Ia mô f fha nh vIôn, fhuo ng no gu I cho ba n mô f
ba n sao fhông dIô p dô xa c nha n ra ng no da nha n duo c. Mô f sô nguo I
fha y ra ng dIô u na y fhu a fha I |Vi du nhu: Thông dIô p cu a ba n da
duo c gu I dI. Ða n se mau cho ng nha n duo c no ). Ðô fra nh nha n duo c
ba n sao fhông dIô p cu a ba n, gu I dI
SÐT SN!IIÐ-I NOACK
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 124
Ðô nha n Ia I ba n sao fhông dIô p cu a ba n, gu I dI

SÐT SN!IIÐ-I ACK

Tìm ra nhu ng danh sa ch na o sa n co: fìm ra nhu ng danh sa ch
IISTSÐRV na o sa n co frôn mô f ma y chu na o do , gu I dI

IIST

Chu y : Nho ra ng bo I vì mô f danh sa ch fô n fa I không nha f fhIô f co
nghIa Ia ba n co fhô dang ky va o no . Nhung cu fhu xem, không ha I
gì.

Yôu ca u IISTSÐRV Ia m nhu ng dIô u kha c : Co raf nhIô u Iô nh kha c
chu a frong IISTSÐRV, ha u hô f frong sô do chI a p du ng cho nhu ng
nguo I frôn ca c ma y maInframe IÐM. Nô u ba n Ia nguo I fhuô c dIô n
frôn, gu I mô f fhông dIô p co chu a do ng

HÐIP

va ba n se nha n duo c mô f cau fra Io I hu u ich IIô f kô nhu ng Iô nh
kha c.

Cu I ca c fhông dIô p cho nhu ng danh sa ch fhu fin dang hoa f dô ng

Na y, ba n da gIa nha p mô f danh sa ch, bay gIo fhì sao7 Truo c hô f,
nhu fôI da nôu ca ch day va I frang, ha y cho khoa ng mô f fua n Iô va
xem nhu ng Ioa I fhông dIô p na o dô n fu danh sa ch - ba ng ca ch na y
ba n co duo c mô f y fuo ng vô nhu ng gì ba n nôn hoa c không nôn gu I
cho danh sa ch do . KhI ba n nghI ra ng ba n da fha y du dô không bI
bôI rô I, ha y fhu gu I mô f dIô u gì do . ÐIô u na y fhì dô da ng - ba n gu I
mô f fhông dIô p dô n danh sa ch fhu fin. ÐIa chI cu a danh sa ch fuong
fu nhu fôn cu a danh sa ch, vi du nhu buchanan-Iovers®bIIvef.com
hay snufIe-I®nfv.com. Ha y nho ra ng ha ng fram hoa c ha ng nga n
nguo I se do c fhông dIô p cu a ba n, do va y if nha f cu ng nôn cô ga ng
vIô f du ng chinh fa |ba n co Ie nghI ra ng dIô u na y Ia hIô n nhIôn
nhung ba n bI Ia m rô I do ). Trôn nhu ng danh sa ch phô bIô n, ba n co
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 125
fhô ba f da u nha n duo c nhu ng cau fra Io I frong va I phu f sau khI gu I
fhông dIô p.

Mô f sô danh sa ch khuyô n khich nhu ng nguo I mo I gIa nha p gu I
fhông dIô p gIo I fhIô u ba n fhan va nôu fo m fa f nhu ng mô I quan fam
cu a mình. Nhu ng danh sa ch kha c không Ia m nhu va y. Ðo do không
gu I gì dI ca cho dô n khI ba n co dIô u gì do dô no I.

Sau khI xem xe f do ng fhông dIô p frôn mô f danh sa ch sau mô f fho I
gIan, fa f ca se fro nôn kha ro ra ng.

Mô f sô danh sa ch fhu fin co nhu ng quy fa c buô n cuo I vô vIô c aI duo c
phe p gu I fhông dIô p, co nghIa Ia vIô c ba n o frôn danh sa ch không fu
dô ng co nghIa Ia ba f ky fhông dIô p na o ba n gu I dô u xua f hIô n frôn
danh sa ch. Mô f sô danh sa ch qua frung gIan, nghIa Ia mo I fhông
dIô p ba n gu I dô u pha I qua mô f nguo I frung gIan, nguo I na y quyô f
dInh nhu ng gì duo c Iuu ha nh frôn danh sa ch va nhu ng gì không
duo c. ÐIô u na y nghe co ve dô c fa I nhung frôn fhu c fô su sa p xô p
na y Ia m cho danh sa ch ha p da n hon ga p nhIô u Ia n nô u không duo c
sa p xô p vì mô f nguo I frung gIan fô f co fhô Ioa I fru nhu ng fhông
dIô p không fhich ho p va buô n cha n, gIu cho danh sa ch dI du ng
huo ng. Tha f ra, nhu ng nguo I pha n na n nhIô u nha f vô su kIô m
duyô f cu a nguo I frung gIan fhuo ng Ia nhu ng nguo I ma fhông dIô p
cu a ho da ng bI ca f bo nha f.

Mô f quy fa c kha c dôI khI gay ra c rô I Ia nhIô u danh sa ch, vì mô f Iy
do na o do chI cho phe p ca c fhông dIô p duo c gu I fo I nhu ng nguo I co
dIa chI xua f hIô n frôn danh sa ch. ÐIô u na y fro nôn ra c rô I nô u dIa
chI gu I fhu cu a ba n fhay dô I. Vi du ba n co mô f nguo I dIô u ha nh fhu
fin mo I co da u o c fô chu c fô f va do do dIa chI fhu dIô n fu chinh fhu c
cu a ba n fhay dô I fu jp®shamu.poI.nfv.com fha nh
John.Jay®nfv.com fuy ra ng dIa chI cu cu a ba n va n co n dang hoa f
dô ng. Ða n co fhô fha y ra ng mô f sô danh sa ch ba f da u gu I fra Ia I
fhông dIô p cu a ba n fhay vì gu I cho danh sa ch vì chu ng không hIô u
ra ng John.Jay®nfv.com Ia fôn ma fheo do ba n gu I fhông dIô p cu ng
chinh Ia jp®shamu.poI.nfv.com, fôn ma ban da u ba n dang ky vo I
danh sa ch. ÐIô u fô hon nu a Ia IISTSÐRV không cho phe p ba n fu
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 126
fhoa f kho I danh sa ch vo I Iy do fuong fu . Ðô gIa I quyô f su ra c rô I
na y, ba n pha I vIô f fhu cho nhu ng nguo I chu danh sa ch co va n dô
na y pha f sInh va yôu ca u ho gIa I quyô f va n dô mô f ca ch fhu công.

Nhûä ng àõa chó sai

Ca c accounf frôn ma y finh duo c fa o ra va xo a dI kha fhuo ng xuyôn
va dIa chI fhuo ng xuyôn fhay dô I dô n nô I ma fa I mô f fho I dIô m na o
do , mô f danh sa ch Io n fhuo ng Iu c na o cu ng Iuôn chu a mô f sô dIa chI
không co n du ng nu a. Ðo do , nô u ba n gu I mô f fhông dIô p dô n danh
sa ch fhì fhông dIô p cu a ba n duo c chuyô n dô n nhu ng dIa chI du ng va
mô f fhông dIô p hô I ba o ghI nha n nhu ng dIa chI saI duo c fa o ra cho
fu ng dIa chI saI. Thông fhuo ng, nhu ng nguo I qua n Iy danh sa ch |ca
nguo I Ia n ma y finh) dô u cô ga ng Ia m chô ch huo ng nhu ng fhông
dIô p saI so f sao cho chu ng co fhô dI dô n nguo I chu danh sa ch, Ia
nguo I co fhô Ia m mô f vIô c gì do fhay vì dI dô n ba n. Nhung fhuo ng
fhì ca c hô fhô ng fhu fin ngo nga n cu ng gu I mô f frong nhu ng fhông
dIô p saI na y fru c fIô p dô n ba n. Ha y bo qua vì ba n không fhô Ia m
duo c dIô u gì kha c.

Nhu ng dIô m da ng chu y khI fra Io I ca c fhông dIô p cu a danh sa ch
fhu fin

Co ra f nhIô u Ia n ba n nha n duo c mô f fhông dIô p ha p da n fu danh
sa ch va muô n fra Io I Ia I. Nhung khI ba n gu I cau fra Io I fhì no co dI
dô n du ng nguo I da gu I fhông dIô p ban da u hay dI dô n foa n bô danh
sa ch7 Tu y fhuô c pha n Io n va o ca ch nguo I chu danh sa ch fhIô f Ia p
pha n mô m. Khoa ng nu a sô chu danh sa ch fhIô f Ia p sao cho cau fra
Io I chI fu dô ng dI dô n du ng nguo I da gu I fhông dIô p ban da u, du a
frôn Iy fhuyô f Ia cau fra Io I cu a ba n cha c cha n chI duo c su quan
fam cu a fa c gIa ma fhôI. Nu a sô co n Ia I fhIô f Ia p sao cho nhu ng cau
fra Io I dI dô n foa n bô danh sa ch, du a frôn Iy fhuyô f Ia danh sa ch
gIô ng nhu mô f cuô c fha o Iua n fa p fhô . Trong nhu ng fhông dIô p dô n
fu danh sa ch, pha n mô m danh sa ch fhu fin fu dô ng fhIô f Ia p ca u
fru c da u |header) RepIy -To: fro dô n dIa chI noI cau fra Io I duo c gu I
dô n.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 127
May ma n fhay, ba n co fhô fhay dô I. KhI ba n ba f da u fa o ra mô f cau
fra Io I, chuong frình fhu fin cu a ba n co fhô cho ba n fha y dIa chI ma
no dang gu I dô n. Nô u ba n không fhich dIa chI na y fhì ha y fhay dô I
no . Nô u ba n dang su du ng mô f chuong frình fhu fin ra f cu cu a
!NIX fhì da nh va o -h dô fhay dô I ca c header, bao gô m dIa chI dô n.
Nô u ba n dang su du ng nhu ng chuong frình fhu fin kha c fhì mô f
menu Iô nh se cho phe p ba n fhay dô I header.

KhI ba n dang su a dô I dIa chI nguo I nha n, ba n cu ng co fhô muô n
fhay dô I do ng chu dô . Sau mô f sô Ia n fra Io I qua Ia I, chu dô fhuo ng
pha n na o saI Ia c kho I chu dô ban da u va ca n fhay dô I dô mô fa fô f
hon nhu ng gì fhu c su dang duo c fha o Iua n.

So sa nh ca c danh sa ch fhu fin va fIn !SÐNÐT

Ra f nhIô u danh sa ch fhu fin duo c nô I ba ng cô ng nô I dô n ca c nho m
fIn !SÐNÐT |xem chuong 11), dIô u do co nghIa Ia mo I fhông dIô p
ma ba n co fhô nha n duo c nô u ba n dang ky va o danh sa ch na y se
xua f hIô n nhu nhu ng mu c frong nho m fIn va nguo c Ia I. Ha u hô f ca c
cô ng nô I Ia haI chIô u, nghIa Ia ba f ky dIô u gì ma ba n gu I fo I danh
sa ch cu ng xua f hIô n frong nho m fIn va ba f ky dIô u gì ba n fhông ba o
nhu mô f mu c mo I cu ng dI dô n danh sa ch. Mô f sô if cô ng Ia mô f
chIô u, fhuo ng do chuong frình cô ng nô I ca u fha va ra f nhIô u frong
sô do pha I qua frung gIan - co nghIa Ia ba n pha I gu I ba f ky mu c gì
dô n nguo I frung gIan, nguo I na y Ioa I bo nhu ng fhông dIô p không
phu ho p.

VIô c ba n nha n duo c fhu fin hoa c fIn fu c fu mô f danh sa ch Ia fu y
fheo so fhich ca nhan. Nhu ng fhua n Io I cu a vIô c nha n danh sa ch
fhu fin Ia : ca c fhu co xu huo ng dô n nhanh hon ca c mu c fIn |fhuo ng
chI khoa ng va I gIo ), ca c fhu fin se na m o dau do cho dô n khI ba n
xo a bo chu ng mô f ca ch ro ra ng co n fIn fu c duo c xo a bo mô f ca ch fu
dô ng fhuo ng chI sau va I nga y va mô f sô chuong frình fhu fin fhì
IInh dô ng hon ca c chuong frình do c fIn. Nhu ng fhua n Io I cu a fIn fu c
Ia : ca c mu c duo c fa p ho p va o nho m fIn fhay vì Ia n Iô n vo I fhu cu a
ba n, ca c mu c fIn duo c fu dô ng xo a dI fru khI ba n Iuu fru chu ng va
ca c chuong frình fIn fu c fhuo ng fô f hon chuong frình fhu fin frong
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 128
vIô c IIôn kô f nhu ng fhông dIô p co IIôn quan dô ba n co fhô do c chu ng
fheo fhu fu .

Nô u ba n không ca n quan fam dô n ca ch nha n fhì ha y nha n chu ng
nhu fIn fu c vì no I chung chuyô n fa I frôn ca ma y finh cu a ba n Ia n
frôn ma ng Ia fha p hon mô f ca ch da ng kô fheo ca ch na y.

Mô f sô danh sa ch hap da n

Ra f nhIô u danh sa ch co frôn Infernef - qua nhIô u dô n nô I frôn fhu c
fô da co nhIô u quyô n sa ch duo c vIô f ra chI dô IIô f kô foa n bô nhu ng
danh sa ch na y. Ðo do , dô ba f da u, fôI frình ba y mô f sô danh sa ch
hap da n cu ng vo I nhu ng mô fa nga n go n vô chu ng, frong do fu ng
danh sa ch dI ke m fheo if nha f mô f frong nhu ng ma sô sau, cho bIô f
no fhuô c Ioa I na o:

I: danh sa ch kIô u Infernef. Ðô va o hoa c ra kho I, hoa c IIôn hô vo I
nguo I duy frì danh sa ch, vIô f cho vhafever-requesf®sIfename.
B: danh sa ch kIô u ÐITNÐT IISTSÐRV. Ðô va o hoa c ra kho I, gu I
mô f fhông dIô p cho IISTSÐRV®sIfename. Ðô IIôn hô vo I nguo I chIu
fra ch nhIô m, vIô f cho ovner-vhafever®sIfename.
M: danh sa ch qua frung gIan, nhu ng fhông dIô p duo c cho n Io c bo I
nguo I chu danh sa ch |nguo I frung gIan).
N: danh sa ch na y cu ng co fhô co sa n nhu ca c fIn !SÐNÐT, fhuo ng
Ia ca ch fô f nha f dô nha n fIn |Xem pha n "So sa nh danh sa ch fhu fin
va fIn !SÐNÐT" bôn frôn. Ha u hô f mo I danh sa ch ÐITNÐT dô u
cu ng sa n co nhu mô f Ioa I nho m fIn da c bIô f, do do o day chI ghI
nha n ca c danh sa ch nhu nhu ng fIn fu c dInh ky ma fhôI. Xem
chuong 11 dô hIô u fhôm)
D: Nhu ng fhông dIô p fhuo ng chI dô n duo I da ng fo m fa f hon Ia dô n
fu ng fhông dIô p mô I Ia n.

Telecom Digest

telecom@eecs.nwu.edu

IMND
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 129
Nhu ng fha o Iua n vô dIô n fhoa I bao gô m fu ca c va n dô ky fhua f cho
dô n nhu ng chuyô n fhông fhuo ng. Ðay Ia mô f danh sa ch co sô Iuo ng
dang ky nhIô u, duo c xe f duyô f ra f na ng nô |vo I duy nha f mô f nguo I
frung gIan Ia m vIô c foa n fho I frôn Nef).

Risk Digest

risks@csl.sri.com

IMND

ÐIô n da n da nh cho công chu ng vô nhu ng ru I ro frong ma y finh va
nhu ng hô fhô ng co IIôn quan. Tha o Iua n nhu ng ru I ro cu a công nghô
hIô n da I, da c bIô f Ia công nghô ma y finh. Co ra f nhIô u va n dô gay
franh Iua n.

Weather Talk

WX-TALK@vmd.cso.uiuc.edu

B

Nhu ng fha o Iua n vô fho I fIô f. Tuong dô I mang finh ky fhua f. Nô u
ba n gIa nha p fhì mô I nga y haI Ia n ba n nha n duo c nhu ng ba n ba o
ca o fho I fIô f frôn foa n quô c fu So Ðu ba o Tho I fIô f Quô c gIa Ia m cho
ba n co fhô co nhIô u fIn fu c fho I fIô f hon mo I fhu kha c frong hô p fhu
cu a ba n fru khI co ca ch na o do sa p xô p va bo chu ng dI mô f ca ch fu
dô ng sau mô f haI nga y. Ca c ba n fIn fho I fIô f kha c Ia :

WX-SWO: nhu ng fhông ba o fho I fIôf nghIôm fro ng cap fho I
X-WATCH: nhu ng quan sa f vô ba o va sam cho p, cu ng cap fho I
WX-WSTAT: ca c quan sa f fho I fIôf cap fho I kha c
WX-PCPN: nhu ng ba o ca o vô mua Io n va fuyôf
WX-S!M: fo m fa f fho I fIôf quôc gIa
WX-STIT: ca c quan sa f vô fInh
WX-ISR: ca c ba o ca o vô ba o o ca c dIa phuong
WX-MISC: ca c ba o ca o fho I fIôf kha c.
Nô u ba n dang ky fa f ca ca c ba n fIn na y fhì hô p fhu cu a ba n se da y
Iôn ra f nhanh. Nô u ba n chI muô n fhInh fhoa ng xem xe f vô fho I fIô f,
xem chuong 15.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 130
Privacy Forum Digest

privacy@vortex.com

IM

Mô f fha o Iua n vô finh rIông fu frong ky nguyôn ma y finh. Ra f
nhIô u nhu ng ba n ba o ca o kho chIu vô nhu ng nguo I va nhu ng fô
chu c ma ba n không bao gIo mong do I ho dô n ga p ba n |vi du nhu
nhu ng nguo I Ia I xe cu u fhuong).

Tourism Discussion

travel-l@trearn.bitnet

B

Ðu IIch, ha ng ha ng không, sa ch huo ng da n, nhu ng noI o ... Nhu ng
nguo I fham gIa dô n fu kha p fhô gIo I |ma y chu cu a hô fhô ng Ia o
Pha p), do do ba n nha n duo c ra f nhIô u Io I khuyôn ma ba n chua bao
gIo nha n duo c chu ng mô f ca ch cu c bô .

Frequent Flyers

frequent-flyer@ames.arc.nasa.gov

I

Vô fa f ca nhu ng nguo I fhuo ng xuyôn dI ma y bay, co ra f nhIô u Io I
khuyôn va nhu ng cau chuyô n chIô n franh.

Transit Issues

transit@gitvm1.bitnet

B

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 131
Ca c phuong fIô n dI chuyô n nhanh da I chu ng nhu xe dIô n nga m va
xe buy f. Ha u hô f vô ca c phuong fIô n va n chuyô n hIô n nay chu
không pha I qua khu .

Info-IBMPC Digest

info-ibmpc@bri.mil

IMD

Nhu ng fha o Iua n fuong dô I mang finh ky fhua f vô ca ch su du ng,
Ia p frình va ba o frì ca c ma y PC IÐM va nha I kIô u. Nô u ba n co fruy
ca p dôn !SÐNÐT fhì nhu ng fha o Iua n fuong duong frôn !SÐNÐT
fô f hon.

Computer Professionals for Social Responsibility

cpsr@gwuvm.bitnet

B

CPSR Ia mô f fô chu c nhu ng nguo I su du ng ma y finh quan fam dô n
ca c fa c dô ng xa hô I cu a no . Ðanh sa ch na y ha u hô f chu a nhu ng ba o
ca o vô ca c hoa f dô ng cu a CPSR.

DesktopPublishing

publish@chron.com

I

Xua f ba n frôn ma y finh |Ðeskfop PubIIshIng) va fa o ra fa I IIô u.
Ha u hô f vô ca c công cu ÐTP va Io I khuyôn không qua nhIô u finh ky
fhua f.

Offroad Enthusiasts

offroad@ai.gtri.gatech.edu

I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 132
Pha n na o vô nhu ng chuyô n Ia I xe frôn duo ng, pha n Io n da nh cho xe
4 ba nh. Ða y nhu ng cau chuyô n khôI ha I.

White House Press Releases

clinton-info@campaign92.org

M

Nhu ng ba I ba o va ba n fha o cu a nhu ng cuô c ho p ba o fru c fIô p fu
Nha Tra ng |ra f nhIô u fhu dIô n ra frong mô f cuô c ho p ba o nôn ho
không buô n dang frôn ba o). Ca ch dang ky hoI kha c nhu ng danh
sa ch kha c: gu I mô f fhông dIô p cho CIInfon-Info®campaIgn92.org
chu a fu heIp va no gu I Ia I mô f ba n ma u dang ky cho ba n dIô n va o
rô I gu I fra Ia I. ÐIch vu na y duo c fhIô f Ia p frong chIô n dIch franh cu
fô ng fhô ng nam 1992 nhung fo ra phô bIô n dô n nô I no fIô p fu c sau
khI fô ng fhô ng da nha m chu c.

Compilers and Language Processors

compil-l@american.edu

BMN

Mô f danh sa ch hoa n foa n mang finh ky fhua f vô nhu ng chuong
frình dIô n dIch mô f ngôn ngu ma y finh na y fha nh ngôn ngu kha c.
TôI Ia m frung gIan cho no , do do fôI fha y no ra f fhu vI |ba n co fhô
fha y kha c).

Tìm ca c danh sa ch fhu fin kha c

SRI o Ios AngeIes gIu ca c danh sa ch cu a danh sa ch, mô f danh sa ch
kha da y du nhu ng danh sa ch fhu fin Infernef. Ðô co mô f ba n sao
ba ng fhu dIô n fu |chu y : no fhu c su Io n, khoa ng 30.000 do ng van
ba n), ha y gu I mô f fhông dIô p dô n maII-server®nIsc.srI.com chu a
do ng

send nefInfo/Inferesf-groups
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 133
Nô u ba n co fruy ca p dô n ITP |Xem chuong 16), ba n co fhô dô da ng
chuyô n fIIe fu ffp.nIsc.srI.com fa I noI do vo I fôn go I Ia
nefInfo/Inferesf-groups va mô f ba n ne n go I Ia nefInfo/Inferesf-
groups.Z. |Ða n cu ng co fhô mua duo I da ng mô f quyô n sa ch duo c In
de p va sa p xô p fheo chI mu c co fôn Ia Infernef: MaIIIng IIsfs, eds.
Ðdvard T.I. HardIe, VIvIan Neou, PTR PrenfIce HaII, 1993 - fuy
ra ng quyô n sa ch na y co ve da f fIô n nô u so vo I vIô c nha n duo c fa I
IIô u fru c fuyô n).

Nho m !SÐNÐT nevs.IIsfs cu ng co mô f danh sa ch ca c danh sa ch
fhu fin ha ng fha ng. Nô u ba n co fIn !SÐNÐT, ba n co fhô fìm fha y
danh sa ch na y o do |Xem chuong 11). Hoa c ba n co fhô co qua hình
fhu c fhu fin ba ng ca ch gu I fhông dIô p bi a n sau cho
maIIserver®rffm.mIf.edu:

send !SÐNÐT/nevs.IIsfs/P_A_M_I,_P_1_5

send !SÐNÐT/nevs.IIsfs/P_A_M_I,_P_2_5

send !SÐNÐT/nevs.IIsfs/P_A_M_I,_P_3_5

send !SÐNÐT/nevs.IIsfs/P_A_M_I,_P_4_5

send !SÐNÐT/nevs.IIsfs/P_A_M_I,_P_5_5

PAMI Ia vIô f fa f cu a PubIIcIy AccessIbIe MaIIIng IIsfs |Ca c danh
sa ch fhu fin cho phe p fruy ca p rô ng ra I). Nhu ng nguo I su du ng ITP
co fhô chuyô n danh sa ch ba ng ITP fu rffm.mIf.edu fa I fhu mu c
pub/!SÐNÐT/nevs.IIsfs vo I ca c fôn fuong fu .

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 134
Chuong 11

S! Ð! NC CA C TIN !SNÐT
Ca c danh sa ch fhu fin Ia mô f ca ch kha dI dô chuyô n fhu fin cho mô f
nho m nho nguo I nhung chu ng fo ra ke m co I khI gu I ca c fhông dIô p
cho ra f nhIô u nguo I. Vì mô f dIô u, chI duy frì mô f danh sa ch Io n
ha ng nga n nguo I cu ng da Ia ra f nhIô u công vIô c ngay ca khI ba n fu
dô ng ho a ha u hô f danh sa ch ba ng mô f chuong frình gì do nhu
IISTSÐRV duo c fha o Iua n frong chuong 10 |Trôn mô f danh sa ch
Io n, mô I nga y co mô f sô dIa chI fro nôn Ia c ha u vì nguo I fa da
chuyô n dI va nhu ng nguo I dIô u ha nh hô fhông fa o Ia I cau hình dIa
chI). Mô f dIô u nu a Ia vIô c chuyô n ca c nô I dung fhông dIô p fo I ha ng
nga n dIa chI da f mô f ga nh na ng Iôn hô fhô ng du ng dô chuyô n
chu ng dI.

Ca c fIn !SÐNÐT |cu ng duo c go I Ia fIn NÐT) gIa I quyô f va n dô do va
fa o ra nhIô u va n dô kha c. !SÐNÐT Ia mô f hô fhô ng ÐÐS |Hô fhô ng
ba ng fhông ba o dIô n fu ) ra f Io n. Nguyôn fa c ra f don gIa n: mô I dIa
dIô m !SÐNÐT chuyô n mô f ba n fa f ca ca c ba I ba o |fIn fu c - fhay cho
fhông dIô p) ma no nha n duo c dô n fa f ca nhu ng noI Ian ca n nhIô u
Ia n frong nga y |Ðô fra nh vIô c Ia ng phi ca c nô Iu c, mô I ba I ba o chu a
mô f danh sa ch ca c dIa dIô m ma no da duo c gu I fo I). Ðay Ia mô f kIô u
fro choI fruyô n fIn foa n ca u fuy ra ng ca c ma y finh không Ia m xa o
frô n ca c fhông dIô p o mô I gIaI doa n nhu con nguo I. Ca c kô f nô I fu
ma y na y dô n ma y kha c cha y vo I nhu ng fô c dô kha c nhau nhung
ha u hô f ca c fIn fu c dô u dô n duo c ha u hô f ca c dIa dIô m !SÐNÐT co
kô f nô I fru c fIô p sau mô f hoa c haI nga y duo c gu I |Nô u ma y finh cu a
ba n fru c fIô p frôn Infernef fhay vì kô f nô I qua dIô n fhoa I fhì ha u
hô f ca c fIn se dô n chI sau va I gIo ).

TôI gIa fhIô f ra ng hô fhô ng fIn cu c bô cu a ba n da duo c fhIô f Ia p va
dang cha y |nô u không, ba n se pha I fhuyô f phu c nguo I dIô u ha nh
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 135
cu a ba n fhIô f Ia p no ), nhu va y mô f sô fIn dang do I ba n do c. Ða n nôn
bIô f ba ky nang mo I quan fro ng:

Ca ch do c nhu ng fIn Ia m ba n quan fam
Ca ch không do c nhu ng fIn không Ia m ba n quan fam vì fIn fu c
duo c gu I dô n mô I nga y fhì nhIô u hon Ia kha nang do c cu a fu ng
nguo I.
Ca ch gu I nhu ng ba I cu a chinh ba n |hoa n foa n fu y cho n).

Ca c nho m fIn

Mô I nga y frôn 20.000 ba I ba o xua f hIô n frôn mô f ma y finh fhông
du ng, duo c kô f nô I fô f. Ðô co fhô sa p xô p khô I Iuo ng Io n fIn na y, fa f
ca ca c mu c fIn duo c ga n cho ca c nho m fIn, fu c Ia ca c chu dô . Co
ha ng nga n chu dô bao gô m fu ky fhua f |vi du nhu gIao fIô p du IIô u
ma y finh) cho dô n nhu ng chuyô n hoa n foa n khôI ha I hoa c no I du a.
Ha u hô f nhu ng nguo I su du ng fIn dô u chI Ia y mô f nho m nho ca c
chu dô dô do c va bo qua nhu ng pha n co n Ia I..

!SÐNÐT xua f pha f fu dau7

!SÐNÐT ban da u xua f pha f fu Norfh CaroIIna. Va o nam 1980, haI
sInh vIôn dua ra ba n da u fIôn cha y frôn va I ma y finh !NIX. Ða n
gô c na y cu a ho , bay gIo duo c go I Ia A nevs, fo ra fhu vI vì no co fhô
chuyô n dô n khoa ng va I chu c ba I ba o mô I nga y fu ma y na y sang ma y
kha c ba ng ca ch su du ng mô f chuong frình ma ng duo c go I Ia !!CP
|!NIX-fo-!NIX Copy), mô f chuong frình gIao fIô p ba ng ca ch quay
sô fhô so nhung da ng fIn ca y du ng cho mo I hô fhô ng !NIX. Trong
vo ng va I nam, !SÐNÐT da mo rô ng ra nhIô u fruo ng da I ho c kha c
va nhIô u công fy pha n mô m frong mô f phIôn ba n hoa n foa n duo c
vIô f Ia I go I Ia Ð nevs. !SNÐT da duo c xay du ng du dô duo c nôu
frong mô f ba I ba o cu a fa p chi Ðyfe va o fha ng 10/1983, no I ra ng hIô n
co frôn 500 dIa dIô m fIn fu c. |ÐIa dIô m cu a fôI duo c go I Ia Ima - ba n
co fhô fha y no ga n phia frôn bôn pha I frong fa m ba n dô ma ng frôn
frang 224 cu a a n pha m Ðyfe).

Trong suô f fha p ky do , !SÐNÐT da Ian rô ng ra nhanh cho ng. HIô n
nay, frôn 30.000 dIa dIô m gu I fIn dI va co fhô co nhIô u dIa dIô m hon
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 136
fhô chI do c fIn. NhIô u IIôn kô f ba ng ca ch quay sô ban da u da duo c
fhay fhô ba ng ca c IIôn kô f ma ng Infernef duo c kô f nô I fhuo ng
xuyôn ba ng ca ch su du ng chuong frình gIao fIô p duo c go I Ia NNTP
|Nef Nevs Transfer ProfocoI - CIao fhu c chuyô n fIn NÐT). Ra f
nhIô u fIn va n co n duo c fruyô n qua dIô n fhoa I fhông qua !!CP
nhung nga y ca ng nhIô u fIn frong do duo c fruyô n qua ca c phuong
fIô n hIô n da I hon nhu vô fInh |du ng mô f kônh co n frô ng fhuô c vô
công fy dIô n fhoa I quô c gIa), CÐ-ROM va ngay ca ba ng bang fu |ca c
bang fu duo c gu I dô n nhu ng nuo c nhu MaIaysIa noI không su du ng
nhu ng cu go I dIô n duo ng da I ba ng modem va fo I nhu ng noI nhu
IÐI, noI nhu ng nguo I su du ng ma y finh nô I bô bI ca m kô f nô I vo I
ca c ma ng bôn ngoa I).

Sô Iuo ng fIn da fang fu va I fram ba I ba o mô I nga y va o 1983 Iôn
30.000 ba I ba o |frôn 50 MÐ van ba n) mô I nga y hIô n nay. Va
!SÐNÐT va n co n fIô p fu c pha f frIô n.

Ra f nhIô u dIa dIô m su du ng Ð nevs ngay ca khI ca c fa c gIa cu a no
chinh fhu c fuyôn bô ra ng no Ia c ha u hon ca ch day 5 nam. Nhu ng hô
fhô ng fIn hIô n fa I bao gô m C nevs, mô f Ð nevs vIô f Ia I hoa n foa n
dô dô duy frì va da ng fIn ca y hon va INN, mô f ba n mo I duo c fhIô f
kô dô cha y fô f frong ca c môI fruo ng ma ng Infernef. May fhay, fa f
ca ca c ba n na y dô u hoa f dô ng fheo mô f ca ch ra f gIô ng nhau, do do
ha u hô f ba n không pha I Io Ia ng gì vô ba n na o ma ba n dang su du ng.

Ða n co fhô fham gIa va ru f fôn kho I ba f ky nho m na o ma ma y finh
cu a ba n nha n duo c. Kha c vo I vIô c va o va ra kho I ca c danh sa ch fhu
fin, ca c nho m chI yôu ca u mô f su ca p nha f mô f fIIe cu c bô . NhIô u
nguo I ba f da u do c mô f nho m ba ng ca ch nhìn va o mô f if ba I ba o va
rô I cha m du f vIô c do c nô u fha y buô n cha n. Tu y va o vIô c ba n du dInh
su du ng bao nhIôu fho I gIan va o vIô c do c fhu ma ba n co fhô fhôm
va o ra f nhIô u nho m khI ra nh rô I va bo qua fa f ca chI fru nhu ng
nho m IIôn quan dô n công vIô c cu a ba n khI ba n rô n |Vô ma f Iy
fhuyô f, fôI gIa su ba n co fhô cha m du f vIô c do c cu ng nhu bo uô ng ca
phô!).


INTÐRNÐT TOA N TÂ P 137
NHO M TIN VA HÐ THO NC PHÂN CÂ P

Nô u ba n dang nôn no ng muô n ba f da u su du ng fIn, ba n co fhô bo
qua pha n na y va fro Ia I no sau khI ba n muô n nang cao ca c ky nang
do c fIn cu a ba n.

Ca c nho m fIn co nhu ng fôn gô m nhIô u fha nh pha n ngan ca ch nhau
ba ng da u cha m, vi du nhu comp.dcom.fax |mô f nho m no I vô ca c
ma y fax va modem fax). Ca c nho m fIn duo c sa p xô p frong nhu ng hïå
thöë ng phên cêë p (hierarchy). Pha n da u cu a fôn mô fa Ioa I fô ng qua f
cu a nho m fIn. KhI nhIô u nho m fIn co quan hô vo I nhau fhì fôn
chu ng cu ng co IIôn quan vo I nhau. Ðo do , vi du nhu mo I nho m fIn
IIôn quan dô n fhông fIn IIôn Ia c du IIô u duo c Iuu fru nhu
comp.dcom.something. Ðuo I day Ia nhu ng fôn cu a ca c hô fhô ng
phan ca p chñnh thûá c duo c phan pha f dô n ha u hô f fu ng dIa dIô m
nha n fIn:

comp: Nhu ng chu dô vô ma y finh |raf nhIô u nhu ng cuô c fha o Iua n kha
quan fro ng).
scI: Nhu ng chu dô IIôn quan dôn khoa ho c |cu ng kha Ia quan fro ng).
rec: Ca c nho m fIn gIa I fri |fhô fhao, fhu fIôu khIô n, nghô fhua f va nhu ng
fhu vuI nhô n kha c).
soc: Ca c nho m fIn xa hô I |ca ca c môI quan fam xa hô I va fhuô c xa hô I
fhông fhuo ng)
nevs: Nhu ng chu dô IIôn quan dôn chinh ba n fhan ca c fIn cu a Nef |mô f
va I nho m vo I fa I IIô u gIo I fhIô u va fhông ba o quan fro ng co fhô duo c do c
bo I mo I nguo I - no không hap da n Ia m fru khI ba n Ia mô f nguo I su du ng
mo I).
mIsc: Nhu ng chu dô IInh fInh không fhô dua va o noI na o kha c |nho m fIn
IInh fInh frong pha n na y duo c go I Ia mIsc.mIsc)
faIk: Nhu ng franh Iua n fhuo ng xuyôn, fhuo ng vô chinh frI |duo c nhaf fri
rô ng ra I Ia hoa n foa n không fhu vI chI fru dôI vo I nhu ng nguo I fham du ).
Chuá yá : Raf nhIô u nhu ng nho m fIn duo c phan phô I if phô bIô n hon
duo c dô ca p frong chuong kô .

NH! NC NHO M V! NC

Ta f ca nhu ng nho m chinh, if ra Ia frôn Iy fhuyô f, duo c mo I nguo I
quan fam ba f kô ho sô ng o dau. Nhung co ra f nhIô u chu dô hoa n
foa n rIông bIô f dô I vo I mô f noI na o do . Vi du ba n sô ng ga n Ðosfon
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 138
va ba n muô n nhu ng go I y vô nhu ng nha ha ng noI ba n co fhô da n
fheo fre nho ma không bI ca n nha n |chu dô na y fha f ra mo I xuaf
hIô n ga n day). Tuy ra ng mô f sô nho m fIn frong hô fhô ng phan ca p
rec ba n vô fhu c pha m nhung vì ha u hô f dô c gIa cha c cha n không o
ga n Ðosfon nôn ba n se muô n nha n duo c nhu ng nha n xe f kha c hon
Ia nhu ng Io I khuyôn hu u ich vô nha ha ng |vi du , mô f aI do o Texas
co fhô chu y ra ng nô u không ba n fam dô n vIô c pha I Ia I xe dô n
ÐaIIas dô an fô I fhì co fhô fìm fha y mô f nha ha ng o do ).

May fhay, co ca c nho m vu ng va cu c bô phu c vu cho nhu ng fha o Iua n
vu ng va cu c bô . Mô f hô fhô ng phan ca p ne vô nhu ng chu dô duo c su
quan fam cu a Nev ÐngIand bao gô m nhu ng nho m nhu ne.food, noI
dô ho I vô nhu ng nha ha ng da nh cho fre nho . |Nhan day, nhu ng cau
fra Io I fhu c fô Ia co mô f sô nha ha ng va mô f chô da nh cho fhanh
nIôn o vu ng ngoa I ô dang an nôn Ia m ra nho mo n hof dogs va nhu ng
nguo I gIu fre dô cha me chu ng co fhô an uô ng fhoa I ma I). Ca c hô
fhô ng phan ca p fIô u bang va vu ng chI co o nhu ng noI co du ca c dIa
dIô m !SÐNÐT dô ca c hô fhô ng Ia xu ng da ng fô n fa I: ny cho Nev
York, ba cho khu vu c vInh San IrancIsco v.v...

O nhu ng fruo ng da I ho c va ca c fô chu c kha c du Io n dô co nhIô u
nguo I su du ng fIn fu c Nef, fhuo ng co nhu ng hô fhô ng phan ca p cu a
rIông ho , vi du nhu mIf cho MIT. NhIô u công fy co nhu ng hô fhô ng
nho m fIn cu c bô da nh cho ca c fhông ba o va fha o Iua n vô nhu ng va n
dô cu a công fy. Vi du , fa I mô f công fy pha n mô m fruo c day fôI Ia m
vIô c, mô I khI aI do dua va o mô f fhay dô I frong chuong frình cu a
chu ng fôI fhì mô fa vô fhay dô I duo c gu I dI nhu mô f mu c fIn cu c bô
sao cho mo I nguo I dô u co fhô fheo kIp vo I nhu ng gì dang fhay dô I.
Ðuong nhIôn, nhu ng nho m fIn na y chI duo c gu I frong nô I bô công
fy. Ha y ho I xem nhu ng fô chu c va nho m fIn vu ng na o ma hô fhô ng
cu a ba n co vì vô co ba n no fu y fhuô c va o quyô f dInh cu a nguo I dIô u
ha nh hô fhông cu a ba n.

XOAY SO VO I CA C TIN T! C

Vang, co fhô bay gIo ba n dang ra f mong muô n fìm ra nhu ng fIn cho
chinh ba n |nô u không, ba n nôn do c chuong 13), !SÐNÐT duo c fhIô f
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 139
kô sao cho mo I nguo I nô u muô n dô u co fhô vIô f mô f chuong frình
do c fIn, do do ra f nhIô u nguo I da vIô f. o day, pha n Io n fôI chI chu y
nhu ng chuong frình fIn !NIX duo c go I Ia fm va nhu ng chuong
frình fruo c do duo c go I Ia m, Ia nhu ng chuong frình duo c su du ng
rô ng ra I nha f.

Ta f ca ca c chuong frình do c fIn dô u hoa f dô ng ra f gIô ng nhau |vì
chu ng cho phe p ba n do c fIn, ba n co n mong gì nu a7), do do ha u hô f
frong sô do dô u hoa f dô ng if nhIô u fuong fu nhau chI fru ca ch frình
ba y ma n hình va mô f if da ng Iô nh. Ca c chuong frình fIn duo c vIô f
dô if nhIô u bIô u dIô n frôn foa n ma n hình fuy ra ng mô f sô co fhô fa n
du ng ma n hình hon nhu ng chuong frình kha c. Ta f ca dô u duo c
fhIô f kô sao cho ba n Iuo f qua ca c fIn nhanh chu ng na o fô f chu ng
nay |vì co raf nhIô u fIn), do do faf ca dô u su du ng nhu ng Iô nh mô f
chu sô ra f kho nho fru khI ba n da quen vo I chu ng.

Ða n kho I dô ng chuong frình do c fIn ba ng ca ch da nh va o frn |hoa c
nô u no không cha y, da nh va o rn). Ða n co fhô fha y mô f ma n hình
kIô u nhu sau:

% frn

TryIng fo sef up a,nevsrc fIIe

runnIng sefup...

CreafIng.nevsrc In /usr/john1 fo be used by nevs programs.

Ðone. If you have never used fhe nevs sysfem before, you may

fInd fhe arfIcIes In nev.announce.nevusers fo be heIpfuI.

There Is aIso a manuaI enfry for rn. To gef rId of nevsgroups you aren'f
Inferesfed In, use fhe 'u' command.

Type h for heIp af any fIme vhIIe runnIng rn.

!nread nevs In generaI 14 arfIcIes

|RevIsIng soff poInfers - be pafIenf.)
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 140

!nread nevs In ne.food 47 arfIcIes

!nread nevs In ne.forsaIe 1177 arfIcIes

!nread nevs In ne.generaI 268 arfIcIes

!nread nevs In ne.housIng 248 arfIcIes

efc.

''''''''''''' 14 unread arfIcIes In generaI-read nov7 |+ynql

Nô u chuong frình fhan phIô n ra ng no không fhô fìm ra ca frn Ia n
rn fhì ba n pha I yôu ca u gIu p cho n chuong frình do c fIn cu c bô .
Nhu ng nguo I su du ng MIcrosoff WIndovs co fhô co mô f chuong
frình go I Ia Trumpef, su du ng mô f gIao dIô n WIndovs fhông fhuo ng
dô xu Iy fIn. Ngay ca khI ba n không su du ng frn hoa c rn, cu ng co
fhô da ng du ng fhì gIo xem qua pha n co n Ia I cu a chuong na y vì ca ch
ba n Ia m dô I vo I fIn cu ng fuong fu ngay ca khI nhu ng phim ba n pha I
go va o co kha c.

CIa su ba n dang xoay so dô kho I dô ng frn hoa c rn, no cho ba n bIô f
ra ng no fha y fruo c day ba n da fu ng su du ng fIn, do do mô f fIIe fôn
Ia .nevsrc duo c fa o ra |ba n không ca n bIô f fa I sao fôn Ia I ba f da u
ba ng mô f da u cha m), frong do no ghI nha n Ia I nhu ng ba I ba o ma
ba n da xem. Sau do , vo I mô f su Ia c quan ky Ia , no doa n ra ng ba n
muô n dang ky mo I nho m fIn co frôn hô fhô ng cu a ba n. ÐI nhIôn,
danh sa ch ca c nho m fIn ma no bIô u hIô n fu y fhuô c nhu ng gì sa n co
frôn hô fhô ng cu a ba n.

Nhu ng dIô u quan fro ng: nô u ba n da cha n do c fIn, ba n ro I kho I no
ba ng ca ch nha n q |quIf). Tu y fheo ba n dang o dau, ba n co fhô pha I
nha n haI hoa c ba Ia n nhung Iuôn Iuôn co fhô fhoa f ra.

CIa su ba n va n chua muô n ro I fhì bay gIo frn hoa c rn dô fIô p fu c
Iuo f qua mo I nho m fIn. Ðô I vo I mô I nho m, vô co ba n ba n co ba Iu a
cho n: ba n co fhô xem ca c ba I ba o, ba n co fhô cho n không xem bay
gIo nhung Ia f nu a se fro Ia I hoa c ba n co fhô không dang ky sao cho
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 141
ba n se không bao gIo fha y Ia I nho m fIn na y fru khI ba n dang ky Ia I
no . Ha y nha n y dô cho n yes |muô n do c nho m fIn), n dô Iuo f qua
hoa c u dô không dang ky va không bao gIo fha y Ia I nho m fIn na y
|ÐI nhIôn, q du ng dô fhoa f kho I frn hoa c rn).

Nô u ba n nha n y, frn frình ba y ma n hình da u fIôn cu a ba I ba o fhu
nha f chua duo c do c frong nho m fIn generaI, Ia nho m ma nhu ng ba I
ba o vô Iy fhuyô f chI fhu hu f su quan fam cu a nhu ng nguo I su du ng
frôn ma y cu a ba n |Trôn fhu c fô , nho m fIn generaI co xu huo ng da y
nhu ng fhu vô fich su ). Ma n hình se frông nhu sau:

generaI #6281

|1)

Irom: 0000-AdmIn|0000)

|1)

|1l backup

|1)

OrganIzafIon: I.Ð.C.C.

|1)

Ðafe: Saf Aug 7 06:48:03 1993

|1)

+

|1l src/xgopher.1.3/subsf.h

src/xgopher.1.3/fexf.h

src/xgopher.1.3/fyperes.h

src/xgopher.1.3/ufII.h

src/xgopher.1.3/versIon.h
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 142

src/xgopher.1.3/xgIobaIs.h

1898999 bIocks

61684+132852 records In

7417+1,0 records ouf

Ðnd of arfIcIe 6281 |of6281)- vhaf nexf7 |npql

KhI xem mô f ba I ba o, mô f Ia n nu a ba n Ia I co nhIô u Iu a cho n. Nô u
ba I ba o nhIô u hon mô f ma n hình fhì nha n phim Spacebar sang ma n
hình fIô p fheo, gIô ng nhu ca c Iô nh more hoa c pg. Nô u ba n da xem
xong, nha n n dô sang ba I kô hoa c q dô dô fhoa f kho I nho m fIn va
sang nho m fIn kô fIô p. Nô u ba n fha y mô f ba I ba o hoa n foa n không
fhu vI fhì ba n co fhô Iuo f qua pha n co n Ia I cu a no va ba f ky ba I ba o
na o kha c frong cu ng nho m fIn co cu ng fu a dô buô n cha n na y ba ng
ca ch nha n k |kIII). Ða n co fhô sa p xôp dô nhu ng ba I ba o vo I nhu ng
fu a dô buô n cha n na o do bI xo a bo mô I Ia n ba n va o mô f nho m fIn
|Xem pha n "a , do Ia mô f fIIe xo a |kIII fIIe)" frong chuong na y). Ða I
ba o ma ba n dang xem cho fha y kô f qua cu a vIô c du pho ng fô I hôm
qua frôn bang fu nôn fru khI ba n Ia nguo I phu fra ch vIô c fhay bang
fu , ba n co fhô muô n nha n k dô Iuo f qua ba f ky ca c ba o ca o du pho ng
na o.

Sau na y ba n se fha y ra ng pha n Io n fruo ng ho p ba n se nha n
Spacebar dô dI sang ba I ba o hoa c mu c fIn kha c, va k dô Iuo f qua
nho m ba I ba o. Cho dô n khI ba n ca f gIa m frong nho m mu c fIn ma
ba n da dang ky xuô ng co n nhu ng pha n ho p Iy , ba n se fha y mình
fhuo ng nha n u dô Iuo f qua ha u hô f nhu ng nho m fIn ma ba n không
muô n do c.

CA C NHO M TIN T! ÐÂ! ÐÐ N7 CH! NC ÐI ÐÂ!7

Ðuo I day Ia haI dIô u ba n ca n bIô f IIôn quan dô n vIô c fhoa f kho I
nhu ng nho m fIn. ÐIô u fhu nha f Ia nhu ng nho m fIn mo I xua f hIô n
nhIô u Ia n mô I fua n vì !SÐNÐT pha f frIô n nhanh cu c ky . Mô I Ia n
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 143
ba n cha y frn hoa c rn, ba n se co co hô I dang ky ba f ky nho m fIn mo I
na o xua f hIô n. Chuong frình frn hoa c rn ho I mô f cau nhu sau:

CheckIng acfIve IIsf for nev nevsgroups...

Nevsgroup aIf.comp.hardvare.homebuIIf nof In.nevsrc-subscrIbe7

|ynYNl

Ða n co fhô fra Io I y nô u dô ng y hoa c n nô u không muô n dang ky .
Nô u nha n y, no ho I ba n muô n fha y nho m fIn na y xua f hIô n o dau.

Puf nevsgroup vhere7 |$^Il

Nhu ng cau fra Io I co fhô co cho cau ho I na y Ia $ |da f no o cuô I) hoa c
+ fheo sau Ia fôn cu a mô f nho m hIô n co |dô da f no sau nho m do ).

ÐôI khI, ba n co fhô quôn không dang ky va o mô f nho m fIn, frong
fruo ng ho p do ba n co fhô ba f no Iôn fro Ia I. Nha n g fheo sau Ia fôn
cu a nho m ma ba n muô n xem. Nô u ba n chua bao gIo dang ky nho m
fhì rn hoa c frn co fhô ho I xem ba n muô n da f no va o dau frong danh
sa ch va dô nghI cho ba n nhu ng Iu a cho n fuong fu |$ hoa c +). Ða n
cu ng co fhô su du ng g dI fru c fIô p dô n mô f nho m fIn na o do dô do c
ca c ba I ba o mo I cu a no .

A ! Ðo Ia mô f fIIe xo a |kIII fIIe)

Trong ha u hô f ca c nho m fIn, co nhIô u cuô c fha o Iua n dIô n ra, frong
do mô f sô co fhô fhu vI hon nhu ng fha o Iua n co n Ia I. Ða n co fhô sa p
xô p dô fhuo ng xuyôn bo dI nhu ng fhu gì không fhu vI ba ng ca ch su
du ng mô f kIII fIIe |fIIe xo a). KhI ba n dang do c va ga p pha I mô f ba I
ba o hoa n foa n không fhu vI, nha n K |chu hoa) dô xo a foa n bô ca c
ba I ba o co cu ng fu a dô va cu ng dua fu a dô do va o fIIe dô xo a cho
nho m fIn hIô n fa I. Trong fuong IaI, ba f cu khI na o ba n va o nho m fIn
do , rn hoa c frn se kIô m fra ba f ky ba I ba o na o mo I co ca c fu a dô
frong kIII fIIe va fu dô ng xo a chu ng dI dô ba n không bao gIo fha y
chu ng. Su du ng ca c kIII fIIe co fhô fIô f kIô m ra f nhIô u fho I gIan va
cho phe p ba n fa p frung va o nhu ng fha o Iua n fhu c su fhu vI.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 144
Ða n co fhô su a dô I ca c kIII fIIe dô bo dI nhu ng chu dô fha o Iua n da
không co n nu a va fhôm va o nhu ng Iô nh xo a fIIe kha c. Nô u ba n
nha n CfrI-K frong khI do c mô f nho m fIn fhì no se kho I dô ng mô f
pha n mô m soa n fha o van ba n frôn kIII fIIe cu a nho m |fhuo ng Ia vI
hoa c emacs frôn ca c ma y !NIX). Ca c kIII fIIe co da ng gIô ng nhu
sau:

THR! 4765

/borIng fopIcs/j

/vas Ceorge HarrIson In anofher

band before WIngs7/j

Ðo ng fhu nha f cho bIô f bao nhIôu fIIe da duo c do dô fìm nhu ng chu
dô co fhô bI xo a |dô fIô f kIô m fho I gIan ba ng ca ch không do fìm Ia I
foa n bô nho m mô I Ia n). Nhu ng do ng kô fIô p Ia ca c chu dô ma ba n
không muô n do c. Ða n bo dI mô f chu dô ba ng ca ch xo a do ng cu a no
frong kIII fIIe. Sau khI Ia m xong, Iuu fru fIIe, ro I kho I pha n mô m
soa n fha o van ba n va fro Ia I noI ba n dang do c fIn.

ÐôI khI ba n cu ng fha y ra ng mô f sô nguo I vIô f nhu ng ba I ba o ma
ba n không bao gIo muô n do c. Ða n co fhô sa p xô p dô xo a mo I ba I ba o
ma ho vIô f! Ða nh va o CfrI-K dô su a dô I kIII fIIe cu a nho m fIn va o
cuô I fhôm va o mô f do ng nhu sau:

/Aaron Ðurr/h:j

CIu a ca c da u /, da nh va o fôn fa c gIa nhu no xua f hIô n frong do ng
Irom: Iu c ba f da u ba I ba o cu a anh fa |ha u hô f nhu ng fa c gIa na y
dô u Ia da n ông!). Ða n không ca n da nh va o foa n bô nô I dung cu a
do ng Irom:, chI ca n du dô nha n dIô n fôn nguo I do . o cuô I do ng, sau
da u / fhu haI, dua va o h:j. Sau do Iuu fru kIII fIIe, ro I kho I pha n
mô m soa n fha o van ba n. Thô Ia xong.


INTÐRNÐT TOA N TÂ P 145
ÐO Q!A NH! NC ÐA I ÐA O MO T CA CH NHANH HON ÐA NC
TRN

Nô u ba n dang su du ng frn chu không pha I rn fhì ba n co mô f ca ch
fôf hon dô cho n nhu ng ba I ba o ma ba n muô n xem hoa c không muô n
xem. Su kha c bIô f quan fro ng gIu a frn va rn Ia frn co fhreads
|nho m ca c ba I ba o) |do Ia Iy do fa I sao co chu f vIô f fa f), fu c Ia
nhu ng nho m ca c ba I ba o co IIôn quan. Ða n co fhô cho n hay bo qua
mô I Ia n mô f nho m na y fhay vì mô I Ia n mô f ba I ba o.

Nô u ba n nha n Spacebar hoa c + dô va o mô f nho m fIn mo I, ba n fha y
mô f ma n hình chu a ba ng mu c Iu c gIô ng nhu duo I day, cho fha y
nhu ng fu a dô cu a ca c fhông dIô p chua duo c do c frong nho m:

generaI 14 arfIcIes

a 0000-uucp|0000) 3 Nev maII pafhs

b 0000-AdmIn |0000) 10 backup

c Chef Arfhur 1 Sysfem dovn fo cIean hamsfer cages

SeIecf fhreads - AII |Z>l

Nho m fIn na y duo c go I Ia generaI, fô n fa I frôn mô I ma y finh da nh
cho nhung fhông dIô p cu c bô không fhuô c vô noI na o kha c. Co 14
ba I ba o chua duo c do c. Ðô dô da ng cho n Iu a nhu ng gì dô do c, frn
quy fu nhu ng ba I ba o Ia I vo I nhau pha n Io n du a frôn fu a dô . Trong
fruo ng ho p na y, ba ba I ba o duo c go I Ia Nev maII pafhs, 10 ba I duo c
go I Ia backup va mô f ba I no I vô hang chuô f. Ca c chu frong cô f bôn
fra I Ia nhu ng chu ma ba n du ng dô cho n ca c ba I ba o dô do c. Vi du ,
ba n co fhô nha n C dô xem ba I ba o no I vô ca c hang chuô f.

Sau khI ba n da cho n nhu ng ba I ba o frông co ve fhu vI dô do c, ba n co
mô f va I Iu a cho n sau do . Ða n co fhô nha n Spacebar dô dI fIô p sang
frang kô cu a ba ng mu c Iu c, nô u co , va ba f da u do c nhu ng ba I ba o
duo c cho n nô u ba n fha y fa f ca ca c fu a dô . Hoa c ba n co fhô nha n Ð
|chu hoa) dô do c nhu ng ba I da cho n va xo a ba f ky nhu ng ba I na o
chua duo c do c frôn ma n hình |Ð Ia deIefe - xo a). Hoa c co fhô nha n Z
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 146
|chu hoa) dô do c ba f ky ba I ba o da cho n na o va không xo a nhu ng ba I
không cho n.

Tha f ra, !SÐNÐT Ia mô f nghô fhua f

!SÐNÐT chI cho phe p mô f Ioa I fhông dIô p: van ba n fhuo ng kIô u cu
|Vang, nhu ng ba n mo I co fhô xu Iy ca c ky fu fIô ng Nga va fIô ng
Nha f nhung chuong na y da du gay ra c rô I Ia m rô I nôn không ca n
ba n fIô p vô chu ng). Nhung co mô f sô quy uo c duo c su du ng rô ng ra I
cho phe p dI va o nhu ng Ioa I fIIe kha c.

CA C IIIÐ NHI PHÂN

Mô f va I nho m fIn bao gô m mô f pha n hoa c foa n bô nhu ng fIIe nhI
phan duo c ma ho a, ha u hô f Ia nhu ng chuong frình co fhô fhI ha nh
cho IÐM PC, Mac, nhu ng ma y finh ca nhan kha c, ca c fIIe bitmap
CII hoa c JPÐC co ca c da ng hình a nh |Xem chuong 17 vô ca c chI
fIôf cu a nhu ng da ng fhu c fIIe). |Ða n pha I bIô f ra ng nho m fIn co Iuu
fhông Io n nha f duo c do ba ng megabyfe mô I nga y duo c go I Ia
alt.binaries.pictures.erotica va no bao gô m chinh xa c nhu ng gì fheo
nhu fôn go I).

Ca ch fhông fhuo ng dô xem qua nhu ng fIIe nhI phan ba f ky Ioa I na o
duo c go I Ia uuencode. Ða n co fhô nha n ra nhu ng fhông dIô p ma ho a
fheo uuencode vì chu ng ba f da u vo I do ng begIn fIô p fheo do Ia
nhu ng do ng frông nhu ra c frôn ma n hình nhu sau:

begIn pIugh.gIf 644

M390CNM4I- RÐP3PT45C00I05|I5-6M30MÐ,MRMK760PIIPTMÐITIMKPY

MÐOT39I4905Ð05YOPV30IXKRTI5KWIJROJTO!.

6P5;3;MR!O5OI4J5OI4

Ða n gIa I ma chuong frình na y ba ng mô f chuong frình go I Ia
uudecode. May fhay, rn va frn co mô f bô gIa I ma sa n co ma ba n co
fhô kho I dô ng ba ng ca ch nha n e |vIô f fa f cu a exfracf). Ðô I vo I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 147
nhu ng fIIe qua Io n, fhuo ng nga f fIIe duo c ma ho a ba ng uuencode
fha nh nhIô u ba I ba o. Ða c dIô m exfracf du fhông mInh dô xu Iy dIô u
na y nô u ba n nha n e cho fu ng ba I ba o fua n fu .

Ca c nho m fIIe

ÐôI khI mô f ba I ba o chu a mô f nho m fIIe. Nhu ng nho m na y duo c ne n
nhu ca c sheII archIve hoa c shar fIIe Ia nhu ng !NIX sheII scrIpf
|ngôn ngu Iô nh), khI duo c fhu c hIô n se fa o Ia I ca c fIIe mong muô n.
Ca c shar fIIe fhuo ng ba f da u nhu sau:

- cuf here -

# ThIs Is a shar fIIe creafed on 4 JuI 1826...

Ða n cu ng co fhô Ia y ra ca c shar fIIe ba ng Iô nh e cu a frn hoa c rn,
gIô ng nhu ba n Ia m vo I ca c fhông dIô p duo c ma ho a ba ng uuencode.
|No du fhông mInh dô hIô u duo c Ioa I fhông dIô p na o).

Nôn bIôf ra ng ca c shar fIIe Ia mô f kIô u fIIe gay ha I vì chu ng co fhô
chu a ba f ky Iô nh na o ma ba n co fhô da nh va o fu fra m cuô I. Trong
fruo ng ho p xa u nha f, no co fhô xo a foa n bô ca c do ng cu a ba n, gu I
fhu dIô n fu fu c fIu vo I chu ky cu a ba n v.v... Trong qua khu , ca c shar
fIIe fInh nghIch chua bao gIo gay ra nhIô u va n dô nhung cu ng nôn
dô pho ng mô f chu f. Ðô hIô u chinh xa c, co nhu ng chuong frình shar
cho phe p do fìm mô f ba I ba o shar, fìm nhu ng Iô nh da ng nghI ngo .

Iuu fru fIIe

ÐôI khI mô f ba I ba o ha p da n dô n nô I ba n muô n Iuu fru no Ia I dô sau
na y su du ng. Ða n Iuu fru no ba ng Iô nh S |vIô f fa f cu a save). Ðô Iuu
fru mô f fIIe, nha n S, fIô p do Ia fôn fIIe ma ba n muô n Iuu fru . Nô u
fIIe chua co fhì rn hoa c frn se ho I xem ba n co muô n no dInh da ng
fIIe nhu mô f fIIe fhông fhuo ng hay mô f hô p fhu |mô f Ioa I fIIe da c
bIô f fhuo ng chu a nhu ng fhông dIô p fhu fin). Thuo ng ba n Iuu fru
fIIe nhu mô f hô p fhu. Nô u ba n Iuu fru nhIô u ba I ba o va o cu ng mô f
fIIe Ia Ia m no fro fha nh mô f hô p fhu fhì sau do ba n co fhô su du ng
ca c chuong frình fhu fin |Xem chuong 7) dô xem Ia I va fhay dô I nô I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 148
dung cu a hô p fhu. Nhu ng fIIe |hoa c hô p fhu) da Iuu fru duo c dua
va o fhu mu c Nevs cu a ba n fru khI ba n dua mô f fhu mu c kha c va o
Iô nh s.

Ða n cu ng co fhô Iuu fru mô f ba I ba o va chuyô n no cho mô f chuong
frình. Ðô Ia m dIô u na y, nha n 1 |fhanh du ng) fhay vì s va fIô p do Ia
Iô nh ma ba n muô n fhI ha nh. Iu a cho n na y hu u ich nha f cho vIô c In
ra fhông dIô p ba ng ca ch dua ra Iô nh Ipr hoa c Ip hoa c ba f ky Iô nh In
cu c bô na o cu a ba n. Ca c ô ng da n |pIpeIIne) !NIX cu ng duo c phe p
nhu frong

1pr -h "An Imporfanf message" 1 Ipr

Ðu ng no I ra ng fôI không ba o fruo c

ÐôI khI ba n co fhô fha y mô f ba I ba o vo va n, không duo c ma ho a
ba ng uuencode cu ng cha ng pha I Ia shar fIIe. |Xem pha n fruo c "Tha f
ra, !SÐNÐT Ia mô f nghô fhua f"). Nhu ng ba I ba o na y su du ng rof13
cIpher. Rof13 Ia mô f chuong frình ngo nga n fhay fu ng chu frong bô
chu ca I vo I mô f chu kha c ca ch do 13 vI fri vô phia fruo c hoa c phia
sau. Vi du , A fro fha nh N va nguo c Ia I, Ð fro fha nh O v.v... Ðay
không pha I Ia mô f bô ma fha f an foa n |fôI fIn ra ng no da duo c fa o
ra ca ch day 2000 nam) nhung no cu ng không du dInh fro fha nh mô f
bô ma nhu va y.

Mu c dich cu a rof13 Ia ba o fruo c cho ba n bIô f ra ng fhông dIô p na y
chu a nhu ng fu ngu fhô Iô hoa c mô f sô dIô u gì do xu c pha m, do do ba n
không nôn do c no nô u ba n co fhô ca m fha y bI xu c pha m. Nô u ba n va n
muô n do c no , nha n X |chu hoa) dô ra hoa c frn fhu gIa I ma no .

Ðu ng hy vo ng se duo c ca m fhông nô u ba n pha n na n vô fhông dIô p
xu c pha m frong rof13. Sau cu ng, ba n da không pha I do c no .

TO M TA T CA C IÐ NH C! A frn VA rn

Cho dô n Iu c na y, co fhô ba n da quôn ha u hô f mo I chìa kho a fhen
chô f kIô m soa f frn va rn. Ðuo I day Ia fo m fa f ca c Iô nh duo c mô fa
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 149
frong chuong na y cu ng vo I mô f sô Iô nh kha c ma co fhô ba n muô n
fhu . Chuong frình rn co fhô frong haI fra ng fha I kha c nhau: fra ng
fha I nho m fIn |Ða ng 11.1) frong do ba n cho n nho m dô do c va fra ng
fha I ba I ba o |Ða ng 11u .2) frong do ba n dang o frong mô f nho m va
dang xem ca c ba I ba o. Chuong frình frn fhôm va o mô f fra ng fha I
fhu ba Ia fra ng fha I ba ng mu c Iu c |Ða ng 11.3), frong do ba n xem
mô f danh sa ch ca c fu a dô cu a nhu ng ba I ba o chua do c frong mô f
nho m.

Phim Y nghIa

Spacebar Va o nho m kô fIôp co ca c fIn chua do c
y Tuong fu spacebar
n Ðo qua nho m na y
u Không dang ky nho m na y,
do do ba n se không fhay no nu a
g ÐI fo I mô f nho m. Ða nh va o fôn nho m sau g. Nô u ba n không
dang ky va o nho m, no se dang ky Ia I cho ba n
q Ro I kho I fIn
p ÐI dôn nho m fruo c do vo I ca c fIn chua do c
h Trình ba y fhông fIn fro gIu p cu c ky nga n go n
^I Ve Ia I ma n hình

Phim Y nghIa

Spacebar Ðo c frang kô fIô p cu a ba I ba o hIô n fho I hoa c ba I ba o kô fIô p
chua do c
n Sang ba I kô fIôp
k Xo a ba I ba o na y va nhu ng ba I kha c co cu ng fu a dô
K Tuong fu nhu k, cu ng dua fu a dô va o kIII fIIe sao cho fu a dô
na y bI xo a dI mô I Ia n ba n va o nho m fIn
q Ro I kho I nho m
c CIa vo nhu ba n da do c mo I ba I ba o frong nho m
u ThôI dang ky
spdq Iuu fru ba I ba o va o fIIe pdq
1 Ipr In ba I ba o ra |ca ch dô nhaf dô In)
/xyz Tìm ba I ba o kô fIôp co fu a dô Ia xyz
= Trình ba y fu a dô cu a nhu ng ba I ba o chua do c
^I Ve Ia I ma n hình
^R Kho I dô ng Ia I ba I ba o da u fIôn |Ve Ia I frang da u)
X CIa I ma ca c fhông dIô p rof13
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 150
e Trich ra ca c fIIe duo c gIa I ma ba ng uudecode hoa c shar fIIe
edIr Trich fIIe dua va o fhu mu c dIr
h Trình ba y fhông fIn fro gIu p cu c ky nga n go n
q Ro I kho I nho m

Ða ng 11.3 Tra ng fha I ba ng mu c Iu c

Phim Y nghIa

Spacebar Ðo c frang kô fIôp cu a ba ng fhu mu c hoa c ba f da u
do c nhu ng ba I ba o duo c cho n nôu không co n ba ng fhu mu c
d Ða f da u do c nhu ng ba I ba o duo c cho n, da nh dau nhu ng ba I
không duo c cho n nhu da do c
z Ðo c nhu ng ba I ba o duo c cho n
/xyz Tìm ba I ba o co fu a dô Ia xyz
c-g Cho n ca c ba I ba o fu c dôn g frôn ba ng mu c Iu c hIô n fho I
h Trình ba y fhông fIn fro gIu p cu c ky nga n go n
q o I kho I nho m

Ha u hô f ca c chu va ky sô duo c su du ng dô da nh da u nhu ng ba I ba o
duo c cho n.

Ta I IIô u huo ng da n nha p môn frn da y 25 frang va co ra f nhIô u Iô nh
kha c nhung ban da u ba n nôn Ia m quen vo I nhu ng Iô nh nôu frôn.

TRONC MO T SO CO CI7

Mô I fhông dIô p !SÐNÐT dô u co mô f söënhêå n diïå n, dô kha c bIô f vo I
ba f ky sô na o kha c tûâ luá c bùæ t àêì u cho àïë n khi kïë t thuá c |Nhu ng
nguo I na y nhìn xa da y). Mô f sô nha n dIô n dIô n hình nhu sau:

<1993JuI19.055259.15278®chIco.Iecc.com>

Pha n phia sau da u ® Ia fôn cu a dIa dIô m pha f sInh fIn co n pha n
phia fruo c Ia ca c fhu dô Ia m cho fIn na y Ia duy nha f bao gô m nga y
fha ng, chu ky ma f frang...

Ca c fhông dIô p cu ng co sô duo c ga n fheo fhu fu cu a mô I nho m fIn
khI ca c ba I ba o dô n. Ðo do fhông dIô p da u fIôn frong comp.fooble co
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 151
sô 1, rô I dô n fhông dIô p sô 2 v.v... Chu y : Mô f kha c bIô f quan fro ng
gIu a söënhêå n diïå n va sô Ia sô nha n dIô n a p du ng cho mo I noI co n sô
chI a p du ng cho hô fhô ng cu c bô cu a ba n. Ðo do du ng fham chIô u
dô n sô cu a mô f fhông dIô p khI ba n vIô f fhông dIô p fra Io I vì nhu ng
nguo I o ca c dIa dIô m kha c không fhô bIô f duo c ba n no I dô n fhông
dIô p na o.

Nô u ba n su du ng Iô nh f hoa c I cu a frn hoa c rn dô vIô f mô f ba I ba o
fIô p fheo fhì ca c Iô nh na y se fu dô ng fhôm va o mô f do ng ba f da u
ba ng References: co sô nha n dIô n cu a fhông dIô p cu a ba I gô c cu ng
vo I nhu ng ba I na o ma no fham chIô u Ia n Iuo f fo I. Trn su du ng
nhu ng fham chIô u dô fhu fha p nhu ng ba I ba o va o nhu ng nho m co
IIôn quan |fhread).

NH! THÐ ÐA N CO M!O N NO I TIÐ NC HAY KHONC7

Tru khI ba n Ia mô f nguo I cu c ky kin da o, cha ng so m fhì muô n ba n
cu ng se muô n gu I dI va I fhông dIô p cu a chinh ba n sao cho mo I nguo I
frôn fhô gIo I dô u fha y ra ng ba n fhông mInh nhu fhô na o |ÐI nhIôn,
dIô u na y co fhô Ia mô f ca m gIa c Ia n Iô n). Trong pha n na y, fruo c hô f
fôI xem ca ch ba n fra Io I Ia I mô f fhông dIô p hIô n co va sau do ha y
vIô f mô f fhông dIô p hoa n foa n mo I fu da u.

Ca ch gu I mô f ba I ba o

Ca ch dô nha f va fhuo ng fhich ho p nha f dô fra Io I cho mô f ba I ba o Ia
gu I fhu dIô n fu dô n fa c gIa frong fruo ng ho p ba n muô n ho I mô f cau
ho I hoa c dua ra mô f nha n xe f. Ða n co fhô gu I fhu dIô n fu ba ng ca ch
nha n r hoa c R. Trong ca haI fruo ng ho p, rn hoa c frn dua ba n va o
mô f pha n mô m soa n fha o van ba n, noI ba n co fhô soa n fhông dIô p
cu a mình. IIIe ma ba n su a dô I chu a ca c do ng header cho fhông dIô p
fhu dIô n fu , da ng chu y nha f Ia Subjecf: va To: ma ba n co fhô su a
dô I nhu ng gì ba n muô n. Kha c nhau gIu a r va R Ia Iô nh R cu ng dua
mô f ba n sao van ba n ba I ba o va o fhông dIô p ma ba n co fhô frich
da n nhu ng pha n cu a no . Su a dô I nhu ng pha n không fhich ho p cu a
ba I ba o frich da n, ha y nho ra ng fa c gIa bIô f nhu ng gì anh fa da no I.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 152
KhI ba n ro I kho I pha n mô m soa n fha o van ba n, rn hoa c frn se ho I
xem no co gu I fhông dIô p dI |s), su a dô I Ia I no |e) hoa c bo qua |a).
Ha y nha n s,e hoa c a cho fhich ho p.
Tu chô I fhông dIô p cu a hô fhô ng

Nô u ba n co mô f nha n xe f vô mô f ba I ba o duo c su quan fam chung,
ba n co fhô gu I no nhu mô f ba I ba o !SÐNÐT ba ng ca ch su du ng ca c
phim f hoa c I |foIIov-up). Chuong frình se ho I xem ba n co cha c
cha n gu I mô f ba I ba o !SÐNÐT fIô p fheo hay không. Nô u ba n fra Io I
ra ng cha c cha n fhì ba n duo c dua va o mô f pha n mô m soa n fha o van
ba n noI ba n co fhô soa n fha o fhông dIô p cu a mình. I bao gô m mô f
ba n sao fhông dIô p gô c, frong do ba n Ia I co fhô kIô m su a Ia I no .

NhIô u hô fhô ng fIn fu chô I nhu ng fhông dIô p chu a nhIô u pha n frich
da n hon fu IIô u mo I dô Ia m na n Io ng nhu ng nguo I da nh ma y Iuo I
bIông kho I frich da n mô f fhông dIô p ha ng fram do ng chI dô dua va o
mô f nha n xe f 2 do ng. Mô f sô nguo I co n co a n fuo ng ky Ia Ia nô u mô f
ba I ba o bI fu chô I vì co qua nhIô u van ba n frich da n, ho se fhôm va o
nhu ng do ng vo va n o cuô I dô nhô I nhe f Ia m cho pha n không frich
da n da I fhôm. Ðu ng bao gIo Ia m nhu va y. Ha y su a dô I van ba n -
nhu ng nguo I do c se ca m on ba n.

Sau khI ro I kho I pha n mô m soa n fha o van ba n, no Ia I ho I xem ba n
co muô n gu I ba I ba o, su a dô I hay bo qua. Ha y nha n phim fhich ho p
|s, e hoa c a).

Ha y cho fôI mô f da u hIô u

Ða f cu khI na o ba n gu I mô f ba I ba o, nô u mô f fIIe go I Ia .sIgnafure
xua f hIô n frong fhu mu c chu cu a ba n fhì hô fhô ng fIn se fhôm nô I
dung fIIe na y va o ba I ba o cu a ba n. IIIe.sIgnafure nôn bao gô m fôn
ba n, dIa chI fhu dIô n fu va ba f ky dIô u gì ba n ca m fha y fhich ho p -
sao cho no không vuo f qua 3 do ng. Mô f sô nguo I co nhu ng fIIe
.sIgnafure Io n vo I 20 do ng cu ng cha ng bao gIo fhông mInh nhu
nguo I do hy vo ng. Ha y gIu no o 3 do ng fhôI. Chu y : NhIô u hô fhô ng
fIn ba f buô c gIo I ha n Ia 3 do ng ba ng ca ch chI dua va o 3 do ng da u
cu a fIIe, baf kô fIIe da I bao nhIôu.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 153
Ða n không pha I che p fIIe .sIgnafure va o nhu ng fhông dIô p ma ba n
gu I vì chuong frình gu I fIn se fu dô ng fhôm no va o. Nô u ba n fu
mình che p no va o fhì fhông dIô p cu a ba n se co haI ba n cu a fIIe na y,
Ia m ba n frông co ve nhu mô f nguo I không fha nh fha o. Co Ie ba n
không muô n dIô u do xa y ra.

KhI ba n gu I fhông dIô p fra Io I, frong ha u hô f fruo ng ho p no duo c
gu I ngay hoa c sau va I phu f. Mô f sô nho m pha I qua frung gIan nghIa
Ia ba n không fhô gu I fru c fIô p cho chu ng. Ðô I vo I nhu ng nho m qua
frung gIan, fhông dIô p cu a ba n duo c gu I fo I nguo I frung gIan cu a
nho m, nguo I na y se gu I dI nô u no da p u ng ca c huo ng da n cu a nho m.
Nhu ng nguo I frung gIan dô u Ia fu nguyô n va dô u co công vIô c kha c
dô Ia m ngoa I vIô c dIô u ha nh nho m, do do fhông dIô p cu a ba n pha I
ca n mô f fho I gIan dô xua f hIô n. Ha u hô f nhu ng nguo I frung gIan xu
Iy ca c fhông dIô p fu ng nga y hay sau mô I haI nga y nhung cha m nha f
co fhô Iau dô n 2 fua n. Ha y nho : kIôn nha n Ia mô f du c finh fô f. Ða n
fhan Ia mô f nha frung gIan cu a nho m fIn |fôI dIô u ha nh mô f nho m
go I Ia comp.compIIers, mô f nho m ky fhua f fha o Iua n nhu ng ky
fhua f dIô n dIch fu ngôn ngu ma y finh na y sang ngôn ngu kha c),
nôn fôI co fhô ba o da m vo I ba n ra ng vIô c vIô f nhu ng Ia fhu gIa n du
cho nguo I frung gIan dô pha n na n vô vIô c qua cha m frong vIô c xu Iy
su fhông mInh cu a ba n - Ia cu c ky pha n fa c du ng.

C! I MO T ÐA I ÐA O HOA N TOA N MO I

Chu dô sau cu ng fôI fha o Iua n frong chuong na y Ia ca ch gu I mô f ba I
ba o hoa n foa n mo I. Ða n gu I ba I cu a ba n vo I Iô nh Pnevs. Không co
Iô nh mô f chu na o cu a frn hoa c rn Ia m dIô u na y. KhI cha y Pnevs, no
se ho I ba n mô f sô cau ho I. Cau da u fIôn Ia fôn cu a mô f hoa c nhIô u
nho m fIn |Ða n co fhô gu I mô f ba I ba o cu ng Iu c dô n nhIô u nho m fIn
nô u no fhich ho p). Ða nh va o fôn cu a mô f hay nhIô u nho m |phan
ca ch chu ng ba ng ca c da u pha y). Iô nh se yôu ca u chu dô cu a fhông
dIô p va sau do yôu ca u phan phô I |Xem pha n "Ca c phan phô I" kô
fIô p) vo I mô f dô nghI ma c nhIôn ma ba n co fhô su du ng nô u ba n
chua nghI ra ca c phan phô I cho mình. Sau do no ho I mô f Ia n nu a Ia
ba n co fuyô f dô I cha c cha n muô n gu I mô f ba I ba o hay không. Nô u
ba n fra Io I Co , no da f ba n va o pha n mô m soa n fha o van ba n. Kô fu
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 154
do fhì gIô ng nhu khI ba n gu I mô f ba I ba o fra Io I |da fha o Iua n frong
chuong na y).

CA C PHÂN PHO I

Cho du !SÐNÐT Ia mô f ma ng kha p fhô gIo I nhung ra f nhIô u Ia n
ba n gu I dI mô f ba I ba o không fhu c su dô n foa n bô fhô gIo I. Vi du ,
nô u ba n gu I mô f dIô u gì do cho mIsc.forsaIe.compufers dô qua ng ca o
cho mô f ô dIa cu ba n muô n ba n va ba n dang o My fhì không co ich
Io I gì khI gu I fhông dIô p ra kho I da f nuo c vì không da ng pha I fra
fIô n va n chuyô n va do ng fhuô dô ba n duo c no o nuo c ngoa I. Nhu ng
dIa dIô m phan phô I !SÐNÐT cho phe p ba n gIo I ha n noI gu I ba I ba o.
Mô f do ng nhu sau frong header ba I ba o cu a ba n gIo I ha n pha m vI
phan phô I frong nuo c My

ÐIsfrIbufIon: usa

Nô u ba n dang gu I mô f ba I ba o ba ng ca ch su du ng Pnevs, ba n duo c
ho I su du ng Ioa I phan phô I na o. Nô u ba n gu I mô f fhu fra Io I,
!SÐNÐT doa n ra ng ba n muô n su du ng phan phô I fuong fu nhu ba I
ba o ban da u da su du ng. Trong ca haI fruo ng ho p, ba n co fhô fu
mình su a dô I do ng ÐIsfrIbufIon: frong fhông dIô p cu a ba n nô u ca n.

Co mô f danh sa ch da I ca c phan phô I co fhô co . Mô f sô phan phô I
fhuo ng su du ng Ia :

. vorId: mo I noI |ma c nhIôn)
. na: Ða c My
. usa: My
. uk: Anh
. ne: Nev ÐngIand
. ba: Vu ng vInh CaIIfornIa

Mô f du a fre sa p chô f vIô f cho danh sa ch fhu fin

vô fhuô da nh va o modem

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 155
Tro Ia I chuong 8, ca c chu dô nô I fIô ng duo c IIô f kô vô nhu ng fhu ma
ba n không bao gIo nôn vIô f cho mô f danh sa ch fhu fin. Io I ca nh ba o
do a p du ng cho ca c fIn !SÐNÐT. Nha c Ia I ba chu dô không nôn vIô f
Ia :
Mô f du a fre sa p chôf muôn co ca c fhIô p chu c mu ng dô Ia p ky Iu c
CuInness
ICC se fhu fhuô frôn modem va Ia m faf ca chu ng fa nghe o dI
KIôm fIô n ba ng mô f fhu gu I chuyô n

Xem chûúng 8 àïí biïë t thïm chi tiïë t vïì nhûä ng gò maâ khöng ai muöë n
nghe vïì nhûä ng àiïì u trïn.

Ta f ca nhu ng fôn cu a hô fhô ng phan ca p vu ng nhu ne, ny, uk v.v...
cu ng co fhô duo c su du ng nhu nhu ng phan phô I |ÐôI khI nguo I fa su
du ng mô f ca ch Ia m Ia n nhu ng fôn nhu comp va rec dô phan phô I -
no không mang Ia I dIô u gì hu u ich ca ).

Tru khI ba n fIn cha c ra ng nhu ng nguo I o phia bôn kIa cu a fhô gIo I
cu ng pha n kho I vo I nhu ng gì ba n no I nhu nguo I ca nh nha ba n, ba n
nôn su du ng phan phô I nho nha f co fhô duo c cho ba f ky ba I ba o na o
ma ba n gu I dI, ca ba I gô c Ia n ba I fra Io I.

Trôn fhu c fô , ca c phan phô I ra f hay bI ro rI va ca c ba I ba o fhuo ng
duo c gu I dô n nhu ng noI ma da ng ra không nôn fo I do da c dIô m cu a
ca ch fruyô n fu hô fhô ng na y sang hô fhô ng kha c cu a fIn fu c. Nhung
Ia mô f dIô u IIch su khI if ra cu ng cô ga ng fra nh gu I ca c ba I ba o cho
nhu ng noI ma chu ng không duo c quan fam. Cu ng nôn nho ra ng ca c
kô f nô I dIô n fhoa I quô c fô ra f da f fIô n nôn nô u ba n fra nh gu I mô f
ba I ba o dô n nhu ng quô c gIa ma nguo I fa không quan fam fhì ba n co
fhô fhu c su fIô f kIô m du m ho mô f sô fIô n.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 156
Chuong 12

MO T SO CA C NC!O N TIN MA NC
Ðay gIo ba n da bIô f mo I dIô u vô ca ch do c va vIô f fIn !SÐNÐT frong
chuong 11, mô f chI fIô f nho co n Ia I Ia fìm ra nhu ng gì da co dô do c.
Chuong na y IIô f kô mô f sô nhu ng nho m ha p da n hIô n co cho dô n
gIu a nam 1993. Ha y nho : ca c nho m mo I xua f hIô n ha u nhu mô I
nga y, ca c nho m cu dôI khI ma f dI va nhu ng nguo I dIô u ha nh hô
fhô ng co fhô fu chô I ba f ky nho m na o ma ho muô n do ho không
quan fam dô n hoa c do nhu ng Iy do kha c. Truo c hô f, fôI frình ba y
mô f va I nho m ha p da n dô gIu p ba n Ia m quen vo I ca c hô fhô ng phan
ca p chinh. Sau do ba n fìm hIô u nhu ng hô fhô ng phan ca p kha c hoI
kho hIô u hon. Sau cu ng, ca c ba ng fu 12.1 cho dô n 12.6 IIô f kô nhIô u
nho m frong ca c hô fhô ng phan ca p kha c nhau ma ba n co fhô muô n
fìm hIô u.

Mô f sô nho m duo c ua fhich

Ðuo I day Ia mô f sô nho m ma ba n co fhô ba f da u:

nevs.announce.nevusers

Mô I nguo I su du ng mo I if ra cu ng nôn Iuo f qua nho m na y, bao gô m
fhông fIn gIo I fhIô u vô nhu ng nguo I su du ng mo I. Mô f frong sô
nhu ng fhông dIô p cu a nho m na y ra f Ia khôI ha I nhung ba n pha I do c
chu ng dô fìm xem do Ia fhông dIô p na o.

nevs.ansvers

Ðao gô m fa f ca nhu ng fhông ba o dInh ky |ha u hô f fhuo ng Ia ha ng
fua n va ha ng fha ng) dô n fa f ca ca c nho m frôn Nef. NhIô u fhông ba o
na y Ia nhu ng gIo I fhIô u duo c vIô f ky Iuo ng cho ca c chu dô . KhI ba n
ca n fìm hIô u nhanh nhu ng gì co fhô da duo c fha o Iua n frôn Nef fhì
ha y ba f da u o day.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 157
rec.humor.funny

Ðay Ia mô f nho m qua frung gIan, mang finh ca nh franh cao bao
gô m nhu ng cau chuyô n cuo I, ha u hô f fhu c su vuI nhô n. So vo I
rec.humor bao gô m nhu ng ba I ma fa c gIa cu a chu ng nghI Ia vuI
nhô n nhung fhuo ng Ia không.

comp.rIsks

RIsk ÐIgesf |fuong fu nhu danh sa ch fhu fin fo m fa f da duo c fha o
Iua n frong chuong 10) co ra f nhIô u cau chuyô n vô nhu ng ra c rô I cu a
ma y finh.

comp.compIIers

Vang, fôI nghI Ia no ha p da n vì fôI Ia nguo I frung gIan cu a no .

aIf.sex

Mo I nguo I dô u do c nhung không aI fhu a nha n da do c. TôI cha c cha n
cu ng không fhu a nha n dIô u do .

NH! NC NHO M TIN NO I VÐ MA Y TINH

Theo nhu fruyô n fhô ng, Ioa f nho m fIn Io n nha f Ia nhu ng fIn IIôn
quan dô n ma y finh frong hô fhô ng phan ca p comp |nhIô u nho m fIn
Ioa I na y duo c frình ba y frong Ða ng 12.1). Ðay không pha I Ia dIô u
nga c nhIôn, khI nguo I fa su du ng ca I gì fhì nguo I fa fhuo ng co xu
huo ng no I nhIô u vô no . Ma y finh duo c su du ng dô fa o ra !SÐNÐT
nôn pha n Io n ca c fIn dô u no I vô ma y finh.

Ca c nho m comp fhuo ng co xu huo ng chuyôn môn va ky fhua f
nhung chu ng cu ng Ia mô f kho chI da n quy ba u khI ma y finh cu a
ba n ga p ra c rô I va ca n Io I khuyôn fu fa f ca nhu ng nguo I da ga p pha I
dIô u na y fruo c do .

NhIô u nho m cung ca p ca c chuong frình ma y finh co fhô su du ng
duo c. Nhu ng nho m frong comp.bInarIes Ia nhu ng noI dô fìm ca c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 158
chuong frình mIô n phi cho ca c ma y PC, Mac va nhu ng hô fhô ng ca
nhan kha c.

Ða ng 12.1 Nhu ng nho m frong hô fhô ng phan ca p comp

Tôn Mô fa

comp.aI Tha o Iua n vô fri fuô nhan fa o
comp.aI.naf-Iang Xu Iy ngôn ngu fu nhIôn ba ng ma y finh
comp.aI.neuraI-nefs Mo I khia ca nh vô hô fhông fha n kInh
comp.aI.phyIosophy Nhu ng khia ca nh pha p Iy cu a fri fuô nhan fa o
comp.aI.sheIIs Tri fuô nhan fa o a p du ng cho sheII
comp.ansvers Kho Iuu fru nhu ng ba I ba o !SÐNÐT dInh ky
|qua frung gIan)
comp.apps.spreadsheefs Nhu ng ba ng finh dIô n fu frôn ca c pIafform
kha c nhau
comp.arch KIôn fru c ma y finh
comp.arch.sforage Nhu ng van dô hô fhông Iuu fru , ca pha n mô m va
pha n cu ng
comp.archIves Nhu ng mô fa vô Iuu fru ma công chu ng duo c
fruy ca p |qua frung gIan)
comp.archIves.admIn Nhu ng van dô IIôn quan dôn qua n Iy Iuu fru
ma y finh
comp.bbs.mIsc Mo I khia ca nh cu a ca c hô fhông ba ng fhông ba o
dIô n fu
comp.bbs.vaffIe
ÐÐS va !SÐNÐT frôn mo I pIafform
comp.benchmarks Tha o Iua n vô nhu ng ky fhua f kôf qua do kha nang
hoa f dô ng
comp.bInarIes.appIe2 Nhu ng fhông ba o ba ng ma nhI phan da nh cho ma y
finh AppIe2
comp.bInarIes.afarI.sf Nhu ng fhông ba o ba ng ma nhI phan da nh cho AfarI
ST |qua frung gIan)
comp.bInarIes.Ibm.pc Nhu ng fhông ba o ba ng ma nhI phan da nh cho IÐM
PC/MS ÐOS |qua frung gIan)
comp.bInarIes.Ibm.pc.d Nhu ng fha o Iua n vô ca c fhông ba o ba ng ma nhI phan
ÐM/PC
comp.bInarIes.Ibm.pc..vanfed
Nhu ng yôu ca u da nh cho IÐM PC va ca c chuong
frình fuong fhich
comp.bInarIes.mac Nhu ng chuong frình MacInfosh ba ng ma nhI phan
|qua frung gIan)
comp.bInarIes.ms-vIndovs
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 159
Nhu ng chuong frình ma nhI phan cho MIcrosoff
WIndovs |qua frung gIan)
comp.bInarIes.os2 Ma nhI phan su du ng duo I OS/2 AÐI
|qua frung gIan)
comp.cog-eng Ky fhua n nha n bIôf
comp.compIIers Xay du ng bô bIôn dIch, Iy fhuyôf v.v..
|qua frung gIan)
comp.compressIon Ca c fhua f foa n va Iy fhuyôf ne n du kIô n
comp.dafabases Co so du IIô u, ca c van dô qua n Iy du IIô u va Iy fhuyôf
comp.dcom.fax Pha n cu ng, pha n mô m va ca c gIao fhu c fax
comp.dcom.Iand.efhernef Nhu ng fha o Iua n vô ca c gIao fhu c
Ðfhernef/IÐÐÐ 802.3
comp.dcom.modems Pha n cu ng va pha n mô m gIao fIôp du IIô u
comp.dcom.servers Cho n Iu a va cha y ca c server gIao fIôp du IIô u
comp.dcom.feIecom To m fa f vô vIô n fhông |qua frung gIan)
comp.doc Ta I IIô u vô Ia nh vu c Iuu fru chung |qua frung gIan)
comp.doc.fechreporfs Ðanh sa ch ca c ba o ca o ky fhua f |qua frung gIan)
comp.dsp Xu Iy ky hIô u sô ba ng ca ch su du ng ma y finh
comp.edu CIa o du c khoa ho c ma y finh
comp.emacs Pha n mô m soa n fha o van ba n ÐMACS ca c Ioa I
comp.fonfs Ca c co chu - fhIôf kô, chuyô n dô I, su du ng v.v..
comp.graphIcs Ðô ho a vI finh, nghô fhua f, xu Iy hình a nh
comp.human-facfors Ca c van dô IIôn quan dôn gIao fIôp nguo I-ma y
comp.Infosysfems Ðaf ky fha o Iua n na o vô ca c hô fhông fhông fIn
comp.Infosysfems.gIs Mo I khia ca nh cu a ca c hô fhông fhông fIn dIa Iy
comp.Infosysfems.gopher Tha o Iua n vô dIch vu fhông fIn Copher
comp.Infosysfems.vaIs Hô fhông fìm kIôm van ba n foa n bô WAIS
du a frôn co so Z39.50
comp.Infosysfems.vvv Hô fhông fhông fIn WorId WIde Web
comp.Infernef.IIbrary Tha o Iua n vô ca c fhu vIô n dIô n fu |qua frung gIan)
comp.Iang.c Tha o Iua n vô ngôn ngu C
comp.Iang.c++ Ngôn ngu huo ng dôn dôI fuo ng C++
comp.Iang.forfran Tha o Iua n vô ngôn ngu Iorfran
comp.Iang.IIsp Tha o Iua n vô IISP
comp.mIsc Ca c chu dô fô ng qua f vô ma y finh không fhô
dua va o noI kha c
comp.muIfImedIa Ca c công nghô da fhông fIn du Ioa I
comp.nevprod Nhu ng fhông ba o vô ca c sa n pha m mo I fhu hu f su
quan fam |qua frung gIan)
comp.objecf Ia p frình va ngôn ngu huo ng dôn dôI fuo ng
comp.os.ms-vIndovs-advocacy
Tranh Iua n vô MIcrosoff WIndovs
comp.os.ms-vIndovs-announce
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 160
Nhu ng fhông ba o IIôn quan dôn WIndovs |qua frung
gIan)
comp.os.ms-vIndovs-apps Nhu ng u ng du ng frong môI fruo ng WIndovs
comp.os.ms-vIndovs.mIsc Tha o Iua n fô ng qua f vô ca c van dô WIndovs
comp.os.ms-vIndovs. Ia p frình MIcrosoff WIndovs programmer.mIsc
comp.os.ms-vIndovs. Ca c công cu pha f frIô n frong WIndovs
programmer.fooIs
comp.os.ms-vIndovs.sefup
Ca I da f va fa o cau hình MIcrosoff WIndovs
comp.os.ms-dIs.apps Tha o Iua n vô nhu ng u ng du ng cha y frong MS ÐOS
comp.paraIIeI Pha n mô m/pha n cu ng song song quan fro ng |qua
frung gIan)
comp.pafenfs Tha o Iua n vô nhu ng ba ng pha f mInh công nghô ma y
finh |qua frung gIan)
comp.perIphs Ca c fhIôf bI ngoa I vI
comp.programmIng Nhu ng van dô Ia p frình vuo f kho I pha m vI ca c ngôn
ngu va ca c hô dIô u ha nh
comp.rIsks Nhu ng ru I ro cho mo I nguo I fu ma y finh va nguo I su
du ng
comp.robofIcs Mo I khia ca nh vô robof va u ng du ng
comp.securIfy.mIc Nhu ng van dô an foa n vô ma y finh va ma ng
comp.sImuIafIon Ca c phuong pha p, van dô , ca ch su du ng mô pho ng
|qua frung gIan)
comp.socIefy A nh huo ng cu a công nghô dôI vo I xa hô I
|qua frung gIan)
comp.socIefy.cu-dIgesf To m fa f vô ma y finh |qua frung gIan)
comp.socIefy.deveIopmenf Công nghô ma y finh o nhu ng nuo c dang pha f frIô n
comp.socIefy.foIkIore Van ho a ma y finh, qua khu va hIô n fa I
|qua frung gIan)
comp.socIefy.fufures Nhu ng su kIô n công nghô a nh huo ng dôn ma y finh
frong fuong IaI
comp.socIefy.prIvacy Nhu ng fa c dô ng cu a công nghô Iôn su rIông fu |qua
frung gIan)
comp.sources.mIsc Ca c pha n mô m |qua frung gIan)
comp.speech NghIôn cu u va u ng du ng frong khoa ho c va công
nghô
comp.fexf Ca c van dô va phuong pha p xu Iy van ba n
comp.unIx.quesfIons Nhu ng nguo I mo I ba u f da u su du ng !NIX
comp.unIx.sheII Su du ng va Ia p frình !NIX sheII
comp.unIx.vIzards Nhu ng van dô vô ca c ky fhua f co huo ng da n fu ng
buo c |vIzard) frong !NIX
comp.unIx.vIrus VI ru f ma y finh va su an foa n |qua frung gIan)

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 161
NH! NC IOA I KHA C

Ða f cha p foa n bô nhu ng su sa p xô p ca n fha n cu a !SÐNÐT fha nh
nhu ng hô fhô ng phan ca p co y nghIa, mô f sô chu dô không fhô phu
ho p vo I ba f ky noI na o, do do chu ng duo c dua va o mIsc, hô fhô ng
phan ca p IInh fInh. Nhu ng chu dô bao gô m fu nhu ng chuyô n bình
Ia ng cho dô n nhu ng franh Iua n du dô I. Trong hô fhô ng phan ca p
na y co n co nho m IInh fInh nu a Ia mIsc.mIsc Ia nhu ng chu dô co n
không fhô dua va o pha n na o kha c frong hô fhô ng mIsc na y.

Ða ng 12.2 Nhu ng nho m frong hô fhô ng phan ca p mIsc

Tôn Mô fa

mIsc.ansvers Kho Iuu fru nhu ng ba I ba o !SÐNÐT dInh ky |qua
frung gIan)
mIsc.books.fechnIcaI Tha o Iua n vô nhu ng sa ch fhuô c dô fa I ky fhua f
mIsc.consumers Io I ich cu a nguo I fIôu du ng, nha n xe f sa n pha m v.v.
mIsc.consumers.house Tha o Iua n vô vIô c so hu u va mua nha
mIsc.educafIon Tha o Iua n vô hô fhông gIa o du c
mIsc.enfrepreneurs Tha o Iua n vô vIô c dIô u ha nh mô f doanh nghIô p
mIsc.fIfness Thô du c fhô hình, va n dô ng v.v..
mIsc.forsaIe Ca c fhông ba o vô nhu ng mo n ha ng dua ra ba n
mIsc.Inf-properfy Tha o Iua n vô quyô n so hu u fri fuô
mIsc.Invesf Ða u fu va qua n Iy fIô n
mIsc.jobs.confracf Nhu ng fha o Iua n vô ho p dô ng Iao dô ng
mIsc.jobs.mIsc Tha o Iua n vô vIô c Ia m, noI Ia m vIô c, nghô nghIô p
mIsc.jobs.offered Nhu ng fhông ba o fìm nguo I
mIsc.jobs.offered.enfry Ðanh sa ch ca c công vIô c da nh cho nguo I mo I
va o nghô
mIsc.jobs.resumes Thông ba o vô ca c Iy IIch va nhu ng ba I ba o fìm vIô c
mIsc.kIds Tre em, ha nh vI va hoa f dô ng cu a chu ng
mIsc.kIds.compufer VIô c su du ng ma y finh cu a fre em
mIsc.IegaI Iua f pha p va da o du c cu a Iua f
mIsc.IegaI.compufIng Tha o Iua n vô fình hình Iua f pha p frong fhô gIo I
ma y finh
mIsc.mIsc Nhu ng fha o Iua n kha c không fhô dua va o nho m na o




INTÐRNÐT TOA N TÂ P 162
CIA I TRI VA TRO CHOI

!SÐNÐT co ra f nhIô u nho m gIa I fri |frong hô fhô ng phan ca p rec)
fu nhu ng fhu fIôu khIô n hoa n foa n fhu gIa n nhu nga m ca boI Iô I
frong bô cho dô n nhu ng fro sôI nô I nhu Ieo nu I. Cha c cha n o day co
mô f sô fro choI ba n fhich.

Ða ng 12.3 Nhu ng nho m frong hô fhô ng phan ca p rec

Tôn Mô fa

rec.ansvers Kho Iuu fru nhu ng ba I ba o !SÐNÐT dInh ky
|qua frung gIan)
rec.anfIques Tha o Iua n vô dô cô va nhu ng va f cu
rec.aquarIa Ca va bô ca
rec.arfs.books Ca c Ioa I sa ch va nga nh In
rec.arfs.movIes Nha n xe f vô phIm
rec.arfs.movIes.revIevs Nhu ng fha o Iua n vô phIm va nghô Ia m phIm
rec.arfs.poems Thông ba o vô fho
rec.arfs.prose Nhu ng công frình nga n vô van xuôI gIa fuo ng va
fha o Iua n fIôp fheo
rec.arfs.sf.announce Nhu ng fhông ba o chu yôu vô fhô gIo I khoa ho c gIa
fuo ng |qua frung gIan)
rec.arfs.sfarfrek.currenf Ca c buô I bIô u dIô n, phIm va sa ch vô Sfar Trek
rec.arfs.sfarfrek.Info Thông fIn vô Sfar Trek |qua frung gIan)
rec.arfs.sfarfrek.mIsc Tha o Iua n fô ng qua f vô Sfar Trek
rec.arfs.sfarfrek.revIevs Nha n xe f vô sa ch, kIch, phIm Sfar Trek v.v...
|qua frung gIan)
rec.arfs.fheafre Tha o Iua n vô mo I khia ca nh san khau va nha ha f
rec.arfs.fv Truyô n hình, IIch su cu a no , nhu ng buô I pha f frong
qua khu va hIô n fa I
rec.audIo Âm fhanh co dô frung fhu c cao
rec.audIo.car Nhu ng fha o Iua n vô ca c hô fhông am fhanh frong
xe hoI
rec.aufos Xe hoI, sa n pha m xe hoI va Iua f
rec.aufos.anfIque Tha o Iua n mo I khia ca nh xe hoI frôn 25 fuô I
rec.aufos.drIvIng Ia I xe hoI
rec.aufos.fech Nhu ng khia ca nh ky fhua f cu a xe hoI
rec.backounfry Nhu ng hoa f dô ng gIa I fri ngoa I fro I
rec.bIrds Nhu ng nguo I fhich nga m chIm
rec.boafs Nhu ng nguo I fhich che o fhuyô n
rec.cIImbIng Nhu ng ky fhua f Ieo nu I, fhông ba o fhI dua v.v..
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 163
rec.craffs.brevIng Nghô fhua f Ia m bIa va mo n an
rec.craffs.mefaIvorkIng Mo I khia ca nh Ia m vIô c vo I kIm Ioa I
rec.craffs.mIsc Nhu ng công vIô c fhu công my nghô không fhô dua
va o noI na o kha c
rec.craffs.fexfIIes May, dô f, dan va nhu ng nghô kha c vô so I
rec.equesfrIan Tha o Iua n vô cuo I ngu a
rec.food.cookIng Thu c an, nau nuo ng, sa ch da y nau an va công fhu c
Ia m mo n an
rec.food.recIpes Nhu ng công fhu c Ia m ca c mo n an va dô uô ng ha p
da n |qua frung gIan)
rec.food.resfauranfs Tha o Iua n vô dI an ngoa I
rec.games.chess Co va co frôn ma y finh
rec.games.corevar Tha ch fhu c ma y finh Core War
rec.games.desIgn Tha o Iua n vô fhIôf kô fro choI va nhu ng van dô
IIôn quan
rec.gardens Nghô Ia m vuo n, phuong pha p va kôf qua
rec.humor Nhu ng chuyô n khôI ha I - co fhô hoI mang finh
xu c pha m
rec.humor.d Nhu ng fha o Iua n vô nô I dung cu a ca c ba I frong nho m
rec.humor
rec.humor.funny Nhu ng chuyô n khôI ha I vuI nhô n |fheo y kIô n cu a
nguo I frung gIan)
rec.nude Nhu ng nguo I quan fam dôn ca c hoa f dô ng fu nhIôn
chu nghIa/kho a fhan
rec.raIIroad Ða nh cho nhu ng nguo I ham mô xe Iu a
rec.roIIer.coasfer Xe Iu a va nhu ng Ioa I fro choI xe cô frong công vIôn
gIa I fri
rec.runnIng Cha y dô fhoa I ma I, fhô fhao, Iuyô n fa p v.v..
rec.scoufIng Nhu ng fô chu c huo ng da o kha p fhô gIo I
rec.scuba Nhu ng nguo I fhich Ia n co khi fa I
rec.skafe Truo f fuyôf ba ng xe va fruo f pafanh
rec.skIIng Nhu ng nguo I fhich fruo f fuyôf
rec.sporf.foofbaII.coIIege Ðo ng da kIô u My frong fruo ng ho c
rec.sporf.foofbaII.mIsc Nhu ng fha o Iua n vô bo ng da kIô u My
rec.sporf.foofbaII.pro Ðo ng da chuyôn nghIô p kIô u My
rec.fraveI Ðu IIch kha p fhô gIo I
rec.fraveI.aIr Ðu IIch ba ng ha ng không kha p fhô gIo I

NH! NC CH! ÐÐ KHOA HO C

Ra f nhIô u nguo I su du ng !SÐNÐT Ia fu fruo ng da I ho c hoa c nhu ng
pho ng fhi nghIô m nghIôn cu u cu a ca c nga nh do do ba n ga p ra f
nhIô u nha khoa ho c |ca chuyôn nghIô p Ia n fa I fu ) frong hô fhô ng
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 164
phan ca p scI. Ða n cu ng se fha y nhIô u phan nga nh khoa ho c ma y
finh, fuy ra ng Ia nh vu c na y không fhu c su Ia mô f nga nh khoa ho c
ba f cha p fôn go I cu a no .

Trong hô fhô ng phan ca p na y ba n se fìm fha y ra f nhIô u nga nh khoa
ho c, fu kha o cô ho c cho dô n dô ng va f ho c va mo I fhu kha c. Ðuo I day
Ia mô f sô Iu a cho n:

Ða ng 12.4 Nhu ng nho m frong hô fhô ng phan ca p scI

Tôn Mô fa

scI.aeronaufIcs Ha ng không ho c va công nghô co IIôn quan |qua
frung gIan)
scI.aeronaufIcs.aIrIIners Công nghô ma y bay |qua frung gIan)
scI.ansvers Kho Iuu fru nhu ng ba I ba o !SÐNÐT dInh ky
|qua frung gIan)
scI.archaeoIogy Kha o cô ho c
scI.asfro Tha o Iua n va fhông fIn vô fhIôn van ho c
scI.cIassIcs NghIôn cu u IIch su cô dIô n, ngôn ngu , van ho c v.v..
scI.crypf Nhu ng phuong pha p ma ho a/gIa I ma du kIô n
kha c nhau
scI.mafh Tha o Iua n foa n ho c
scI.med Y fô, nhu ng sa n pha m va quy dInh
scI.mIIIfary Nhu ng fha o Iua n vô khoa ho c va quan su
|qua frung gIan)
scI.mIsc Nhu ng fha o Iua n nga n ha n vô ca c chu dô frong
khoa ho c
scI.skepfIc Nhu ng nguo I hoa I nghI fha o Iua n vô khoa ho c
gIa hIô u
scI.space Không gIan, ca c chuong frình không gIan, ca c nghIôn
cu u IIôn quan dôn không gIan v.v..

NH! NC CH! ÐÐ XA HO I

!SÐNÐT cu ng Ia mô f noI mang finh fIô p xu c xa hô I, do do co ra f
nhIô u va n dô xa hô I frôn hô fhô ng phan ca p soc. Khoa ng nu a sô
nho m soc Ia vô soc.cuIfure, frong do ho fha o Iua n vô nhu ng quô c gIa
hay dan fô c na o do va mô f nu a kha c Ia nhu ng va n dô xa hô I kha c.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 165
Ða ng 12.5 Nhu ng nho m frong hô fhô ng phan ca p soc

Tôn Mô fa

soc.ansvers Kho Iuu fru nhu ng ba I ba o !SÐNÐT dInh ky
|qua frung gIan)
soc.coIIege Truo ng ho c, ca c hoa f dô ng frong fruo ng ho c, do I sô ng
frong khuôn vIôn da I ho c v.v..
soc.coupIes Nhu ng fha o Iua n vô Iu a dôI |so vo I soc.sIngIes)
soc.cuIfure.brIfIsh Nhu ng van dô vô nuo c Anh va nhu ng nuo c co ha u
duô cu a nuo c Anh dôn Ia p nghIô p
soc.cuIfure.canada Nhu ng van dô vô Canada va nhan dan Canada
soc.cuIfure.famII Ngôn ngu , IIch su va van ho a TamII
soc.hIsfory Nhu ng fha o Iua n vô ca c van dô IIch su
soc.men Nhu ng van dô IIôn quan dô n da n ông, ca c va n dô va
môI quan hô cu a ho
soc.mIsc Nhu ng chu dô huo ng dôn xa hô I không na m frong
nhu ng nho m kha c
soc.sIngIes Ða nh cho nhu ng nguo I dô c fhan, hoa f dô ng cu a ho v.v..
soc.vomen Nhu ng van dô IIôn quan dôn da n ba , ca c van dô va
môI quan hô cu a ho

NH! NC CH! ÐÐ TRANH I! N

Mô f va I chu dô gay ra nhu ng cuô c franh Iua n fIô p dIô n không bao
gIo co fhô gIa I quyô f duo c. !SÐNÐT da f nhu ng chu dô na y va o hô
fhô ng phan ca p faIk, ha u hô f dô ba o cho ba n bIô f ma fra nh xa. Ha u
hô f fha y nhu ng nho m na y Ia co nhIô u franh Iua n va Ia p dI Ia p Ia I
va ha u hô f do sInh vIôn fham gIa. Tuy nhIôn, ba n co fhô không dô y
dIô u na y hoa c ba n co fhô ca m fha y kha c - do do ha y nhìn xem
nhu ng gì co ve fhu vI dô I vo I ba n.

Ða ng 12.6 Nhu ng nho m frong hô fhô ng phan ca p faIk

Tôn Mô fa

faIk.aborfIon Mo I Ioa I fha o Iua n va franh Iua n vô pha fhaI
faIk.ansvers Kho Iuu fru nhu ng ba I ba o !SÐNÐT dInh ky
|qua frung gIan)
faIk.bIzarre Nhu ng va n dô ba f fhuo ng, ky qua c, fo mo va fhuo ng
ngu ngô c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 166
faIk.reIIgIon.nevage Nhu ng fôn gIa o va frIôf Iy huyô n bi va cu a ca c dan
fô c fhIô u sô
faIk.rumors Thông ba o vô ca c fIn dô n

CA C HÐ THO NC PHÂN CÂ P KHA C

Cu ng vo I nhu ng hô fhô ng phan ca p fIôu chua n, co mô f sô nhu ng hô
fhông phan ca p duo c phan phô I không duo c rô ng ra I ba ng.

aIf
Ia ca c nho m aIfernafIve. ThIô f Ia p mô f nho m frong mô f hô fhô ng
phan ca p dInh ky fhì kha kho khan, do I ho I mô f dIô u Iô chinh fhu c
va vIô c bo phIô u fru c fuyô n cu a nhu ng nguo I Ia hoa c không pha I Ia
dô c gIa fIô m nang cu a no . Tra I Ia I, ba f ky aI cu ng co fhô fhIô f Ia p
mô f nho m aIf. Thuo ng sau khI mô f nho m aIf da Iuu fhông duo c mô f
fho I gIan fhì nhu ng nguo I dô xuo ng no fhông qua fhu fu c dô fa o ra
mô f nho m chinh va nhu fhô nho m aIf ma f dI.

bIonef
Ia mô f sô nho m fhu hu f su quan fam cu a nhu ng nha sInh va f ho c
vo I nhu ng fIn fu c mo I nha f vô fra I cay va nhu ng fhu fuong fu . Nô u
ba n không pha I Ia mô f nha sInh va f ho c, du ng quan fam.

bIf
Ia nhu ng danh sa ch fhu fin ÐITNÐT |Xem chuong 10) duo c chuyô n
dI nhu nhu ng fIn !SÐNÐT.

bIz
Ia nhu ng nho m da nh cho kInh doanh co finh cha f fhuong ma I hon Ia
ca c Iuu fhông phI fhuong ma I no I chung frong nhu ng nho m chinh.

cIarI
No I vô CIarINef |Xem pha n "Ha y Ia ng nghe CIarINef" duo I day
frong chuong na y).

gnu
Ia du a n CN! pha f frIô n ca c pha n mô m mIô n phi sa n co bao gô m
mô f vIô c fa I fhu c hIô n Ia I foa n bô hô fhô ng !NIX |CN! Ia vIô f fa f
cu a Cnu's Nof !NIX).
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 167
hepnef
Ia HÐPnef |HIgh Ðnergy PhysIcs). Tuong fu bIonef, ba n se bIô f ba n
co quan fam dô n no hay không.

IÐÐÐ
Tô chu c chuyôn môn da nh cho ca c ky su dIô n va dIô n fu .

k12
Ma ng K-12 da nh cho ho c sInh va gIa o vIôn ca c fruo ng fIô u ho c va
frung ho c. ÐI nhIôn, ho c sInh va gIa o vIôn duo c cha o do n fa I faf ca
ca c nho m nhung nhu ng nho m na y chu a nhu ng chu dô fhu hu f su
quan fam rIông.

reIcom
Ia nhu ng nho m fIô ng Nga. Chu ng không fhô do c duo c fru khI ba n
co mô f chuong frình do c fIn xu Iy ca c ky fu fhuô c pha hô Hy Ia p.
Ða n cu ng pha I co kha nang do c duo c fIô ng Nga.

vmsnef
Nhu ng nho m fha o Iua n vô ca c hô fhô ng VMS cha y frôn mô f sô ma y
finh ÐIgIfaI |ÐÐC). Chu ng chu yô u da nh cho nhu ng nguo I ua fhich
hô fhô ng VMS.

Trong fa f ca nhu ng nho m na y, chI co aIf Ia co nhIô u nho m fhu hu f
su quan fam chung. Mô f va I nho m frong sô do co fhô fha y frong
Ða ng 12.7. Ða c dIô m cu a nhu ng nho m aIf na y kha c nhau ra f nhIô u.
Mô f sô nhu aIf.dcom.feIecom cu ng chI bình fhuo ng nhu ba f ky
nho m comp na o kha c. Nhu ng nho m kha c nhu
aIf.buddha.shorf.faf.guy ga n nhu không fhô mô fa duo c.

Ða ng 12.7 Hô fhô ng phan ca p aIf

Tôn Mô fa

aIf.acfIvIsm Hoa f dô ng cu a nhu ng nha hoa f dô ng
aIf.angsf Nhu ng Io Ia ng frong fhô gIo I hIô n da I
aIf.ansvers Nhu fhô baf ky aI frôn aIf cu ng co cau fra Io I
|qua frung gIan)
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 168
aIf.appaIachIan Nha n bIôf, su kIô n va van ho a AppaIachIa
aIf.backrubs Thap hon... vô phia bôn pha I!
aIf.bbs Ca c hô fhông va pha n mô m ÐÐS
aIf.bInarIes.pIcfures.erofIca
NhIô u CIgabyfe vô nhu ng fro vI pha m ba n quyô n
sa ch ba o khIôu dam
aIf.bInarIes.pIcfures.erofIca.d
Nhu ng fha o Iua n vô nhu ng fro vI pha m ba n quyô n
sa ch ba o khIôu dam
aIf.bInarIes.pIcfures.fIne-arf.d
Nhu ng fha o Iua n vô ca c fIIe nhI phan my fhua f |qua
frung gIan)
aIf.bInarIes.pIcfures.ufIIIfIes
Thông ba o vô ca c công cu IIôn quan dôn hình a nh
aIf.books.Isaac-asImov
Nhu ng nguo I ham mô fa c gIa fruyô n khoa ho c gIa
fuo ng Isaac AsImov da qua cô
aIf.buddha.shorf.faf.guy
Tôn gIa o va không fôn gIa o
aIf.coboI Quan hô gIu a Ia p frình va chIôc rìu da
aIf.dcom.feIecom Nhu ng fha o Iua n vô công nghô vIô n fhông
aIf.dreams Ho muôn no I gì7
aIf.drugs Ðuo c pha m da nh cho gIa I fri va nhu ng van dô
fuong fu
aIf.evII Nhu ng ma u chuyô n fu fhô gIo I bo ng fôI
aIf.fIame Nhu ng fIông kôu fhe f
aIf.foIkIore.coIIege Chuyô n ha I huo c cu a sInh vIôn
aIf.foIkIore.compufer Chuyô n kô va gIaI fhoa I vô ca c ma y finh
aIf.foIkIore.urban Nhu ng fruyô n fhuyôf dô fhI kIô u Jan HaroId
Ðrunvand
aIf.hackers Nhu ng mô fa vô ca c du a n dang duo c pha f frIô n
|qua frung gIan)
aIf.manga Nhu ng vo kIch không fhuô c phuong Tay
aIf.onIIne-servIce Nhu ng dIch vu fru c fuyôn Io n, fhuong ma I va
Infernef
aIf.paranormaI Nhu ng hIô n fuo ng không fhô gIa I fhich mô f ca ch
khoa ho c
aIf.parenfs-feens MôI quan hô gIu a cha me va con o dô fuô I fhanh
fhIôu nIôn
aIf.parfy TIô c fu ng, Iô hô I va su vuI choI no I chung
aIf.rhode-IsIand Tha o Iua n vô fIô u bang nho na y
aIf.save.fhe.earfh Ma nguô n, không qua frung gIan
aIf.sources.d Tha o Iua n vô nhu ng nguô n duo c fhông ba o
aIf.sources.Index Nhu ng con fro dôn ma nguô n frong aIf.sources
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 169
|qua frung gIan)
aIf.supermodeIs Tha o Iua n vô nhu ng nguo I ma u de p va nô I fIông
aIf.surfIng Cuo I frôn so ng bIô n
aIf.fv.mash Không gì fôf nhu mô f vo ha I kIch vô chIôn franh va
chôf cho c
aIf.fv.msf3k Na y, robof!
aIf.fv.muppefs MIss PIggy frôn fruyô n hình
aIf.fv.prIsoner Cau chuyô n fruyô n hình "PrIsoner" ca ch day
nhIô u nam

IA NC NCHÐ CIARINÐT

Cuô I cu ng mô f nga y kIa cu ng pha I xa y ra Ia nho m !SÐNÐT ga p
nhau frong do I fhu c. Mô f ga fôn Ia Ðrad |cu ng Ia nguo I fa o ra
rec.humor.funny, nho m !SÐNÐT duo c do c nhIô u nha f) co mô f mu c
fIôu don gIa n cho ca I ma y finh cu a mình: ha n muô n Ia y duo c cô f
ba o fua n cu a Ðave barry frôn hô p fhu emaII. ÐIô u na y fhu c Ia kho
vì pha I bIô f ra ng da c dIô m cu a ba o chi Ia duo c phan phô I qua vô
fInh. Co n kho hon chu yô u Ia do nhu ng va n dô pha p Iy vô quyô n so
hu u nhu ng gì frôn vô fInh.

Ðrad cu fheo duô I vIô c na y, va kô f cu c Ia co duo c quyô n phan phô I
không chI Ðave Ðarry ma foa n bô hô ma ng ba o chi !PI va nhIô u
da c finh kha c. ÐIô u do vuo f qua kha nang go I du IIô u dI ba ng emaII,
nôn Ðrad hIô n nhIôn Ia pha I du ng chuong frình !SÐNÐT Ia m fhay.
Kô f qua Ia ra do I mô f nho m gô m khoa ng chu ng 250 nho m fIn fu c
go I Ia CIarInef. Mô I nho m chu a mô f Ioa I fIn fu c |Ioa I fIn fu c fheo
kIô u ba o chi fha f, chu không pha I fIn frôn ma ng), vi du nhu
cIarI.nevs.economy no I vô nhu ng cau chuyô n cu a nô n kInh fô .

Nô u hô fhô ng cu a ba n nô I fru c fIô p vo I Infernef |không pha I chI Ia
dIaI-up, nôI ba ng ca ch go I sô ), ba n co fhô Ia y fIn CIarInef nhanh
nhu Ia y fu bang gIa y dIô n ba o. Ðuong nhIôn Ia pha I fô n fIô n, nhung
dô I vo I mô f da u mô I co ha ng fa hay ha ng fram nguo I su du ng, gIa
phi cho mô I nguo I ro ra ng Ia re - khoa ng va I doIIar mô I nguo I mô I
fha ng. Ðô bIô f fhôm fhông fIn, go I emaII dô n Info®cIarInef.com.

Ðrad cu ng Ia y emaII fu Ðave Ðarry. Ða n cu ng co fhô Ia m nhu fhô ,
fô n khoa ng duo I 10 !SÐ mô I nam |if hon gIa mô f fo Sunday mô I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 170
fua n). Nô u hô fhô ng cu a ba n Ia y fIn CIarInef, Ðave co fhô da duo c
Iuu duo I fôn cIarI.feafure.dave_barry. Nô u không, go I emaII dô n
Info® cIarInef.com dô bIô f chI fIô f da f mua. Ða n cu ng co fhô Ia y fIn
MIke Royko and MIss Manners.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 171
Chuong 13

C!O C NO I CH!YÐ N TRONC KHI CHO ÐO I :
NO I CH!YÐ N PHIÐ M
NO I VÐ IÐ NH TAIK

ÐôI khI emaII không du nhanh. Nô u ba n ca n fIô p xu c vo I mô f nguo I
na o do ngay Ia p fu c, ca ch IIôn Ia c fô f nha f Ia gì7 ÐI nhIôn Ia nha c
dIô n fhoa I Iôn va go I. Nhung dôI khI dIô u na y không fhu c fô |xem
pha n bôn Iô , "Ta I sao du ng Iô nh faIk nô u ba n co dIô n fhoa I7" frong
pha n sau cu a chuong na y). KhI vIô c go I dIô n fhoa I Ia không fhu c fô ,
ca I fô f fhu nhì Ia du ng Iô nh faIk cu a Infernef. Ðô no I chuyô n vo I
mô f nguo I kha c o dau do , da nh va o:

Talk username@hostname

Nô u nguo I kIa o frôn cu ng mô f ma y vo I ba n, co fhô không ca n du ng
pha n ®hosfname |ma c du co no cu ng cha ng sao). Nô u hô fhô ng cu a
ba n fhuô c Ioa I ma u me , cu a sô ca c kIô u, cha ng ha n nhu MIcrosoff
WIndovs hay MofIf, ba n co fhô nha y ke p Iôn bIô u fuo ng faIk frong
fhu c don chuong frình, rô I da nh fôn na n nhan, fu c Ia nguo I nha n,
va o mô f ca I hô p. Iô nh faIk xoa ma n hình va ve mô f duo ng du f ne f
ngang gIu a ma n hình. |Nu a frôn Ia chô ba n da nh, nu a duo I Ia chô
hIô n ra nhu ng chu nguo I kIa da nh, nhu va y nô u ca haI nguo I cu ng
da nh mô f Iu c fhì ca c fhông dIô p không pha I gIa nh chô Ia n nhau.
KhI do chuong frình se fra Io I gIô ng nhu sau

[Checking for invitation on caller's machine]

Thông dIô p na y co nghIa ra ng Iô nh faIk dang kIô m fra xem co aI do
da yôu ca u no I chuyô n vo I ba n chua. Ha u nhu Ia fruo ng ho p do
không xa y ra, va nô u không, faIk hIô n ra nhu ng gì hoI gIô ng nhu
frôn ma n hình cu a nguo I kIa |ba n không fha y no ) nhu sau:
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 172
Message from Talk_Daemon@whitehouse.com at 10:08...

talk: connection requested by elvis@ntw.org.

talk: respond with: talk elvis@ntw.org

Nguo I nha n |nô u aI do muô n no I chuyô n vo I ba n, ba n se Ia nguo I
nha n) khI do da nh va o mô f Iô nh faIk fuong u ng, va IIôn Ia c duo c
fhIô f Ia p. ÐIô u na y duo c chI ra qua do ng chu :

[connection established]

Ðay gIo haI nguo I da co fhô no I chuyô n qua Ia I

Ài ùn trûa nheá
-----------------------
ÛÂ , goå i àiïå n cho túá söë6-3765 àïí túá xem gùå p nhau úã àêu

KhI ba n no I chuyô n xong, bôn na y hoa c bôn kIa co fhô fhoa f kho I
Iô n faIk ba ng ca ch da nh va o ky fu nga f fheo hô fhô ng dIa phuong,
fhuo ng Ia CfrI-C hoa c ÐeIefe. Trôn ca c hô fhô ng WIndovs, fhông
fhuo ng ba n không IIôn Ia c nu a ba ng ca ch nha y mô f mu c frôn fhu c
don. Nô u ba n dang cô no I chuyô n vo I aI do ma không co cau fra Io I,
Iô nh faIk cu go I fhông dIô p dI cho dô n khI na o ba n ba m CfrI-C hay
ÐeIefe.

Tìm na n nhan cu a ba n

Nô u nguo I du dInh Ia nguo I nha n cu a ba n dang du ng mô f fra m Ia m
vIô c vo I hô fhô ng WIndovs, faIk se cho n, hoI nga u nhIôn, mô f cu a sô
frôn ma n hình va go I Io I mo I no I chuyô n Iôn do . Co fhô co co fhô
không Ia ba n cu a ba n không nhìn Iôn ma n hình do va o Iu c do . Co
fhô cu a sô do Ia không nhìn fha y frôn ma n hình. Ha y cô mo frôn
ma y xem cu a sô na o Ia dang hoa f dô ng, nhu vi du sau day:

Finger @tammany.org

[suit.tammany.org]

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 173
Login Name TTY Idle When Where

tweed Boss Tweed co 1:35 Wed 02:37

tweed Boss Tweed p0 4d Wed 02:37 :0.0

tweed Boss Tweed p1 Wed 02:37 :0.0

tweed Boss Tweed p2 1:35 Wed 02:38 :0.0

Trong fruo ng ho p na y, nguo I su du ng co nhIô u cu a sô frôn ma n
hình. |Nhu ng con sô o cô f Where co nghIa Ia do mô f cu a sô , chu
không pha I Ia mô f Ioa I IIôn kô f na o kha c; da u haI cha m chI Ia ca ch
ky hIô u, va frong fruo ng ho p frôn fhì chI fru do ng da u fIôn, co n Ia I
dô u Ia cu a sô ). ChI co mô f frong sô do Ia dang hoa f dô ng. Ða n co fhô
cho ra ng p1, frong cô f TTY, fôn cu a fra m gIa ma cu a sô dang su du ng,
Ia cu a sô dang hoa f dô ng vì fa f ca ca c cu a sô kha c co da u va o frong cô f
IdIe chI ra ra ng chu ng dô u da o không frôn 1 gIo dô ng hô hay Ia , frong
1 fruo ng ho p, hon 4 nga y. Ða n co fhô dua fôn cu a fra m cuô I va o Iô nh
faIk, sau fôn cu a nguo I duo c faIk |faIkee) nhu sau:

Talk tweed@suit.tammany.org ttyp1

Chu yu : Ða n pha I da nh va o ffyp1 chu không pha I chI Ia p1 |Ða n
không ca n pha I bIô f fa I sao, chI coI fIô p da u ngu ffy chI ra fôn cu a
fra m cuô I). VIô c fhôm va o fham sô na y no I cho Iô nh faIk go I Io I mo I
no I chuyô n dô n cho ffyp1, ma ba n gIa su Ia nguo I kIa se fha y no .

Ta I sao Ia I du ng Iô nh faIk nô u ba n co mô f feIephone7

Ðay fha f Ia mô f cau ho I hay. Ða sô ca c fruo ng ho p, nô u ba n co fhô
go I dIô n fhoa I duo c fhì vIô c go I dIô n fhoa I hIô u qua hon du ng Iô nh
faIk nhIô u. |Ðu ng Iô nh faIk cu ng gIô ng nhu no I chuyô n vo I nguo I
frôn ma f frang). Sau day Ia mô f va I fruo ng ho p du ng Iô nh faIk co y
nghIa hon go I dIô n fhoa I:

Nguo I kIa không fra Io I dIô n fhoa I hoa c không co ma f o chô Ia m nhu
bình fhuo ng, nôn ba n du ng Iô nh faIk dô ba o nguo I do go I dIô n fhoa I
cho ba n du chI fa dang o dau.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 174
Nguo I kIa không o ga n ca I dIô n fhoa I |Hình nhu không bao gIo xa y ra -
co bao nhIôu ca I ma y finh nô I ma ng ma không co mô f ca I dIô n fhoa I kô
bôn7)
Nguo I kIa dang o mô f chau Iu c kha c va vIô c dIô n fhoa I raf kho khan
hoa c ma c fIô n |TôI nghe no I o can cu Amundsen Scoff o nam cu c nguo I
fa du ng Infernef nhu Ia phuong fIô n IIôn Ia c co ba n).
Mô f frong haI nguo I không no I fIông Anh duo c gIo I Ia m, va y fhì go fIông
Anh va o dô hon.
Nguo I kIa không fhô nghe duo c |ro Ia chI co mô f if nguo I dIôc frôn
Infernef, va ba n không bao gIo bIôf duo c ho Ia aI fru phI ho no I cho ba n
bIô f)
Ða n không bIô f sô dIô n fhoa I cu a nguo I kIa fha nh ra du ng Iô nh faIk dô
ho I sô dIô n fhoa I va go I.

Ca n fha n khI no I chuyô n

Không gIô ng nhu emaII, faIk go I fru c fIô p fa f ca nhu ng gì ba n go
va o ngay Iu c ba n go va o. Ða n co fhô xoa Iu I nhu ng chu saI nhung
nguo I nha n cu ng fha y duo c ba n Ia m chuyô n do . ÐIô u na y co nghIa
Ia nô u ngo n fay ba n Io go , Ia m cho ba n go va o mô f dIô u gì fhô Iô , du
cho ba n co xoa Iu I no , ba n cu ng da Iô dIô u do ra rô I. Vi du , du ng Ia m
nhu sau:

Baå n coá thïí àïën àêy gùå p töi àûúå c khöng ?

------------------------------------------------

Löå röìi nheá Vêng, thûa xïëp, khöng coá vêën àïì gò

Phi fho I gIo fha f su

Iô nh faIk chI cho ba n no I chuyô n mô I Ia n vo I mô f nguo I. Ca c
chuong frình chuyô n phIô m cho ba n no I chuyô n vo I ha ng fa nguo I
cu ng mô f Iu c, frôn kha p fhô gIo I. Pha n Io n nhu ng nguo I no I chuyô n
phIô m do Ia ca c sInh vIôn vô n không co vIô c gì fô f hon dô Ia m |hoa c
co nhung ho không fhich Ia m va o Iu c do ).

Chuong frình chuyô n phIô m du ng rô ng ra I nha f go I Ia Infernef
ReIay Chaf hay IRC. Mô f va I hô fhô ng |da c bIô f Ia ca c fra m Ia m
vIô c !NIX) co fhô co mô f chuong frình kha ch ha ng IRC, frong do
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 175
ba n chI ca n da nh Irc dô va o. |Ða n co fhô yôu ca u nguo I qua n frI hô
fhô ng ca I IRC, nhung du ng mong mô f su dô ng ca m, fru phI nguo I
do cu ng fhuô c Ioa I ghIô n chuyô n phIô m)

Nô u không co chuong frình kha ch ha ng chuyô n phIô m, ba n co fhô
du ng Iô nh feInef |xem chuong 14) dô va o mô f server IRC công cô ng
va no I chuyô n phIô m fu chô do . Ca c server IRC co do rô I ma f do vì
chu ng duo c coI Ia ca c dIô m Ia ng phi fa I nguyôn |không pha I Ia
không co Iy do). Ca ch fô f nha f dô fìm server feInef IRC hIô n fho I Ia
xem nho m fIn fu c !SÐNÐT fôn Ia aIf.Irc. |xem chuong 11 va 12)

Sau khI ba n nô I va o mô f IRC, ba n pha I cho n mô f bIô f danh cho ba n
frong suô f cuô c no I chuyô n phIô m |cho n fôn username cu ng fô f).
Sau do pha I cho n xem ba n muô n no I chuyô n frôn kônh |Ia dô fa I no I
chuyô n) na o. Ða nh va o:

/IIsf

dô xem ca c fôn cu a fa f ca ca c kônh co sa n frôn IRC cu a ba n. Vi du ,
dô fham gIa va o 1 kônh no I chuyô n go I Ia #penpaIs, go va o

/joIn #penpaIs

va do I khoa ng 1 phu f dô IRC fìm nhu ng nguo I kha c frôn kônh do va
fhông ba o Iôn ma n hình nhu ng bIô f danh cu a ho . Rô I fhì ba f da u go
va o. Ðo ng go p cu a mô I nguo I ba f da u Ia bIô f danh fuong u ng cu a ho
hIô n Iôn ma n hình cu a ba n. No I chuyô n frôn IRC fhuo ng hoI bI
nha f nhe o:

<Gier> Khöng hiïíu sao ngûúâ i ta bêy giúâ bùæt àêìu cêíu thaã quaá ...

<DrScott> nhû Buster!

<Gier> Cêíu thaã ài röìi anh seä chïët àêëy Buster aå !

<DrScott> Gier: vêng, àuâ a tñ thöi :))

<Gier> Töi khöng àõnh noá i gò àêu...

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 176
<Gier> cho àïën khi töi àoan chùæc rùç ng...

<DrScott> Gier....:)

>Viïå c naâ y coá thïí mêët möå t luá c múá i xong.

KhI ba n không fhich nu a, go va o

/Q!IT

dô fhoa f ra.

Co n nhIô u Iô nh kha c nu a. Co va o

/HÐIP

dô bIô f ca c Iô nh do .

Trôn nguyôn fa c, IRC co fhô du ng cho fro gIu p fru c fuyô n hoa c
fuong fu nhu fhô . Ðu va y frôn fhu c fô fhì không pha I. No chI Ia
chuyô n fa m pha o. Ðu ng va y.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 177
Pha n III

IA M HA I IO NC T! C THO I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 178
Chuong 14

ÐIÐ ! TO T KÐ T TIÐ P CHO VIÐ C O TA I ÐO
Cho dô n nay, fôI da xem xe f nhu ng ca ch cha c cha n, cha m ra I dô
fruyô n fhông vo I nguo I kha c va ca c ma y finh kha c. Nhung xem da y,
fhu va n Ia fhu. ÐI xuô ng xem hô p fhu va n fhu vI da y fhôI7 Trong
pha n na y, ba n ba f da u du ng Infernef dô fruyô n fhông frong-khI-
cho -do I. Nô u ba n muô n ha I Io ng fu c fho I |fho I buô I na y aI cha ng
muô n7), ha y do c fIô p.

IA M THÐ NA O ÐÐ CO THÐ C! NC I! C O HAI NOI

Cho dô n nay, ca c dIch vu Infernef fuong fa c duo c du ng rô ng ra I
nha f Ia ca c hình fhu c IogIn fu xa. Nhu ng dIch vu na y Ia m vIô c gì7,
don gIa n Ia : ba n IogIn va o mô f ma y chu o xa |dô I vo I ma y finh go I Ia
feInef) nhu fhô Ia fra m cuô I cu a ba n |fra m Ia m vIô c hoa c PC hoa c gì
dI nu a) duo c nôI fru c fIôp va o ma y chu do . Ðo I vì faf ca ca c ma y chu
frôn Infernef mô f ca ch chinh fhu c Ia fuong duong nhau, ba n co fhô
IogIn va o mô f ma y chu o phia bôn kIa cu a fhô gIo I cu ng dô nhu Ia
IogIn va o ca I o duo I nha , kha c bIô f duy nha f Ia IogIn va o mô f ma y
chu o xa co fhô Iau hon mô f fi.

Ma c du feInef, chuong frình IogIn fu xa fhuo ng du ng nha f, vô
nguyôn fa c fhì fu no Ia don gIa n, vì ca c ma y finh fhuo ng bao gô m su
don gIa n, không gIô ng nhu fruo c kIa. Ðô cha y feInef, ba n go va o
feInef fheo sau Ia fôn cu a ma y chu ma ba n muô n IogIn va o. Nô u
mo I vIô c fô f de p, khI do ba n se nô I duo c va o ma y chu do .

Trong vi du sau day, fôI feInef fu ma y finh o nha fôI, vo I fôn fôI.
|Nhung xIn Iô I Ia fôI không fhô no I cho ba n bIô f ma f kha u cu a fôI
duo c. Sorry)

% telnet iecc.com

Trying 140.186.81.1... Connected to iecc.com.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 179

Escape character is '^]'.

System V UNIX (iecc)

login: johnl

Password:

Terminal type (default VT100):

...

Chu y va I dIô m nhu sau:

Mô f va I phIôn ba n cu a feInef fhông ba o dIa chI da ng sô cu a ma y chu ma
no nôI fo I. Nôu ba n cu a ba n cu ng va y, ha y Iuu y con sô do dô pho ng
fruo ng ho p co gì phIô n foa I sau na y frong vIô c nôI ma ng.
Ca I fuyô f dôI ca n fhIôf pha I Iuu y Ia ky fu fhoa f |escape characfer), Ia
chìa khoa bi ma f dô cu u ba n ra kho I ma y chu o xa nô u no fro nôn ngoan
cô va không Ia m dIô u gì hu u ich nu a.
Ky fu fhoa f frong vi du cu a fôI, fhuo ng du ng nha f frong ca c hô fhô ng
!NIX, Ia ^l, co nghIa Ia ba n bam va gIu phim CfrI va bam phim l |ky fu
do ng ngoa c vuông frôn ba n phim)
Nô u ba n su du ng mô f chuong frình frôn ma y chu o xa ma co du ng dô n
ky fu fhoa f cho mu c dich rIông cu a no , ba n co fhô cho n mô f ky fu fhoa f
kha c. Xem pha n bôn Iô "Ðua feInef va o do ng" frong pha n sau cu a
chuong na y.

Sau khI ba n IogIn va o, ba n co fhô Ia m vIô c kha fô f nhu fhô ba n duo c
nô I fru c fIô p va o ma y chu do . Kha c bIô f duy nha f Ia ca c ky fu ma f
mô f Iu c Iau hon dô hIô n ra frôn ma n hình - khoa ng 1 gIay hoa c hon.
Trong da sô fruo ng ho p, ba n cu vIô c go fIô p du ca c ky fu go va o va n
chua xua f hIô n frôn ma n hình: rô I ma y chu fu xa cu ng nha n hô f
fhôI.

ÐIÐN VI CA C IOA I TRA M C!O I

Nô u ba n du ng mô f chuong frình foa n ma n hình, nhu frình soa n
fha o van ba n emacs va vI frôn !NIX hoa c ca c chuong frình fhu fin
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 180
nhu eIm va pIne, ba n ca n dInh ra Ioa I fra m cuô I. Co fhô Ia n da u
không ga p va n dô na y. Nhung nô u no xa y ra, ba n pha I dô I pho .

Va n dô Ia o chô co khoa ng chu ng mô f fa quI uo c kha c nhau frong
vIô c kIô m soa f ma n hình cha ng ha n nhu xoa ma n hình, dI chuyô n
dôn vI fri |x,y) v.v... Chuong frình frôn ma y chu fu xa pha I du ng
cu ng mô f Ioa I quI uo c nhu frôn fra m cuô I cu a ba n |nô u ba n du ng
mô f fra m cuô I) hoa c nhu chuong frình frôn fra m cuô I dIa phuong
|nôu ba n du ng mô f PC hoa c fra m Ia m vIô c)

Nô u ca c quI uo c không gIô ng nhau, ba n se nha n ra c |ca c ky fu hình
fhu da ng so ) frôn ma n hình khI ba n fhu su du ng mô f chuong frình
foa n ma n hình. Trong da sô fruo ng ho p, hô fhô ng fu xa ho I ba n
du ng fra m cuô I gì. Me o Ia pha I bIô f cau fra Io I du ng.

Nôu ba n dang du ng mô f PC, cau fra Io I Iuôn Iuôn Ia ANSI vì da sô ca c
chuong frình fra m cuôI PC du ng ca c quI uo c fra m cuôI ANSI |ANSI vIôf
fa f cho AmerIcan NafIonaI Sfandard InsfIfufe - VIô n fIôu chua n quô c gIa
My . Mô f frong ha ng nga n ca c fIôu chua n cu a no dInh ra mô f bô ca c quI
uo c kIô m soa f fra m cuôI ma ca c PC du ng MS-ÐOS - nôu chu ng không
du ng ca c quI uo c na y fhì cha c cu ng không bIô f fhôm mô f chua n na o kha c
- du ng fheo nhIô u kIô u kha c nhau.
Nô u ba n du ng mô f hô fhô ng frôn vIndov, nhu MofIf hay Open Iook, cau
fra Io I da sô Ia VT-100, mô f fra m cuô I phô bIô n fu nhu ng nam 70 va nay
fro fha nh mô f chua n fha f su .
Nhu ng chô na o du ng nhIô u ma y finh IÐM, Ioa I fra m cuôI co fhô Ia 3101,
mô f fra m cuôI Iu c da u cu a IÐM ma cu ng kha phô bIôn.
Ca c quI uo c ANSI va VT-100 cu ng không kha c nhau Ia m, fha nh ra nô u
ba n du ng hô na y ma fhay ma n hình không chInh Ia m fhì fhu hô kIa
xem.

NhIô u hon nhu ng gì ba n muô n bIô f vô Ioa I fra m cuô I

Tro vô nhu ng nga y fô f de p fruo c kIa - khoa ng nam 1968 - chI co mô f
Ioa I fra m cuô I duo c du ng: mô f Ioa I ma y da nh ma y fu xa mang nha n
hIô u TeIefype. Ca c ma y TeIefype, ha u duô fru c fIô p cu a ca c ma y go
fIn fu xa |gIô ng nhu frong ca c bô phIm cu vô vIô c Ia m ba o), fha f Ia
don gIa n. Co nghIa Ia chu ng don gIa n vô ma f y nIô m - vô ma f va f Iy ,
chu ng co nhu ng co pha n chuyô n dô ng nhIô u không fhô fuo ng.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 181
Nhu ng vIô c duy nha f nhu ng ma y na y Ia m ngoa I vIô c don fhua n go
chu va o Ia dI chuyô n xuô ng do ng va reng chuông.

Sau do nguo I fa nha n fha y ra ng co fhô kô f ho p mô f ba n phim vo I
mô f ma n hình co fhay dô I fi chu f dô co mô f fra m da u cuô I du ng
ma n hình. Ha ng fa ca c nha chô fa o xua f hIô n, da sô hIô n nay da bI
Ia ng quôn, fa f ca dô u fhuyô f phu c ra ng ba n co fhô Ia m fô f hon
nhIô u vo I mô f fra m cuô I du ng ma n hình fhay cho mô f ma y
TeIefype. Vi du , ba n co fhô xoa ma n hình, da f chu va o nhu ng chô
rIông bIô f, dI chuyô n chu Iôn xuô ng - fa f ca nhu ng vIô c va f va nh.
Iu c do mô I nha chô fa o dô u du ng nhu ng ky fu co n dô ngo Ia m ca c
ky fu dIô u khIô n dô Ia m ca c chu c nang da c bIô f na y. Tu nhIôn Ia
không co 2 fra m cuô I na o du ng chung mô f phe p ga n.

Trong Iu c do , frôn mô f ha nh fInh nho o ra f xa, xa..., oop, xIn Iô I,
sa ch vIô f nha m. Trong Iu c do , o ÐerkeIey, CaIIfornIa va o cuô I nhu ng
nam 70, hình fha nh nhu ng gì bay gIo go I Ia hô fhô ng !NIX
ÐerkeIey. Nhu ng nguo I o ÐerkeIey da suu fa m vu a nhIô u vu a IInh
fInh nhu ng fra m cuô I không fuong fhich. !NIX ÐerkeIey nôn hô fro
fra m cuô I na o7 Ðay chinh Ia chô Ia f Ie o: Nhu ng fra m cuô I fhì pha I
mua fu bôn ngoa I va fôn fIô n fha f su , frong khI pha n mô m fhì do
sInh vIôn vIô f va không fô n fIô n. Mô f ca ch fu nhIôn Ia ho hô fro fa f
ca ca c Ioa I fra m cuô I co frong khuôn vIôn fruo ng, su du ng ca c co so
du IIô u Io n chu a ha ng fram Ioa I fra m cuô I vo I ca c chuô I dIô u khIô n
rIông bIô f cho mô I Ioa I.

Ða u nhu ng nam 80, ro ra ng nhu ng fra m cuô I fhô ng frI frong fhI
fruo ng không-pha I-IÐM Ia Ioa I ÐÐC VT-100. NhIô u fra m cuô I nha I
kIô u ba f da u xuaf hIô n va hIô u chinh xa c cu ng chuô I ky fu dIô u
khIô n nhu VT-100, fha nh ra chu ng hoa f dô ng duo c o noI na o co VT-
100 hoa f dô ng. ANSI, fô chu c chIu fra ch nhIô m vô chua n ky fhua f o
My , da coI chuô I dIô u khIô n ga n nhu dô ng nha f vo I chuô I cu a VT-
100 Ia chua n chinh fhu c.

Ðay gIo fhì ba n co fhô gIa su fa f ca ca c fra m cuô I Ia 1 VT-100 du ng
không7 Vang không pha I va y. Thu nha f Ia nhIô u fra m cuô I cu da
không chIu chô f. Iy do nu a Ia ca c nha chô fa o fra m cuô I da dI xa
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 182
hon VT-100, fhôm va o nhu ng da c finh nhu ma u va dô hoa ma VT-
100 không co . Vì fhô pha n Io n ca c fra m cuô I bay gIo chI fuong fhich
vo I ANSI không if fhì nhIô u, va co nhu ng fhIô u so f rIông cu a chu ng.
Thô gIo I bI ma c ke f frong fình fra ng nhIô u Ioa I fra m cuô I frong mô f
fuong IaI sa p dô n. Nhung Iu c na y, nô u ba n không bIô f Ioa I fra m
cuô I cu a ba n, fô f nha f Ia doa n xem hoa c VT-100 hoa c ANSI.

Vô mô f cô ga ng fha f ba I kha c dô chua n hoa ca c fra m cuô I, xem
pha n bôn Iô Ca c Tra m Cuô I a o Trôn Ma ng o pha n sau cu a chuong
na y.

Tu y fheo phIôn ba n feInef chô ba n fhu c hIô n fô f nhu fhô na o, no co
fhô ba o cho hô fhô ng o xa bIô f vô Ioa I fra m cuô I ba n dang du ng.
Nôu may ma n fhì ba n không ca n pha I dInh ra fra m cuô I, hoa c chI
ca n ba m y khI no ho I Terminal type VT100 OK7

CI! P TOI VO I! TOI ÐA TÐINÐT VA KHONC THÐ THOA T RA
Ð!O C!

Ca ch bình fhuo ng dô ro I kho I feInef Ia Iogouf kho I ma y chu fu xa.
KhI ba n Iogouf, ma y chu fu xa do ng da u nôI vo I feInef, do do ba o
cho chuong frình feInef bIô f Ia xong rô I. Ðình fhuo ng fhì dô fhôI.
Nhung fhInh fhoa ng da u kIa bI ke f va không chu y dô n nhu ng gì
ba n go va o. Hoa c gIa no không ke f fhuo ng fru c Iuôn, nhung ma y
chu fra Io I cho ba n qua cha m dô n nô I ba n không muô n do I nu a.
|ÐIô u na y dôI khI xa y ra do nghe n duo ng ma ng gIu a ma y ba n va
ma y chu ).

Mô f va I phIôn ba n cu a pha n mô m ma y chu , fôI không nôu fôn vì
nhu ng Iy do gIa u-nghô , fu Ia m no cha m hon ha n do fa f duo ng gay
ra. Nôn ba n pha I bIô f Ia m fhô na o dô fhoa f ra kho I feInef. Iu c na y
pha I ca n dô n ky fu fhoa f ma qua I.

Truo c hô f ba n pha I Ia m feInef chu y ba ng ca ch go va o ky fu fhoa f.
|nô u sau va I gIay không co gì xa y ra, cu ng fhu ba m Ðnfer xem.)
TeInef co fhô quay fro Ia I vo I 1 da u nha c cho bIô f Ia co no do .
Sau do go quIf dô no I cho no bIô f Ia ba n da Ia m xong rô I. Co fhô ba n
se fha y nhu sau:
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 183
^]
telnet> quit
Connection closed.

Ða n co fhô du ng dô n ha ng fa Iô nh feInef kha c |ba m 7 dô xem chu ng)
nhung không co Iô nh na o frong sô do ga n gu I va hu u du ng nhu Ia
Iô nh quIf.

CA C TRA M C!O I Ð!O C PH! C V! O ÐÂY

Co mô f Ioa I ma y chu chuyôn du ng frôn Infernef go I Ia fermInaI
server |ma y phu c vu cho fra m cuô I). Vô co ba n, fermInaI server Ia
mô f ma y finh nho co mô f sô fhIô f bI fruyô n modem hoa c ca c cô ng co
nô I day, va do I no chI Ia dô feInef vo I ca c ma y chu kha c. ÐIô u na y
chI co y nghIa nô u ba n co nhIô u fra m cuô I frong van pho ng, hoa c co
nhIô u nguo I go I dô n qua dIô n fhoa I, bo I vì no cho phe p nhIô u fra m
cuô I nô I va o mô f ma ng vo I gIa re . |Ca c fermInaI server duo c hoa n
chInh dô n mu c du ng mô f ma y co su c finh cu a 1 PC nam 1985 cu ng
co fhô xu Iy duo c dô n 30 IIôn kô f vo I fhIô f bI modem vo I fô c dô mô I
ca I 14,000 bps).

Ðu ng mô f fermInaI server cu ng gIô ng nhu IogIn va o mô f ma y finh
suy nghI don gIa n |fha f su no Ia nhu va y). Ða n quay sô va o va pha I
nha p va o mô f ma f kha u dô fra nh fruo ng ho p mô f hacker 12-fuô I
IogIn va o mô f ca ch nga u nhIôn |vô va n dô na y fhì hacker o dô fuô I
na o cu ng nhu nhau). Sau do ba n go va o fôn cu a ma y chu ma ba n
muô n nô I fo I, va coI nhu feInef rô I. Sau day Ia mô f phIôn Ia m vIô c
frôn mô f fermInaI server CIsco dIô n hình:

User Access Verification Password: *****
TS>iecc.com
Translating "IECC"...domain server (155.189.247.101) [OK]
Trying IECC.COM (140.186.81.1)... Open System V UNIX (iecc)
login:
... regular telnet session deleted here...
[Connection to IECC.COM closed by foreign host]
TS>

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 184
Ca c fermInaI server co ca c ky fu fhoa f gIô ng nhu ca c chuong frình
feInef bình fhuo ng, ma c du chu ng kho doa n hon. Ky fu fhoa f cho
mô f ma y server CIsco bình fhuo ng Iuôn co 2 ky fu , CfrI - ^ |fhuo ng
go va o Ia CfrI-ShIff-6), fheo sau Ia mô f chu x vIô f fhuo ng. Ca c
fermInaI server co nha n kha c fhì co ky fu fhoa f cu ng kha c; ho I o chô
ba n xem pha I du ng ky fu na o.

Pha n Io n ca c fermInaI server co mô f bô Iô nh nho dô hIô u ca ch Ia m
vIô c quen fhuô c hoa cu a ba n. Ða m 7 fhay cho mô f fôn ma y chu dô
xem no no I gì.

CA C PC ÐÐ MO T MINH THI KHONC Ð! TO T

Nô u ba n du ng mô f MacInfosh, mô f PC cha y MIcrosoff WIndovs,
hoa c mô f hô vIndov na o kha c, ba n kho I da u feInef hoI kha c so vo I
hô !NIX. Ða n ba f da u feInef fu mô f bIô u fuo ng, va vIndov se hIô n
Iôn mô f fhu c don cho n Iu a phia frôn. Mô f frong ca c cho n Iu a fhuo ng
Ia Connecf |hoa c fuong fu nhu va y). Nha y va o cho n Iu a do , go fôn
ma y chu hoa c cho n frong 1 danh sa ch, rô I cu fhô ma dI.

Hô vIndov fhì không co ky fu fhoa f vì ba n fhoa f ca c kIô u dô u fhu c
hIô n fu fhu c don cu a chuong frình. Vi du dô fhoa f kho I mô f ma y
chu ngoan cô o xa, nha y va o mô f mu c frôn fhu c don Ia ÐIsconnecf
|hoa c fuong fu ).

Ð!A TÐINÐT VA O IO NC

Ða n co fhô ba o feInef fhay dô I ca ch Ia m vIô c cu a no fheo mô f sô
ca ch. HaI ca ch da ng chu y nha f Ia ba f fa f chô dô IocaI echo va chô
dô do ng. IocaI echo co nghIa Ia ca c ky fu ba n go va o duo c ma y chu o
dIa phuong |Ia ma y cha y feInef) go I dô n ma n hình cu a ba n. fhay vì
ca I ma y ma ba n feInef fo I do . Nôu ma y chu o xa dua chu ra ma n
hình cha m hoa c không dua ra fi na o |vi du mô f va I ma y chu IÐM
cha ng ha n), ba n fhu ba f IocaI echo Iôn xem. Thuo ng Ia ba m CfrI-Ð
dô ba f fa f IocaI echo.

Ca n nhu fa f ca ca c ma y chu frôn Infernef dô u muô n xu Iy ca c ky fu
ba n go va o mô I Ia n mô f ky fu . Mô f va I kIô u cô xua fhì xu Iy fu ng
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 185
do ng mô f. Ða n co fhô nha n ra chu ng dô da ng vì ca c ky fu xoa Iu I
không duo c chu ng xu Iy . Ðô fra nh va n dô do , go ky fu fhoa f feInef,
rô I go va o:

telnet>mode line

Ðo ng na y ba o cho ma y chu dIa phuong cu a ba n ca f ca c ky fu va go I
cho dI mô I Ia n mô f do ng, xu Iy ca c ky fu xoa Iu I fruo c khI go I dI. Sô
ca c ma y chu xu Iy fheo do ng nga y ca ng if. Nô u ba n fìm ra mô f ma y
chu ca n dô n no , ho I xung quanh xem ba n co xem nha m hay không.
Nô u ma y chu go I van ba n mô I Ia n mô f ma n hình, va du ng ca c chu
fa f nhu VM hay MVS |haI hô dIô u ha nh IÐM fhuo ng ga p nha f), co
Ie ba n dang cha y vo I mô f ma y chu IÐM va fhay va o do , nôn du ng
fn3270. Xem pha n "Chu ng fôI dô n fu IÐM" sa p fo I frong chuong
na y.

Vô ca c fra m cuô I a o frôn ma ng.

Tro vô nam 1983 khI feInef duo c xa c dInh, nhu ng nguo I Ia m vIô c
vo I no dô u y fhu c ro ca c chu ng Ioa I fra m cuô I kha c nhau. CIa I pha p
cu a ho cho su bu ng nô ca c fra m cuô I không fuong fhich Ia dInh
nghIa mô f Tra m Cuô I a o Trôn Ma ng |Nefvork VIrfuaI TermInaI -
NVT). Kô hoa ch Ia mô f kha ch ha ng cu a feInef |fu c Ia chuong frình
ma ba n cha y) se dô I nhu ng ky fu dIô u khIô n dIa phuong sang ca c
ma NVT chua n; ma y phu c vu feInef - feInef server |chuong frình o
da u kIa ma Ia m cho ba n nôI va o va Ia m vIô c nhu mô f fra m cuô I frôn
do ) se dô I ma NVT fha nh ca c quI uo c dIa phuong o do . Mô f khI ma
mô I hô fhô ng duo c ca u hình fheo du ng ca c fra m cuô I duo c nô I mô f
ca ch va f Iy vo I no , NVT se Io mo I chuyô n.

VIô c na y không Ia m duo c. Chuyô n gì xa y ra7 Va n dô Ia feInef dô n
hoI so m hon qua , va Ioa I fra m cuô I ma ho Io Ia ca c fra m cuô I In-mô I-
Ia n-mô f-do ng, da c bIô f Ia ca c fra m cuô I IÐM 4 sô nhu 2741 va 1050.
Ca I 2741 fhì cu ng chI hon ma y da nh chu SeIecfrIc mô f fi vo I 1 gIao
dIô n ma y finh, nhung không hon nhIô u dô co fhô Ia m vIô c vo I fôc dô
cu a ma y finh fhay vì Ia mô f nguo I da nh ma y 30 ky fu mô I phu f. TôI
da fu ng Ia m vIô c frong mô f pho ng fra m cuô I frong nhIô u nam co
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 186
ha ng fa ca I 2741, va fôI không fhô nho duo c chu ng co Ia m vIô c cu ng
nhau mô f ca ch co fra f fu Ia n na o không.

NVT gIa I quyô f da ng kô finh không fuong fhich gIu a ca c ma y 2741,
TeIefypes, IIexovrIfers, va nhIô u fra m cuô I co chu c nang In kha c.
Không may Ia ca c fra m cuô I vIdeo chI mo I phô bIô n ga n day fhôI, va
NVT không finh dô n chu ng mô f fi na o. Tha nh ra ca c nguo I su du ng
Infernef va n ma c ke f vo I fình fra ng nhIô u Ioa I fra m cuô I frôn fa f ca
ca c ma y chu .

|Tha f su Ia dIô u do cu ng không hoa n foa n du ng. Nhu ng nha chô fa o
Io n nhu ÐIgIfaI ÐquIpmenf CorporafIon |ÐÐC) co xu huo ng chI hô
fro Ioa I fra m cuô I cu a ho , fha nh ra nô u ba n feInef va o mô f hô ÐÐC
VMS ma không du ng fra m cuô I ÐÐC hay nha I kIô u, ba n coI nhu
fhua. May ma n Ia ca c VT-100 o dau cu ng co Ia do ÐÐC Ia m ra).

ÐÂ T KY CO NC NA O TRONC MO T CON ÐA O

KhI ba n feInef va o mô f ma y chu o xa, ba n pha I cho n không chI ma y
chu ma co n mô f cô ng frôn ma y chu do . Cô ng Ia mô f con sô nho chI
ra ba n muô n du ng dIch vu na o. Cô ng fhuo ng du ng cho feInef |vì
nhu ng Iy do IIch su mo a m) Ia sô 23, duo c coI co nghIa Ia ba n muô n
IogIn va o ma y chu do . Ða n cho n mô f cô ng kha c ba ng ca ch da f fôn
cô ng sau fôn ma y chu nhu sau:

telnet ntw.org 13

Cô ng 13 Ia cô ng gIo frong nga y. No no I cho ba n y kIô n cu a ma y chu
vô gIo frong nga y rô I fhoa f ra. Ðay không pha I Ia co ich ghô go m
Ia m nhung dôI khI ba n cu ng muô n bIô f gIo dIa phuong chô ma y chu
do .

Mô f va I ma y chu duo c dInh sa n dô feInef bình fhuo ng va o cô ng 23
se hIô n ra da u nha c cho nguo I su du ng bình fhuo ng cu a hô fhô ng,
frong khI feInef va o cô ng kha c se da n va o mô f hô fhô ng da c bIô f, co
fhô du ng mô f ca ch công cô ng. Mô f va I hô fhô ng frong sô na y duo c
dô ca p dôn o chuong 15.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 187
Chu ng fôI dô n fu IÐM va chu ng fôI bIô f ca I gì fô f cho ba n

Ta f ca ca c Ioa I fra m cuô I da dô ca p dô n do feInef xu Iy dô u Ia ca c
TeIefypes da fang fô c, vo I du IIô u fruyô n fu ng ky fu mô f gIu a ma y
chu va fra m cuô I. Ioa I fuong fa c fra m cuô I na y duo c go I Ia Ioa I
TeIefype.

IÐM da pha f frIô n mô f hô fhô ng kha c hoa n foa n cho Ioa f fra m cuô I
3270 cu a no . Nguyôn fa c Ia cho ma y finh chIu fra ch nhIô m. Mô
hình na y hoa f dô ng hoI gIô ng nhu dIô n va o don fu . Ma y finh ve ra
nhu ng gì no muô n frôn ma n hình, da nh da u nhu ng pha n na o nguo I
su du ng co fhô go va o, va mo khoa ba n phim dô nguo I su du ng co
fhô dIô n va o chô frô ng na o ma ho fhich. KhI nguo I su du ng ba m
Ðnfer, fra m cuô I se kho a ba n phim, chuyô n pha n ma n hình fhay
dô I vô cho ma y finh, va do I nhu ng chI fhI mo I fu frung uong.

Công ba ng ma no I, day Ia ca ch hoa n ha o ho p Iy cho ca c fra m cuô I
chI don fhua n phu c vu vIô c nha p du IIô u va fruy xua f cho ca c
chuong frình u ng du ng. Tra m cuô I dô ba n o ca c Ngan ha ng, công fy
dIô n Iu c,... co fhô Ia Ioa I 3270, hoa c bay gIo fhuo ng Ia ca c ma y 3270
mô pho ng PC re fIô n. CIao fhu c fruyô n fhông cu a fra m cuô I 3270
Ia m vIô c fô f hon nhIô u frôn duo ng day dIô n fhoa I so vo I ca c ma y
TeIefype, fha nh ra fhuo ng Ia cho fa f ca ca c fra m 3270 frong mô f
van pho ng du ng chung mô f duo ng day dIô n fhoa I, vo I mô f mu c hoa f
dô ng ho p Iy .

Infernef fhì Io n, va co nhIô u ma y Io n IÐM cha y ca c chuong frình
u ng du ng frôn no . Mô f va I frong sô do fhì ra f hu u ich. Vi du nhu
pha n Io n ca c danh mu c fhu vIô n dô u no I fIô ng 3270. Thông fhuo ng,
nôu ba n feInef va o mô f hô fhô ng du ng 3270, no chuyô n fIô ng
TeIefype cu a feInef fha nh fIô ng 3270 dô rô I ba n cu ng du ng no duo c.
Nhung mô f va I hô 3270 chI no I duo c fIô ng 3270, va nô u ba n feInef
va o do , hoa c no se nô I hoa c không chu không co chuyô n nu a chu ng.

Mô f bIô n fhô cu a feInef no I fIô ng 3270 go I Ia fn3270. Nô u ba n fha y
mô f hô fhô ng cu bI không nô I duo c, hoa c nô u ba n fha y nhu ng hình
foa n ma n hình nhu o hình 14-2, fhu da nh Iô nh fn3270 xem.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 188
IogIn fu xa: ÐIô u fô f kô fIô p dô dô n do

Ða sô ca c hô !NIX cu ng co mô f chuong frình kha c, hoI không fuong
fhich gIô ng nhu feInef go I Ia rIogIn. |Ca c hô fro n go I frôn ma ng cho
PC ma co feInef fhì cu ng co rIogIn). TôI du ng rIogIn frong vi du sau
day:

rlogin pumpkin.ntw.org
Last login: Fri Jan 8:14:30:28 from squash
SunOS Release 4.1.2 (PUMPKIN) #3: Fri Oct 16:00:20:44 EDT 1992
Please confirm (or change) your terminal type.
TERM = (vt100)

Na y! No không do I ba n pha I IogIn va o. ÐIô u gì xa y ra7 Ðo Ia Io I fhô
chinh cu a rIogIn so vo I feInef. KhI ba n fha y mình cu IogIn va o ca c
ma y gIô ng nhau nhIô u Ia n, ba n co fhô dô da ng fhu xô p dô sau khI
ba n IogIn va o mô f frong sô do , ba n không ca n pha I rIogIn va o nhu ng
ca I co n Ia I. Chuong frình rIogIn fu dô ng chuyô n fôn nguo I su du ng
cu a ba n va Ioa I fra m cuô I va o hô fhô ng o xa dô ba n không ca n pha I
go Ia I. Nhu va y, nô u ca c ma y chu ma ba n du ng co hô fro rIogIn,
du ng no fIô n hon nhIô u so vo I feInef. Nhung không pha I ma y chu
na o cu ng hô fro rIogIn, fha nh ra dôI khI ba n va n pha I du ng feInef.
Nô u ba n fhu rIogIn va o mô f hô fhô ng ma không cha p nha n no , ba n
se fha y mô f fhông dIô p nhu sau, co nghIa Ia ba n nôn fhay ba ng
feInef:

% Connection refused by remote host

ChIa fay buô n ngo f nga o

Chuong frình rIogIn co bô ky fu fhoa f hoa n foa n kha c vo I feInef.
|Tha f fình ba n co nga c nhIôn không7) Ta f ca ca c ky fu fhoa f cu a
rIogIn ba f da u ba ng da u ~ |da u nga ) da u do ng. Ky fu quan fro ng
nha f ba n co fhô da nh va o dô fhoa f Ia ~. |da u nga fheo sau Ia da u
cha m). Va y dô fhoa f ra kho I mô f rIogIn bI ke f, phim ba m dô fhoa f Ia
Ðnfer |dô ba o da m Ia o da u do ng) rô I da nh va o ~. |da u nga rô I da u
cha m)

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 189
Ha y Ia kha ch cu a fôI

Trong mô f va I fruo ng ho p, mô f nho m ma y chu chIa nhau cu ng mô f
bô nguo I su du ng, fha nh ra aI co fhô IogIn va o mô f frong sô do fhì co
fhô IogIn va o ba f ky ma y na o co n Ia I. Trong fruo ng ho p na y, co 1 fIIe
hô fhô ng IIô f kô fa f ca ca c ma y chu ma nguo I su du ng cu a no Ia
fuong duong nhu ma y na y. No go I Ia /etc/hosts.equiv frôn ca c hô
!NIX va gIô ng gIô ng va y frôn ca c hô kha c. Nô u ma y AbIe co mô f
fIIe hosts.equiv chu a fôn ma y chu Baker, ba f ky nguo I na o frôn
Ðaker co fhô rIogIn va o AbIe ma không ca n ma f kha u.

Mô f va I nho m fra m Ia m vIô c, da c bIô f Ia Sun, du ng ca I go I Ia NIS
|Nefvork InformafIon Sysfem - Hô fhông fIn ma ng) cung ca p mô f
co so du IIô u frong pha m vI nho m ca c fôn nguo I su du ng va nhu ng
ca I fuong fu . Nô u ba n dang du ng NIS, hô fhô ng se IIôn Ia c dô n mô f
co so du IIô u hosfs.equIv cu a NIS fhôm va o fIIe fhuo ng Iô cu a no . Ðô
xem no , go va o ypcaf hosfs.equIv. |Ðu ng ho I fôI fa I sao Iô nh fôn Ia
ypcaf, ba n không ca n pha I bIô f).

Ha y Ia chu cu a fôI

Trong mô f fình huô ng kha c, ba n co fa I khoa n frôn nhIô u ma y chu ,
nhung chu ng không cu ng chIu qua n Iy chung. Ða n co fhô bô fri ca c
fhIô f Ia p rIogIn cu a rIông mình. Trôn mô I fa I khoa n cu a ba n, fa o ra
mô f fIIe go I Ia .rhosfs |co dau cham fruo c chu r) IIô f kô faf ca ca c
ma y chu kha c ma ba n co fa I khoa n frôn do . Vo I nhu ng hô fhô ng ma
ba n co fôn nguo I su du ng kha c, da f fôn do Iôn hô fhô ng do sau fôn
ma y chu , ca ch mô f khoa ng fra ng. Sau do , khI ba n du ng rIogIn, hô
fhô ng ma ba n IogIn va o se kIô m fra .rhosfs, xem fhu co pha I Ia ba n
không, va ba n duo c fhIô f Ia p. Nô u ba n du ng rIogIn dô IogIn va o mô f
ma y chu ma ba n co fôn kha c frôn do , chI dInh no nhu sau |gIa su
fôn nguo I su du ng cu a ba n o nfv.org Ia kIng).

rlogin ntw.org -l king

Nô u Iu c na y ba n hoI rô I, co mô f vi du co fhô gIu p ba n. CIa du ra ng
ba n co fa I khoa n frôn 3 ma y Ia AbIe, Ðaker, va CIarIssa. Trôn AbIe
va Ðaker, fôn nguo I su du ng cu a ba n Ia sam, va frôn CIarIssa Ia
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 190
fIIden. Ða n muô n co fhô rIogIn fu ba f ky 1 frong 3 ma y va o 2 ma y
kIa. IIIe .rhosfs cu a ba n frôn AbIe co fhô chu a nhu sau:

Baker
Clarissa tilden
.rhosts cuãa baå n trïn Baker chûá a:
Able
Clarissa tilden
.rhosts cuãa baå n trïn Clarissa chûá a:
Able sam
Baker sam

Nhung sau day Ia mô f ca ch dô hon. No không du ng cha m gì khI dua
va o fôn nguo I su du ng, du Ia chu ng gIô ng nhau, hoa c Ia dua va o
mô f do ng cho hô fhô ng o dIa phuong. Va y ca 3 fIIe .rhosfs co fhô
nhu nhau:

Able sam
Baker sam
Clarissa tilden

Nô u rIogIn không nha n ra ba n, no ho I fôn va ma f kha u gIô ng nhu
feInef. AI co n mong gì hon nu a7

Ia m fhô na o dô cô dô n do mô f ca ch cha f va f

Chuong frình rIogIn co mô f phIôn ba n fha p hon go I Ia rsh |remofe
sheII). No fhu c hIô n mô f Iô nh don gIa n frôn mô f hô o xa:

rsh Able ls -R

Nô u ba n co mô f fôn nguo I su du ng kha c frôn hô do , ba n cho no cu ng
ca ch fhu c nhu cho rIogIn:

rsh Clarissa -l tilden ls -R

Ða n không fhô cha y chuong frình foa n ma n hình du ng rsh, ma c du
ba n co fhô cha y ca c chuong frình do c ca c fhông fIn nha p mô I Ia n
mô f do ng. |TôI se không Ia m ba n cha n vo I nhu ng Iy do ky fhua f mo
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 191
a m cu a chuyô n na y). ÐIô u na y co nghIa Ia ba n co fhô du ng ca c
chuong frình go I fhu mô I Ia n mô f do ng nhu maII hay maIIx, nhung
không duo c nhu ng chuong frình de p nhu eIm hay pIne. Tuy va y co
mô f Iô I dI vo ng don gIa n: du ng rIogIn.

Sau cu ng, rsh không bao gIo ho I fôn nguo I su du ng va ma f kha u.
Nô u no không fhô nha n ra ba n dang du ng hosfs.equIv hay.rhosfs,
no chI không hoa f dô ng duo c ma fhôI.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 192
Chuong 15

MO T VA I MA Y TINH TH! VI ÐÐ IOCIN VA O
TIÐ N IÐN, ÐÂ T KY I! C NA O

Infernef Ia mô f chô fhan fhIô n da ng kô . NhIô u hô fhô ng cho phe p
ba n feInef va o ma không ca n hoa c if pha I da n xô p fruo c. Pha n Io n
cho phe p ba n feInef va o ma không ngan ca n gì. Ca c hô fhô ng kha c
do I ba n pha I dang ky frong Ia n da u fIôn IogIn va o, nhung va n
không do I ba n fra fIô n. Ho chI muôn co mô f va I y nIô m vô nhu ng
nguo I su du ng cu a ho Ia aI.

Ðanh sa ch na y không bao gô m ba f ky frong sô nhIô u chô ma ba n co
fhô feInef va o ca c server Copher, ArchIe, WAIS, hay WWW - nhu ng
server na y duo c no I frong chuong 19 dô n 22.

Mô f sô fhu vIô n quan fro ng

Ca n nhu fa f ca ca c fhu vIô n Io n frong nuo c |My ), fha f ra Ia frong
fhô gIo I pha f frIô n, dô u co danh mu c duo c chu a frôn ma y finh, va
pha n Io n ca c danh mu c na y co frôn Infernef. Pha n Io n ca c danh
mu c fru c fuyô n cu ng co nhu ng fhông fIn nghIôn cu u kha c dôI khI
co n fhu vI hon ca ba n fhan ca c danh mu c do . Pha n na y IIô f kô mô f
va I hô fhô ng fhu vIô n nô I fIô ng va Ia m fhô na o dô fruy xua f dô n do .

Thû viïå n: Thû viïå n cuãa Quöëc höå i
Àõa chó: locis.loc.gov
Maä truy xuêët: T3

Thu vIô n cu a Quô c hô I Ia fhu vIô n Io n nha f frôn fhô gIo I, va cha c
cha n Ia co hô fhô ng danh mu c Io n nha f, go I Ia IOCIS. |Ðo Ia nhu ng
dô ng doIIar fhuô cu a ba n khI Ia m vIô c, hoa c co fhô Iu c vuI choI).
Cu ng vo I danh mu c fhe fhuo ng Iô , nho do ba n co fhô fìm kha nhanh
ba f ky mô f cuô n sa ch na o da xua f ba n o My , fhu vIô n cu a Quô c hô I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 193
co mô f hô fhô ng Ia p pha p quô c hô I hu u ich va sau sa c ma ba n co fhô
du ng dô fìm ca c du Iua f frong Quô c hô I. |Iay ca c du Iua f cu a Quôc
hô I hoI phu c fa p hon vIô c phong fha nh cho mô f vI fha nh na o do ), aI
ba o fro chu ng va chu ng no I vô vIô c gì |fo m fa f)

Vo ng gIa I ma bi ma f cu a ba n

Trong danh sa ch ca c dIch vu frong chuong na y, ca c ky fu ma co ca c
nghIa sau day:

Kyá tûå maä Nghôa

T Nöëi qua möå t telnet thûúâ ng lïå

Sô hIô u cô ng ChI ra mô f sô hIô u cô ng sau fôn ma y chu frong Iô nh
feInef cu a ba n |xem chI fIô f o chuong 14)

3 Nô I qua fn3270. Ða sô ca c hô fhô ng fn3270 IIô f kô frong chuong
na y cu ng cho phe p nhu ng nguo I không co fn3270 feInef bình
fhuo ng.

R Yôu ca u dang ky . Ia n da u fIôn ba n IogIn va o, ba n pha I no I ba n Ia
aI.

A Yôu ca u fa I khoa n. Ða n pha I ky fôn va fhu xô p vIô c fra fIô n |Ioa I
na y duo c IIô f kô không nhIô u).

Thû viïå n: Thû viïå n trûúâ ng Dartmouth
Àõa chó: library.dartmouth.edu
Maä truy xuêët: T

Cu ng vo I danh mu c fhe , dIch vu na y bao gô m foa n van ca c vo kIch
va ca c ba I fho sonnef cu a WIIIIam Shakespeare va nhu ng fa c pha m
cu a ca c fa c gIa Io n kha c. Ðô fìm ca c vo kIch, go va o seIecf fIIes
pIays; ca c ba I sonnef, go seIecf fIIes sonnefs. Vi du , hình 15-2 chI ra
mô f chuô I fìm kIô m fìm fha y frong HamIef, duo c vIô f bo I dô ng
nghIô p van chuong cu a fôI, ông Shakespeare.

Thû viïå n: Thû viïå n trûúâ ng Harvard
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 194
Àõa chó: hollis.harvard.edu
Maä truy xuêët: T3

Harvard cu ng co mô f fhu vIô n khô ng Iô kha c, va dIch vu o day cu ng
cung ca p fhông fIn frong khuôn vIôn ho c vIô n.

Thû viïå n: Thû viïå n trûúâ ng Yale
Àõa chó: orbis.yale.edu
Maä truy xuêët: 3

Ðay cu ng Ia mô f fhu vIô n Io n kha c |Ia noI duy nha f ma ba n co fhô
fìm fha y Iua n van fô f nghIô p cu a fôI, "Mô f Hô Co So Ðu IIô u cho
ca c Ma y finh Tuong Ta c Nho ", co fhô không Ia gì dô I vo I ba n, nhung
fôI nghI ra ng no cu ng hay).

Thû viïå n: Trûúâ ng Àaå i hoå c Wellington úã Voctoria
Àõa chó: library.vuw.ac.nz
Maä truy xuêë t: T

Ðay Ia mô f danh mu c fhu vIô n o NIu ÐIIan, nô u ba n dInh chu I mu I
va o do . Sau khI nô I, ba m Ðnfer va I Ia n cho dô n khI no ho I ba n IogIn
va o rô I go OPAC.

Ca c fhu vIô n kha c

Mô f dIch vu go I Ia hyfeInef Ia mô f co so du IIô u va cu ng Ia mô f cô ng
nô I da n dô n nhIô u fhu vIô n kha c. Nô u ba n IogIn va o mô f frong sô
do , no se gIu p ba n fìm fhông fIn vô danh mu c cu a ha ng fa hoa c
ha ng fram ca c fhu vIô n kha c. Ca c server hyfeInef hIô n fho I bao
gô m:

access.usask.ca
login: hytelnet

info.ccit.arizona.edu
login: hytelnet

laguna.epcc.edu
login: library

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 195
info.anu.edu.au
login: library

Chuá yá : àùå t taå i Australia

nctuccca.edu.tw
login: hytelnet

Chuá yá : da f fa I Ða I Ioan

Mô f danh sa ch Io n ca c fhu vIô n fru c fuyô n cu ng co sa n frôn ITP
|xem chuong 18 dô bIô f fhôm). Trong da sô ca c chu dich, fôI fha y
ra ng fhu vIô n cu a Quô c hô I Ia hu u ich nha f dô fìm fôn sa ch fru phI
fôI dInh fham mô f ca ch va f Iy mô f frong ca c fhu vIô n kha c.

CA C CO SO Ð! IIÐ ! IINH TINH

Thông fIn fru c fuyô n vô mô f Ioa f ca c chu dô chI ca n mô f va I phim
bam, nhu ba n co fhô fha y frong ca c pha n sau:

Co so du IIô u vô nông nghIô p va dInh duo ng

Cú súã dûä liïå u: PENpages
Àõa chó: psupen.psu.edu
Maä truy xuêët: T

IogIn va o du ng chu vIô f fa f fIô u bang haI ky fu cu a ba n. Co so du
IIô u na y cung ca p mô f Ioa f ca c fhông fIn vô nông nghIô p. No co ich
nôu ba n Ia , hoa c fhich cho mình Ia , mô f nha nông.

Cú súã dûä liïå u: Maå ng nöng nghiïå p vaâ rûâ ng Clemson
Àõa chó: eureka.clemson.edu
Maä truy xuêët: T

IogIn ba ng P!ÐIIC. Co so du IIô u na y cho nhIô u du kIô n vô ru ng.

Ca c co so du IIô u dIa Iy

Cú súã dûä liïå u: Server àõa lyá
Àõa chó: martini.eecs.umich.edu
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 196
Maä truy xuêët: TP
Cöíng: 3000

Co so du IIô u na y co fôn, vI fri, va nhIô u su kIô n kha c vô fa f ca mo I
noI frong nuo c My . Nô u ba n fha f su fha c ma c fha nh phô Surf
không bIô f o dau, fhì co so du IIô u na y fha f su Ia da nh cho ba n. |no
o Nev Jersey, CaIIfornIa. Tuy nhIôn no không ba o ba n nho dô n buô I
IIre Ðreakfasf o Surf CIfy nô I fIô ng frôn fhô gIo I fô chu c va o nga y
chu nha f fhu 2 va fhu 4 cu a fha ng 8, chu fôI fhì nho da y.)

Cú súã dûä liïå u: Thöng tin vïì àöå ng àêët
Àõa chó: geophys.washington.edu
Maä truy xuêët: T

IogIn va o du ng chu quake, ma f kha u Ia quake. Ða n co bIô f Ia nuo c
My ha u nhu co dô ng da f ha ng nga y hay không7 Va ba n nghI ra ng
ba n so mình ma c chu ng hoang fuo ng hay sao7

Cú súã dûä liïå u: GLIS
Àõa chó:glis.cr.usgs.gov
Maä truy xuêët: TR

Ðay Ia hô fhông fIn vô su du ng da f frôn foa n ca u cu a chinh phu
|CIIS - CIobaI Iand use Info Sysfem). Mô f Iuo ng Io n ca c du IIô u
ba n dô co sa n duo I da ng frôn ma y finh, CIIS cho phe p ba n fìm va
xô p fhu fu chu ng. Hu ba n cu a ba n ba ng ca c ba n dô fha nh phô , fIô u
bang, hoa c ca fra I da f frôn ma y finh.

Ca c co so du IIô u vô ca c fra m radIo nghIô p du

NhIô u co so du IIô u chu a ca c fin hIô u go I dô n ca c fra m radIo nghIô p
du. Nô u ba n Ia mô f nguo I choI radIo, ba n co fhô quan fam dô n
nhu ng dIa chI sau:

caIIsIgn.cs.buffaIo.edu

Porf: 2000

ham.njIf.edu
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 197
Porf: 2000

ns.rIsc.nef

IogIn: hamradIo

Ca c co so du IIô u vô IIch su

NIô m say mô IIch su cu a ba n co fhô fìm fha y nhIô u fro hay frong
nhIô u co so du IIô u IIch su frôn Nef |fu c Ia Infernef).

Cú súã dûä liïå u: Trûúâ ng Àaå i hoå c Kansas
Àõa chó: ukanaix.ukans.edu
Maä truy xuêët: T

IogIn ba ng chu hIsfory cho ca c co so du IIô u vô IIch su , hoa c ex-ussr
cho ca c co so du IIô u vô nuo c Nga va Ia ng gIô ng cu a no . Chu ng se
IIô f kô ca c fa I IIô u, fIô u su , va ca c fhông fIn kha c da ng quan fam dô I
vo I ca c su gIa.

Cu ng co nhu ng fa I nguyôn kha c vô IIch su frôn Copher |xem chuong
20) va ITP |chuong 16). Xem nho m !SÐNÐT fôn soc.hIsfory dô bIô f
ca c fhông ba o vô ca c fa I nguyôn mo I xua f hIô n.

Ca c co so du IIô u vô không gIan

Quan fam dô n nhu ng noI xa xôI frong vu fru |hoa c no I cho nhu ng
nguo I nhu va y)7 Thì ca c co so du IIô u vô không gIan Ia da nh cho
ba n.

Cú súã dûä liïå u: NASA
Àõa chó: ngûúâ i sûã duå ngc.gsfc.nasa.gov
Maä truy xuêët: TR

Ðay Ia Trung Tam Ðu IIô u Khoa Ho c Không CIan Quô c CIa cu a
NASA. Co so du IIô u na y chu a nhIô u su kIô n vô IInh vu c không
gIan.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 198
Cú súã dûä liïå u: Spacelink
Àõa chó: spacelink.msfc.nasa.gov
Maä truy xuêët: TR

Co so du IIô u na y chu a fIn fu c vô NASA, bao gô m ca IIch pho ng fôn
Iu a.

Cú súã dûä liïå u: Cú Quan Khöng Gian Chêu Êu
Àõa chó: esrin.esa.it
Maä truy xuêët: T

Co so du IIô u na y no I cho ba n bIô f dIô u gì mo I vô không gIan o chau
Âu.

Co so du IIô u ha ng không

Quan fam dô n mô f ba u fro I xanh hoang da 7 Ðay Ia chô dô cho ba n
Iang fhang va o.

Cú súã dûä liïå u: DUATS
Àõa chó: duats.gtefsd.com
Maä truy xuêët: TR

Co so du IIô u na y cung ca p fhông fIn vô ca c phI công, ca c fo m fa f, va
kô hoa ch bay. Nô u ba n fha f su Ia mô f phI công duo c chu ng nha n,
IogIn va o duaf.gfefsd.com fhay vì nhu dIa chI frôn. Ðu ng fôn cuô I
cu a ba n Ia m fôn IogIn.

Ca c co so du IIô u vô sa ch

Tìm sa ch, bang fu , dIa CÐ7 Sau day Ia mô f va I dIô m ba f da u.

Cú súã dûä liïå u: CARL
Àõa chó: pac.carl.org
Maä truy xuêët: TA

Ðay Ia mô f co so du IIô u vô dIô m sa ch, fa p chi, ca c ba I ba o, kô ca ca c
ba I vIô f go I dô n ba ng fax. Ðô I vo I nhIô u dIch vu , ba n ca n mô f fhe
fhu vIô n |hay if nha f Ia mô f sô hIô u fhe ) fu mô f fhu vIô n fha nh vIôn
o CoIorado hay WyomIng, cha ng ha n Thu VIô n Công Cô ng Ðenver.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 199
Cú súã dûä liïå u: Dõch vuå truy xuêët cho ngûúâ i tiïu duâ ng
Àõa chó: columbia.ilc.com
Maä truy xuêët: TR

Sa ch, dIa CÐ, bang vIdeo duo c IIô f kô ra o day. Nô u ba n dang ky ,
ba n co fhô da f mua nhu ng mo n na y ba ng fhe fin du ng.

CA C HÐ THO NC CO NC NO I

Ca c hô fhô ng sau day do ng vaI fro nhu Ia cô ng nô I cho ca c hô fhô ng
kha c, gIô ng nhu hyfeInef cho ca c fhu vIô n.

Cöíng nöëi: Cöíng nöëi trûúâ ng Àaå i hoå c Washington
Àõa chó: wugate.wustl.edu
Maä truy xuêët: T

IogIn du ng chu servIces. Ðay Ia mô f cô ng nô I dô n ha ng fram dIch
vu kha c frôn Nef - noI fôf nhaf dô ba f da u duyô f qua. KhI ba n fìm
ra mô f dIch vu fhu vI, ghI Ia I fôn cu a no |cô ng va IogIn nô u ca n) dô
Ia n fo I ba n co fhô feInef va o mô f ca ch fru c fIô p.

Cöíng nöëi: maå ng MERIT
Àõa chó: hermes.merit.edu
Maä truy xuêët: TA

MÐRIT Ia ma ng pha m vI vu ng phu c vu cho bang MIchIgan, va no
cu ng cha y mô f sô dIch vu ma ng quô c gIa. MÐRIT cho fruy xua f dô n
mô f va I dIch vu fhuong ma I, kô ca CompuServe vo I mô f chI phi gIo
su du ng khIôm fô n. Nô u ba n o ngoa I nuo c My va co quyô n frôn
feInef, MÐRIT Ia ca ch re nha f dô dI va o CompuServe. ÐIch vu công
cô ng co sa n Ia mô f cô ng nô I dô n SprInfnef, mô f dIch vu ma ng fro n
go I fhuong ma I, ma fu do ba n co fhô dô n Compuserve, va hoa don
cu a SprInfnef fu dô ng go I dô n fa I khoa n Compuserve cu a ba n. Nô u
ba n du ng Compuserve qua cô ng nô I na y nhIô u, ba n co fhô ky chI
hoa c fra fIô n |nhung ra f ma c) dIch vu cho phe p ba n go I ra ca c sô
ngoa I dIa phuong fhuô c bang ÐefroIf kô ca sô cu a CompuServe, nho
do ma gIa m fIô n nhIô u doIIar so vo I SprInfnef.


INTÐRNÐT TOA N TÂ P 200
CA C ÐICH V! TH!ONC MA I

Cu ng co nhIô u dIch vu fru c fuyô n fhuong ma I. Sau day Ia mô f va I
frong sô do .

Dõch vuå : DELPHI
Àõa chó: delphi.com
Maä truy xuêët: TA

IogIn Ia joIndeIphI, du ng ma f kha u Ia Info dô fìm ca c fhua f ngu va
ca c dIch vu ÐeIphI.

Dõch vuå : Thïëgiúá i
Àõa chó: world.std.com
Maä truy xuêët: TA

IogIn Ia nev dô fìm fhông fIn va ky fôn chI fIô n.

Dõch vuå : Anomaly
Àõa chó: ns.risc.net
Maä truy xuêët: TA

Ðay Ia mô f hô fhô ng vu ng o da o Rhode. IogIn Ia nevuser dô bIô f
fhông fIn.

Sau day Ia mô f va I dIch vu ba n co fhô fìm dô n nô u ba n dang muô n
vuI du a hay chI Ia dang cha n mô f vIô c gì do .

Dõch vuå : Àiïìu suy nghô trong ngaâ y
Àõa chó: astro.temple.edu
Maä truy xuêët: TP
Cöíng: 12345

Mô I Ia n ba n feInef va o dIch vu na y, ba n se co mô f cau no I su c fich
na o do . Sau day Ia mô f:

feInef asfro.fempIe.edu 12345

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 201
TryIng ASTRO.OCIS.TÐMPIÐ.ÐÐ! |129.32.1.100, 12345)... Open
NIhIIIsm shouId commence vIfh oneseIf.

Dõch vuå : Chuyïå n phiïëm trïn Internet
Àõa chó: nhiïìu
Maä truy xuêët: T

Ða n co fhô feInef dô n nhIô u hô fhô ng kha c nhau dô fham gIa va o
fha o Iua n fru c fuyô n frôn IRC |Infernef ReIay Chaf - Chuyô n
phIô m frôn Infernef, xem chuong 13 dô bIô f fhôm chI fIô f). Trong
mô I fruo ng ho p, IogIn Ia Irc. Sau day Ia mô f va I server hIô n dang
hoa f dô ng, nhung ha y ca nh gIa c Ia chu ng co do rô I ma f do ra f
fhuo ng xuyôn:

vbrf.vb.psu.edu |PensyIvanIa)
Irc.demon.co.uk |Anh)
hasfur.cc.edu |My )
prof.IpI.nasa.gov |CaIIfornIa)
Tu va n vo I nho m !SÐNÐT aIf.Irc dô bIô f fhông fIn ga n day
hon.

Dõch vuå : Scrabble
Àõa chó: next2.cas.muohio.edu
Maä truy xuêët: TP

Cöíng: 7777

Chúi troâ chúi Scrabble vúá i maá y tñnh cuãa nhûäng ngûúâ i khaá c.

Dõch vuå : Go trïn maå ng

Àõa chó: nhiïìu

Maä truy xuêët: TPR

Cöíng: 6969

Chúi troâ chúi chiïë n lûúå c phûúng Àöng tïn laâ Go vúá i nhûä ng ngûúâ i khaá c. Sau àêy
laâ möå t vaâ i server trïn thïëgiúá i:

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 202
bsdserver.ucsf.edu (California)
hellspark.wharton.upen.edu (Pensylvania)
ftp.pasteur.fr (Phaá p)
Dõch vuå : Thöng tin thïí thao

Àõa chó: culine.colorado.edu

Maä truy xuêët: TP

Ða n nôn feInef dô n cô ng 859 dô bIô f IIch cu a NÐA, 860 Ia NHI, 862
Ia IIôn Ðoa n Ðo ng Cha y Io n, 862 Ia NII.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 203
Chuong 16

CH! NC TOI Ð!O C CHÐ P CA C IIIÐ
C! A CH! NC TOI KHONC7

NO I VÐ IIIÐ7

Chuyô n fIIe co nghIa Ia che p ca c fIIe fu hô fhô ng na y sang hô fhô ng
kha c. Ða n co fhô che p ca c fIIe fu ca c hô fhô ng kha c Iôn hô fhô ng cu a
ba n va nguo c Ia I. HaI chuong frình chuyô n fIIe kha c nhau |Ia m sao
ma ba n bIô f fôI sa p no I dIô u na y7) co sa n Ia : ITP va RCP. Chuong
na y pha n Io n no I vô ITP vì chu ng phô bIô n hon va pha n na o IInh
hoa f hon.

Nô u hô fhô ng cu a ba n không co ITP hay RCP, không nha f fhIô f Ia
da ma f fa f ca . Xem chuong 17 dô bIô f ca ch ITP cha m cha p ba ng
emaII.

Kho khan fhô na o khI che p mô f fIIe fu noI na y sang noI kha c7

Co ba n ma no I, che p fIIe fu noI na y sang noI kha c fhì kha don gIa n
|nhung du ng quôn ra ng pha I Ia m frôn ma y finh). Ðay Ia ca ch Ia m
cu a no : IogIn va o ma y finh kIa dô ITP va no I vo I no ca I ba n muô n
che p va noI muô n che p dô n. Sau day Ia mô f vi du fôI ITP fo I ma y
finh cu a mình va Ia y mô f fIIe go I Ia RÐAÐMÐ.

% ftp iecc.com
Connected to iecc.com
220 iecc FTP server (Version 4.1 8/1/91) ready.
Name (iecc.com:john1): john1
331 Password required for john1.
Password:
230 User john1 logged in
ftp> get README
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 204
150 Openning ASCII mode data connection for README (12686 bytes).
226 Transfer complete.
local: README remote: README
12979 bytes received in 28 seconds (0.44 Kbytes/s)
ftp> quit
221 goodbye

Ha y nhìn va o vi du frôn fu ng buo c mô f. Ða u fIôn fôI cha y ITP, no I
cho no bIôf fôn cu a ma y chu |hosf) ma fôI muô n no I chuyô n dô n.
Sau do ma y chu fra Io I |do ng ba f da u ba ng 220), no ho I fôn nguo I su
du ng bo I vì ba n pha I IogIn va o vo I cu ng ca ch fhu c nhu IogIn feInef.
Rô I no cu ng ho I ma f kha u, fha nh ra ba n pha I go va o. |Thuo ng fhì
ma f kha u không xua f hIô n khI ba n go va o, cu ng gIô ng nhu khI IogIn
qua feInef). Sau do fôI gef fIIe RÐAÐMÐ, Ia m pha f ra mô f fra n ba o
ca c fhông dIô p. Sau cu ng, fôI ba o feInef Ia fôI quit.

Vô co ba n do Ia ca ch ma ITP Ia m vIô c, nhung dI nhIôn ba n ca n pha I
bIô f khoa ng 400 dIô u Ia f va f kha c dô du ng ITP cho hIô u qua .

KhI na o fhì mô f fIIe không pha I Ia mô f fIIe7

KhI no Ia mô f fIIe van ba n. ÐInh nghIa cu a ITP chI ra 6 Ioa I fIIe
kha c nhau, chI co haI frong sô do Ia co ich: fIIe ASCII va fIIe nhI
phan. Mô f fIIe ASCII Ia mô f fIIe van ba n. IIIe nhI phan fhì kha c.
ITP co 2 chô dô , ASCII va nhI phan |cu ng go I Ia chô dô a nh) dô
chuyô n Ioa I fIIe. KhI ba n chuyô n ca c fIIe ASCII gIu a ca c Ioa I ma y
finh kha c nhau chu a ca c fIIe mô f ca ch kha c nhau, chô dô ASCII fu
dô ng dIô u chInh fIIe frong qua frình chuyô n dô fIIe do fha nh mô f
fIIe van ba n ho p Iô khI no duo c ca f frôn fra m nha n. IIIe nhI phan
fhì kha c va duo c chuyô n fu ng ky fu mô f.

Taå i sao noá àûúå c goå i laâ FTP

TôI co fhô no I ITP Ia vIô f fa f cho chu IIIe Transfer Program
|Chuong frình chuyô n fIIe), va ba n co fhô fIn fôI. Nhung dIô u do
không du ng Ia m. Thu c ra no Ia IIIe Transfer ProfocoI |CIao fhu c
fruyô n fIIe). Quay Ia I nam 1971, Ca c Thô Iu c Infernef da quyô f
dInh vô gIao fhu c, mô f bô ca c quI uo c che p fIIe fu noI na y dô n noI
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 205
kha c frôn Nef. Sau do nghIô u nguo I da vIô f chuong frình fhu c hIô n
gIao fhu c na y va dô u go I chu ng Ia ITP. Ro ra ng chu 7 Không hô gì.

Nhan fIô n, RCP Ia vIô f fa f cho chu Remofe Copy |sao che p fu xa).
Cha ng co gì da c bIô f.

Ða n no I cho ITP bIô f chô dô muô n su du ng ba ng Iô nh bInary hoa c
ascII:

ftp> binary
200 Type set to I
ftp> ascii
200 Type set to A

Trong vi du frôn, I Ia chô dô nhI phan hay a nh |sau 20 nam, ca c vI
Sa hoa ng cu a Infernef cu ng không quyô f dInh duo c du f khoa f mô f
fôn go I cho no ), va A Ia chô dô ASCII. CIô ng nhu pha n Io n ca c Iô nh
ITP, chu bInary |nhI phan) hay ascII co fhô duo c nhu ng nguo I da nh
ma y Iuo I bIô ng vIô f fa f du ng 3 ky fu da u - nhu va y se ba f da u ba ng
bIn hay asc.

Ca ch Ia m ba n ca c fIIe cu a ba n frong ITP

Iô I fhuo ng ga p nha f o nhu ng nguo I su du ng Infernef không kInh
nghIô m |va ca nhu ng nguo I co kInh nghIô m dI chang nu a, frong va n
dô na y) Ia chuyô n mô f fIIe frong mô f chô dô không du ng. Nô u ba n
chuyô n mô f fIIe van ba n o chô dô nhI phan fu mô f hô !NIX qua
MS-ÐOS hoa c MacInfosh, fIIe frông se nhu sau |frôn mô f ma y
ÐOS):

File naâ y
coá leä
àûúå c cheá p trong
chïëàöå ASCII.

Trôn mô f ma y Mac, foa n bô fIIe frông gIô ng nhu chI frôn mô u f
do ng. KhI ba n nhìn va o mô f fIIe vo I mô f frình soa n fha o van ba n
frôn mô f hô !NIX, Ða n fha y nhu ng ky hIô u Ia ^M o cuô I mô I do ng.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 206
Ða n không ca n pha I chuyô n fIIe Ia I. NhIô u chuong frình fro n go I
frôn ma ng không co hô fro vIô c chuyô n dô I da ng fhu c fIIe.

Mô f ma f, nô u ba n che p nhu ng gì không fha f su Ia ca c fIIe van ba n
frong chô dô ASCII, no cu ng bI Iô n xô n. Ca c fIIe ne n không gIa n ra
duo c, ca c fIIe fhI ha nh duo c không fhI ha nh duo c |hoa c Ia m freo
ma y); ca c hình a nh frông xa u không fuo ng fuo ng duo c. KhI mô f fIIe
bI ho ng, dIô u da u fIôn ba n nôn nghI ngo Ia du ng chô dô saI frong
ITP.

Nô u ba n dang ITP |ITP co pha I Ia dô ng fu không7 No Ia dô ng fu
rô I) ca c fIIe gIu a haI ma y finh cu ng Ioa I, cha ng ha n fu hô !NIX na y
sang hô kha c, ba n co fhô va nôn chuyô n fa f ca frôn chô dô nhI phan.
Ða f cha p dang chuyô n fIIe van ba n hay không-van-ba n, dIô u do
không do I ho I chuyô n dô I gì fhôm, fha nh ra chô dô nhI phan Ia m Ia
du ng.

KIôn nha n Ia mô f du c dô

Infernef fhì kha nhanh, nhung không nhanh mô f ca ch vô gIo I ha n.
KhI ba n che p ca c dô vo va n gIu a haI ma y finh frôn cu ng mô f ma ng
cu c bô , fhông fIn co fhô dI chuyô n vo I fô c dô khoa ng 200 000 ky fu
mô I gIay. KhI haI ma y finh ca ch nhau bo I nhIô u Infernef o gIu a, fô c
dô bI gIa m xuô ng - khoa ng 1000 ky fu mô I gIay hay if hon. Va y nô u
ba n che p mô f fIIe da I khoa ng 500000 ky fu |Kich fhuo c cu a mô f fIIe
hình a nh CII no I chung, xem chuong 17) chI ma f va I gIay frôn
ma ng cu c bô , nhung pha I ma f va I phu f frôn mô f duo ng nô I da I.

Ðô cho fIô n fhuo ng Ia pha I IIô f kô fhu mu c fruo c khI du ng Iô nh gef
hay puf, dô bIô f duo c Ia Iô nh che p se ma f bao Iau.

Ð! I CÂY TH! M! C

Mô I ma y ma ba n co fhô nô I dô ITP frôn do chu a ca c fIIe cu a no
frong nhIô u fhu mu c kha c nhau, co nghIa Ia nô u muô n fìm nhu ng gì
ba n muô n, ba n pha I ho c nhu ng nguyôn fa c so da ng dô Ie o Ia I fhu
mu c. May ma n Ia ba n co fhô dI Iang fhang frong ca c fhu mu c cu a
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 207
ITP ga n nhu cu ng mô f ca ch frong hô fhô ng cu a chinh ba n. Iô nh
ba n du ng dô IIô f kô ca c fIIe frong fhu mu c hIô n fho I Ia dIr, va dô I
qua fhu mu c kha c fhì du ng Iô nh cd, nhu frong vi du sau day:

ftp> dir

200 PORT command successful.

150 Openning ASCII mode data connection for /bin/ls.

total 23

drwxrwxr-x 19 root archive 512 Jun 24 12:09 doc

drwxrwxr-x 5 root archive 512 May 18 08:14 edu

drwxr-xr-x 31 root wheel 512 Jul 12 10:37 systems

drwxr-xr-x 3 root archive 512 Jun 25 1992 vendorware

...nhiïìu thûá vúá vêín khaá c...

226 Transfer complete

1341 bytes received in 0.77 seconds (1.7 Kbytes / s)

ftp> cd edu

250 CWD command successful,

ftp> dir

200 PORT command successful.

150 Openning ASCII mode data connection for /bin/ls.

total 3

-rw-rw-r- 1 root archive 87019 Dec 13 1990 R

-rw-rw-r- 1 root archive 41062 Dec 13 1990 RS

-rw-rw-r- 1 root archive 554833 Dec 13 1990 R
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 208

drwxr-xr-r 2 root archive 512 May 18 09:31 administrative

drwxr-xr-r 3 root archive 512 May 11 06:44 ee

drwxr-xr-r 8 root 234 512 Jun 28 06:00 math

226 Transfer complete

200 bytes received in 63 seconds (0.0031 Kbytes / s)

ftp> quit

221 Goodbye

Trong mô f IIô f kô fhu mu c !NIX chua n, ky fu da u fIôn frôn do ng
cho bIô f no Ia fIIe hay Ia fhu mu c. Ð co nghIa Ia mô f fhu mu c - fa f
ca nhu ng ca I kha c Ia fIIe. Trong fhu mu c edu frong vi du fruo c, 3
da u va o da u fIôn Ia fIIe, va 3 ca I cuô I cu ng Ia ca c fhu mu c kha c. No I
chung ba n ITP va o mô f ma y chu , IIô f kô fhu mu c, chuyô n qua fhu
mu c kha c, IIô f kô o do va v.v..., cho dô n khI ba n fìm fha y ca c fIIe
ba n muô n, rô I du ng Iô nh gef dô Ia y chu ng.

Ða n se fhuo ng fha y ra ng fhu mu c ba f da u chuong frình ITP không
phaI Ia fhu mu c ma ba n muô n ca f nhu ng fIIe ma ba n Ia y duo c.
Trong fruo ng ho p do , du ng Iô nh Icd dô fhay dô I fhu mu c frôn ma y
dIa phuong.

On Ia I: cd fhay dô I fhu mu c frôn ma y chu kIa; Icd fhay dô I fhu mu c
frôn ma y cu a ba n. |Co fhô ba n nghI ra ng cd fhay dô I fhu mu c frôn
ca haI ma y, nhung không pha I va y)

IA M TRO N TANC IÐN KHI IÂ Y IIIÐ

ÐôI khI frôn ma y mình, ba n muô n cho fIIe mô f fôn kha c vo I fôn cu a
no frôn ma y o xa. |ÐIô u na y da c bIô f du ng cho ca c ma y ÐOS, vo I ca c
fôn !NIX don fhua n Ia không ho p Iô ). Cu ng va y, nô u ba n ca n mô f
mo fIIe, se kha nhu c da u khI pha I go fa f ca ca c Iô nh gef va o. May
fhay Ia ITP da co ca ch gIa I quyô f cho ca haI va n dô . Vi du , gIa su
ba n vu a fìm ra mô f fhu mu c vo I mô f mo fIIe frôn do , nhu sau:
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 209
ftp> cd r

250 CDW command successful.

ftp> dir

200 PORT command successful.

150Openning ASCII mode data connection for /bin/ls.

-rw-rw-r- 1 root archive 5248 Nov 1 1989 rose

-rw-rw-r- 1 root archive 47935 Nov 1 1989 rose2

-rw-r-r- 1 jlc archive 159749 Aug 16 1992 rtrinity

-rw-r-r- 1 jlc archive 71552 Feb 10 1993 ruby

-rw-r-r- 1 jlc archive 220160 Feb 10 1993 ruby2

-rw-r-r- 1 jlc archive 6400 Jul 14 1992

ruger_pistol

-rw-rw-r- 1 ftp archive 133959 Nov 30 1992

rugfur01

-rw-r-r- 1 jlc archive 18257 Jul 14 1992 rush

-rw-r-r- 1 jlc archive 205738 Sep 3 1992 rush01

-rw-r-r- 1 jlc archive 202871 Sep 3 1992 rush 02

-rw-r-r- 1 jlc archive 51184 Jul 14 1992 ruth

226 Transfer complete

9656 bytes received in 3.9 seconds (2.4 Kbytes / s)

Trong vi du na y, ba n muô n Ia y fIIe fôn ROSÐ nhung ba n muô n da f
fôn no Ia ROSÐ.CII vì no chu a da ng fIIe hình a nh CII |xem chuong
17). Truo c fIôn, ba o da m Ia ba n da va o chô dô nhI phan, sau do
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 210
du ng Iô nh gef dô Ia y fIIe. Tuy nhIôn Ia n na y ba n dua ra haI fôn dô
Ia y - fôn cu a fIIe frôn ma y chu o xa va fôn dIa phuong - dô no dô I
fôn fIIe khI fIIe fo I dich:

ftp> bin

200 Type set to I

ftp> get rose2 rose2.gif

200 PORT command successful.

150 Openning BINARY mode data connection for rose2 (47935 bytes)

226 Transfer complete

local: rose2.gif remote: rose2

47935 bytes received in 39 seconds (1.2 Kbytes / s)

Kô fIô p, gIa su ba n muô n Ia y mô f mo fIIe ba f da u Ia chu ru. Trong
fruo ng ho p na y, ba n du ng Iô nh mgef |fhay cho muIfIpIe CÐT) dô
Ia y chu ng. Tôn ma ba n dua va o sau Iô nh mgef co fhô Ia fôn fIIe bình
fhuo ng hoa c kIô u ky fu fìm kIô m kha c kho p vo I ca c fIIe do . Vo I mô I
fôn fIIe kho p, ITP ho I ba n co muô n Ia y fIIe do không, nhu sau:

ftp> mget ru*

mget ruby? n

mget ruby2 n

mget ruby2? n

mget ruger_pistol? n

mget rush y

200 PORT command successful

150 Openning BINARY mode data connection for rush (18257 bytes)

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 211
226 Transfer complete

local:rush remote: rush

18257 bytes received in 16 seconds (1.1 Kbytes / s)

mget rush01? y

200 PORT command successful

150 Openning BINARY mode data connection for rush01 (205738 bytes)

local:rush01 remote: rush01

205738 bytes received in 200.7 seconds (1.2 Kbytes / s)

mget rush02?

Chu y : Nô u ba n fha y mgef fìm ra nhIô u fIIe hon ba n muô n, co fhô
ngung no Ia I ba ng ky fu fhoa f bình fhuo ng o hô fhô ng cu a ba n -
fhuo ng Ia CfrI-C hay ÐeIefe:

^C

Continue with mget? n

ftp> quit

221 Goodbye

Ða n co fhô ngung gIu a Iu c chuyô n fIIe nô u no ma f fho I gIan va ba n
không muô n do I.

Ða n cu ng co fhô Ia m mô f Iô nh mgef nhanh, không ho I ba n cau ho I
na o va cho phe p ba n fìm ra chinh xa c nhu ng fIIe ba n muô n, nhu
frong vi du sau:

ftp> dir 92-1*

-rw- rw-r- 1 john1 staff 123728 Jul 1 20:30 92-10. gz

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 212
-rw- rw-r- 1 john1 staff 113523 Jul 1 20:30 92-11. gz

-rw- rw-r- 1 john1 staff 106290 Jul 1 20:30 92-12. gz

226 Transfer complete

remote: 92-1*

192 bytes received in 0.12 seconds (1.5 Kbytes / s)

Ðu ng Iô nh prompf ba o cho ITP bIô f không duo c ho I cau ho I na o
frong Iô nh mgef ma chI vIô c fhI ha nh no fhôI

ftp> prompt

Interactive mode off

ftp> mget 92-1*

200 PORT command successful

150 Openning BINARY mode data connection for 92-10.gz (123728 bytes).

226 Transfer complete.

local:92-10.gz remote: 92-10.gz 123728 bytes received in 2.8 seconds (43 Kbytes
/ s)

200 PORT command successful

150 Openning BINARY mode data connection for 92-11.gz (113523 bytes).

226 Transfer complete.

local:92-11.gz remote: 92-11.gz 113523 bytes received in 3.3 seconds (34 Kbytes
/ s)

200 PORT command successful

150 Openning BINARY mode data connection for 92-12.gz (106290 bytes).

226 Transfer complete.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 213
local:92-12.gz remote: 92-12.gz 106290 bytes received in 2.2 seconds (47 Kbytes
/ s)

ftp> quit

221 Goodbye

Q!AY VÐ ÐÐN KIA XÐM!

Vang, bao y gIo fhì ba n bIô f Ia m fhô na o dô Ia y ca c fIIe fu ma y finh
kha c. Co n che p fIIe qua ma y kIa fhì sao7 Cu ng cu ng mô f fhu fu c do
fhôI, ngoa I fru Ia ba n du ng chu puf fhay cho gef. Vi du sau day chI
ra ca ch che p mô f fIIe dIa phuong fôn Ia rnr fha nh mô f fIIe o xa Ia
rnr.nev:

ftp> put rnr rnr.new

200 PORT command successful

150 Openning ASCII mode data connection for rnr.new

226 Transfer complete.

local: rnr remote: rnr.new

168 bytes sent in 0.014 seconds (12 Kbytes / s)

|Cu ng nhu Iô nh gef, nô u ba n muô n du ng cu ng mô f fôn khI che p fIIe,
dô frô ng fôn fhu nhì).

Iô nh mpuf hoa f dô ng gIô ng nhu mgef, chI kha c huo ng. Nô u ba n co
mô f mo fIIe ba f da u ba ng chu uu va ba n muô n che p da sô frong do ,
du ng Iô nh mpuf, nhu sau:

ftp> mput uu*

mput uupick? y

200 PORT command successful

150 Openning ASCII mode data connection for uupick.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 214

226 Transfer complete

local: uupick remote: uupick

156 bytes sent in 0.023 seconds (6.6 Kbytes / s)

mput uupoll? y

200 PORT command successful

150 Openning ASCII mode data connection for uupoll

226 Transfer complete

local: uupoll remote: uupoll

200 bytes sent in 0.013 seconds (15 Kbytes / s)

mput uurn? n

|Cu ng nhu Iô nh mgef, ba n co fhô du ng Iô nh prompf dô ba o no cu
Ia m ma không ho I gì).

Pha n Io n ca c hô fhô ng co ba o vô fIIe va fhu mu c cu a no dô gIo I ha n
noI ma ba n co fhô che p fIIe fo I. No I chung, ba n co fhô du ng ITP dô
da f mô f fIIe va o ba f ky mô f chô na o ma ba n co fhô fa o ra fIIe sau
khI IogIn fru c fIô p va o.

Mô f mo Iô nh fhao fa c fIIe kha c dôI khI cu ng co ich nhu frong vi du
sau day cho Iô nh deIefe:

delete somefile

Iô nh na y hu y fIIe frôn ma y finh o xa, gIa su Ia ba n duo c phe p Ia m
dIô u do . Iô nh mdeIefe hu y nhIô u fIIe va Ia m vIô c cu ng gIô ng nhu
Iô nh mgef va mpuf. Iô nh mkdIr fa o ra mô f fhu mu c mo I frôn hô
fhô ng o xa |mô f Ia n nu a, gIa su Ia ba n duo c phe p Ia m dIô u do ), nhu
frong vi du sau:

mkdir
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 215
Sau khI ba n fa o ra mô f fhu mu c, ba n va n co n ca n pha I chuyô n fhu
mu c va o do fruo c khI ba n du ng puf hoa c mpuf dô da f fIIe va o do .

Nô u ba n dInh Ia m nhIô u Iô nh hu y fIIe, fa o fhu mu c, v.v..., fhuo ng
nhanh hon nhIô u nô u ba n IogIn va o hô fhô ng kIa ba ng feInef dô
du ng ca c Iô nh cu c bô bình fhuo ng dô Ia m nhu ng vIô c do .

Nhu ng con sô ba-chu -sô na y duo c du ng dô Ia m gì day7

Ða n co fhô dô y Ia mô I khI ba n dua ra mô f Iô nh cho ITP, cau fra Io I
fu ma y chu fu xa ba f da u ba ng mô f con sô co 3 chu sô |hoa c Ia ba n
cha ng dô y , cu ng cha ng sao).

Con sô 3 chu sô do Ia dô chuong frình ITP, vô n không bIô f fIô ng
Anh, co fhô hình dung nhu ng gì dang xa y ra. Mô I chu sô co mô f y
nghIa na o do dô I vo I chuong frình.

y nghIa cu a con sô fhu nha f nhu sau:

1 co nghIa Ia no da ba f da u mô f qua frình ma ba n yôu ca u va chua kô f
fhu c.
2 co nghIa Ia da kôf fhu c.
3 co nghIa Ia no ca n fhôm fhông fIn nha p fu phia ba n, gIô ng nhu cho
ma f kha u nha p va o cha ng ha n sau khI ba n da nh fôn nguo I su du ng va o.
4 nghIa Ia no không cha y nhung co fhô cha y nôu ba n fhu mô f Ia n nu a.
5 co nghIa Ia ba n fhua rô I.

y nghIa cu a con sô fhu haI nhu sau: con sô fhu haI Ia Ioa I con cu a
fhông dIô p.

y nghIa cu a con sô fhu ba nhu sau: Con sô fhu ba du ng dô phan bIô f
ca c fhông dIô p co fhô co cu ng sô hIô u |mô f dIô u gì do ma frong fhô
gIo I ma y finh Ia du dô I không fhô no I duo c).

Nô u mô f fhông dIô p fIô p dIô n hon mô f do ng, fa f ca ca c do ng fru
do ng cuô I cu ng se co da u ga ch nô I fhay vì Ia khoa ng fra ng sau sô
hIô u.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 216
Chu y : Pha n Io n nhu ng nguo I su du ng ITP không co y nIô m gì vô y
nghIa cu a ca c con sô , fha nh ra nhan day, ba n da fro fha nh mô f
frong sô if o I nhu ng nguo I fhu c su bIô f, ba n Ia mô f chuyôn gIa rô I
da y.

XIN V!I IO NC KHONC CO TÐN

Ðôn day, ba n da fhay ca ch ITP va o ca c hô fhô ng ma ba n co fa I
khoa n frôn do . Co n khoa n 99.9% ca c ma y chu kha c frôn Nef fhì sao,
noI ma cha ng aI buô n nghe ba n7 Ða n may ma n da y. Trôn ha ng
nga n hô fhô ng, ba n co fhô IogIn vo I fôn nguo I su du ng Ia
anonymous |vô danh). Vô ma f kha u, da nh dIa chI emaII cu a ba n
va o. |ÐIô u na y chI nghIôm kha c vô ma f danh du , nô u ba n no I Ia o, ho
va n dô cho ba n IogIn va o). KhI ba n IogIn va o dô ITP vô danh, pha n
Io n ca c ma y chu gIo I ha n quyô n fruy xua f cu a ba n dô n mô f sô fhu
mu c na o da y da nh cho ca c nguo I su du ng vô danh. Nhung ba n kho
ma pha n na n gì duo c vì ITP vô danh không ma f fIô n hoa n foa n do
rô ng Iuo ng ma co . Sau day Ia mô f vi du dIô n hình vô nhu ng gì ba n
fha y khI IogIn va o mô f ma y chu ITP Io n, vô danh:

ftp wuarchive.wust1.edu

Connected to wuarchive.wust1.edu

220 wuarchive.wust1.edu FTP server (Version wu-2.1b(1) Fri Jun 25 14:40:33
CDT 1993) ready.

Name (wuarchive.wust1.edu:john1): anonymous

331 Guest login ok. send your complete e-mail address as password.

Password: (Goä àõa chó e-mail cuãa töi úã àêy)

230- If your FTP client crashes or hangs shortly after login please try

230- using a dash (-) as the first character of your password. This will

230- turn off the informational messages that may be confusing your FTP

230- client
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 217

230-

230- This system may be used 24 hours a day, 7 days a week. The local

230- time is Thu Aug 12 12:15:10 1993.

230-

230- You are the user number 204 out of a possible total of 250.

230-

230- All transfer to and from wuarchive are logged. If you don't like

230- this then disconnect now!

230-

230- Wuarchive is currently a DEC Alpha AXP 3000, Model 400.

230-

Thanks to

230- Digital Equipment Corporation for their generous support of wuarchive.

230-

230- Please read the file README

230- it was last modified on Mon May 17 15:02:13 1993 - 87 days ago

230- Please read the file README.NFS

230- it was last modified on Tue Jun 29:12:27 1993 - 44 days ago

230- Guest login ok, access restrictions apply.

ftp> dir

200- PORT command successful.

150 Openning ASCII mode data connection for /bin/ls.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 218

total 23

-rw- r-r- 1 root wheel 782 Aug 9 10:45.Links

-rw- r-r- 1 root archive 0 Nov 28 1990.notar

-rw- r-r- 1 root archive 2928 May 17 14:02 README

... haâ ng têën caá c thûá vúá vêín khaá c, àêy laâ möå t núá i lûu trûä rêët lúá n...

KhI ba n da IogIn va o, ba n su du ng cu ng ca c Iô nh dô dI Iu ng su c va
Ia y fIIe nhu bình fhuo ng.

MO T VA I MÐ O ITP VO ÐANH

Mô f sô ma y chu gIo I ha n sô nguo I su du ng vô danh hoa c sô Ia n frong
nga y ma ITP vô danh do duo c phe p hoa f dô ng. XIn vuI Io ng fôn fro ng
nhu ng gIo I ha n na y, vì không co Iua f na o no I ra ng chu cu a hô fhô ng do
không duo c fa f quyô n fruy xuaf vô danh.
Ðu ng ca f nhu ng fIIe frôn ma y finh kha c fru phI chu no mo I ba n Ia m nhu
va y. Thuo ng co mô f fhu mu c go I Ia INCOMINC hoa c fuong fu nhu va y
da nh cho ba n bo nhu ng fhu vo va n va o.
Mô f va I ma y chu chI cho phe p ITP vô danh fu mô f sô ma y chu co fôn.
NghIa Ia , nôu ba n fhu ITP mô f ca ch vô danh fu ma y chu chI co sô ma
không co fôn, nhu ng ma y chu na y không cho ba n va o. Va n dô na y
fhuo ng xa y ra vo I ca c ma y finh ca nhan ma , vì no I chung Ia chu ng không
dua ra duo c mô f dIch vu co ich na o cho công chu ng, no không pha I Iu c
na o cu ng duo c ga n cho mô f ca I fôn.

Mô f Ia n nu a, dô ma y PC mô f mình fhì không fô f Ia m dau!

Nô u ba n dang cha y MIcrosoff WIndovs hoa c mô f môI fruo ng
vIndov na o kha c, ba n co fhô fha y ra ng phIôn ba n ITP ba n du ng da
duo c Ia m fhan fhIô n vo I nguo I su du ng. Hình 16-1 chI ra mô f danh
sa ch ca c fIIe fu xa va ca c fhu mu c ma ba n co fhô nha y va o do ba ng
con chuô f. Trong fhu c fô , nhu ng chuong frình ITP na y Ia m gIô ng
nhu ba n Ia m vo I mô f chuong frình ITP bình fhuo ng. Ða n ba o no
fhay dô I fhu mu c, che p fIIe, va fhu c hIô n ca c fa c vu kha c ba ng ca ch
nha y con chuô f, nhung nhu ng gì ba n co fhô Ia m duo c fhì không
fhay dô I.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 219

Ca c chuong frình ITP foa n ma n hình co fhô ma f mô f Iu c dô kho I
dô ng Iôn bo I vì fruo c khI ba n co fhô fro dô n va nha y chuô f, chu ng
pha I ho I na y chu o xa mô f danh sa ch fIIe va fôn fhu mu c dô dIô n
va o danh sa ch cho n Iu a frôn ma n hình.

Ða ng ITP dô bIp

Ða ng 16-1 cho mô f danh sa ch ca c Iô nh ITP co ich, bao gô m mô f sô
Iô nh ma nô u không co ich fhì da không dô ca p dô n:

Ða ng 16-1 Ca c Iô nh ITP co ich

Iô nh Mô fa

gef oId nev Che p fIIe o xa Ia oId fha nh fIIe cu c bô Ia nev, co fhô
không ca n nev nôu cu ng fôn nhu oId
puf oId nev Che p fIIe cu c bô Ia oId fha nh fIIe o xa Ia nev, co fhô
không ca n nev nôu cu ng fôn nhu oId
deI xxx Hu y fIIe xxx frôn hô o xa
cd nevdIr Ðô I sang fhu mu c nevdIr frôn ma y o xa
cdup Ðô I sang fhu mu c cao hon kô fIôp
Icd nevdIr Ðô I sang fhu mu c nevdIr frôn ma y cu c bô
asc Chuyô n fIIe frong chô dô ASCII |du ng cho fIIe van ba n)
bIn Chuyô n fIIe frong chô dô nhI phan hay a nh |faf ca
ca c fIIe kha c)
quIf Ro I kho I ITP
dIr paf IIô f kô ca c fIIe co fôn kho p vo I ma u paf; nôu không
co paf, IIô f kô hôf ca c fIIe
mgef paf Iay ca c fIIe co fôn kho p vo I kIô u paf
mpuf paf Ða f ca c fIIe co fôn kho p vo I kIô u paf
mdeI paf Hu y ca c fIIe co fôn kho p vo I kIô u paf
prompf Ða f fa f vIô c cho fôn frong Iô nh mpuf va mgef

VA I IO I T! ÐÐRKÐIÐY

Ca c hô fhô ng !NIX ÐerkeIey va ca c hô fhô ng vIô f bo I nhu ng fha o
chuong vIôn fhich |vì Iy do na o do ) !NIX ÐerkeIey co mô f Iô nh che p
fIIe kha c go I Ia RCP. y fuo ng cu a Iô nh RCP Ia no Ia m vIô c cu ng
gIô ng nhu Iô nh che p fIIe chua n cp ngoa I fru Ia RCP Ia m vIô c frôn
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 220
ca c fIIe o xa cu a ba n hay ba n co fruy xua f dô n do . Iô nh RCP su
du ng cu ng mô f quI Iua f vô fôn nguo I su du ng nhu Iô nh rIogIn hay
rsh, fha nh ra fruo c khI ba n du ng RCP, ma y finh o xa pha I duo c
dInh sa n dô ba n cu ng co fhô du ng rIogIn va rsh |xem chI fIô f o
chuong 14).

Ðô fham kha o dô n ca c fIIe frôn mô f ma y chu kha c, da f fôn cu a ma y
chu fheo sau Ia da u : |haI cha m) fruo c fôn fIIe. Vi du , dô che p fIIe
fôn mydafa fu ma y chu fôn pumpkIn qua ma y cu c bô va go I no Ia
pumpkIndafa, nha p va o cau Iô nh sau:

rcp pumpkin:mydata pumpkindata

dô che p no fheo duo ng kIa, du ng cau Iô nh:

rcp pumpkindata pumpkin:mydata

Nô u fôn nguo I su du ng cu a ba n frôn hô fhô ng kIa kha c vo I fôn
nguo I su du ng cu a ba n frôn hô fhô ng cu a ba n, da f fôn nguo I su
du ng va dau ® |af sIgn) fruo c fôn ma y chu , nhu sau:

rcp steph@pumpkin:mydata pumpkindata

Nô u ba n muô n che p ca c fIIe fhuô c vô mô f nguo I su du ng kha c frôn
hô fhô ng kha c, fôn nguo I su du ng pha I dI sau mô f da u ~ |da u nga )
va fa ch ba ng mô f da u che o xuôI |sIash) vo I fôn fIIe. Vi du , dô che p
mô f fIIe fôn Ia frfIIe fhuô c vô nguo I su du ng fracy:

rcp pumpkin:~tracy/trfile tracyfile

KhI ba n muô n che p mô f Ia n foa n bô fhu mu c, ba n co fhô du ng co
hIô u -r |-r vIô f fa f cho recursIve - dô quI - Ia mô f fIô ng ma y finh no I
Ia dI va o fhu mu c va Ia m cu ng công vIô c ma no da Ia m) dô ba o no
che p foa n bô nô I dung cu a mô f fhu mu c, nhu frong vi du sau:

rcp -r pumpkin:projectdir.

Ðo ng frôn day ba o pha I che p fhu mu c projecfdIr frôn ma y chu
pumpkIn va o fhu mu c hIô n fho I |do Ia chô da u cha m, bIô f danh cho
fhu mu c hIô n fho I) frôn ma y cu c bô .
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 221
Ða n co fhô kô f ho p fa f ca ca c Iuu y na y va o mô f vu hô I da u cau nhu
sau:

rcp -r steph@pumpkin:~tracy/projectdir tracy-project

Ðo ng na y co nghIa Ia dI va o ma y chu pumpkIn, vo I fôn nguo I su
du ng cu a ba n frôn do Ia sfeph, va Ia y fu nguo I su du ng fracy mô f
fhu mu c go I Ia projecfdIr. Che p projecfdIr va nô I dung cu a no va o
mô f fhu mu c frôn ma y na y go I Ia fracy-projecf. Phu !

Theo nhu ng fruyô n fhô ng fô f de p nha f cu a !NIX, RCP fhì da c bIô f
Ia Ia m Iì va cha ng no I gì fru phI co gì do không ô n. Che p nhIô u fIIe
frôn ma ng co fhô ma f mô f Iu c, khoa ng va I phu f, fha nh ra ba n pha I
kIôn nha n hon bình fhuo ng dô do I RCP Ia m công vIô c cu a no .

Nô u ba n muô n che p dô vo u va n sang mô f ma y chu kha c va muô n
xem co che p duo c không, fhu du ng rsh dô cha y Iô nh Is sau do dô IIô f
kô fhu mu c va xem o do fha f su co ca c fIIe na o:

rcp -r projectdir pumpkin:squashproject

rsh pumpkin ls -l squashproject

RCP fhì kha fIn ca y. Nô u no không pha n na n gì, Iô nh che p ha u nhu
Ia Ia m vIô c duo c - nhung kIô m fra cho cha c fhì cu ng cha ng fhIô f ha I
gì.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 222
Chuong 17

TOI IÂ Y Ð!O C NO RO I , IA M CI VO I NO ÐÂY7
Ðay gIo ba n da bIô f ca ch du ng ITP va RCP, ba n co Ie da Ia y ha ng
nga n fI fIIe |vang, co fhô Ia ba hay bô n). Nhung khI ba n nhìn chu ng
ba ng frình soa n fha o van ba n cu a mình, ba n co fhô dô y ra ng chu ng
chI Ia ra c rô n. Trong chuong na y, chu ng fa xem xe f nhIô u Ioa I fIIe
kha c nhau frôn Nef, Ia m fhô na o dô bIôf chu ng Ia gì, va Ia m gì vo I
chu ng.

CO ÐAO NHIÐ! IOA I IIIÐ7

if nha f Ia ha ng fram. May ma n Ia chu ng roI va o mô f sô phan Ioa I.

Ca c fIIe van ba n

Ca c fIIe van ba n chu a van ba n co fhô do c duo c |Ða n nghI no Ia ca I
gì7). ÐôI khI van ba n fhu c su Ia van ba n nhan-Ioa I-do c-duo c |gIô ng
nhu ba n fha o cuô n sa ch na y ma fôI da go no va o duo I da ng ca c fIIe
van ba n). ÐôI khI van ba n Ia ca c ma nguô n chuong frình ma y finh
ba ng ca c ngôn ngu nhu C hay PascaI. Va fha ng hoa c, van ba n cu ng
Ia ca c du IIô u cho ca c chuong frình. Ðu IIô u cho ma y In PosfcrIpf Ia
mô f Ioa I fIIe van ba n da c bIô f se duo c fha o Iua n sau frong chuong
na y.

Ca c fIIe fhI ha nh duo c

Ca c fIIe fhI ha nh duo c Ia ca c chuong frình fha f su ma ba n co fhô
cha y duo c frôn ma y finh. Ca c chuong frình fhI ha nh duo c ra f
fhuo ng fha y o nhu ng noI chu a dô vo va n Ia da nh cho ca c ma y PC va
Mac. Mô f va I chuong frình fhI ha nh duo c cu ng co frôn ma ng cho ca c
Ioa I ma y finh kha c, nhu Ia ca c fra m Ia m vIô c.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 223
Ca c fIIe Iuu fru va ne n

Thông fhuo ng mô f chuong frình fro n go I na o do gô m mô f mo ca c fIIe
IIôn quan vo I nhau. Ðô dô go I go I na y dI ca c noI, ca c fIIe co fhô duo c
gom Ia I vo I nhau fha nh mô f fIIe don gIa n go I Ia mô f archIve |Vang,
fhua f ngu archIve cu ng Ia no I dô n mô f ma y chu ma ba n co fhô ITP
dô vo va n fu do . XIn Iô I. Cu kIô n fôI dI. if nha f frong chuong na y
archIve co nghIa Ia nhIô u fIIe). Sau khI ba n Ia y duo c mô f archIve,
ba n du ng mô f chuong frình gIa I Iuu fru |unarchIvIng program) dô
Ia y ra ca c fIIe nguyôn gô c.

Mô f va I fIIe cu ng duo c ne n, nghIa Ia chu ng duo c ma hoa fheo mô f
ca ch da c bIô f dô if chIô m chô hon nhung cu ng chI co fhô duo c gIa I
ma ba ng bô gIa I ma fuong u ng. Pha n Io n ca c fIIe ba n Ia y fheo kIô u
ITP vô danh Ia duo c ne n bo I vì ca c fIIe ne n du ng if không gIan dIa
hon va ma f if fho I gIan dô chuyô n frôn Nef. Trong fhô gIo I PC, vIô c
Iuu fru va ne n fhuo ng dI cu ng nhau, su du ng ca c fIô n ich nhu
PKZIP. Tuy nhIôn, frong fhô gIo I fra m Ia m vIô c, haI fhu fu c Iuôn
duo c fhu c hIô n rIông bIô f - ca c chuong frình far hoa c cpIo Ia m vIô c
Iuu fru , ca c chuong frình compress, pack hay gzIp Ia m vIô c ne n.

Ca c fIIe du IIô u

Mô f va I fIIe fhì không pha I Ia Ioa I van ba n, fhI ha nh duo c, Iuu fru ,
hay ne n. Không bIô f fhua f ngu na o fô f hon nôn fôI coI chu ng Ia ca c
fIIe du IIô u. Ca c chuong frình fhuo ng dI cu ng vo I ca c fIIe du IIô u ma
chuong frình su du ng. Ca c chuong frình MIcrosoff WIndovs fhuo ng
dI cu ng vo I ca c du IIô u nhu fIIe gIu p do .

Ioa I fIIe du IIô u ba n fhuo ng fha y nha f frôn Nef Ia ca c hình a nh,
pha n Io n Ia da ng hình CII hoa c JPÐC duo c sô hoa . Trôn Nef cu ng
fha y nga y ca ng nhIô u ca c phIm sô hoa da ng CI va MPÐC.

ThInh fhoa ng ba n cu ng co fhô fha y ca c fIIe xu Iy van ba n duo c dInh
da ng dô du ng vo I ca c chuong frình nhu WordPerfecf va MIcrosoff
Word. Nô u ba n ga p mô f frong nhu ng fIIe na y va không co fruy xua f
dô n chuong frình xu Iy van ba n fuong u ng, ba n Iuôn co fhô na p
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 224
chu ng va o mô f frình xu Iy van ba n dô fha y pha n van ba n frong fIIe
fra frô n vo I nhu ng fhu IInh fInh không In duo c da I dIô n cho fhông
fIn dInh da ng. Cô Iôn fhì ba n cu ng co fhô chInh xoa nhu ng ky fu
IInh fInh dô khôI phu c Ia I pha n van ba n. Ca c chuong frình xu Iy
van ba n fhuo ng du ng nha f frôn Nef, fuy gIa nhung va n co n phu c vu
fô f Ia TexX va froff. Ca haI dô u nha n ca c fhông fIn nha p nhu Ia ca c
fIIe van ba n fhua n fu y vo I ca c Iô nh dInh da ng o da ng van ba n, gIô ng
nhu sau:

\begin {quote}
Your mother wears army boots.
\end {quote}

Nô u ba n muô n bIô f fhôm vô TeX, xem nho m fIn fu c !SÐNÐT Ia
comp.fexf.fex. Ca c phIôn ba n không ma f fIô n co frôn ha u hô f ca c
ma y, duo c mô fa frong mô f fhông dIô p ha ng fha ng frôn ca c nho m
fIn fu c. Troff fhuo ng duo c phan phô I cu ng vo I ca c hô !NIX; xem
comp.fexf.fex

CHI IA VAN ÐA N ÐA NC THO

Không co gì nhIô u dô no I vô ca c fIIe van ba n - ba n se bIô f chu ng khI
ba n fha y chu ng. Nhu da no I frong chuong 16, ca ch Iuu chu a van
ba n frong ca c hô fhô ng kha c nhau fhì kha c nhau, fha nh ra ba n nôn
ITP ca c fIIe van ba n frong chô dô ASCII dô fu dô ng chuyô n chu ng
fha nh da ng fhu c cu c bô cu a ba n.

Nô u ba n ga p mô f fIIe van ba n ba f da u hoI gIô ng nhu sau, fhì ba n da
ga p mô f fIIe fa I IIô u PosfcrIpf:

%!PS-Adobe-2.0

%%Title: Some Random Document

%%CreationDate: Thu Jul 5 1990

/pl transform 0.1 sub round 0.1 add exch

0.1 sub round 0.1 add exch transform bind def

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 225
Mô f fa I IIô u PosfcrIpf fha f su Ia mô f chuong frình vIô f frôn ngôn
ngu ma y finh PosfcrIpf mô fa mô f fa I IIô u. Tru phI ba n Ia mô f fha n
dan PosfcrIpf fa m co fhô gIo I, dIô u duy nha f co y nghIa dô I vo I mô f
fa I IIô u nhu fhô Ia cha y chuong frình va xem fa I IIô u. Ca ch fhông
fhuo ng dô Ia m dIô u do Ia go I no dô n mô f ma y In PosfcrIpf. Ca c frình
fhông dIch PosfcrIpf, cha ng ha n CN! ChosfscrIpf |xem chuong 18),
cu ng co sa n va co fhô chuyô n PosfcrIpf fha nh ca c da ng fhu c ma n
hình va ma y In kha c.

Mô f va I fa I IIô u van ba n fha f su Ia I Ia ca c fIIe Iuu fru hoa c phI van
ba n. Xem pha n fha o Iua n vô ca c fIIe shar va uuencoded frong pha n
sau cu a chuong na y.

CO YÐ! CÂ ! C!O I C! NC NA O KHONC TR!O C KHI CH! NC
TOI THI HA NH7

Ca c chuong frình fhI ha nh duo c fhuo ng fha y nha f Ia cho ÐOS va
WIndovs. Ca c fIIe na y co fôn fIIe nhu IOOC.ÐXÐ, IOOC.COM
hoa c |dôI khI for vIndovs) IOOC.ÐII. Ða n cha y chu ng cu ng gIô ng
nhu cha y ca c chuong frình ÐOS va WIndovs kha c.

Iuôn co co hô I cho ca c chuong frình Mac hay PC mo I bI nhIô m vIrus
ma y finh. |bo I vì hô fhô ng Ia m vIô c fheo ca ch fhu c kha c, if co kha
nang Ia ca c fIIe frôn ca c fra m Ia m vIô c co fhô chu a vIrus). Nhu ng
fhu vo va n fu ca c kho Iuu fru cha y fô f nhu SIMTÐI-20 va
vuarchIve |xem chI fIô f o chuong 18) fhì kho bI nhIô m; nhung nô u
ba n cha y mô f chuong frình nga u nhIôn fu mô f chô nga u nhIôn, co
nha n ha u qua gì fhì cu ng pha I fhôI. TôI không dInh ba I xich gì vô
van dô an foa n pha n mô m o day - Ðô bIô f fhôm chI fIô f, xem quyô n
ÐOS da nh cho nhu ng nguo I không chuyôn va Mac da nh cho nhu ng
nguo I không chuyôn.

Ca c chuong frình fhI ha nh duo c frôn ca c fra m Ia m vIô c co ca c fôn
fIIe không dô nha n ra, ma c du fIIe na o chu a fôn fIIe Ia da u cha m fhì
ha u nhu Ia không fhI ha nh duo c. Ma c du ha u nhu fa f ca ca c Ioa I
fra m Ia m vIô c dô u cha y !NIX, ca c fIIe fhI ha nh duo c fhì không fhô
frao dô I qua Ia I duo c. Vi du , ma chuong frình cho mô f ma y SPARC
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 226
không cha y frôn IÐM RS/6000, hoa c nguo c Ia I. NhIô u phIôn ba n
!NIX kha c nhau cha y frôn ca c PC 386, vo I ca c da ng fhu c fhI ha nh
duo c kha c nhau. No I chung ca c phIôn ba n !NIX mo I hon frôn PC
cha y duo c ca c fIIe fhI ha nh duo c cu a ca c phIôn ba n cu , nhung dIô u
nguo c Ia I fhì không duo c.

ÐO NC CO I NO

Nô u ba n Ia y nhIô u fIIe fu Nef, ba n pha I ho c ca ch bung ca c fhu do
ra. Ða Ioa I chuong frình ne n Ia

compress
gzIp
ZIP

Ne n cô dIô n

Tro Ia I nam 1975, mô f ga fôn Ia Terry WeIch xua f ba n mô f ba I vIô f
vô mô f so dô ne n mo I ma anh vu a pha f mInh ra. Mô f va I fha o
chuong vIôn !NIX fhu c hIô n no fha nh chuong frình compress, va
no nhanh cho ng fro fha nh chuong frình ne n chua n. Ðay gIo fhì co
nhIô u chuong frình ne n fô f hon, nhung chuong frình compressIon
va n Ia chua n.

Ða n co fhô nha n ra mô f chuong frình duo c ne n vì fôn no fa n cu ng Ia
.Z. Ða n khôI phu c fIIe gô c ba ng mô f chuong frình uncompress |fha f
su Ia cu ng chuong frình nhu compress nhung cha y frong mô f chô dô
kha c), nhu frong vi du sau:

uncompress bIurfIe.Z

Iô nh na y fu gIa bIurfIe.Z va fhay fhô no ba ng fIIe bIurfIe ban da u.
ÐôI khI chuong frình gIa I ne n không co , va ba n co fhô Ia m fuong
duong nhu fhô :

compress -d bIurfIe.Z

Trôn ca c PC, Ca c fIIe ne n fhuo ng co fôn fa n cu ng ba ng .Z, nhu
ÐI!RIIÐ.TAZ. Mô f phIôn ba n fuong fhich !NIX cu a compress
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 227
cu ng co frôn archIve SIMTÐI frong fhu mu c /msdos/compress fôn
Ia COMP430Ð.ZIP.|Ða n ca n pha I !NZIP no , xem pha n "ZIP no Ia I"
o pha n sau cu a chuong na y). Thuo ng ca c fIIe !NIX duo c Iuu fru va
ne n vo I ca c fôn nhu bIurfIe.far.Z. Trong fruo ng ho p do , da u fIôn ba n
pha I gIa I ne n dô co fIIe bIurfIe.far rô I mo I gIa I Iuu fru |unarchIve).

Nô u ba n muô n xem nhu ng gì frong mô f fIIe ne n ma không ca n pha I
gIa I ne n no , ba n co fhô du ng zcaf, vô n go I mô f ba n gIa I ne n cu a
nhu ng gì no nha n duo c ra ma n hình. IIIe na o du Io n dô ne n fhuo ng
da I hon mô f ma n hình, nôn ba n cu ng nôn cha y cu ng vo I no mô f
chuong frình phan frang nhu more:

zcat blurfle.Z | more

ÐIô u do hIô n nhIôn mô f ca ch hIô n nhIôn

ÐôI dIô u ma nguo I vIô f chuong frình ne n không nha n ra Ia WeIch
chI dua ra so dô ne n, anh fa cu ng co so hu u ba ng pha f mInh do . |Co
haI ga kha c o IÐM cu ng pha f mInh ra cu ng mô f so dô do mô f ca ch
dô c Ia p va cu ng co ba ng pha f mInh nhu fhô . ÐIô u na y du ng ra
không duo c phe p vì chI co nguo I pha f mInh da u fIôn Ia duo c co
ba ng. Nhung ca c ba ng pha f mInh do fha f su Ia co ). !NISYS, công
fy fhuô WeIch, da no I nhIô u Ia n Ia mô f nga y na o do no se ba f da u
fhu fIô n su du ng so dô na y frôn ca c chuong frình ne n.

Tha nh ra VIô n Pha n mô m MIô n phi, vô n dang fhu c hIô n mô f du a n
pha n mô m mIô n phi CN!, da vIô f gzIp, du ng ca c gIa I fhua f 100%
chua duo c ca p ba ng pha f mInh. Ca c fIIe duo c gzIp fa n cu ng ba ng .gz
va duo c gIa I ne n ba ng Iô nh gunzIp:

gunzip blurfle.gz

Su vIô c dI dô n chô Ia ma c du vIô c ne n cu a compress duo c cap ba ng
pha f mInh, không aI buô n dang ky pha f mInh vô ky fhua f gIa I ne n,
fha nh ra gunzIp cu ng Ia m vIô c gIa I ne n ca c fIIe .Z cu a compress
cu ng nhu mô f sô da ng co so m hon va if du ng rô ng ra I hon. No co n
co fhô gIa I ne n mô f archIve ZIP mIô n Ia chI co mô f fIIe frong do .
Nô u ba n co mô f fIIe ne n bi a n, fhu du ng gunzIp va xem no ra sao.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 228
Cu ng co chuong frình gcaf, gIô ng nhu zcaf, go I fhông fIn kô f xua f ra
ma n hình. Tha nh ra ca ch fô f nha f dô bIô f bôn frong mô f fIIe bi a n Ia
dua va o cau Iô nh sau:

gcat mysteryfile | more

PhIôn ba n frôn !NIX cu a gzIp va gunzIp cu ng co frôn ca c fIIe CN!
o ffp.uu.nef va noI kha c, va phIôn ba n frôn ÐOS co o chô SIMTÐI
|xem chuong 18) fôn Ia CZIP123.ZIP o /msdos/compress

ZIP no Ia I

Chuong frình ne n va Iuu fru fhuo ng du ng nha f frôn ÐOS Ia chuong
frình chIa se |sharevare) PKZIP. Ca c fIIe duo c zIp fa n cu ng ba ng
.ZIP va co fhô duo c gIa I ne n va gIa I Iuu fru ba ng PK!NZIP, co o
SIMTÐI cu ng nhu ha u hô f ca c ÐÐS frôn fhô gIo I.

Ca c chuong frình zIp va unzIp fuong fhich vo I !NIX go I Ia zIp va
unzIp |fa c gIa cu a chu ng Ia nhu ng fha o chuong vIôn sa ng fa o chu
không pha I Ia nhu ng nguo I da f fôn sa ng fa o) cu ng co o ffp.uu.nef va
nhu ng noI kha c. KhI co va n dô vô pha n mô m chIa se nhu
PK!NZIP, da co phIôn ba n frôn ÐOS cu a unzIp frôn !NIX, ma c du
chu ng chI nhanh ba ng mô f nu a PK!NZIP.

Nhu ng pha n mô m Iuu fru kha c

Cu ng co ha ng fa nhu ng pha n mô m ne n Iuu fru nhu IHARC, ZOO,
va ARC. Nhu ng nguo I su du ng Mac va ÐOS co fhô fìm fha y chuong
frình gIa I Iuu fru cho fa f ca bo n chu ng frong kho SIMTÐI.

TRONC CA C CH!ONC TRINH I!! TR!

HaI chuong frình Iuu fru frôn !NIX kha c nhau Ia far va cpIo. No
duo c vIô f ga n nhu cu ng Iu c bo I nhu ng nguo I o haI nha nh kha c nhau
cu a ÐeII IaboraforIes o nhu ng pha n kha c nhau cu a bang Nev
Jersey. Chu ng ga n nhu Ia m công vIô c gIô ng nhau, ma c du kha c
nhau.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 229
Mô f kha c bIô f quan fro ng gIu a ca c fIIe Iuu fru da ng !NIX va ca c
fIIe ZIP Ia ca c fIIe !NIX fhuo ng chu a ca c fhu mu c con; ca c fIIe ZIP
ga n nhu không bao gIo Ia m nhu fhô . Ða n nôn Iuôn Iuôn nhìn va o
ba ng nô I dung |danh sa ch ca c fIIe no chu a) cu a fIIe Iuu fru !NIX
fruo c khI frich ra ca c fIIe dô ba n se bIô f ca c fIIe cha m du f o dau.

Chuong frình far

Chu far Ia fhay cho Tape ArchIve - Iuu fru frôn bang fu |da u fIôn
no duo c fhIô f kô dô da f ca c fIIe Iuu fru Iôn bang fu ). Ca c fIIe Iuu fru
ba ng far fhuo ng co fôn fa n cu ng Ia .far. Ðô xem nhu ng gì bôn frong
mô f fIIe Iuu fru far, nha p va o cau Iô nh sau:

tar tvf blurfle.tar

|fvf vIô f fa f cu a TabIe of confenfs VerboseIy from IIIe - Ða ng nô I
dung da I do ng Ia y fu fIIe). Ðô Ia y ca c fIIe rIông re , du ng Iô nh:

tar xvf blurfle.tar

Che p o day, che p o kIa

Tôn cpIo fhay cho chu CoPy In and Ouf - sao che p va o ra. Chuong
frình cu ng dInh che p ca c fIIe Iuu fru qua Ia I vo I bang fu . |Ðay da Ia
mô f va n dô duo c nha n ma nh Ia I vì co nhu ng Iu c ca c dIa frôn !NIX
hu ho ng mô I fua n 1 Ia n - fhì bang fu Ia hy vo ng duy nha f dô khôI
phu c Ia I công vIô c). Ca c fIIe Iuu fru bo I cpIo fhuo ng co fôn fa n cu ng
ba ng .cp hay .cpIo. Ðô xem bôn frong mô f fIIe Iuu fru cpIo, go va o
nhu sau:

cpio -itcv <blurfle.cpio

Chu y da u < |ngoa c nho n bôn fra I) fruo c fôn fIIe nha p. |Nô u ba n
fha c ma c fa I sao ca n nhu fhô , xem !NIX for dummIes. Cau fra Io I
kha Ia ky fhua f). -Ifcv co nghIa Ia Inpuf, TabIe of confenfs,
Characfer headers |dô dô I Ia I chu ocfaI header da Ia c ha u),
VerboseIy |Inpuf - fhông fIn nha p, TabIe of confenfs - ba ng nô I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 230
dung, characfer headers - ca u fru c da u kIô u ky fu , ocfaI header -
ca u fru c da u kIô u ba f phan, verboseIy - da I do ng).

Ðô Ia y fIIe ra, nha p va o nhu sau:

cpio -icdv <blurfle.cpio

ca c chu na y fhay cho Input, Character headers, Verbosly, vaâ create
Directories as needed |fa o ca c fhu mu c nô u ca n).

Ðình an cho anh em |PAX vobIscum)

Ca c phIôn ba n hIô n da I cu a !NIX |kô fu khoa ng 1988) co mô f
chuong frình mo I da c sa c go I Ia pax |PorfabIe ArchIve eXchange -
Trao dô I fIIe Iuu fru frôn ma y xa ch fay). No bIô f no I ca fIô ng far va
cpIo, fha nh ra co fhô gIa I ne n ba f ky fIIe Iuu fru !NIX na o. |Kha
fIô n bô da y chu 7 ChI ma f 20 nam dô ho nghI dô n dIô u do ). Nô u hô
fhô ng cu a ba n co pax, ba n se fha y no dô du ng hon far hay cpIo. Ðô
xem bôn frong mô f fIIe Iuu fru , du ng Iô nh sau day:

pax -v <tar-or-cpio-file

|chu v Ia fhay cho fu verbose |da I) frong chu IIô f kô da I).

Va dô Ia y nô I dung cu a no , nha p va o:

pax -rv <tar-or-cpio-file

Ðô co khuynh huo ng nghô fhua f

Mô f pha n ca ng nga y ca ng Io n ca c do ng fhông fIn frôn Infernef Ia
ca c hình a nh sô hoa cha f Iuo ng nga y ca ng cao. Khoa ng chu ng
99,44% hình a nh don fhua n Ia dô gIa I fri, fro choI, hay co n fô hon
fhô . Nhung fôI ba o da m Ia ba n na m frong sô 0,56% nhu ng nguo I su
du ng ca n hình a nh do dô Ia m vIô c, vì fhô sau day Ia mô f fo m Iuo c vô
da ng fhu c hình a nh.

Ða n ha u nhung không bao gIo fha y ca c fIIe CII hay JPÐC o da ng
ne n hay Iuu fru . Ðo Ia vì nhu ng da ng fIIe na y da ne n nô I bô cu ng
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 231
kha nhIô u fha nh ra chuong frình compress, zIp hay fuong fu không
gIu p gì fhôm duo c bao nhIôu.

TôI co fhô CII mô f...

Ða ng su du ng rô ng ra I nha f frôn Infernef Ia CII |CraphIc
Inferchange Iormaf - Ða ng fhu c frao dô I dô hoa ) cu a CompuServe.
Ða ng CII fhich u ng fô f vo I nhu ng kha nang cu a mô f ma n hình ma y
finh fhông fhuo ng - không nhIô u hon 256 ma u frong mô f hình va
fhuo ng co dô phan gIa I 640x480, 1024x768 hoa c fuong fu ca c ma n
hình PC kha c. Co haI phIôn ba n cu a CII: CII87 va CII89. Ca c
kha c bIô f fhì du nho dô ga n nhu fa f ca ca c chuong frình do c duo c
CII fhì co fhô do c duo c ca haI da ng fô f nhu nhau. CII duo c chua n
hoa fôf, nôn ba n không ga p va n dô ca c fIIe vIô f bo I chuong frình na y
chuong frình kha c không do c duo c.

Ha ng fa ca c chuong frình fhuong ma I va chIa se |sharevare) frôn
PC va Mac co fhô do c va ghI ca c fIIe CII. Trôn !NIX, frong hô
WIndovs X, chI co if chuong frình mIô n phi va sharevare, co Ie
chuong frình duo c du ng nhIô u nha f frong sô do Ia ImageMagIck va
XV. Ða n co fhô fìm fha y chu ng frong ca c archIve comp.sources.x
cu a !SÐNÐT, cha ng ha n nhu o vuarchIve frong fhu mu c
/usenef/comp.sources.x. |Ta f ca dô u o da ng nguô n, nôn pha I bIô f
bIôn dIch C dô ca I da f chu ng. KIô m ma y vIôn ke o sôcôIa va Iu a Io I
duo ng ma f du ca c chuyôn gIa chô ba n Ia m du m).

Ca p ma f co no

Quay Ia I va I nam fruo c, mô f nho m chuyôn gIa hình chu p sô da ngô I
Ia I vo I nhau va quyô f dInh ra ng: A). da dô n Iu c ca n co mô f da ng
fhu c chua n chinh fhu c cho ca c hình a nh sô hoa , va Ð). không co
da ng fhu c na o hIô n co Ia du fô f. Ho fha nh Ia p Nho m IIôn kô f
Chuyôn gIa Hình a nh - JPÐC |JoInf Phofography Ðxperfs Croup),
va sau mô f vo ng da m pha n mo rô ng, da ng fhu c JPÐC ra do I. JPÐC
duo c fhIô f kô chuyôn dô Iuu fru ca c hình a nh sô hoa , fra ng den hay
du ma u, chu không pha I ca c hình a nh hoa f hoa cu a ma y finh hay
fhu gì kha c. Kô f qua Ia JPÐC da Ia m fô f vIô c Iuu fru hình a nh va
Ia m ke m vIô c Iuu fru nhu ng fhu kha c.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 232

PhIôn ba n JPÐC cu a mô f fa m hình ba ng khoa ng 1/4 kich fhuo c fIIe
CII fuong u ng. |Thu c fô fIIe JPÐC co fhô co kich fhuo c ba f ky vì
da ng fhu c na y cho phe p can nha c gIu a kich fhuo c so vo I cha f Iuo ng
khI fIIe duo c fa o ra). Ða f Io I chinh cu a JPÐC Ia no gIa I ma cha m
da ng kô hon so vo I CII, nhung ca c fIIe cu ng nho hon nhIô u nôn
cu ng xu ng da ng. Pha n Io n ca c chuong frình co fhô hIô n fhI ca c fIIe
CII fhì cu ng xu Iy duo c JPÐC. Ca c fIIe JPÐC Iuôn co fôn fIIe fa n
cu ng Ia .jpeg hay .jpg.

ÐôI khI co nguo I no I Ia ca c hình JPÐC nhìn không de p nhu CII.
Ðu ng ra Ia nô u ba n co mô f hình du ma u va fa o ra mô f fIIe CII 256
ma u rô I chuyô n fIIe CII do ra fIIe JPÐC, no nhìn không de p Ia m.
Tuy nhIôn, dô co cha f Iuo ng hình fô f nha f, ha y do I nhu ng fIIe JPÐC
du ma u.

Mô f chuyô n dô n ra p ha f

KhI ma ng fro nôn nhanh hon va dIa Io n hon, nguo I fa ba f da u ca f
ca mô f bô phIm duo c sô hoa |Iu c na y mo I va n chI Ia nhu ng bô phIm
nga n). Ða ng phIm chua n go I Ia Nho m Chuyôn gIa Hình ÐIô n a nh
|MPÐC - MovIng PhofographIc Ðxperfs Croup) duo c fhIô f Ia p bo I
mô f u y ban duo I quyô n u y ban JPÐC va - Ia n da u fIôn frong IIch su
ca c nô Iu c dInh chua n - duo c Ia p ra nho du ng nhu ng kô f qua cu a
JPÐC.

Ca c chuong frình xem hình cu a MPÐC fìm fha y cu ng chô cu a
JPÐC. Ða n ca n mô f fra m Ia m vIô c fuong dô I nhanh hoa c mô f PC
fhuô c Ioa I ma nh da n da u dô hIô n fhI ca c phIm a nh cho gIô ng vo I
fho I gIan fhu c.

Ha y dô cho fram da ng fhu c dua no

Nguo I fa co n du ng nhIô u da ng fhu c fIIe dô hoa kha c, ma c du CII va
JPÐC Ia haI da ng phô bIô n nha f cho dô n nay frôn Infernef. Ca c
da ng kha c ma ba n co fhô cha y bao gô m:

PCX: Ðay Ia da ng ÐOS duo c du ng bo I nhIô u chuong frình ve - cu ng
fôf cho nhu ng hình co dô phan gIa I fha p.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 233
TIII: Ðay Ia mô f da ng da c bIô f phu c fa p vo I ha ng fram Iu a cho n - nhIô u
dôn nô I mô f fIIe TIII vIôf bo I mô f chuong frình chuong frình kha c
không do c duo c.
TARCA: |Co I Ia TCA frôn PC). Ðay Ia da ng chung nha f cho ca c hình
duo c que f |scan) va o. Trôn ca c archIve cu a Infernef, TARCA bI haf ca ng
bo I JPÐC go n hon nhIô u.
PICT: Ðay Ia mô f da ng fhuo ng ga p frôn MacInfosh vì Mac co hô fro nô I
Ia p |ÐuIIf-In supporf) cho no .

Mô f va I Io I fu dô I pho

TôI cuô c Ia ba n dang fha c ma c không bIô f co archIve fru c fuyô n na o
chu a, o ..., hình a nh IaI cang nhung ba n hoI bô I rô I nôn không ho I.
Vang, fôI se no I cho ba n bIô f - Không. Không co gì frôn ca c archIve
ITP công cô ng chu a nhu ng fhu IôI fhôI ngoa I ca c hình a nh fheo mô f
nhu Ia y fu Redbook hay Hoa ba o fhô fhao.

Co haI Iy do. Mô f Ia chinh frI. ca c công fy va ca c fruo ng da I ho c fa I
fro pha n Io n nhu ng vI fri frôn Infernef fhì không fhich bI cho Ia
fruyô n ba van hoa dô I fru y, ma cu ng không muô n Ia m da y nhu ng
dIa chu a ma c fIô n ca c hình a nh không du ng duo c frong nhu ng công
vIô c ho p Iô . |o mô f fruo ng da I ho c, khI nguo I fa Ia y ca c hình a nh
PIayboy dI, ho da f mô f fhông dIô p va o do no I ra ng nô u ba n co fhô
gIa I fhich fa I sao ba n ca n no cho nhu ng nghIôn cu u ho c fa p cu a
mình, ho se fra no Ia I chô cu ).

Iy do kIa Ia fhu c fô . ThInh fhoa ng co aI do fhu fha p cho ca nhan
anh fa |ha u nhu Iuôn Ia anh fa) mô f bô hình a nh Ioa I R va dô frôn
mô f ITP vô danh. ChI frong nam phu f, ha ng nga n sInh vIôn muo f
mô hôI fay cô ga ng ITP va o, va chô do frôn Infernef se bI nghIô n
dô n freo ma y Iuôn. Sau nam phu f nu a, dô ba o foa n finh ma ng, ca c
hình a nh se duo c Ia y dI.

A ....! TOI KHONC THÐ ITP Ð!O C!

O không! Ða n chI co mô I nô I emaII vo I Infernef, nôn ba n không fhô
ITP nhu ng fhu ro Ia vo va n na y duo c! Ðo I không da ng dô sô ng nu a.

Ðo I mô f chu f. Va n co n hy vo ng. NhIô u ma y chu co fam hô n cao
fhuo ng frôn Infernef cho phe p ITP qua dIch vu emaII. Ða n emaII
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 234
mô f yôu ca u dô n do , mô f robof fro gIu p se Ia y fIIe va go I chu ng dô n
cho ba n. ÐIô u do không de p nhu ITP fru c fIô p nhung co n hon
không. ChI co mô f va I server ITP-ba ng-fhu Ia fô n fa I, va y ha y coI
do Ia nhu ng fa I nguyôn qui gIa . Ða c bIô f, dô y nhu ng dIô u sau:

Nôn yôu ca u co chu ng mu c. KhI no go I cho ba n mô f fIIe phI van ba n |nho
ra ng fIIe ne n hay Iuu fru Ia phI van ba n da nh cho vIô c ITP, du Ia chu ng
co fhô chu a van ba n), no pha I ma hoa fheo kIô u van ba n Ia m cho ca c
fhông dIô p go I dI 35% Io n hon chinh fIIe do . va y nô u ba n Ia y mô f fIIe
100K, ba n nha n duo c mô f fhu 135K, Ia raf Io n dôI vo I fhu. Nôu ba n
du ng mô f hô fhông fhuong ma I ma pha I fra fIô n cho fhu go I dôn, ba n co
fhô fhay ITP ba ng fhu fha f Ia ma c fIô n. |Trong fruo ng ho p do , fhu du ng
dIch vu nhu AT&T MaII hay MCI MaII vôn không finh fIô n fhu dôn,
hoa c mô f nha cung cap Infernef công cô ng cho phe p fruy xuaf ITP fru c
fIô p).
Ha y kIôn nha n, ga n nhu fa f ca hô fhô ng ITP-ba ng-fhu phan chIa kha u
pha n cho dIch vu cu a chu ng. ÐIô u na y co nghIa Ia nôu nhIô u nguo I cu ng
su du ng chu ng |Iuôn Ia nhu va y), co fhô bI cha m Ia I nhIô u nga y dôn khI
no nha n duo c yôu ca u cu a ba n. Nôu ba n go I mô f yôu ca u dI ma không
nghe pha n hô I ngay, du ng go I no Ia n nu a.
Truo c khI ba n du ng mô f server ITP-ba ng-fhu co mu c dich phu c vu fô ng
qua f, kIô m fra xem nôu hô fhông ma ba n muôn Iay gì fu do co co hay
không mô f server cu a rIông no dô go I ca c fIIe cho ba n chI fu hô fhô ng do .
Nôu co fhì du ng no vì no nhanh hon nhIô u so vo I server fô ng qua f kIa.
Server ITP-ba ng-fhu fhông du ng nha f Ia ÐITITP. Ða u fIôn Ia no huo ng
dôn nhu ng nguo I su du ng ÐITNÐT, mô f ma ng cu , da pha n Ia IÐM, co
ca c dIch vu fhu Io n nhung không co ITP. o My co mô f server ÐITITP o
Ða I ho c PrIncefon Ia bIfffp®pucc.prIncefon.edu. Nhu ng nguo I su du ng o
chau Âu nôn fhu bIfffp®vm.gmd.de o Ðu c.

Truo c khI ba n go I yôu ca u na o dô n server ITP-ba ng-fhu, go I mô f
fhông dIô p fru c fuyô n chu a fu heIp. Ða n nôn Ia m dIô u na y vì haI Iy
do: dô xem fhông dIô p gIu p do co chu a dIô u gì fhu vI không va kIô m
fra Ia ba n va server co fhô go I fhông dIô p cho nhau. Ðu ng cô Ia y fIIe
na o cho dô n khI ba n nha n duo c fhông dIô p gIu p do .

Thông dIô p ma ba n go I dô n mô f server ÐITITP không if fhì nhIô u
Ia mô f chuô I ca c Iô nh ma ba n muô n công bô frong mô f phIôn Ia m
vIô c ITP fuong fa c. Vi du dô Ia y mô f fIIe van ba n vo I chI mu c ca c
ghI chu IYI fu INTÐRNIC |INTÐRnef Nefvork InformafIon Cenfer
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 235
- Trung fam fhông fIn ma ng Infernef) o ffp.InfernIc.nef, go I fhông
dIô p sau day dô n ÐITITP:

FTP ftp.internic.net
USER anonymous
cd fyi
get fyi-index.txt
quit

Ða n co fhô nha p va o nhIô u Iô nh cd va gef nô u ca n, nhung pha I nho
Ia ba n không muô n Ia m da y hô p fhu cu a mình vo I vô sô fhông dIô p
go I dô n chu a da y ca c fIIe.

Ia m sao fôI bIô f yôu ca u fIIe na o day7

Mô f cau ho I fuyô f vo I. TôI ra f mu ng Ia ba n da ho I. Nô u ba n ga p
may, se co aI do go I cho ba n mô f Iuu y nôn fìm ca I gì. Nô u không
duo c va y, ba n IIô f kô fhu mu c va do I mô f fIIe frong mô f yôu ca u sau
na y, nhu sau:

FTP ftp.internic.net
USER anonymous
cd fyi
dir
quit

NhIô u hô fhô ng co sa n mô f danh sa ch fhu mu c da y du frong mô f
fIIe o da u mu c fhu mu c. IIIe Iuôn duo c go I fôn nhu Is-IR hay Is-
IR.Z. |Nhu ng ca I fôn Iu c cu c na y xua f pha f fu nhu ng Iô nh !NIX
du ng dô fa o ra chu ng). Nô u co mô f fIIe nhu fhô fô n fa I, cô Ia y no
fhay vì Ia Ia m ha ng nga n fI Iô nh dIr. Nô u không co Ir-IR, nhung co
fIIe RÐAMÐ, Ia y fIIe na y vì no fhuo ng no I cho ba n bIô f fIIe chu a IIô f
kô fhu mu c duo c da u o dau.

If u cn rd ths u mst b a cmptr

Nô u ba n co fhô do c nhu ng do ng na y, ba n ha n pha I Ia mô f ca I ma y
finh.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 236
Ðô n nay chu ng fa da xem xe f vIô c Ia y ca c fIIe van ba n ba ng fhu.
Nhung co n khoa ng 96% ca c fIIe co n Ia I không pha I van ba n fhì sao7
Ðô I vo I nhu ng fIIe do co mô f công cu kha c go I Ia uuencode. |TôI da
no I dIô u na y frong chuong 11, bo I vì ca ch Ia m cu ng gIô ng nhu go I
fIIe nhI phan nhu fIn fu c cu a !SÐNÐT). Chuong frình uuencode
hoa frang fIIe nhI phan nhu van ba n, gIông nhu sau:

begIn pIug.exe 644

M390CNM4I -RÐP3PT45C00I -05|I5 - 6M3OMÐ,MRMK760PI5IPTMÐT

IMKPYMÐOT39I4905Ð05YOPV30IXKRTIKWIJROJTO!,6P5;3;MR!O5

OI4J5OI4

...

end

ba n pha I dua no va o chuong frình uudecode dô Ia y Ia I fIIe ban da u.
Nô u fIIe fha f su Io n, ba n da duo c uuencode cu a no se go I dI nhu
nhIô u fhông dIô p fhu fu , ma ba n pha I ca f fa f ca ca c fhông dIô p fheo
cu ng fhu fu va o mô f fIIe rô I uuencode fIIe do .

Ðô Ia y mô f fIIe nhI phan, ba n cho uuencode mô f fu khoa frôn do ng
Iô nh ITP dô no uuencode nhu ng gì no da Ia y va , nhu fhuo ng Iô , cho
mô f Iô nh bInary dô ba o no ITP fIIe o chô dô nhI phan. Vi du , dô Ia y
danh sa ch fhu mu c da duo c ne n fu /INIO frôn
vuarchIve.vusfI.edu, go I dô n ÐITITP nhu sau:

FTP wuarchive.wustl.edu uuencode

USER anonymous

binary

cd info

get ls-lR.Z
quit
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 237

Sau khI ba n da uuencode fIIe na y, ba n gIa I ne n no |gIô ng nhu mô f
fIIe ba n da ITP fru c fIô p) dô co danh sa ch fIIe.

Nô u ba n không co mô f ba n frình uudecode sa n do nhung fha f su co
quyô n fruy xua f dô n mô f frình bIôn dIch C |hoa c dô n mô f nguo I na o
do bIô f du ng frình bIôn dIch C), fhì fIIe da u fIôn ma ba n nôn Ia y Ia
frình uudecoder. o vuarchIve.vusfIedu frong fhu mu c /Info/ffp-by-
maII Ia mô f fIIe fôn Ia uuconverf.c, Ia mô f phIôn ba n cao ca p cu a
uudecode co fhô gIa I ma ca c fIIe Io n duo c uuencode vu a duo c go I
frong nhIô u fhông dIô p fhu fu .

Ca c fIIe MacInfosh fhuo ng duo c ma hoa vo I mô f so dô kha c vo I
uuencode go I Ia ÐInHex. Xem chI fIô f o chuong 5.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 238
Chuong 18

NH! NC ÐO N ÐÐ P NHÂ T C! A ITP

CO CA CICAÐYTÐ O ÐO

Ha ng fram gIgabyfe nhu ng fro vo va n da nh cho ITP, nô u ba n bIô f
chô fìm ra chu ng. |Nôn nho ra ng ITP Ia IIIe Transfer ProfocoI. Ðo
Ia ca ch ma ba n co fhô Ia y fIIe fu chô na y sang chô kIa frôn Nef, da
fha o Iua n o chuong 6). Chuong na y dô xua f mô f va I chô dô fìm.
Nhung fruo c fIôn pha I co va I Io I vô chIô n Iuo c da .

Cô Manners no I...

VuI Io ng nho Ia I ra ng fa f ca ca c server ITP vô danh fô n fa I Ia vì da
co aI do fo ra rô ng Iuo ng. Ða f ky aI hoa c fa f ca dô u co fhô bI duô I ra
nô u nguo I cung ca p ca m fha y bI Ia m du ng. Va y nôn nho nhu ng quI
Iua f sau:

Chu y dô n gIo I ha n vô sô Ia n fruy xua f frong fhông dIô p cha o do n. Nho
ra ng ca c server o frong ca c vu ng fho I gIan frôn kha p fhô gIo I. Nôn nô u
server no I ra ng chI du ng fu 6pm dô n 8am, nhung no fhì o Ðu c co n ba n o
SeaffIe, ba n co fhô su du ng fu 9am dôn 11pm fheo gIo cu a ba n.
Không fa I ca c fhông fIn Iôn ma y do fru phI ba n duo c mo I Ia m nhu fhô .
|Va không fa I mô f fhông fIn na o ma không fhich ho p cho mô f archIve
da c bIô f na o do - TôI hy vo ng dIô u na y Ia hIô n nhIôn, nhung kInh nghIô m
cho fhay nguo c Ia I)

Pha n chIô u, pha n chIô u, frôn Nef

NhIô u archIve duo c pha n chIô u, co nghIa Ia nô I dung cu a mô f
archIve fu dô ng duo c che p fu server nha Iôn ca c server kha c. Thông
fhuo ng hô fhô ng pha n chIô u Io n hon va nhanh hon server nha , nôn
Iay fhông fIn fu chô pha n chIô u dô hon Ia y fu hô fhô ng nha . Ca c chô
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 239
pha n chIô u Iuôn duo c ca p nha f ha ng nga y, fha nh ra nhu ng gì co
frôn hô fhô ng nha cu ng co o do .

KhI ba n duo c Iu a cho n ca c chô pha n chIô u, du ng chô ga n ba n nha f.
Tha f su Ia ba n se muô n chô ga n nha f fheo nghIa co if nha f ca c IIôn
kô f ma ng gIu a ba n va no . Nhung bo I vì sô fra m frung gIan fhu c fô
Ia không fhô hình dung ra duo c, nôn ha y du ng chô pha n chIô u ga n
nha f vô ma f va f Iy . Ða c bIô f, du ng chô na o cu ng o quô c gIa cu a ba n
nô u co fhô , bo I vì ma ng Iuo I fhô gIo I fhuo ng Ia cha m va hay bI fa c
nghe n.

Va I Io I vô vIô c fìm duo ng

Ta f ca ca c server ITP frong chuong na y dô u do I ba n pha I IogIn va o
du ng fôn nguo I su du ng Ia anonymous. Co n ma f kha u, du ng dIa chI
emaII cu a ba n.

NhIô u server co mô f fIIe nho fôn Ia RÐAÐMÐ ma ba n nôn Ia y frong
Ia n da u fIôn su du ng server do . IIIe do fhuo ng mô fa ca c fhông fIn
co sa n va quI Iua f su du ng server.

Nô u ba n IogIn va o mô f server ITP va không fha y fIIe na o fhu vI,
fìm dôn fhu mu c pub |fu c pubIIc - công cô ng). Không bIôf vì Iy do gì,
ca c hô !NIX co fruyô n fhô ng da f fa f ca ca c fhu fô f de p o do .

C!O C ÐIÐ ! HA NH VÐ NH! NC C! ITP

Pha n co n Ia I cu a chuong na y IIô f kô mô f sô ITP co sa n. Mô I pha n
frong chuong bao gô m ca c fhông fIn sau day:

Tôn va vI fri cu a hô fhông
Ca c Iua f su du ng da c fhu
Truy xuaf fhu fu hay ca c phI-ITP kha c, nôu co
Ca I gì o do

Nô u ba n không co ITP

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 240
NhIô u archIve co ca c phuong ca ch Ia y fIIe kha c vo I ITP. Trong da sô
fruo ng ho p, phuong pha p kIa Ia server fhu fu . Ðô ba f da u, go I mô f
fhông dIô p chu a fu heIp dô n dIa chI server fhu fu , va no se go I cho
ba n nhu ng chI fhI vô ca ch du ng no .

Ca c server fhu fu fhì không gIô ng nhau va pha I chIu cho nguo I ba o
frì no ca I fIôn fhuo ng xuyôn, fha nh ra cha ng ich gì nô u cô dua ra
ca c chI fhI chI fIô f o day. No I chung ba n du ng mô f va I Iô nh dô go I
mô f fhông dIô p cho bIô f ba n muô n gì, va server se go I cau fra Io I Ia I.

Pha n Io n ca c server fhu fu co dung nang gIo I ha n, nôn nô u mô f
server co nhIô u công vIô c pha I Ia m frong nga y hon ca c gIo I ha n cu a
no cho phe p, yôu ca u cu a ba n co fhô pha I do I va I nga y mo I co cau
fra Io I. ÐIô u na y hoI bI dau, nhung vì Ia mIô n phi nôn cu ng kho
pha n na n gì.

!!NÐT

UUNET Communications, Virginia

Chó chêëp nhêå n FTP tûâ caá c maá y chuã coá tïn àaä àùng kyá .

Têët caã thöng tin cuäng daâ nh sùén cho uucp (hïå thöëng vaâ o bùç ng quay söë trïn
UNIX vaâ DOS) qua söë1-900-GOT-SRCS, 50 xu möîi phuá t

!!NÐT co Ie Ia archIve Io n nha f frôn Nef. No co vô sô pha n mô m
|da sô Ia cho !NIX o da ng ma nguô n), ca f gIu ca c fhông fIn co frôn
!SÐNÐT, ca c fIIe va ca c fa I IIô u fu nhIô u nha xua f ba n, nha cung
ca p, va pha n chIô u nhIô u archIve kha c frôn Nef.

SIMTÐI20

wsmr-simtel20.army.mil

White Sands Missle range, New Mexico

Phaãn chiïëu úã quarchive.wustl.edu, oak.oakland.edu, ftp.uu.net, nic.funet.fi,

src.doc.ic.ac.uk, archie.au, vaâ nic.switch.ch.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 241

Server thû tûâ : listserv@ndsuvm1.bitnet, listserv@rpiecs.binet

SIMTÐI-20 Ia server da u fIôn co ca c fhông fIn MS-ÐOS. No cu ng co
nhIô u fhu cho Mac, CP/M |nho ca I na y không7), va !NIX. Va o Iu c
ba n do c do ng na y, ba n fhan SIMTÐI co Ie bIô n ma f rô I vì no Ia mô f
ma y ÐÐC-20 cô xua ma Quan dô I pha I ma f ca mô f gIa fa I dô ba o
ha nh, nhung hô fhô ng pha n chIô u va n co n do .

W!ARCHIVÐ

wuarchive.wustl.edu

Washington University, Missouri

Ðay Ia mô f archIve chuong frình va fIIe Io n. No gô m nhu ng pha n
chIô u cu a nhIô u archIve Ia p frình kha c, vo I ha ng megabyfe ca c fro
cho ÐOS, WIndovs, MacInfosh, va ca c hô fhô ng ma y finh phô bIô n
kha c. W!ARCHIVÐ cu ng chu a bô suu fa p Io n nha f ca c hình a nh
CII va JPÐC |fa f ca dô u fhich ho p dô xem frong nha ) frôn Nef.

RTIM

rtfm.mit.edu

Massachusetts Institute of Technology, Massachusetts

Server thû tûâ : mail-server@rtfm.nit.edu

RTIM Ia mô f archIve xa c dInh cu a fa f ca ca c fhông dIô p IAQ
|frequenfIy asked quesfIons - nhu ng cau ho I fhuo ng ho I) frôn
!SÐNÐT. Vì fhô RTIM Ia mô f kho fa ng ca c fhông fIn vô du fhu fu
ca c chuong frình ne n du IIô u fô f nha f hIô n nay dô n Ia m fhô na o xIn
ca m cô, dôn ca c kIô u ma u ca c cuô c nô I chIô n. Ha y nhìn va o ca c fhu
mu c pub/usenef-by-group va pub/usenef/hIerachy.

RTIM cu ng co mô f co so du IIô u dIa chI fhu nghIô m, chu a dIa chI
emaII cu a fa f ca nhu ng aI da dua mô f fhông dIô p Iôn !SÐNÐT
frong nhIô u nam qua. Co so du IIô u do o frong pub/usenef-
addresses.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 242

INTÐRNIC

ftp.internic.net

Internet Netowrk Information Center, California

Ðay Ia nha kho frung fam ca c fhông fIn vô ba n fhan Infernef, bao
gô m ba n sao fa f ca ca c chua n va fa I IIô u RIC dInh nghIa nôn hô
fhô ng ma ng. INTÐRNIC cu ng co fhông fIn vô nhIô u archIve ITP
kha c frôn Nef.

NSINÐT

nic.nsf.net

National Science Foundation c/o MERIT, Michigan

Server thû tûâ : nis-info@nic.merit.edu

NSINÐT Ia |hoa c if nha f da fu ng Ia ) hô fhô ng ma ng xuong sô ng Io n
nha f frôn Infernef. No co nhIô u fhu vô qua n frI không fhu vI Ia m va
mô f va I fhô ng kô Iy fhu vô dô Io n cu a Nef va vIô c fang fruo ng
nhanh cu a no . Ha y nhìn va o sfafIsfIcs/nsfnef. Vi du va o fha ng
7/1993, NSINÐT fa I 38,490,966,200 go I du IIô u, fô ng cô ng
7,367,382,469 byfe va 42% frong do Ia du IIô u ITP.

Nhu ng a n pha m NSI không IIôn quan dô n NSINÐT co fhô fìm o
sfIs.nsf.gov, server fhu fu sfIsserv®nsf.gov.

Ðanh sa ch ca c danh sa ch

ftp.nisc.sri.com

SRF International, California

Server thû tûâ : mail-server@nisc.sri.com
Tìm fIIe Inferesf-groups frong fhu mu c nefInfo, hoa c phIôn ba n ne n
Ia Inferesf-group.Z. Ðay Ia mô f danh sa ch kha da y du vô mô f danh
sa ch fhu fu công cô ng vô nhIô u chu dô kha c nhau.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 243

Nô I dung cu a danh sa ch na y duo c xua f ba n o da ng sa ch va ba n gIa
25!SÐ, nhung ba n co fhô Ia y no ba ng ITP hoa c emaII mIô n phi.

ÐA NH CHO NH! NC Q!AN TÂM VÐ NCHIÐN C! ! VA HO C
TÂ P

Co nhIô u chô co nhIô u fhông fIn ra f ha p da n dô I vo I cô ng dô ng
nghIôn cu u ho c fa p.

Coombs Papers

Coombs.anu.edu.au

Australian National University

Ðay Ia mô f ngan ha ng du IIô u ca c ba I vIô f vô khoa ho c xa hô I, ca c
fIô u su , ca c fa I IIô u không xua f ba n, ca c fhu mu c, ca c fo m fa f Iua n
van va nhu ng fa I IIô u kha c. No o u c, nôn ca ch nhìn va n dô cu ng
kha c vo I o My .

Ca c khoa ho c vô fri na o ha nh vI

princeton.edu trong thû muå c pub/harnad/BBS

Behavioral Brain Sciences Archive

Princeton University, New Jersey

Ðay Ia dIô m he n chinh cho ca c nha khoa ho c vô nha n fhu c va fri
na o. No cu ng ga n vo I mô f fa p chi fha f dô fìm nhu ng ba I vIô f ca n cho
IInh vu c do .

ÐJVC

byrd.mu.wvnet.edu trong thû muå c /pub/ejvc

Arachnet Electronic Journal of Virtual Culture, West Virginia

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 244
TôI không mo no I duo c cho ba n bIô f VIrfuaI CuIfure Ia gì. Ða n pha I
fu fìm Iay fhôI. Ðô bIô f fhôm fhông fIn vô fa p chi na y, emaII chinh
ba n fo I m034050®marshaII.vvnef.

O do cu ng co mô f archIve vô phan ma nh, hô n Ioa n, va nhu ng fhu
nhu va y frong /pub/esfepp/fracha.

KermIf

watsun.cc.columbia.edu trong thû muå c kermit

Kermit Archive, Columbia University, New York

KermIf Ia mô f chuong frình fruyô n fhông quay sô nô I fIô ng ha u nhu
cha y frôn fa f ca ca c Ioa I ma y finh ma nhan Ioa I bIô f dô n. o day ba n
co fhô fìm fha y nhu ng phIôn ba n cu a no cho ma y finh cu a ba n. Nô u
ba n co mô f va I ma y finh frôn Infernef va nhu ng ma y kha c không
frôn Infernef vo I fhIô f bI fruyô n modem, ba n co fhô KermIf chu ng
Ia I vo I nhau.

Pha n mô m sô

netlib@research.att.com

Bell Labs, New Jersey

Server thû tûâ : netlib@research.att.com (New Jersey), netlib@nac.no (Norway),
vaâ netlib@draci.cs.uow.edu.au (Australia)

(duâ ng caá i gêìn baå n nhêët)

Trong 30 nam qua, ca c nha khoa ho c da vIô f nhu ng chuong frình
Ia m nhu ng chuyô n nhu ca c hô fhô ng phan fich Io I gIa I ca c phuong
frình fuyô n finh. Nô u ba n bIô f y nghIa cu a chu ng va muô n fu Ia m
mô f va I frong sô do , fhì cu ng du ng fu vIôf mô f chuong frình na o cho
dô n khI kIô m fra hô f frong nefIIb.

Ca c frình bIôn dIch

Iecc.com
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 245

I.E.C.C, Massachusetts

Server thû tûâ : compilers-server@iecc.com

Ca c archIve da y du vô nho m !SÐNÐT comp.compIIers cu ng vo I ca c
fa I IIô u, fIô u su , va ca c chuong frình da ng quan fam dô I vo I ca c nha
vIô f frình bIôn dIch co fhô fìm fha y o dIch vu na y. No cu ng chu a
nhu ng fa I IIô u cho fa p chi JournaI of C Ianguage TransIafIon.

Không may, không gIô ng nhu pha n Io n ca c archIve duo c ba o fro bo I
ca c fô chu c Io n, archIve na y duo c ba o frì va fa I fro bo I mô f ca nhan
don Ie cho ra ng vIô c co mô f dIô m nu f frôn Infernef Ia fhu vI.

NIH

cu.nih.gov

National Institute of Health, Maryland

Hô fhô ng na y chu a nhIô u fa I IIô u cu a NIH, fhInh fhoa ng cu ng co
nhu ng ba o ca o fhu vI fu Tô ng cu c Kô foa n |CeneraI AccounfIng
OffIce) frong fhu mu c CAO-RÐPORTS, cha ng ha n nhu :

Ma c du CAO co Iuu y nhIô u fIn fu c da ng mu ng vô Iua f chô ng da n
xôp dau fha u cung ca p su a, va n co n nhIô u vIô c pha I Ia m. Vô phia
fich cu c, Ðan Tu pha p fIô p fu c da y ma nh dIô u fra vô ca c fruo ng ho p
da n xô p da u fha u cung ca p su a va fhu c hIô n nhu ng ha nh dô ng pha p
Iy chô ng Ia I mô f sô nguo I xam pha m....

Ca c fhông dIô p fu hô fhô ng ITP cu a NIH nhìn hoI Ia nhung fha f su
cu ng hoa f dô ng nhu nhu ng chô kha c.

ÐI ho I ArchIe

Chuong na y chI cho ba n mô f vô c ca c chô ITP co frôn Nef. Co n qua
nhIô u chô kha c dô co fhô IIô f kô o day, va mô I nga y co fhôm ca c chô
mo I. May ma n Ia ba n co mô f dô ng mInh gIu p ba n fìm fhông fIn ITP
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 246
ma ba n ca n: archIe. Xem chuong 14 dô bIô f vô ArchIe, bô dInh vI
fru c fuyô n cu a ITP.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 247
Pha n IV

TIM NH! NC TRO VO VÂ N TRÐN NÐT
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 248
Chuong 19

HO I ARCHIÐ
TôI bIô f Ia fôI da fha y mô f ghI chu vô no o dau day fhôI...

Co Ie o dau do frôn Infernef co du ca c fhu ba n muô n va nhIô u hon
fhô nu a nô u ba n bIô f Ia no fô n fa I. "Nhung Ia m fhô na o fìm ra no 7",
ba n ho I. Mô f cau ho I hay.

Nô u ba n dang fìm pha n mô m, ha y ho I ArchIe.

Nô u ba n bIô f fôn cu a nhu ng gì ba n fìm - hoa c bIô f da I Ioa I du dô
doa n mô f ca ch ho p Iy - ArchIe se dI vo ng quanh fhô gIo I, kIô m fra
hô f co so du IIô u na y dô n co so du IIô u kha c, fìm ra ca c fIIe kho p vo I
mô fa cu a ba n.

Ca c server ArchIe co frôn kha p fhô gIo I, nhung ba n nôn cho n mô f
ca I ga n nha dô fô I fhIô u hoa gIao fhông frôn Nef. Nhu ng server
ArchIe kha c nhau duo c su du ng nhIô u if kha c nhau, nôn ba n ha y
fhu mô f va I frong sô do dô cho n mô f ca I vo I fho I gIan fra Io I ho p Iy .
Nôu fa f ca dô u qua cha m, ha y fhu Ia m va o sa ng so m, hoa c fô I
khuya, hoa c go I yôu ca u dô n ArchIe qua emaII |xem pha n "ArchIe
emaII" frong pha n sau cu a chuong na y).

Ða ng 19-1 IIô f kô nhIô u server ArchIe ma ba n co fhô fhu . Nô u ba n
fhu mô f archIe, va no không cho ba n va o vì no da y qua , co fhô no se
cho ba n mô f danh sa ch ca c ArchIe kha c dô ba n fhu . Sau cu ng rô I
ba n cu ng va o duo c.

Ða ng 19-1: Ca c server ArchIe

Tôn server VI fri

archIe.rufgers.edu Nev Jersey

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 249
archIe.sura.edu MaryIand
archIe.unI.edu Nebraska
archIe.ans.nef Nev York
ds.InfernIc.nef My |cha y bo I Af&T)
archIe.mcgIII.ca Canada
archIe..au ! c
archIe.fh-darmsfadf.de Chau Âu |Ðu c)
archIe.funef.fI Chau Âu |Pha n Ian)
archIe.Iufh Chau Âu |Thu y ÐIô n)
archIe.unIvIe.ac.af Chau Âu |a o)
archIe.doc.Ic.ac.uk Anh va chau Âu
archIe.cs.hugI.ac.II IsraeI
archIe.ad.jp Nha f
archIe.kuIs.kyofo-u.ac.jp Nha f
archIe.sogang.ac.kr Ha n quô c
archIe.nz Tan fay Ian
archIe.ncu.edu.fv Ða I Ioan

Ða n co fhô fruy ca p nhu ng server ArchIe fheo nhIô u ca ch:

Nô u ba n co mô f pha n mô m kha ch ha ng ArchIe |fôn Ia archIe hay
xarchIe), ba n co fhô cha y fru c fIô p fu ma y cu a mình |xem pha n "ArchIe
fha ng" va "XarchIe" sa p fo I frong chuong na y).
Ða n co fhô feInef dôn mô f server ArchIe |xem pha n feInef ArchIe sau
day)
Ða n co fhô emaII yôu ca u cu a mình dô n mô f server ArchIe |xem pha n
"ÐmaII ArchIe")

TÐINÐT ARCHIÐ

Tru phI chô ba n co pha n mô m kha ch ha ng ArchIe |fhu du ng Iô nh
archIe, hoa c xarchIe frôn mô f ma y vIndovs hoa c fuong fu nhu
MofIf), ba n co fhô muô n feInef dô n mô f server ArchIe. Tuy nhIôn,
fruo c khI Ia m nhu va y, nô u co fhô , kho I dô ng mô f fIIe Iog |mô f fIIe
frong do fa f ca ca c van ba n hIô n Iôn frôn cu a sô cu a ba n dô u bI fo m
Ia y) bo I vì kô f xua f cu a ArchIe co fhô qua nhanh va rô I ra m, vo I ca c
fôn fIIe, fôn ma y chu , va ca c dIa chI Infernef dô n nô I ba n không
muô n che p chu ng ba ng fay nô u co fhô fra nh duo c. Nô u ba n dang
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 250
cha y mô f ma y vo I XWIndovs hoa c mô f bIô n fhô cu a no nhu MofIf,
ha y gIu phim CfrI, ba m nu f bôn fra I con chuô f, cho n Iog fo IIIe fu
cu a sô MaIn OpfIons. Nô u không pha I dang cha y X, ha y ho I xung
quanh xem co sa n chuong frình na o do không dô fo m van ba n frôn
ma n hình va o mô f fIIe.

Ðay gIo , cho n mô f server rô I feInef vo I fôn Ia archIe nhu sau:

% telnet archie.ans.net

Trying...

Connected to forum.ans.net.

Escape character is '^}'. Archie

AIX telnet (forum.ans.net) IBM AIX Version 3 for RISC System/6000

(C) Copyrights by IBM and by others 1982, 1991.

login: archie

Archie seä traã laå i möå t dêëu nhùæc

Archie>

Ða o cho ArchIe ca ch cu xu : Iô nh sef va Iô nh shov

Mô I mô f server ArchIe duo c fhIô f Ia p vo I ca c da c finh ma ba n co fhô
chInh dô I dô phu ho p vo I nhu ca u cu a mình. Ða n co fhô ca n pha I dô I
chu ng dô cho ArchIe Ia m dIô u ba n muô n. Không pha I server ArchIe
na o cu ng nhu nhau, va ba n pha I chu y nhu ng gì duo c fhIô f Ia p frôn
server ma ba n va o.

Ðô xem server ba n dang du ng duo c fhIô f Ia p nhu fhô na o, du ng
Iô nh shov :

archie> show

# ' autologout ' (type numeric) has the value '15'.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 251

# 'mailto (type string) is not set.

# 'maxhits' (type numeric) has the value '100'.

# ' pager ' (type boolean) is not set.

# ' search ' (type string) has the value 'sub'.

# ' sorthy ' (type string) has the value 'none'.

# ' status ' (type boolean) is set.

# ' term ' (type string) has the value 'dumb 24 80'

Ða n cu ng co fhô du ng Iô nh shov dô xem nhu ng gIa frI da c fhu fu ng
gIa frI mô f |fhu da nh va o shov ferm, shov search, v.v...) Nhu ng gIa
frI na y se duo c gIa I fhich sau, ca c bIôn ma ba n ca n chu y ca n fha n
Ia search va maxhIfs. fôI khuyôn Ia nôn da f gIa frI cho pager dô no I
cho ArchIe ngung Ia I sau mô I ma n hình va do I ba n ba m fhanh
khoa ng fra ng, nho do ma dIô u khIô n ma n hình kô f xua f cu a ArchIe.

Tìm kIô m Ia mô f nô I buô n ngo f nga o, hoa c ca I gì do

Thông fhuo ng, archIe fìm fôn chu a xau ky fu ba n go va o, không ca n
bIô f Ia vIô f fhuo ng hay vIô f hoa. Tha nh ra nô u ba n fìm chu pIne, no
fìm ra chu PINÐ, pIneappIe, va spIneIess. Nô u ba n du ng archIe
nhIô u, ba n se muô n dIô u khIô n qua frình fìm kIô m nhIô u hon, nôn
ba n se muô n mô f phuong pha p fìm kIô m kha c dô fìm du ng nhu ng
gì ba n muô n. Ða n ca ng bIô f nhIô u vô fôn muô n fìm, ca ng dô xa c
dInh phuong pha p fìm kIô m.

Ðô dInh ra phuong pha p fìm kIô m, du ng Iô nh sef:

archIe> sef search sub

Ca c phuong pha p fìm kIô m co frong ArchIe Ia sub, subcase, exacf va
regex. Ca c pha n kô fIô p se ba n vô ca ch hoa f dô ng cu a chu ng.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 252
Phuong pha p sub

Phuong pha p na y fìm ra ca c xau ky fu con co frong fôn fIIe, không
phan bIô f chu fhuo ng chu hoa. Nô u ba n co bIô f gì vô xau ky fu co
frong fôn fIIe, du ng sub.

Phuong pha p subcase

Phuong pha p na y fìm chinh xa c xau ky fu co frong fôn fIIe, co phan
bIô f chu fhuo ng chu hoa. ChI du ng no nô u ba n cha c cha n vô fình
fra ng vIô f fhuo ng hay hoa cu a ca c ky fu frong fôn fIIe.

Phuong pha p exacf

Phuong pha p na y fìm chinh xa c fôn fIIe nhu ba n go va o. Ðay Ia
ca ch fìm nhanh nha f, va ba n nôn du ng no nô u ba n bIô f chinh xa c
ba n dang fìm ca I gì.

Phuong pha p regex

Ðu ng bIô u fhu c fhông fhuo ng frong !nIx dô dInh kIô u fìm cho
ArchIe. Ðay Ia mô f Ioa I xau fìm kIô m con da c bIô f va ArchIe se cô
dua bIô u fhu c do kho p vo I mô f xau ky fu co frong fôn fIIe. Trong ca c
dIô n da f fhông fhuo ng, mô f sô ky fu co y nghIa da c bIô f, va ca c dIô n
da f na y co fhô frông hoI phu c fa p, nô u ba n du ng nhu ng ky fu do .

Nôu ba n bIôf xau ky fu da u cu a fôn fIIe, ba f da u ba ng dau ^ |dau caref)
dô cô f xau ky fu do va o da u fôn fIIe.
Nô u ba n bIô f fIIe kô f fhu c vo I mô f xau ky fu da c bIô f na o do , da f da u $
|da u doIIar) sau cu ng dô cô f xau ky fu va o cuôI fôn fIIe.
Ðau . |dau cham) du ng dô chI mô f ky fu don baf ky .
Ðau ' |dau sao) co nghIa Ia co mô f sô baf ky |kô ca 0) ca c ky fu fhông
fhuo ng |dI fruo c no ).
Ðu ng dau | va l |ngoa c vuông) dô IIô f kô mô f bô ca c ky fu pha I fìm, hoa c
mô f da I ca c ky fu ca n fìm. Kôf ho p vo I dau ^ |caref) o da u, dau ngoa c
vuông IIô f kô mô f Ioa f ca c ky fu dua va o hay Ioa I ra frong khI fìm.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 253
Ða n co fhô chI ra nhIô u hon mô f da I ky fu frong cu ng mô f fìm kIô m. Nô u
ba n ca n mô f ky fu da c bIô f nhu mô f pha n cu a xau fìm kIô m, ha y da f mô f
dau ` |dau che o nguo c) fruo c no .

Vi du , dô fìm ba f ky fIIe na o co chu a xau bIrdIe, va fa n cu ng Ia fxf,
go va o:

prog *birdie.*txt$

Ðô fìm ca c fôn fIIe co chu a ca c ky sô , go va o

prog [0-9]

Ðô Ioa I fru ca c fôn fIIe co chu a ca c ky fu vIô f fhuo ng, go va o

prog [^a-z]

Ða n muô n nhìn frong bao Iau

ÐIô n maxhIfs xa c dInh sô Ia n ArchIe cô fìm ra. Trôn nhIô u server,
ma c nhIôn cu a gIa frI na y Ia 1000 - nhung dô I vo I pha n Io n ca c fìm
kIô m fhì nhu va y qua nhIô u. Nô u ba n bIô f fôn cu a fIIe ma ba n
muô n, ba n muô n cho n fu do bao nhIôu fIIe7 10 hay 20 Ia da du dô
cho n Iu a rô I. Nhung nô u ba n không dInh Ia I cho maxhIfs, ArchIe se
fIô p fu c du ha nh frôn Nef dô fìm cho ra 1000 fôn nhu va y.

Cu ng nôn nho ra ng kô f xua f cu a ArchIe co fhô dua ra ma n hình
hoa c fIIe IogIn cu a ba n - nôn pha I dô y dô n khô I Iuo ng du IIô u ma
ba n ca n pha I xu Iy . Sau khI ba n quyô f dInh Ia muô n bIô f nhIô u hay
if, dInh gIa frI do cho maxhIfs |gIa su Ia 100)

archie> set maxhits

ÐIô n Ta c du ng Ia m gì

aufoIogouf ÐInh ra fho I gIan ArchIe do I ba n Ia m ca I gì do fruo c khI
no da ba n ra

maIIfo fhIô f Ia p dIa chI emaII du ng frong Iô nh maII
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 254
pager khI duo c fhIô f Ia p, se go I nhu ng kô f xua f cu a ArchIe qua mô f
chuong frình phan frang Ia Iess, co fa c du ng du ng ma n hình mô I frang
cho ba n nha n phim khoa ng fra ng. Ðu ng Iô nh sef pager dô ba f fa f chô dô
phan frang on/off, du ng Iô nh shov fruo c do dô fra nh Ia m nguo c Ia I
nhu ng gì ba n muôn Ia m.

sorfby Sa p xô p nhu ng kô f xua f cu a ArchIe fheo mô f frong ca c fhu fu :
hosfname fheo fhu fu chu ca I |aIphabef) fôn ma y chu hay nguo c Ia I
|rhosfname); fho I gIan dIô u chInh ga n day nha f |fIme) hay cu nha f
|rfIme); kich fhuo c |sIze) Io n fruo c nho sau hay nguo c Ia I |rsIze); fôn fIIe
|fIIename) fheo fhu fu chu ca I hay nguo c Ia I |rfIIename); hoa c không sa p
xôp |unsorfed) nhu da ng ma c nhIôn. Ða n go va o cha ng ha n nhu Ia sef
sorfby fIme.

sfafus Nô u co , ArchIe chI ra dIô n fIô n cu a vIô c fìm kIô m. Co fhô du ng khI
ArchIe raf cha m

ferm ÐInh ra Ioa I fra m cuôI ma ba n dang du ng dô ArchIe co fhô fhu ve n
kô f xuaf cu a no cho phu ho p |fhu du ng vf100 nôu ba n không cha c)

TIM ÐI!

Iô nh co ba n cu a ArchIe Ia prog, co da ng nhu sau:

prog searchstring

Va chI va y fhôI. Iô nh do ba f da u ca mô f công vIô c fìm kIô m. Ða n
cha f va pha m vI fìm kIô m duo c xa c dInh bo I ca c bIô n ma ba n dInh
ra hoa c không dInh ra.

Sau day Ia mô f vi du . CIa su Ia fôI muô n fìm Ioa I pha n mô m fonf
na o hIô n co :

archie> prog font

Host csuvax1.murdoch.edu.au (134.115.4.1)

Last updated 00:23 31 Jul 1993

Location: /pub/mups

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 255
FILE rw-r-r 4107 Nov 16 1992 font.f

FILE rw-r-r 9464 Nov 16 1992 fontmups.lib

Host sifon.cc.mcgill.ca (132.206.27.10)

Last updated 04:22 11 Aug 1993

Location: /pub/pakages/gnu

FILE rw-r-r 628949 Mar 9 19:16 fontutils-0.6.tar.z

Host ftp.germany.eu.net (192.76.144.75)

Last updated 05:24 7 May 1993

Location: /pub/pakages/gnu

FILE rw-r-r 633005 Oct 28 1992 fontutils-0.6.tar.z

Location: /pub/gnu

FILE rw-r-r 1527018 Nov 13 16:11 ghostscript-fonts-2.5.1.tar.z

Host ftp.uu.net (192.48.96.9)

Last updated 08:17 31 Jul 1993

Location: /systems/att7300/csvax

FILE rw-r-r 1763981 Mar 5 23:30 groff-fonts.tar.z

Host reseq.regent.e-technik.tu-muenchen.de (129.187.230.225)

Last updated 06:26 10 Aug 1993

Location: /inofrmatik.public/comp/typesetting/tex/tex3.14/DVIware/

laser-sett ers/umd-dvi/dev

FILE rw-r-r 51 Sep 24 1991 fontdesc

Host nic.switch.ch (130.59.1.40)

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 256
Last updated 04:48 7 Aug 1993

Location: /software/unix/TeX/dviware/umddvi/misc

FILE rw-r-r 607 Oct 2 1990 fontdesc

Va ba n nhanh cho ng nha n ra nhIô u fru ng Ia p frong ca c IIô f kô frôn.
Nôu ba n muô n fìm nhu ng gì không fru ng Ia p, ba n co fhô dua mô f
Ioa f cau ho I dô fra nh nhu ng gì da fìm ra rô I, va Ia m cho nhu ng cau
ho I sau co kô f qua hon.

KhI ba n da fìm ra no , hoa c mô f va I frong sô do ... no Ia ca I gì7

Cha c cha n Ia co nhIô u fhu vo va n o do . Nhung no Ia ca I gì7 ÐôI khI
ArchIe co fhô gIu p ba n hình dung ra no Ia gì. TôI no I dôI khI bo I vì
fhông fIn ma ArchIe dua ra phu fhuô c va o nhu ng gì co o nhu ng noI
no fìm ra. Ðô I vo I nhu ng pha n mô m fro n go I co mô f mô fa dI ke m,
Iô nh vhafIs co fhô cho ba n mô f sô fhông fIn hu u ich. Iô nh vhafIs
fhu c ra cu ng Ia mô f Ioa I Iô nh fìm kIô m kha c - no fìm kIô m ca c co so
du IIô u mô fa pha n mô m o ca c archIve rIông re dô fìm ra xau ky fu
ma ba n cung ca p, fhay vì fìm ca c fôn fIIe frong fhu mu c. Nô u ba n
muô n fìm mô f pha n mô m da c fhu na o do , ba f cha p no duo c go I Ia gì,
ba n co fhô du ng Iô nh vhafIs dô ba f da u vIô c fìm kIô m.

Vi du , nô u du ng vhafIs fhay cho prog frong vIô c fìm kIô m pha n
mô m fonf, fôI nha n duo c nhu ng fhu sau day:

archie> whatis font

afm2tfm Translate from Adobe to TeX page support)

gftodvi Converts from meta fonts to DVI format

gftopk Converts from meta fonts to PK format

gftopxl Converts from meta fonts to PXL format

her2vfont Hershey fonts to 'vfont' rasterizer

hershey Hershey Fonts
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 257

hershey.f77 Hershey fonts in Fortran 77

hershtools Hershey font manipulation tools and data

hp2kp HP font conversion tool

jetroff/bfont Jetroff Basic Fonts

jis.pk The JTeX.300pk fonts (Japanese language support)

k2ps Print text files with Kanji (uses JTeX fonts) (Japanese language support)

mkfont Convert ASCII font descriptions <-> device- independent troff (ditroff)
format

ocra-metafont METAFONT sources for the OCR-A "Alphanumeric Character
Sets for Optical Recognition"

Iuu y : xau ky fu fonf xua f hIô n frong mô f sô frong nhu ng fôn fIIe
na y, nhung chI frong pha n mô fa dô I vo I nhu ng fIIe kha c.

Tu day ba n co fhô dô n do

ArchIe fìm ra nhu ng fhu vo va n ra f fuyô f nhung cha ng gIu p gì duo c
dô fha f su Ia y nhu ng fhu do cho ba n. |Tha f ra xarchIe gIu p duo c fô f,
nôn nô u ba n co no , co fhô ba n nôn du ng no ). Ðô fha f su Ia y nhu ng
fhu vo va n frôn Nef, ba n pha I Ia m nhu ng gì ArchIe da Ia m frong
chô da u fIôn: du ng ITP |IIIe Transfer ProfocoI) dô che p no fu
archIve cu a no vô ma y cu a ba n. Vì ha u nhu Ia ba n không muô n Ia m
Ia n Iuo f qua ca c archIve ma ArchIe fìm ra, co fhô du ng ITP vô danh
|IogIn va o vo I fôn nguo I su du ng chung Ia anonymous). Mô f khI ba n
da IogIn dô ITP, du ng Iô nh cd dô chuyô n dô n fhu mu c fhich ho p,
du ng Iô nh gef hay mgef dô Ia y fIIe. Xem chI fIô f o chuong 16.

Nô u ba n ho I dô n nhu ng pha n mô m co IIôn quan, sau khI ITP va o
mô f ma y chu co nhu ng fhu fhich ho p, ba n co fhô fìm xem frong fhu
mu c chu a fIIe ma ba n muô n |du ng Iô nh dIr cu a ffp dô IIô f kô nô I
dung fhu mu c o xa) va frong ba f ky fhu mu c con na o ga n no .

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 258
ARCHIÐ THA NC

Nô u ba n fhu da nh Iô nh archIe mô f ca ch fru c fIô p, va no fra Ia I mô f
chu fhich vô ca ch du ng no , fhô Ia may cho ba n. Ða n co fhô fru c fIô p
du ng pha n mô m kha ch ha ng ArchIe ma không ca n pha I feInef dô n
server ArchIe. Mô f Io I fhô Io n khI du ng ArchIe fu do ng Iô nh Ia ba n
co fhô dô da ng fa I dInh huo ng kô f xua f cu a no ra mô f fIIe, nhu frong
cau Iô nh sau:

$ archie -ld font > fontfiles

Iô nh na y ca f kô f qua fìm kIô m frong mô f fIIe go I Ia fonffIIes, ma
ba n co fhô fu y nghI nghIôn cu u sau na y ba ng mô f frình soa n fha o
van ba n hay mô f frình xem fIIe |fIIe vIever). Tuy nhIôn Iuu y Ia
pha n mô m kha ch ha ng cu ng co gIo I ha n fhôI va ba n nôn feInef dô n
server ArchIe dô du ng ca c kha nang co uu fhô hon cu a ArchIe. Vi
du , ba n không fhô fhIô f Ia p ca c bIô n fInh chInh da mô fa frong pha n
feInef ArchIe frong pha n fruo c cu a chuong na y. Cu ng va y, ba n
không fhô du ng Iô nh vhafIs.

Ðu ng ArchIe fru c fIô p co nghIa Ia ba n du ng mô f do ng Iô nh co fhô bI
phu c fa p. Ða n co fhô chI ra Ioa I fìm kIô m, server ArchIe ma ba n
muô n du ng, va da ng kô f xua f vo I mô f mu c dô gIo I ha n. Nô u ba n
cung ca p mô f xau fìm kIô m va không co bIô n chInh su a na o, ma c
dInh cu a ArchIe Ia fìm ra chinh xa c dô n fô I da 95 Ia n. Vô chI fIô f
cho n mô f phuong pha p fìm kIô m, va nhu ng cho n Iu a kha c, xem Ia I
pha n feInef ArchIe frong chuong na y.

Biïën chónh sûãa Archie Biïën tûúng àûúng trïn Telnet yá nghôa àöëi vúá i Archie

-c subcase Àõnh chïëàöå tòm kiïëm cho möå t xêu kyá tûå con coá phên biïå t chûä hoa

-e exact Àõnh chïëàöå tòm kiïëm àuá ng chñnh xaá c möå t xêu kyá tûå (mùå c nhiïn)

-r regex Àõnh chïë àöå tòm kiïë m cho möå t taá c vuå tòm kiïë m vúá i biïí u thûá c thöng
thûúâ ng

-s sub Àõnh chïëàöå tòm kiïëm möå t xêu kyá tûå con

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 259
-l Liïå t kï möîi lêìn tòm ra trïn möå t doâ ng

-t sortby Sùæp xïëp kïët xuêët cuãa Archie theo ngaâ y, ngaâ y sau cuâ ng trûúá c hïët.

-m# maxhits Àõnh söëlêìn tòm ra töëi àa (mùå c nhiïn laâ 95)

-h Chó ra server Archie sûã duå ng

-L Liïå t kï caá c server Archie àaä biïët vaâ caá i mùå c nhiïn hiïå n taå i

Vi du , dô du ng server archie.ans.net fìm kIô m fheo mô f bIô u fhu c
fhông fhuo ng không qua 50 fIIe chu a ca c ky sô frong fôn:

$ archie -r -m50 -h archie.ans.net "[0-9]"

|Chu y ra ng da ng |0-9l duo c bao frong ca p da u nha y ke p dô fra nh
hIô u nha m nhu fôn fIIe fìm ra mô f ca ch cu c bô . No I chung nôn dua
kIô u fìm kIô m frong ngoa c ke p nô u chu ng co nhu ng ky fu kha c vo I
chu va sô fhông fhuo ng).

XARCHIÐ

Nô u ba n co du may ma n dô cha y XWIndovs hoa c mô f ba con ga n
gu I cu a no , va co sa n xarchIe o do , ha y du ng no . No cho phe p ba n
dInh ra pha n Io n ca c fhIô f Ia p ArchIe fu menu chinh va menu
seffIngs. Hon nu a, sau khI hoa n fa f fìm kIô m, xarchIe cho phe p ba n
duyô f qua ca c ma y chu va fôn fIIe va nha y dô cho n ca I na o ma ba n
quan fam |xem hình 19-1).

Sau khI fìm duo c nhu ng gì ba n muô n, ba n co fhô cho n ITP fu menu
chinh, va xarchIe chuyô n chinh no fha nh mô f phIôn ba n gIa n Iuo c
cu a chuong frình ITP va Ia y fIIe o xa cho ba n va da f fIIe do va o fhu
mu c hIô n fho I hoa c frong fhu mu c ma ba n chI ra frong menu
seffIng |xem hình 19-2).

ARCHIÐ ÐMAII

Nô u ba n không fhô feInef dô n mô f server ArchIe hoa c Ia vì gIo I ha n
cu a duo ng nô I ma ng cu a ba n hoa c vì ba n không fha nh công khI
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 260
IogIn va o mô f server ArchIe, ba n co fhô du ng emaII dô go I yôu ca u
cu a mình dô n ArchIe. Nô u ba n dInh fìm nhIô u va không muô n do I
fra Io I, ca ch du ng ArchIe ba ng emaII Ia fô f cho ba n.

Ðu ng emaII ba n không co fa f ca ca c kha nang nhu khI feInef dô n
ArchIe, nhung ba n cu ng va n co fhô fhu c hIô n mô f fìm kIô m fhông
fhuo ng. Ðô go I mô f yôu ca u dô n ArchIe, ba n go I fhu dô n :
archIe®servername, vo I servername Ia ba f ky mô f server ArchIe
na o dô ca p dô n o da u chuong na y.

Pha n fhan cu a fhông dIô p emaII ma ba n go I chu a nhu ng Iô nh ma
ba n muô n dua dô n ArchIe. Nha p va o bao nhIôu Iô nh fu y fhich, mô I
Iô nh ba f da u fu cô f da u fIôn cu a do ng. Cho n frong sô nhu ng Iô nh co
sa n sau day:

Iô nh Ia m ca I gì

prog Tìm ra du ng ca c fôn; gIa dInh Ia mô f bIô u fhu c fìm
kIôm fhông fhuo ng |regex).
vhafIs Cung cap fu khoa dô fìm kIôm frôn co so du IIô u mô
fa pha n mô m.
compress Co I cau fra Io I o da ng ne n va ma hoa .
servers Tra Ia I mô f danh sa ch ca c server ArchIe.

pafh Cho dIa chI emaII ma ba n muô n ArchIe su du ng dô fra Io I yôu
ca u emaII cu a ba n, nô u dIa chI fra Io I fu dô ng pha f sInh qua emaII
cu a ba n Ia không du ng

help Traã laå i vùn baãn giuá p àúä vïì email Archie.

quit Kïët thuá c yïu cêìu àïën Archie

Ca c Iô nh fhuo ng du ng nha f Ia prog va vhafIs, co da ng chinh xa c
nhu khI ba n feInef dô n ArchIe. Vi du :

prog font.*txt

whatis font

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 261
ArchIe da fro nôn cu c ky phô bIô n, phô bIô n dô n nô I mô I server
fhuo ng pha I xu Iy nhIô u fa yôu ca u mô f Iu c, Iu c na o cu ng va y, ca
nga y. ÐIô u do co nghIa Ia ArchIe do ng Iô nh hoa c feInef co fhô raf
ccchhha a a mmm. Nô u no cha m nhu va y, ba n nôn go I yôu ca u cu a
mình ba ng emaII va dI Ia m mô f vIô c gì kha c. Ngay khI ArchIe hoa n
fa f yôu ca u cu a ba n, no bo cau fra Io I cu a no va o hô p fhu cu a ba n,
dô ba n fu y nghI nghIôn cu u no . Mô f Io I fhô nu a cu a emaII Ia nô u
cau fra Io I bI da I co 400 do ng, fhì xem xe f mô f fhông dIô p emaII 400
do ng cu ng co n dô hon xem Iuo f frôn ma n hình 400 do ng nhu ng fro
vo va n.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 262
Chuong 20

COPHÐR
Chu c mu ng ba n dô n vo I không gIan Copher

KhI Infernef pha f frIô n, nhu ng nguo I su du ng roI va o haI va n dô
IIôn quan vo I nhau. Mô f Ia co qua nhIô u fhông fIn co sa n ma cha ng
co aI fìm dô n chu ng |day cu ng Ia va n dô ma ArchIe da xa c dInh ra).
Va n dô kIa Ia co ca chu c ca ch kha c nhau dô fìm kIô m ca c fa I nguyôn
kha c nhau |feInef, ITP, fInger, ArchIe, v.v...), va kho ma nho duo c
nhu ng gì ba n da ba o cho mô f chuong frình ba f no Ia m nhu ng fro
cu a no .

Copher gIa I quyô f va n dô na y kha fô f ba ng ca ch gIa n Iuo c ha u nhu
mo I fhu vô ca c menu. Ða n kho I dô ng mô f Copher, no hIô n ra mô f
menu, ba n cho n mô f mu c, no hIô n ra mô f menu mo I. Sau mô f sô Ia n
Iang fhang fu menu na y dô n menu kIa, ba n dI dô n nhu ng menu vo I
nhu ng fhu fhu c su , co ich. Mô f va I mu c menu Ia ca c fIIe ma gopher
co fhô hIô n fhI, go I ba ng maII dô n cho ba n, hoa c |fhông fhuo ng)
che p va o ma y finh cu a ba n. Mô f sô Ia ca c mu c feInef cho n va o se
ba f da u cho ba n mô f phIôn feInef va o mô f ma y chu cung ca p mô f
Ioa I dIch vu da c bIô f. Va mô f sô Ia ca c mu c fìm kIô m se ho I ba n dua
va o mô f xau fìm kIô m, fôn hay mô f pha n cu a fôn cu a nhu ng gì ba n
dang fìm, va rô I su du ng xau fìm kIô m dô xa c dInh xem kô fIô p Ia
Ia y ca I gì - menu nu a, hay fIIe, hay baf ky .

Ca ch nhìn Copher kha c Ia coI nhu ca c fhu mu c frôn dIa cu a ba n,
ma mô f va I frong do Ia ca c fIIe fhuô c ca c Ioa I kha c nhau, va ca c da u
va o kha c Ia ca c fhu mu c kha c. Ðu ba n cho no Ia menu hay fhu mu c,
Copher ma nh o chô ba f ky mô f mu c frong mô f menu co fhô na m
fhuo ng fru frong không gIan Copher. Ra f fhuo ng co mô f menu
frong do ca c mu c cho n na m frôn ca c ma y chu kha c nhau. Copher fu
dô ng dô y dô n vIô c fìm ra du IIô u ma ba n muô n, ba f kô no o dau.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 263
Ða n co fhô du ng mô f fa hay nhIô u hon ca c server Copher kha c
nhau frong cu ng mô f phIôn Ia m vIô c, nhung ba n kho ma bIô f duo c
no .

Mô hình cu c ky don gIa n na y da fro nôn ra f ma nh, va Copher
fhuo ng Ia ca ch fhu c nhanh nha f, dô nha f, va fhu vI nha f dô dI Iang
fhang frôn Nef quan sa f va fìm kIô m nhu ng fhông fIn ma ba n ca n.

Ta I sao nguo I fa da f fôn no Ia Copher7

Ho da f fôn no Ia Copher vì haI Iy do: mô f Ia gopher |con chuô f chu I)
Ia fôn mô f con fhu nho nhung ma cham chI, Iuôn vô I va Ianh quanh
vì ca nha . Iy do co n Ia I hIô n nhIôn Ia do choI chu go fer, vì Copher
go va fer nhu ng fIIe cu a ba n.

Su kIô n ma bIô u fuo ng may ma n cu a fruo ng Ða I ho c MInesofa, noI
Copher duo c vIô f ra, Ia con chuô f chu I, dI nhIôn, Ia hoa n foa n không
fhich ho p.

Copher fha nh công dô n nô I mô f phIôn ba n ca I fIô n cu a no da xua f
hIô n, go I Ia Copher+. May Ia kha c bIô f chu yô u gIu a 2 công cu na y
Ia Copher+ co fhô xu Iy nhIô u Ioa I fhông fIn kha c nhau hon so vo I
Copher. Ngoa I dIô m do , chu ng kha gIô ng nhau dô n nô I ba n co fhô
cho Ia chu ng co fhô fhay dô I cho nhau duo c, va ca c mu c cho n cu a
Copher fhuo ng vo I Copher+ co frô n va o nhau frong cu ng mô f menu.

Ca I fô f, ca I xa u va ca I xa u xi

Ta f ca ca c dIch vu ma chu ng fa fha o Iua n dô n Iu c na y dô u da co mô f
mo ca c chuong frình cIIenf cha y frôn ca c hô fhô ng kha c nhau |cIIenf
Ia chuong frình ma ba n cha y frôn ma y cu a ba n, co n server Ia
chuong frình cha y frôn ma y bôn kIa). Ðu nhIô u va kha c nhau nhu
va y, nhung nhu ng gì ba n Ia m duo c vo I mô f cIIenf na y dô u co fhô
Ia m frôn ca I kha c.

Copher fhì kha c. Ða n co fhô Ia m nhIô u fhu hon vo I mô f cIIenf fô f so
vo I mô f cIIenf ke m. Ða c bIô f, Copher dang dI va o ky nguyôn
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 264
muIfImedIa vo I mô f mu c dô cao hon mong do I, nhung ca c cIIenf
!nIx cô dIô n |chuong frình Copher gô c ma ba n co fhô Ia y o ba f ky
mô f dIô m feInef na o) fhì chI xu Iy van ba n fexf. Ngoa I nhu ng fro
kha c, chu ng dI va o mô f fra ng fha I ma fa co fhô go I Ia du a co f fha I
qua , frong do no no I vo I ba n Ia no co mô f bu c franh ra f da c sa c va
ha n ba n se ra f fhich xem, nhung ba n không xem duo c. Tra I Ia I, mô f
cIIenf fô f không Ia ng phi fho I gIan khI fìm nhu ng bu c franh, che p
va o ma y finh cu a ba n, rô I hIô n no ra frong mô f cu a sô ma n hình cu a
ba n.

Va y dô cho công ba ng, fôI se xem xe f 2 cIIenf Copher: Copher fra m
cuô I !nIx nguyôn gô c, xa u xi, va HCOPHÐR, mô f cIIenf MIcrosoff
WIndovs fhông mInh duo c vIô f o Anh bo I Marfyn Hampson. |Ca
haI dô u mIô n phi, nôn fôI cho n duo c ca I mình muô n)

TôI fìm mô f Copher o dau7

Trong vuo n rau cu a ba n chu dau, ô không, xIn Iô I, y ba n no I Ia fhu
gopher kIa. Sô ca c server Copher fang Iôn nga y mô f. Pha n Io n ca c
server chI no I chuyô n vo I ca c cIIenf Copher, chu không pha I nhu ng
con nguo I bình fhuo ng fhông qua feInef. Nô u ba n co sa n mo f cIIenf
Copher, ha y du ng no bo I vì no nhanh va IInh dô ng hon ba n feInef.
Tôn chinh xa c cu a chuong frình không gIô ng nhau frôn ca c hô
fhô ng kha c nhau. PhIôn ba n Mac fhông du ng nha f go I Ia
Turbogopher, co mô f fhu nghIô m frôn MIcrosoff WIndovs go I Ia
Copherbook vì co ca c menu Copher nhìn gIô ng nhu mô f cuô n sa ch,
va v.v... Ho I xung quanh ba n nô u ba n không fìm fha y mô f Copher
na o.

Nô u ba n không co chuong frình cIIenf rIông mình, fhì feInef va o
Copher cu ng co n do hon không co Copher. May Ia va n co n mô f if hô
Copher cho fruy xua f feInef. Ða ng 20-1 IIô f kô ca c ma y chu cho
phe p feInef fo I Copher. Ðo I vì ga n nhu fa f ca ca c Copher co fham
chIô u dô n Ia n nhau |hoa c if nha f Ia dô n danh sa ch chu fa f ca ca c
Copher frôn fhô gIo I o MInesofa), nôn ba n co fhô Ia y fhông fIn vô
mô f Copher ba f ky fu mô f Copher ba f ky . Va y fhì cho n mô f Copher
ga n ba n. Chu y : Tru phI duo c chI fhI nguo c Ia I, nô u no yôu ca u ba n
IogIn, IogIn va o vo I fôn gopher.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 265

Ða ng 20-1 Ca c server Copher

Quô c gIa ÐIa chI server Ca c chI fhI da c bIô f

AusfraIIa Info.anu.edu.au IogIn Ia Info

AusfrIa fInfo.fu-graz.ac.af IogIn Ia Info

ÐrIfaIn Info.brad.ac.uk IogIn Ia Info

ÐrIfaIn ufs.mcc.ac.uk

Canada nsfn.ns.ca

ChIIe foIfen.puc.cI

Ðenmark gopher.denef.dk

Ðcuador ecnef.ec

Cermany gopher.fh-darmsfadf.de

IceIand gopher.Isnef.Is

IfaIy sIam.mI.cnr.If

PoIand gopher.forun.edu.pI

SpaIn gopher.uv.es

Sveden sunIc.sunef.se

Sveden gopher.chaImers.se

!SA consuIfanf.mIcro.umn.edu

Cuo I Iôn Copher

Ða du cho Iy fhuyô f vô Copher Ho c Thua n Tu y - chu ng fa ha y cu ng
Ia I mô f vo ng frôn Copher. Nô u ba n co mô f chuong frình cIIenf
Copher frôn ma y cu a mình, go va o gopher |nô u ba n không cha c,
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 266
ha y fhu xem). Ðu co may dô n dau, ba n cu ng fha y mô f ma n hình
ba n quyô n su du ng va khI ba n ba m Ðnfer, ba n co mô f ma n hình
nhu sau:

Internet Gopher Information Client v1.1

Root gopher server: gopher.micro.umn.edu

> 1. Information About Gopher/

2. Computer Information/

3. Discussion Groups/

4. Fun & Games/

5. Internet file server (ftp) sites/

6. Libraries/

7. News

8. Other Gopher and Information Servers/

9. Phone Books/

10. Search Gopher Titles at the University of Minesota <?>

11. Search lots of places at the University of Minesota <?>

12. University of Minesota Campus Information/

Press ? for help, q to Quit, u to go up a menu

Page 1/1

Nô u ba n không co mô f cIIenf Copher o ma y mình, ha y feInef va o
mô f frong ca c hô fhô ng IIô f kô frong pha n "TôI Tìm Mô f Copher o
Ðau7" Ca c mu c menu co fhô kha c, nhung hình fhu c chung cu a ma n
hình cIIenf Copher dIa phuong gIô ng nhu Copher feInef. |Nô u ba n
du ng WIndovs co HCOPHÐR, ma n hình gIô ng nhu frong hình 20-1,
hIô n ra cu ng ca c mu c menu nhung ha p da n hon).
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 267

Menu da c bIô f na y chu a haI Ioa I mu c cho n. Ca c mu c fa n cu ng Ia /
|da u che o) Ia ca c menu kha c, va ca c mu c <7> Ia ca c mu c fìm kIô m,
fôI se no I sau. Trong HCOPHÐR, bIô u fuo ng o bôn fra I do ng chI ra
Ioa I mu c cho n. Mô f mu I fôn rô ng co nghIa Ia mô f menu kha c, va
mô f mu I fôn nho chI va o mô f quyô n sa ch chinh Ia mô f mu c fìm
kIô m. |Nô u ba n fha c ma c vô bIô u fuo ng hình vuông o bôn fra I mô f
sô mu c cho n, chu ng co nghIa Ia co ca c fhông fIn fhôm vô Copher +
cho mu c cho n do . Iu c na y ha y fa m bo qua no dI da ).

Ma c du MInesofa Ia mô f noI da c sa c, vô Copher va nhu ng fhu kha c,
chu ng fa ha y nhìn xa hon frong chuyô n du IIch Copher na y. Cho n
sô 8, Ofher Copher and InformafIon Servers/. NghIa Ia , hoa c dI
chuyô n con fro xuô ng do ng 8 |hoa c dI fru c fIô p dô n do ba ng ca ch go
va o 8) va ba m Ðnfer. KhI ba n ba m Ðnfer, mô f menu van ba n xua f
hIô n |Chu y : TôI bo qua ca c fIôu dô da u va cuô I dô fIô f kIô m chô ):

--> 1. All the Gopher Servers in the World/

2. Search titles in Gopherspace using veronica/

3. Africa/

4. Asia/

5. Europe/

6. International Organizations/

7. Middle East/

8. North America/

9. Pacific/

10. South America

11. Terminal Based Information/

12. WAIS Based Information

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 268
Cho n Norfh AmerIca rô I !SA se cho ba n mô f danh sa ch ca c fIô u
ban. Menu na y qua Io n không vu a mô f ma n hình, nôn no ba o cho
ba n bIô f ba ng ca ch da f Page: 1/3 o cuô I |co nghIa day Ia frang 1
frong 3 frang). Ða n dI fu frang na y dô n frang kIa frong danh sa ch
vo I + hoa c - va dI chuyô n dô n mô f mu c cho n da c bIô f na o do ba ng
ca ch go sô cu a no va o. Nô u ba n bIô f fôn cu a mu c cho n ma ba n
muô n, ba n co fhô fìm kIô m no ba ng ca ch go va o / |dau che o), rô I mô f
pha n cu a fôn, va ba m Ðnfer, dô Copher fìm mu c cho n menu kô fIô p
du ng vo I nhu ng gì ba n vu a go va o.

Sau cu ng |frong vi du na y), fôI dI dô n NafIonaI Ðureau of ÐconomIc
Research bo I vì fôI dang kIô m ba I vIô f ma ho da xua f ba n. Menu
frông nhu sau:

--> 1. NBER Information.

2. About this Gopher.

3. Search for any NBER publication <?>

4. Penn-World Tables v. 5.5/

5. Phone books at other institutions/

6. NetEc (Universal) Economics Working Paper Server/

Nhu ng chI mu c na y Ia mô f mo Iô n xô n

Nô u ba n du ng Copher nhIô u, ba n se cho ng nha n fha y ra ng gIu a ca c
menu vo I nhau cu ng không nha f qua n fuyô f dô I. Ðo Ia vì Copher Ia
mô f hô fhô ng hoa n foa n phan fa n. Co nghIa Ia ba f cu mô f aI muôn
cu ng co fhô da f ra mô f server Copher. ÐIô u do kha dô , chI do I ho I
nguo I qua n Iy hô fhô ng pha I ca I mô f va I chuong frình va fa o ra mô f
sô fIIe chI mu c chu a van ba n vô ca c menu dIa phuong. Nô u mô f
dIô m ma y muô n dua va o menu cu a no mô f IIôn kô f dô n mô f menu o
noI kha c, no co fhô chI Ia m nhu va y ma không ca n yôu ca u ho p fa c
fu chô duo c IIôn kô f fo I.

Va y fIn mu ng Ia co ha ng fram server Copher frôn Nef, Ia p ra bo I
nhu ng nguo I fình nguyô n muô n cho vIô c fruy xua f dô n du IIô u cu a
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 269
ho duo c dô da ng hon. TIn buô n Ia ha u nhu không aI frong sô nhu ng
nguo I na y co kInh nghIô m frong vIô c Ia p chI mu c va Ia y fhông fIn
|vì fhô ba n ca n pha I co frình dô vô nga nh khoa ho c fhu vIô n), fha nh
ra cu ng mô f mu c cho n co fhô xua f hIô n frong nam menu kha c nhau
duo I nam ca I fôn kha c nhau, va không co 2 menu Copher na o Ia
hoa n foa n gIô ng nhau.

ÐIô u na y co nghIa Ia pha I fhu va I Ia n va cha y Io ng vo ng dô xem
nguo I fa da u nhu ng fro vo va n o dau. Nhung fhuo ng nhu ng nô Iu c
na y cu ng duo u c dô n bu xu ng da ng.

O hô Copher

Ðay gIo chu ng fa ha y fa n du ng Io I fhô cu a mu c cho n fìm kIô m, chI
ra bo I <7>. KhI fôI cho n no , Copher hIô n ra mô f hô p dô fôI go ca c fu
ca n fìm va o do . Trong fruo ng ho p na y, fôI go va o fôn fa c gIa ba I
vIô f, va no nhanh cho ng fra vô mô f menu ca c ba I vIô f ma fa c gIa do
da vIô f:

Search for any NBER publication: Krugman -

> 1. |TI| Pricing to Market when the Exchange Rate Changes

2. |TI| Industrial Organization and International Trade

3. |TI| Is the Japan Problem Over ?

...

Ca c mu c fìm cu a Copher Ia mô f da c finh ra f fô ng qua f. Trong
fruo ng ho p na y, chu ng fa fìm fhông qua mô f co so du IIô u dIa
phuong, nhung dIô n gIa I mô f khoa fìm kIô m ba f ky na o do hoa n
foa n phu fhuô c va o server Copher fhu c hIô n vIô c fìm kIô m do .
Nguo I fa co fhô va fhu c su Ia da vIô f nhu ng server cu c ky fhông
mInh Ia m duo c fa f ca ca c kIô u fìm kIô m |xem pha n "VeronIca Yôu
Ða u Cu a TôI" sa p fo I frong chuong na y).

Cuô I cu ng, mô f va I fIIe

Ðay gIo chu ng fa co mô f menu ca c mu c cho n fIIe, frong fruo ng ho p
na y chu a ca c frich da n cu a ba I vIô f ma chu ng fa muô n. Cho n ba f ky
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 270
mô f mu c na o cu ng se ba f da u hIô n ra fIIe cu a no frôn ma n hình, mô I
Ia n 1 frang. KhI foa n bô fIIe da duo c hIô n fhI |hoa c sau khI ba n ba m
Q dô do ng no Ia I), Copher no I:

Press <RETURN> to continue, <m> to mail, <s> to save, or <p> to print:

Nô u ba n fha y Ia ba n fhich fIIe do , ba n co fhô bô fri dô co mô f ba n
sao cu a no cho rIông ba n. Nô u ba n ba m m, Copher ho I dIa chI emaII
cu a ba n va go I cho ba n mô f ba n sao. Nô u ba n ba m s, no ho I fôn fIIe
va che p fIIe |du ng ITP) va o ma y finh cu a ba n. Nô u ba n ba m p, no
go I mô f ba n sao ra ma y In. Nô u ba n da feInef va o, Iu a cho n duy
nha f Ia m, bo I vì dIa va ma y In co fhô ca ch chô ba n ha ng nga n da m.

Nô u ba n nô I va o ba ng ca ch quay sô fu mô f PC cha y mô f chuong
frình fra m cuô I nhu CrossfaIk hay Procomm, ba n Iuôn co fhô fa I
xuô ng ca c fIIe ba ng ca ch du ng mô f chuong frình nhu KermIf hay
Zmodem. o cuô I fa I IIô u, ba m Ðnfer dô quay Ia I menu, rô I Ð dô fa I
xuô ng. Copher hIô n ra mô f hô p ho I ba n du ng phuong pha p fa I
xuô ng na o. Nô u ba n dang fruy xua f dô n Infernef qua mô f PC, fhì
day Ia ca ch dô nha f dô Ia y ba n sao ca c fIIe bo I vì no kô f ho p vIô c Ia y
fIIe cu a ITP va fa I xuô ng frong cu ng mô f buo c. |Ðô co fhôm fhông
fIn vô nhu ng bi a n cu a ca c chuong frình fra m cuô I, vIô c fa I xuô ng,
va nhu ng dIô u fuong fu , fra quyô n Modems for dummIes cu a TIna
Rafhbone |IÐC Ðooks, 1993). Copher co fhô fa I xuô ng ba f ky mô f
fIIe na o frong menu cu a no , du ng do không pha I Ia fIIe van ba n, vo I
gIa su Ia ba n co mô f chuong frình xu Iy fIIe do .

Ða ng da nh Iu a Copher !NIX

Ða ng 20-2 chu a fa f ca ca c khoa cho Copher !NIX co ba n. Nô u
không ghI chu , mô I khoa se co hIô u Iu c ngay khI ba n go va o.

ÐI chuyô n con fro Iôn xuô ng dô dI Iôn xuô ng frong menu hIô n fho I.
Con fro fra I vô menu fruo c do . Con fro pha I cho n mu c hIô n fho I.




INTÐRNÐT TOA N TÂ P 271
Ca c hô fhô ng nha y cao frong mô f va ch don

Mô f va I mu c cho n menu co du ng co <TÐI>. Ðay Ia nhu ng mu c cho n
feInef. KhI ba n cho n mô f frong sô do , Copher fu dô ng cha y feInef dô
nô I ba n va o mô f hô fhô ng cung ca p mô f dIch vu . Thuo ng Ia ba n pha I
IogIn va o mô f hô fhô ng o xa - nô u va y, Ia ngay fruo c khI no ba f da u
mô f duo ng nô I, no se no I ba n du ng IogIn.

Nô u bô nho nga n ha n cu a ba n không duo c fô f Ia m, ba n nôn ghI Ia I
fôn IogIn ma hô fhô ng duo c-feInef-dô n do I ho I, bo I vì pha I maf mô f
Iu c no mo I do I ba n dua fôn IogIn va o.

Ðô quay Ia I Copher, Iogouf ra kho I hô fhô ng mo I. Nô u ba n không
fhô hình dung ra Ia m vIô c do nhu fhô na o, ba m CfrI/l va khI do o
da u nha c feInef> go va o quIf. |Chu y : Nô u ba n feInef va o Copher
fhay vì cha y fru c fIô p, do c pha n bôn Iô "Co bao nhIôu feInef ma mô f
feInef feInef nô u mô f feInef..." fruo c khI Ia m fro na y).

Mô f va I mu c cho n feInef fha f ra go I dô n fr3270, mô f phIôn ba n bIô n
dI cu a feInef cha y frôn ca c ma y finh Io n IÐM. Nguyôn fa c fhì nhu
nhau, nhung kho ma hình dung ra ca c phim escape |xem ca c
chuong 14 & 15).

KhI Copher feInef va o mô f hô fhô ng, no cha ng Ia m dIô u gì ky Ia -
nô u Copher co fhô feInef va o mô f noI na o do , ba n cu ng Ia m duo c.
Nôu ba n fìm fha y mô f frong ca c hô fhô ng fru c fuyô n cu a Copher
da ng quan fam, ghI Ia I fôn ma y chu cu a no , vô n duo c hIô n fhI ngay
fruo c khI nôI va o. Ia n sau ba n co fhô fu feInef dôn do không ca n
Copher gIu p.

Co bao nhIôu feInef ma mô f feInef feInef nô u mô f feInef...

Sau day Ia mô f frong nhu ng va n dô ma cha ng aI pha I Io Ia ng fruo c
khI ma y finh ra do I. CIa du Ia ba n dang Ia m vIô c frôn mô f hô fhô ng
!nIx va ba n feInef va o mô f hô fhô ng Copher. Ða n du ng Copher do
feInef va o mô f hô fhô ng fhu ba, va phIôn Ia m vIô c frôn hô fhô ng
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 272
na y bI Iô n xô n qua , nôn ba n muô n ngung no Ia I. Vì Copher cha ng
bao gIo buô n chI ra, nôn ba n pha I fhoa f ra ba ng CfrI/l

Nhung do I fi da . CfrI-l cu ng nga f phIôn feInef fu ma y cu a ba n dô n
hô fhô ng Copher. Nô u ba n ba m CfrI-l, no se nga f phIôn Ia m vIô c
na o7 PhIôn Ia m vIô c fhu nha f |ba n vo I Copher) hay phIôn Ia m vIô c
fhu haI |Copher dô n hô fhô ng fhu ba)7 Ca haI7 Không ca I na o7

Cau fra Io I Ia no nga f phIôn Ia m vIô c fhu nha f. Nhung frong fruo ng
ho p do , Ia m fhô na o ba n nga f phIôn Ia m vIô c fhu haI7 Ðô Ia m dIô u
do , co sa n mô f me o: fhay dô I ky fu nga f. Ia m nhu sau:

Ctrl/]

telnet> set escape ^X

Chu y : ra ng do ng cuô I fa n cu ng ba ng haI phim ^ |caref) va X. ÐIô u
na y ba o cho feInef fhu nha f ra ng fu nay fro dI ba n se ba m CfrI-X dô
nga f no . Ðay gIo , nô u ba n ba m CfrI-J, ba n se nga f phIôn Ia m vIô c
fhu haI, Ia dIô u ba n muô n Ia m Iu c da u. Nô u ba n fhan Copher cu ng
bI Iô n xô n, ba n co fhô du ng CfrI-X dô ba f feInef dIa phuong chu y
dô n.

Ðuong nhIôn, mô f khI ba n Ia m cho feInef chu y dô n, Iô nh ba o no
fhoa f Ia quIf.

VeronIca yôu da u cu a fôI

Copher nhanh cho ng fro fha nh na n nhan cu a fha nh công cu a chinh
no . Co qua nhIô u server Copher o bôn ngoa I dô n nô I fìm duo c mô f
menu Copher ma ba n muô n cu ng Ia vIô c kho khan. Iu c na y
VeronIca xua f hIô n dô cu u vo f. CIô ng nhu ArchIe, VeronIca co mô f
co so Io n nhu ng du IIô u vô ca c dIch vu . VeronIca fheo do I fa f ca ca c
menu Copher co fhô duo c fruy xua f fru c fIô p hoa c |fhuo ng Ia ) gIa n
fIô p fu Copher me o MInnesofa.

VeronIca dô du ng - no chI Ia mô f mu c fìm kIô m kha c fhôI. Ða n co
fhô fìm ra VeronIca frôn mu c : "Ofher Cophers" hoa c mô f fôn gIô ng
nhu va y frong pha n Io n ca c Copher công cô ng.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 273

Vi du co mô f Ia n fôI muô n fìm mô f fu dIô n bIô f ngu fru c fuyô n frôn
ma y finh |da co o nhIô u da ng kha c nhau kô fu nhu ng nam 1960).
TôI cho n mô f mu c frôn Copher VeronIca - fhuo ng Ia co nhIô u, mô I
server VeronIca co mô f - va fôI nha p xau ky fu fìm kIô m Ia jargon
dIcfIonary. Va VeronIca xay du ng mô f menu rIông cho fôI, chI chu a
nhu ng da u va o du ng vo I xau fìm kIô m:

--> 1. The Jargon Dictionary File/

2. The Jargon Dictionary File/

3. The Jargon Dictionary File/

4. The Jargon Dictionary File/

5. The New Hacker's Dictionary (computer jargon) <?>

6. jargon: The New Hacker's Dictionary <?>

7. jargon: The New Hacker's Dictionary <?>

8. Fuzzy search in "The New Hacker's Dictionary" (jargon.txt) <?>

9. The Jargon Dictionary <?>

10. Computer Jargon Dictionary <?>

Ca c mu c fhu a co nghIa Ia fa I nguyôn do co o nhIô u hon mô f chô .
Ða n cho n chô na o fhì Iuôn Iuôn Ia không fha nh va n dô .

Taå i sao hoå àùå t tïn noá laâ Veronica?

Theo nhu ng fa c gIa cu a no , fôn VeronIca chI Ia su fru ng ho p nga u
nhIôn, không IIôn quan dô n ArchIe, vì no Ia vIô f fa f cho mô f fôn
fha f su Ia Very Ðasy Rodenf-OrIenfed Nef-vIde Index fo
CompuferIzed ArchIves.

Nhung fôI nghe no I chuong frình fìm kIô m chI mu c kô fIô p go I Ia
Jughead, fhay cho chu Jony's !nIversaI Copher HIerachy
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 274
ÐxcavafIon And ÐIspIay. ÐIô u na y co fhô Ia m cho dô n mô f anh
cha ng Ðunny Phu c sInh cu ng pha I nghI ngo .

Ia m sa ch

Ða c dIô m cuô I cu ng cu a Copher Ia ca c bookmark. KhI ba n dI frong
không gIan Copher, fhuo ng ba n hay dô n mô f menu ma ba n muô n
fham Ia I no sau na y. Mô f frong nhu ng ca ch Ia m dIô u do Ia ca n fha n
ghI Ia I frình fu ca c menu da n dô n menu do - nhung do chinh fhu c Ia
fhu ma ma y finh Ia m fô f hon con nguo I. KhI do bookmark cu a
Copher se ghI chu nhu ng noI ba n ua fhich frong không gIan
Copher.

Ðô nho mu c hIô n fho I, ba m chu a |vIô f fhuo ng), fhô cho fhôm |add)
va o bookmark. Ðô nho foa n bô menu hIô n fho I, ba m A |vIô f hoa).

Ðô su du ng bookmark cu a mình, ba m v |vIev - xem), va Copher se
xay du ng mô f menu chu a fa f ca ca c bookmark cu a ba n. Ða n co fhô
du ng menu do nhu ba f ky mô f menu na o kha c va kho I dI fu do . Ða n
co fhô ca f xe n menu do ba ng ca ch ba m Ð |ÐeIefe) dô xoa mu c hIô n
fho I.

Ðay gIo fôI co mô f bô bookmark ra f ga n vo I pha n Io n ca c mu c fôI
fhuo ng du ng. ÐIô u na y Ia m cho fôI dI dô n nhu ng dIa dIô m Copher
fhông fhuo ng cu a fôI chI sau mô f hoa c haI phim ba m, kô fu menu
bookmark cu a fôI.

Nô u ba n cha y fru c fIô p chuong frình cIIenf Copher, ca c bookmark
duo c ca f frong mô f fIIe dô rô I xua f hIô n mô I Ia n ba n cha y Copher.
Nô u ba n feInef va o, bookmark se bI bo qua |không may fhay) va o
cuô I mô I phIôn Ia m vIô c.

Copher cao ca p

Vang, da du cho ca I gIao dIô n nguo I su du ng gIa nua kho finh do rô I
da y. Ta ha y fhu xem HCOPHÐR |xem hình 20-2).

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 275
Hình 20-2 chI ra mô f ma n hình HCOPHÐR kha dIô n hình. Cô f cu a
ca c bIô u fuo ng mô fa ca c Ioa I fIIe. Ma f kinh co nghIa Ia fIIe van ba n,
mu I fôn Ia menu, va mu I fôn nho chI va o cuô n sa ch Ia mô f mu c fìm
kIô m. Ca I 1011 Ia fIIe nhI phan, va mu c feInef |cha ng hIô n ra gì o
do ) xua f hIô n nhu Ia ca c fra m cuô I nho .

Ðo I vì MIcrosoff WIndovs cho phe p ba n co nhIô u cu a sô hoa f dô ng
dô ng fho I, ca c mu c không co menu hIô n ra frong chinh ca c cu a sô
cu a chu ng. Ca c mu c van ba n xua f hIô n frong frình soa n fha o
Nofepad chua n, feInef ba f da u mô f cu a sô feInef, va v.v... Ðô ca f
mô f fIIe, chuyô n fu chô dô xem |vIev) |nha y va o con ma f nho nho o
go c pha I duo I ma n hình) sang chô dô che p va o fIIe |copy fo fIIe); vo I
mô f fIIe dô n, HCOPHÐR yôu ca u ba n da f fôn dô chu a fhông fIn dô n.

Nô u ba n Ia y duo c mô f fIIe frong chô dô xem, ba n co fhô gIu ba n sao
ba ng ca ch ba o cho frình u ng du ng ma dang xem fIIe do ca f fIIe vo I
fôn kha c vo I fôn HCOPHÐR da ga n. KhI fhoa f frình xem fIIe,
HCOPHÐR xoa fIIe ma no fa o ra, nhung nô u ba n da fa o ra mô f ba n
sao kha c, ba n sao do va n co n frôn dIa.

HCOPHÐR hIô u duo c Copher +, nôn no bIô f kha ro vô ca c da ng
fhu c fIIe ma ca c frình cIIenf Copher fhuo ng du ng. Vi du Copher+ co
fhô nô I duôI va o mô f fIIe fha nh da ng a nh bIfmap |a nh xa nhI phan)
caf fheo da ng CII |xem chuong 17) va ngay ca co fhô no I ra ng mô f
fIIe Ia co sa n frôn nhIô u da ng fhu c, co fhô nhu Ia fIIe PosfcrIpf hay
fhua n fuy van ba n. ÐIô u fuo ng cho n Iu a o bôn fra I bIô u fuo ng Ioa I
fIIe chinh Ia Ioa I fIIe cu a Copher+, ma ba n co fhô nha y va o do dô
xem Ioa I fIIe.

HCOPHÐR gIu mô f danh sa ch ca c chuong frình xem fIIe, nôn nô u
ba n co mô f chuong frình chIa se |sharevare) co fhô hIô n fhI ca c fIIe
CII va ba n dua fôn no va o danh sa ch xem, sau do ba n nha y va o
mu c fIIe Copher+ vô n dI Ia mô f fIIe CII, fhì fIIe se duo c fu dô ng
che p va o ma y cu a ba n va hIô n fhI vo I frình xem CII cu a ba n. Cu ng
dô chIu da y.

Nhung cho dô n bay gIo fhì dIô u dô chIu nha f Ia o chô HCOPHÐR co
fhô Ia m mô f Iu c 3 vIô c. Ða n co fhô nha y va o 3 mu c fIIe, va no che p
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 276
dô ng fho I ca 3 fIIe va o ca c cu a sô rIông bIô f. Ða n co fhô fIô p fu c
duyô f ca c menu Copher khI dang xa y ra vIô c chuyô n fhông fIn -
pha I 3 Ia n chuyô n dô ng fho I |chuyô n fu menu na y sang mô f menu
kha c cu ng do I ho I chuyô n fhông fIn - fransfer).

ÐIô u na y co nghIa Ia ba n co fhô yôu ca u mô f mu c cho n Io n, nhu Ia
mô f bu c franh co dô phan gIa I cao, va fIô p fu c Copher dI ca c noI
frong khI bu c franh dang duo c chuyô n. Mô I da c dIô m na y fhôI cu ng
du Ia m cho HCOPHÐR co gIa frI, du Ia no không duo c phan phô I
mIô n phi.

Co n kha nhIô u dIô u kha c vô HCOPHÐR, nhung gIô ng nhu ca c frình
u ng du ng frôn WIndovs, ho c ba ng ca ch su du ng no dô hon nhIô u so
vo I do c vô no .

Noá laâ möå t viïn keå o ngêå m! Khöng noá laâ möå t cuå c saá p!

khöng noá laâ caã hai!

Mô f dô c gIa fInh y |Ia ba n, fa f nhIôn) se fha c ma c Ia fa I sao ca
Copher va ArchIe cu ng fô n fa I. Ca haI dô u cu ng gIu p ba n fìm va Ia y
fIIe. Ðô chu ng không Ia m cu ng mô f vIô c hay sao7

Ðu ng va không du ng va y. Mu c fIôu ban da u cu a chu ng Ia hoa n foa n
kha c nhau: ArchIe Ia mô f chI mu c fro va o ca c fIIe ITP, co n Copher
Ia mô f hô menu.

Nhung rô I chu ng fro nôn kha Ia bu fru Ia n nhau. Trong chuong 19
ba n da fha y Ia co if nha f 5 ca ch kha c nhau dô go I mô f yôu ca u dô n
ArchIe |feInef, maII, va v.v...). Nhu ng nha Copher ho c da hình dung
ra ra ng ca c mu c fìm kIô m cu a Copher cu ng Ia mô f ca ch fô f dô go I
yôu ca u dô n ArchIe. Sau do ho dI xa hon Ia cô ga ng do n Ia I nhu ng
da p u ng fu ArchIe dô ca c fôn fhu mu c ma ArchIe fra vô Ia I duo c dua
va o menu Copher, va ca c fIIe fhì dua va o mu c cho n. VIô c da n xô p
na y cho phe p ba n Ia y ca c fIIe ma ArchIe fìm ra. Mô f cuô c hôn nhan
frôn fro I, không7
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 277
Chuong 21

йN C WAIS ÐÐ TIM THONC TIN CHO MINH

Nô u ba n nghIôm fu c muô n fìm fa f ca nhu ng gì no I vô mô f dô fa I na o
do , ba n nôn ho c ca ch du ng WAIS, mô f pha n mô m bIô f ca ch dI dô n
ca c co so du IIô u frôn fhô gIo I. WAIS fhay cho chu WIde Area
InformafIon Servers - ca c server fhông fIn dIô n rô ng, |fình co do c Ia
vays - ca ch fhu c, duo ng) va no Ia mô f hô fhô ng duo c fhIô f kô dô Ia y
fhông fIn fu ma ng.

Nhu ng nguo I pha f frIô n WAIS Iu c da u Ia nhu ng chuyôn gIa vô co so
du IIô u va Ia y fhông fIn o ca c ma y ThInkIng MachInes, AppIe
Compufer, va Ðov Jones |du ng Ia ma y Ðov Jones pha f ha nh fa p
chi WaII Sfreef). Ma c du no duo c pha f frIô n dô cung ca p fruy xua f
dô n ca c co so du IIô u co so hu u chu , cha ng ha n ca I ma Ðov Jones
ba n, pha n Io n ca c fhông fIn fruy xua f duo c qua WAIS cho dô n hIô n
nay Ia mIô n phi. ThInkIng MachIne ngay ca co n duy frì mô f sIôu
ma y finh ConnecfIon MachIne CM-5 frôn Infernef da nh cho fruy
xua f WAIS mIô n phi.

Vo I WAIS, ba n nha p va o mô f bô ca c fu mô fa nhu ng gì ba n muô n
fìm va WAIS se da o va o ba f ky mô f fhu vIô n na o ba n chI ra, dô fìm
nhu ng fa I IIô u du ng vo I yôu ca u cu a ba n. Không gIô ng nhu ArchIe
va VeronIca, WAIS fìm nô I dung ca c fa I IIô u fhay vì chI Ia ca c fu a.
ÐIô u na y ba f server pha I Ia m vIô c nhIô u hon |do Ia Iy do ma ma y
ThInkIng MachInes pha I nha y va o - sIôu ma y finh cu a no Ia m công
vIô c fìm kIô m na y ra f fô f), nhung cu ng Ia m cho vIô c fìm kIô m fhông
fIn cu a ba n dô hon nhIô u bo I vì ba n không phu fhuô c va o mô f fu a
dô do aI do dua ra.

WAIS cu ng su du ng hô I da p fhich ho p, co nghIa Ia sau khI WAIS
fhu c hIô n mô f fa c vu fìm kIô m, no fra Ia I mô f danh sa ch ca c fa I IIô u
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 278
co ve du ng vo I yôu ca u cu a ba n. Ða n co fhô nhìn va o do , va nô u
WAIS da không fìm ra du ng nhu ng gì ba n muô n, ba n co fhô nha n
ra nhu ng gì du ng nha f |fhich ho p nha f) va ba o WAIS fìm nhu ng gì
gIô ng nhu fhô .

Ta I sao Z39.50 Ia fô f cho ba n

Trong mô f foa nha vô danh o qua ng fruo ng TImes Square o fha nh
phô Nev York, co mô f fô chu c nho go I Ia VIô n TIôu chua n Quô c gIa
My |AmerIcan NafIonaI Sfandard InsfIfufe - ANSI) dang Iao dô ng
dô cuô c sô ng chu ng fa duo c dô da ng hon. Vi du , mô f fIôu chua n
ANSI vô bo ng de n ba o da m ra ng du ba n mua bo ng de n hIô u gì, no
cu ng kho p vo I ô ca m o nha ba n.

Ða ng chuong frình ma WAIS du ng dô fruyô n fhông vo I ca c kha ch
ha ng va server cu a no fhì du a frôn, mô f ca ch da ng nga c nhIôn, mô f
fIôu chua n chinh fhu c cu a ANSI go I Ia Z39.50 |ca c fIôu chua n
fhuo ng co ca c fôn Ia Ia m nhu fhô , chI don gIa n do Ia fIôu chua n fhu
50 duo c chua n y bo I nho m fhu 39 frong ban khoa ho c fhu vIô n).

Z39.50 dInh nghIa ca c quI Iua f ma mô f ma y finh du ng dô fruyô n
mô f yôu ca u Ia y fhông fIn sang mô f ma y finh kha c va ca c Iua f
fruyô n fra Ia I kô f qua . Ca c hô fhô ng frôn fhô gIo I du ng WAIS vì
pha n Io n ca c fhu vIô n do I ho I nhu fhô .

Ðua WAIS va o pha n Io n ca c hô fhô ng Ia y fhông fIn dang co ma no I
ngôn ngu Z39.50 fhì kha don gIa n, fha nh ra ba n co fhô mong Ia co
fhôm nhIô u nguô n WAIS xua f hIô n frong fuong IaI khI ca c co so du
IIô u fhu vIô n hIô n nay dang fro nôn WAIS hoa .

H!NC TIN VÐ VIÐ C Ð! NC WAIS

Tru phI ba n ru ng mình khI nghI dô n vIô c da u song song vo I mô f
chIôc xe 18 ba nh frong fha nh phô , ba n co Ie se không hô ho I vo I gIao
dIô n do ng Iô nh !nIx chua n vo I WAIS. Nhu ng aI fhich WAIS dô u no I
ra ng gIao dIô n WAIS !nIx chua n vu a xa u, vu a Iuô m fhuô m va ga n
nhu Ia không du ng duo c. TôI không fhô no I Ia nhu ng nguo I không
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 279
fhich du ng WAIS se nghI sao vô gIao dIô n do |if nha f Ia không pha I
frong mô f cuô n sa ch duo c xô p ha ng cao nhu cuô n na y).

May Ia co n co ca c chuong frình gIao dIô n kIô u vIndovs frôn da sô
ca c hô vIndovs |gô m XvIndovs va ca c bIô n fhô cu a no , MIcrosoff
WIndovs, va Macs) Ia m cho WAIS co n du ng duo c.

Nô u ba n co fruy xua f dô n mô f gIao dIô n nô n vIndovs, ha y du ng no
ba ng mo I gIa . Ða n không chI se ha nh phu c hon, ma co n Ia m duo c
nhIô u vIô c hon frôn gIao dIô n do ng Iô nh.

TôI nôn no I cho ba n bIô f ra ng fa f ca ca c fhông fIn fruy xua f duo c
ba ng WAIS cu ng co sa n frôn Copher va WWW |WorId WIde Web).
TôI ba o cho ba n dIô u na y dô nô u ba n ma f kIôn nha n vo I WAIS -
hoa c no ma f kIôn nha n vo I ba n |không nghe ba n) - fhì ba n cu ng bIô f
Ia co n nhu ng phuong a n kha c. Ðu sao dI nu a fhì sau day cu ng Ia
ca ch dô ba n ba f da u.

Copher WAIS

Ðu ng WAIS qua Copher fhì don gIa n fhôI. Tìm menu WAIS frong
không gIan Copher. |fu menu chinh cu a Copher me , cho n Ofher
Copher and InformafIon SIfes rô I WAIS Ðased InformafIon). Tu do ,
cho n mô f nguô n WAIS |hIô n ra nhu mô f mu c fìm kIô m) va go fu ca n
fìm va o. Copher fIô n ha nh fa c vu fìm kIô m WAIS va cho ba n mô f
menu ca c fa I IIô u fìm ra. Ða n không ca n cho n nhIô u nguô n va cu ng
không fhô du ng da c dIô m hô I da p fhich ho p |se mô fa sau), nhung
no cu ng dô hon Ia m vIô c vo I gIao dIô n chua n khu ng khIô p kIa.

Ða n cu ng co fhô va o WAIS fu WorId WIde Web. Xem chI fIô f o
chuong 22.

WAIS va phuong fIô n

Tru phI ba n du may ma n co mô f chuong frình kha ch ha ng WAIS o
chô mình |fhu ca c Iô nh vaIs, svaIs, va xvaIs), ba n pha I feInef va o
mô f ma y co no . Ha y feInef va o Quake.fhInk.com, nha cu a WAIS, va
IogIn va o Ia vaIs. Chua n bI do I mô f Iu c vì no kho I dô ng cha m.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 280

Nhu ng ca ch suy nghI mo I

Ma c du WAIS cho fruy xua f dô n ha ng fa n nhu ng fro vo va n, no
cu ng không ha n Ia fhan fhIô n vo I nguo I su du ng. Ða n cu ng pha I ho c
ca ch no I chuyô n vo I no . Vi du ba n vu a nghe no I dô n mô f phuong
pha p frI ho I da u mo I va muô n fìm fa f ca nhu ng fhông fIn no I vô IIô u
pha p na y, ca c IIô u pha p kha c, va chu ng ho I da u no I chung, ba n
cu ng không fhô ba f da u ba ng ca ch go va o no I cho fôI nghe vô ho I
da u na o.

Tìm o dau

WAIS ba f da u ba ng ca ch IIô f kô mô f danh sa ch da I ca c co so du IIô u
ma no sa n sa ng fìm:

SWAIS Cho n nguô n nguô n: 460

# Server Source ChI phi

001: [archie.au} aarnet-resource-guide Miïîn phñ

002: [munin.ub2.lu.se} academic_email_conf Miïîn phñ

003: [wraith.cs.uow.edu.au} acronyms Miïîn phñ

004: [archive.orst.edu} aeronautics Miïîn phñ

005: [ftp.cs.colorado.edu} aftp-cs-colorado-edu Miïîn phñ

006: [nostromo.oes.orst.ed} agricultural-market-news Miïîn phñ

007: [archive.orst.edu} alt.drugs Miïîn phñ

008: [wais.oit.unc.edu} alt.gopher Miïîn phñ

009: [sun-wais.oit.unc.edu} alt.sys.sun Miïîn phñ

010: [wais.oit.unc.edu } alt.wais Miïîn phñ

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 281
011: [alfred.ccs.carleton.} amiga-slip Miïîn phñ

012: [munin.ub2.lu.se } amiga_fish_contents Miïîn phñ

013: [coombs.anu.edu.au} ANU-Aboriginal-Studies $0/ phuá t

014: [coombs.anu.edu.au } ANU-Asian-Computing $0/ phuá t

015: [coombs.anu.edu.au } ANU-Asian-Religions $0/ phuá t

016: [150.203.76.2} ANU-Australian-Economics $0/ phuá t

017: [150.203.76.2} ANU-CAUT-Academics $0/ phuá t

018: [coombs.anu.edu.au } ANU-CAUT-Projects $0/ phuá t

Tu y ba n muô n xem ca I na o frong sô ga n 500 server. ÐIô u do co
nghIa Ia ba n xem danh sa ch va cô xa c dInh xem fhông fIn ba n fìm
co kha nang na m frong mô f frong ca c co so du IIô u co fu a dô ma ba n
fha y. Không co chu dô na o Ia không ro . WAIS bao gô m nhu ng co so
du IIô u nhu:

Giúá i chiïm tinh
Toaâ thûúå ng thêím
Tin tûá c vïì Tantric
Gia cêìm
Quaran (böå kinh Cö ran cuãa àaå o Höìi)

Ham ho va o ca c danh sa ch cu a WAIS

KhI ba n nhìn va o danh sa ch ca c co so du IIô u, cho n nhu ng co so du
IIô u na o co kha nang chu a ca c fhông fIn ba n ca n. Ðu ng |hay j |vIô f
fhuo ng) dô dI chuyô n xuô ng duo I cu a danh sa ch. Ðu ng | hay k |vIô f
fhuo ng) dô dI Iôn.

Ca c nguô n duo c IIô f kô fheo fhu fu chu ca I, va ba n co fhô Ia f frang
xuông ba ng J vIô f hoa hay CfrI-V hay CfrI-Ð. Ða n co fhô Ia f frang
Iôn Ia I ba ng K vIô f hoa hay CfrI-!. Ðanh sa ch duo c cuô n vo ng dô dI
qua cuô I danh sa ch fhì Ia I Iôn da u |va nô u dI qua da u danh sa ch, Ia I
dô n cuô I).
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 282

Nô u ba n bIô f fôn mô f nguô n, ba n co fhô fìm fôn do ba ng ca ch du ng /
|da u che o) fheo sau Ia mô f fôn. Ða n không ca n pha I bIô f foa n bô
fôn; WAIS fìm ba f ky xau ky fu na o ba n dua cho no , ba f da u vo I ky
fu da u fIôn cu a chô va o fìm. Nô u ba n cho chu !SÐ, no fìm !SNÐT
nhung nô u cho chu NÐT no không fìm ra. WAIS Iuôn ba f da u o da u
danh sa ch, nôn ba n ha y cô du ng mô f xau ky fu kha don nha f mô f fi.

Sau khI xem nguô n frong danh sa ch, ba n co fhô dInh vI con fro Iôn
do ba ng ca ch ba m sô hIô u cu a nguô n. Chu y : ÐInh vI con fro Iôn mô f
nguô n va fha f su cho n nguô n do dô WAIS du ng fhì không fha f su Ia
gIô ng nhau. Nhu va y fhì don gIa n qua .

Ðô cho n mô f co so du IIô u, dInh vI con fro Iôn do ng chu a co so du
IIô u ma ba n quan fam rô I ba m fhanh khoa ng fra ng hay da u cha m
|.) Ða n cu ng nôn cho n nhIô u co so du IIô u cho WAIS fìm nôu ba n
fha y chu ng dô u hu a he n. Nô u, sau khI xem fa f ca ca c fôn co so du
IIô u duo c IIô f kô, ba n va n không fha y ca I na o fhich ho p cho mình,
ba n nôn cho n mô f co so du IIô u go I Ia Thu mu c cu a ca c Server
|ÐIrecfory of servers) va fìm ca c co so du IIô u kha dI hon frong do .

Tìm ca I gì

Ðô chI WAIS fìm mô f ca I gì do frong mô f co so du IIô u - ngay ca co
so du IIô u cu a ca c co so du IIô u - no ca n pha I bIô f Ia fìm ca I gì. Ða n
pha I cung ca p cho no ca c fu khoa chI ra ra ng ca c fhông fIn no fìm ra
Ia fhich ho p. Vi du , khI fôI fhu fìm fhông fIn vô bô nh ho I da u
|baIdness), fôI dua va o WAIS fu khoa sau: baId skIn head medIcIne
|fhuô c cho ca I da u co da bI ho I)

WAIS fra Ia I nhu sau:

SWAIS Cho n nguô n nguô n: 460

# Server Source ChI phi

001: [archie.au} aarnet-resource-guide Miïîn phñ

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 283
002: [munin.ub2.lu.se} academic_email_conf Miïîn phñ

003: [wraith.cs.uow.edu.au} acronyms Miïîn phñ

004: [archive.orst.edu} aeronautics Miïîn phñ

005: [ftp.cs.colorado.edu} aftp-cs-colorado-edu Miïîn phñ

006: [nostromo.oes.orst.ed} agricultural-market-news Miïîn phñ

007: [archive.orst.edu} alt.drugs Miïîn phñ

008: [wais.oit.unc.edu} alt.gopher Miïîn phñ

009: [sun-wais.oit.unc.edu} alt.sys.sun Miïîn phñ

010: [wais.oit.unc.edu } alt.wais Miïîn phñ

011: [alfred.ccs.carleton.} amiga-slip Miïîn phñ

012: [munin.ub2.lu.se } amiga_fish_contents Miïîn phñ

013: [coombs.anu.edu.au} ANU-Aboriginal-Studies $0/phuá t

014: [coombs.anu.edu.au } ANU-Asian-Computing $0/phuá t

015: [coombs.anu.edu.au } ANU-Asian-Religions $0/phuá t

016: [150.203.76.2} ANU-Australian-Economics $0/phuá t

017: [150.203.76.2} ANU-CAUT-Academics $0/phuá t

018: [coombs.anu.edu.au } ANU-CAUT-Projects $0/phuá t

WAIS ghI Ia I kô f qua fìm kIô m cu a no fheo ca p dô fu 0 dô n 1000,
1000 duo c ga n cho mu c fìm du ng vo I fIôu chua n cu a ba n nha f. |ca c
con sô na y chI fhich ho p vo I fa c vu fìm kIô m cu a ba n; ca I du ng nha f
Iuôn Iuôn Ia 1000, ma c du no không duo c du ng dô n nhu va y). Kô f
qua fìm kIô m duo c sa p fhu fu , frôn cu ng Ia dIô m ca p dô cao nha f.
Nhìn xa hon mô f da u va o, du ng ca c ky fu dInh vI va cho n nhu khI
cho n ca c nguô n dô cho n no |xem pha n "Ham ho va o ca c danh sa ch
cu a WAIS" o pha n fruo c cu a chuong na y).
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 284

Sau khI ba n cho n no , mu c 001 xua f hIô n nhu sau:

Catalogs of Autosomal Dominant, Autosomal Recessive, and X

Linked Phenotypes

|Ho I da u mang finh dI fruyô n, va mô f phenofype Ia mô f da c finh
xa c dInh bo I dI fruyô n, nôn day cu ng Ia mô f noI hu a he n dô fìm
va o). Nho ra ng day Ia fhu mu c cu a ca c server. Cu ng vo I finh kInh dI
cu a gIao dIô n na y, dô fha f su Ia y duo c fhông fIn ma ba n ca n, ba n
pha I ITP vô danh |xem chuong 16) va o chô da duo c IIô f kô va che p
ca c fIIe ma no fìm fha y va o ma y finh cu a ba n. Hoa c su du ng Copher
hay WorId WIde Web |ChI fIô f vô WWW xem chuong 22). Nhu sa p
fo I ba n se fha y, không pha I fa f ca c ca c gIao dIô n WAIS dô u hu dô n
nhu fhô na y dau. Vi du xvaIs cho phe p ba n fhôm mô f nguô n mo I
va o danh sa ch nguô n va fìm o do .

Co finh fu y cho n mô f ca ch cha f che

Ða ng hIô n fhI cu a server WAIS duo c xa c dInh ba ng ca c fu y cho n,
mô f va I frong sô do co fhô co ich dô I vo I ba n. Ðô xem va da f ca c
fhIô f Ia p fu y cho n, ba m o |vIô f fhuo ng).

SWAIS OpfIon SeffIngs OpfIons: 6

# Option Value

001: Widetitles on

002: sortsources on

003: sourcedir tmp/sources-user.13337/

004: commondir /sources/

005: paperpause on

006: maxitems 40

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 285
Tu y cho n widetitle cho ba n fôn frôn Infernef hoa c dIa chI cu a
server. Nô u ba n không quan fam dô n nhu ng fhu na y, ba n co fhô fa f
hIô n fhI cu a no .

Nôu sortsources Ia off, ca c nguô n se duo c hIô n fhI fheo fhu fu ma
WAIS fìm ra fhay vì fheo mu c dô fhich ho p.

Tu y cho n Maxitems xa c dInh sô Ia n WAIS fìm ra fruo c khI fra vô
kô f qua .

Ðô fhay dô I mô f fu y cho n, cho n no ngay khI ba n cho n nguô n |ba ng
ca ch da u fIôn Ia dInh vI con fro Iôn du ng do ng cu a fu y cho n do va
ba m khoa ng fra ng, hoa c fham chIô u dô n fu y cho n fheo sô hIô u). Ðô
fhay dô I gIa frI fu on qua off hay nguo c Ia I, ba m fhanh khoa ng
fra ng. Ðô fhay dô I ca c gIa frI kha c, ba m fhanh khoa ng fra ng rô I
dua gIa frI mo I va o fa I da u nha c.

Ca c fa c vu fìm kIô m don gIa n

WAIS fha f su Ia bIô f nhIô u fhu , va nô u ba n cho n du ng fhu do , ba n
se dô da ng ha I Io ng. Vi du gIa su ba n muô n bIô f nhu ng công fhu c
Ia m ba nh pafô anh da o mo I. Nô u ba n cho n ca c nguô n recIpes |công
fhu c) hay usenef-cookbooks |nho m fha o Iua n usenef vô sa ch da y
nau an) va fu khoa cherry |anh da o) va pIe |ba nh pafô), WAIS se
vuI mu ng cung ca p cho ba n mô f danh sa ch fuyô f vo I nhu ng cho n
Iu a:

SWAIS Search ResuIfs Ifems: 40

# Score Source TIfIe IInes

001: [1000](cmns-moon.think) cherry cheese-1(D)usenet Cookbook 60

002: [1000](recipes) shafer@rig Re bakery collection veg App 445

003: [917] (cmns-moon.think) blkforest-pie(d) usenet Cookbook 61

004: [760] (cmns-moon.think) cherry-pilaf(m) usenet Cookbook 110
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 286

005: [732] (cmns-moon.think) cheesecake-4(d) usenet Cookbook 65

006: [693] (recipes) Sanjiv Sin Re: request Pumpkin Pie 302

007: [654] (recipes) shafer@rig Re: collection bakery Pumpkin 291

008: [519] (cmns-moon.think) pumpkin-pie-3(d) usenet Cookbook 87

009: [500] (cmns-moon.think) grape-pie(d) usenet Cookbook 57

010: [491] (cmns-moon.think) straw-rhu-pie(d) usenet Cookbook 73

011: [482] (cmns-moon.think) sweepto-pie(d) usenet Cookbook 48

012: [482] (cmns-moon.think) lemon-pie(d) usenet Cookbook 56

013: [481] (recipes) arielle@ta Re: collection : Vinegar pie 155

014: [473] (cmns-moon.think) frango-pied usenet Cookbook 64

015: [462] (recipes) arielle@ta Re: Sweet Potato Pie 180

016: [462] (recipes) arielle@Cheesecakes 1105

017: [454] (cmns-moon.think) spanakopita - 2(m)usenet Cookbook 108

018: [454] (cmns-moon.think) pumpkin-pie-2(d) usenet Cookbook 51

ÐIKIORÐST-PIÐ|Ð) xem ra co ve IôI cuô n, nôn fôI cho n mu c fhu 3
va ba m fhanh khoa ng fra ng. WAIS dI dô n do va Ia y no , hIô n ra cho
fôI nhu sau:

black forest-pie(d) usenet Cookbook blaackforest-pie(d)

BLACK FOREST-PIE

BLACK FOREST-PIE - A rich chocolate/cheery pie

I got this recipe from my mom, I don't know where she got it, it is very rich, so
be careful !

ingrdients (1 pie)
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 287

1 pie crush, cooked

3/4 cup sugar

1/3 cup unsweetened cocoa

2 Tbsp flour

1/4 cup butter

1/3 cup milk

2 eggs, beaten

1 1/4 lb cherry pie filling (one large can)

8 oz whipped cream

1 oz uunsweetened chocolate, coarsely grated

PROCEDURE

(1) Prepare your favorite crust for a filled 1-crust pie.

(2) Preheat oven to 350 deg. F. In a medium saucepan, combine sugar, cocoa
and flour; add butter and milk. Cook until mixture begins to boil, stirring
constantly. Remove frorm heat.

(3) Add small amount of hot mixture to eggs, mix well, then fold egg mixture
into the chocolate mixture.

(4) Fold 1/3 of the pie filling into chocolate mixture; save the rest for the
topping. Pour chocolate mixture into pie crust.

(5) Bake at 350 deg. F. for 35-45 minutes or until center is set but still shiny.
Cool and chill one hour.

(6) Whip the cream. Combine two cups whipped creamand grated chocolate
and spread over cooled pie. Top with remaining pie filling, and remaining
whipped cream. Chill at least half an hour before serving.

NOTES

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 288
I use a pre-mixed whipped topping rather than real whipped cream when I
make this pie.

RATING

Difficulty: easy. Time: 30 minutes preparation. 3 hours cooking and cooling.
Precision: measure the ingredients.

CONTRIBUTOR

Darrell Walker

Hewlette Packard, Cupertino, California, USA.

hplabss!hpesocl!walker

Àïí hiïå n ra maâ n hònh kïëtiïëp, bêëm thanh khoaãng trùæng.

Nïëu baå n muöën WAIS gúãi cho baå n möå t baâ i baá o, bêëm m (viïët thûúâ ng). WAIS chúâ
baå n àûa vaâ o àõa chó email cuãa baå n.

Sau khI ba n hoa n fa f vo I Iu a cho n hIô n fho I, ba m q |vIô f fhuo ng).
WAIS do I ba n Press any key fo confInue. KhI ba n ba m phim ba f ky
ba n quay Ia I ma n hình Search ResuIfs. Iu c na y xem nhu ng kô f qua
WAIS fìm ra cho ba n.

Sau khI xem xong, ba m s |vIô f fhuo ng) dô quay Ia I ma n hình cho n
nguô n va ba f da u mô f fa c vu fìm kIô m mo I hoa c q |vIô f fhuo ng) dô
fhoa f.

Ðô fìm nhu ng chu dô Io mo hon, ba f da u vo I mô f sô fu khoa chung,
pha m vI rô ng. KhI WAIS fìm ra ca c kô f qua , ba n nhìn va o do dô
fInh chInh ca c fa c vu fìm kIô m sau cho duo c chuyôn bIô f hon.

WIndovs va o WAIS

Nô u ba n pha I Ia m nhu ng nghIôn cu u nghIôm fu c, hoa c nô u ba n
pha I Ia m no fhuo ng xuyôn, ha y fìm ca ch co mô f chuong frình cIIenf
WAIS do I sau, nhu xvaIs frôn !nIx hay WInWaIs frôn MIcrosoff
WIndovs. Chu ng cho ba n nhu ng chu c nang nang cao dô fhôm va o
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 289
ca c nguô n hoa c ngay ca fhIô f Ia p ca c kIô u dô khI co fhông fIn mo I
duo c fìm ra, cIIenf se cho ba n bIô f. Ðay gIo chu ng fa fhu fìm kIô m
vo I WInWaIs.

WInWaIs Ia chuong frình cIIenf WAIS duo c vIô f o cuô c ÐIô u Tra
ÐIa Cha f My |fhuô da nh frôn công vIô c Ia m cu a ba n). No co va I da c
finh da c bIô f cho phe p ba n cho n ca c IIôn kô f dIa cha f ba ng ca ch
quay va pho ng fo fhu nho hình a nh fra I da f, nhung vì pha n Io n ca c
co so du IIô u WAIS không no I dôn ca c kInh dô va vI dô , nôn fôI chI
no I dô n nhu ng va n dô co ba n.

KhI ba n ba f da u WInWaIs, ba n fha y no hIô n ra mô f ma n hình ra f
ba n rô n vo I Iô n ngô n ca c vu ng va nu f ba m, phu ho p vo I mô f chuong
frình u ng du ng phu c fa p nhu WAIS. WInWaIs không bIô f vô ca c
nguô n du IIô u co fhô co , fha nh ra fruo c khI ba n fìm kIô m, ba n pha I
fìm Thu mu c cu a ca c server dô fìm ra ca c nguô n da ng quan fam,
sau do fhôm ca c nguô n ma no fìm fha y va o danh sa ch ma WInWaIs
bIô f.

Ða u fIôn ba n pha I cho n nguô n su du ng ba ng ca ch nha y va o nu f
ba m Sources, nu f fo o phia frôn bôn fra I duo I menu IIIe frong hình
21-1. Iu c na y, chI co nguô n Thu mu c ca c Server, nha y va o do dô
dua no va o frong danh sa ch fìm kIô m. Rô I nha y va o Ðone.

Ðô Ia y mô f mu c fìm fha y na o do , nha y ke p |haI Ia n) o do . Sau khI
nha y haI Ia n va o mu c fìm fha y da u fIôn, recIpes.src, WInWaIs hIô n
no ra frong mô f cu a sô nhu frong hình 21-3.

Ca c nguô n duo c WAIS chI ra frong mô f da ng fhu c da c bIô f, hoI xa u.
Ðay co ve Ia mô f nguô n da ng fIn ca y, nôn fôI dua no va o danh sa ch
fhuo ng fru c ba ng ca ch nha y va o nu f Save |nu f co hình dIa mô m o
go c frôn bôn fra I o hình 21-3). Nô u day Ia mô f fa I IIô u fhuo ng ky ,
ha nh dô ng na y se ca f no va o mô f fIIe. Nhung bo I vì no Ia mô f nguô n
cu a WAIS, nu f Save se hIô n ra mô f cu a sô cho phe p ba n dIô u chInh
ca c fham sô cu a nguô n - fhuo ng cu ng không pha I Ia mô f y fuo ng
hay. Nha y va o Add rô I Ðone dô fhôm nguô n na y va o danh sa ch cu a
WInWaIs. Sau do fhôm nguô n fhu haI va o fheo cu ng ca ch na y.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 290
O, fìm kìa !

Ðay gIo fhì ba n da sa n sa ng dô ba f da u fìm kIô m fha f su . Ða u fIôn
ba n fhôm haI nguô n ma ba n vu a fìm ra va o danh sa ch ca c nguô n
fìm kIô m. |Nhu ng gì ba n vu a mo I fhôm va o danh sa ch cu a WInWaIs
nhung chua dua va o danh sa ch fìm kIô m Iu c na y). Ða n fhôm va o
danh sa ch ca c nguô n Ia n nu a ba ng ca ch ba m va o nu f Sources va o
nha y va o haI nguô n mo I xua f hIô n o cu a sô bôn duo I cu a ma n hình
Sources. Nha y va o nu f Ðone dô fro Ia I ma n hình chinh.

No I mô f ca ch fhich ho p

Sau khI ca f ba n sao công fhu c Key IIme PIe, cuô n ma n hình xuô ng
xem danh sa ch fa I IIô udô fìm ca I mình quan fam. Công fhu c ba nh
bi ngô |PumpkIn Cake) xem chu ng co ve fhu vI. Co công fhu c na o
kha c fuong fu không7 Iu c na y Ia ca n dô n fìm kIô m fhich ho p |nha y
khI cho n ma không ca n ra ngoa I server dô Ia y fa f ca ) va ke o no va o
gIu a cu a sô . Ha nh dô ng na y cu ng dua fhôm no va o danh sa ch
SImIIar fo |fuong fu vo I) ca c fa I IIô u fhich ho p. Nha y va o Search Ia n
nu a, va WAIS fìm fhôm ca c công fhu c gIô ng nhu PumpkIn Cake.

Ðu ng nhu ba n nghI, công fhu c PumpkIn Cake co ve Ia công fhu c
fhich ho p nha f o day, ma c du mô f va I kha nang kha c xem ra cu ng
fhu vI.

WAIS va o bình mInh

Vo I mô f chuong frình cIIenf do I sau, WAIS Ia mô f ca ch cu c ky ma nh
dô fìm frôn ca c co so du IIô u. Ha ng fram nguô n WAIS mIô n phi co
frôn Infernef, va nga y ca ng xua f hIô n fru c fuyô n nhIô u nguô n
WAIS. Vi du nhu Ðov Jones fham gIa va o WAIS dô cung ca p dIch
vu fIn fu c fru c fuyô n, chu a van ba n vô fa p chi WaII Sfreef qua
nhIô u nam va nhu ng fa p chi kha c. WAIS co Ie Ia fuong IaI cu a vIô c
fìm ca c fhu vIô n va Ia y fhông fIn, fha nh ra nôn ho c no fu bay gIo .

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 291
Chuong 22

HON CA SIÐ!, NO IA C! C SIÐ!: MA NC WORIÐ WIÐÐ WÐÐ
Nô u ba n nghI ra ng cha c pha I co mô f ca ch kha c dô hon, fhì qua Ia co
fha f. Mô f buo c nha y vo f dô Ia m cho ma y finh fro nôn phô du ng ca
cho nhu ng bô o c bình fhuo ng Ia cô ga ng ca I fIô n fuong fa c gIu a ma y
finh va nhu ng bô o c do . Nhu ng nô Iu c na y Ia m cho ma y finh ca ng
Ia m nhu ng gì con nguo I muô n Ia m, hon Ia con nguo I cô Ia m cho
gIô ng ma y finh.

World Widw Web -hay WWW hay Web dô I vo I nhu ng nguo I ba n cu a
no - Ia mô f buo c fIô n Io n frong qua frình fìm kIô m fhông fIn nhanh,
ma nh va ca m finh. WWW du a frôn mô f ky fhua f go I Ia hyperfexf -
sIôu ngu ca nh - |nga y nay chinh xa c hon go I Ia hypermedIa, bo I vì
no xu Iy hình a nh va am fhanh cu ng nhu van ba n). Hyperfexf Ia n
da u fIôn duo c mô fa ca ch day ga n 20 nam nhu ng chI bay gIo no mo I
co ca c pha n mô m su du ng rô ng ra I.

Ma c du ca c kha I nIô m hyperfexf da co nhIô u, vIô c fa o ra nhu ng ky
fhua f dô dua chu ng va o cuô c sô ng fha f Ia mô f fha ch fhu c. Ðo do ,
ma c du hyperfexf co fhô Ia ca ch fô f nha f dô Ia y du IIô u, no không
nha f fhIô f Ia ca ch nhanh nha f. Ca I da f fhông fIn dô Ia y fheo kIô u
hyperfexf va n co n ra f phIô n foa I va do cu ng Ia mô f Iy do fa I sao ca c
fhông fIn chua duo c co sa n fheo da ng hyperfexf.

Hyperfexf: mô f hô I fuo ng

Thua f ngu va kha I nIô m hyperfexf duo c pha f kIô n nam 1969 do Ted
NeIson, mô f nguo I nhìn xa frông rô ng nô I fIô ng frong nga nh ma y
finh da nghI vô mô I IIôn hô gIu a ma y finh va van chuong frong vo ng
if nha f Ia 25 nam finh dô n nay - da ba f da u khI không aI fIn ra ng co
fhô co mô f mô I IIôn hô nhu fhô fô n fa I. HaI muoI nam fruo c, anh fa
fuyôn bô ra ng nguo I fa co fhô co ma y finh bo fu I vo I bao da va day
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 292
deo |fôI cu ng chua fha y ca I day deo na y nhu fhô na o nhung nô u
không fhì anh fa da chô f vo I fôI).

Tro Ia I nam 1970, Ted NeIson ba o fôI ra ng chu ng fa co fhô co nhu ng
ma y finh vo I ma n hình không ma c fIô n frôn ba n vo I nhu ng hô
fhô ng hyperfexf sIôu dô hoa . "Khô.ô....ng", fôI no I, "Vo I hyperfexf
ba n ca n pha I co nhu ng ma y finh Io n vo I bô nho Io n va ma n hình
phan gIa I cao". Ca haI chu ng fôI dô u du ng, dI nhIôn, bo I vì nhu ng gì
chu ng fôI co frôn ba n va o nam 1993 Ia nhu ng ca I ma y finh nho cha y
nhanh hon ca nhu ng ma y finh Io n cu a nam 1973 nhIô u bô nho hon
va ma n hình fô f hon.

Trong nhIô u nam, nhIô u du a n hyperfexf dô n rô I dI, kô ca du a n o
Ða I ho c fô ng ho p Ðrovn |ma Ted Ia mô f fha nh vIôn) va mô f o VIô n
NghIôn cu u Sfandford |da ng Ia mô f du a n co a nh huo ng nha f frong
IIch su finh foa n vì no pha f mInh ra cu a sô ma n hình va con chuô f).

Hô hyperfexf cu a Ted, Ðu a n Xanadu, Ia kô f qua Ia m vIô c khoa ng
15 nam, vo I nhIô u nguô n fhIô f Ia p fa I chinh va qua n Iy , nhung cu ng
co nhIô u nguo I nha y va o fham gIa. Ðu a n nha n ra nhIô u va n dô ma
ca c du a n kha c bo qua. Ða c bIô f Ted hình dung ra duo c ca ch fra
fIô n công cho ca c fa c gIa frong mô f hô fhô ng hyperfexf, ngay ca khI
mô f fa I IIô u co nhIô u pha n nho IIôn kô f vo I nhu ng fa I IIô u kha c va
nhu ng fa I IIô u chu a nhu ng frich yô u ca c pha n frich da n fu ca c fa I
IIô u kha c. Trong mô f fha p ky , nam na o fôI cu ng nghe no I ra ng
Xanadu se duo c ra duo ng va o nam fo I, nam nay fôI cu ng hy vo ng Ia
ho no I du ng.

Ða f duo c ca I gì Io n

Nô u ba n fu ng Ia m mô f nghIôn cu u frong mô f IInh vu c ba n if bIô f,
ba n se va o frong mô f fhu vIô n xem xe f ca c fhe sa ch. Ða n ba f da u
vo I mô f sô fhông fIn, cha ng ha n nhu chu dô hay fôn. Ðu cho ba n co
vIô f ra fa f ca nhu ng y fuo ng, ba n cu ng pha I cho n mô f frong sô do va
ro I ngan ke o cu a ba n qua ca I kô fIô p. o day ba n Ia I ba f da u va Ia n
Ia n, vIô c fìm kIô m co fhô da n ba n sang mô f huo ng hoa n foa n kha c.

Nô u ca ng co nhIô u da n da f cho ba n dI fheo, ba n nôn Iuu du pho ng,
xem Ia I nhu ng cho n Iu a cu a ba n fruo c do , va xem mô f huo ng kha c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 293
co fhô mang Ia I ca I gì. Nô u ba n co ghI chu ca n fha n, dIô u na y co fhô
kha dô da ng, nhung co fhô ba n se pha I do fìm Ia I nhIô u buo c da
qua.

Hyperfexf fô chu c du IIô u cho ca ch Ia y fhông fIn fheo kIô u na y. No
da f mô f ngo n fay Iôn mô f ngan ke o va mô f ngo n kha c frôn mô f
ngan ke o kha c v.v... dô gIu p ba n co ha ng fram ngo n fay frôn ca c
ngan ke o frôn kha p ha nh fInh. |Ða n nôn nghI ra ng no cu c rô ng
nhung Ia mô f hô chan rô f fhông fIn kha fhan fhIô n).

Trong nhu ng fhu vIô n bình fhuo ng |ca vo I sa ch Ia n vo I ma y finh),
fhông fIn duo c fô chu c phan ca p hoI fha I qua mô f fi, fheo fra f fu
fìm ra hay fheo fhu fu chu ca I. Nhu ng fra f fu na y cha ng pha n a nh
gì vô mô I quan hô gIu a nhu ng pha n fhông fIn kha c nhau. Trong fhô
gIo I hyperfexf, fhông fIn duo c fô chu c fheo mô I quan hô vo I nhu ng
fhông fIn kha c. Trong fhu c fô , ca c mô I quan hô gIu a ca c pha n fhông
fIn kha c nhau fhuo ng co gIa frI hon ba n fhan nhu ng fhông fIn do .

Hyperfexf cu ng cho phe p cu ng mô f bô ca c fhông fIn duo c duo c bô fri
nhIô u ca ch dô ng fho I. Trong mô f fhu vIô n fheo quI uo c, mô f cuô n
sa ch chI co fhô duo c kô o mô f chô fhôI, fha nh ra vi du nhu mô f cuôn
sa ch vô su c khoe fInh fha n duo c xô p Ioa I fheo Y ho c hay Tam Iy ho c,
nhung no không fhô dô ng fho I o haI chô . Hyperfexf không bI gIo I
ha n nhu fhô , va fhuo ng không co va n dô gì khI IIôn kô f nhu ng chu
dô ca vô fam Iy va y ho c dô I vo I cu ng mô f fa I IIô u.

Vi du nhu ba n quan fam dô n nhu ng gì a nh huo ng dô n mô f nhan va f
IIch su na o do cha ng ha n. Ða n ba f da u ba ng ca ch nhìn va o nhu ng
fhông fIn fIô u su co ba n: nga y va noI sInh, fôn cha me , fôn gIa o, va
nhu ng fhu co ba n da I Ioa I fhô . Sau do ba n mo rô ng frôn mô I su kIô n
ba ng ca ch bIô f xem nhu ng gì kha c da xa y ra va o fho I dIô m do co
IIôn quan dô n cô fa, va nhu ng a nh huo ng cu a fôn gIa o Iôn cô fa. Ða n
ve mô f bu c franh ba ng ca ch da f nhu ng go c ca nh na y Ia I vo I nhau va
hIô u ca c mô I IIôn kô f cu a chu ng - mô f bu c franh kho ve hon nô u chI
co ca c fôn va nga y.

Mô f hô fhô ng hyperfexf fa o ra ca c IIôn kô f gIu a ca c pha n fhông fIn
kha c nhau gIu p ba n co fhô fìm ra nhu ng fhông fIn IIôn hô . KhI ba n
ve ra nhu ng IIôn kô f gIu a nhu ng pha n fhông fIn do , ba n co fhô nhìn
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 294
fha y fruo c ca I ma ng nhô n duo c fa o ra bo I nhu ng IIôn kô f fhông fIn
do . ÐIô u kha da ng kô o WWW |Web) Ia o chô no nô I fa f ca ca c pha n
fhông fIn frôn kha p fhô gIo I, frôn nhu ng ma y kha c nhau, nhu ng co
so du IIô u kha c nhau, hoa n chInh nhu Ia không co IIôn kô f gì |mô f
da c dIô m ma ba n không bao gIo co duo c vo I ca c danh mu c fhe sa ch).

Ca m gIa c ma ng nhô n cu a fôI dang bI ngu a ran

Ca c server WWW kha c nhau fhu c hIô n ca c chuong frình duyô f
hyperfexf mô f ca ch kha c nhau. |Chu ng duo c go I Ia ca c frình duyô f
xe f - brovser - fhay vì Ia ca c frình do c - reader - mô f pha n Ia vì ba n
fhuo ng fô n nhIô u fho I gIan xem xe f dô n nhu ng mô I IIôn kô f fhay vì
Ia ba n fhan fhông fIn do , va bo I vì fa f ca chu ng dô u co kha nang cho
ba n fhôm va o nhu ng IIôn kô f va chu fhich cu a chinh ba n). Nô u ba n
hIô u duo c hyperfexf Ia no I vô ca I gì, ba n se dô hIô u ca ch no Ia m vIô c
hon frôn mô f frình duyô f xe f na o do . Hon nu a, nô u ba n fha y ra ng
frình duyô f xe f ba n dang du ng hoI bI kho , ba n co fhô fhu du ng mô f
frình kha c. Ca c frình duyô f xe f kha c nhau co nhu ng gIa dInh kha c
nhau vô kô f xua f cu a chu ng va ma y cu a ba n, va mô f frình duyô f xe f
kha c co fhô fhich ho p cho ba n hon. No cu ng gIô ng nhu dô ma c rIông
cu a ba n, ba n fhich nhu ng gì ba n fhich va cha ng aI khuyôn ba o gì
chuyô n na y duo c.

Ra f if ca c ma y chu frôn Infernef co frình duyô f xe f WWW cu a rIông
no , fha nh ra ba n ba f da u ba ng ca ch feInef dô n mô f server WWW
|xem chI fIô f vô feInef o chuong 14). Ða server công cô ng Ia

info.cem.ch (Thuå y Sô)
www.njit.edu (New Jersey)
hnsource.cc.ukans.edu (Kansas)

Mô I mô f server co mô f chuong frình duyô f xe f hyperfexf kha c nhau,
nôn fhu ca ba dô cho n ca I ba n fhich.

Ðu ng !nIversIfy of Kansas fhì IogIn Ia vvv:

Welcome to www at the University of Kansas

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 295
You are using a new WWW product called Lynx. For more information about
obtaining and installing Lynx please choose about Lynx

The current version of Lynx is 2.0.10. If you are running

an earlier version PLEASE UPGRADE !

WW souurces

For a description of WWW choose Web overview

About the WWW information Sharing project

WWW Information by Subject

WWW Information by Type

Lynx sources

University of Kansas CWIS

History Net Archives

Gopher sources

University of Minnesota Gopher Server (Home of the Gopher)

All the Gopher servers in the world

Trong hô WWW na y, ca c IIôn kô f hyperfexf duo c fô sa ng. Ðu ng ca c
phim mu I fôn dI Ia I o nhu ng chô ba n quan fam va bam Ðnfer.
Trong nhu ng hô fhô ng kha c, cha ng ha n nhu vvv.njIf.edu, ca c IIôn
kô f hyperfexf duo c chI ra bo I con sô bao frong ngoa c vuông, va ba n
cho n fheo sô cu a IIôn kô f na o ba n muô n:

NJIT WWW entry point[1]

gopher://chronicle.merit.edu/[2]

Overview of the Web[3]

NJIT Information Technology and World Wide Web Help[4]
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 296

Thông fIn ma ca c hô WWW co sa n pha n Io n Ia gIô ng nhau vì dô n
fho I dIô m na y không co sa n nhIô u du IIô u WWW, va fa f ca dô u nô I
vo I nhau. TôI du ng server cu a !nIversIfy of Kansas frong vi du cu a
mình vì no fhich ho p vo I ma y cu a fôI nha f. TôI muô n xem co n
nhu ng chu dô na o kha c, cho n Ðy Subjecf ba ng ca ch dI chuyô n con
fro dô n do va ba m Ðnfer. Sau day Ia mô f pha n nhu ng gì no hIô n ra:

Mathematics CIRM library (french). The International Journal of Analytical
and Eperimental Modal Analysis. Complex system.

Meteorology US weather, state by state. Satelite Images. Waether index. ANU
waether services

Movies Movie database browser

Music MIDI interfacing. Song lyrics (apparently disablled for copyright
reasons). UK Independant Music.

TôI fhich phIm a nh, nôn fôI dI chuyô n con fro dô n Movie database
browser va ba m Ðnfer Ia n nu a.

[image] A Hypertext move the Movie

[image]

Aug 25th.. Images Soon ?

[image]

Select the type of search you'd like to perform:

Movie people.....(multi Oscar winners) or

Movie titles.....(multi Oscar winners)

Searches the "rec.arts.movies" movie database system, maintained by Col
Needham et-al, using a mixture of Col Needham's movie database package
v2.6, and specially written scripts abd programs to search the databases.

Here is some information on list maintainers.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 297
Local users can access the database from the command line. See the Movie
Database directory in /well/lot.

If you have a comment or suggestion, it can be recorded here

[image]

HERE is a pre-1986 movie informatin gopher server. (at Manchester UK)
rec.arta.,ovies.reviews can be found here.

Ðay chI mo I Ia nô m fhu nhu ng gì fuyô f dIô u ma WWW co fhô Ia m.
Không nhu ng no co fhô nô I ba n va o fa f ca ca c co so du IIô u duo c fô
sa ng, no co n co fhô go I yôu ca u fìm kIô m cho ba n dô n Copher. Khô I
|Imagel chI ra nhu ng IIôn kô f dô n hình a nh; feInef chI xu Iy van ba n
fhay vì hình a nh, nôn no không fhô chI ra ca c IIôn kô f na y. |Nô u
may ma n ba n co mô f frình duyô f xe f WWW frôn ma y mình, no co
fhô hIô n Iôn mô f cu a sô vo I hình a nh ma ba n cho n fu 1 khô I
|Imagel.

Server Copher ma fôI cho n chu a ca c fhông fIn vô phIm a nh cho dô n
fruo c nam 1986. No yôu ca u fôI mô f xau ky fu dô fìm kIô m. TôI go
va o NIchoIson, va no fra Io I:

HERE: Nicholson

(file) the bridge on the river kwai

(file) chinatown

(file) the last detail

(file) one flew over the cuckoo's nest

(file) easy rider

(file) the shining

(file) the postman always rings twice

(file) five easy pieces

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 298
(file) terms of endearment

(file) reds

(file) carnal knowledge

(file) the last tycoon

Va nhIô u frang nu a, mô I fu a nô I dô n ca c fhông fIn fhôm vô phIm do .
Trong nhu ng vi du kha c, WWW vuI mu ng dua WAIS dô n cho ba n
nôu xa y ra ca c IIôn kô f da n dô n huo ng do |xem fhôm vô WAIS o
chuong 21).

Ðanh fIô ng va va n ma ng

Mô f da c dIô m fuyô f vo I kha c cu a WWW Ia ma ng ma y finh na y Iuôn
Iuôn duo c mo rô ng, va ba n co fhô fhôm va o do . Trong khI xem xe f
fhông fIn fu server Copher, WWW cho fôI dua chu gIa I cu a fôI va o.
WWW chI ro nhu ng chu gIa I o ca c mu c dô kha c nhau dô ba n co fhô
go p pha n va o su fang fruo ng cu a no . Ða n co fhô bình pha m vô chu
dô ma ba n dang do c, vô chu dô mo I muô n fha o Iua n, vô phIôn ba n
WWW na y, hay ba f cu mô f va n dô gì. Ða n co fhô dua chu gIa I duo I
fôn ba n hoa c vô danh. WWW fha m chi co n cho ba n dua ra mô f yôu
ca u fra Io I dô n nhu ng nguo I do c sau do .

Mô f ca ch kha c dI vo ng quanh frôn Web

Ca c fa I IIô u ma WWW hIô n fhI na m frôn nhIô u server kha c nhau
frôn kha p fhô gIo I; WWW fu dô ng IIôn Ia c dô n ca c server nô u ca n
khI ba n dI chuyô n dô n ca c fa I IIô u ma no chu a. Ngoa I vIô c cung ca p
mô f danh sa ch ca c chu dô nhu Ia dIô m ba f da u cho mô f cuô c dI da o
frôn Web, WWW cu ng cho phe p fruy xua f dô n nhIô u dIch vu ma ng
kha c, cha ng ha n nhu WAIS |xem chuong 21), feInef |chuong 15),
ITP vô danh |chuong 16), Ca c fIn fu c frôn ma ng |chuong 11),
Copher |chuong 20), WHOIS, va X.500 |haI dIch vu sau cu ng Ia haI
dIch vu fhu mu c ca c frang fra ng dô ca p frong chuong 9). Web cung
ca p danh sa ch fa f ca ca c Ioa I server na y |va chI mu c dô n ca c server
na y) dô ba n bIô f pha I dI fu server na o dô n server na o dô xem co
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 299
nhu ng gì da nh sa n cho ba n. Vi du sau day Ia mô f pha n cu a chI mu c
WAIS do WWW cung ca p:

wais indexes by net domain

Generated automatically at CERN from the TMC directory of servers. See also:
by index name, by Subject.

ariel.itss.unimelb.edu.au unimelb-research,

orion.lib.Virginia.edu bryn-mawr-classical-review,

wais.wu-wien.ac.at cerro-1, earlym-1, rec.music.early.

archie.au aarnet-resource-guide,

archie.au-amiga-readmes,

archie.au-ls-lRt,

archie.au-mac-readmes,

archie.au-pc-readmes,

au-directories-of-servers,

services.canberra.edu.adir sun-fixes,

wraith.cs.uow.edu.au acronyms, netlib-index,

uniwa.uwa.oz.au netinfo-biblio, netinfo-docs,

s-archive, sas-archive,

spss-archive, stats-archive,

alfred.ccs.carleton.ca amiga-slip, ocunix-faq,

qusuna.qucis.queensu.ca software-eng,

Sau khI ba n cho n mô f server, WWW nô I ba n va o do va cho phe p
ba n fìm kIô m. Mô f Ia n nu a, fu ba n co fhô kho I dô ng WAIS, nhung
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 300
WWW da dua fa f ca va o mô f ma ng Web Io n. WWW Ia mô f ca ch fìm
va Ia y fhông fIn ra f ma nh, va fôI fIn ra ng chu ng fa se fha y no nhIô u
hon frong fuong IaI. Nô u ba n chI co fhô fhuyô f phu c nguo I qua n frI
hô fhô ng cu a ba n ca I da f mô f frong nhu ng dIch vu mo I na y |cha ng
ha n nhu ArchIe, Copher, WAIS), WWW du ng Ia con duo ng pha I dI.

Cuô c chIô n gIu a nhu ng cha ng khô ng Iô

Ðu ng, fôI da ba o ba n Ia ba n co fhô du ng Copher dô fìm ArchIe va
WAIS, ba n co fhô du ng WWW dô fìm Copher, va WWW dô fìm
WAIS. Nô u ba n co fhô du ng ba f ky frong sô do dô fìm ba f ky ca I gì,
fhô fhì cho n du ng ca I na o va khI na o7 Ra c rô I da y ! Ða n ca n duo c
huo ng da n.

Ða n ga p may rô I. Huo ng Ða n chinh Ia fôn dô m cu a fôI. |Tha f ra fôn
dô m cu a fôI Ia Roberf, nhung fôI dang finh dô I dI). Sau day Ia mô f
va I Iua f ba f fha nh van.

Ðu ng ArchIe nôu ba n fìm pha n mô m hay fIIe co fhô ITP duo c.
Ðu ng Copher nôu ca I ba n muô n fìm ba n nghI ra ng da co aI do Ia p mô f
menu Copher cho no . |Sau khI dI mô f vo ng frôn Copher, ba n se bIô f Ia
da nghI du ng hay saI).
Ðu ng WAIS dô fìm ca c fa I IIô u fheo nô I dung.
Ðu ng WWW nôu ba n không ro vô nhu ng gì mình muô n fìm bo I vì no
không duo c ba n bIôf ro .

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 301
Pha n V

PHÂ N C! A CA C SO 10

Trong phêì n naâ y...

Mô f sô dIô u không ho p vo I ba f ky chô na o frong cuô n sa ch na y, nôn
chu ng duo c nho m Ia I fha nh nhIô u danh sa ch. Mô f su fru ng ho p
nga u nhIôn Ia mô I danh sa ch co du ng 10 dIô u dô no I. |ChI chu cho
nhu ng nguo I co da u o c vIô f Ia ch: Ða n co fhô pha I ca f da n ma y ngo n
fay mo I Ia m cho ba n van cu a ba n cu ng co 10 dIô u nhu cu a fôI.
Tha nh ra dô cho dô da ng fhì cu vIô c Ia y chu cu a fôI ma du ng).

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 302
Chuong 23

M!O I VÂ N ÐÐ TH!O NC CA P VA CA CH PHO NC TRA NH

MA NC CHÐ T RO I!

Vang, fha f ra co Ie Ia không. Vi du , gIa su ba n cô su du ng mô f dIch
vu frôn mô f ma y finh o xa va ba n không fhô du ng duo c. Ða n bIô f
ra ng ba n da không fhay dô I gì frôn ma y finh cu a ba n, nôn chI ma ng
va /hoa c ma y finh o xa kIa ha n Ia da cu va hu rô I, du ng không7
Không nhanh fhô dau.

Ra f nhIô u nhu ng pha n dI chuyô n |no I mô f ca ch y nIô m) na m gIu a
ma y finh cu a ba n va mô f ca I ma y finh o da u bôn kIa cu a da f nuo c
|hoa c fhô gIo I). Infernef Ia mô f mo ca c ma ng duo c nô I qua Ia I Ia n
nhau, nôn du IIô u cu a ba n co fhô duo c fruyô n fa I qua nhIô u ma ng
chô na y chô kIa. KhI do , vô Iy fhuyô f, mô f su cô co fhô ba f nguô n fu
mô f ma ng ba f ky frong sô do . Trong fhu c fô , nhu ng ma ng frung
gIan Ia nhu ng ma ng töë c àöå cao, chia seã vúá i nhiïì u àûúâ ng nöë i coâ n dû,
tûå àöå ng taá i lêå p àûúâ ng nöë i khaá c, giaá m saá t 24/7 va nhIô u da c finh uu
vIô f kha c vo I y nghIa Ia :

1. chu ng if co kha nang bI nga f
2. ngay ca nô u chu ng fha f su bI nga f, chuông se ba f da u reo
frong vo ng chua da y mô f gIay, ca c IIôn kô f ma ng fu dô ng duo c
fa I Ia p duo ng nô I, va nguo I fa se dô n su a chu a su cô .

Ha y bIô f ra ng: frong vo ng hon 20 nam, Infernef chI dô xa y ra mô f
Ia n mô f su cô frôn duo ng fruyô n chinh |backbone) va do Ia do mô f
xung dô f vô pha n mô m, chu không pha I Iô I frôn duo ng day ca p. Ma f
kha c, nô u vô fình ba n da ba f mô I nô I ma ng cu a ma y ba n ra kho I
fuo ng, ngoa I ba n ra không aI Iuu y dô n dIô u do duo c. Va y nôn sau
day Ia mô f danh sa ch ca c va n dô ca n pha I kIô m fra
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 303

Ma y finh cu a ba n co hoa f dô ng không7

Ma y finh cu a ba n co Ia m vIô c bình fhuo ng cho nhu ng công vIô c
không IIôn quan dô n ma ng hay không7 Vang, fôI bIô f Ia dIô u do Ia
hIô n nhIôn, nhung kIô m fra xem cu ng cha ng ma f ma f gì. |Chuyô n
co fha f: "XIn cha o, ha y gIu p fôI vo I nhe 7 Ma y finh cu a fôI không fhô
kho I dô ng duo c". "No co duo c ca m du ng va o fuo ng không7" " TôI
không bIô f, chô fôI ma f dIô n nôn cha ng co ca I de n na o sa ng ca ").

Ma y finh cu a ba n da co nô I va o ma ng cu c bô cu a no hay không7

Ðuo c kô fIô p Ia xem fhu xem ba n co mô I nô I na o vo I fhô gIo I bôn
ngoa I hay không. Nô u ba n co , fô f nha f Ia du ng Iô nh pIng dô go I
fhông fIn ra mô f ma y chu gIa su Ia no se hô I am fro Ia I. Iô nh pIng
chI phu fhuô c va o pha n mô m ma ng o mu c ra f fha p. Nôn nô u pIng
không fhô dI dô n ma y finh kha c, co nhIô u kha nang hoa c Ia IIôn kô f
ma ng bI nga f hoa c Ia ca I ma y kIa chô f rô I. Vì Iy do na o do , Iô nh pIng
fhuo ng duo c a n dI, nôn ba n pha I go va o da I Ioa I nhu /efc/pIng hoa c
/usr/ucb/pIng dô cha y. |Cô fìm xem cau fha n chu na y Ia gì va ghI Ia I
cho kho I quôn). KhI cha y Iô nh pIng, ma n hình hIô n ra nhu sau:

% ping nearbyhost

ping nearbyhost: 56 data bytes

64 bytes from 127.186.80.3: icmp_seq=0. time=9. ms

64 bytes from 127.186.80.3: icmp_seq=1. time=9. ms

64 bytes from 127.186.80.3: icmp_seq=2. time=9. ms

64 bytes from 127.186.80.3: icmp_seq=3. time=9. ms

^C

--nearbyhost ping Statistics--

4 packets transmitted, 4 packets received, 0% packet loss

round-trip (ms) min/avg/max = 9/9/9
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 304

Iô nh pIng fhuo ng cha y cho dô n khI ba n nga f no ba ng CfrI-C hoa c
mô f phim fuong duong. Nhu ng khoa ng fho I gIan no hIô n ra fuong
duong vo I fho I gIan xa p xI ma mô f fhông dIô p dI dô n ma y finh kIa
va quay fro Ia I, do ba ng pha n nga n gIay |vIô f fa f Ia ms). Vo I nhu ng
ma y finh frôn cu ng mô f Ðfhernef, fho I gIan co fhô chI Ia 10 ms. Vo I
nhu ng ma y finh o haI da u frôn fhô gIo I, no co fhô Iôn dôn 2 - 3000
ms - 2 hay 3 gIay. ThInh fhoa ng pIng co fhô bI Ia c frôn ma ng. Nô u
do chI Ia fhInh fhoa ng fhôI fhì không sao. Nhung nô u no xa y ra
fhuo ng xuyôn |hon 10% sô Ia n du ng) fhì hoa c Ia ba n dang bI ke f
ma ng nghIôm fro ng, hoa c, nhIô u kha nang hon, chô nô I vo I ma ng
cu a mô f frong ca c ma y finh frôn duo ng fruyô n do da co va n dô .

Nô u ba n không co pIng, Iô nh ma ng fInger hay feInef cu ng du ng
duo c. Ða u fIôn xem fhu xem ba n co fhô IIôn Ia c dô n mô f ma y finh
ga n do hay không - Iy fuo ng Ia frôn cu ng mô f duo ng ca p ma ng va f
Iy |ma y kIa ca ng ga n ba n fhì ca ng co nhIô u kha nang no na m frôn
cu ng mô f duo ng ca p. Ca I o van pho ng kô bôn Ia Iy fuo ng). Co fhô co
3 kô f qua :

Ma y finh cu a ba n không fhô fìm fha y ma y finh kIa
Ma y cu a ba n fìm fha y ma y finh kIa, nhung ma y finh kIa
không fra Io I
Hoa f dô ng bình fhuo ng
Nô u no hoa f dô ng bình fhuo ng, ba n bIô f ra ng ma ng cu c bô va
ma y finh cu a ba n Ia fô f, ba n co fhô qua buo c kô fIô p.

Nô u ma y finh cu a ba n cho ra ng ma y finh ma ba n dang cô IIôn Ia c
dô n Ia không fô n fa I, co fhô Ia ba n da ma f IIôn Ia c vo I server tïn -
ca I ma y finh Ia m công vIô c chuyô n ngu fôn ca c ma y chu fha nh ca c
dIa chI sô bô n pha n. CIa su ba n bIô f dIa chI sô ca I ma y Ia ng gIô ng
cu a ba n, ha y fhu IIôn Ia c vo I no qua dIa chI sô na y xem, go 4 con sô
ca ch nhau da u cha m. |Nô u ba n không bIô f sô cu a ma y kIa, fhì ha y
dI qua do va du ng Iô nh pIng ba n fhan no , se hIô n ra - ngoa I nhu ng
fhu IInh fInh kha c - dIa chI cu a no . Nô u không Ia m duo c, ha y nho
mô f chuyôn gIa cho bIô f danh sa ch ca c dIa chI).

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 305
Nô u ma y finh cu a ba n co fhô IIôn Ia c dô n ma y Ia ng gIô ng ba ng dIa
chI sô ma không fhô ba ng fôn, fhì server fôn cu a ba n da co va n dô .
Tìm mô f chuyôn gIa |mô f ca ch IIch su ) va nho gIu p do . Nô u ba n
fha y ra ng dIa chI sô fhì Ia m vIô c duo c nhung fôn fhì không fhì khI
do ba n da fhu he p va n dô Ia I mô f ca ch da ng kô . Nô u ba n muô n choI
fro ma f fha m va ba n da bIô f ma y finh na o Ia server fôn frôn ma ng
cu c bô cu a mình |fhuo ng cu ng Ia ca I ma y co dIa Io n, nô u ba n du ng
fIIe o xa), fhu pIng ba ng fôn va sô xem duo ng fruyô n dô n ma y do co
bI nga f hay không.

Nô u ma y finh cu a ba n cô IIôn Ia c dô n ma y kIa ma không duo c, co
nhIô u kha nang Ia ma y cu a ba n bI ro I ra kho I ma ng rô I. Ngoa I vIô c
kIô m fra xem ba n co vô fình da day ma ng ba f ra hay không, ba n
cu ng cha ng Ia m duo c gì nhIô u hon dau. Ha y nho nguo I kha c gIu p
do .

Chu y cho nguo I du ng ma y finh frôn Token RIngs: Nô u ma ng cu c bô
cu a ba n du ng Token RIngs |day ca p nhìn gIô ng nhu day dIô n fhoa I
va ca c connecfor vuông Io n - xem Chuong 3), va ba n Io Ia m ba f ma y
ra kho I ma ng, fhì ca m Ia I connecfor va o không fhôI Ia không du .
Ma y finh cu a ba n pha I Ia m mô f fa c vu chen ma ng, mô f buo c xu Iy
da c bIô f gIo I fhIô u Ia I chinh no cho ca c Ia ng gIô ng cu a no . Taá c vuå
chen do I ho I if nha f cu ng pha I kho I dô ng Ia I pha n mô m ma ng va co
fhô ca n pha I kho I dô ng Ia I hoa n foa n. Ha y kIô m fra Ia I. Ða f day ca p
o noI if co nguo I da m pha I.

Ða u kIa co Ia m vIô c bình fhuo ng không

Nô u ba n co fhô fIô p xu c vo I mô f ma y finh Ia ng gIô ng, ma ha u nhu
ca c kIô m fra ban da u cho fha y ra ng ma y finh cu a ba n Ia OK. ÐIô u
kô fIô p nôn nghI dô n Ia ca I ma y finh da u bôn kIa co ba f Iôn hay
không. Ða c bIô f, IIch Ia m vIô c cu a no Ia gì7 Co mô f va I dIch vu chI co
ba n fho I gIan. Hô fhô ng Thu VIô n Quô c hô I My IOCIS |The !nIfed
Sfafes IIbrary of Congress) chI co frong gIo fhu vIô n. Hoa c gIa
nguo I fa co fhô dang ba o ha nh ca I ma y kIa. Ca I ma y kIa o vu ng gIo
fhu ma y7 Nô u ba n o Ios AngeIes co fhô Ia 5pm chô ba n nhung o
bôn Pha p do Ia 2am - fho I gIan fhuo ng da nh cho ba o duo ng pha n
cu ng va pha n mô m.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 306

Nhu ng dIô u ca n bIô f fruo c khI ma ng ma y finh cu a ba n bI nga f

Cha n doa n su cô frôn ma ng se dô hon nhIô u nô u ba n fhu fha p duo c
mô f sô su kIô n fruo c khI ma y cu a ba n bI nga f. Sau day Ia nhu ng
dIô u fô I fhIô u:

Tïn maá y chuã cuãa baå n

Àõa chó söëcuãa noá

Server tïn cuãa baå n

Àõa chó söëcuã a server tïn

Möå t maá y tñnh gêìn àoá

Àõa chó söëcuãa noá

Lïå nh ping cuãa baå n

Cu ng va y, mô f va I công fy su du ng Iô I fruy ca p quay sô , gIa re dô
nô I ma ng cu c bô cu a ho vo I Infernef, co nghIa Ia ho chI co frôn
ma ng khI co aI do frong công fy do muô n du ng mô f fa I nguyôn
ma ng bôn ngoa I. Nguo c Ia I ho không va o ma ng.

Nô u ba n ca quyô f ra ng ma y finh kIa fhu c su Ia co , cu ng co fhô Ia no
vu a bI hu. Ha y fhu nhIô u ma y finh kha c frôn ma ng xem sao.
|NhIô u frung fam fhông fIn nhu Is.InfernIc.nef ra f nôn fhu ). Nô u
ba n IIôn Ia c duo c dô n do , co fhô Ia ma ng fhì OK. Nô u ba n bIô f nguo I
na o do o ca I ma y finh ma ba n cô IIôn Ia c dô n, dIô n fhoa I cho ho ho I
xem co chuyô n gì không.

Sau cu ng co fhô do Ia do ma ng

Nô u ba n co fhô IIôn Ia c dô n mô f ca I ma y Ia ng gIô ng, dIô u do cho
fha y ra ng ma y finh cu a ba n Ia OK. Nhung ba n không fhô IIôn Ia c
dô n ba f ky mô f ma y finh na o o fhô gIo I bôn ngoa I, dIô u do co ve nhu
ma ng co va n dô . Iu c na y ra f nôn dI xuô ng bôn duo I va va o ca I
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 307
pho ng nho noI sInh sô ng cu a ca c fhIô f bI Ia p duo ng ma ng xem fhu
xem co aI Ia m vIô c gì o do hay không. Nôn nho ra ng su cô frôn
ma ng cu c bô Ia fhuo ng ga p nha f. Cu ng nôn fhu pIng o ca c ma y finh
kha c frong ban do , o ca c fa ng kha c nhau, va v.v..., dô xem fhu ba n
co fhô IIôn Ia c xa dô n dau. ÐIô u na y cu ng gIu p fìm ra chô nga f na m
gIu a haI ma y finh na o.

ÐIA CHI C! A TOI IA CI7

Truo c khI ba n go I ra ngoa I nhIô u fhu emaII va ca c ba I ba o, ha y ba o
da m ra ng ba n fha f su bIô f dIa chI fhu dIô n fu cu a ba n. Ha y nho day
Ia dIa chI so vo I Infernef, va co fhô kha c vo I dIa chI nô I bô frong
công fy ba n. Vi du dIa chI frong công fy cu a ba n Ia :

tom@calmari

nhung dIa chI cu a ba n fu bôn ngoa I co fhô Ia mô f frong sô :

tom@calmari.mktg.nebraska.plexxcal.com

Thomas.A.Hendricks@plexxcal.com

hoa c gIa

tom%calmarò@mktg-gateway.plexxcal.com

Mô f ca ch dô da ng va không ra c rô I dô bIô f dIa chI cu a ba n Ia du ng
hay không Ia go I mô f fhông dIô p dô n mô f server fhu fu fu dô ng
|xem chuong 9). KhI server go I fra Io I vô cho ba n, ha y nhìn va o
do ng fo: frong ca u fru c da u fhông dIô p fra Io I dô xem dIa chI cu a
ba n Ia gì. Nô u ba n da nh ma f không du ng duo c server fhu fu , ha y
go I mô f fhông dIô p ngay dô n Ða I ba n doanh cuô n sa ch na y |ba n gô c
- The Infernef Ior ÐummIes) vo I dIa chI Ia :

dummies@iecc.com

KhI Ia m nhu fhô , nhan fIô n fhôm mô f va I Io I xem cuô n sa ch na y
xem duo c hay không vì ca c fhông dIô p fu dô ng dô n hô p fhu va hô p
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 308
fra Io I fhu fha nh ra fa c gIa cu a no co fhô do c ca c bình pha m cu a
ba n.

Cu ng va y, ha y fìm dIa chI sô Infernef cu a ma y finh cu a ba n |con sô
co bôn pha n, cha ng ha n nhu 127.99.88.77). Co fhô no ca n dô n khI co
aI do gIu p ba n do Iô I frôn ma ng gIu a ma y finh cu a ba n va pha n co n
Ia I frong fhô gIo I Infernef.

Ca c va n dô fhuô c Ioa I ma ng fha f su

Nô u ba n cô IIôn Ia c dô n mô f ma y chu kha c va duo c fra Io I Ia no
roufe fo hosf hay connecfIon refused, fhuo ng dIô u do co nghIa Ia
frôn ma ng co va n dô . Xem chI fIô f o chuong kô fIô p.

Ia m fhô na o dô co ke fhu fhông qua ÐmaII va ca c nho m fIn7

Cho dô n nay, ca ch nhanh nha f dô gay fIô ng xa u cho chinh ba n Ia
go I dI mô f fhông dIô p emaII hay mô f fIn fu c da ng fo m. ÐIô u na y da
duo c fha o Iua n chi chô f o chuong 8 va 11, nhung sau day Ia mô f
danh mu c nhanh nhu ng dIô u không nôn Ia m:

Ðu ng go I nhu ng bu c fhu fa p nha p. ChI vì vIô c dô da ng go I mô f
emaII dô n 10000 nguo I không co nghIa Ia go I gì cu ng duo c.
Ðu ng go I qua ng ca o. Xua nay, emaII frôn Infernef duo c su
du ng cho nhu ng mu c dich phI fhuong ma I. Hoa n foa n cha ng
co gì nô u no I chuyô n vô nhu ng va n dô IIôn quan dô n công vIô c,
nhung du ng nga m a n nhu ng qua ng ca o da nh fIô ng vô doanh
nghIô p cu a mình. Nô u ba n Ia m nhu va y, ha y chua n bI nha n vô
ha ng dô ng nhu ng fhông dIô p cha ng fhan fhIô n gì va qua n frI
hô fhô ng cu a ba n co fhô se Ioa I ba n ra kho I hô fhô ng.
Ðu ng go I nhu ng fhông dIô p vô nhu ng fha ng nho c dang chô f,
fhuô frôn fhIô f bI modem, hoa c ca c fhu chuyô n. Nhu ng nguo I
su du ng Infernef dô u da nghe dô n chu ng va không muô n nghe
fhôm vô chu ng. |Xem chuong 18 vô nhu ng chI fIô f da ng fIô c).
du ng go I nhu ng fhông dIô p foa n vIô f hoa nhu fhô na y vì nguo I
go I se nghI ra ng ba n bI mo ma f qua nôn không fha y va fa f
duo c phim capsIock frôn ba n phim cu a mình. Ðu ng chu vIô f
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 309
fhuo ng va vIô f hoa gIô ng nhu frôn ma y da nh chu bình fhuo ng.
Mô f va I nguo I su du ng emaII nghI ra ng chuyô n na y cha ng bao
gIo xa y ra nhung co chu ng co cho fha y Ia ho Ia m.
Ðu ng quôn: ÐmaII fhuo ng Iuôn dI dô n nhu ng nguo I co fhô vô
Iô hay da ng chô fra ch hon Ia ba n fuo ng. Ca ng nga y nguo I fa
ca ng nghIô m ra dIô u na y mô f ca ch kho khan. ÐmaII Ia mô f
fhu buô n cuo I, không gIô ng nhu dIô n fhoa I hoa c fhu frôn gIa y.
Va ra f dô Ia m bay ma f cau fra Io I; dô dô n nô I co mô f fhua f
ngu cho vIô c na y Ia no ng fIô f. Ðu ng no ng. Nô u ba n no ng gIa n,
nguo I fa se nghI ra ng ba n dang no ng... Ða n bIô f fôI a m chI
dIô u gì rô I da y.

NH! NC CIAO TH! C IICH S! TRONC CA C NHO M TIN T! C
!SÐNÐT VI ÐANH SA CH NHÂ N TH!.

Pha n na y da duo c fha o Iua n ra f nhIô u frong chuong 10 nhung sau
day Ia mô f xem xe f fo m fa f Ia I:

ÐIô f duo c su kha c bIô f gIu a dIa chI ba n du ng dô va o ra mô f
danh sa ch nha n fhu va dIa chI ba n du ng dô go I ca c fhông dIô p
dô n chinh danh sa ch do .
Ðo c mô f danh sa ch nha n fhu hay mô f nho m fIn fu c if nha f
mô f fua n fruo c khI ba n fhu go I mô f ca I gì dôn do , dô ba n co
fhô bIô f duo c ca c chu dô dang no I dôn Ia gì va na m duo c mu c
fha o Iua n |Vi du , mô f nho m !SÐNÐT go I Ia comp.arch Ia no I
vô kIô n fru c ma y finh. Nhung mô I fha ng hay khoa ng nhu va y
Ia co mô f anh cha ng ngo nga n na o do go I dô n mô f cau ho I ho I
vô ca c chuong frình Iuu fru . TôI fIn ra ng gIo day ba n không
bao gIo ma c mô f Iô I fuong fu nhu fhô )
Pha n Io n ca c danh sa ch co mô f fhông dIô p gIo I fhIô u, va ca c
nho m fIn fu c fhuo ng dInh ky dua ra mô f fhông dIô p IAQs
|Ca c cau ho I fhuo ng duo c ho I - IrequenfIy Asked QuesfIons)
dô gIo I fhIô u chu dô va fra Io I cho ca c cau ho I nha p môn
fhuo ng duo c ho I nha f. Truo c khI ba n go I dI cau ho I da u fIôn,
ha y ba o da m ra ng fhông dIô p do va n không fra Io I duo c cho
cau ho I cu a ba n.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 310
KhI fra Io I mô f fhông dIô p, nô u ba n dua va o do fhông dIô p gô c,
ca f fIa no dô n mu c if nha f.

Cu u vo I, fôI da feInef va o va không fhô fhoa f ra duo c

Ða n co fhô du ng feInef va IogIn dô IIôn Ia c dô n ca c dIch vu frôn
nhu ng ma y finh kha c frôn kha p fhô gIo I. Ða ng nga c nhIôn Ia mô f
va I chuong frình va hô fhô ng ma ba n feInef va o va n chu a bug
|fhua f ngu ma y finh co nghIa Ia Iô I). Mô f sô co n bI freo Ia kha c va
fro nôn fa c fI.

Ðu ng da u frong sô nhu ng Iu c rô I ra m nha f Ia khI ma y finh cu a ba n
da Ia m vIô c không co khuyô f dIô m gì ca , nhung fhIô f bI nha p chô f
queo vì ba n da feInef va o mô f ca I ma y bI freo va không fhô feInef ra
duo c. Iuôn co mô f sô ca ch dô fhoa f ra, nhung ba n pha I bIôf no , fô f
nha f Ia fruo c khI ba n bI ke f. Chu y : frôn ca c hô !nIx, ba n Iuôn
fhoa f ba ng fô ho p phim CfrI-l. Rô I khI hIô n ra feInef> ba n go va o
quIf. Nô u ba n IogIn fhông qua mô f server fra m cuô I, ky fu fhoa f co
fhô Ia haI hay nhIô u hon, nhu Ia CfrI-^ rô I X. Nô u ma y ba n co
WIndovs |Mac, MIcrosoff WIndovs hay !nIx vo I XWIndovs), co fhô
co mô f mu c cho n menu o frôn cu ng cu a sô feInef cho phe p ba n
không nô I va o hô fhô ng o xa nu a.

Iô nh rIogIn ra f gIô ng feInef, o chô Ia no cu ng co cu ng va n dô nhu
va y. Ða sô ca c phIôn ba n cu a rIogIn, ba n fhoa f ba ng ca ch ba m phim
Ðnfer rô I ~. |da u nga fheo sau Ia da u cha m), rô I Ðnfer Ia n nu a.
PhIôn ba n feInef va rIogIn cu a ba n co fhô kha c. TeInef Iuôn cho ba n
bIô f ky fu fhoa f khI no ba f da u va o; rIogIn fhì cu c ky kin fIô ng, va
ba n co fhô pha I nho dô n mô f chuyôn gIa hoa c - nô u muô n dau da u -
fìm frong sô fay huo ng da n.

Mô f y fuo ng không dô n nô I VIÐ T HOA cho Ia m

Tro Ia I nhu ng fho I ky den fô I cu a nga nh finh foa n, cha ng aI pha I Io
vô chuyô n vIô f fhuo ng vIô f hoa. Ma y du c Iô va fra m da u cuô I chI co
chu hoa nôn fa f ca dô u pha I vIô f hoa, kô ca fôn va dIa chI fhu.
nhung ngay khI ca c fra m cuô I co fhô xu Iy chu vIô f fhuo ng, vIô c do
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 311
ga n gIông nhu mô f fIông he f du dô I, va nguo I fa chuyô n sang chô dô
vIô f Ia n Iô n nhu nhu ng nguo I bình fhuo ng - hay if nha f mô f va I
frong sô do - va n du ng.

Va n dô Ia o chô co mô f va I ma y finh |da ng kô Ia ca c ma y cha y !nIx)
va n xem chuyô n vIô f fhuo ng vIô f hoa Ia kha c nhau, frong khI
nhu ng ma y kha c |fhuo ng cha y nhu ng hô kha c) coI Ia mô f. Vi du
frôn mô f hô !nIx, readme, ReadMe, va readme Ia ca c fIIe kha c
nhau. ÐIô u na y co nghIa Ia khI ba n Ia y ca c fIIe ba ng ITP hay RCP,
ha y ba o da m ra ng ba n go va o fôn fheo du ng hô n ho p chu fhuo ng
chu hoa hIô n ra frong Iu c IIô f kô fhu mu c. ÐIô u do cha ng fhIô f ha I
gì ma Ia I Ia m fô f.

Mô f chô kha c ma phIô n foa I na y cu ng fhInh fhoa ng co Ia ca c dIa chI
emaII. Theo chua n da nh dIa chI emaII chinh fhu c, vIô f fhuo ng vIô f
hoa fhuo ng không fha nh va n dô frong pha n vu ng cu a dIa chI |pha n
sau da u ®). Nhung pha n dIa phuong |pha n fruo c ®) co fhô duo c xu
Iy fheo y cu a hô fhô ng fhu cu a nguo I nha n muô n. Theo Iy fhuyô f
dIô u na y co nghIa Ia mô f hô fhô ng na o do co fhô phIôn dIch
Ired®preserve.org va IRÐЮpreserve.org Ia nhu ng dIa chI kha c
nhau, du ra ng fôI fha f su chua bao gIo fha y mô f hô fhô ng na o nhu
fhô . Trong mô f va I fruo ng ho p, ba n pha I go pha n dIa phuong cu a
dIa chI fheo cu ng kIô u vIô f fhuo ng/hoa nhu mô f hô fhô ng fha p hon
xu Iy no ; nôn nô u dIa chI nguo I nha n Ia fred, no se không nha n
Ired. |Nhu ng hô fhô ng na y da n da n cu ng bI Ioa I bo , nhung mô f va I
va n co n fô n fa I).

May fhay, co mô f Iua f ba f fha nh van da ng fIn ca y Ia ca c hô fhô ng co
dô y dôn chuyô n vIô f fhuo ng vIô f hoa fhuo ng do I dIa chI pha I vIôf
fhuo ng, nôn vIô f fred cho cha c an.

Nô u ba n du ng hô n ho p dIa chI !!CP va vu ng nhu
fIIpper!fred®nfv.org, ha y nho ra ng fôn chô !!CP |frong fruo ng
ho p na y Ia fIIpper) Ia co nha n bIô f vIô f fhuo ng/hoa. Truo c day co
mô f va I fôn ma y chu !!CP Ia n Iô n chu fhuo ng chu hoa, nhung dô n
nay - nhu fôI co fhô no I - chu ng da bIô n hô f rô I. Tha nh ra du ng chu
fhuo ng cho cha c an.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 312

Ta I sao ITP Ia I ca n Iôn ca c fIIe cu a ba n

Sau cu ng, day Ia mô f Iô I ma aI cu ng se ga p không so m fhì muô n:
ba n du ng ITP dô Ia y mô f chuong frình hay mô f fIIe ne n |.ZIp hay
.Z,...) va fIIe bI ho ng. Chuong frình freo, fIIe ZIP không fhô unzIp
duo c, hoa c fIIe ne n không fhô gIa I ne n duo c. ÐIa bI hu chang7 ma ng
bI fham nhu ng chang7 Không.

ChI don gIa n Ia ba n quôn không no I ITP fruyô n fIIe frong chô dô
nhI phan, nôn no da che p fIIe frong chô dô ASCII vo I a n fuo ng Iô ch
Ia c Ia fIIe chI chu a ca c van ba n ascII fhua n fu y. ChI ca n fruyô n fIIe
Ia n nu a, Ia n na y frong chô dô nhI phan. |Co Iô nh bInary hay Image
cho chuong frình ITP fruo c khI chuyô n fIIe).

Co mô f ca ch dô da ng kIô m fra vIô c na y Ia so sa nh kich fhuo c fIIe
frôn ma y cu a ba n va frôn ma y che p fu do vô . Trong chô dô nhI
phan, haI ba n pha I co cu ng kich fhuo c. Nô u kich fhuo c kha c nhau
va I pha n fram |gIa du mô f ba n Ia 87,837 byfes va ba n kIa Ia 88,202
byfes) fhì ba n da bI ca n bo f vì che p fIIe frong chô dô ascII rô I.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 313
Chuong 24

M!O I VÂ N ÐÐ KHONC PHA I IA IO I C! A ÐA N VA
IA M THÐ NA O ÐÐ NCAN NC! A CH! NC

KHI MA NC TRO NÐN TO I TÐ

Thu c su Ia ma ng ha u nhu không bao gIo fro nôn fô I fô , nhu fôI da
nha c dô n frong chuong fruo c. Nhung cu ng co mô f va I fhông dIô p
cho fha y ra ng ma ng không pha I dang Ia m nhu ng gì ba n muô n.

"Tu chô I kô f nô I"

Thông dIô p na y co y nghIa nhu nhu ng gì no no I. Ma y finh cu a ba n
yôu ca u no I chuyô n vo I mô f ma y chu kha c, va ma y kIa no I Ia không.
Sau day Ia mô f va I Iy do co fhô co cho vIô c na y:

Ða n da fhu du ng dIch vu ma ma y chu na y không co . Không
pha I server na o frôn Infernef cu ng dua ra fa f ca ca c dIch vu .
Chinh nguo I qua n frI ma y chu do Ia nguo I quyô f dInh nhu ng
dIch vu na o co frôn ma y va nhu ng dIch vu na o không
Mô f va I ma y chu cha ng co dIch vu na o ca . Vi du nô u ba n fhu
du ng Iô nh fInger, ITP, feInef, hay ha u nhu ba f ky mô f Iô nh
na o kha c dô n server xuxa.Iecc.com, ba n se ga p ConnecfIon
refused |fu chô I kô f nôI). o day cha ng co gì Ia rIông fu ca -
xuxa Ia ca I ma y frong chô fôI, nhu fôI da no I dô n, không cho
phe p kô f nô I bo I vì no chI Ia mô f ca I ma y PC 286 cu co nhIô m
vu Ia m duo ng nô I du IIô u fu ma ng na y sang ma ng kha c. |No
fra Io I Ia I Iô nh pIng, nô u ba n muô n xem no co fô n fa I hay
không).
Ma y chu do co fhô chI nha n mô f sô yôu ca u fu mô f sô dIa chI
nha f dInh na o do . Thuo ng fhuo ng, vì nhu ng Iy do ba o ma f,
mô f ma y chu chI nha n feInef va ITP fu nhu ng ma y chu ITP
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 314
kha c frôn cu ng ma ng ma y na y, co nghIa Ia chu ng pha I frong
cu ng mô f fô chu c.
Trong mô f va I fruo ng ho p, ca c dIch vu chI co sa n frong mô f sô
gIo nha f dInh. NhIô u server ITP vô danh chI co sa n ngoa I gIo
Ia m vIô c dô fra nh bI Ia m cha m Ia I frong Iu c nhu ng nguo I Ia m
vIô c o do cô Ia m vIô c cho xong.

“KHONC THÐ CO Ð!O NC ÐÐ N MA NC” HAY “MA NC KHONC
THÐ ÐÐN Ð!O C”

ÐôI khI fhông dIô p na y co nghIa Ia không co mô f kô f nô I ma ng na o
fha f su fô n fa I gIu a chô ba n va chô ca I ma y kIa. Truo ng ho p na y co
fhô xa y ra nô u co su cô frôn bô Ia p duo ng ma ng ga n chô ba n hay
chô ca I ma y kIa. Co nhIô u kha nang duo c gIa I fhich nhu sau:

ÐIa chI sô cu a ma y chu không fô n fa I, hoa c vì ba n da go va o
mô f dIa chI saI, mô f dIa chI ma hoa cu ng frong chuong frình
da fhay dô I, hoa c mô f pha n cu a co so du IIô u dIch fôn ma y chu
sang dIa chI sô không co n dô ng bô nu a. |Co so du IIô u do ,
gIô ng nhu pha n nhIô u nhu ng co so du IIô u co n Ia I cu a
Infernef, da sô duo c ba o frì bo I nhu ng nguo I fình nguyô n, vô n
if khI Ia m fô f).
Mô f hô fhô ng ca c Ia cha n ngan ca ch ba n vo I ca I ma y kIa quyô f
dInh ra ng ba n không du fha m quyô n fruyô n fhông vo I nhu ng
hô fhông bôn kIa cu a no ; cho nôn khI Ia ba n fhì không co
duo ng nô I fha f su fu day dô n do . Nô u Ia cha n o frong fô chu c
cu a ba n, va ba n dang cô ga ng IIôn Ia c dô n mô f ma y chu o
ngoa I fô chu c do , co fhô co mô f fhu fu c da c bIô f dô fhuyô f phu c
bu c fuo ng do Ia ba n fhì không sao dau. Nô u không co no , fru
phI ba n co quen bIô f vo I nguo I cha y chuong frình Ia cha n, ba n
không ga p may rô I.

Im Ia ng fuyô f dô I

ÐôI khI ba n cô IIôn Ia c vo I mô f ma y chu kha c va cha ng duo c fra Io I
gì ca . Su Im Ia ng na y co nghIa Ia ma y chu kIa co mô f dIa chI sô ho p
Iô fha f su o dau do frôn ma ng, nhung ba n fhan ma y chu do không
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 315
fô n fa I, if nha f Ia va o fho I dIô m hIô n fa I. |hình dung mô f con duo ng
frong mô f fIô u ha f na o do co fa f ca ca c dIa chI nhung mô f va I frong
sô do co fhô cha ng co gì ca ). Ða pha n dIô u na y co nghIa Ia ma y chu
da bI dovn, nôn fhu Ia I sau na y.

ÐôI khI su Im Ia ng fuyô f dô I co nghIa Ia ma y chu fô n fa I va dang
Ia m vIô c fô f, nhung không co dIch vu ma ba n muô n. Hoa c mô f Ia
cha n da ng fruo c ma y chu do da không cho yôu ca u cu a ba n dI qua.
Iy fuo ng Ia ca I ma y chu na y nôn dua ra ro ra ng mô f fhông dIô p
refused khI no nha n duo c mô f yôu ca u ma no không co , nhung dôI
khI ho cu ng bo qua chuuyô n do . Ha y fhu pIng dô n cu ng dIa chI do
|xem chuong 23). Nô u Ia m duo c fhì ba n da bI bo qua rô I. Nô u ba n
nghI ra ng ma y chu na y ha n pha I co dIch vu do , ba n co fhô go I mô f
fhông dIô p IIch su dô n posfmasfer cu a no dô ho I xem ma y chu do co
bI hu không hay dIch vu do da chuyô n dI dau rô I.

ITP ma không

Nhu fôI da no I frong chuong 23, 90% fruo ng ho p, nô u ba n che p mô f
fIIe ba ng ITP, no Ia m duo c. Nô u no không Ia m duo c, 90% fruo ng
ho p Ia ba n da che p fIIe frong chô dô ASCII fhay vì Ia chô dô nhI
phan. Ðu va y frong mô f va I fruo ng ho p ITP không fhô Ia m duo c
dIô u ba n muô n vì mô f sô Iy do kha c.

Mô f Iy do Ia frôn mô f sô ma y finh, da ng kô Ia MacInfosh, fôn fIIe
chu a khoa ng fra ng. Ðay Ia va n dô cho ca c chuong frình ITP frôn da
sô ca c Ioa I ma y finh kha c, vô n không nha n nhu ng yôu ca u nô u fôn
co khoa ng fra ng o gIu a vì frong da sô fruo ng ho p, ca c chuong frình
cho ra ng ca c khoa ng fra ng phan ca ch ca c fôn frôn do ng Iô nh. |Ðo c
ca n fha n vô chI dInh fôn cu a ITP cho fha y ra ng ca c chuong frình
ITP du ng ra pha I xu Iy duo c chuyô n na y, nhung pha n Io n ca c
chuong frình ITP duo c vIô f ra f Iau fruo c khI ca c ma y Mac xua f
hIô n da ng kô frôn Nef). TrIô u chu ng fhuo ng fha y Ia ba n cô Ia y mô f
fIIe go I Ia read me va ITP fhan phIô n ra ng không co fIIe na o fôn
Read. Ca ch duy nha f dô fra nh fruo ng ho p na y Ia dô I fôn fIIe ma ba n
muô n che p.

Cu ng co mô f sô fu y cho n if su du ng frôn ITP |if dô n nô I nhIô u
chuong frình ITP không hô fro chu ng). NhIô u fu y cho n frong sô
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 316
na y duo c da f ra dô hô fro cho ca c finh nang da c fhu cu a ÐÐC-20,
ma y finh fhông du ng nha f frôn ARPANÐT |fIô n fhan cu a Infernef)
va o da u nhu ng nam 1970, nhung ha u nhu hIô n nay da fuyô f chu ng.
ÐIô u na y co nghIa Ia dôI khI, khI ba n ca n du ng mô f frong nhu ng ca I
ma y cu ky na y fu ca I ma y mo I hon cu a ba n, phIôn ba n ITP na y co
fhô không da p u ng duo c nhIô m vu do . Co nhIô u kha nang nha f Ia
ba n da cô Ia y ca c chuong frình MS-ÐOS fu archIve ITP o SIMTÐI-
20 |vsmr-sImfeI20.army.mII), co Ie Ia ca I ma y ÐÐC-20 cuô I cu ng
co n Ia I frôn ma ng. Ða n ca n dua Iô nh fenex cho ITP dô ba o no su
du ng mô f da ng fhu c chuyô n fIIe da c bIô f ma ca c TOPS-20 su du ng.
Mô f va I phIôn ba n cha y frong môI fruo ng vIndovs cu a ITP không
co nu f fenex, nôn nô u ba n du ng mô f frong sô do , ba n Ia I không may
rô I. May Ia co n mô f danh sa ch ca c SIMTÐI-20 o nhIô u chô kha c,
không pha I Ia ca c ÐÐC-20, không ca n du ng chô dô fenex |xem
chuong 18). Tha f su Ia va o Iu c ba n do c do ng chu na y, SIMTÐI co Ie
da bI Ioa I vì no cu ng da 20 fuô I rô I.

Ca c Iô nh ITP cho phe p ba n chuyô n fIIe fu ma y na y sang ma y kha c,
không nha f fhIô f pha I co ma y ba n dang du ng, duo c coI Ia co sa n dô
du ng. |ÐIô u do xa y ra nhu fhô na y: ba n dang o ma y A va ITP fu
ma y Ð sang ma y C). TôI chua bao gIo ga p fruo ng ho p mô f chuong
frình ITP cho phe p Ia m dIô u do , va nô u nhu ba n co ga p, fhì nhu ng
da c dIô m hoa f dô ng cu a ma y Ð va C cu ng không gIu p Ia m duo c vIô c
na y dau.

ITP cu ng co fhô co nhu ng va n dô vo I nhu ng Ioa I fIIe co ca u fru c
frôn ca c hô fhô ng nhu IÐM VM va MVS va VMS cu a ÐÐC. Thông
fhuo ng, ca c quI uo c cu c bô co fhô du ng dô hoa c Ia no I cho ITP vô
Ioa I fIIe hoa c dô do ng go I ca c fIIe Ia I dô cho phe p ba n chuyô n chu ng
ba ng ca c Iô nh ITP bình fhuo ng va mo ra sau khI chu ng dô n noI.
Ha y ho I mô f chuyôn gIa o chô ba n xem.

NH! NC VÐRSION ÐA NC SO

Sau cu ng, co nhu ng phIôn ba n da ng so . Ta f ca ca c fIô n ich frôn
ma ng da fIôn frIô n frong nhIô u nam. Nhu ng fIô n ich cu ky , nhu
feInef, ITP va fInger da hoa f dô ng kha ô n dInh, frong khI nhu ng
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 317
ca I mo I hon, nhu Copher, WAIS va WWW dang va n co n fhay dô I.
Ca c fIô n ich fha nh công duo c fhu c hIô n nhIô u Ia n frôn nhIô u Ioa I
ma y kha c nhau. Ðo Ia Iy do fa I sao cha ng ha n nhu ba n co fhô feInef
hay IogIn va o ha u nhu ba f ky mô f Ioa I ma y finh na o frôn Nef. Ngay
ca khI ca u fru c fra m cuô I cu a chu ng kha c nhau, chu ng dô u cung ca p
ca c server feInef fuong fhich.

Tuy nhIôn vo I nhu ng dIch vu ga n day hon, nguo I fa Iuôn fhôm va o
ca c da c dIô m mo I. ÐIô u na y co nghIa Ia gIa su ba n dang du ng
Copher cha ng ha n, ba n co fhô fhInh fhoa ng ga p mô f fhông dIô p Ia
hoa c nhu frôn hình 24-1. Thông dIô p na y co nghIa Ia mô f Copher o
xa da cho hô fhô ng cu a ba n mô f mu c ma hô fhô ng na y không bIô f
pha I xu Iy ra sao. CIa I pha p duy nha f cho fruo ng ho p na y Ia fìm
mô f phIôn ba n mo I hon cu a chuong frình na y. KhI ca c dIch vu fro
nôn fô f hon va duo c xa c Ia p, chu ng if fhay dô I hon. Va o fho I dIô m
na y, ca ng ca f gIa m nhIô u ca ng Ia m cho chu ng if ca p nha f. |Nhung
fha f ra ba n co nga c nhIôn gì không7)

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 318
Chuong 25

M!O I PHIM TA T ÐÐ Ð! NC INTÐRNÐT TO T HON
Ca c Iô nh fu xa da nh cho nhu ng nguo I Iuo I da nh ma y

Nô u ba n du ng Iô nh rsh cu a !nIx nhIô u Ia n dô cha y ca c Iô nh frôn
ca c ma y finh kha c, ba n se cho ng cha n va mô f vì pha I go nhIô u Ia n
nhu ng fhu nhu

rsh lester cat somefile

Ðô ba o no cha y mô f Iô nh, frong fruo ng ho p na y Ia frôn mô f ma y
finh fôn Ia Iesfer. Ða co sa n mô f phim fa f fhông mInh |if nha f Ia
va o Iu c do ): Nô u ca I fôn ma qua do rsh duo c kho I dô ng không pha I
Ia rsh, no gIa dInh do Ia fôn cu a ma y finh su du ng. Tha nh ra nô u
ba n fa o ra mô f ba n sao cu a rsh va go I no Ia Iesfer, ba n chI ca n go

lester cat somefile

Nô u aI cu ng fa o ra ha ng fa ca c ba n sao cu a rsh, se co nhIô u khoa ng
frông bI Ia ng phi. May fhay Ia ba n va n co fhô du ng Iô nh IInk dô Ia m
ra mô f fôn mo I cho rsh ma không pha I fa o ra mô f ba n sao mo I.

Ða u fIôn, pha I ba o da m Ia ba n co mô f fhu mu c bIn |nhI phan; xem
chuong 14 cu a !nIx for dummIes nô u ba n không quen vo I ca c fhu
mu c bIn). Sau do go va o

ln -s /usr/ucb/rsh bin/lester

Chu y : Co fhô ba n không du ng mô f ma y chu fôn Ia Iesfer, fha nh ra
ha y fhay fhô fôn cu a mô f ma y chu ma ba n pha I du ng. Tôn ba n
du ng co fhô Ia mô f fôn hoa n foa n Infernef nô u no xa ma y chu , nhu
Ia mobydIck.nfv.org. KhI do Iô nh IInk Ia
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 319

ln -s /usr/ucb/rsh bin/mobydick.ntw.org

Trôn mô f va I hô fhô ng, fôn fhu c cu a rsh co fhô kha c /usr/ucb/rsh,
khI do ba n co fhô du ng Iô nh vhereIs rsh dô fìm ra fôn du ng frong
Iô nh In). Ða n co fhô fa o ra ca ng nhIô u IIôn kô f dô n rsh nhu ba n
muô n, mô I IIôn kô f da nh cho mô f hô fhô ng ba n muô n su du ng.

Sau khI ba n fa o ra ca c IIôn kô f, go va o rehash dô ba o cho sheII bIô f
ra ng ba n vu a mo I fhôm va o mô f va I Iô nh mo I; sau do ba n co fhô Ia m
fIô p va su du ng chu ng.

Nô u chô Ia m vIô c cu a ba n co nhIô u ma y finh cu ng chIa se ca c fa I
khoa n gIô ng nhau, co fhô fô n fa I mô f fhu mu c fôn Ia /usr/hosfs IIôn
kô f fa f ca nhu ng ma y finh fhuo ng du ng. Nô u va y, ba n co fhô da f no
frong duo ng da n fìm kIô m chuong frình ba ng ca ch go va o nhu sau,
nô u ba n du ng C sheII:

set path=($path /usr/hosts)

Hoa c nô u ba n du ng Kom hay Bourne shell, go

path=$path:/usr/hosts

export path

Ðu ng fu y cho n /usr/hosfs không ma c nhIôn fa o ra IIôn kô f cu a chinh
ba n o da ng nhI phan cho ca c fôn hô fhô ng ba n du ng ma không na m
frong danh sa ch dIa phuong.

Ða f fôn ma y chu da nh cho nhu ng nguo I Iuo I da nh ma y

Ða n co fhô chu y ra ng ca c fôn ma y chu Infernef, da c bIô f Ia frong
ca c fô chu c Io n, co xu huo ng Ia da I. mô f hô fhô ng co fhô duo c da f fôn
cha ng ha n nhu thirdbase.yankees.bronx.nyc.ny.us. Ða n co fha f su
ca n pha I go foa n bô fôn mô I Ia n ba n muô n fham chIô u dô n ma y chu
do không7 Cau fra Io I, chu ng na o ma fôn va n co n Ia fhuo ng du ng
dô I vo I ba n, Ia khöng.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 320

Ca c fa c gIa cu a hô fhô ng da f fôn frôn Infernef da gIa dInh ra ng Ia
mô f ma y chu ca ng ga n vo I ba n, ba n ca ng hay fruy ca p dô n do hon,
va ca ng if pha I Ia m công vIô c da nh ma y hon. Tha nh ra, frong nhIô u
fruo ng ho p, ba n co fhô vIô f fa f fôn ma y chu va hô fhô ng cu a ba n
va n co fhô hình dung ra y ba n muô n no I gì.

Hô fhô ng da f fôn su du ng mô f àûúâ ng dêî n tòm kiïë m - mô f danh sa ch
ca c fôn fu ng pha n du a frôn fôn ma y chu cu a ba n - dô hình dung
ba n muô n no I gì khI ba n su du ng mô f fôn fa f. Vi du , nô u ba n sô ng o
fa ng fhu 3, duo ng da n fìm kIô m cu a ba n gô m co :

yankees.bronx.nyc.ny.us

bronx.nyc.ny.us

ny.us

Ða n co fhô chI ca n dua va o va I pha n da u fIôn cu a fôn ma y chu . KhI
hô fhô ng fôn kha m pha ra ra ng fôn ma ba n dua va o không pha I Ia
fôn mô f ma y chu da ng da y du , no se doa n fIô p vô ma y chu ba n dang
ca n dô n ba ng ca ch fhu fôn ba n dua va o vo I mô f sô fôn frong danh
sa ch fìm kIô m. Vi du , dô no I chuyô n vo I
leftfield.yankees.bronx.nyc.ny.us, ba n co fhô vIô f fa f fôn fha nh
leftfield, va pha n co n Ia I se duo c dIô n da y fu duo ng da n fìm kIô m.
Nhu ng kIô u vIô f fa f nhu IefffIeId.yankees va IefffIeId.yankees.bronx
va IefffIeId.yankees.bronx.nyc cu ng du ng duo c bo I vì hô fhô ng fôn
co fhô dIô n va o do fu duo ng da n fìm kIô m.

Nô u ba n muô n frInh sa f o homepIafe.mefs.queens.nyc.ny.us, kIô u
vIô f homepIafe.mefs.queens Ia du bo I vì pha n co n Ia I cu a fôn na m
frong duo ng da n fìm kIô m.

Trôn fhu c fô , kIô u xu Iy na y cho phe p ba n vIô f fa f fôn ma y chu cu a
ca c ma y finh frong ban cu a mình fha nh mô f fha nh pha n don gIa n
va ca c fôn o chô kha c frong fô chu c cu a mình fhì vIô f fhôm fha nh 2,
3 fha nh pha n.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 321
Vô Iy fhuyô f, duo ng da n fìm kIô m cu a mô I hô fhô ng co fhô fhay dô I
dô dua fhôm va o nhu ng gì ma nguo I qua n Iy hô fhô ng muô n, chu
không chI ca c pha n duo c nga f khu c ra nhu fôn ma y finh o cu c bô -
nhung fhuo ng không aI Ia m dIô u do vì ra c rô I qua .

TRICH YÐ ! CA C NCO N NCHÐ ITP

ÐI su c sa o frôn ITP va chuyô n nhIô u fIIe co fhô Ia nhu c da u, da c
bIô f Ia nô u ba n da bIô f ca n fìm fIIe na o va ba n chI muô n Ia y nhu ng
gì da bô sung. Sau day Ia mô f va I fro dô Ia m cho ITP bo f nhu c da u.

Tu dô ng IogIn

Pha n Io n ca c phIôn ba n cu a ITP cho phe p ba n ca f mô f danh sa ch
ca c fôn nguo I su du ng va ma f kha u cho nhu ng chô fhuo ng ITP dô n
frong mô f fIIe go I Ia .nefrc |vang, no ba f da u Ia mô f da u cha m). KhI
ba n ba f da u ITP, no IIôn hô dô n fIIe na y dô xem fhu hô fhô ng ba n
dang ITP dô n Ia co frong danh sa ch hay không. Nô u du ng, ITP se
su du ng fôn fu fIIe na y. Sau day Ia mô f .nefrc dIô n hình:

machine shamu.ntw.org login elvis password sinatra

default login anonymous password elvis@ntw.org

Nô u ba n ITP dô n shamu.nfv.org, ITP IogIn ba n va o vo I fôn Ia eIvIs
va ma f kha u Ia sInafra. o chô kha c, ITP IogIn va o Ia anonymous vo I
ma f kha u Ia eIvIs®nfv.org. |dI nhIôn Ia du ng chinh dIa chI emaII
cu a ba n). Mô f va I phIôn ba n cu a ITP không hIô u duo c do ng ma c
nhIôn, fha nh ra ba n pha I da f ca c do ng ca bIô f cho mô I hô fhô ng ba n
IogIn va o dô ITP vô danh, nhu sau:

machine ftp.uu.net login anonymous password elvis@ntw.org

machine ftp.internic.net login anonymous password elvis@ntw.org

...



INTÐRNÐT TOA N TÂ P 322
Ia m fhô na o dô gIu danh sa ch fhu mu c da I ngoa n frôn ma n hình7

Mô f frong nhu ng fho I quen fô ha I bu c mình mô f ca ch da ng yôu cu a
ITP !NIX Ia o chô no go I kô f xua f ra ma n hình cu a ba n o mu c
nhanh nha f ma no co fhô Ia m. |chuong frình ITP !NIX duo c vIô f
fa n fho I ky cu a ca c fra m cuô I da nh ma y cha m cha p vô n fha f su Ia
In nhu ng fro vo va n frôn gIa y, nô u ba n co fhô hình dung ra vIô c do ).
KhI ba n IIô f kô fhu mu c, danh sa ch fhuo ng co khuynh huo ng bay
qua ma n hình fruo c khI ba n kIp nhìn fha y no . Ðô fra nh vIô c na y,
ba n co fhô khaI fha c da c dIô m sau-ra-fruo c chua duo c dô ca p dô n
cu a Iô nh dIr cu a ITP. Ða n co fhô go va o haI fhu sau Iô nh dIr:

Thu mu c pha I IIô f kô
IIIe dIa phuong ma ba n muô n ca f danh sa ch va o do .

Vi du , nô u ba n muô n Ia y mô f danh sa ch ca c fhu mu c o xa go I Ia
vIrfuaI, ba n co fhô go va o

ftp> dir virtual val-dir

Iô nh na y da f danh sa ch IIô f kô va o fIIe dIa phuong fôn Ia vaI-dIr.
ÐIô u do va n co n hoI kho chIu vì ba n va n pha I nga f ITP dô xem nô I
dung fIIe |ma c du ca c fIIe ca f ca c danh sa ch ca c archIve ITP phô
bIôn va n co fhô duo c Ia m sa n dô fham kha o cho fIô n).

Mô f da c dIô m mu mo kha c cu a Iô nh dIr cu a ITP Ia nô u ba n cho
ITP mô f ca I fôn ba f da u ba ng da u 1 |fhanh du ng) fhay vì mô f fôn
cu c bô , no se coI pha n co n Ia I cu a fôn Ia mô f Iô nh, nhu frong vi du
sau day:

ftp> dir vitual | more

Iô nh na y dua fhu mu c va o Iô nh more dô hIô n fhông fIn ra mô I Ia n
mô f frang.

Ða n co fhô du ng cu ng mô f fro do frôn Iô nh gef. Nô u ba n muô n nhìn
va o fIIe o xa Ia RÐAÐMÐ, nhung không muô n ca f no o chô mình,
ha y go va o:
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 323

ftp> get README | more

Ne n Ia ba n cu a ba n

Nô u ba n dang chuyô n nhu ng fIIe Io n |nghIa Ia nhu ng fIIe ma f fho I
gIan chuyô n Iau ma ba n không muô n do I), ha y ne n chu ng Ia I fruo c
da . Vo I nhu ng fIIe van ba n hay chuong frình, ca c chuong frình ne n
nhu zIp |hay PKZIP), compress, hay gzIp se fhu nho fIIe Ia I co n
khoa ng chu ng mô f nu a va nhu fhô fho I gIan chuyô n fIIe cu ng co n
mô f nu a. Nô u ba n nô I vo I ma y kIa ba ng mô f IIôn kô f cha m, fhì
feInef va o do va ne n fIIe fô n if fho I gIan hon ngô I do I chuyô n fIIe
nhu bình fhuo ng. Nô u ba n chuyô n nhIô u fIIe rIông bIô f, ba n co fhô
fIô f kIô m fho I gIan ba ng ca ch du ng Iô nh far, cpIo, hay zIp dô kô f
ho p chu ng va o mô f fIIe don, bo I vì ma ng se qua nhIô u fhu fu c khI
ITP chuyô n fu fIIe na y sang fIIe kha c.

ÐIô u na y cu ng ra f duo c a p du ng khI ba n du ng RCP fhay cho ITP.
Truo c khI ba n du ng ITP dô sao che p mô f fIIe, ba n co fhô du ng Iô nh
rsh dô ne n hoa c fru fIIe va o ma y finh kha c. Vi du :

rsh letter zip tmpzip file1 file2 file3

... zip does its thing...

rcp lester:tmpzip.zip tmpzip.zip

Trong vi du na y, da u fIôn fôI du ng rsh dô cha y Iô nh zIp frôn ma y
chu Iesfer va fa o ra mô f archIve fôn Ia fmpzIp.zIp. Sau do fôI du ng
RCP che p fIIe na y va o ma y cu a fôI rô I unzIp no frôn ma y fôI.

Nha y buo c nga n frong vu ng da f ITP

Ca ch fhông fhuo ng dô chuyô n fu fhu mu c na y sang fhu mu c kha c
frong ITP Ia du ng Iô nh cd, nhìn va o danh sa ch fhu mu c, du ng Iô nh
cd kha c, v.v...Nhung nô u ba n bIô f chinh xa c ba n muô n dI dau, ba n
co fhô cd dô n do frong mô f buo c da c sa c nhu sau:

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 324
cd pub/micro/pc/windows/games/new/prnotopa

Pha n Io n ca c hô fhô ng - if nhaf Ia !nIx va ÐOS - yôu ca u mô f da u
che o |/) gIu a ca c fha nh pha n frong fôn fhu mu c |ÐOS cu ng du ng
dau che p nguo c |`)). Trôn nhu ng hô fhô ng kha c, ba n pha I du ng
du ng fheo quI uo c cu c bô o do .

Ia y mô I Ia n mô f fhu mu c

Chu y : Ngo n nghô da c bIô f na y gIa dInh ra ng ba n co mô f chuong
frình ITP fuong fu nhu chuong frình chua n frôn !nIx. Nô u ba n co
chuong frình mo I hon, vo I dô hoa , vIndovs, ra f fIô c Ia không cha y
duo c.

CIa su ra ng ba n muô n du ng ITP dô che p nhIô u fhu mu c foa n bô fu
ma y na y sang ma y kha c. ChIu kho chua n bI mô f fi, ba n co fhô bô fri
dô Ia m fa f ca dIô u na y ba ng mô f Iô nh không bI nga f dô ba n co fhô
fhI ha nh Iô nh Iu c, gIa su , 11:59am dô no Ia m fa f ca cho ba n frong
Iu c ba n dI an frua. Vi du , gIa su ra ng ca c fIIe ma ba n muôn Ia faf ca
nhu ng gì co frong fhu mu c pc/fooIs, pc/edIfors, va pc/games |ro Ia
ba n cu ng không muô n bo so f ca I cuô I na y).

Truo c khI ITP, ha y fa o ca c fhu mu c fuong u ng cho ca ca p fha p
nha f frôn ma y finh cu a mình - frong fruo ng ho p na y Ia fooIs,
edIfors va games. Sau do ba n ITP sang ma y kIa va sau khI IogIn
va o, dua ra Iô nh sau day:

binary

cd pc

prompt off

mget tools/* editors/* games/*

Iô nh da u fIôn, bInary, fhIô f Ia p chô dô chuyô n fIIe Ia nhI phan, vô n
ra f quan fro ng nô u ba n dang chuyô n ca c fIIe phI van ba n. Iô nh fhu
haI, cd pc, dô chuyô n va o fhu mu c pc frôn ma y chu do , Ia fhu mu c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 325
cha cu a fhu mu c ba n muô n che p. Iô nh fhu ba, prompf off, fa f da u
nha c fu ng fIIe mô f ma Iô nh mgef fhuo ng du ng. |Nô u ba n quôn dIô u
na y, mgef se ho I ba n fruo c khI che p fIIe, va Ia m ho ng finh cha f fhI
ha nh frong mô f Iô nh). Iô nh fhu fu, mgef..., dô che p fa f ca nhu ng gì
frong ca c fhu mu c fooIs, edIfors, va games.

Iô nh mgef che p fa f ca ca c fIIe va gIu nguyôn du ng fôn nhu frôn
ma y o xa kIa, va Ia Iy do fa I sao ba n pha I fa o ra ca c fhu mu c vo I fôn
du ng Ia fooIs, edIfors va games dô nha n nhu ng fIIe na y fu nhu ng
fhu mu c o xa fuong u ng.

KhI no che p ca c fIIe, Iô nh mgef no I cho ba n bIô f no vu a che p nhu ng
gì, dô ba n co fhô fha y Ia no da Ia m nhu ng gì ba n muô n. Nô u co
nhIô u fIIe ca n pha I che p, Iô nh na y se ma f mô f Iu c mo I Ia m xong,
nhung không ca n pha I chu y gì khI no Ia m.

Naâ y quyïët àõnh ài chûá

Mô f dô c gIa fInh ranh |Ia ba n da y) co fhô fhay ra ng fôI chI no I vô
mô f ma f su du ng Iô nh zIp hay archIve dô ne n nhIô u fIIe rô I ITP dI,
va ma f kha c Ia ba n co fhô du ng mgef va RCP fhua n fu y dô che p fa f
ca frong mô f Ia n. Ca I na o fô f hon7

Vang, cu ng co n fu y. |mô f dô c gIa fInh fuo ng co fhô fha y ra ng fôI
dang no I Io ng vo ng. Ia n sau fôI se vIô f mô f quyô n sa ch cho nhu ng
dô c gIa if fInh ranh hon. Nhu fhô dô hon). Nô u ca I ma y finh ma ba n
dang Ia y ca c fIIe fu do vô duo c nô I vo I ba n ba ng mô f duo ng fruyô n
nhanh cha ng ha n nhu Ðfhernef |xem chuong 3), fhì vIô c chuyô n fIIe
Ia du nhanh rô I va không ca n pha I ne n fIIe. Ma f kha c, nô u ma y finh
kIa nô I vo I mô f duo ng day dIô n fhoa I fô c dô cha m, khI do vIô c ne n
fIIe fIô f kIô m duo c nhIô u fho I gIan. Va n dô ne n hay không fhuo ng
không ca n ba n nô u ba n dang Ia y fIIe ba ng ITP vô danh, vì ba n
không co cho n Iu a IogIn va o va fu Ia m vIô c ne n fIIe. Nhung mô f va I
ITP vô danh fu dô ng Ia m vIô c ne n fIIe. Vi du nô u mô f fIIe go I Ia
zorpIofz, va ba n cô ga ng Ia y fIIe zorpIofz.Z, fhì nhu ng hô fhô ng ITP
da c bIô f na y se hIô u Ia ba n muô n Ia y ba n ne n va se ne n fIIe cho ba n.
Nhu ng ITP na y cu ng Ia m vIô c fheo kIô u kIa, khI ba n không co
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 326
frình gIa I ne n. Me o na y chI Ia m duo c o mô f va I chô , nhung cu fhu
fhì cu ng cha ng sao. ÐIô u fô ha I nha f co fhô xa y ra Ia no ba o Ia I vo I
ba n Ia không co fIIe zorpIofz.Z fô n fa I.

Nhu ng nguo I quen du ng RCP dô che p fIIe co fhô ha I Io ng khI bIô f
ra ng ho co fhô du ng fro me o na y if fô n công su c hon, nhu chI ra
frong Iô nh sau day:

rcp -r ntw.com:pc/tools ntw.com:pc/editors tw.com:pc/games ntwstuff

Ðo ng Iô nh don gIa n na y yôu ca u RCP che p dô quI |do chô vIô f fa f -r)
3 fhu mu c o xa va o mô f fhu mu c frôn ma y ba n fôn Ia nfvsfuff. Sao
che p dô quI co nghIa Ia ca c fhu mu c va fa f ca ca c fIIe frong do dô u
duo c che p. Iô nh RCP fha m chi co n fa o ra ca c fhu mu c nô u chu ng
không co . Nhu ng nguo I da nh ma y Iuo I bIô ng nô u co su du ng C sheII
frôn !NIX co fhô du ng da ng vIô f fa f hon cu a Iô nh na y

rcp -r ntw.com:pc/tools.editors.games ntwstuff

Ma nh cho nhu ng nguo I su du ng WIndovs

Nô u ba n dang du ng mô f hô vIndovs nhu MIcrosoff WIndovs, ba n
co fhô fa o ra bIô u fuo ng frong Program Manager cho nhu ng Iô nh va
nhu ng ma y chu fhuo ng du ng nha f. Vi du , gIa su ra ng ba n dang
du ng WIndovs va , vì fhIô u mô f chuong frình ArchIe, ba n feInef va o
mô f hô fhô ng vo I server feInef ArchIe. Ða n co fhô fa o ra mô f bIô u
fuo ng dô cha y feInef va dua fôn cu a ma y chu va o do ng Iô nh, dô
fruyô n cho chuong frình khI ba f da u fhI ha nh.

ChI fIô f vô vIô c fa o ra bIô u fuo ng Ia không gIô ng nhau frôn ca c hô
fhô ng, nhung fhuo ng Ia don gIa n. Ha y nhìn va o bIô u fuo ng fuong
fu |bIô u fuo ng feInef bình fhuo ng Ia mô f cho n Iu a fô f nô u ba n muô n
fa o ra mô f bIô u fuo ng chuyôn bIô f), che p no Ia I, va fhôm va o va I
do ng van ba n frôn do ng Iô nh.

Nô u ba n dang du ng XWIndovs, menu chinh Iuôn xua f hIô n khI ba n
nha y con chuô f va o bôn ngoa I cu a ba f ky cu a sô na o. KhI nha y con
chuô f nhu va y fhì chuong frình se Ia m gì fu y fheo nô I dung cu a ca c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 327
fIIe .fvmrc hay .mvmrc. Ha y fìm mô f chuyôn gIa o chô mình dô ho I
ca ch fhôm mô f mu c cho n va o menu. Không kho khan gì cho anh fa
khI chI cho ba n Ia vIô c do . Trôn ma y cu a fôI, menu frông gIô ng nhu
sau:

@dpl of C@dp !@dpxterm -name Library -e telnet

locis.loc.gov $@dp

-name Ia fôn dô hIô n ra frôn da u cu a sô , va van ba n sau chu -e Ia
Iô nh dô cha y.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 328
Chuong 26

CIA I TRI TRÐN INTÐRNÐT

CIÐ T THI CIO

Infernef Ia mô f frong nhu ng chô fô f nha f dô frô n vIô c, fheo mô f
nguyôn fa c ra f co ba n cho ra ng khI ba n fha f su Ia du ng fha f pha I
hoa n fha nh mô f ba o ca o va o buô I chIô u nay, fhì da u fIôn Ia ba n
pha I choI mô f va n TefrIs ca I da . Sau day Ia muo I ca ch du ng
Infernef cho mu c dich cao ca na y.

Mô f fro gIa I fri mo I

AI cu ng pha I fhInh fhoa ng ca n dô n mô f fro du a mo I, du ng không7
Ða fu Iau !SÐNÐT co mô f nho m fIn fu c go I Ia rec.humor, frong do
nguo I fa dua ra nhu ng gì ho cho Ia buô n cuo I nha f. Kha u vI không
gIông nhau, va pha n Io n nhu ng gì o do không fha f ra f gay cuo I.
Tha f ra fhì pha n nhIô u nhu ng gì co o do Ia nhu ng Io I pha n na n ra ng
ca c chuyô n bông du a không da ng cuo I fi na o, va rô I nhu ng Io I pha n
na n ra ng nhu ng Io I pha n na n fruo c không co gì da ng cuo I, va v.v...

May ma n Ia mô f ga !SÐNÐT co da u o c công dan fôn Ia Ðrad
TempIefon da nha y va o cuô c choI vô vI na y va dua ra mô f nho m fIn
fu c ca I fIô n fôn Ia rec.humor.funny, frong do y cho n ra nhu ng ma u
chuyô n cuo I na o ma y fhich frong sô nhu ng ma u go I dô n. Ca nh
franh fha f Ia du dô I va khoa ng chu ng 95% nhu ng chuyô n dInh coI
Ia chuyô n cuo I cuô I cu ng không pha I. Ðrad da nghI huu không Ia m
CIa m sa f nu a, nhung nguo I kô vI cu a anh Ia m vIô c na y cu ng kha
fôf. Sau khI ca n fha n fheo do I rec.humor.funny frong nhIô u nam |dI
nhIôn chI vì mu c dich nghIôn cu u fhôI), fôI da kIô m chu ng Ia pha n
Io n nhu ng chuyô n cuo I o do fha f su Ia da ng cuo I. Ia n sau khI ba n
do c fIn fu c, ha y nhìn fhu va o do xem. Ða n se co nhIô u nguo I cu ng
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 329
Ia m vIô c na y vo I ba n: fhô ng kô vô ca c dô c gIa ha u nhu Iuôn Iuôn ba o
ca o Ia I ra ng rec.humor.funny Iuôn Iuôn Ia nho m don duo c do c nhIô u
nha f frôn Nef.

Nô u ba n fhich do c chuyô n cuo I, ha y xem fo m Iuo f nhu ng chuyô n
hay nha f cu a nhu ng nam fruo c. Ðo c fhông ba o ha ng fha ng cu a
Ðrad dô xem Ia m fhô na o dang ky mua.

Ho c mô f ngoa I ngu

Vang, if nha f vIô c na y cu ng không pha I Ia Ia ng phi fhì gIo - Ðo
chinh Ia ca u fIô n. Ðo I vì Infernef fra I rô ng frôn kha p fhô gIo I, co
nhIô u ngôn ngu duo c no I frôn Nef, không cu Ia Anh ngu .

Vo ng quanh fhô gIo I frôn !SÐNÐT

!SÐNÐT co ra f nhIô u nho m van hoa xa hô I - soc.cuIfure kha c nhau
o nhIô u nuo c |nhIô u hon nhIô u so vo I nhu ng gì duo c IIô f kô frong
chuong 12), pha n Io n nhu ng fha o Iua n fho I su frôn do su du ng ba n
ngu . Tha nh ra nô u ba n quan fam dô n fIô ng Pha p, fhu va o nho m
soc.cuIfure.french. Vo I fIô ng Ðu c fhì va o soc.cuIfure.german.

Cu ng va y, Copher cho phe p ba n fìm ra nhu ng Copher frôn kha p
fhô gIo I. Tu menu fa f-ca -ca c-Copher-frôn-fhô -gIo I o Copher me o
MInnesofa - day cu ng fhuo ng Ia mô f mu c cho n frôn nhIô u Copher
kha c vì no ra f hu u du ng - ba n co fhô fìm ra fa f ca ca c Copher frôn
ca c Iu c dIa |vang, fha f ra fhì chua co o Nam cu c, nhung nhu fôI da
Iuu y , da co nhu ng ma y chu Infernef o do rô I, fha nh ra aI bIô f
duo c7)

Ngôn ngu fhu haI ua fhich cho fa f ca mo I nguo I

Thô gIo I finh foa n fhuo ng không ô n a o nhung ro Ia ra f co quan fam
dô n quô c fô ngu Ðsperanfo, mô f ngôn ngu duo c sa ng fa o fu cuô I
nhu ng nam 1800. Ma c du cha ng aI co fIô ng ba n ngu Ia Ðsperanfo,
nhung ngôn ngu na y co fhIô f kô don gIa n, ho p quI fa c, va dô ho c
dô n nô I no co fhô fro fha nh mô f ngôn ngu quô c fô . |khI do không aI
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 330
co fhô fha y fruo c duo c Ia va o cuô I fhô ky 20, fIô ng Anh bô I Ia I co fhô
fro fha nh ngôn ngu quô c fô , nhung du ng ra pha I co mô f fhay dô I
ba f fhuo ng cu a IIch su ).

Nhu ng nguo I su du ng Mac co fhô fìm fha y mô f chô Hypercard da y
nhu ng Ðsperanfo so da ng. Ðu ng ArchIe hay Copher fìm esperanfo
dô co mô f ba n. Cu ng co sa n nhu ng danh sa ch fhu fin esperanfo,
frình soa n fha o van ba n, va nhu ng nho m fha o Iua n. Trôn !SÐNÐT,
nho m na y co fôn Ia soc.cuIfure.esperanfo.

VIô f mô f Ia fhu cho Tô ng fhô ng |My )

Ca n day chinh phu co Ia m dIô u gì du ng y ba n hay không7 |Hu m, fôI
nghI Ia không). Co dIô u gì ba n không chua n y hay không7 |nhIô u
kha nang). Không nôn chI pha n na n vô chuyô n do - VIô f mô f Ia fhu
cho fô ng fhô ng ba o cho ông fa bIô f ba n ca m fha y fhô na o. KhI vIô f,
nho chua fhôm mô f chu fhich go I cho Pho fô ng fhô ng Iuôn fhô . ÐIa
chI cu a ho Ia :

president@whitehouse.gov
vice.president@whitehouse.gov

KhI Nha fra ng nang ca p hô fhô ng ma ng cu a no , no se In nhu ng
fhông dIô p na y ra va xu Iy no ba ng fhu gIa y bình fhuo ng. Va y dua
dIa chI bình fhuo ng cu a ba n va o nô u muô n ho fra Io I. Ðô bIô f fhôm
fhông fIn va da ng fhu c cu a Ia fhu, xem pha n ghI chu bôn Iô cuô I
cu ng frong chuong 8.

Ho c Iua f

Ða n co bIô f fa f ca ca c Iua f a nh huo ng dô n công vIô c, gIa dình va fho I
quen cu a ba n hay không7 Cha c cha n ba n bIô f Ia bo qua Iua f Iô fhì
se không an foa n fi na o. Va y bay gIo ha y ba f da u ho c Iua f dI - ba n
cha ng bIô f duo c khI na o Ia ca n dô n chu ng dau.

Mô f va I server WWW va Copher fhu nghIô m dang duo c na p va o
nhu ng quyô f dInh cu a Toa Thuo ng Tha m My , vô n dI Ia mô f kho I
dIô m fô f bo I vì |không gIô ng nhu da sô Iua f) no duo c vIô f gIô ng nhu
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 331
fIô ng Anh. Nhu ng server na y cu ng fha y co : Iua f ba n quyô n va ba ng
sa ng chô , Ðô Iua f Thuong ma I Thô ng nha f, va nhIô u fhu kha c. Ðô
fìm, ba n co fhô Copher dô n faffy.Iav.corneII.edu hay
gopher.Iav.csuohIo.edu. Nô u chô ba n không co Copher, ba n co fhô
feInef dô n do va IogIn va o vo I fôn Ia gopher.

NghIôn cu u IIch su

Co du ng Ia nhu ng ÐIô u khoa n Tha nh Ia p IIôn Ðang co no I Ia
Canada Ia mô f fIô u bang hay không7 |Nô u ba n chu y dô n môn su
Io p ba y ba n co fhô fha y ra ng ca c ÐIô u khoa n Tha nh Ia p IIôn bang
chinh Ia HIô p pha p frong suô f fho I gIan Ca ch ma ng My ). Vang,
không nôn fha c ma c gì vô Ioa I chuyô n na y nu a, da co mô f kho
nhu ng fu IIô u IIch su va fa I nguyôn dang do I ba n frôn Infernef.

Ðu fa I IIô u cho ba f ky mô f nguo I na o dô n cu ng pha I dI ngu

Co mô f if ca c archIve vô ca c fa I IIô u IIch su co frôn Nef. Chu ng dô u
kha mo I, va pha m vI dô ca p dô n cu ng không fha f da y du .

o ra.mssfafe.edu frong pub/docs/hIsfory co mô f bô suu fa p ca c fu
IIô u IIch su fu ca c ÐIô u khoa n Tha nh Ia p IIôn bang |vang chu ng co
no I dôn Canada) dô n ca c ba I vIô f vô Nô I ChIô n va fa I IIô u nuo c
ngoa I. ArchIve o jade.fuffs.edu frong pub/dIpIomacy fhì hoI kha c
mô f fi: no no I vô IIch su không nhIô u ba ng ngoa I gIao, vo I nhIô u
hIô p uo c va nhu ng fa I IIô u IIôn quan frong fhô ky na y.

ÐI va o qua khu

Truo ng da I ho c Kansas co mô f dIch vu fuong fa c cho nhu ng nha su
ho c, khoa ng mô f nu a frong sô do Ia IIch su , co n Ia I Ia ca c fro kInh
doanh IIch su , ca c dIô m he n, va ca c khoa n fro ca p nghIôn cu u,
v.v...Ðô fIô p ca n dIch vu na y, feInef dô n hnsource.cc.ukans.edu, va
IogIn va o Ia hIsfory. Nhu ng gì ba n IogIn va o fhu c cha f Ia mô f phIôn
ba n cu a WWW |xem Chuong 22), va no co nhu ng IIôn kô f dô n fa f ca
ca c chô kha c, không pha I chI rIông cho IIch su . No co ca IIôn kô f dô n
Copher me , fha nh ra ba n co fhô Ia y duo c ga n nhu fa f ca ca c fa I
nguyôn Copher ma chI ca n du ng Iô nh WWW.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 332

Kô f ba n mo I

Mô f frong nhu ng hoa f dô ng xa xua nha f, nô u không pha I Ia da ng
kinh fro ng nha f, cu a con nguo I Ia no I chuyô n fa m pha o. Infernef,
vô n duo c phô bIô n rô ng ra I Ia do con nguo I, nôn cu ng Ia mô f noI dô
fa n do c nhu nhu ng noI kha c. Ðô no I chuyô n phIô m o mu c dô he p,
du ng Iô nh faIk, dô cho phe p ba n go va nha n vo I nguo I kha c frôn
Infernef. Nhung dô no I chuyô n phIô m fha f su , nghIôm fu c, IRC
|Infernef ReIay Chaf) va n chua co dô I fhu . Ma ng no I chuyô n phIô m
fru c fuyô n foa n ca u cho phe p nguo I fa o kha p fhô gIo I no I chuyô n 24
gIo frong mô f nga y ma cha ng no I vô ca I gì cu fhô ca . Ha y xem chI
fIô f o chuong 13.

Ta o ke fhu mo I

IRC no I chung Ia kha fhan fhIô n. Nhung M!Ð |MuIfI-!ser
Ðungeons), cu ng duo c go I Ia M!SÐ |MuIfI-!ser Shared
ÐnvIronmenfs) fhì không duo c nhu fhô . Co fhô ba n da fu ng choI
mô f fro choI chô dô van ba n cu go I Ia Advenfure hay Ðungeon hay
CoIossaI Cave, frong do ba n go va o ca c Iô nh dô dI va o mô f ca I hang
co nhIô u pho ng dô fìm kho fa ng va cô ga ng không bI gIô f.

Vang M!Ð cu ng nhu fôn go I cu a no |bôI nho ). Cu ng y fuo ng do ,
nhung chI co dIô u nhIô u nguo I choI frôn Nef |fu c Ia kha p fhô gIo I).
Ða n fuong fa c vo I nhu ng nguo I kha c fheo kIô u ra f Ia fhu dIch hoa c,
a , ra f mô hoa c. Thuo ng fhuo ng Ia ba n fa o nhu ng ca I pho ng cu a ba n
va ngan ra mô f chô cho rIông ba n frong ca I fô do . Co ra f nhIô u
M!Ð va nhIô u kIô u choI M!Ð frôn ma ng.

Ðo I vì M!Ð co rô I ma f ra f fhuo ng xuyôn, fha nh ra cha ng ich gì khI
IIô f kô chu ng ra day - danh sa ch na y se bI Ia c ha u fu c fho I. Ha y ho I
nho m fIn fu c !SÐNÐT fôn Ia rec.games.mud.announce va fìm danh
sa ch M!Ð co o do va o mô I fhu Sa u. Co mô f server fhu fin o
mudIIsf®gIIa.bIosfr.vashIngfon.edu. Co I mô f fhông dIô p heIp dô n
do , hoa c ITP dô n caIsr®caIsr.cvru.edu va fìm frong /pub/mud.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 333

Tham mô f ma y cô-ca

Mô f fruyô n fhô ng Iau do I Ia ca c hacker fhì hay uô ng cô-ca. Mô f
fruyô n fhô ng cu ng Iau nhu fhô cho bIô f ra ng ca c hacker fhuo ng co
ma y cô ca fru c fuyô n. NhIô u ma y cô-ca frôn Infernef hoa f dô ng fu
dô ng không nhIô u fhì if. Mô f va I frong sô do chI cung ca p nhu ng
ba o ca o fình fra ng fhu xem ba n co fhô mua mô f Ion cô ca Ia nh nô u
ba n dI xuô ng duo I nha hay không |hoa c Ia bay ha ng nga n da m, fu y
fheo vI fri fuong dô I cu a ba n so vo I ma y cô ca). Nhu ng ma y kha c co
mô f hô fhô ng kô foa n ky Ia dô nguo I su du ng Ia p ra ca c fa I khoa n
frôn do . Ða n co fhô cho hIô n ra ba ng ma y cô-ca frôn ma n hình fra m
Ia m vIô c cu a mình va nha y va o fhu ho p kha u, fa I khoa n cu a ba n se
bI ghI no khI ma y da y mô f Ion ra cho ba n. |Va I nam fruo c o
CaIIfornIa, co mô f ca I ma y fru c fuyô n go I Ia PrancIng Pony co mô f
fu y cho n ga p-dôI-hay-không-co -gì, frong do ba n co co hô I 50-50 Ia co
mô f Iy soda mIô n phi hoa c finh gIa ga p dôI).

Sau day Ia danh sa ch ca c ma y cô-ca frôn Infernef. Trong mô I ca I,
ba n co fhô kIô m fra fình fra ng ba ng Iô nh fInger:

drink@csh.rit.edu

graph@drink.csh.rit.edu

coke@cmu.edu

bargraph@coke.elab.cs.cmu.edu

mnm@coke.elab.cs.emu.edu (thêå t ra laâ maá y keå o)

coke@cs.wisc.edu

coke@gu.uwa.edu.au (Nhûäng hacker ngûúâ i uá c cuäng uöëng cö ca)

Su du ng mô f SIôu ma y finh

Co bao gIo muô n du ng mô f sIôu ma y finh nhIô u frIô u dô Ia, fhuô c
Ioa I fô f nha f chua7 Chua7 Hu m, fhu mô f ca I rô I dem Ioe ba n be hay
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 334
dô ng nghIô p xem7 Ða n co fhô no I vo I ho Ia ba n vu a mo I du ng ca I
ma y ThInkIng MachInes CM-5 ma c song song dIô n rô ng vo I mô f
sIôu ma y finh fhông qua mô f gIao dIô n ma ng cIIenf-server dô ng
da ng. |Không hô gì nô u ba n không bIô f nhu ng fu dao fo bu a Io n
na y, chI co dIô u Ia ba n pha I phun ra ma không bI va p. Co fhô Iuyô n
fruo c frong pho ng fa m).

Su du ng mô f ca I ma c song song dIô n rô ng bIah bIah bIah fhì dô fhôI.
Mô I khI ba n du ng WAIS |xem chuong 21) dô fìm ca c co so du IIô u o
quake.fhInk.com o ma y ThInkIng MachInes, do Ia ba n dang du ng
mô f CM-5. Ho nô I no va o ma ng mô f pha n Ia dô fhu nghIô m, mô f
pha n Ia dô qua ng ca o - bo I vì nhIô u nguo I nghI ra ng ca I ma y na y ky
Ia dô n nô I không aI co fhô Ia m duo c mô f vIô c gì co ich vo I no ca .
|Cu ng cha ng ich gì khI bIô f ra ng nguo I fhIô f kô ra no da fro nôn nô I
fIô ng vì da Ia m ra mô f ca I ma y ô n a o fu nhu ng mo n dô choI hu cu
va day cau ca - va vì da Ia I nhu ng chIô c AquaCar 1960 dam sa m
xuô ng sông CharIes frong nhu ng nga y fro I na ng).

Ðo c mô f cuô n sa ch

Mô f cuô n sa ch7 nguo c Ia I chu 7 Mô f Iuo ng da ng kô nhu ng van ba n
fhua n fu y co fhô fìm fha y frôn Nef, fu ca c fa c pha m cu a
Shakespeare dô n ÐIII Cafes. Co va I fIIe ra f Io n, cha ng ha n ba n sao
da y du cu a Moby ÐIck.

HaI chô chu a chu yô u Ia :

Infernef WIrefap o vIrefap.spIes.com |Ro ra ng day Ia ca I ma y
da f fôn xuI ru I nha f frôn Nef)
OnIIne Ðook InIfIafIve o obI.sfd.com |sfd fhay cho chu
Soffvare TooI and ÐIe - Công cu pha n mô m va Chô f)
Ða n cu ng co fhô Ia y duo c chu ng ba ng ITP vô danh va Copher.
Nô u du ng ITP, o vIrefap, nhu ng cuô n sa ch dô frong fhu mu c
/IIbrary va /Ðfexf, va o obI chu ng dô frong /obI. Nô u dI ba ng
Copher, menu fu gIa I fhich cu ng du hIô u.

Nô u duo c cho n, Copher dô du ng hon va mô fa fôf hon ca I gì Ia ca I gì
- vi du , fa c pha m Mô f nguo I My vu ng ConnecfIcuf o Toa a n cu a Vua
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 335
Arfhur nghe chu ng dô hIô u hon /IIbrary/CIassIc/yankee.mf |mô f vi
du fhu c su o vIrefap).

Ha y nghI vô sô fIô n fIô f kIô m duo c nô u ba n du ng ITP hay Copher
dô co duo c ba n sao cuô n sa ch do . Ða n co fhô In frôn ma y In Iaser
cu a ba n, fô n khoa ng chu ng |gIa su nhu bay gIo Ia 272 frang gIa 5
xu/frang, nhan ra) Ia 13,6 !SÐ, frong khI mô f cuô n do ng bìa ca n
fha n ngoa I hIô u sa ch fô n khoa ng chu ng nam chu c. Vang, co fhô In
fhì không re hon nhIô u nhu va y fha f, nhung nô u ba n chI do c frôn
ma n hình không fhôI fhì cha ng fô n dô ng na o, hon nu a, khI do c nhu
fhô frông va o nguo I fa fuo ng ba n dang Ia m vIô c. Ðu ng cuo I fo qua
vô cau no I du a na y.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 336
Pha n VI

TA I NC!YÐN – THAM KHA O

Trong pha n na y

Vì ra ng gIo day ba n da Ia mô f chuyôn gIa vô Infernef, nôn chI co n
mô f chI fIô f ra f nho Ia chua frình ba y: Ia m fhô na o dô ba n co fhô
va o chô da u fIôn7 Ða chuong cuô I na y IIô f kô ca c chô cung ca p fruy
xua f, cung ca p pha n mô m ma ba n ca n dô du ng ca c fruy xua f do , va
sau cu ng, mô f va I dIô m ba f da u dô ba n fIô p fu c cuô c ha nh frình
Infernef cu a ba n.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 337
Chuong 27:

NH! NC NC!O I C!NC CÂ P ÐICH V! INTÐRNÐT CONC CO NC
TRONC ÐANH SA CH NA Y CO CI7

Chuong na y fa p frung va o nhu ng noI ma mô f nguo I co fhô fruy
xua f kIô u quay sô dô n Infernef vo I gIa cha p nha n duo c. Cu ng co
nhu ng noI cung ca p nhu ng fruy xua f fô c dô cao, không chIa se cho
ca c fô chu c; nhu ng noI na y không duo c IIô f kô o day vo I gIa su ra ng
vIô c dua foa n bô công fy Iôn ma ng Nef không pha I Ia vIô c cu a ba n.

VIô c cu a ba n Ia nô I ma ng cu a công fy cu a ba n va o Infernef va ba n
co mô f accounf quay sô o dau do , feInef va o Server Thông fIn
INTÐRNIC o Is.InfernIc.nef. IogIn Ia Copher va fu menu da u fIôn
cho n CeffIng Connecfed fo fhe Infernef. Ða n se fha y mô f danh sa ch
ca p nha f da y du ca c ma ng vu ng va quô c gIa dô IIôn Ia c dô n. Nô I
ma ng vo I nhau va n co n Ia mô f fha ch fhu c ky fhua f Io n, nôn chI ba n
ca n pha I duo c nhu ng chuyôn gIa ma ng gIu p do nhIô u.

Ta f ca ca c hô fhô ng IIô f kô frong chuong na y cho phe p if nha f Ia
feInef va ITP cu ng nhu emaII va !SÐNÐT, hoa c chu ng cung ca p
ca c IIôn kô f ma ng quay sô fheo yôu ca u dô ba n co fhô cha y ba f ky
mô f chuong frình Infernef na o ma ba n muô n frôn chinh ma y finh
cu a ba n. TôI da Ioa I fru nhu ng hô fhô ng chI cung ca p dIch vu emaII
bo I vì chu ng co ha ng nga n, fu nhu ng nha cung ca p quô c fô nhu MCI
MaII va AT&T ÐasyIInk dô n ca c hô fhô ng ba n fIn |buIIefIn board
sysfem - ÐÐS) fheo so fhich. Co kha nhIô u ca c ÐÐS frao dô I fhu fu
vo I ca c ÐÐS kha c va co fhô frao dô I fhu fu vo I Infernef fhông qua
IIÐO |mô f ma ng quay sô ca c ÐÐS PC) va nhu ng cô ng nô I kha c.

HAI IOA I TR!Y X! T

Cu ng co sa n haI bIô n fhô co ba n cu a fruy xua f quay sô : quay sô va o
nhu Ia fra m cuô I hay ma y chu frôn ma ng. Trong fruo ng ho p fhu
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 338
nha f, ba n quay sô va o hô fhô ng ba ng mô f fra m cuô I bình fhuo ng
hay, nhIô u kha nang hon Ia , mô f ma y finh cha y mô f chuong frình
fra m cuô I nhu Procomm hay CrossfaIk. Ða n co fhô du ng ba f ky
nhu ng gì cung ca p bo I ca c chuong frình ma ng frôn ma y ba n quay sô
va o. Nô u ba n muô n chuyô n ca c fIIe dI va dô n ma y finh cu a ba n,
du ng KermIf, zmodem hay fuong fu |xem chuong 3), cu ng gIô ng
nhu khI ba n fa I Iôn |up Ioad) hay fa I xuô ng |dovn Ioad) fu mô f
ÐÐS.

Nô u ba n quay sô va o nhu Ia mô f ma y chu frôn ma ng, ma y finh cu a
ba n se fro fha nh mô f ma y chu Infernef frong suô f fho I gIan cu a
cuô c go I va hoa f dô ng nhu ba f ky mô f ma y chu Infernef na o kha c
|co Ie ngoa I fru Ia no hoI nho va cha m hon, nhung không mô f aI bôn
ca nh ba n ca n pha I bIô f dIô u do ). Io I fhô cu a vIô c go I va o nhu Ia ma y
chu Ia o chô ba n co fhô cha y ba f ky mô f chuong frình u ng du ng na o
frôn ma y cu a ba n nô u ba n muô n. Nô u ba n co mô f hô da nhIô m nhu
MIcrosoff WIndovs hay MacInfosh Sysfem 7, ba n co fhô dô ng fho I
cha y nhIô u chuong frình, nôn chI ba n co fhô feInef va o mô f hô
fhô ng dô ng fho I Ia y ca c fIIe ba ng ITP nhu Ia mô f fhao fa c nô n. KhI
ca c dIch vu mo I duo c gIo I fhIô u, ba n su du ng chu ng ngay sau khI
ba n co versIon pha n mô m cIIenf |fhuo ng ba ng ca ch fa I cIIenf xuô ng
fu Nef) fhay vì pha I do I nguo I cung ca p quay sô cu a ba n ca I da f
pha n mô m na y frôn ma y cu a anh fa.

Ða f Io I cu a vIô c quay sô va o nhu ma y chu Ia ba n ca n pha I co nhIô u
pha n mô m hon Ia chI mô f bô gIa Ia p fra m cuô I frôn ma y cu a mình,
va vIô c ca I da f fhì kho hon da ng kô |ba n ca n pha I bIô f vô nhu ng fro
me o nhu sô hIô u ma y chu , khung che cha n cu a ma ng con, va nhu ng
fa fhua f kha c vô ma ng). Chu y : Nô u ba n quay sô va o nhu mô f ma y
chu , ba n nôn co mô f modem if nha f Ia 9600 bps |bIf/gIay). Nhu ng
modem cha m hon cu ng cha y duo c nhung chu ng se Ia m cho ca c gIao
dIch ma ng cha m dô n nô I chI co nhu ng nguo I cu c ky kIôn nha n mo I
su du ng duo c.

Cu ng nôn fhu mô f dIch vu fra m cuô I fheo kIô u quay sô fruo c rô I ha y
fIôn ha nh gIao dIch fheo kIô u Ia m mô f ma y chu nô u ba n da fhu c su
nô I va o ma y do . HaI bIô n fhô cu a ca c dIch vu ma y chu go I Ia SIIP
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 339
va PPP. Ca haI dô u cha y duo c, nhung nô u duo c cho n, PPP nhanh
hon mô f fi va cu ng da ng fIn ca y hon. |xem chI fIô f hon o chuong 3
va 5).

ÐANC KY CIA NHÂ P

Pha n Io n ca c dIch vu quay sô cho phe p ba n dang ky gIa nha p fru c
fuyôn. Nôu co IIô f kô sô hIô u modem, ba n co fhô quay sô va o fheo sô
hIô u do . IogIn va o ba ng ma f kha u duo c cung ca p sau khI ba n nô I
va o.

Ðang ky gIa nha p fhuo ng yôu ca u fôn, dIa chI, va sô dIô n fhoa I,
cu ng vo I nhu ng fhông fIn dô finh fIô n, cha ng ha n nhu sô hIô u fhe
fin du ng. Thuo ng Ia quyô n fruy xua f duo c ca p ngay sau do , hoa c
dIch vu na y co fhô go I sô dIô n fhoa I cu a ba n dô kIô m fra xem ba n co
pha I nhu ba n da no I hay không.

Tìm nha cung ca p cu a ba n o dau

Mô f chu dô quan fro ng ca n xem xe f khI cho n nha cung ca p cho
mình Ia chI phi go I dIô n fhoa I, vì ca c cuô c go I va o nhu ng hô fhô ng
fru c fuyô n fhuo ng Ia Iau. Iy fuo ng Ia ba n nôn co mô f nha cung ca p
co sô quay va o Ia go I dIô n frong cu ng dIa phuong vo I ba n - hoa c sô
fru c fIô p hoa c sô qua ma ng nhu ma ng cu a Tymnef, SprInfnef, hay
Compuserve.

Nô u không duo c nhu va y, ba n co fhô fìm mô f nha nh quay sô cu a
SprInfnef o dIa phuong mình, xem fhu dIch vu PC PursuIf cu a
SprInfnef xem sao. ÐIch vu na y cho phe p quay sô va o o dIa phuong
mình, sau do quay ra mô f modem ba f ky o mô f frong nhIô u fha nh
phô . Su du ng ngoa I gIo cao dIô m fô n khoa ng chu ng $30 cho 30 gIo
mô I fha ng. IIôn Ia c vo I SprInf o sô 800-736-1130 |no I chuyô n) hay
800-877-2006 |modem) dô bIô f fhôm chI fIô f.

Nô u không co nha cung ca p na o o cu ng dIa phuong vo I ba n, fhu
du ng Speedvay, mô f dIch vu Infernef o Oregon không finh fIô n gì
kha c ngoa I chI phi cu a cuô c go I dIô n fhoa I.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 340

Mô f va I nha cung ca p co ca c con sô 800, nhung fIô n gIo cu a ho pha I
du cao dô bu va o chI phi cu a cuô c go I 800. Va y su du ng con sô fruy
xua f 800 cu ng không re hon go I fru c fIô p va fu fra fIô n Ia bao
nhIôu. |Truy xua f 800 chI ha p da n vo I nhu ng nguo I fhuo ng dI day
do va không pha I fra fIô n dIô n fhoa I ho go I).

Trình gIa I ma bi ma f cu a ba n reng chuông

Chuong na y bao gô m mô f danh sa ch ca c nha cung ca p foa n quô c,
frong mô I mô f danh sa ch co mô f va I ky fu ma ma ba n ca n bIô f.
Pha n sau day cho bIô f y nghIa cu a nhu ng ky fu ma na y:

Ky fu ma NghIa Ia gì

D Dõch vuå tûúng taá c quay söë vaâ o (Dial-in) cung cêëp ñt nhêët laâ telnet, FTP,
email vaâ USENET

T Truy xuêët telnet quay söëvaâ o nhûäng hïå thöëng khaá c

S Truy xuêët maá y chuã SLIP hay PPP

F Hïå thöëng cung cêëp miïîn phñ (coá leä trûâ tiïìn cuöå c àiïå n thoaå i ra)

R Kïëhoaå ch giaá nïì n khöng tñnh tiïì n theo giúâ (800 hay truy xuêë t maå ng tñnh tiïì n
thïm)

8 Truy xuêët 800 miïîn thuïë

N Truy xuêët maå ng quay söë thöng qua Tymnet, Sprintnet, CompuServe, hay
caá c maå ng khaá c

H Söëhiïå u modem töëc àöå cao (nhanh hún 2400 bps)

M Söëhiïå u modem töëc àöå trung bònh (1200 hay 2400 bps)

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 341
Chuong 27

CA C NC!O N PHÂ N MÐ M INTÐRNÐT

Ða n dem chu ng fôI dI dô fro fha nh Ioa I chuyôn gIa gì day

KhI ca I da f pha n mô m, co haI Ioa I nguo I: Ioa I nguo I không fhich Ia m
vIô c do , va Ioa I chI don gIa n Ia se không Ia m. TôI nghI co Ie ba n roI
va o Ioa I fhu haI, fru phI ba n Ia mô f nguo I su du ng Mac hay PC.
Nôu ba n du ng mô f Ioa I ma y finh hay fra m Ia m vIô c kha c, vIô c Ia y
pha n mô m, da m pha n ho p dô ng, xu Iy vIô c ba o ha nh va ca I da f va
nhu ng vIô c kha c dô Ia m cho hô fhô ng Ia m vIô c bình fhuo ng se
không pha I Ia vIô c cu a ba n. Nhung vo I mô f ma y PC hay Mac, aI bIô f
duo c7 Nô u may ma n fhì se co aI do Ia m vIô c na y cho ba n, nhung
cu ng không cha c. ÐIô u na y da c bIô f du ng frong mô f van pho ng Ia m
vIô c vo I nhIô u fra m Ia m vIô c, ma fa f ca chu ng dô u may ma duo c
ga n va o Infernef, va ba n co mô f PC muô n ga n va o Infernef, ngay ca
chI Ia dô fra nh vIô c ca m nhu ng ca I dIa mô m cha y Io ng vo ng.

Chuong na y cho ba n nhu ng nguô n pha n mô m Infernef da nh cho
ma y Mac va PC. Ðanh sa ch na y dôn nay va n chua hô f - da c bIô f Ia
cho ma y PC, fhu c fô Ia nhu ng nha cung ca p pha n mô m TCP/IP xua f
hIô n ha u nhu mô I fha ng, va nhu ng pha n mô m u ng du ng xua f hIô n
ha u nhu mô I fua n.

Ca c pha n mô m TCP/IP cho MS-ÐOS va WIndovs

Ta f ca nhu ng pha n mô m fro n go I na y bao gô m nhu ng pha n mô m
ma ng co so va mô f bô ca c u ng du ng fruyô n fhô ng, kô ca feInef va
ITP. Nhu ng fhông fIn frong pha n na y da sô fu chInh fu mô f danh
sa ch fru c fuyô n do C.J. Sacksfeder o Truo ng Ða I ho c Tô ng ho p TIô u
ban PennsyIvanIa va duo c ông cho phe p su du ng. Ðanh sa ch na y
duo c dua Iôn nho m !SÐNÐT comp.profocoIs.fcp-Ip.Ibmpc mô I khI
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 342
co nhu ng fhay dô I Io n. Ða n co fhô ITP no fu ffp.cac.psu.edu o
pub/dos/Info/fcpIp.packages.

Ða ng 28-1 IIô f kô ca c fôn va nguô n ca c pha n mô m TCP/IP no I frôn.
Pha n Io n Ia fhuong ma I; mô f if Ia ca c pha n mô m mIô n phi hay chIa
se . Chu y : Cô f da u fIôn Ia ca c fôn vIô f fa f duo c su du ng frong ca c
ba ng sau do frong chuong na y. Ða ng 28-2 cho nhu ng fhông fIn dô
IIôn Ia c dô n nhu ng nguô n na y.

Ða ng 28-1 Ca c pha n mô m TCP/IP cho ÐOS va WIndovs

Tôn Pha n mô m VersIon 1 Nha xua f ba n/nha cung ca p ÐIô n fhoa I

PCTCP PC/TCP 2.2 ITP Soffvare, Inc. 800-282-4387

ChameIeon ChameIeon 3.10 NefManage, Inc. 408-973-7173

Super-TCP Super-TCP 3.00r IronfIer TechnoIogIes 414-241-4555

IÐM/ÐOS TCP/IP for ÐOS 2.10 IÐM 800-IÐM-CAII

ÐW ÐW-TCP ÐOS 3.0a Ðeame & WhIfesIde Ifd. 416-765-0822

ÐIsfIncf ÐIsfIncf TCP 3.02 ÐIsfIncf Corp. 408-741-0781

Pafhvay Pafhvay Access 2.0 The WoIIongong Croup 800-962-8649

PC-NIS PC-NIS 5.0 SunSeIecf 508-442-0000

IWPÐ IAN WorkpIace 4.1r8 NoveII, Inc. 800-772-!NIX

HP NS&ARPA ServIces 2.5 HevIeff-Packard 408-725-8111

NCSATeI NCSA TeInef 2.3.0 Naf'I Cenfer for Super-compufIng App.

C!TCP C!TCP/C!TÐ 2.2d CIarkson !nIversIfy

QVT/Nef QVT/Nef 3.4 QPC Soffvare 716-377-8305 |fax)

Ka9q Ka9q 3

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 343
WATTCP WATTCP Aug 3 1993 WerIck ÐngeIke

3Com 3Com TCP v/ÐPA 2.0 3Com 800-638-3266

IusIon IusIon PacIfIc Soffvare 800-541-9508

MSIanMan TCP/IP !fII. for Ian Manager 1.0 MIcrosoff

TCP/2 for ÐOS Ðssex Sysfems 508-532-5511

ICÐ/TCP ICÐ/TCP James RIver Croup 612-339-2521

AIR AIR for WIndovs Spry, Inc. 206-286-1412

TTCP TTCP 1.2r2 Turbosoff Pfy Ifd. +61 2 552 1266

PC-IINKÐ PC-IINK for ÐOS 7 X IINK TechnoIogy 408-263-8201

PC-IINKW PC-IINK for WIndovs 7 X IINK TechnoIogy 408-263-8203

|fax)

Ianera TCPOpen/ Sfafndard 2.2 Ianera CorporafIon 408-956-8344

PIper PIper/IP IpsvIfch, Inc. 617-942-0621

WInNT WIndovs NT 3.12 MIcrosoff 206-882-8080

1 VersIon du ng vo I nhu ng fhông fIn frình ba y o day. Co fhô co
nhu ng versIon mo I hon.

2 Ma c du không pha I Ia mô f pha n mô m rIông bIô f, WIndovs NT
cu ng bao gô m TCP/IP va mô f va I fIô n ich, fha nh ra cu ng duo c IIô f
kô o day dô so sa nh.

3 Ða f mua o danh sa ch fhu fin fcp-group®ucsd.edu ba ng ca ch go I
fhu dô n fcp-group-requesf®ucsd.edu.

Ða ng 28-2 Thông fIn dô IIôn Ia c dô n va ca c dIa chI ITP

Tôn ÐIa chI ÐIa chI emaII
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 344

PCTCP 2 HIgh Sf.

Norfh Andover, MA 01845

saIes®ffp.com

ChameIeon 20823 Sfevens Creek ÐIvd. supporf®nefmanage.com

Super-TCP 10201 N. Porf WashIngfon Rd. Mequon, WS 53092
fcp®fronfIerfech.com

IÐM/ÐOS Ðepf. Ð15 P.O. Ðox 12195 Research TrIangIe Park, NC 27709

ÐW P.O. Ðox 8130 Ðundas, OnfarIo CA I9H 5Ð7 saIes®fvs.com

ÐIsfIncf P.O. Ðox 3410

Sarafoga, CA 95070-1410

Pafhvay 1129 San AnfonIa Rd.

PaIo AIfo, CA 94303

PC-NIS 2 ÐIIzabefh ÐrIve

CheImsford, MA 01824

IWPÐ 122 Ðasf 1700 Soufh Provo, !T 84606

HP 19420 Homesfead Rd. CuperfIno, CA 94014

NCSATeI anon ITP

sImfeI20 hay mIrrors

pub/msdos/ncsaeInef

C!TCP anon ITP

sun.soe.cIarkson.edu

cufcp®omnIgafe.cIarkson.edu
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 345

QVT/Nef anon ITP

ffp.cIca.IndIana.edu hay mIrrors

djp®froI.cc.rochesfer.edu

Ka9q anon ITP

ucsd.edu

pub/ham-radIo/packef/fcpoIp/ka9q

WATTCP anon ITP

dorm.rufgers.edu

pub/msdos/vaffcp

MSIanMan One MIcrosoff Way

Redmond, WA 95052-6399

ICÐ/TCP 125 Norfh IIrsf Sf.

MInneapoIIs, MN 55401 jrIver®jIrIver.com

AIR 1319 Ðexfer Ave. Norfh

SeaffIe, WA 98109 saIes®spry.com

TTCP 248 Johnsfon Sf.

AnnandaIe, NSW Aus. 2038 Info®abccomp.oz.au

PC-IINKx 741 Ames Avenue

MIIpIfas, CA 95035 fom®xIInk.com

Ianera 516 VaIIey Way

MIIpIfas, CA 95035 Ianera®nefcom.com

PIper 580 MaIn Sf.
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 346

ReadIng, MA 01867 ub®IpsvIfch.com

WInNT One MIcrosoff Way

Redmond, WA 95052-6399

Ða ng 28-3 chu a ca c ma vo I y nghIa nhu sau:

Y: Yes, du ng Ia co da c dIô m na y
N: No, da c dIô m na y không co
M: Ðo I ho I pha I co da c dIô m na y
S: Ða c dIô m duo c shIm hô fro dô mô pho ng mô f gIao dIô n
pha n mô m kha c

Cu ng va y, cô f Sfack ProvIded |co sfack) chI ra Ia ca c fhu vIô n co hô
fro ca c frình u ng du ng mo I hoa c cu a bôn fhu ba hay không.
Ðfhernef, Token RIng va IÐÐI Ia ca c Ioa I pha n mô m co IIôn kô f
ma ng va f Iy . Packef ÐrIvers Ia mô f ca ch xu Iy chua n cho nhIô u card
Ðfhernef co nha n kha c nhau. NÐIS cho phe p chIa se card vo I IAN
Manager. OÐI chIa se vo I NoveII. SIIP va PPP xu Iy ca c fruyô n
fhông dô ng bô |modem).

Ða ng 28-3 Hô fro pha n cu ng

Ca c ÐrIvers co cho phe p Ca c gIao dIô n co hô fro

Tôn Co Sfack Ðfher-nef Token RIng IÐÐI Packef ÐrIvers NÐIS
SIIP PPP OÐI

PCTCP Y Y Y Y Y Y Y Y

ChameIeon Y Y Y Y N Y Y N

Super-TCP Y Y Y N Y Y Y X Y

IÐM/ÐOS Y Y Y S Y Y N N

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 347
ÐW Y Y Y Y Y Y N Y

ÐIsfIncf Y Y Y Y Y Y Y Y Y

Pafhvay Y Y Y Y Y Y Y

PC-NIS Y Y Y S Y Y N Y

IWPÐ Y Y Y S S Y Y Y

HP Y Y Y Y Y N N S

NCSATeI N N N M

C!TCP N N N

QVT/Nef N N N M Y

Ka9q N N N N Y N Y Y N

WATTCP Y N N N Y N N N N

3Com Y Y N Y

IusIon Y N Y

MSIanMan 1 Y Y Y Y

ICÐ/TCP Y

AIR N Y Y

TTCP Y Y Y S N N S

PC-IINKÐ Y Y Y Y Y

Ianera Y Y N N Y Y Y N Y
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 348

PIper Y Y Y 7 7 Y Y 7 Y

WInNT Y Y Y Y N Y2 N N

Chu y : Pha n Io n ca c chuong frình fro n go I fhuo ng bao gô m ca ca c
drIver nhIô u hon nhu IIô f kô o day. Mô f chuong frình ba f ky co hô
fro ca c packef drIver cu ng hô fro ca c pha n mô m fuong fhich NÐIS
va OÐI.

1 Sfack duo c IAN Manager cung cap

2 Hô fro NÐIS 3.0 |fa f ca ca c hô kha c Ia 2.0)

3 Ka9q dI cu ng vo I mô f ba n chuong frình gô c vIô f ba ng C, nôn mô f
dô c gIa quen fhuô c vo I C co fhô Ia m cho no fhich ho p vo I hô fhô ng
pha n cu ng mình co .

Ða ng 28-4 chu a mô f sô ky hIô u vIô f fa f ca n gIa I fhich. AII Apps: Ta f
ca ca c chuong frình u ng du ng frôn co so WIndovs. Some Apps: mô f
sô Ia WIndovs, mô f sô Ia ÐOS hay ky fu . AII ÐII: Sfack duo c fhu c
hIô n nhu Ia mô f chuong frình "100% ÐII cu a WIndovs".
WINSOCK: Hô fro WIndovs Sockef API |1.1) cho nhu ng u ng du ng
ga n fhôm. Nefvork ÐrIver: mô f dIrver WIndovs cho phe p nô I va
không nô I dô n ca c ô dIa va In o xa.

Ða ng 28-4 Ca c u ng du ng va hô fro cho MIcrosoff WIndovs

AII Apps Some Apps AII ÐII WINSOCK VÐev Nefvork ÐrIver

PCTCP N Y N Y Y Y

ChameIeon Y N Y Y

Super-TCP Y 1 Y1 Y Y Y

IÐM/ÐOS N Y N2 Y
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 349

ÐW N Y N N3

ÐIsfIncf Y N Y Y

Pafhvay Y

PC-NIS N Y N Y Y Y

IWPÐ N Y N N3

HP N N N N

NCSATeI N N N N

C!TCP N N N N

QVT/Nef Y N N N N N

Ka9q N N N N N

WATTCP N N N Y N N

3Com

IusIon

MSIanMan N N N 5

AIR

TTCP N Y N N3

PC-IINKW

Ianera N Y N Y

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 350
PIper 7 7 N Y 7 N

WInNT N4 N4 N4 Y

1 Super TCP/NIS gô m ca c u ng du ng frôn ÐOS va mô f TSR fu y
cho n.

2 Sfack Ia mô f chuong frình frong profecfed mode na m hoa n foa n
frong vu ng nho mo rô ng ngoa I fru mô f gIao dIô n TSR nho .

3 WINSOCK se nhanh cho ng duo c bIô f Ia khI na o co versIon mo I.

4 WIndovs NT không cha y frôn dInh cu a ÐOS, va TCP/IP Ia mô f
pha n cu a hô fhô ng na y. Mô f va I chuong frình u ng du ng Ia o chô dô
dô hoa , frong khI nhIô u frình fIô n ich chI Ia van ba n.

5 Tu fha ng nam 1993, ba n co fhô fha y mô f ba n befa cu a WINSOCK
cho ITP frôn rhIno.mIcrosoff.com.

Ða ng 28-5 chu a haI ma hIô u ma ba n ca n pha I bIô f:

Ð: u ng du ng frôn ÐOS hay o chô dô van ba n
W: u ng du ng frôn WIndovs.
Ngoa I ra: SMTP Ia mô f emaII go I dI. POP Ia mô f emaII dô n. NNTP
Ia mô f nho m fIn !SÐNÐT. SNMP Ia mô f fIô n ich gIa m sa f ma ng.
NIS Ia ca c fIIe frôn dIa o xa.

Ða ng 28-5 Ca c u ng du ng chinh

Tôn TeInef TN3270 ITP CIIenf ITP Server SMTP POP2 NNTP
CIIenf SNMP Agenf NIS CIIenf

PCTCP ÐW Ð ÐW Ð Ð Ð2 Ð3 Ð Y ÐW

ChameIeon W W W W W W2 N W X

Super-TCP W W W W W W2 W3 W W ÐX WX
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 351

IÐM/ÐOS ÐW ÐW ÐW Ð ÐW Ð2 N Y X

ÐW ÐW ÐW ÐW ÐW W W2 W3 N Y X

ÐIsfIncf W N W W

Pafhvay ÐW ÐW ÐW Ð Ð ÐW

PC-NIS ÐW X ÐW Ð ÐW Ð23 W23 N Y ÐW

IWPÐ ÐW ÐWX ÐW ÐW N N N Y X

HP Ð Ð

NCSATeI Ð 4 Ð N N N N N

C!TCP Ð Ð Ð Ð N N N N N

QVT/Nef W N W W N W W N N

Ka9q Ð N Ð Ð Ð CS Ð23 Ð N N

WATTCP N N N N N 7 N N N

3Com

IusIon

MSIanMan Ð Ð

AIR W W Y X

TTCP v2.0 1 ÐW

PC-IINKÐ Ð Ð Y

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 352
PC-IINKW Y

Ianera ÐW ÐW Ð Ð N N N N X

PIper Y Y Y Y CS 7 Y Y Y

WInNT W N Ð3 5 N N N Y

1 Ca c sa n pha m gIa Ia p fra m cuô I duo c ba n rIông

2 POP: 2 Ia versIon 2, 3 Ia versIon 3va ngu y ra ng mô f cIIenf SMTP
pha I go I fhu dI.

3 Ð co nghIa Ia cha y o chô dô van ba n.

4 Ia y frình TN3270 |C!TCP) fu fruo ng Ða I ho c Tô ng ho p CIarkson

5 Server cho NT se co frong versIon sa n xua f fha f su .

Ca c frình u ng du ng ma ng frôn ÐOS va WIndovs

Sau day Ia ca c u ng du ng ma ng Infernef. Pha n Io n chu ng dô u yôu
ca u mô f frong nhu ng frình TCP/IP frong ba ng bôn frôn hay, dô I vo I
ca c frình u ng du ng cho WIndovs, ba f ky mô f chuong frình na o hô
fro WINSOCK. Ðanh sa ch na y bo qua ca c gafevay gIu a TCP/IP va
nhu ng ma ng kha c nhu NoveII; xem danh sa ch fru c fuyô n |da no I o
pha n fruo c) ma ba n co fhô ITP fu ffp.cac.psu.edu o
pub/dos/Info/fcpIp.packages.

ITP Nuz

Pha n mô m chIa se cIIenf ÐOS !SÐNÐT cho PC/TCP. Tìm ba ng
ca ch ITP dô n caIvIn.sfasu.edu o pub/dos/nefvork/ffp-pcfcp.

Hgopher |befa 2.2)

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 353
Chuong frình cIIenf WINSOCK Copher |xem chuong 20). ITP o
IIsfer.cc.Ic.ac.uk fhu mu c pub/vIngopher hay o sunsIfe.unc.edu:
/pub/mIcro/pc-sfuff/ms-vIndovs/vInsock/apps. Ia y fIIe readme.fxf
va hgopher.exe |VersIon cho WINSOCK) hay hngopher.exe |VersIon
cho NIS PC).

MIcrosoff TCP/IP for WIndovs for Workgroups

ChI co frình fIô n ich pIng, nhung co WINSOCK.ÐII va cung ca p
NefÐIOS frôn TCP/IP. Cha y duo c, nhung chIô m nhIô u vu ng nho
fha p.

N!Pop

Ðan da u Ia mô f chuong frình cIIenf fhu POP3, nhung versIon 2.0
|befa fesf va o 5/1993) bao gô m mô f frình cIIenf Copher, feInef, ITP
va nhu ng frình fIô n ich buIIf-In kha c. Cha y duo c vo I nhu ng packef
drIver va ca c chuong frình ha f nhan TCP PC. Tìm ba ng ITP vô
danh dô n ffp.acns.nvu.edu frong /pub/nupop.

OS MaII

Open Sysfems MaII Ia mô f frình cIIenf POP3 for WIndovs cho
nhIô u sfack kha c nhau |PC-NIS, PC/TCP, WoIIongong Pafhvay).
Co I dôn pInesoff®nefcom.com dô bIô f fhôm chI fIô f.

PC Ðudora

Ðay Ia mô f frình cIIenf POP3 cho WIndovs cha y vo I WINSOCK
ITP vô danh dô n ffp.quaIcomm.com. Truo c day mIô n phi, gIo Ia mô f
fhuong pha m do QuaIcomm ba n.

PC Copher

Ca c frình cIIenf Copher cho ÐOS |II va III) da nh cho ca c drIvers
packef. Tìm ba ng ca ch ITP vô danh dô n boombox.mIcro.umn.edu.
Ða I ho c Tô ng ho p MIchIgan co mô f versIon cu a PC Copher II cho
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 354
ha f nhan PC/TCP. ITP vô danh dô n ffp.msu.edu. Xem fhôm
!TCopher cu ng o chô do . PC Copher III hIô n cu ng cha y duo c vo I
PC/TCP.

Trumpef

Trumpef Ia mô f frình do c fIn fu c. Tìm frong ca c archIves cho ÐOS.
No cha y vo I ca c packef drIver va IWPÐ; co ca ca c frình gIao dIô n
cho ha f nhan PC/TCP. Ca c ba n befa fesf mo I cho WIndovs cu ng sa n
sa ng dô cha y duo c vo I ca c frình fro n go I PC/TCP kha c nhau, kô ca
frình cho WINSOCK. ITP fu ffp.ufas.edu.au hoa c
bIochemIsfry.cvru.edu

CeIIo

Ðay Ia mô f frình xe f duyô f WorId WIde Web du ca c da c finh. No ca n
co mô f frình fro n go I TCP/IP rIông bIô f |Co ca versIon gIo I ha n) hay
WINSOCK. Co fhô Ia y ba ng ITP o faffy.Iav.corneII.edu o
/pub/III/CeIIo.

Ca c chuong frình u ng du ng frôn WINSOCK

NhIô u frình u ng du ng su du ng WINSOCK.API co fhô fìm fha y duo c
ba ng ca ch ITP vô danh dô n mIcrodyne.com hay sunsIfe.unc.edu,
/pub/mIcro/pc-sfuff/ms-vIndovs/vInsock. Ða sô nhu ng chuong frình
na y va n co n duo c fIô p fu c pha f frIô n. o chô do cu ng co fhô fìm fha y
duo c ca c fa I IIô u IIôn quan dô n ca c API Sockef cho WIndovs.

Ca c pha n mô m TCP/IP MacInfosh

Ca n nhu mô I frình u ng du ng Infernef frôn Mac dô u yôu ca u Mac
TCP, do APÐA |sô dIô n fhoa I 408-974-4667) ba n. Ða n nôn mua
versIon if nha f Ia 2.0.2. No I chung Ia nôn yôu ca u da I Iy MacIfosh
cu a ba n da f ha ng fu APÐA. Sô dIô n fhoa I da f ha ng va gIa bIô u Ia
nhu sau:

M8113Z/ATCP/IP Connection for Macitosh ($59.00)
M8114Z/ATCP/IP AdmInIsfrafIon for MacIfosh |$199.00)
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 355
NhIô u fruo ng da I ho c va ca c công fy Io n duo c mua ba n quyô n su
du ng cho foa n bô fô chu c |re hon). Ha y kIô m fra vIô c na y fruo c khI
ba f da u mua.

Mac SLIP

Ðay Ia mô f SIIP |IIôn kô f Infernef fheo kIô u quay sô ) fhuong ma I
Ia mô f phIôn ba n mo rô ng cho Mac TCP fu TrIsoff. ÐmaII dô n
Info®hydepark.com hay go I 800-531-5170.

InterSLIP

Ðay Ia mô f SIIP mo rô ng cho Mac TCP fu InferCon. No duo c coI Ia
mô f pha n cu a pha n mô m fro n go I TCP/Connecf II hoa c se không bI
finh fIô n nô u ITP dô n ffp.Infercon.com o fhu mu c InferCon/saIes

Caá c trònh ûá ng duå ng maå ng Macintosh

Mac TCP chI cung ca p nhu ng hô fro ca p fha p va ba ng dIô u khIô n.
Nô u ba n fha f su muô n Ia m mô f ca I gì do , ba n ca n co ca c frình u ng
du ng. NhIô u frình u ng du ng Ia mIô n phi hoa c Ia nhu ng pha n mô m
chIa se |sharevare) va co fhô Ia y duo c ba ng ITP. Ca c archIve Mac
ITP chu yô u Ia :

mac.archIve.umIch.edu |cu ng cung cap ca c fIIe ba ng emaII. go I mô f fhông
dIô p chu a heIp dôn mac®mac.archIve.umIch.edu.)
ffp.appIe.com |ÐayIa archIve chinh fhu c cu a AppIe da nh cho ca c pha n
mô m ma AppIe cung cap mIô n phi)
mIcroIIb.cc.ufexas.edu
sumex-aIm.sfandford.edu |Ðay Ia archIve duo c bIôf dôn nhIô u nhaf, nôn
fhuo ng bI qua fa I fha m fô - nôn fhu vo I nhu ng archIve kha c fruo c da )
varchIve.vusfI.edu |Ða n sao cu a ca c fIIe sumex o frong mIrrors/Infomac
va ca c fIIe umIch frong mIrrors/archIve.umIch.edu)
NCSA TeInef

NCSA TeInef Ia chuong frình feInef Mac Iau do I va duo c su du ng
rô ng ra I nha f. No cu ng cho phe p ITP dô n va dI. Không gIô ng nhu
fa f ca ca c frình u ng du ng kha c duo c IIô f kô, no cha y duo c nô u co
hoa c không co MacTCP. KhI cha y không co MacTCP, no chu a
chuong frình fro n go I SIIP cu a chinh no .
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 356

Comet (Cornell Macintosh terminal Emulator)

Cho phe p feInef va TN3270. Co duo c ba ng ca ch ITP fu
comef.cIf.coneII.edu o fhu mu c pub/comef.

Hytelnet

HyfeInef Ia versIon Hypercard cu a feInef. ÐmaII dô n CharIes
ÐurchIII o burchII®ccu.umanIfoba.ca.

Eudora

Ðudora Ia frình maII fro n go I duo c su du ng rô ng ra I nha f: no IInh
hoa f, da y du , va mIô n phi. Ða n co n do I gì nu a7 ITP fu
ffp.cso.uIuc.edu o mac/eudora, hay go I emaII dô n ho I o eudora-
Info quaIcomm.com.

LeeMail

Ðay Ia mô f chuong frình maII chIa se không ma c fIô n Ia m. Ia y duo c
ba ng ITP hoa c fhông qua chinh fa c gIa Iee Iyock o
<Iaf®mIfre.org>.

NewsWatcher

Nevsvafcher Ia mô f chuong frình fIn fu c !SÐNÐT mIô n phi. Ia y
duo c ba ng ITP. Nhu ng cu chuyôn gIa co fhô Ia y duo c ma nguô n
ba ng ITP fu ffp.appIe.com

Nuntius

Ðay Ia mô f chuong frình !SÐNÐT do c dô hoa . IIôn hô vo I fa c gIa ,
Pefer Speck, o speck®daf.ruc.dk

TCP/Connect II

Ðay Ia mô f dIa dIô m fhuong ma I du ca c da c finh |feInef, ITP, In fu
xa, va co n nu a) chu a ca c chuong frình u ng du ng Infernef. Ia y duo c
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 357
o InferCon Sysfems. ÐIô n fhoa I dô n 703-709-9890 hoa c emaII dô n
saIes®Infercon.com

SU-Mac/IP

Ðay Ia dIa dIô m cu a ca c u ng du ng ma ng |feInef, ITP, In fu xa, va
co n nu a), xua f pha f fu fruo ng Ða I ho c Tô ng ho p Sfandford. ChI co
sa n dô I vo I ca c "fô chu c ca p ba ng sau da I ho c", vo I gIa fha p hoa c
mIô n phi. Co I 415-723-3909 hoa c emaII dô n
macIp®jessIca.sfandford.edu.

VersaTerm

Ðay Ia mô f frình fro n go I fhuong ma I cu a Synergy Soffvare cung
ca p ca c versIon IInh hoa f cu a feInef va ITP. SIIP |quay sô ) cu ng co
sa n. Co I 215-779-0522.

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 358
Chuong 28

TOI M!O N HO C THÐM N! A

CA C Â N ÐA N INTÐRNÐT

Infernef ÐusIness JournaI

Cô m nhIô u chu dô vô hô fhô ng Infernef fhuong ma I. Vi du nhu
nhu ng su kIô n IIch su , ca c nghIôn cu u, va fuong fu . Co ca frôn gIa y
va fru c fuyô n. IIôn hô :

MIchaeI SfrageIove, PubIIsher

The Infernef/NRÐN ÐusIness JournaI

1-60 SprIngfIeId Road

Offava, OnfarIo, CANAÐA, KIM 1C7

Phone: 613-747-0642

Iax: 613-564-6641

ÐmaII: 441495®acadvm1.uoffava.ca

Ca c fô chu c

Mô I fô chu c sau day cu ng xua f ba n mô f fa p chi.

The Infernef SocIefy

The Infernef SocIefy phu c vu cho vIô c fang fruo ng va fIô n frIô n cu a
hô fhô ng Infernef. No hô fro pha f frIô n ca c chua n Infernef dô gIu
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 359
cho Nef va n hoa f dô ng duo c va fang fruo ng. No xua f ba n fa p chi, fô
chu c hô I nghI, va co nhIô u fa I nguyôn fru c fuyô n. Cho phe p hô I vIôn
ca nhan va fô chu c. IIôn hô :

Infernef SocIefy

SuIfe 100

1895 Presfon WhIfe ÐrIve

Resfon, VA 22091

Iax: 703-620-0913

ÐmaII: Isoc®Isoc.org

The ÐIecfronIc IronfIer IoundafIon |ÐII)

ÐII Ia m vIô c frong IInh vu c dIô n fu vô nhu ng va n dô nhu dIô n
fhuyô f fu do, fruy xua f công ba ng, va gIa o du c frong môI fruo ng nô I
ma ng. No cung ca p nhu ng dIch vu pha p Iy vô nhu ng fruo ng ho p
quyô n fu do công dan fru c fuyô n cu a nguo I su du ng bI xam pha m.

No xua f ba n mô f fa p chi, co mô f nho m !SÐNÐT, gIu ca c fIIe fru c
fuyô n, va duy frì ca c fa I nguyôn nhan Iu c. IIôn hô dô n:

ÐIecfronIc IronfIer IoundafIon

1001 C Sfreef, NW

SuIfe 950 Ðasf

WashIngfon, ÐC 20001

Phu Iu c A

Ca c vu ng dIa Iy frôn Infernef
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 360

Ðanh sa ch na y du ng dô n fha ng 4 nam 1993, va khI ba n do c dô n no
fhì ro ra ng Ia no da Ia c ha u rô I. Nhung if nha f Ia ca c ma quô c gIa
không fhay dô I qua fhuo ng xuyôn.

Ca ch do c ba ng

Ca c ky fu frong vu ng Hov mô fa Ia quô c gIa do co nhu ng IIôn kô f
na o vo I ma ng Nef. Chu I In hoa co nghIa Ia no o frôn Infernef. Chu
I fhuo ng nghIa Ia no co mô f ma ng kIô u Infernef, nhung no không
duo c nô I vo I pha n co n Ia I cu a fhô gIo I. Nhu ng ky fu kha c a m chI dô n
nhu ng Ioa I ma ng kha c không fhu c su Ia mô f pha n cu a Infernef
nhung co fhô frao dô I fhu dIô n fu vo I no . ma ng Ð Ia ÐITNÐT, I Ia
IIÐONÐT, ! Ia !!CP, va O Ia OSI. Mô f ky fu vIô f hoa co nghIa Ia
co nhIô u hon nam chô fhuô c Ioa I do ; vIô f fhuo ng nghIa Ia fu mô f
dô n nam.

Ða ng A-1 Tôn vu ng haI ky fu

Zone Hov Counfry

AI ------- AfghanIsfan |Cô ng hoa dan chu )

AI ------- AIbanIa |Cô ng hoa )

ÐZ ------- AIgerIa |Cô ng hoa Ðan chu Nhan dan)

AS ------- AmerIcan Samoa

AÐ ------- Andorra

AO ------- AngoIa |Cô ng hoa Nhan dan)

AI ------- AnguIIIa

AQ -I----- AnfarfIca

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 361
AC ------- AnfIgua va Ðarbuda

AR ÐI!I--- ArgenfIna |Cô ng hoa ArgenfIne)

AM ---u--- ArmenIa

AW ------- Aruba

A! -I!Io-- AusfraIIa

AT ÐI!IO-- AufrIa |Cô ng hoa )

AZ ---!--- AzerbaIjan

ÐS ------- Ðahamas |Khô I fhInh vuo ng chung)

ÐH b------ ÐahraIn |Nha nuo c)

ÐÐ ------- ÐangIadesh |Cô ng hoa Nhan dan)

ÐÐ ------- Ðarbados

ÐY ---!I-- ÐeIarus

ÐÐ ÐI!IO-- ÐeIgIum |Vuong quô c)

ÐZ ------- ÐeIIze

ÐJ ------- ÐenIn |Cô ng hoa Nhan dan)

ÐM bI!I--- Ðermuda

ÐT --u---- Ðhufan |Vuong quô c)

ÐO ------- ÐoIIvIa |Cô ng hoa )

ÐA ------- ÐosnIa-HercegovIna
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 362

ÐW --u---- Ðofsvana |Cô ng hoa )

ÐV ------- Ðouvef IsIand

ÐR ÐI!IO-- ÐrazII |Cô ng hoa IIôn bang)

IO ------- ÐrIfIsh IndIan Ocean TerrIfory

ÐN ------- ÐruneI ÐarussaIam

ÐC bI!I--- ÐuIgarIa |Cô ng hoa )

ÐI --u---- ÐurkIna Iaso |fruo c day Ia VoIfa Thuo ng)

ÐI ------- ÐurundI |Cô ng hoa )

KH ------- CambodIa

CM --u---- Cameroon |Cô ng hoa )

CA ÐI!IO-- Canada

CV ------- Cape Verde |Cô ng hoa )

KY ------- Cayman IsIands

CI ------- CenfraI AfrIcan RepubIIc

TÐ ------- Chad |Cô ng hoa )

CI ÐI!I--- ChIIe |Cô ng hoa )

CN ---ufO- ChIna |Cô ng hoa Nhan dan)

CX ------- ChrIsfmas IsIand |a n Ðô Ðuong )

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 363
CC ------- Cocos |KeeIIng) IsIands

CO Ð-u---- CoIombIa |Cô ng hoa )

KM ------- Comoros |Cô ng hoa IIôn bang Hô I gIa o)

CC --u---- Congo |Cô ng hoa )

CK ------- Cook IsIands

CR bIu---- Cosfa RIca |Cô ng hoa )

CI --u---- Cofe d'IvoIre |Cô ng hoa )

HR -Iufo-- CroafIa

C! --!---- Cuba |Cô ng hoa )

CY bI----- Cyprus |Cô ng hoa )

CZ ÐI!I--- Czech RepubIIc

ÐK ÐI!IO-- Ðenmark |Vuong quô c)

ÐJ ------- ÐjIboufI |Cô ng hoa )

ÐM ------- ÐomInIca |Khôi fhIch vuo ng chung)

ÐO ---!f-- ÐomInIcan RepubIIc

TP ------- Ðasf TImor

ÐC bIu---- Ðcuador |Cô ng hoa )

ÐC b-!---- Ðgypf |Cô ng hoa AI ca p)

SV ------- ÐI SaIvador |Cô ng hoa )
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 364

CQ ------- ÐquaforIaI CuInea |Cô ng hoa )

ÐÐ -I!I--- ÐsfonIa |Cô ng hoa )

ÐT ---I--- ÐfhIopIa |Cô ng hoa Ðan chu Nhan dan)

IK ------- IaIkIand IsIands |MaIvInas)

IO ------- Iaroe IsIands

IJ --u---- IIjI |Cô ng hoa )

II ÐI!IO-- IInIand |Cô ng hoa )

IR ÐI!IO-- Irance |Cô ng hoa Pha p)

CI --u---- Irench CuIana

PI --u---- Irench PoIynesIa

TI ------- Irench Soufhern TerrIforIes

CA ------- Cabon |Cô ng hoa Ca bon)

CM ------- CambIa |Cô ng hoa )

CÐ ---!I-- CeorgIa |Cô ng hoa )

ÐÐ ÐI!IO-- Cermany |Cô ng hoa IIôn bang)

CH ---I--- Chana |Cô ng hoa )

CI ------- CIbraIfa

CR ÐI!IO Creece |Cô ng hoa cô Hy Ia p)

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 365
CI --I-f-- CreenIand

CÐ --u---- Crenada

CP b-u---- CuadeIoupe |Phan bang fhuô c Pha p)

C! ---I--- Cuam

CT --u---- CuafemaIa |Cô ng hoa )

CN ------- CuInea |Cô ng hoa )

CW ------- CuInea-ÐIssau |Cô ng hoa )

CY ------- Cuyana |Cô ng hoa )

HT ------- HaIfI |Cô ng hoa )

HM ------- Heard and McÐonaId IsIands

HN ------- Honduras |Cô ng hoa )

HK ÐI-I--- Hong Kong |HIsIangkang, XIanggang)

H! ÐI!Io-- Hungary |Cô ng hoa )

IS -I!Io-- IceIand |Cô ng hoa )

IN bI!fO-- IndIa |Cô ng hoa )

IÐ --u---- IndonesIa |Cô ng hoa )

IR b------ Iran |Cô ng hoa Hô I gIa o)

IQ ------- Iraq |Cô ng hoa )

IÐ ÐI!IO-- IreIand
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 366

II ÐI!I--- IsraeI |Nha nuo c)

IT ÐI!IO-- IfaIy |Cô ng hoa y )

JM --u---- JamaIca

JP ÐI!I--- Japan

JO ------- Jordan |Vuong quô c HashemIfe)

KZ --!f--- Kazakhsfan

KÐ --f---- Kenya |Cô ng hoa )

KI --u---- KIrIbafI |Cô ng hoa )

KP ------- Korea |Cô ng hoa Ðan chu Nhan dan)

KR ÐI!IO-- Korea |Cô ng hoa )

KW -I----- KuvaIf |Nha nuo c)

KC --!---- Kyrgyzsfan

IA ------- Cô ng hoa Ðan chu Nhan dan Ia o

IV -I!I--- IafvIa |Cô ng hoa )

IÐ ------- Iebanon |Cô ng hoa Ieban)

IS --u---- Iesofho |Vuong quô c)

IR ------- IIberIa |Cô ng hoa )

IY ------- IIbyan Arab JamahIrIya

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 367
II ------- IIechfensfeIn

IT --!Io-- IIfhuanIa

I! bI!Io-- Iuxembourg |Ða I Ia nh dIa)

MO --I---- Macau |Au o môn)

77 ------- MacedonIa |Truo c Ia Cô ng hoa YugosIav)

MC ------- Madagascar |Cô ng hoa Ðan chu )

MW ------- MaIavI |Cô ng hoa )

MY bI!I--- MaIaysIa

MV ------- MaIdIves |Cô ng hoa )

MI --u---- MaII |Cô ng hoa )

MT --u---- MaIfa |Cô ng hoa )

MH ------- MarshaII IsIands |Cô ng hoa )

MQ ------- MarfInIque |Phan bang fhuô c Pha p)

MR ------- MaurIfanIa |Cô ng hoa Hô I gIa o)

M! ---f--- MaurIfIus

MX ÐIuI--- MexIco |Ca c TIô u bang MexIco Ho p nha f)

IM ------- MIcronesIa |IIôn bang)

MÐ --!I--- MoIdova |Cô ng hoa )

MC ------- Monaco |Ia nh dIa)
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 368

MN ------- MogoIIa |Cô ng hoa Nhan dan Mông Cô )

MS ------- Monfserraf

MA ------- Morocco |Vuong quô c)

MZ --u---- MozambIque |Cô ng hoa Nhan dan)

MM ------- Myanmar |IIôn hIô p)

NA --u---- NamIbIa |Cô ng hoa )

NR ------- Nauru |Cô ng hoa )

NP ------- NepaI |Vuong quô c)

NI ÐI!IO-- NefherIands |Vuong quô c)

AN ------- NefherIands AnfIIIes

NT ------- NeufraI Zone |CIu a a ra p Xô u f va Iraq)

NC --!---- Nev CaIedonIa

NZ -I!I--- Nev ZeaIand

NI --u---- NIcaragua |Cô ng hoa )

NÐ --u---- NIger |Cô ng hoa )

NC ------- NIgerIa |Cô ng hoa IIôn bang)

N! ------- NIue

NI ------- NorfoIk IsIand

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 369
MP ------- Norfhern MarIana IsIands |Khô I fhInh vuo ng chung)

NO ÐI!IO-- Norvay |Vuong quô c)

OM ------- Oman |SuIfanafe)

PK --!---- PakIsfan |Cô ng hoa Hô I gIa o)

PW ------- PaIau |Cô ng hoa )

PA b-uI--- Panama |Cô ng hoa )

PC --u---- Papua Nev CuInea

PY --u---- Paraguay |Cô ng hoa )

PÐ --!f--- Peru |Cô ng hoa )

PH --uI--- PhIIIppInes |Cô ng hoa )

PN ------- PIfcaIrn

PI ÐI!I--- PoIand |Cô ng hoa )

PT bI!IO-- PorfugaI |Cô ng hoa Ðô Ða o Nha)

PR bI!I--- Puerfo RIco |Ðu ng fôn My cu )

QA ------- Qafar |Nha nuo c)

RÐ --u---- Re'unIon |Phan Ðang fhuô c Pha p)

RO Ð---f-- RomanIa

R! ÐI!I--- IIôn bang Nga

RW ------- Rvanda |Cô ng hoa Rvanda)
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 370

SH ------- SaInf HeIena

KN ------- SaInf KIffs and NevIs

IC ------- SaInf IucIa

PM ------- SaInf PIerre and MIqueIon |Phan bang fhuô c Pha p)

VC ------- SaInf VIncenf and fhe CrenadInes

WS ------- Samoa |Nha nuo c Ðô c Ia p)

SM ------- San MarIno |Cô ng hoa )

ST ------- Sao Tome and PrIncIpe |Cô ng hoa Ðan chu )

SA Ð------ SaudI ArabIa |Vuong quô c)

SN --!f--- SenegaI |Cô ng hoa )

SC --u---- SeycheIIes |Cô ng hoa )

SI ------- SIerra Ieone |Cô ng hoa )

SC bIuI--- SIngapore |Cô ng hoa )

SK bI!I--- SIovakIa

SI -I!IO-- SIovenIa

SÐ ------- SoIomon IsIands

SO ------- SomaIIa |Cô ng hoa Ðan chu SomaII)

ZA -I!IO-- Soufh AfrIca |Cô ng hoa )

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 371
S! ÐI!I--- IIôn bang SovIef cu |Chinh fhu c fhì da Ia c ha u nhung
va n co n du ng)

ÐS ÐI!IO-- SpaIn |Vuong quô c)

IK --!---- SrI Ianka |Cô ng hoa Xa hô I chu nghIa Ðan chu )

SÐ ------- Sudan |Cô ng hoa Ðan chu )

SR --u---- SurIname |Cô ng hoa )

SJ ------- SvaIbard and Jan Mayen IsIands

SZ ------- SvazIIand |Vuong quô c)

SÐ ÐI!Io-- Sveden |Vuong quô c)

CH ÐI!IO-- SvIfzerIand |IIôn bang Thu y SI)

SY ------- SyrIa |Cô ng hoa a ra p SyrIa)

TW ÐIuI--- TaIvan, TInh cu a Trung hoa

TJ ---uf-- TajIkIsfan

TZ --f---- TanzanIa |Cô ng hoa Thô ng nha f)

TH -I!I--- ThaIIand |Vuong quô c)

TC --u---- Togo |Cô ng hoa Togo)

TK ------- TokeIau

TO ------- Tonga |Vuong quô c)

TT --u---- TrInIdad and Tobago |Cô ng hoa )

INTÐRNÐT TOA N TÂ P 372
TN bI!fo-- TunIsIa

TR ÐI-I--- Turkey |Cô ng hoa )

TM ---!--- TurkmenIsfan

TC ------- Turks and CaIcos IsIands

TV ------- TuvaIu

!C --f---- !ganda |Cô ng hoa )

!A ---!I-- !kraIne

AÐ ------- !nIfed Arab ÐmIrafes

!K bI!IO-- !nIfed KIngdom |ma chinh fhu c Ia CÐ)

!S ÐI!IO-- !nIfed Sfafes |Ho p chu ng quô c My )

!M ------- !nIfed Sfafes MInor OufIyIng IsIands

!Y --!I--- !ruguay |Cô ng hoa phuong Ðông)

!Z --!I--- !zbekIsfan

V! --u---- Vanuafu |Cô ng hoa Nev HebrIdes cu )

VA ------- VafIcan CIfy Sfafe |Toa Tha nh)

VÐ -I!---- VenezueIa |Cô ng hoa )

VN ------- VIefnam |Cô ng hoa Xa hô I chu nghIa)

VC ------- VIrgIn IsIands |Anh)

VI ---f--- VIrgIn IsIands |My )
INTÐRNÐT TOA N TÂ P 373

WI ------- WaIIIs and Iurfuna IsIands

ÐH ------- Wesfern Sahara

YÐ ------- Yemen |Cô ng hoa )

Y! ------- YugosIavIa |Cô ng hoa IIôn bang Xa hô I chu nghIa)

ZR ------- ZaIre |Cô ng hoa )

ZM ---uf-- ZambIa |Cô ng hoa )

ZW ---uf-- ZImbabve |Cô ng hoa )

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful