www.4tech.com.

vn

MỤC LỤC
Chương 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ OFDM…………………… 1
1.1 Giới thiệu chương: ………………………………………………………………… 1 1.2 Các nguyên lý cơ bản của OFDM: ………………………………………………... 1 1.3 Đơn sóng mang: ………………………………………………………………….. 6 1.4 Đa sóng mang: …………………………………………………………………… 6 1.5 Sự trực giao: ………………………………………………………………………8 1.5.1 Trực giao miền tần số: …………………………………………………... .9 1.5.2 Mô tả toán học OFDM: …………………………………………………..10 1.6 Các kỹ thuật điều chế trong OFDM: …………………………………………….15 1.6.1 Điều chế BPSK: …………………………………………………………. 16 1.6.2 Điều chế QPSK: ………………………………………………………….17 1.6.3 Điều chế QAM: ………………………………………………………… 19 1.6.4 Mã Gray:................................................................................................20 1.7 Các đặc tính của OFDM: .……………………………………………………… 23 1.7.1 Ưu điểm: ……………………………………………………............….23 1.7.2 Nhược điểm:.......……………………………………………………… 23 1.8 Kết luận chương:....……………………………………………………………24

Chương 2: CÁC ĐẶC TÍNH CỦA KÊNH TRUYỀN VÔ TUYÊN..........25
2.1 Giới thiệu chương:............................................................................................. 25 2.2 Đặt tính kênh truyền vô tuyến trong hệ thống OFDM:......................................25 2.2.1 Sự suy giảm tín hiệu (Anttenuation):.......................................................25 2.2.2 Hiệu ứng đa đường:.................................................................................26

www.4tech.com.vn

2.2.3 Dịch Doppler:..........................................................................................29 2.2.4 Nhiễu AWGN:.........................................................................................30 2.2.5 Nhiễu liên ký tự ISI:................................................................................31 2.2.6 Nhiễu liên sóng mang ICI:.......................................................................31 2.2.7 Tiền tố lặp CP:.........................................................................................32 2.3 Khoảng bảo vệ:..................................................................................................34 2.4 Giới hạn băng thông của OFDM:......................................................................36 2.4.1 Lọc băng thông:.......................................................................................37 2.4.2 Độ phức tạp tính lọc băng thông FIR:.....................................................38 2.4.3 Ảnh hưởng của lọc băng thông đến chỉ tiêu kỹ thuật OFDM:................39 2.5 Kết luận chương:................................................................................................39

Chương 3:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐỒNG BỘ TRONG HỆ THÔNG OFDM…..………………..……..40

3.1 Giới thiệu chương:………………………………………………………... ….40 3.2 Sự đồng bộ trong hệ thống OFDM:………………………………………...…40 3.2.1 Nhận biết khung:……………………………………………………... 41 3.2.2 Ước lượng khoảng dịch tần số:………………………………………. .43 3.2.2.1 Ước lượng phần thập phân:…………………………………… 43 3.2.2.2 Ước lượng phần nguyên:………………………………………...45 3.2.3 Bám đuổi lỗi thặng dư:………………………………………………...46 3.3 Đồng bộ ký tự trong OFDM:…………………………………………………48 3.3.1 Đồng bộ tín hiệu dựa vào tín hiệu pilot:……………………………….49 3.3.2 Đồng bộ ký tự dựa vào CP:…………………………………………… 50 3.3.3 Đồng bộ ký tự dựa trên mã đồng bộ khung (FSC):…………………... .51 3.3.3.1 Nhận biết FSC:…………………………………………………. .52 3.3.3.2 Xác định mức ngưỡng Th1:…………………………………….. 53 3.3.3.3 Xác định mức ngưỡng Th2:…………………………………….. 54 3.4 Đồng bộ tần số trong hệ thống OFDM:……………………………………….55

www.4tech.com.vn

3.4.1 Đồng bộ tần số lấy mẫu:……………………………………………….55 3.4.2 Đồng bộ tần số sóng mang:……………………………………………56 3.4.2.1 Ước lượng khoảng dịch tần số sóng mang CFO dựa vào pilot:... .56 3.4.2.2 Ước lượng tần số sóng mang sử dụng CP:………………………56 3.4.2.3 Ước lượng CFO dựa trên dữ liệu:………………………………. 57 3.5 Ảnh hưởng của lỗi đồng bộ tới hiệu suất hệ thống OFDM:………………….. 58 3.5.1 Ảnh hưởng của lỗi đồng bộ thời gian:…………………………………59 3.5.2 Ảnh hưởng của lỗi đồng bộ tần số:…………………………………….60 3.6 Kết luận chương:……………………………………………………………... 61

Chương 4: CHƯƠNG TRÌNH MÔ PHỎNG HỆ THỐNG OFDM……. 62
4.1 Giới thiệu chương:…………………………………………………………….. 62 4.2 Mô phỏng hệ thống OFDM bằng Simulink:....................................…………..62 4.3 Một số lưu đồ thuật toán của chương trình:...............…………………………65 4.3.1 Lưu đồ mô phỏng kênh truyền:...............................................................65 4.3.2 Lưu đồ mô phỏng thu phát tín hiệu OFDM:............................................66 4.3.3 Lưu đồ mô phỏng thu phát tín hiệu QAM:..............................................67 4.3.4 Lưu đồ mô phỏng thuật toán BER:..........................................................69 4.4 Kết quả chương trình mô phỏng:.......................................................................69 4.4.1 So sánh tín hiệu QAM và OFDM:...........................................................69 4.4.2 So sánh tín hiệu âm thanh:.......................................................................71 4.5 Kết luân chương:................................................................................................71 KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐỀ TÀI ……………............……… ….72 TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………………………….…………73 PHỤ LỤC……………………………………………………………………… ….74

Bảng các từ viết tắt

www.4tech.com.vn

BẢNG CÁC TỪ VIẾT TẮT
A AM AWGN Amplitude Modulation Additive White Gaussian Noise B BER BPSK BS Bit Error Rate Binary Phase Shift Keying Base Station C CDMA CP Code Division Multiple Access Cyclic Prefix D DC DFT DPLL DS-CDMA DSP DVB Direct Current (0 Hz) Discrete Fourier Transform Digital Phase Look Loop Direct Sequence CDMA Digital Signal Processor Digital Video Broadcasting F FDM FEC FFT FIR FM FOE FSC FSK Frequency Division Multiplexing Forward Error Correcting Fast Fourier Transform Finite Impulse Response (digital filter) Frequency Modulation Frequency Offset Estimation Frame Synchronization Code Frequency Shift Keying

Bảng các từ viết tắt G GI Guard Interval I ICI ICI ISI IDFT IEEE IFFT IMD ISI InterChannel Interference InterCarrier Interference InterSymbol Interference Inverse Discrete Fourier Transform www.4tech.com.vn Institute of Electrical and Electronic Engneers Inverse FFT Inter-Modulation Distortion InterSymbol Interference O OFDM Orthogonal Frequency Division Multiplexing P Parallel to Serial Peak to Average Power Ratio Phase Modulation Pseudo Noise Phase-Shift Keying Q Quadrature Amplitude Modulation Quadrature Phase-Shift Keying S Serial to Parallel Single Carrier Signal to Noise Ratio W Worldwide Interoperability for Microwave Access P/S PAPR PM PN PSK QAM QPSK S/P SC SNR Wimax .

ta cần triệt xuyên nhiễu giữa các sóng mang. cho nên lượng nhiễu gây ra do độ trải trễ đa đường được giảm xuống. đa sóng mang và các kỹ thuật điều chế trong OFDM. Bên cạnh đó các ứng dụng và ưu nhược điểm của hệ thống OFDM cũng được đưa ra ở đây. có thể tăng dung lượng đáng kể cho hệ thống OFDM bằng cách làm thích nghi tốc độ dữ liệu trên mỗi sóng mang tùy theo tỷ số tín hiệu trên tạp âm SNR của sóng mang đó.4tech.2 Các nguyên lý cơ bản của OFDM Nguyên lý cơ bản của OFDM là chia một luồng dữ liệu tốc độ cao thành các luồng dữ liệu tốc độ thấp hơn và phát đồng thời trên một số các sóng mang con trực giao. Sự chồng chập này là nguyên nhân làm tăng hiệu quả sử dụng phổ trong OFDM.com. dữ liệu trên mỗi sóng mang chồng lên dữ liệu trên các sóng mang lân cận. nghĩa là các sóng này cần trực giao với nhau. mỗi symbol OFDM được bảo vệ theo chu kỳ để tránh nhiễu giữa các sóng mang ICI. Trong khoảng thời gian bảo vệ. 1 . ta có thể tiết kiệm được khoảng 50% băng thông. Trong OFDM.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www. trong kỹ thuật đa sóng mang chồng phổ. Nhiễu xuyên ký tự ISI được hạn chế hầu như hoàn toàn do việc đưa vào một khoảng thời gian bảo vệ trong mỗi symbol OFDM. mô tả toán học.vn Chương1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ OFDM 1. Vì khoảng thời gian symbol tăng lên cho các sóng mang con song song tốc độ thấp hơn. kỹ thuật đơn sóng mang. Ta thấy trong một số điều kiện cụ thể.1 Giới thiệu chương Chương này sẽ giới thiệu về các khái niệm. Giữa kỹ thuật điều chế đa sóng mang không chồng phổ và kỹ thuật điều chế đa sóng mang chồng phổ có sự khác nhau. Trong kỹ thuật đa sóng mang chồng phổ. 1. nguyên lý cũng như thuật toán của OFDM. Tuy nhiên. Các nguyên lý cơ bản của OFDM.

vn Ch. OFDM là một trường hợp đặc biệt của phương thức phát đa sóng mang theo nguyên lý chia dòng dữ liệu tốc độ cao thành tốc độ thấp hơn và phát đồng thời trên một số sóng mang được phân bổ một cách trực giao. Trong phát thanh thông thường mỗi đài phát thanh truyền trên một tần số khác nhau. sự phân tán theo thời gian gây bởi trải rộng trễ do truyền dẫn đa đường (multipath) giảm xuống. Sau đó dữ liệu này được truyền khi sử dụng khối OFDM được tạo ra từ gói dày đặc nhiều sóng mang.4tech. Về bản chất. OFDM khác với FDM ở nhiều điểm. Tất cả các sóng mang thứ cấp trong tín hiệu OFDM được đồng bộ thời gian và tần số với nhau. sử dụng hiệu quả FDM để duy trì sự ngăn cách giữa những đài.com.1 Ch. những tín hiệu thông tin từ nhiều trạm được kết hợp trong một dòng dữ liệu ghép kênh đơn.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www. Tuy nhiên không có sự kết hợp đồng bộ giữa mỗi trạm với các trạm khác. Nhờ thực hiện biến đổi chuỗi dữ liệu từ nối tiếp sang song song nên thời gian symbol tăng lên.1: So sánh kỹ thuật sóng mang không chồng xung (a) và kỹ thuật sóng mang chồng xung (b). Với FDM những tín hiệu truyền cần có 2 . nhưng không gây can nhiễu giữa các sóng mang (ICI) do bản chất trực giao của điều chế. Các sóng mang này chồng lấp nhau trong miền tần số.10 (a) Tiết kiệm băng thông Tần số (b) Tần số Hình 1. cho phép kiểm soát can nhiễu giữa những sóng mang. Với cách truyền OFDM. Do đó.

khoảng bảo vệ được chèn vào để giảm nhiễu xuyên ký tự ISI do truyền trên các kênh di động vô tuyến đa đường. Cuối cùng chúng ta sẽ thu nhận được dòng dữ liệu nối tiếp ban đầu. Sau đó.2: Sơ đồ hệ thống OFDM Đầu tiên. tín hiệu được chuyển xuống tần số thấp và tín hiệu rời rạc đạt được tại bộ lọc thu. dữ liệu vào tốc độ cao được chia thành nhiều dòng dữ liệu song song tốc độ thấp hơn nhờ bộ chuyển đổi nối tiếp/song song (S/P: Serial/Parrallel). Tuy nhiên với OFDM sự đóng gói trực giao những sóng mang làm giảm đáng kể khoảng bảo vệ cải thiện hiệu quả phổ. 3 . Sau cùng bộ lọc phía phát định dạng tín hiệu thời gian liên tục sẽ chuyển đổi lên tần số cao để truyền trên các kênh. Các symbol hỗn hợp thu được sẽ được sắp xếp ngược trở lại và được giải mã. Mỗi dòng dữ liệu song song sau đó được mã hóa sử dụng thuật toán sửa lỗi tiến (FEC) và được sắp xếp theo một trình tự hỗn hợp. trên các kênh sẽ có các nguồn nhiễu gây ảnh hưởng như nhiễu trắng cộng AWGN. Trong quá trình truyền. Những symbol hỗn hợp được đưa đến đầu vào của khối IDFT. tùy vào sơ đồ điều chế được sử dụng. sự dịch chuyển về biên độ và pha của các sóng mang nhánh sẽ được cân bằng bằng bộ cân bằng kênh (Channel Equalization). Điều này làm giảm hiệu quả phổ. x(n) xf(n h(n) Dữ liệu nhị phân Dữ liệu ra Sắp xếp Sắp xếp lại S/P Chèn pilot Y(k) IDFT Chèn dải bảo vệ y(n) P/S Kênh yf(n P/S Ước lượng kênh DFT Loại bỏ dải bảo vệ S/P + AWG N Hình 1. Khoảng bảo vệ được loại bỏ và các mẫu được chuyển từ miền thời gian sang miền tần số bằng phép biến đổi DFT dùng thuật toán FFT.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www. Sau đó.vn khoảng bảo vệ tần số lớn giữa những kênh để ngăn ngừa can nhiễu.4tech.com.… Ở phía thu. Khối này sẽ tính toán các mẫu thời gian tương ứng với các kênh nhánh trong miền tần số.

….3: Hệ thống OFDM cơ bản f0=1/T f1=2/T f2=3/T fN-1=N/T Δf 2 Δf N Δ f=W Hình 1.5: Symbol OFDM với 4 subscriber 4 .com. SN-1 Modulation at f0 Modulation at f1 Serial to Parallel convertor Transmitter SN-1 Modulation at fN-1 Demodulation at f0 Demodulation at f1 S0 Parallel to serial convertor SN-1 Output Receiver Demodulation at fN-1 Hình 1.4: Sắp xếp tần số trong hệ thống OFDM Hình 1.vn S0 Serial data stream S0.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www.4tech. S1.

các sóng mang được lọc ra riêng biệt để bảo đảm không có sự chồng phổ. Trong công nghệ FDM truyền thống. Phương pháp này cho phép sử dụng hiệu quả băng thông kênh truyền. Vestigial side Band (VSB).6: Phổ của sóng mang con OFDM .[2] 5 . Kỹ thuật điều chế đa sóng mang trực giao dựa trên nguyên tắc phân chia luồng dữ liệu có tốc độ cao R (bit/s) thành k luồng dữ liệu thành phần có tốc độ thấp R/k (bit/s).vn Tất cả các hệ thống truyền thông vô tuyến sử dụng sơ đồ điều chế để ánh xạ tín hiệu thông tin tạo thành dạng có thể truyền hiệu quả trên kênh thông tin. Sau đó điều chế với sóng mang thành phần OFDM. Double Side Band Suppressed Carrier (DSBSC). truyền trên nhiều sóng mang trực giao. phụ thuộc vào tín hiệu thông tin là dạng sóng analog hoặc digital. Hình 1. tăng hệ số trải phổ.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www.4tech. điều chế QAM. do đó không có hiện tượng giao thoa ký tự ISI giữa những sóng mang nhưng phổ lại chưa được sử dụng với hiệu quả cao nhất. Với kỹ thuật OFDM. mỗi luồng dữ liệu thành phần được trải phổ với các chuỗi ngẫu nhiên PN có tốc độ Rc (bit/s). giảm tạp âm giao thoa ký tự ISI nhưng tăng khả năng giao thoa sóng mang. Các sơ đồ điều chế sóng mang đơn chung cho thông tin số bao gồm khoá dịch biên độ (ASK). nếu khoảng cách sóng mang được chọn sao cho những sóng mang trực giao trong chu kỳ ký tự thì những tín hiệu được khôi phục mà không giao thoa hay chồng phổ. điều chế đơn biên (SSB). khoá dịch tần số (FSK). Một số sơ đồ điều chế tương tự chung bao gồm: điều chế tần số (FM). Một phạm vi rộng các sơ đồ điều chế đã được phát triển. điều chế biên độ (AM). điều chế pha (PM).com. khoá dịch pha (PSK).

7 mô tả cấu trúc chung của một hệ thống truyền dẫn đơn sóng mang. Đây chính là nguyên nhân để các hệ thống đa sóng mang chiếm ưu thế hơn các hệ thống đơn sóng mang.3 Đơn sóng mang (Single Carrier) www.4tech. mỗi sóng mang tải một phần dữ liệu có ích và được trải đều trên cả băng thông thì khi chịu ảnh hưởng xấu của đáp tuyến kênh sẽ chỉ có một phần dữ liệu có ích bị mất. Hình 1.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM 1.4 Đa sóng mang (Multi-Carrier) Nếu truyền tín hiệu không phải bằng một sóng mang mà bằng nhiều sóng mang. việc loại bỏ nhiễu giao thoa bên thu cực kỳ phức tạp. Đối với hệ thống đơn sóng mang. trên cơ sở dữ liệu mà các sóng mang khác mang tải có thể khôi phục dữ liệu có ích. 1. 8: Cấu trúc hệ thống truyền dẫn đa sóng mang. Các ký tự phát đi là các xung được định dạng bằng bộ lọc ở phía phát.vn Hệ thống đơn sóng mang là một hệ thống có dữ liệu được điều chế và truyền đi chỉ trên một sóng mang. một bộ lọc phối hợp với kênh truyền được sử dụng nhằm cực đại tỷ số tín hiệu trên nhiễu (SNR) ở thiết bị thu nhận dữ liệu. Ở phía thu. Sau khi truyền trên kênh đa đường.[9] 6 .[9] Hình 1.7: Truyền dẫn sóng mang đơn.com. Hình 1.

OFDM là một kỹ thuật điều chế đa sóng mang. bộ điều chế. Hơn nữa.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www. người ta sử dụng phương pháp sửa lỗi tiến FFC.1 l. chống lại nhiễu giữa các ký tự. một bộ điều chế và giải điều chế của riêng nó. các dữ liệu gốc sẽ thu được chính xác. khi sử dụng nhiều sóng mang có tốc độ bit thấp. giải điều chế.com. al. IFFT/FFT được xem là một thuật toán giúp cho việc biến đổi IDFT/DFT nhanh và gọn hơn bằng cách giảm số phép nhân phức khi thực hiện phép biến đổi IDFT/DFT và giúp tiết kiệm bộ nhớ bằng cách tính tại chỗ.vn Do vậy. mỗi sóng mang được tách ra khi dùng bộ lọc thông thường và giải điều chế. Nhằm giải quyết vấn đề này. trong đó dữ liệu được truyền song song nhờ vô số sóng mang phụ mang các bit thông tin. điều này là không thể chấp nhận được. Ở máy thu. một sóng mang phụ cần một máy phát sóng sin.k e j 2 πk ( t − lT s ( N + L )) Trong đó. Để khôi phục dữ liệu đã mất. Bằng cách này ta có thể tận dụng băng thông tín hiệu.…Để làm được điều này. Mỗi sóng mang trong hệ thống OFDM đều có thể viết dưới dạng [9]: Với hệ thống đa sóng mang OFDM ta có thể biểu diễn tín hiệu ở dạng sau: S (t ) = 1 N ∑∑a l k =0 N. để không có can nhiễu giữa các sóng mang (ICI) phải có khoảng bảo vệ khi hiệu quả phổ kém.k N L : là dữ liệu đầu vào được điều chế trên sóng mang nhánh thứ k : số sóng mang nhánh : chiều dài tiền tố lặp (CP) 1 1 = T NTs trong symbol OFDM thứ l Khoảng cách sóng mang nhánh là Giải pháp khắc phục hiệu quả phổ kém khi có khoảng bảo vệ (Guard Period) là giảm khoảng cách các sóng mang và cho phép phổ của các sóng mang cạnh nhau 7 . Trong trường hợp số sóng mang phụ là khá lớn. Tuy nhiên.4tech. khối thực hiện chức năng biến đổi IDFT/DFT được dùng để thay thế hàng loạt các bộ dao động tạo sóng sin.

tính trực giao trong khía cạnh khoảng cách giữa các tín hiệu là không hoàn toàn phụ thuộc. Từ giữa những năm 1980. các khoảng bảo vệ cần được dự liệu trước giữa các sóng mang khác nhau. Việc đưa vào các khoảng bảo vệ này làm giảm hiệu quả sử dụng phổ của hệ thống. Tuy nhiên.com. kết quả tính tích phân các sóng mang khác sẽ là zero. Sự trùng lắp này được phép nếu khoảng cách giữa các sóng mang được chọn chính xác. Trong các máy như vậy. Máy thu hoạt động gồm các bộ giải điều chế.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www. có thể sắp xếp các sóng mang trong OFDM sao cho các dải biên của chúng che phủ lên nhau mà các tín hiệu vẫn có thể thu được chính xác mà không có sự can nhiễu giữa các sóng mang. dịch tần mỗi sóng mang xuống mức DC. đảm bảo cho các sóng mang được định vị chính xác tại điểm gốc trong phổ điều chế của mỗi sóng mang . Do đó. người ta đã có những ý tưởng về phương pháp này nhưng còn hạn chế về mặt công nghệ. các sóng mang phải trực giao về mặt toán học. Bất kỳ sự phi tuyến nào gây ra bởi sự can nhiễu của các sóng mang ICI cũng làm mất đi tính trực giao. Trong hệ thống FDM thông thường. Để có được kết quả như vậy. Đó chính là phương pháp ghép kênh theo tần số trực giao. các sóng mang độc lập tuyến tính với nhau (trực giao) nếu khoảng cách giữa các sóng là bội số của 1/τ. nhờ ứng dụng công nghệ mạch tích hợp nên phương pháp này đã được đưa vào ứng dụng trong thực tiễn. Đối với hệ thống đa sóng mang. 8 .4tech. các sóng mang được cách nhau trong một khoảng phù hợp để tín hiệu thu có thể nhận lại bằng cách sử dụng các bộ lọc và các bộ giải điều chế thông thường. vì khó tạo ra các bộ điều chế đa sóng mang giá thành thấp theo biến đổi nhanh Fuorier IFFT. 1.vn trùng lặp nhau. Nếu mọi sóng mang đều dịch xuống tần số tích phân của sóng mang này (trong một chu kỳ τ.5 Sự trực giao (Orthogonal) Orthogonal chỉ ra rằng có một mối quan hệ chính xác giữa các tần số của các sóng mang trong hệ thống OFDM. tín hiệu nhận được lấy tích phân trên một chu kỳ của symbol để phục hồi dữ liệu gốc. Khoảng cách này được chọn ứng với trường hợp sóng mang trực giao với nhau. Hiện nay.

gọi là tiền tố lặp (CP: Cycle Prefix). Dạng sóng hình chữ nhật này trong miền thời gian dẫn đến đáp tuyến tần số sinc trong miền tần số.5. Mỗi tải phụ có một đỉnh tại tần số trung tâm và một số giá trị không được đặt cân bằng theo các khoảng trống tần số bằng khoảng cách sóng mang. Trong miền tần số. các sóng mang con không bị xuyên nhiễu bởi các sóng mang con khác. Mỗi symbol của OFDM được truyền trong một thời gian cố định (TFFT). Thời gian symbol tương ứng với nghịch đảo của khoảng cách tải phụ 1/TFFT Hz. phần này có thể được lặp lại. Thêm vào đó.com. Đó là kết quả thời gian symbol tương ứng với nghịch đảo của sóng mang. nhờ kỹ thuật đa sóng mang dựa trên FFT và IFFT nên hệ thống OFDM đạt được hiệu quả không phải bằng việc lọc dải thông mà bằng việc xử lý băng tần gốc. 1. Bản 9 .vn Hình 1.9: Các sóng mang trực giao Phần đầu của tín hiệu để nhận biết tính tuần hoàn của dạng sóng. Do đó. nhưng lại dễ bị ảnh hưởng bởi nhiễu xuyên ký tư (ISI). mỗi sóng mang thứ cấp OFDM có đáp tuyến tần số sinc (sin (x)/x). Do tính trực giao.1 Trực giao miền tần số Một cách khác để xem tính trực giao của những tín hiệu OFDM là xem phổ của nó.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www.4tech.

Δ ω N ếu tín hiệu được lấy mẫu với tần số lấy mẫu là 1/T (với T là chu kỳ lấy mẫu).T Khi ω0 = 0 thì ta có: 1 S s ( kT ) = N ∑ N −1 n=0 An e jΦ n . vì vậy tín hiệu được thể hiện bởi công thức: 1 S s (t ) = N ∑ N −1 n=0 A c ( t ). cách vận hành của máy thu cũng như mô tả các tác động không hoàn hảo trong kênh truyền.com. ω = ω0 + n.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www.1) Trong đó. e j [ω n t + Φ c ( t ) ] (1. Ta có mối quan hệ: τ = N .2 Mô tả toán học của OFDM Mô tả toán học OFDM nhằm trình bày cách tạo ra tín hiệu.4) 10 . 1.2) Ở điểm này khoảng thời gian tín hiệu được phân thành N mẫu đã được giới hạn để thuận lợi cho việc lấy mẫu một chu kỳ của một symbol dữ liệu.vn chất trực giao của việc truyền là kết quả của đỉnh mỗi tải phụ. Phương pháp điều chế OFDM sử dụng rất nhiều sóng mang. thì tín hiệu hợp thành được thể hiện bởi công thức: S s ( kT ) = 1 N ∑ N −1 n=0 A n .4tech.e j ( n Δ ω ) kT (1.5.3) với dạng tổng quát của biến đổi Fourier ngược ta có: g ( kT ) = 1 N ∑ G ⎜ NT ⎝ n=0 N −1 ⎛ n ⎞ j 2 π nk / N ⎟e ⎠ (1.e j [(ω 0 + n Δ ω )kT + Φ n ] (1.3) So sánh (1. Tín hiệu này được phát hiện nhờ biến đổi Fourier rời rạc (DFT). Về mặt toán học. trực giao có nghĩa là các sóng mang được lấy ra từ nhóm trực chuNn (Orthogonal basis).

Kết quả là các tải phụ có một số nguyên các chu kỳ trong một symbol và chúng trực giao với nhau.4) là tương đương nếu: Δf = 1 NT = 1 www. Do đó kết quả của việc bảo toàn tính trực giao là tín hiệu OFDM có thể xác định bằng phép biến đổi Fourier. đạt đến yêu cầu của tính trực giao thì chúng được tương quan trên một thời đoạn τ.vn τ Đây là điều kiện yêu cầu tính trực giao. OFDM đạt được trực giao bởi việc sắp xếp một trong các tín hiệu thông tin riêng biệt cho các tải phụ khác nhau. Các tín hiệu OFDM được tạo thành từ tổng các hiệu hình sin.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM Biểu thức (1. mỗi hình sin tương ứng với một dải phụ.3) và (1.5) N ếu tập hợp các sóng mang này trực giao thì mối quan hệ trực giao trong biểu thức (1. Dải tần số cơ bản của một tải phụ được chọn là số nguyên lần thời gian symbol.4tech.com.q là hai số nguyên) Các sóng mang thường tách riêng ra tần số 1/τ. N hững tải phụ trong OFDM được đặt gần nhau. Sự trực giao cho phép truyền tín hiệu hoàn hảo trên một kênh chung và phát hiện chúng mà không có can nhiễu.1): j [2 π ( p − q ) t / τ ] dt = ( b − a ) ∫ Ψ p (t ) Ψ q (t )dt = ∫ e a a b b khi p = q = e j [2π ( p−q)b / τ ]dt =0 j 2π ( p − q) / τ khi p =q và (b-a) = τ (1. gần nhất theo lý thuyết trong khi duy trì tính trực giao của chúng. N ếu tín hiệu gọi là trực giao nếu chúng độc lập với nhau. Các thành phần của một mạng trực giao thì độc lập tuyến tính với nhau. Có thể xem tập hợp các sóng mang phát đi là một mạng trực giao cho bởi công thức: Ψk (t ) = exp( jω k t ) ω k = ω 0 = 2π k t (1. 11 .6) ( p.

12 .7) φ Lúc này.4tech.9) N hư vậy.8) Và tín hiệu cuối cùng: S ( t ) = l = −∞ k = 0 ∑ ∑ ∞ N −1 x k . 1 T − T CP e− j 2 π kf 1 T CP 1 ⎧ e j 2 π kf 1 ( t − T CP ) t ∈ [0.vn Dải bảo vệ ( CP) Tcp Phần hữu ích của tín hiệu Tg = N /W T Hình 1.com.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www. T ) ⎪ φ k ( t ) = ⎨ T − T CP ⎪ t ∉ [0. T ) ⎩0 (1. khoảng cách sóng mang tương đương với tốc độ bit của bản tin. l φ k ( t − lT ) (1.Φ k (t ) Ở đây Фk(t) tạo thành tập hợp các hàm cơ sở trực giao. k (t ) = A k e w 1 = N T − TCP j 2 π kf 1 t f1 = Một sự lựa chọn hợp lý cho biên độ/pha: Ak = Do đó. Lúc này tín hiệu được biểu diễn trong khoảng mở rộng [0.10: Thêm CP vào symbol OFDM Vì dạng sóng là tuần hoàn và chỉ được mở rộng bằng Tcp. trong ghép kênh phân chia theo tần số trực giao. (1.T) là: N −1 k =0 s (t ) = ∑ xk .

N guyên tắc của tính trực giao thường được sử dụng trong phạm vi DSP. Trong toán học.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www. tổng hợp các tích cho kết quả bằng 0. số hạng trực giao có được từ việc nghiên cứu các vector.12: Giá trị của sóng sine bằng 0 N ếu chúng ta cộng và nhân (tích phân) hai dạng sóng sin có tần số khác nhau. kết quả cũng sẽ bằng 0. hai vector được gọi là trực giao với nhau khi chúng vuông góc với nhau (tạo thành góc 90o) và tích của hai vector là bằng 0. 13 .4tech. Điểm chính ở đây là nhân hai tần số với nhau.11: T ích của hai vector trực giao bằng 0 Hàm số thông thường có giá trị bằng 0.com. Do đó. Theo định nghĩa. bằng cách sử dụng các thuật toán xử lý tín hiệu số DSP (Digital Signal Processing).vn Việc xử lý (điều chế và giải điều chế) tín hiệu OFDM được thực hiện trong miền tần số. Ví dụ: Giá trị trung bình của hàm sin sau: 2 πk ∫ sin( ω t ) dt 0 = 0 Quá trình tích phân có thể được xem xét khi tìm ra diện tích dưới dạng đường cong. Hình 1. diện tích sóng sin có thể được viết như sau: Hình 1.

Điều này gọi là tính trực giao của sóng sine.vn Hình 1. 14 .com.4tech.13: Tích phân của hai sóng sine có tần số khác nhau. N ó cho thấy rằng miễn là hai dạng sóng sin không cùng tần số. Hình 1. thì tích phân của chúng sẽ bằng 0.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www. Đây là cơ sở để hiểu quá trình điều chế OFDM.14: Tích hai sóng sine cùng tần số.

vn N ếu hai sóng sin có cùng tần số như nhau thì dạng sóng hợp thành luôn dương. khi đó các sóng mang có thể trùng lắp nhau vẫn không gây can nhiễu. • Số sóng mang càng nhiều càng tốt nhưng phải có khoảng bảo vệ để tránh can nhiễu giữa các sóng mang. N hiều lý thuyết chuyển đổi được thực hiện bằng chuỗi trực giao.4tech. để tận dụng tốt nhất thì dùng các sóng mang trực giao. Các kí tự an.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www. do vậy ảnh hưởng không lớn của đáp tuyến kênh đến dữ liệu nói chung. ±7 Mô hình điều chế được sử dụng tùy vào việc dụng hòa giữa yêu cầu tốc độ truyền dẫn và chất lượng truyền dẫn. Đây là vấn đề rất quan trọng trong quá trình điều chế OFDM. điều chế trong OFDM là các quá trình điều chế số và có thể lựa chọn trên yêu cầu hoặc hiệu suất sử dụng băng thông kênh. Tuy nhiên. Do đó. Dạng điều chế có thể qui định bởi số bit ngõ vào M và số phức dn = an + bn ở ngõ ra. M 2 4 16 64 Dạng điều chế BPSK QPSK 16-QAM 64-QAM an. bn có thể được chọn là {± 1. tín hiệu đầu vào là ở dạng bit nhi phân. ±3 . bn ±1 ±1 ±1 . ±5 .6 Các kỹ thuật điều chế trong OFDM Trong hệ thống OFDM. giá trị trung bình của nó luôn khác không. 1.±3} cho 16 QAM và {±1} cho QPSK. Các máy thu OFDM biến đổi tín hiệu thu được từ miền tần số nhờ dùng kỹ thuật xử lý tín hiệu số gọi là biến đổi nhanh Fourier (FFT).com. mỗi sóng mang chỉ chiếm một phần nhỏ băng thông. ±3 ±1 . ta có thể rút ra kết luận: • Để khắc phục hiện tượng không bằng phẳng của đáp tuyến kênh cần dùng nhiều sóng mang. 15 . Từ phân tích trên.

s2(t) được sử dụng để biểu diễn các kí hiệu cơ số hai là "0" và "1" được định nghĩa như sau:[7] S i (t ) = 2 Eb cos[ 2π f c t + θ ( t ) + θ ] Tb θ ( t ) = ( i − 1 ) π . i = 1.vn Trong một hệ thống điều chế BPSK.com.11) : góc pha ban đầu có giá trị không đổi từ 0 đến 2π và không ảnh hưởng đến quá trình phân tích nên đặt bằng 0 i = 1 : tương ứng với symbol 0 i = 2 : tương ứng với symbol 1 Mỗi cặp sóng mang hình sine đối pha 1800 như trên được gọi là các tín hiệu đối cực.10) Hay: S1 ( t ) = 2 Eb cos[ 2 π f c t + θ ] Tb S 2 (t ) = Trong đó. thay đổi theo tín hiệu điều chế (1. S1 (t ) = 2 cos( 2πf c t ).12) Ta có thể biểu diễn BPSK bằng một không gian tín hiệu một chiều (N =1) với hai điểm bản tin (M=2) : S1 = Eb .6. cặp các tín hiệu s1(t). 2 Eb 2 Eb cos[ 2π f c t + π + θ ] = − S1 (t ) = − cos[ 2π f c t + θ ] Tb Tb Tb Eb θ (t) θ : Độ rộng của 1bit : N ăng lượng của 1 bit : góc pha. S2 = - Eb như hình sau: 16 .1 Điều chế BPSK www. 0 ≤ t ≤ T b . N ếu chọn một hàm năng lượng cơ sở là: Φ (t ) = Khi đó.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM 1. 0 ≤ t ≤ Tb Tb E b Φ (t ) E b Φ (t ) S 2 (t ) = − (1. 2 (1.4tech.

i = 1.15 : Biểu đồ không gian tín hiệu BPSK Khi tín hiệu điều chế BPSK được truyền qua kênh chịu tác động của nhiễu Gauss trắng cộng (AWGN ).vn Hình 1.3.13) Trong đó. "10" T = 2. "01".14) Với θ pha ban đầu ta cho bằng 0 θ (t ) = (2i − 1) π 4 (1. "11". cos( 2π t + θ ( t ) + θ ) ⎪ 0 ⎩ 0≤t≤T t 〈 0.6. xác suất lỗi bit giải điều chế được xác định theo công thức sau: ⎛ 2Eb Pe = Q ⎜ ⎜ N 0 ⎝ ⎞ ⎟ ⎟ ⎠ (1.4tech.com.4 tương ứng là các ký tự được phát đi là "00".15) Trong đó.2 Điều chế QPSK Đây là một trong những phương pháp thông dụng nhất trong truyền dẫn. Eb : N ăng lượng bit N0 : Mật độ nhiễu trắng cộng 1.Tb (Tb: Thời gian của một bit. Khai triển s(t) ta được: 17 . t 〉 T (1.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www.2. T: thời gian của một ký tự) E : năng lượng của tín hiệu phát triển trên một ký tự. Công thức cho sóng mang được điều chế PSK 4 mức như sau:[7] ⎧ 2E ⎪ S i ( t ) = ⎨ T .

vn 2E π sin[( 2i − 1)] .t ) T 0 ≤ t ≤ T (1.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM ⎧ 2E π ⎪ S i (t ) = ⎨ T cos[( 2 . sin( 2πf c t ) ( 0 ≤ t ≤ T ) T 4 T < t.com.3. t < 0 (1.17b) E sin[( 2 i − 1 ) ] + φ 2 (t ) E cos[( 2 i − 1 ) π 4 ] (1.18) Vậy. s i ( t ) = φ1 ( t ) 2 sin( 2 πf c . bốn bản tin ứng với các vector được xác định như sau: π ⎤ ⎡ ⎢ E sin[( 2 i − 1) 4 ]⎥ ⎡ s i1 ⎤ = si = ⎢ π ⎥ ⎢si2 ⎥ ⎢ E cos[( 2 i − 1) ⎥ ⎣ ⎦ 4⎦ ⎣ trong tín hiệu không gian được cho trong bảng sau: Cặp bit vào Pha của tín hiệu QPSK π 4 3π 4 5π 4 7π 4 ( i = 1.t ) T π 4 0 ≤ t ≤T (1.19) Quan hệ của cặp bit điều chế và tọa độ của các điểm tín hiệu điều chế QPSK Điểm tín hiệu Si Tọa độ các điểm bản tin Ф1 E 2 E 2 − E 2 − − Ф2 E 2 E 2 E 2 00 01 11 10 S1 S2 S3 S4 − E 2 E 2 18 . 2 . 4 ) (1.16) Chọn các hàm năng lượng trực chuNn như sau: Φ 1 (t ) = − 2 sin( 2 πf c .17a) Φ 2 (t ) = Khi đó.i − 1).4tech. ] cos( 2π f c t ) − 4 ⎪ 0 ⎩ www.

( 0 ≤ t ≤ T ) T (1. nếu loại bỏ loại này và để cho các thành phần đồng pha và vuông pha có thể độc lập với nhau thì ta được một sơ đồ điều mới gọi là điều biên cầu phương điều chế biên độ sóng mang QAM (điều chế biên độ gốc) . Hình 1. Tuy nhiên.com. các thành phần đồng pha và vuông pha được kết hợp với nhau tạo thành một tín hiệu đường bao không đổi. mức '1' thay đổi vào − E .[7] Dạng tổng quát của điều chế QAM.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www.4tech.3 Điều chế QAM Trong hệ thống PSK. 16 : Biểu đồ tín hiệu tín hiệu QPSK Xem bảng ta thấy.vn Ta thấy một tín hiệu PSK 4 mức được đặc trưng bởi một vector tín hiệu hai chiều và bốn bản tin như hình vẽ.6. sóng mang bị điều chế cả biên độ lẫn pha.[7] 1. Vì cùng một lúc phát đi một symbol nên luồng vào phải phân thành hai tương ứng và được biến đổi mức rồi nhân rồi nhân với hai hàm trực giao tương ứng. Điều chế QAM là có ưu điểm là tăng dung lượng truyền dẫn số. còn logic '0' thì biến đổi vào E . Ở sơ đồ điều chế này. 14 mức (m-QAM) được xác định như sau: S1 (t ) = 2 E0 ai cos( 2πf c t ) − T 2 E0 bi sin( 2πf c t ).20) 19 .

Vì thế có tên là " điều chế tín hiệu vuông góc". sao cho các điểm canh nhau trong vòm sao chỉ khác nhau một bit đơn.4tech. Giản đồ IQ(Inphase Quadrature) cho sơ đồ điều chế sẽ chỉ ra vector truyền cho tất cả các liên hợp từ dữ liệu.t ) T 2 a i sin( 2 πf c.6.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM Trong đó. Mỗi liên hợp từ dữ liệu phải được phân phối một vector IQ duy nhất. bi : cặp số nguyên độc lập được chọn tùy theo vị trí bản tin. 20 .t ) T 0≤t≤T 0≤t ≤T (1. Mã Gray là một phương pháp cho sự phân phối này.21) Hình 1.com. Tín hiệu sóng mang gồm hai thành phần vuông góc được điều chế bởi một tập hợp bản tin tín hiệu rời rạc.17: Chùm tín hiệu M-QAM 1.4 Mã Gray. E0 www.vn : năng lượng của tín hiệu có biên độ thấp nhất ai . Có thể phân tích Si(t) thành cặp hàm cơ sở:[7] Φ1 ( t ) = − Φ 2 (t ) = 2 bi sin( 2 πf c. Mã này giúp giảm thiểu tỷ lệ lỗi bit toàn bộ vì nó giảm cơ hội nhiều lỗi bit xảy ra từ một lỗi symbol đơn.

64-QAM. 8PSK. Mỗi vị trí IQ liên tiếp chỉ thay đổi một bit đơn.vn Mã Gray có thể được sử dụng cho tất cả các sơ đồ điều chế PSK ( QPSK.com. Bảng Mã Gray Hình 1.18: Giản đồ IQ của 16-PSK khi dùng mã Gray. 16-PSK) và QAM(16-QAM.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www.256-QAM..4tech.). 21 ..

vn Hình 1.4tech.com.19: Giản đồ IQ cho các dạng điều chế sử dụng trong OFDM 22 .Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www.

OFDM tăng hiệu suất sử dụng bằng cách cho phép chồng lấp những sóng mang con. N goài những ưu điểm trên thì OFDM cũng có những hạn chế.4tech. . . .Symbol OFDM bị nhiễu biên độ với một khoảng động lớn. .Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM 1.Sử dụng việc chèn kênh và mã kênh thích hợp.OFDM chịu đựng tốt nhiễu xung với và nhiễu xuyên kênh kết hợp.7. các hệ thống OFDM chịu đựng fading lựa chọn tần số tốt hơn những hệ thống sóng mang đơn. Vì tất cả các hệ thống thông tin thực tế đều bị giới hạn công suất.Bằng cách chia kênh thông tin ra thành nhiều kênh con fading phẳng băng hẹp. N ếu tín hiệu OFDM tỷ số PARR lớn hơn thì sẽ 23 .1 Ưu điểm . . . tỷ số PARR cao là một bất lợi nghiêm trọng của OFDM nếu dùng bộ khuếch đại công suất hoạt động ở miền bão hòa đều khuếch đại tín hiệu OFDM.OFDM ít bị ảnh hưởng với khoảng thời gian lấy mẫu (sample timing offsets) hơn so với hệ thống đơn sóng mang.OFDM loại trừ nhiễu symbol (ISI) và xuyên nhiễu giữa các sóng mang (ICI) bằng cách chèn thêm vào một khoảng thời gian bảo vệ trước mỗi symbol. .Các phương pháp điều chế vi sai (differental modulation) giúp tránh yêu cầu vào bổ sung bộ giám sát kênh.2 Nhược điểm .com. ta có thể tóm tắt những ưu điểm và nhược điểm của OFDM như sau: 1.Sử dụng kỹ thuật DFT để bổ sung vào các chức năng điều chế và giải điều chế làm giảm chức năng phức tạp của OFDM. .7. hệ thống OFDM có thể khôi phục lại được các symbol bị mất do hiện tượng lựa chọn tần số của các kênh.7 Các đặc tính của OFDM www.vn Qua bản chất của OFDM.Kỹ thuật cân bằng kênh trở nên đơn giản hơn kỹ thuật cân bằng kênh thích ứng được sử dụng trong những hệ thống đơn sóng mang. 1.

Điều này cũng sẽ tăng độ phức tạp của các bộ biến đổi từ analog sang digital và từ digital sang analog.Chương 1: Giới thiệu tổng quan về OFDM www.OFDM nhạy với tần số offset và sự trượt của sóng mang hơn các hệ thống đơn sóng mang. tín hiệu thu có thể bị suy giảm biên độ. Trong thực tế còn phải xét ảnh hưởng của kênh truyền vô tuyến lên tín hiệu trong quá trình truyền đi. 1. . đồng bộ tần số là một trong những nhiệm vụ thiết yếu cần phải đạt trong bộ thu OFDM . Vì vậy. 24 .8 Kết luận N ội dung của chương chỉ đưa ra các khái niệm cơ bản và một số vấn đề liên quan về OFDM. Việc rút ngắn (clipping) tín hiệu cũng sẽ làm xuất hiện cả méo nhiễu (distortion) trong băng lẫn bức xạ ngoài băng. Vấn đề đồng bộ tần số trong hệ thống OFDM phức tạp hơn hệ thống đơn sóng mang. Tần số offset của sóng mang gây nhiễu cho các sóng mang con trực giao và gây nên nhiễu liên kênh làm giảm hoạt động của các bộ giải điều chế một cách trầm trọng.4tech. mất mát công suất…Chương sau sẽ đề cập đến các đặc tính kênh truyền và một số vấn đề kỹ thuật trong OFDM. có thể bị mất thông tin ở một số chỗ.com.vn gây nên nhiễu xuyên điều chế. Vì ảnh hưởng.

Bất kì một vật cản nào trên đường truyền đều có thể làm suy giảm tín hiệu.2 Đặc tính kênh truyền vô tuyến trong hệ thống OFDM 2. 2. Trong kênh truyền vô tuyến lý tưởng.1 Sự suy giảm tín hiệu (Attenuation) Sự suy giảm tín hiệu là sự suy hao mức công suất tín hiệu trong quá trình truyền từ điểm này đến điểm khác. Hình 2. kênh truyền tín hiệu vô tuyến bị thay đổi. Hình 2. Việc nghiên cứu các đặc tính của kênh truyền là rất quan trọng vì chất lượng của hệ thống truyền vô tuyến là phụ thuộc vào các đặc điểm này.1 cho thấy một số nguyên nhân làm suy giảm tín hiệu.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến www.vn CHƯƠNG 2 CÁC ĐẶC TÍNH CỦA KÊNH TRUYỀN VÔ TUYẾN 2. Điều này có thể là do đường truyền dài. do các tòa nhà cao tầng và hiệu ứng đa đường.1 Giới thiệu chương Kênh truyền tín hiệu OFDM là môi trường truyền sóng giữa máy phát và máy thu. Tuy nhiên trong thực tế.com. tín hiệu nhận được bên thu được truyền theo tầm nhìn thẳng.2.1 Ảnh hưởng của môi trường vô tuyến 25 .4tech.

vì vậy ở đây gọi là fading nhanh. 26 .com.2 chỉ ra một số trường hợp mà tín hiệu đa đường có thể xảy ra.vn Trong đường truyền vô tuyến.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến 2.4tech. Đường phản xạ Phát Đường đi thẳng Thu Hình 2. Hình 2.2. Điều này được tính trên các khoảng cách rất ngắn (thông thường là một nửa khoảng cách sóng mang). Hình 2. xe cộ…sinh ra nhiều đường tín hiệu đến máy thu (hiệu ứng đa đường) dẫn đến lệch pha giữa các tín hiệu đến máy thu làm cho biên độ tín hiệu thu bị suy giảm. Mức thay đổi của tín hiệu có thể thay đổi trong khoảng từ 10-30dB trên một khoảng cách ngắn.2 Hiệu ứng đa đường • Rayleigh fading www. nhà cửa.2 Tín hiệu đa đường Mối quan hệ về pha giữa các tín hiệu phản xạ có thể là nguyên nhân gây ra nhiễu có cấu trúc hay không có cấu trúc. tín hiệu RF từ máy phát có thể bị phản xạ từ các vật cản như đồi.3 mô tả các mức suy giảm khác nhau có thể xảy ra do fading.

1 Sự phân bố lũy tích đối với phân bố Rayleigh Mức tín hiệu (dB) 10 0 -10 -20 -30 • Fading lựa chọn tần số Trong bất kỳ đường truyền vô tuyến nào. Sự phản xạ có thể dẫn đến tín hiệu đa đường của công suất tín hiệu tương tự như tín hiệu trực tiếp gây suy giảm công suất tín Xác suất của mức tín hiệu nhỏ hơn giá trị cho phép (%) 99 50 5 0.5 0.vn Mức tín hiệu (dB) Khoảng cách di chuyển Hình 2. Bảng 2. Nó mô tả xác suất của mức tín hiệu thu được do fading.3 Fading Rayleigh khi thiết bị di động di chuyển (ở tần số 900MHz) Phân bố Rayleigh được sử dụng để mô tả thời gian thống kê của công suất tín hiệu thu. Bảng 2.1 chỉ ra xác suất của mức tín hiệu đối với phân bố Rayleigh.05 27 .Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến www.4tech. đáp ứng phổ không bằng phẳng do có sóng phản xạ đến đầu vào máy thu.com.

Điều này do tín hiệu đa đường bị trễ chồng lấn với ký hiệu theo sau. và nó có thể gây ra lỗi nghiêm trọng ở các hệ thống tốc độ bit cao. Thông tin trong các sóng mang bị mất có thể khôi phục bằng cách sử dụng các kỹ thuật sửa lỗi thuận FEC . mỗi kênh có một sóng mang. đặc biệt là khi sử dụng ghép kênh phân chia theo thời gian TDMA Tín hiệu trực tiếp Tín hiệu trễ Tín hiệu thu được Hình 2. trải trễ có thể dẫn đến nhiễu liên ký tự ISI. Trải trễ là thời gian trễ giữa tín hiệu đi thằng và tín hiệu phản xạ cuối cùng đến đầu vào máy thu.Toàn bộ tín hiệu có thể bị mất trên đường truyền băng hẹp nếu không có đáp ứng tần số xảy ra trên kênh truyền.vn hiệu thu do nhiễu. Trong hệ thống số.Truyền tín hiệu băng rộng hoặc sử dụng phương pháp trải phổ như CDMA nhằm giảm bớt suy hao.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến www. Kết quả là chỉ có một vài tần số sóng mang bị mất.Có thể khắc phục bằng hai cách : . đồi núi…Tín hiệu phản xạ đến máy thu chậm hơn so với tín hiệu trực tiếp do chiều dài truyền lớn hơn.4: Trải trể đa đường 28 . . • Trải trễ (Delay Spread) Tín hiệu vô tuyến thu được từ máy phát bao gồm tín hiệu trực tiếp và tín hiệu phản xạ từ các vật cản như các tòa nhà.4tech. mỗi sóng mang này trực giao với các sóng mang khác (tín hiệu OFDM). Tín hiệu ban đầu được trải trên băng thông rộng.com.Phân toàn bộ băng tần thành nhiều kênh băng hẹp. không có phổ xảy ra tại tất cả tần số sóng mang.

com. Độ dịch Doppler có thể được tính theo công thức: Δf ≈ ± f o ν c (2.2. Khoảng tần số thay đổi do hiệu ứng Doppler tùy thuộc vào mối quan hệ chuyển động giữa nguồn phát và nguồn thu và cả tốc độ truyền sóng. Đây gọi là hiệu ứng Doppler.4 cho thấy ảnh hưởng của trải trễ gây ra nhiễu liên kí tự.2 Các giá trị trải trễ thông dụng Môi trường Trong nhà Bên ngoài Trải trễ 40ns – 200ns 1μs – 20μs Chênh lệch quãng đường đi lớn nhất của tín hiệu 12m – 60m 300m – 6km Nhiễu ISI có thể được tối thiểu hóa bằng nhiều cách: • Giảm tốc độ ký tự bằng cách giảm tốc độ dữ liệu cho mỗi kênh ( như chia băng thông ra nhiều băng con nhỏ hơn sử dụng FDM hay OFDM). Trải trễ lớn nhất ở môi trường bên ngoài xấp xỉ là 20μs. do đó nhiễu liên kí tự có thể xảy ra đáng kể ở tốc độ thấp nhất là 25Kbps. và ngược lại khi chúng di chuyển ra xa nhau thì tần số tín hiệu thu được là giảm xuống.vn Hình 2.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến www. 2.4tech. tần số tín hiệu thu không giống bên phía phát. Ảnh hưởng thể hiện rõ ràng nhất khi trải trễ lớn hơn khoảng 50% chu kỳ bit (bit time). Bảng 2. Khi tốc độ bit truyền đi tăng lên thì một lượng nhiễu ISI cũng tăng lên một cách đáng kể. Khi chúng di chuyển cùng chiều (hướng về nhau) thì tần số nhận được lớn hơn tần số tín hiệu phát. • Sử dụng kỹ thuật mã hóa để giảm nhiễu ISI như trong CDMA.2 đưa ra các giá trị trải trễ thông dụng đối với các môi trường khác nhau. Bảng 2.1) 29 .3 Dịch Doppler Khi nguồn tín hiệu và bên thu chuyển động tương đối với nhau.

Theo phương thức tác động thì nhiễu Gaussian là nhiễu cộng. mức nhiễu và hiệu quả phổ của hệ thống phải được lựa chọn. c là tốc độ ánh sáng. Hầu hết các loại nhiễu trong các hệ thống có thể được mô phỏng một cách chính xác bằng nhiễu trắng cộng.2. trong hệ thống OFDM. Các loại nhiễu này có thể gây ra nhiễu liên kí tự ISI.com. Vậy dạng kênh truyền phổ biến là kênh truyền chịu tác động của nhiễu Gaussian trắng cộng.vn Trong đó Δf là khoảng thay đổi tần số của tần số tín hiệu tại máy thu ν là tốc độ thay đổi khác nhau giữa tần số tín hiệu và máy phát f o là tần số tín hiệu. và nhiễu liên ô (intercellular interference). Loại nhiễu này có mật độ phổ công suất là đồng đều trong cả băng thông và biên độ tuân theo phân bố Gaussian. Đặc biệt. Hay nói cách khác tạp âm trắng Gaussian là loại nhiễu phổ biến nhất trong hệ thống truyền dẫn. Nhiễu này làm giảm tỉ số tín hiệu trên nhiễu SNR. nhiễu điện từ các bộ khuếch đại bên thu. khi số sóng mang phụ là rất lớn thì hầu hết các thành phần nhiễu khác cũng có thể được coi là nhiễu Gaussian trắng cộng tác động trên từng kênh con vì xét trên từng kênh con riêng lẻ thì đặc điểm của các loại nhiễu này thỏa mãn các điều kiện của nhiễu Gaussian trắng cộng. Nhiễu nhiệt (sinh ra do sự chuyển động nhiệt của các hạt tải điện gây ra) là loại nhiễu tiêu biểu cho nhiễu Gaussian trắng cộng tác động đến kênh truyền dẫn.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến www.4tech. nhiễu liên sóng mang ICI và nhiễu liên điều chế IMD (Inter-Modulation Distortion).4 Nhiễu AWGN Nhiễu tồn tại trong tất cả các hệ thống truyền dẫn. giảm hiệu quả phổ của hệ thống. 2. Dịch Doppler lại là một vấn đề nan giải nếu như kỹ thuật truyền sóng lại nhiễu với dịch tần số sóng mang (như OFDM chẳng hạn) hoặc là tốc độ tương đối giữa thu và phát cao như trong trường hợp vệ tinh quay quanh trái đất quỹ đạo thấp. Và thực tế là tùy thuộc vào từng loại ứng dụng. 30 . Các nguồn nhiễu chủ yếu là nhiễu nền nhiệt.

2. phổ của các sóng mang chồng lấn nhưng vẫn trực giao với sóng mang khác. ISI gây ra do trải trễ đa đường. ký tự phát đến đầu vào máy thu với các khoảng thời gian khác nhau thông qua nhiều đường khác nhau. Dịch Doppler trên mỗi thành phần đa đường gây ra dịch tần số trên mỗi sóng mang.5 Nhiễu liên ký tự ISI www. để giảm được nhiễu ISI. Trong môi trường đa đường. Sự lệch tần số sóng mang của máy phát và máy thu cũng gây ra nhiễu ICI trong hệ thống OFDM. 31 . Sự mở rộng của chu kỳ ký tự gây ra sự chồng lấn giữa ký tự hiện thời với ký tự trước đó và kết quả là có nhiễu liên ký tự (ISI). Máy thu lấy mẫu các ký tự dữ liệu trên các sóng mang riêng lẻ tại điểm cực đại và điều chế chúng tránh nhiễu từ các sóng mang khác. ICI xảy ra khi kênh đa đường thay đổi trên thời gian ký tự OFDM.com.2. kết quả là mất tính trực giao giữa chúng. Nhưng với nhu cầu hiện nay là yêu cầu tốc độ truyền phải tăng nhanh. ICI cũng xảy ra khi một ký tự OFDM bị nhiễu ISI. Để giảm ISI.Trong hệ thống OFDM.6 Nhiễu liên sóng mang ICI Trong OFDM. Nhiễu gây ra bởi các dữ liệu trên sóng mang kế cận được xem là nhiễu xuyên kênh (ICI) như ở hình 2. Như đã giới thiệu ở trên. Do đó giải pháp này là không thể thực hiện được. do đó việc tìm hiểu nó cũng rất quan trọng để nâng cao chất lượng của hệ thống OFDM.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến 2. Đề nghị đưa ra để giảm ISI và đã được đưa vào ứng dụng thực tế là chèn tiền tố lặp CP vào mỗi ký tự OFDM. ISI thường đề cập đến nhiễu của một ký tự OFDM với ký tự trước đó. nhiễu ICI cũng tác động không nhỏ đến chất lượng tín hiệu thu được.5. Trong OFDM.2. Điều này có nghĩa là tại tần số cực đại của phổ mỗi sóng mang thì phổ của các sóng mang khác bằng không. phương pháp đơn giản và thông dụng nhất là đưa vào tiền tố lặp CP.vn Nhiễu ISI và ICI là hai loại nhiễu thường gặp nhất do ảnh hưởng của kênh truyền ngoài nhiễu Gaussian trắng cộng. cách tốt nhất là giảm tốc độ dữ liệu. Ngoài nhiễu ISI.4tech.

com. tín hiệu OFDM được lặp lại có chu kỳ và phần lặp lại ở phía trước mỗi ký tự OFDM được sử dụng như là một khoảng thời gian bảo vệ giữa các ký tự phát kề nhau. thời gian truyền một ký tự (Ts) lúc này bao gồm thời gian khoảng bảo vệ (Tg) và thời gian truyền thông tin có ích TFFT (cũng chính là khoảng thời gian bộ IFFT/FFT phát đi một ký tự).2.7 Tiền tố lặp CP Tiền tố lặp (CP) là một kỹ thuật xử lý tín hiệu trong OFDM nhằm hạn chế đến mức thấp nhất ảnh hưởng của nhiễu xuyên ký tự (ISI).4tech.5 Lỗi dịch tần số gây nhiễu ICI trong hệ thống OFDM 2. đảm bảo yêu cầu về tính trực giao của các sóng mang phụ .vn Các sóng mang phụ vẫn trực giao với nhau fn-1 A(f) fn fn+ δf ≠ 0 f Δf Các sóng mang phụ bị dịch tần số gây ra nhiễu liên sóng mang ICI fn-1+ δf fn+ δf fn+1+ δf f Δf Hình 2. 32 .Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến A(f) δf=0 www. trong quá trình xử lý. Để thực hiện kỹ thuật này. nhiễu xuyên kênh (ICI) đến tín hiệu OFDM.Vậy sau khi chèn thêm khoảng bảo vệ.

−1 ⎧ x(n + N ) xT ( n ) = ⎨ n = 0. .4tech. Nếu tỉ lệ đó lớn tức là Tg tăng làm giảm hiệu suất hệ thống.. nó phải bằng hoặc lớn hơn giá trị trải trễ cực đại τmax (the maximum delay spread) nhằm duy trì tính trực giao giữa các sóng mang nhánh và loại bỏ được các 33 ..6 Mô tả tiền tố lặp Ta có: Ký tự OFDM lúc này có dạng: n = −ν . 1..... Tuy nhiên.3) Tỉ lệ của khoảng bảo vệ Tg và thời khoảng ký tự hữu ích TFFT bị hạn chế nhằm đảm bảo hiệu suất sử dụng dải tần và nó còn phụ thuộc vào từng loại hình ứng dụng khác nhau.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến copy www.2) (2.vn Ký tự OFDM hữu ích Ký tự OFDM khi mở rộng vòng Tín hiệu trực tiếp Tín hiệu trễ Tín hiệu trễ cuối cùng TFFT Hình 2. N − 1 ⎩ x ( n) Ts = Tg + TFFT (2.−ν + 1. .com.

Bằng cách chia luồng dữ liệu thành Ns luồng song song điều chế sóng mang phụ.3 Khoảng bảo vệ Thành phần ISI của việc truyền tín hiệu OFDM có thể bị sai do điều kiện của quá trình xử lý tín hiệu. Hậu tố cũng tương tự như tiền tố.com. Ở đây. và các tín hiệu này đến bộ thu tại các thời điểm khác nhau.vn xuyên nhiễu ICI. chu kỳ một symbol được tăng lên Ns lần. 2. Tiền tố lặp (CP) có khả năng loại bỏ nhiễu ISI. Khoảng thời gian này gọi là Orthogonality Interval. bởi vì máy thu không thu nhận được thông tin của symbol được truyền tiếp theo. Giá trị trải trễ cực đại được xác định là khoảng thời gian chênh lệch lớn nhất giữa thời điểm tín hiệu thu qua đường trực tiếp và thời điểm tín hiệu thu được qua đường phản xạ. Điều này có nghĩa là máy thu cần một khoảng thời gian có độ dài xác định bằng thời gian symbol có ích để có thể xác định được symbol OFDM.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến www. tức là tín hiệu thu được tại bộ thu không chỉ đến từ đường trực tiếp mà còn đến từ các đường phản xạ khác nhau. nhiễu ICI vì nó cho phép tăng khả năng đồng bộ (đồng bộ ký tự. Còn nếu sử dụng cả tiền tố và hậu tố lặp thì tổng chiều dài của chúng phải lớn hơn độ trải trễ lớn nhất của kênh truyền. Để loại bỏ ISI một 34 . đồng bộ tần số sóng mang) trong hệ thống OFDM. Ngoài khái niệm tiền tố lặp CP còn có khái niệm hậu tố lặp cyclic postfix. Thêm vào hậu tố cũng có thể chống được nhiễu ISI và ICI nhưng thường chỉ cần sử dụng tiền tố là được vì nó làm giảm hiệu suất băng thông. Một trong những lý do quan trọng nhất để sử dụng kỹ thuật OFDM là kỹ thuật này có khả năng giải quyết một cách hiệu quả vấn đề trải trễ đa đường (multipath delay spread).4tech. một khoảng bắt đầu của tín hiệu lấy IFFT được sao chép và đưa ra phía sau của tín hiệu. Nếu chỉ sử dụng tiền tố lặp thì chiều dài của nó phải lớn hơn trải trễ lớn nhất. ISI. do đó sẽ làm giảm tỉ lệ giữa trải trễ đa đường với chu kỳ symbol xuống Ns lần. giá trị trải trễ cực đại là một thông số xuất hiện khi tín hiệu truyền trong không gian chịu ảnh hưởng của hiện tượng đa đường (multipath effect).

Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến www. cho phép OFDM có thể điều chỉnh tần số thích hợp mặc dù việc thêm GI cũng đồng nghĩa với việc làm giảm hiệu quả sử dụng tần số. Để có thể giảm bớt sự phức tạp của vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDM sử dụng khoảng bảo vệ (GI). Đối với một băng thông hệ thống đã cho tốc độ symbol của tín hiệu OFDM thấp hơn nhiều tốc độ symbol của sơ đồ truyền sóng mang đơn. Nhiễu lựa chọn tần số cũng là một vấn đề gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng truyền thông tín hiệu. OFDM chịu ảnh hưởng của nhiễu xung.4tech. trong trường hợp đó thì ICI xuất hiện gây nhiễu giữa các sóng mang phụ làm các sóng mang phụ không còn trực giao nữa. Tức là một xung tín hiệu nhiễu có thể tác động xấu đến một chùm tín hiệu thay vì một số ký tự như trong CDMA và điều này làm tăng tỷ lệ lỗi bit của OFDM so với CDMA. OFDM cũng mềm dẻo hơn CDMA khi giải quyết vấn đề này. Ngoài ra. Tuy nhiên. OFDM có thể khôi phục lại kênh truyền thông qua tín hiệu dẫn đường (Pilot) được truyền đi cùng với dòng tín hiệu thông tin. Tuy nhiên. đối với các kênh phụ suy giảm nghiêm trọng về tần số thì OFDM còn có một lựa chọn nữa để giảm tỷ lệ lỗi bit là giảm bớt số bit mã hóa cho một tín hiệu điều chế tại kênh tần số đó. khoảng thời gian bảo vệ được thêm vào cho mỗi symbol OFDM. Ví dụ đối với tín hiệu điều chế đơn sóng mang BPSK tốc độ symbol tương ứng với tốc độ bit. Sử dụng chuỗi bảo vệ GI. Ngoài ra.com. Khoảng thời gian có thể không chứa một tín hiệu nào cả. đối với OFDM băng thông hệ thống được chia cho Nc tải phụ.vn cách gần như triệt để. 35 . Khoảng thời gian được chọn sao cho lớn hơn trải trễ để các thành phần trễ (do multipath) từ một symbol không thể gây nhiễu lên symbol kế cận. Tốc độ symbol thấp này làm cho OFDM chịu đựng được tốt các can nhiễu giữa can nhiễu ISI gây ra bởi truyền lan nhiều đường. tạo thành tốc độ symbol nhỏ hơn Nc lần so với truyền sóng mang đơn. Tuy nhiên.

Khoảng bảo vệ này là bản sao tuần hoàn theo chu kỳ. Như vậy việc sao chép đầu cuối của symbol và đặt nó để đầu vào tạo ra một khoảng thời gian dài hơn.4tech.4 Giới hạn băng thông của OFDM Trong miền thời gian.vn Hình 2. có chiều dài bằn kích thước IFFT (được sử dụng tạo tín hiệu) có một số nguyên lần các chu kỳ. làm mở rộng chiều dài của dạng sóng symbol. Có thể giảm ảnh hưởng ISI tới OFDM bằng cách thêm vào khoảng bảo vệ ở trước của mỗi symbol.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến www. Cửa sổ này xác định biên của mỗi symbol OFDM và xác định đáp tuyến được 36 .7: OFDM có khoảng bảo vệ và không có khoảng bảo vệ. không có sự gián đoạn ở chỗ nối. Mỗi symbol nằm trong thời gian xác định với hàm cửa sổ hình chữ nhật. Việc đưa vào các bản sao của symbol nối đuôi nhau tạo thành một tín hiệu liên tục. OFDM là tương đương với tổng các sóng mang hình sine điều chế. 2. Symbol của OFDM chưa có bổ sung khoảng bảo vệ.com.

dẫn đến nhảy bậc pha giữa các symbol. độ chính xác và tỉ lệ cắt (cut of rate) lớn hơn nhiều lọc tương tự.4.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến www. lọc băng thông để loại bỏ hiệu quả một số búp sóng trên OFDM. Những thay đổi đột biến giữa các symbol dẫn đến sự mở rộng trong miền tần số. do đó chúng hữu ích trong việc hạn chế băng thông của tín hiệu OFDM. Do số tải phụ được dùng trong các hình là 37 .vn tạo ra. Hình 2. Nhìn chung bộ lọc số cung cấp độ linh hoạt. Thời gian truyền OFDM khi dùng khóa dịch pha PSK. Đáp tuyến tần số OFDM không lọc.1 Lọc băng thông Lọc băng thông được sử dụng khi tín hiệu được biến đổi từ miền tần số thành dạng sóng tương tự và ngược lại để ngăn ngừa sự chồng phổ (aliasing). biên độ tải phụ là cố định và pha thay đổi từ symbol này sang symbol khác để truyền dữ liệu.com. Giá trị loại bỏ búp sóng bên phụ thuộc vào dạng bộ lọc được sử dụng. Trong OFDM. Pha tải phụ thì không đổi đối với toàn bộ symbol.4tech. Tín hiệu OFDM được lọc băng thông.8: Phổ của tín hiệu OFDM gồm 52 tải phụ không có hạn chế băng thông 2. Các tín hiệu này được lọc bằng đáp tuyến xung hữu hạn FIR được phát triển khi dùng phương pháp cửa sổ (Windowing).

Công suất búp sóng bên của tín hiệu OFDM không được lọc là – 20 dBc và sau khi lọc là –109 dBc.com. Ntaps : Số tạp trong bộ lọc FIR Wt : Độ rộng quá độ của hàm cửa sổ được dùng để tạo bộ lọc FIR. Bộ lọc có dạng dốc đứng cho phép tách biệt các khối OFDM để đặt chúng rất gần nhau trong miền tần số cải thiện hiệu quả phổ.1) = 2 Ví dụ để tạo tín hiệu cần lọc với bộ lọc 24 tap.4) Trong đó.vn nhỏ có thể thấy roll off của bộ lọc FIR. 2. Ví dụ: (1.2 Độ phức tạp tính lọc băng thông FIR Việc dùng bộ lọc băng thông số là phương pháp rất hiệu quả để loại bỏ các búp sóng bên do tín hiệu OFDM tạo ra. Hàm cửa sổ Kaiser với độ rộng quá độ 3 được sử dụng.4. Điều này có thể tính từ đặc điểm kỹ thuật tín hiệu. Ft : Độ rộng quá độ của bộ lọc chuNn hóa cho khoảng cách tải phụ. và gây can nhiễu giữa các sóng mang ICI. Độ rộng quá độ của hàm cửa sổ được sử dụng là 3.0 nên số tap cần thiết là: 38 . do vậy IFFT = 64. Tín hiệu được tạo ra khi dùng kích thước IFFT là 64. tuy nhiên nó cũng làm giảm tỉ số SNR hiệu dụng.IFFT N taps = ceil. IFFT: là kích thước FFT được sử dụng để tạo tín hiệu. dẫn đến suy giải chặn (stop band) là 89 dB.⎜ t ⎜ Ft ⎝ ⎞ ⎟ ⎟ ⎠ (2.4tech. Ceil : Phép làm tròn về phía lớn hơn. Trong thực tế. Bộ lọc cũng ảnh hưởng đến một phần năng lượng của các tải phụ phía bên ngoài. làm méo dạng tín hiệu. loại bỏ tất cả các búp sóng bên. Để thực hiện bộ lọc băng thông FIR số tap cần thiết tương ứng với: ⎛ W . nhưng tính toán bộ lọc phức tạp và giá thành cao và nó làm giảm tỉ số tín hiệu trên nhiễu hiệu dụng SNR của kênh OFDM.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến www.

2. 2.com.4tech. Đồng thời các loại nhiễu thường gặp trong hệ thống OFDM cũng được đề cập đến.⎜ ⎟ = 24 ⎝ 8 ⎠ www. Điều này cho ISI làm giảm chỉ tiêu kỹ thuật.5 Kết luận chương Chương này đã giới thiệu một vài đặc tính của kênh truyền vô tuyến ảnh hưởng đến tín hiệu khi truyền đi trong không gian. do vậy hầu hết năng lượng ISI bị loại bỏ.Chương 2 Các đặc tính của kênh truyền vô tuyến ⎛ 3. N ếu dùng bộ lọc băng thông đến tín hiệu OFDM thì tín hiệu sẽ có dạng hình chữ nhật cả trong miền tần số. Trong các ứng dụng mà số tap cần thiết trong bộ lọc là lớn (>100).3 Ảnh hưởng của lọc băng thông tới chỉ tiêu kỹ thuật OFDM Trong thời gian symbol OFDM có dạng hình chữ nhật.4. làm cho dạng sóng trong miền thời gian có suy giảm dạng sinc giữa các symbol. Bằng việc chọn offset thời gian để đồng bộ giữa các khoảng bảo vệ. việc thực hiện bộ lọc FIR nhờ dùng FFT có thể hiệu quả hơn.vn (2. 39 .5) Mỗi tap của bộ lọc FIR yêu cầu hai thuật toán nhân và tích lũy MAC (Multiply And Accumulate) như các kết quả mẫu phức. Để hạn chế nhiễu và ảnh hưởng của kênh truyền đa đường thì ở chương sau đề cập đến một số kỹ thuật được úng dụng trong OFDM. Và như vậy đối với tần số lấy mẫu 20 MHz số phép tính sẽ là 20 x 106 x 24 x 2 = 960 triệu MAC.0 × 64 ⎞ N taps = ceil. tương ứng với suy giảm dạng sine trong miền tần số. Có thể loại bỏ ISI do việc lọc gây ra bằng cách dùng khoảng bảo vệ có độ dài.

đồng bộ tần số lấy mẫu.1 Giới thiệu chương. Để giải điều chế và nhận biết tín hiệu OFDM chính xác yêu cầu các sóng mang phụ phải có tính trực giao. ước lượng khoảng dịch tần số (pha). Trong bất kỳ một hệ thống OFDM nào. Hệ thống OFDM yêu cầu khắt khe về vấn đề đồng bộ vì sự sai lệch về tần số. vấn đề nhận biết khung. Cụ thể là tìm hiểu về các lỗi gây nên sự mất đồng bộ. đặc biệt là đồng bộ tần số do làm mất tính trực giao giữa các sóng mang phụ. Các hệ thống sử dụng OFDM dễ bị ảnh hưởng bởi lỗi do đồng bộ. chúng ta sẽ đi tìm về các nội dung chính của vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDM. ảnh hưởng của hiệu ứng Doppler khi di chuyển và lệch pha sẽ gây ra nhiễu giao thoa tần số (ISI).vn Chương 3: VẤN ĐỀ ĐỒNG BỘ TRONG HỆ THỐNG OFDM 3.2 Sự đồng bộ trong hệ thống OFDM.4tech.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. hiệu suất cao phụ thuộc vào tính đồng bộ hóa giữa máy phát và máy thu. bám đuổi pha (Hình 3. Quá trình đồng bộ có 3 bước: Nhận biết khung. Khi các đồng hồ tần số lấy mẫu ở phía phát và phía thu chính xác thì hai yếu tố chính ảnh hưởng đến sự mất đồng bộ là khoảng dịch tần số sóng mang và khoảng thời gian symbol. đồng bộ tần số sóng mang và xét sự ảnh hưởng của sai lỗi đồng bộ đến hiệu suất hệ thống. ước lượng và sửa chữa khoảng dịch tần số. nhiễu ICI tác động đến sự mất đồng bộ lớn hơn nhiễu ISI nên tần số sóng mang yêu cầu độ chính xác nhiều hơn khoảng thời gian symbol. điều chỉnh sai số lấy mẫu. Trong hệ thống OFDM. Khoảng dịch tần số sóng mang gây nên nhiễu ICI. làm mất tính chính xác định thời dẫn đến nhiễu ISI và ICI khi mất độ chính xác tần số. Ở trong chương này.com. Ở đây sẽ khảo sát các loại đồng bộ ứng với các lỗi đó là: Đồng bộ symbol. 3.1) 40 . còn độ dịch khoảng thời gian symbol gây nên nhiễu ISI.

đặc biệt là khi SNR thấp. Nhờ đặc điểm tự tương quan.1: Quá trình đồng bộ trong OFDM Quá trình nhận biết khung được thực hiện bằng cách sử dụng chuỗi PN vi phân miền thời gian. cần sử dụng mối tương quan trong miền thời gian của các symbol pilot kề nhau ước lượng phần thực của khoảng tần số offset. chúng ta sử dụng chuỗi PN miền thời gian được mã hóa vi phân. Trong kênh đa đường. chuỗi PN cho phép tìm ra vị trí định thời chính xác. Đa số các sơ đồ định thời hiện có sử dụng sự tương quan giữa những phần tín hiệu OFDM được lặp lại để tạo ra một sự định thời ổn định. Đỉnh tương quan lớn 41 . Để nhận biết khung. Chuỗi PN được phát như là một phần của phần của đầu gói OFDM. các mẫu tín hiệu thu được sẽ có liên quan với chuỗi đã biết. Do quá trình điều chế và xuyên nhiễu kênh nên các tham số tần số sóng mang và khoảng thời gian symbol không còn chính xác.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. nhiều đỉnh tương quan PN được quan sát phụ thuộc vào trễ đa đường (được đo trong chu kỳ lấy mẫu tín hiệu). ở phía thu ngoài việc giải quyết sự giải mã dữ liệu (ở bên ngoài) còn phải giải quyết vấn đề đồng bộ hóa (ở bên trong).1 Nhận biết khung. Tại phía thu. Nhận biết khung nhằm tìm ra ranh giới giữa các symbol OFDM. Trong quá trình điều chế và truyền tín hiệu trên các kênh thường bị ảnh hưởng bởi nhiễu. 3. Như vậy. Sự dịch pha do ước lượng khoảng dịch tần số cũng như nhiễu pha được tối ưu bằng cách dùng khóa pha số (DPLL). Khi chuỗi PN phát đồng bộ với chuỗi PN thu có thể suy ra ranh giới giữa các symbol OFDM bằng việc quan sát đỉnh tương quan. Để ước lượng khoảng dịch tần số.com. Những sơ đồ đó không thể cho vị trí định thời chính xác.2. còn phần ảo được thực hiện bằng cách sử dụng chuỗi PN vi phân miền tần số. Do đó. cần phải ước lượng và đồng bộ chúng.vn Nhận biết khung Ước lượng khoảng dịch tần số FFT Bám đuổi pha Ước lượng kênh Giải mã Hình 3.4tech.

điều chế vi phân được sử dụng.vn nhất xuất hiện tại đỉnh năng lượng của trễ đa đường. Do nhận biết khung được thực hiện trước khi ước lượng khoảng dịch tần số sẽ phá vỡ đỉnh tương quan của chuỗi PN. Các đường cong nhận biết trượt tạo ra từ phép đo PAPR của bộ đệm metric định thời khi chuỗi PN được phát đi. Để xác định mức ngưỡng này.4tech. Sự nhận biết khung thành công khi phần tử trung tâm của bộ đệm lớn nhất và tỉ lệ của giá trị phần tử trung tâm và trung bình bộ đệm vượt quá ngưỡng nhất định. Tại phía thu. sự mô phỏng được thực hiện qua kênh AWGN. Khi không có ước lượng khoảng dịch tần số.2[4]: Xác suất nhận biết mất mát và nhận biết sai tại các mức ngưỡng PAPR khác nhau Đường cong nhận biết sai tạo ra từ sự tích lũy nhiễu trong module nhận biết khung và sau đó đo đỉnh tương quan (PAPR) của bộ metric định thời. bộ đệm metric cũng chọn theo kích thước là 63. 42 .Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. nghĩa là chuỗi PN có thể được điều chế vi phân trên những mẫu tín hiệu lân cận. tín hiệu được giải mã vi phân và được tính tương quan với chuỗi PN đã biết.com. Hình 3. Giải thuật nhận biết đỉnh sử dụng một bộ đệm có kích thước cố định để lưu kết quả tính toán tạm thời là các giá trị metric định thời kết quả |M(g)|.2 cho thấy xác suất nhận biết mất mát và nhận biết sai lệch tại các mức ngưỡng khác nhau. Hình 3. Vị trí của đỉnh tương quan lớn nhất này dùng để định vị ranh giới symbol OFDM. Điều này dẫn đến sự phân phối đỉnh tương quan giống dạng hình sine. đối với chuỗi có chiều dài là 63.

Khi không có nhiễu ISI. Phần thập phân được ước lượng bằng cách tính tương quan giữa các mẫu tín hiệu cách nhau một khoảng thời gian T.e j 2 π ( Δf C T ) l N + z (l ) (3.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. 3.2 Ước lượng khoảng dịch tần số.1 Ước lượng phần thập phân. Phần nguyên được tìm bằng cách sử dụng chuỗi PN được mã hóa vi phân qua các sóng mang phụ lân cận của hai symbol dẫn đường. Điều này sẽ không khả thi khi hệ thống OFDM sử dụng các bộ dao động tinh thể thạch anh chất lượng thấp mà không áp dụng bất kỳ kỹ thuật bù khoảng dịch tần số nào. Các tín hiệu cách nhau khoảng thời gian T (độ dài symbol FFT) thì giống hệt nhau ngoại trừ thừa số pha e j 2π ( ΔfC T ) do khoảng dịch tần số. 1/2). Khoảng dịch tần số là vấn đề quan trọng trong hệ thống OFDM đa sóng mang so với hệ thống đơn sóng mang.4tech. Ước lượng khoảng dịch tần số sử dụng hai symbol dẫn đường OFDM. Để BER giảm không đáng kể. các mẫu tín hiệu thu được tín hiệu như sau: y ( l ) = s ( l ) . với symbol thứ hai bằng symbol thứ nhất dịch sang trái Tg (Tg là độ dài tiền tố lặp CP).vn Ngưỡng tối ưu của SNR là điểm phát giao giữa đường cong nhận biết sai và đường cong nhận biết trượt của SNR mong muốn.2.2. l y(l) : số mẫu (miền thời gian) : mẫu tín hiệu thu 43 .2) Trong đó. Khoảng dịch tần số được phân thành phần thập phân và phần nguyên: Δ f cT = A + ρ (3.2.1) Ở đây phần nguyên A và phần thập phân ρ є (-1/2. độ lớn khoảng dịch tần số phải trong khoảng 1% của khoảng cách sóng mang. Một chuỗi PN dài hơn có thể được sử dụng để tăng khoảng trống giữa các đường nhận biết sai và các đường nhận biết trượt và để giảm xác suất lỗi tại ngưỡng tối ưu.com. Khoảng dịch tần số gây ra do sự sai khác tần số sóng mang giữa phía phát và phía thu. 3.

com.6) 1 2π N SNR (3.5) Nếu SNR cao và bỏ qua mọi xuyên nhiễu như (3. 44 .Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww.4).24 GHz.T = 0.3) Trong đó. Sự khác nhau giữa hai đường cong tại SN R thấp là do bỏ qua xuyên nhiễu ở trong (3. Khoảng dịch tần số là Δfc. với tần số sóng mang phụ N= 64.vn N z(l) : tổng số sóng mang phụ : mẫu nhiễu Và tín hiệu s(l) được biểu diễn như sau: s (l ) = 1 N ∑ U (k ) C (k ) e l =0 N −1 j 2 πk l N (3.4). J có thể được triển khai sắp xếp lại thành phần tín hiệu và phần nhiễu Gaussian. Sự mô phỏng trong kênh AWGN tại tần số sóng mang fc= 2.4) Và phần thập phân của khoảng dịch tần số được ước lượng như sau: ρ = ∧ 1 arg J 2π [ ] ∗ (3.7) Hình 3. Định nghĩa phần lỗi ước lượng phần thập phân: ∧ ερ = ρ − ρ Độ lệch chuNn được tính như sau: 2 E [ε ρ ] = (3. và phần thập phân là ρ = -0.4tech.y ∗ (l + N ) (3.2192.7808 với phần nguyên là A = 1.3 so sánh độ lệch chuNn của lỗi ước lượng FOE giữa mô phỏng và tính toán tại các giá trị SN R khác nhau. k : chỉ số sóng mang phụ U(k) : dữ liệu điều chế trên sóng mang phụ C(k) : đáp ứng tần số sóng mang phụ Tính tương quan giữa các mẫu cách nhau khoảng T (tức N mẫu) ta có: J = N −1 l=0 ∑ y (l ). chu kỳ lấy mẫu Ts=50ns. và độ sai lệch dao động nội thạch anh là 100 ppm.

4tech..Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww... y' (2 N − 1) = s + z2 ] Vector ρ có các thành phần: 45 .. y ' ( N − 1) = s + z1 ] y2 = [y' ( N ).com..3: Độ lệch chuẩn ước lượng phần thập phân CFO tại các giá trị SNR khác nhau Từ (3..vn Hình 3.7) và giả thuyết ước lượng phần nguyên luôn đúng.2 Ước lượng phần nguyên Đối với ước lượng phần nguyên. 2N mẫu tín hiệu liên tiếp của ký hiệu FOE dài là phần thập phân đầu tiên được bù: ∧ y ' (l ) = e − j 2π ρ l N y (l ) l ∈ [0.2 N ) Giả sử sự ước lượng phần ước lượng thập phân là hoàn hảo. .2.8) Điều này là không đáng kể trong hệ thống có N lớn. kết hợp kết quả đó với (3. 3.6) ta có thể tính xấp xỉ để giảm SN R do khoảng dịch tần số trong hệ OFDM. Sự giảm SN R sau khi ước lượng và bù khoảng tần số được tính như sau: D (dB) = 10 1 x 12 ln 10 10 (3. các mẫu tín hiệu được bù có thể được tách thành hai ký hiệu FFT: y1 = [ y ' (0). .2.

9) Trong đó. 3.10) Giá trị số hạng còn số hạng e ρ − j 2 πε m N D N trong (3.4tech.FFT cho y/2: Y (n) = 1 ⎢ s ( l ).vn j 2πA l N s ( l ).2. m : chỉ số symbol.10) gây ra lỗi pha tín hiệu. Giải mã vi phân các Y(n) rồi tính tương quan giữa kết quả với các phiên bản xoay vòng của chuỗi PN ta sẽ tìm được một đỉnh biên độ duy nhất xác định A. Thừa số pha của khoảng dịch tần số trong N mẫu tín hiệu FFT của ký hiệu OFDM được biểu diễn: ND l + ) N N ND l + ) N N e j ( 2 π Δ f C T )( m = e j 2 π ( A + ρ )( m (3.e − j 2 πε ρ l N (3.3 Bám đuổi lỗi thặng dư FOE Xét một hệ thống OFDM với một chu kỳ kí hiệu: TD= Tg+T hoặc ND=Ng+N biểu diễn số mẫu tín hiệu. một ký hiệu FFT mới có thể được tạo ra bằng cách cộng chúng với nhau để tăng SN R lên gần 3dB. N ) + Z(n) Một chuỗi PN được mã hóa vi phân qua các sóng mang phụ lân cận để ước lượng xoay quanh phần nguyên A. N ) Vì hai ký hiệu FFT có cùng vector tín hiệu. l : chỉ số mẫu Cho FOE đúng.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. tức là: y = y1 + y2 = 2s + z1 + z2 Sử dụng y/2 và nhiễu cùng tỷ lệ theo đó. e ⎢ N l=0 ⎢ ⎣ N −1 ⎡ l ⎤ − j 2π n l N + z (l ) ⎥ e N ∑ j 2π A ⎥ ⎥ ⎦ = { U(k) C(k)} k = mod( n − A . khi đó thừa số pha sau khi bù khoảng dịch tần số là: e − j 2 πε ρ (m ND l + ) N N =e ρ − j 2 πε ρ m ND N . e − j 2 πε l N gây ra nhiễu ICI. l ∈ [0. e . 46 .com.

k ) (3.com. tức là ( − 2 πε Miền ổn định cho DPLL là: ⎧ ⎪η > 1 ⎪ ⎪ hoặc ⎨0 < ω n < 2 ⎪ 2 ⎪ηω n < ω n + 1 ⎪ 4 ⎩ ρ m ND N ).Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. N −1 k =0 J = ∑U ∗ (m . η ωn 2ηω n ( z − 1) + ω n2 ( z − 1) 2 + 2ηω n ( z − 1) + ω n2 : hệ số tắt dần : tần số của DPLL (3. Vì hệ số lỗi pha là chung cho các sóng mang phụ nên được ước lượng sử dụng J. k ) C ∗ (m.13) Điều này phải thỏa mãn khi chọn các tham số DPLL. k ) + Z (m. Tách sóng pha được thực hiện: e ( m ) = arg [ J ] − Φ ( m ) ∧ (3.k) và các đáp ứng kênh C(m.4tech. k ) Y (m. k ) = e − j 2πε ρ m ND N U (m.11) k : chỉ số sóng mang phụ đã bỏ qua ICI Lỗi pha ( − 2πε ρ m ND ) tăng tuyến tính trên các symbol. Để thực hiện tách sóng pha. ⎧η ≤ 1 ⎨ ⎩0 < ω n < 2η (3. k ) C (m.k).12) DPLL bậc hai thường sử dụng thay cho DPLL bậc một vì do yêu cầu lỗi trạng thái là ổn định đối với đầu vào tuyến tính.15) Trong đó. k ) (3. 47 .vn Vì thừa số là không đổi trên toàn bộ symbol nên nó có thể được bù trong miền tần số sau bộ FFT. Hàm truyền đạt của DPLL là: H (z) = Trong đó. phải ước lượng hệ số lỗi pha. N Có thể bám đuổi lỗi pha bằng cách dùng vòng khóa pha số DPLL.14) Để tính J phải biết cả dữ liệu U(m. Tín hiệu FFT được biểu diễn: Y (m.

4tech. 3. Pha được giới hạn trong đoạn [.0.π.4: Bám đuổi pha DPLL Hình (3.vn e(m) : giá trị ra của bộ tách sóng Φ(m ) : giá trị ra của DPLL ∧ arg[J] : ước lượng nhiễu và có độ lệch chuNn là 1 2N SNR Hình 3.3 Đồng bộ ký tự trong OFDM Việc đồng bộ ký tự phải xác định được thời điểm ký tự bắt đầu. Đường ô vuông biểu thị lỗi pha không được bám đuổi.com. Sự mất đồng bộ do lấy mẫu có thể 48 . π]. Hai yếu tố được chú ý khi thực hiện đồng bộ ký tự là lỗi thời gian và nhiễu pha sóng mang. Với việc sử dụng tiền tố lặp (CP) thì việc thực hiện đồng bộ trở nên dễ dàng hơn nhiều.25x10-2 và η = 1.25 .4) cho thấy kết quả mô phỏng của hệ thống sử dụng DPLL với SN R là 3dB và lỗi FOE là ε ρ = .017. • Có hai loại lỗi thời gian đó là lỗi định thời trong lấy mẫu symbol OFDM do sự trôi nhịp (Clock drift) và lỗi định thời do symbol tự sinh ra do sự sai lệch thời gian của thời điểm bắt đầu ký tự thu. DPLL có ω n = 6. gần như không đáng kể. Đường tròn biểu thị lỗi pha sau DPLL.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww.

Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. N ếu lỗi định thời symbol đủ nhỏ sao cho đáp ứng xung của kênh vẫn còn nằm trong khoảng của thành phần CP trong tín hiệu OFDM thì nó sẽ không gây ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống. còn có một phương pháp đó là đồng bộ khung symbol trên mã đồng bộ khung. • N hiễu pha sóng mang là hiện tượng xoay pha của các sóng mang do sự không ổn định của bộ tạo dao động bên phát hay bên thu. đồng bộ "thô" (Coarse Synchronization) và đồng bộ "tinh" (Fine Synchronization). 3. Mặc dù độ chính xác trong bước này không cao nhưng nó sẽ làm đơn giản thuật toán dò tìm đồng bộ trong bước tiếp theo.vn khắc phục nhờ sử dụng đồng hồ lấy mẫu có độ chính xác cao. N hiệm vụ của việc nhận biết công suất là xác định xem tín hiệu truyền có phải là OFDM hay không bằng cách đo công suất thu và so sánh với mức ngưỡng. nghĩa là các hệ thống OFDM được truyền dưới dạng điều tần. 49 .com. Trong bước đồng bộ "thô". Máy phát sẽ sử dụng mã hóa một số các kênh phụ với tần số và biên độ biết trước. Có hai phương pháp chính để đồng bộ symbol. N goài ra. vấn đề lúc này là lỗi định thời symbol. Trong trường hợp lỗi này lớn hơn khoảng thời gian của CP sẽ xảy ra nhiễu ISI. Đó là phương pháp đồng bộ dựa vào tín hiệu pilot và phương pháp dựa vào CP. Tần số ước lượng của các điểm phải gấp khoảng 4 lần tốc độ tín hiệu để đảm bảo tính chính xác trong ước lượng đỉnh tương quan.4tech.3. tín hiệu sẽ được đồng bộ lúc đầu với độ chính xác thấp bằng một nửa khoảng thời gian lấy mẫu. Do đó. Khi đó sự đồng bộ được yêu cầu chặt chẽ hơn.1 Đồng bộ tín hiệu dựa vào tín hiệu Pilot Phương pháp đã được sử dụng cho các hệ thống thông tin OFDM/FM. Thuật toán đồng bộ gồm 3 bước: N hận biết công suất (Power Detection). Để thực hiện được sự đồng bộ "thô". Sau này thì phương pháp này được điều chỉnh để có thể sử dụng cho truyền dẫn tín hiệu OFDM điều chế biên độ. người ta tính tương quan giữa tín hiệu thu được với bản sao của tín hiệu phát (được xác định trước) rồi tìm đỉnh tương quan.

Lỗi này có thể được ước lượng bằng cách sử dụng hồi quy tuyến tính. N ếu r(m) và r(m-N) tương ứng với các mẫu phát nằm trong thời khoảng của cùng một symbol OFDM. Các symbol pilot được chèn vào tín hiệu OFDM theo một trật tự hợp lý.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. Vì vậy. Khi đó.4tech.3. lỗi pha ở các sóng mang của các kênh phụ chắc chắn là do lỗi thời gian gây nên.5: Pilot trong gói OFDM 3.vn Trong bước đồng bộ "tinh". Thông thường symbol pilot được chèn vào phần đầu tiên của gói OFDM (Hình 3. N bằng số điểm lấy mẫu tương ứng với phần có ích của symbol OFDM. N ếu sử dụng một cửa sổ trượt có độ rộng thời gian bằng khoảng thời gian của CP (điểm cuối của cửa sổ trùng với điểm bắt đầu của symbol OFDM) thì khi cửa sổ này trùng với thành phần CP của symbol OFDM sẽ có một cực tiểu về công 50 .5). Công suất của d(m) trong trường hợp này bằng hai lần công suất trung bình của symbol OFDM. Với N là sóng mang phụ. chúng phải là bản sao của nhau nên d(m) thấp. d(m) là hiệu của hai biến ngẫu nhiên không tương quan. tín hiệu tại các kênh pilot sẽ được cân bằng. do thời gian đồng bộ chính xác nhỏ hơn mẫu tín hiệu nên ảnh hưởng của lỗi đồng bộ và đáp ứng xung kênh chắc chắn nằm trong khoảng của CP (vì khoảng thời gian của CP phải lớn hơn khoảng thời gian đáp ứng xung kênh ít nhất là một mẫu).2 Đồng bộ ký tự dựa vào CP Xét hai tín hiệu thu cách nhau N bước: d(m) = r (m) – r (m + N). a) k ênh fading phẳng tần số.com. b)Kênh fading chon lọc tần số Hình 3.

3.. Do đó. 1. 51 . và đồng bộ thời gian được thực hiện.. Các thuật toán đồng bộ khung symbol truyền thống (dùng symbol pilot. Hình 3. CL : Độ dài bit của FSC thời gian khi không thêm GI. N − 1 : da ta (3.4tech.com.…) dựa vào quan hệ giữa khoảng bảo vệ GI và phần sau của symbol.. sm(n) : Chuỗi các mẫu của symbol OFDM thứ m trong miền xm(k) : Symbol truyền dẫn phức thứ m trong miền tần số. 2.3.6: Một kiểu cấu trúc khung symbol OFDM Có thể biểu diễn tín hiệu khung OFDM như sau: S frame (t ) = S FSC (t ) + S data ( t − T FSC ) (3..16) Trong đó. có thể ước lượng được thời điểm bắt đầu của symbol OFDM.. Cấu trúc khung có thể được chia thành vùng mã đồng bộ khung FSC cho đồng bộ khung symbol và vùng dữ liệu cho truyền dẫn symbol OFDM (Hình 3.6). N hưng các thuật toán này không thể phát hiện chính xác vị trí bắt đầu của ký tự do nhiễu ISI trong kênh fading đa đường..vn suất trung bình của các mẫu d(m) trong cửa sổ này.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. dùng CP. TFSC : Khoảng thời gian symbol FSC Tại phía phát.17) Trong đó. . . chuỗi các mẫu ở dạng số được phát gồm có chuỗi CA(n) của FSC và các mẫu dữ liệu không có GI đã qua FFT là: ⎧ s ( n ) = C A ( n) ⎪ nk j 2π ⎨ 1 N −1 s m ( n) = ∑ X m ( k )e N ⎪ N k =0 ⎩ n = 1.3 Đồng bộ khung ký tự dựa trên mã đồng bộ khung (FSC) Đồng bộ khung ký tự nhằm nhận biết vị trí bắt đầu của khung ký tự để tìm thấy vị trí chính xác của cửa sổ FFT. C L : FSC k = 0.

0. Đối với mã C(n) có giá trị "1" . bộ đồng bộ khung symbol sẽ nhận biết công suất bằng cách dùng mỗi mẫu thu.… CL được tạo thành từ vector FSC C(n) = {C(1). Bằng cách này. 1}. 1} thì C A (n) = {1. ta có thể duy trì số giá trị '1' và '-1' bằng nhau tại phía phát để hạn chế khoảng dịch DC và duy trì một mức cố định cho dải động. -1. Giả sử nếu chuỗi mẫu tín hiệu tối ưu thứ i sau kênh đa đường và AWGN là s ( i ) . Ví dụ: Cho C(n) = {1. 1. 1. bộ cộng Modulo -2 được giảm bớt. bộ tổng. 0.1 Nhận biết FSC Đầu tiên.7: Đồng bộ khung ký tự dùng FSC 3.3. Cấu trúc đồng bộ khung symbol OFDM gồm: Bộ nhận biết công suất. Thuật toán đồng bộ khung symbol nhờ FSC gồm có 3 bước: N hận biết FSC.4tech.vn N A : Số sóng mang phụ Các mẫu C (n) được ứng dụng trực tiếp để s(n) là số bắt đầu khung Tín hiệu FSC là một chuỗi tuần tự các mẫu.com. xác định các mức ngưỡng tối ưu Th1 và Th2 để tăng cường xác suất nhận biết vị trí đầu khung symbol. 0.3. -1. 0. . C( C L )} gồm các CL giá trị nhị phân.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww... Hình 3. bộ nhận biết đỉnh.2. 1. 1. chúng ta thực hiện đảo cực tính luân phiên để tạo ra tín hiệu 3 mức C A (n) . s (n) = C A (n) . với n = 1. 0. 0. thanh ghi dịch CL. chúng ta có thể biểu diễn một tín hiệu với khoảng dịch tần số và pha thành các kênh I và Q riêng rẽ như sau: ~ 52 . C(2). bộ nhận biết bit '0'/ '1' ..

chúng ta có thể thu được công suất mà không phụ thuộc vào khoảng dịch tần số và pha như sau.3.3. y (i ) + y (i ) = s I (i ) + s Q (i ) 2 I 2 Q ~ 2 ~ 2 (3.18) Trong đó.4tech. Để thu được một mức ngưỡng tối ưu trong môi trường đa đường là rất khó khi nó phụ thuộc vào kiểu FSC.2 Xác định mức ngưỡng Th1 Theo phép phân tích.7.com.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. s I ( i ) : Kênh I của s(i) s Q ( i ) : Kênh Q của s(i) ~ ~ Θ : Biểu diễn tổng pha 2 π i ε N + θ 0 . Hình 3.vn y ( i ) = ( s I ( i ) + s Q ( i )).8: Ngưỡng tối ưu Th1 với giá trị SNR 53 . e j Θ ~ ~ = ( s I ( i ) cos Θ − s Q ( i ) sin Θ ) + j ( s Q ( i ) cos Θ + s I ( i ) sin Θ ) ~ ~ ~ ~ (3. chúng ta sẽ thu được một mức ngưỡng tối ưu Th1 trong môi trường AWGN để xác định '0' và '1' từ công thức (3. N ếu chúng ta thực hiện nhận biết công suất cho chuỗi mẫu ở trên để đồng bộ khung symbol như trong Hình 3.19) 3.19). gồm khoảng dịch tần số ( ε = ΔfT ) và khoảng dịch pha θ 0 .

com.vn Các ngưỡng Th1 có thể được viết: Th 1 = 4 σ η ⎧ − 1 P / σ η2 ⎫ 2 )⎬ ⎨ I 0 (e 2P ⎩ ⎭ (3. Đây gọi là sự nhận biết trượt PM. khả năng phát hiện lỗi là 1/ 2 CL . σ η2 : Phương sai của các biến ngẫu nhiên Gaussian trong các kênh I và Q : Giá trị biên độ được định nghĩa trong tín hiệu P Hình 3. Xác suất nhận biết trượt có thể được tìm bằng cách trừ tất cả các xác suất nhận biết đúng ra khỏi toàn bộ công suất.3. N ếu thiết lập Th2 thấp. 3. tương quan đầu ra của các vùng dữ liệu khác có thể ở trên Th2 và được xem như là FSC. Các giá trị tương quan này sẽ được cộng tất cả các khối tổng và kết quả được so sánh với ngưỡng Th2 của bộ nhận biết đỉnh để dò tìm FSC. Đối với đồng bộ khung symbol. mọi khả năng kết hợp dữ liệu ngẫu nhiên là 2CL .Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. nếu không sẽ có giá trị '-1'. Đây là khả năng phát hiện ngẫu 54 . xác suất nhận biết trượt giảm. gọi là xác suất dự phòng sai PF . đầu ra bộ cộng modulo-2 sửa đổi là '1' nếu các bit giống nhau tại vị trí hiện tại.3 Xác định mức ngưỡng Th2 N ếu giá trị đỉnh chính xác của đầu ra bộ nhận biết đỉnh là nhỏ hơn ngưỡng Th2 mà đã thiết lập cho bộ nhận biết đỉnh. Giả sử nếu chiều dài FSC là C L bit.8 so sánh giữa mô phỏng và phân tích từ công thức (3. Vì vậy.4tech. xác suất nhận biết trượt PM khả năng phát hiện lỗi chính xác PC .3. PC là xác suất để nhận biết FSC khi số lượng lỗi trong FSC trở nên giống nhau hoặc ít tổng số lỗi cực đại ε (với ε = (C L − Th2 ) / 2 ) của quá trình nhận biết đỉnh.20) giá trị của ngưỡng tối ưu với các SN R khác nhau.) : Hàm ngược của Bessel bậc 0: I 0 (. Khi ngưỡng lỗi ε và chiều dài CL của FSC tăng.) . khả năng nhận biết FSC đúng PC có thể được tìm bằng cách cộng xác suất của các lỗi bit FSC dưới ngưỡng lỗi ε . Ở đây. FSC không được phát hiện. N ếu ε = 0. Các giá trị '0' và '1' được xác định rồi đưa đến đầu vào thanh ghi dịch của bộ nhận biết FSC phù hợp với tốc độ lấy mẫu Ts và bộ phép toán cộng modulo-2 thực thi CL thời điểm với kiểu FSC đã biết.20) I 0−1 (.

Trong trường hợp tổng quát PM là rất nhỏ còn PF là rất lớn. CL hoặc giảm ngưỡng nhận biết ε. sự tính toán trước cao được xem như là một đỉnh. thuật toán đồng bộ khung symbol có thể chọn chiều dài và kiểu FSC. Sự chênh lệch nhịp đồng hồ giữa máy phát và máy thu gây ra xoay pha.4. Khi môi trường kênh xấu. Việc thực hiện tương đối đơn giản và cho hiệu quả tốt. PF có thể được giảm bằng cách tăng số bit FSC.vn nhiên chính xác với kiểu FSC. độ dịch tần Doppler và nhiễu pha do kênh không tuyến tính. Điều này có thể khắc phục bằng kỹ thuật cửa sổ. tín hiệu thu liên tục được lấy mẫu theo đồng hồ máy thu.4tech. giải pháp thứ nhất là sử dụng thuật toán điều khiển bộ dao động điều chỉnh bởi điện áp VCO. giải pháp thứ hai là thực hiện xử lý số để động bộ tần số lấy mẫu trong khi giữ cố định tần số lấy mẫu. tạo ra xuyên nhiễu kênh ICI. quá trình nhận biết FSC chỉ trong một khoảng đặc biệt.4 Đồng bộ tần số trong hệ thống OFDM Trong kỹ thuật đồng bộ tấn số cần quan tâm đến lỗi tần số và thực hiện ước lượng tần số. 3. N hư vậy. 3.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. Lỗi tần số ở đây là sự lệch tần số nguyên nhân do sự sai khác giữa hai bộ tạo dao động bên phát và bên thu. Trong kỹ thuật này. PM và PF có thể trao đổi với nhau khi cho CL cố định và biến đổi giá trị ε hoặc Th2. Hai ảnh hưởng lỗi tần số làm giảm biên độ tín hiệu (do tín hiệu có dạng hình sine) được lấy mẫu không phải tại đỉnh và tạo ra xuyên nhiễu kênh ICI giữa các kênh phụ do mất tính trực giao của các sóng mang phụ . Để khắc phục vấn đề này.com. N hư vậy. Vấn đề đồng bộ tần số trong hệ thống OFDM gồm có đồng bộ tần số lấy mẫu và đồng bộ tần số sóng mang. ta có thể mở rộng chiều dài và giảm PFW và PM . 55 . suy hao thành phần tín hiệu có ích.1 Đồng bộ tần số lấy mẫu Tại bên thu. Điều này phụ thuộc vào môi trường kênh và hiệu suất hệ thống.

.com.. n n(t) là đáp ứng nhiễu. dựa vào CP. dựa vào tín hiệu pilot. hiệu suất của hệ thống cũng như ưu điểm của hệ thống này so với hệ thống thông tin đơn sóng mang giảm đi đáng kể. N ếu độ sai lệch tần số nhỏ hơn một nửa khoảng cách tần số giữa hai sóng mang phụ kề nhau. tín hiệu ở phía thu sẽ là: y m (i ) = e j 2πεi / N u (i ) + n (i ) 2 ⎧σ s2 + σ n ⎪ Đối với I = {− L + 1. N ếu việc thực hiện đồng bộ không bảo đảm.2 Ước lượng tần số sóng mang sử dụng CP Xét sóng mang phụ được điều chế bằng một dòng dữ liệu: nk N u ( n) = 1 N ∑ S ( k )e k =0 n N −1 j 2π n = − L + 1.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww... Cũng như đồng bộ thời gian (symbol). với h(t) là đáp ứng kênh..2. 0}.4tech. Để thực hiện đồng bộ tần số sóng mang phải ước lượng khoảng dịch tần sóng mang CFO.2 Đồng bộ tần số sóng mang Đồng bộ tần số là vấn đề quyết định đối với hệ thống thông tin đa sóng mang. Tín hiệu CP với chiều dài L (Hình 3.4.4. . một số sóng mang được sử dụng để truyền dẫn tín hiệu pilot. 3. ..1 Ước lượng khoảng dịch tần số sóng mang CFO dựa vào pilot Trong thuật toán này.9). N − 1 Tín hiệu ở phía phát: x(t ) = ∑ u (n) g ( g − nTs ) Tín hiệu ở phía thu: y (t ) = ∑ u (n) h( g − nTs ) + n(t ) . có thể chia các giải pháp ước lượng tần số thành các loại : dựa vào tín hiệu dữ liệu.. i ∈ I hàm E y m (i ) y (i + l ) = ⎨ 2 − j 2πε ⎪σ s e ⎩ { ∗ m } l=0 l=N 56 .4. bên thu sẽ xác định được giá trị xoay pha của tín hiệu gây ra bởi sai lệch tần số. 3. Tín hiệu thường được chọn là các tín hiệu PN . ánh xạ giữa giá trị xoay pha và độ lệch tần số là ánh xạ 1-1 nên có thể xác định duy nhất độ chênh lệch tần số.2..vn 3. Bằng cách sử dụng một thuật toán thích hợp.

com.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. với y = 2π i = − L +1 ∑y m ∗ (i ) y m (i + N ) Giá trị ước lượng chỉ thỏa mãn khi ε ≤ 0 . 5 phải thực hiện lại một giả định ban đầu. n = 0 .9: CP trong một symbol OFDM 0 Hàm ước lượng: ε = − ∧ 1 ∠y .4tech.3 Ước lượng CFO dựa trên dữ liệu Tín hiệu ở phía thu được biểu diễn: ym (n) = 1 N ∑ S (k ) H 1 N ke j 2π n ( k + ε ) / N . 5 .vn n = − L + 1 n=0 n = N −1 Hình 3.4. khi ε > 0 . 3.1. 2 N − 1 Ta có thể tách hai phần sau khi qua FFT: Y1 ( k ) = ∑ N −1 y m (n ) e − j 2 π nk N n =0 Y2 (k ) = 1 N 2 N −1 n= N ∑ y m (n ) e − j 2 π nk N = 1 N ∑ N N −1 y m (n + N ) e N −1 − j 2 π nk N n = 0 = Hàm ước lượng: e j 2 πε ∑ ym (n ) e − j 2 π nk N n = 0 57 .2.

Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. độ rộng β 2 Lỗi đồng bộ tần số lấy mẫu Δf s3 . kênh fading E ⎛ ⎞ ⎜ 1 + 0. khi ε > 0 .5 Ảnh hưởng của lỗi đồng bộ tới hiệu suất hệ thống OFDM N gười ta thường đánh giá ảnh hưởng của sự sai lỗi đồng bộ dựa trên việc xác định độ suy giảm của SN R Bảng 3.vn ⎧ ⎪ ∧ 1 ⎪ tan − 1 ⎨ ε = 2π ⎪ ⎪ ⎩ S =[s[0].5947 S sin(πε ) ⎟ NO ⎟ D ≤ 10 log ⎜ ⎜ ⎟ sin e 2 ε ⎜ ⎟ ⎝ ⎠ N hiễu pha sóng mang. kênh AWGN Độ suy giảm SNR (dB) D≈ E 10 (πε ) 2 S NO 3 ln 10 ≤ 0 .10: Tín hiệu OFDM Giá trị chỉ thỏa mãn ước lượng khi ε thực hiện tại một giả định ban đầu.…. 5 phải được Lỗi tần số sóng mang ε1 .com.1: Suy hao SNR theo lỗi đồng bộ Loại/ lượng lỗi đồng bộ Lỗi tần số sóng mang ε1 .4tech.5 . tại sóng mang phụ thứ n Lỗi thời gian D≈ E 11 (4πβ ) S 6 ln 10 NO ⎡ ⎤ ES (Δ)⎥ ⎢1 + ⎣ 3N O ⎦ D ≈10 log Không đáng kể 58 . 3. s[N −1]]T ⎫ ( k )] ⎪ ⎪ k=0 ⎬ N −1 ∗ ∑0 Re[ Y 2 ( k ) Y 1 ( k )] ⎪ ⎪ k= ⎭ ∑ N −1 Im[ Y 2 ( k ) Y ∗ 1 CP n=N 1 − n = N −1 S n=2N−1 Hình 3.

Do khoảng bảo vệ là sự mở rộng tuần hoàn của symbol nên sẽ không có ISI.Suy hao SN R [dB] theo lỗi đồng bộ tần số lấy mẫu phụ thuộc vào bình phương độ dịch tần số lấy mẫu tương đối.Sự đồng bộ tần số sóng mang giữa máy phát và máy thu ảnh hưởng đến chỉ tiêu chất lượng hệ thống nhiều nhất (kể cả kênh fading lẫn kênh AWGN ). Lỗi thời gian dương cho biết FFT trong máy thu nhận một phần của symbol tiếp theo. suy hao SN R [dB] theo nhiễu pha tăng lên khi tăng số lượng sóng mang. Vì vậy.1 Ảnh hưởng của lỗi đồng bộ thời gian OFDM chịu được lỗi thời gian vì có khoảng bảo vệ giữa các symbol. . Suy hao SN R [dB] tỷ lệ bình phương với độ sai lệch tần số sóng mang.11 mô tả SN R hiệu dụng của OFDM như là hàm offset thời gian. 3.vn Dựa vào bảng có thể đưa ra một số nhận xét: .4tech. ngay sau khoảng bảo vệ.5. Hình 3. Trong kênh phân tập độ dài khoảng bảo vệ bị giảm bởi độ trễ của kênh dẫn đến giảm tương ứng offset thời gian cho phép.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. 59 .Độ rộng nhiễu pha sóng mang tỷ lệ thuận với số lượng sóng mang. . độ lệch thời gian có thể bằng khoảng bảo vệ mà không làm mất tính trực giao. chỉ có sự quay pha trong các tải phụ. Offset thời gian dương dẫn đến một phần của symbol tiếp theo nằm trong FFT. vì một phần symbol áp dụng phép biến đổi FFT chứa một phần symbol bên cạnh dẫn đến can nhiễu giữa các symbol. lỗi thời gian âm cho biết máy thu nhận được khoảng bảo vệ. Gốc thời gian từ điểm phần đầu FFT của symbol . Sự quay pha được sửa như một cân bằng kênh do vậy không dẫn đến suy giảm hiệu suất. . Đối với kênh không có multipath.Ảnh hưởng của lỗi thời gian sẽ bị triệt tiêu nếu độ dịch thời gian đủ nhỏ sao cho không làm đáp ứng xung của kênh vượt ra ngoài khoảng thời gian của CP.com. Điểm không về thời gian được tính so với phần FFT của symbol.

4tech.2 Ảnh hưởng của lỗi đồng bộ tần số OFDM nhạy với offset thời gian nên dễ ảnh hưởng tới chỉ tiêu kỹ thuật.11: SNR hiệu dụng của tín hiệu OFDM với lỗi offset thời gian 3. Hình 3. thứ 4. Việc điều chế tín hiệu OFDM có offset thời gian có thể dẫn tới tỉ lệ lỗi bit cao. SNR hiệu dụng cho các symbol thứ nhất. thứ 16 và thứ 64 và cân bằng kênh ở đầu frame 60 .vn Hình 3. Điều này do mất tính trực giao tải phụ dẫn tới can nhiễu giữa các sóng mang (ICI) và chậm sửa quay pha các vectơ thu được.5..12: SNR hiệu dụng cho QAM kết hợp có lệch tần số.com.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww.

Điều này xuất hiện như offset tần số. do đó hiệu suất của hệ thống sẽ giảm dần. Việc xét đến các ảnh hưởng của sai lỗi đồng bộ đến chỉ tiêu chất lượng hệ thống OFDM sẽ giúp chúng ta nhận biết được vai trò của các loại đồng bộ và từ đó sẽ thực hiện sự đồng bộ có hiệu quả tối ưu nhất. Symbol đầu tiên sau khi bù kênh sẽ có SN R hiệu dụng cực đại. Tất cả các sóng mang phụ trong tín hiệu OFDM khi đã được đồng bộ về thời gian và tần số với nhau. thứ 4.6 Kết luận chương Sự đồng bộ hóa trong một hệ thống là cần thiết để có được hiệu suất làm việc tốt nhất cho hệ thống. Đó là các lỗi của bộ dao động nội và tần số Doppler.com. trong trường hợp nhiều người sử dụng thì vấn đề sửa lỗi tần là không đơn giản.4tech. Việc bù khoảng Doppler rất khó dẫn đến giảm tín hiệu. Sự sai khác bất kỳ về tần số của bộ dao động nội máy phát và máy thu sẽ dẫn đến độ lệch về tần số. SN R sẽ giảm bị ở cuối frame. N ếu người sử dụng được đồng bộ tốt với một BS thì vẫn có độ lệch tần do độ lệch tần Doppler. 3. Trên hình vẽ SN R hiệu dụng của symbol thứ nhất. Tuy nhiên. Trong chương này đã trình bày một số phương pháp đồng bộ cho hệ thống OFDM. Độ lệch tần trong kết nối OFDM một người sử dụng không phải là vấn đề quan trọng vì nó có thể được bù với sự gia tăng tối thiểu độ phức tạp của máy thu. Hình 3. thứ 16.Chương 3: Vấn đề đồng bộ trong hệ thống OFDMwww. Sự dịch chuyển máy phát so với máy thu dẫn tới độ Doppler trong tín hiệu. N ếu kênh chỉ thực hiện ở đầu mỗi frame thì các lỗi tần số sẽ không được giải quyết.12 mô tả ảnh hưởng của lỗi tần số SN R hiệu dụng của OFDM khi dùng điều chế QAM kết hợp. 61 .vn Các lỗi tần số thường do 2 nguyên nhân chính. Độ lệch tần số phải được duy trì trong giới hạn 2÷4% để phòng ngừa tổn hao. tuy nhiên các lỗi tại chỗ làm cho hiệu suất hệ thống giảm. Trong môi trường di động nhiều người sử dụng thì vấn đề này càng phức tạp hơn vì tín hiệu truyền từ mỗi người sử dụng có tần số offset khác nhau. sẽ cho phép kiểm soát can nhiễu giữa các sóng mang. thứ 64 khi chỉ có bù kênh ở đầu frame. Việc điều chế FM trên các kenh phụ có khuynh hướng ngẫu nhiên vì một số lớn phản xạ đa đường xảy ra trong các môi trường điển hình. Một độ lệch bất kỳ dẫn đến sự quay pha các vector tải phụ thu được. Độ lệch tần càng lớn thì sự quay pha càng lớn.

chúng ta giới thiệu chương trình mô phỏng hệ thống ghép kênh phân chia theo tần số trực giao (OFDM: orthogonal frequency division multiplex).4tech.vn Chương 4: CHƯƠNG TRÌNH MÔ PHỎNG HỆ THỐNG OFDM 4. 4. sơ đồ khối mô phỏng hệ thống OFDM bằng simulink của Matlab. Đây là chương trình được viết bằng Matlab. so sánh tín hiệu OFDM và QAM.2 Mô phỏng hệ thống OFDM bằng simulink Hình 4.1 Sơ đồ khối bộ phát và thu tín hiệu OFDM 62 . chương trình bao gồm sơ đồ khối mô phỏng sự phát và thu OFDM.1 Giới thiệu chương Để hiểu hơn những vấn đề lý thuyết được trình bày trong những chương trước.com. Trong chương cuối cùng này.Chương 4 Chương trình mô phỏng hệ thống OFDM www. mô phỏng kênh truyền.

2 Phổ tín hiệu OFDM truyền Hình 4. bộ phát nhị phân Bernoulli sẽ tạo chuỗi tín hiệu. Đưa vào bộ ước lượng kênh và bù kênh để giảm ảnh hưởng kênh truyền đến tín hiệu. Dùng hai khối trong Matlab: Multipath Rayleigh fading. Chuỗi dữ liệu đầu vào được mã hoá bởi bộ mã Reed-Solommon và được điều chế bởi bộ Mapping QPSK. IFFT là hữu ích cho OFDM vì nó phát ra các mẫu của dạng sóng có thành phần tần số thoả mãn điều kiện trực giao. Cuối cùng.com. đa đường và xén tín hiệu. Dữ liệu sau khi được biến đổi sẽ được chèn thêm CP và chuỗi huấn luyện để giúp cho qua trình ước lượng kênh và đồng bộ ở máy thu. AWGN Tín hiệu thu sau khi loại bỏ CP và chuỗi huấn luyện sẽ được đưa vào IFFT để chuyển các mẫu miền thời gian trở lại miền tần số.3 Phổ tín hiệu OFDM nhận 63 .Chương 4 Chương trình mô phỏng hệ thống OFDM www.4tech.vn Đầu tiên. tín hiệu được giải điều chế và giải mã RS Hình 4. Mô phỏng kênh truyền đưa ra các đặc trưng của kênh truyền vô tuyến chung như nhiễu.

6 Chòm sao QPSK trước CE Hình 4.vn Hình 4.Chương 4 Chương trình mô phỏng hệ thống OFDM www.7 Chòm sao QPSK sau CE 64 .5 Dạng sóng tín hiệu OFDM nhận Hình 4.4tech.4 Dạng sóng tín hiệu OFDM truyền Hình 4.com.

vn Hình 4. Hình 4.6 và 4. Hình 4.4tech.2 và 4.8 Lưu đồ mô phỏng kênh truyền 65 .6 chòm sao QPSK trước khi ước lượng kênh có biên độ và pha rất không ổn định. Hình 4.5 cho thấy biên độ tín hiệu OFDM nhận nhỏ hơn biên độ tín hiệu OFDM truyền đi.3 Một số lưu đồ thuật toán của chương trình 4.3 cho thấy tác động của kênh truyền đến phổ tín hiệu OFDM.7 chòm sao QPSK sau khi ước lượng kênh những điểm chỉ dao động nhỏ quanh một vị trí cố định tức là biên độ và pha gần như ổn định. 4.com.1 Lưu đồ mô phỏng kênh truyền Bắt đầu ChuNn hóa tất cả các dữ liệu trước khi sử dụng kênh để so sánh Thiết lập và tính toán hiệu ứng xén tín hiệu Thiết lập và tính toán hiệu ứng đa đường Thiết lập và tính toán nhiễu Kết thúc Hình 4.3.Chương 4 Chương trình mô phỏng hệ thống OFDM www. Hình 4.4 và 4. Vì kênh truyền là một kênh fading chọn lọc tần số nên phổ tín hiệu OFDM nhận ở những tần số khác nhau chịu sự tác động khác nhau.7 cho thấy tác dụng của bộ ước lượng và bù kênh.

m.Chương 4 Chương trình mô phỏng hệ thống OFDM www. read.vn Tham khảo mã nguồn Matlab tại file chương trình: ch.9 Lưu đồ mô phỏng phát ký tự OFDM Ghi dữ liệu Kết thúc Hình 4.m.1} Thực hiện FFT Thực hiện IFFT Chuyển đổi dữ liệu phân cực {1.com. tx_dechunk. ch_clipping.1} thành nhị phân {0. ch_noise. 4. tx_chunk.3.m.1} thành phân cực {-1.4tech.m ch_multipath.1} Chuyển tín hiệu song song thành chuỗi nối tiếp Khôi phục dòng bit bởi đặt dữ liệu miền tần số thành chuỗi nối tiếp Kết thúc Hình 4.m.m.2 Lưu đồ mô phỏng thu phát tín hiệu OFDM Bắt đầu Bắt đầu Đọc dữ liệu vào Chia dữ liệu thành tập hợp song song Chuyển đổi dữ liệu nhị phân {0.10 Lưu đồ mô phỏng thu ký tự OFDM Với lưu đồ thuật toán phát ký tự OFDM tham khảo mã nguồn tại file: tx.m.m 66 .

11 Lưu đồ mô phỏng phát tín hiệu QAM Với lưu đồ thuật toán mô phỏng phát tín hiệu QAM tham khảo mã nguồn tại file chương trình: QAM.4tech.3.Chương 4 Chương trình mô phỏng hệ thống OFDM www.1} thành 4 mức {-3. write.3} Phát 16-QAM Kết thúc Hình 4.m. read.3 Lưu đồ mô phỏng thu phát tín hiệu QAM Bắt đầu Đọc dữ liệu vào Chuyển đổi dữ liệu nhị phân {0.m 67 .com.1} thành phân cực {-1.-1.m.1} N hập lại.vn Với lưu đồ thuật toán thu ký tự OFDM tham khảo mã nguồn tại file: rx.Số sóng mang phải là lũy thừa của 2 N hập số sóng mang S Số sóng mang = lũy thừa của 2 Đ Chuyển dữ liệu phân cực {-1.m. 4.m.m rx_chunk. rx_dechunk.1.

write.m.vn Bắt đầu Khởi tạo mức 0 cho tốc độ Tăng số lượng sóng mang cho dữ liệu gốc và thời hạn tần số cao Khôi phục dữ liệu thành dạng nối tiếp Sắp xếp chính xác giữa các mức {-3.1} Ghi dữ liệu ra Kết thúc Hình 4.1.12 Lưu đồ mô phỏng thu tín hiệu QAM Với lưu đồ thuật toán mô phỏng thu tín hiệu QAM tham khảo mã nguồn tại file chương trình: QAM.1} thành nhị phân {0.m 68 .4tech.Chương 4 Chương trình mô phỏng hệ thống OFDM www.com.-1.3} Chuyển dữ liệu phân cực {-1.

1 So sánh tín hiệu QAM và OFDM 69 .13 Lưu đồ mô phỏng thuật toán tính BER 4.4.4 Lưu đồ mô phỏng thuật toán tính BER www.Chương 4 Chương trình mô phỏng hệ thống OFDM 4.Dữ liệu ra(i)| S Lỗi>0 Đ Số bit lỗi = số bit lỗi + 1 i=i+1 S i<= Độ dài dữ liệu vào Đ BER = 100*số bit lỗi/ Độ dài dữ liệu (%) Kết thúc Hình 4.4tech.com.vn Bắt đầu Số lượng bit lỗi = 0 i=1 Lỗi = | Dữ liệu vào(i) .4 Kết quả chương trình mô phỏng 4.3.

14: Tín hiệu QAM và OFDM phát ở miền tần số Hình 4.15: Tín hiệu QAM và OFDM thu ở miền tần số 70 .4tech.vn Hình 4.com.Chương 4 Chương trình mô phỏng hệ thống OFDM www.

4.vn 4. 71 .2 So sánh tín hiệu âm thanh được điều chế bằng QAM và OFDM Hình 4. với những scope để hiện thị tín hiệu giúp cho việc phân tính đánh giá tác động của kênh truyền đến tín hiệu.16 So sánh tín hiệu âm thanh được điều chế bằng phương thức QAM và OFDM Hình 4. Tuy nhiên. tức là chỉ mô phỏng hệ thống OFDM băng gốc với phương thức điều chế QPSK.5 Kết luận chương Trong chương cuối cùng này đã mô phỏng hệ thống OFDM bằng simulink của Matlab. tác dụng của bộ ước lượng và bù kênh. 4. simulink này chỉ dừng lại ở mức độ đơn giản.17 cho chúng ta thấy phổ của tín hiệu OFDM rất giống với phổ tín hiệu của âm thanh ban đầu. file âm thanh của chúng để thấy rõ những ưu điểm của OFDM.com.4tech.Chương 4 Chương trình mô phỏng hệ thống OFDM www. Chứng tỏ phương thức điều chế OFDM tốt hơn so với QAM. Trong chương cũng đã so sánh tín hiệu OFDM và tín hiệu QAM.

WLAN. ảnh hưởng của hiệu ứng Doppler khi di chuyển và lệch pha sẽ gây ra nhiễu giao thoa tần số (ICI). . Ngoài ra.OFDM là một công nghệ hiện đại cho truyền thông tương lai. tìm hiểu một số hệ thống OFDM nâng cao như VOFDM (Vector OFDM).vn KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐỀ TÀI Công nghệ ghép kênh phân chia theo tần số trực giao . OFDMA. người ta sử dụng mã hóa tín hiệu OFDM.... ® Ứng dụng OFDM trong DVB-T.Kết luận và hướng phát triển đề tài www. Có thể thiết kế hệ thống OFDM với Simulink trong Matlab và đi vào mô phỏng các thuật toán. Đồ án đã tìm hiểu. chúng ta có thể hướng đến ứng dụng của OFDM trong tương lai như: ® Nghiên cứu. Hệ thống OFDM yêu cầu khắt khe về vấn đề đồng bộ vì sự sai lệch về tần số. làm mất tính chính xác định thời dẫn đến nhiễu ISI và ICI khi mất độ chính xác tần số Chương trình mô phỏng tín hiệu OFDM ở đồ án này chỉ mới thực hiện được bước đầu là mô phỏng tổng quan và và mô phỏng so sánh tín hiệu.. hiệu suất cao phụ thuộc vào tính đồng bộ hóa giữa máy phát và máy thu..com. ® Kết hợp OFDM với các công nghệ khác như FDMA. các phương pháp cụ thể trong từng vấn đề. TDMA và CDMA để tạo thành các kỹ thuật đa truy cập trong thông tin di động. Đồng bộ là một vấn đề quan trọng không chỉ trong hệ thống OFDM mà còn cả trong các hệ thống khác cũng vậy. trình bày những vấn đề cơ bản của kỹ thuật OFDM cũng như một số vấn đề kỹ thuật cho công nghệ OFDM và khả năng ứng dụng OFDM vào các công nghệ tương lai này. Hiện nay việc nghiên cứu và ứng dụng OFDM không ngừng được nghiên cứu và mở rộng phạm vi ứng dụng bởi những ưu điểm trong việc tiết kiệm băng tần và khả năng chống lại fading chọn lọc tần sốcũng như xuyên nhiễu băng hẹp. Việc tìm hiểu tổng quan về OFDM và giải quyết các vấn đề kỹ thuật trong hệ thống OFDM.4tech. Trong bất kỳ một hệ thống OFDM nào. để nâng cao chỉ tiêu chất lượng hệ thống OFDM. COFDM (Coded OFDM). Do đó chúng ta có thể bổ sung vấn đề mã hóa vào trong đồ án này. WOFDM (Wideband OFDM). ® Ứng dụng công nghệ OFDM trong WiMAX. 72 .

WLANs and Broadcasting ” Univesity of Southampton. [3]. Fachhochschule Sudwestfalen Meschede. M.4tech.D. Guoqing Li “ OFDM. Ph.Choi and T. 2006 . [10]. communications".J. Hồ Văn Cừu.UK. 2005. Ahmad Communications Theory and Applications of OFDM”. Hui Liu. 2004. B. “Multicarier Digital Practical Guide” ISBN :0672321572. Germany-2005. số 12 tháng 8 năm 2004. Amplititude Modulation". [4].“Lý thuyết và các ứng dụng của kỹ thuật OFDM”.Munster.W.Keller “ OFDM and MC-CDMA for All of Interscience. John Terry. Nguyễn Phạm Anh Dũng. 2006.KELLER. Kluwer Academic Publishers. [11].S. trang 33."Single-and Multi-Carrier Quadrature Richard van Nee. [9]. [2]. Apr.Based Broadband Wireless Networks” Wiley L. Multiplexing for Wireless Communications” . Saltzberg. Ramjee Prasad. “Theory and Application of OFDM L. Phạm Khắc Kỷ. House.Springer . Broadband Multi-User Communications. 73 . Tạp chí Bưu chính Viễn thông & Công nghệ Thông tin. Artech House. [7] [8].Tài liệu tham khảo www.2000. Bahai. "Ứng dụng kỹ thuật điều chế đa sóng mang OFDM trong thông tin di động CDMA".and T. Nhà Ramjee Prasad “OFDM for Wireless Communications Systems” Artech Ye(Geoffrey) Li.WEBB.com.HANZO. IEEE Press/ Wiley 2003. Juha Heikala. 2002. New York: IEEE Press/ Wiley. " OFDM for wireless multimedia R. Gordon Stuber “Orthogonal Frequency Division xuất bản khoa học và kỹ thuật Hà Nội. [5] [6] Nguyễn Văn Đức. Burton R.Hanzo.vn TÀI LIỆU THAM KHẢO [1]. 2000. and CDMA”. “OFDM Wireless LANS : A Theoritical and Henrik Schulze and Christian Luders.

end **********************Mô phỏng hiệu ứng xén tín hiệu************** for i = 1:length(recv) if recv(i) > clip_level recv(i) = clip_level.vn PHỤ LỤC ******************ChuNn hóa dữ liệu trước khi sử dụng******************* if channel_on == 1 disp('Simulating Channel') norm_factor = max(abs(recv)).4tech. end end ************************Mô phỏng hiệu ứng đa đường******************* copy1=zeros(size(recv)). recv = (1/norm_factor) * recv. ch_clipping ch_multipath ch_noise recv = norm_factor * recv. end recv=recv+copy1+copy2.Phụ lục www. end if recv(i) < -clip_level recv(i) = -clip_level. 74 .com. end copy2=zeros(size(recv)). for i=1+d2:length(recv) copy2(i)=a2*recv(i-d2). for i=1+d1:length(recv) copy1(i)=a1*recv(i-d1).

for i = 1:num_chunks td_sets(i. for i = 1:length(x) if x(i) == 0 y(i) = -1.1)************ y = ones(1. end end **********************Đổi dữ liệu nhị phân thành hexa******************* y = 0. for i = 1:8 y = y + x(8-k)*2^k. k = k+1.com. end recv = recv + noise.fft_size).1) thanh du lieu cuc (-1. k = 0.4tech. already_made_noise = 1.length(recv))-0.length(x)).1:fft_size))). % khôi phục biên độ dữ liệu ****************** Phát symbol OFDM *********************** disp('Transmitting') read % Đọc dữ liệu vào data_in_pol = bin2pol(data_in). end tx_dechunk % Chuyen doi du lieu nhi phan thanh du **************Đổi dữ liệu nhị phân (0.Phụ lục www. lieu phan cuc tx_chunk *******Thuc hien IFFT de tao dang song mien thoi gian bieu dien du lieu***** td_sets = zeros(num_chunks. end 75 .vn *******************Tính toán nhiễu ( thực hiện ở phiá thu) *********** if already_made_noise == 0 % only generate once and use for both QAM and OFDM noise = (rand(1.5)*2*noise_level.1:fft_size) = real(ifft(spaced_chunks(i.

for esno=0:1:18 sigma = sqrt(10^(-esno/10)/2).Fd.Fd.com.'-bs'). Robert Morelos-Zaragoza. set(3) = 64. ber(j. end j end semilogy(snr. grid on. *************************** % Simulation of digital M-QAM modulation schemes over an AWGN channel % November 2004.ber(2. set(3) = 8. ylabel('BER'). set(2) = 16.ber(3. clear Fd = 1. ynoisy = y + sigma*randn(N*Fs. San Jose State University. 'QPSK'.'-b^'.snr. y = modmap(x. set(2) = 4.:).vn ******************* % Simulation of digital M-PSK modulation schemes over an AWGN channel % November 2004.1)).Fs. Fs = 1. x = floor(M*rand(N.'-bo'. 76 .Fall 2004. San Jose State University.1). clear Fd = 1.i) = (s/N)/log2(M).method. SJSU . '8PSK'.ber(1.snr. N= 100000 .M).Fs.M). snr(i) = esno. title('Simulated error performance of M-PSK. method='psk'. i=i+1. z = demodmap(ynoisy.4tech.z). Robert Morelos-Zaragoza.'). Fs = 1.:). set(1) = 4. method='qask'. N = 100000 . set(1) = 2. s = symerr(x. % Needs the Communications toolbox. % Needs the Communications toolbox.Phụ lục www. for j=1:1:3 M = set(j).:). legend('BPSK'. xlabel('E/N_0 (dB)'). i=1.2).method.

Phụ lục

www.4tech.com.vn

for j=1:1:3 M = set(j); l=1:1:M; aux = sum(abs(modmap(l-1,Fd,Fs,method,M)).^2)/M; energy(j) = aux(1)+aux(2); i=1; for esno=0:2:26; sigma = sqrt(10^(-esno/10)/2)*sqrt(energy(j)); x = floor(M*rand(N,1)); y = modmap(x,Fd,Fs,method,M); ynoisy = y + sigma*randn(N*Fs,2); z = demodmap(ynoisy,Fd,Fs,method,M); s = symerr(x,z); ber(j,i) = (s/N)/log2(M); snr(i) = esno; i=i+1; end j end semilogy(snr,ber(1,:),'-b^',snr,ber(2,:),'-bo',snr,ber(3,:),'-bs'); grid on; ylabel('BER'); xlabel('E/N_0 (dB)'); legend('QPSK', '16-QAM', '64-QAM',1); title('Cac kieu dieu che M-QAM khac nhau trong kenh truyen AWGN'); ************************ function y = eight2bin(x) % eight2bin % % Converts eight bit data (0-255 decimal) to a binary form for processing. y = zeros(1,8); k = 0; while x > 0 y(8-k) = rem(x,2); k = k+1; x = floor(x/2); end

77

Phụ lục

www.4tech.com.vn

********************** % Run OFDM simulation tic % Start stopwatch to calculate how long QAM simulation takes disp(' '),disp('------------------------------------------------------------') disp('OFDM Simulation') tx ch rx % Stop stopwatch to calculate how long QAM simulation takes OFDM_simulation_time = toc; if OFDM_simulation_time > 60 disp(strcat('Time for OFDM simulation=', num2str(OFDM_simulation_time/60), ' minutes.')); else disp(strcat('Time for OFDM simulation=', num2str(OFDM_simulation_time), ' seconds.')); end ********************* function y = pol2bin(x) % pol2bin % % Chuyen doi cac so phan cuc (-1,1) thanh cac so nhi phan (0,1) % Chap nhan mot mang 1-D cua cac so phan cuc % Loai bo cac zeros, khi chung khong hop le % % Loai bo cac zeros - Khong can cho giai ma y = ones(1,length(x)); for i = 1:length(x) if x(i) == -1 y(i) = 0; end end ***************************** % QAM.m So sanh OFDM (Da song mang) voi QAM da muc (Don song mang) % Khi chung ta phat cung mot so luong bit giong ngau tren mot chu ky thoi % gian

78

Phụ lục

www.4tech.com.vn

read % Doc du lieu cho QAM - Khong anh huong den OFDM data_in_pol = bin2pol(data_in); % Chuyen doi du lieu nhi phan thanh du lieu phan cuc % Kiem tra so song mang co phai la luy thua cua 2 is_pow_2 = num_carriers; temp_do_QAM = 0; if is_pow_2 ~= 2 while temp_do_QAM == 0 temp_do_QAM = rem(is_pow_2,2); is_pow_2 = is_pow_2/2; if is_pow_2 == 2 temp_do_QAM = -99; end end else temp_do_QAM = -99; % 2 la luy thua cua 2 end if temp_do_QAM ~= -99 do_QAM = 0; % Khong the thuc hien disp(' '),disp('ERROR: Cannot run QAM because num_carriers is not valid.') disp(' Please see "setup.m" for details.') end if do_QAM == 1 tic % Bat dau de tinh toan thoi gian mo phong thuc hien QAM disp(' '), disp('------------------------------------------------------------') disp('QAM simulation'), disp('Transmitting') ****** Them cac muc zeros de du lieu duoc chia thanh cac phan bang nhau data_length = length(data_in_pol); r = rem(data_length,num_carriers); if r ~= 0 for i = 1:num_carriers-r data_in_pol(data_length+i) = 0; %Them dau vao voi cac zeros vao tap hop du lieu end %Toc do co the duoc cai thien end data_length = length(data_in_pol); %Cap nhat sau khi them

79

Phụ lục

www.4tech.com.vn

num_OFDM_symbols = ceil(data_length / (2*num_carriers)); % So ky hieu QAM duoc bieu dien bang so luong cua du lieu tren mot ky % hieu OFDM num_QAM_symbols = num_carriers / 2; % So mau tren ky hieu QAM num_symbol_samples = fft_size / num_QAM_symbols; **** *Chuyen doi du lieu phan cuc [-1, 1] thanh du lieu 4 muc [-3, -1, 1, 3]**** data_in_4 = zeros(1,data_length/2); for i = 1:2:data_length data_in_4(i - (i-1)/2) = data_in_pol(i)*2 + data_in_pol(i+1); end % Dinh ro diem lay mau giua 0 va 2*pi ts = linspace(0, 2*pi*QAM_periods, num_symbol_samples+1); % Phat du lieu 16-QAM % Tong do dai cua truyen dan 16-QAM tx_length = num_OFDM_symbols * num_QAM_symbols * num_symbol_samples; QAM_tx_data = zeros(1,tx_length); for i = 1:2:data_length/2 for k = 1:num_symbol_samples QAM_tx_data(k+((i-1)/2)*num_symbol_samples) = data_in_4(i)*cos(ts(k)) + data_in_4(i+1)*sin(ts(k)); end end % Do channel simulation on QAM data xmit = QAM_tx_data; % ch dung du lieu 'xmit' va tra ve 'recv' ch QAM_rx_data = recv; % Luu du lieu QAM sau khi mo phong kenh clear recv voi OFDM clear xmit voi OFDM disp('Receiving') QAM) cos_temp = zeros(1,num_symbol_samples); sin_temp = cos_temp; % % %Loai bo 'recv' sao cho no khong nhieu % Loai bo 'xmit' sao cho no khong nhieu % Khoi phuc du lieu nhi phan (Giai ma

80

(num_carriers + num_zeros))/(num_carriers + num_zeros).k) = padded_chunks(1:num_chunks.2:fft_size/2)).Phụ lục www.data_length/2).fft_size). sin_temp(k) = QAM_rx_data(k+((i1)/2)*num_symbol_samples) * sin(ts(k)).i).4tech. QAM_data_out_4 = zeros(1.vn xxx = zeros(1. i = i+1. ************ Khoi phuc du lieu thanh dang noi tiep******************** QAM_data_out_4(i) = xxx(1+(i-1)/2). yyy(1+(i-1)/2) = mean(sin_temp). for k = zeros_between +1:zeros_between +1:fft_size/2 spaced_chunks(1:num_chunks. % Khoi tao muc % % for i = 1:2:data_length/2 % "cheating" for k = 1:num_symbol_samples ************Tang so song mang de tao tan so cao va du lieu goc********** cos_temp(k) = QAM_rx_data(k+((i1)/2)*num_symbol_samples) * cos(ts(k)).fft_size:-1:fft_size/2+2) = conj(spaced_chunks(i.chung ta se rat don gian LPF bang phep trung % binh xxx(1+(i-1)/2) = mean(cos_temp). end 81 . spaced_chunks = zeros(num_chunks.com. end % Gap du lieu de tao ra mot ham le cho dau vao IFFT for i = 1:num_chunks % Chu y: chi muc = 1 that ra la tan so mot chieu de ifft -> no khong % tao ban sao len truc y do thi spaced_chunks(i. khong cho toc do yyy = xxx.data_length/4). end ********************** %Tinh toan giua cac muc khong zeros_between = ((fft_size/2) . end % LPF va xac dinh . %Them vao giua cac muc khong i = 1. QAM_data_out_4(i+1) = yyy(1+(i-1)/2).

3]****** for i = 1:data_length/2 if QAM_data_out_4(i) >= 1. end end ******Chuyen doi du lieu 4 muc [-3. QAM_data_out_4(i) = 3. 1.vn ********Thuc hien xac dinh giua cac muc [-3. elseif QAM_data_out_4(i) >= 0.data_length). case 1 QAM_data_out_pol(i) = 1.This should not be happening. QAM_data_out_4(i) = 1. 1]****** QAM_data_out_pol = zeros(1. elseif QAM_data_out_4(i) >= -1. else QAM_data_out_4(i) = -3. % Chuyen doi ve du lieu nhi phan 82 .4tech. case 3 QAM_data_out_pol(i) = 1. end end QAM_data_out = pol2bin(QAM_data_out_pol).Phụ lục www. -1. QAM_data_out_4(i) = -1. -1. case -1 QAM_data_out_pol(i) = -1. QAM_data_out_pol(i+1) = -1. QAM_data_out_pol(i+1) = -1. QAM_data_out_pol(i+1) = 1.com. otherwise disp('Error detected in switch statment . 3] ve du lieu phan cuc [-1.'). 1. % "cheating" for i = 1:2:data_length switch QAM_data_out_4(1 + (i-1)/2) case -3 QAM_data_out_pol(i) = -1. QAM_data_out_pol(i+1) = 1.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful