C¬ së tho¹i Internet

Môc lôc
Lêi nãi ®Çu ....................................................................................................................... i Ch−¬ng 1 Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP............................................................... 1

C−íc phÝ cña dÞch vô ®iÖn tho¹i ........................................................................ 2
Gi¶m c−íc phÝ dÞch vô tho¹i ®−êng dµi...................................................................... 4 NhiÒu cuéc gäi h¬n víi b¨ng tÇn thÊp h¬n ................................................................ 5 Hç trî tèt c¸c dÞch vô bæ sung ................................................................................... 7 Sö dông IP mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt.................................................................... 12

C¸c lÜnh vùc cã liªn quan ................................................................................ 15
Cuéc gäi quèc tÕ...................................................................................................... 15 TiÕp thÞ tõ xa ............................................................................................................ 17 Trung t©m cuéc gäi .................................................................................................. 18 Fax qua IP ............................................................................................................... 20

Sù hÊp dÉn cña ®iÖn tho¹i IP .......................................................................... 22
NÒn kinh tÕ toµn cÇu vµ m¹ng Internet toµn cÇu..................................................... 23 Sù ph¸t triÓn cña PC................................................................................................ 24 Sù ph¸t triÓn cña WWW .......................................................................................... 27 Nh÷ng cè g¾ng tÝch hîp ®Çu tiªn: ISDN vµ B-ISDN ................................................ 30

M« h×nh ®iÖn tho¹i IP ...................................................................................... 33 C«ng nghÖ, kinh tÕ vµ c¸c yÕu tè x· héi ......................................................... 36 C¸c chÝnh s¸ch................................................................................................ 38
Ch−¬ng 2 C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè........................................... 41

TÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù vµ d÷ liÖu sè ............................................................... 42
M¹ng ®iÖn tho¹i t−¬ng tù ......................................................................................... 45 C¸c m¹ng m¸y tÝnh sè ............................................................................................. 48

C¸c kªnh t−¬ng tù vµ kªnh sè......................................................................... 51
Modem..................................................................................................................... 52 M· ho¸..................................................................................................................... 53 CSU/DSU................................................................................................................. 53

KÕt hîp c¸c thiÕt bÞ.......................................................................................... 55 T¹i sao l¹i sè ho¸ tiÕng nãi ............................................................................. 55
−u ®iÓm - ViÖc ghÐp kªnh trë nªn dÔ dµng h¬n...................................................... 56 −u ®iÓm - B¸o hiÖu trë nªn dÔ dµng h¬n................................................................. 57 −u ®iÓm - Cã thÓ sö dông PC vµ c¸c m¸y tÝnh kh¸c............................................... 57 ¦u ®iÓm - Tæng ®µi chuyÓn m¹ch tho¹i trë thµnh mét chiÕc m¸y tÝnh lín vµ tÊt c¶ c¸c ®−êng truyÒn ®Òu ®−îc sè ho¸ ......................................................................... 58 ¦u ®iÓm - C¸c ®−êng truyÒn sÏ Ýt nhiÔu h¬n ........................................................... 58 ¦u ®iÓm - Cã thÓ gi¸m s¸t chÊt l−îng ®−êng truyÒn mét c¸ch chÆt chÏ h¬n.......... 59 ¦u ®iÓm - Cã thÓ cung cÊp nh÷ng dÞch vô míi ....................................................... 59 ¦u ®iÓm - §−êng truyÒn cã kh¶ n¨ng chÞu nhiÔu cao h¬n ...................................... 60 ¦u ®iÓm - Cã thÓ m· ho¸ ........................................................................................ 60

Bé xö lý tÝn hiÖu sè .......................................................................................... 61 Ba b−íc sè ho¸ tho¹i: LÊy mÉu, l−îng tö ho¸ vµ m· ho¸ ............................... 62
LÊy mÉu ................................................................................................................... 62 L−îng tö ho¸............................................................................................................ 64 M· ho¸..................................................................................................................... 68

HÖ thèng tho¹i PCM 64kpbs c¬ b¶n ............................................................... 69

Ph¸ vì hµng rµo tèc ®é 64kbps ...................................................................... 70
Lo¹i bá d− thõa ........................................................................................................ 71 Dù ®o¸n tiÕng nãi..................................................................................................... 73

Xem xÐt vÒ chÊt l−îng tho¹i............................................................................ 77 C¸c ph−¬ng ph¸p sè ho¸ vµ c¸c tiªu chuÈn ................................................... 79
Ch−¬ng 3 §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet....................................... 83

M¹ng ®iÖn tho¹i toµn cÇu................................................................................ 84
§−êng d©y thuª bao, trung kÕ vµ hÖ thèng chuyÓn m¹ch....................................... 85 ChuyÓn m¹ch kªnh víi ®é réng b¨ng tÇn ®¶m b¶o vµ trÔ æn ®Þnh.......................... 92 GhÐp kªnh t−¬ng tù ................................................................................................. 95 GhÐp kªnh sè .......................................................................................................... 99 M¹ch vßng vµ c¸c trung kÕ, 2 d©y vµ 4 d©y .......................................................... 106 Thùc hiÖn c¸c kÕt nèi ®iÖn tho¹i ............................................................................ 110 C¸c sè ®iÖn tho¹i - ®Þa chØ m¹ng PSTN................................................................. 113 ChuyÓn m¹ch vµ ®Þnh tuyÕn ®iÖn tö ...................................................................... 114 B¸o hiÖu - PSTN phi kÕt nèi .................................................................................. 116

Bell System ................................................................................................... 117
C¸c c«ng ty ®éc lËp ............................................................................................... 119 AT&T - c«ng ty ®iÖn tho¹i quèc gia ....................................................................... 119

ViÖc gi¶i t¸n Bell System............................................................................... 121
C¸c h·ng hµng kh«ng ®· lµm nh÷ng g×................................................................. 121 C¸c LATA vµ c−íc truy nhËp................................................................................. 123 PSTN sau khi thay ®æi ........................................................................................... 124 TA96 ...................................................................................................................... 125 C¸c ILEC, CLEC vµ ISP ........................................................................................ 126 Ch−¬ng 4 C¬ së tho¹i gãi..................................................................................... 127

ChuyÓn m¹ch kªnh vµ chuyÓn m¹ch gãi ...................................................... 128
ChuyÓn m¹ch kªnh................................................................................................ 129 ChuyÓn m¹ch gãi................................................................................................... 131 ChuyÓn m¹ch gãi X.25 .......................................................................................... 134

M¹ng b¸o hiÖu sè 7....................................................................................... 136 Internet: m¹ng chuyÓn m¹ch gãi phi kÕt nèi ................................................. 139 Gãi ho¸ tho¹i................................................................................................. 141
Sö dông c¸c gãi cã kÝch th−íc bÐ.......................................................................... 142 Sö dông gãi cã c¸c cÊp −u tiªn kh¸c nhau............................................................ 142 Bé ®Öm jitter........................................................................................................... 142 NÐn tho¹i ............................................................................................................... 143 Kü thuËt lo¹i bá c¸c mÉu t−¬ng øng víi kho¶ng lÆng............................................ 143 §é ån nÒn .............................................................................................................. 143 RTP........................................................................................................................ 144

ISDN.............................................................................................................. 144 G.729B .......................................................................................................... 145
Ch−¬ng 5 C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i ...... 146

KÕt nèi vµ kªnh ............................................................................................. 149
Kªnh ¶o ................................................................................................................. 150 ThiÕt lËp c¸c kªnh ¶o............................................................................................. 152

M¹ng phi kÕt nèi............................................................................................ 153 ChuyÓn m¹ch vµ ®Þnh tuyÕn.......................................................................... 155 DÞch vô m¹ng X.25........................................................................................ 157 LÜnh vùc Internet............................................................................................ 162 KiÕn tróc bé giao thøc Internet (TCP/IP) ....................................................... 164 World Wide Web ........................................................................................... 168
§å ho¹ trªn Web.................................................................................................... 169 H×nh ¶nh ®éng trªn Web........................................................................................ 169 T−¬ng t¸c víi ng−êi sö dông ................................................................................. 170

¢m thanh vµ h×nh ¶nh............................................................................................ 171

Mét m¹ng Internet dµnh cho tho¹i? .............................................................. 173
Ch−¬ng 6 C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i............................................... 175

T¹i sao xuÊt hiÖn trang web kÕt hîp tiÕng nãi?............................................. 176
B¹n h·y gäi cho chóng t«i ..................................................................................... 179 Chóng t«i gäi cho b¹n............................................................................................ 180 Chóng t«i cã VoIP.................................................................................................. 182

Cuéc gäi yªu cÇu hç trî kü thuËt................................................................... 183 LiÖu t«i cã thÓ cã thÓ mua bÊt kú thø g×?....................................................... 186 C¸c trung t©m tho¹i vµ trang Web ................................................................ 189
C¸c møc kÕt hîp trung t©m tho¹i........................................................................... 189 Trung t©m tho¹i gäi ®Õn......................................................................................... 194 Trung t©m tho¹i gäi ®i: TiÕp thÞ tõ xa ..................................................................... 196

Trung t©m tho¹i VoIP ph©n t¸n ..................................................................... 197 C«ng ty qu¶n lý dÞch vô Internet.................................................................... 199 C¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn trang Web hç trî tho¹i......................................... 200
Ch−¬ng 7 Tiªu chuÈn cho tho¹i IP .................................................................... 202

Mét cuéc gäi tho¹i IP..................................................................................... 204 Khung H.323 ................................................................................................. 206
CÊu tróc H.323....................................................................................................... 207 H.323 cho IP Telephony ........................................................................................ 208

C¸c líp øng dông .......................................................................................... 212
Gatekeeper ............................................................................................................ 212 H.225 vµ H.245...................................................................................................... 214 Bé ®iÒu khiÓn vµ xö lý ®a ®iÓm.............................................................................. 216

Giao thøc ®iÒu khiÓn phiªn SIP..................................................................... 217
§¸nh ®Þa chØ vµ tªn ................................................................................................ 218 DÞch vô chØ dÉn ...................................................................................................... 219 C¸c yªu cÇu m¹ng................................................................................................. 220 RTP vµ RTCP ........................................................................................................ 220

ChÊt l−îng dÞch vô ........................................................................................ 221
Intserv vµ RSVP .................................................................................................... 222 Diffserv vµ ToS ...................................................................................................... 225 QoS trong IPv6 ...................................................................................................... 226 Ch−¬ng 8 Gateway tho¹i IP ................................................................................. 228

Gateway vµ c¸c chøc n¨ng cña nã ............................................................... 229
Truy t×m ®Ých (Destination Lookup)........................................................................ 230 Qu¶n lý kÕt nèi IP .................................................................................................. 232 NÐn / Sè ho¸.......................................................................................................... 233 Gãi ho¸ IP vµ vËn chuyÓn ..................................................................................... 234 B¸o hiÖu IP/PSTN tiªn tiÕn.................................................................................... 235 §¨ng ký, truy nhËp vµ tÝnh c−íc ............................................................................ 236

C¸c tÝnh n¨ng cÇn thiÕt ................................................................................. 238
Sù cÇn thiÕt cña Gateway...................................................................................... 238

C¸c kiÓu kiÕn tróc Gateway .......................................................................... 240
C¸c Gateway trªn nÒn t¶ng PC (PC platform Gateways) ..................................... 240 C¸c Bé ®Þnh tuyÕn Gateway .................................................................................. 242 C¸c Gateway server truy cËp tõ xa ....................................................................... 243 PBX VoIP Card ...................................................................................................... 243 ChuyÓn m¹ch ®iÖn tho¹i IP ................................................................................... 245

C¸c bé phËn cña Gateway vµ ®Æc tÝnh ......................................................... 246
Bé xö lý tÝn hiÖu sè................................................................................................. 246 C¸c cæng vËt lý ...................................................................................................... 247 Giao diÖn vµ c¸c khe phÇn cøng ........................................................................... 247 C¸c c¸ch thiÕt lËp cÊu h×nh ................................................................................... 247

HÖ thèng ghi b¶n tin............................................................................................... 248 HÖ ®iÒu hµnh ......................................................................................................... 249 Hç trî giao thøc chuÈn........................................................................................... 249 Hç trî QoS............................................................................................................. 250 B¶o mËt ................................................................................................................. 250

ThiÕt bÞ Gatekeeper....................................................................................... 251
Ch−¬ng 9 §iÖn tho¹i LAN ....................................................................................... 252

Xu h−íng héi tô d÷ liÖu vµ tho¹i trong m¹ng côc bé ..................................... 254 C¸c m«i tr−êng ®iÖn tho¹i c¬ quan ............................................................... 255 C¸c thµnh phÇn cña hÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN .............................................. 258
M¹ng côc bé (LAN)................................................................................................ 259 M¸y ®iÖn tho¹i LAN ............................................................................................... 264 Gatekeeper hay bé qu¶n lý cuéc gäi (call manager)............................................. 267 C¸c thiÕt bÞ truy nhËp PSTN .................................................................................. 268

Lîi Ých cña ®iÖn tho¹i LAN ............................................................................ 270
DÔ thay ®æi vµ bæ sung .......................................................................................... 270 Kh¶ n¨ng cña thiÕt bÞ ®Çu cuèi ®a ph−¬ng tiÖn ..................................................... 271 TÝch hîp m¸y tÝnh-®iÖn tho¹i ................................................................................. 272

Nh÷ng th¸ch thøc vµ t−¬ng lai cña ®iÖn tho¹i LAN ....................................... 274
Ch−¬ng 10 DÞch vô Fax qua Internet ............................................................... 276

T¹i sao vÉn cßn tån t¹i xu h−íng sö dông m¸y Fax...................................... 278 T¹i sao cÇn ph¶i cã sù thay ®æi trong dÞch vô Fax ........................................ 279 Nguyªn lý ho¹t ®éng cña mét qu¸ tr×nh trao ®æi th«ng tin qua Fax............... 281
Pha A: thiÕt lËp cuéc gäi ........................................................................................ 281 Pha B: Thñ tôc trao ®æi b¶n tin tr−íc khi truyÒn tµi liÖu......................................... 282 Pha C: TruyÒn tµi liÖu ............................................................................................ 282 Pha D: Thñ tôc trao ®æi b¶n tin sau khi truyÒn tµi liÖu........................................... 282 Pha E: Gi¶i phãng cuéc gäi ................................................................................... 283

C¸c tiªu chuÈn ®èi víi dÞch vô Fax qua Internet ........................................... 283 Quan ®iÓm cña IETF vÒ dÞch vô Fax............................................................. 285 VoIP vµ FoIP ................................................................................................. 286 CÊu tróc cña hÖ thèng Fax qua Internet........................................................ 288
Giao diÖn PSTN..................................................................................................... 289 Fax modem............................................................................................................ 289 §iÒu khiÓn giao thøc Fax ....................................................................................... 289 §iÒu khiÓn m¹ng Fax............................................................................................. 289 Giao thøc m¹ng gãi (IP)......................................................................................... 289

C¸c chñng lo¹i s¶n phÈm Fax sö dông Internet............................................ 290
C¸c tr¹m chñ Fax .................................................................................................. 290 C¸c m¸y Fax cho phÐp sö dông c«ng nghÖ IP ..................................................... 291 C¸c cæng vµo ra chuyªn dông (gateway) cho hÖ thèng Fax qua IP ..................... 292 C¸c gateway kÕt hîp VoIP/FoIP............................................................................ 293 C¸c nhµ cung cÊp dÞch vô Fax qua IP................................................................... 293

T−¬ng lai cña c«ng nghÖ Fax qua IP ............................................................ 294
Ch−¬ng 11 International Internet Bypass.................................................. 296 Ch−¬ng 12 ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP .................................................. 298

ChÊt l−îng dÞch vô lµ g×?............................................................................... 300
Ph©n cÊp chÊt l−îng .............................................................................................. 301 §¶m b¶o chÊt l−îng............................................................................................... 302 Tho¶ thuËn møc dÞch vô ........................................................................................ 303

C¸c th«ng sè QoS......................................................................................... 304
B¨ng th«ng ............................................................................................................ 305 TrÔ.......................................................................................................................... 306 Jitter (BiÕn ®éng trÔ) .............................................................................................. 307

MÊt th«ng tin (C¸c t¸c ®éng cña lçi)...................................................................... 307 §é kh¶ dông (®¸ng tin cËy) ................................................................................... 308 B¶o mËt ................................................................................................................. 309 Vai trß quan träng cña b¨ng th«ng ........................................................................ 310

Bæ sung QoS vµo m¹ng ................................................................................ 311
TÝch hîp hay bæ sung QoS vµo m¹ng? ................................................................. 312

C¸c vÊn ®Ò liªn quan tíi bé ®Þnh tuyÕn VoIP ................................................ 314 Thªm QoS vµo IP.......................................................................................... 316
Ch−¬ng 13 VÝ dô vÒ triÓn khai tho¹i IP ............................................................ 321

Tæ chøc Gaba &Sweeney Engineering ......................................................... 322 Tæ chøc Helena Fabrics ................................................................................ 327 Tæ chøc qu¶n lý m¹ng CCK (CCK Networks) ............................................... 331
Ch−¬ng 14 T−¬ng lai cña tho¹i qua IP vµ ®iÖn tho¹i Internet............. 334

T−¬ng lai cña ng−êi sö dông ......................................................................... 336
C¸c thiÕt bÞ ®iÓn h×nh ............................................................................................. 336 Tho¹i gãi tèc ®é 1-kb/s .......................................................................................... 338 TelePC vµ ®iÖn tho¹i Ethernet............................................................................... 339 Nghe, nãi, nh×n vµ sö dông.................................................................................... 340

T−¬ng lai cña nhµ cung cÊp dÞch vô.............................................................. 341
C¸c kh¶ n¨ng trong t−¬ng lai................................................................................. 342 ViÔn c¶nh vÒ dÞch vô.............................................................................................. 344 ViÔn c¶nh vÒ c«ng nghÖ ........................................................................................ 346 Sù kh¸c nhau gi÷a IP Photons vµ IP v« tuyÕn ...................................................... 349

LiÖu PSTN sÏ bÞ lo¹i bá?............................................................................... 350
ChØ dÉn vµ tõ viÕt t¾t ............................................................................................ 352

Lêi nãi ®Çu
Cã rÊt nhiÒu ng−êi quen thuéc víi c¸c hÖ thèng cña Cisco (Cisco Systems), c«ng ty nµy gÇn ®©y tuyªn bè r»ng hÇu hÕt l−u l−îng Internet ®Òu th«ng qua c¸c bé ®Þnh tuyÕn (router) cña Cisco. Cã thÓ lêi qu¶ng c¸o trªn lµ qu¸ møc, nh−ng gÇn ®©y Cisco ®· dµnh rÊt nhiÒu cè g¾ng ®Çu t− cho m¹ng tho¹i còng gièng nh− m¹ng d÷ liÖu. Cisco Systems, cã trô së ®Æt t¹i hai ®Þa ®iÓm lµ San Jose vµ California, ®ang trong qu¸ tr×nh thay thÕ hÖ thèng tho¹i truyÒn thèng ®−îc sö dông bëi c¸c doanh nghiÖp kh¾p n¬i b»ng hÖ thèng ®iÖn tho¹i IP, thËm chÝ ngay c¶ ®èi víi c¸c hÖ thèng m¸y tÝnh ®Ó bµn. HÖ thèng ®iÖn tho¹i IP (VoIP) sÏ nèi 40 toµ nhµ ë hai khu vùc ®ã vµ cã kho¶ng 30.000 ®−êng ®iÖn tho¹i. Còng gièng nh− hÇu hÕt c¸c c«ng ty lín kh¸c, Cisco dùa vµo c¸c thiÕt bÞ tæng ®µi c¸ nh©n PBX (gÇn 100 c¸i) vµ hÖ thèng hép th− tho¹i (voice mail) cho nhu cÇu ®iÖn tho¹i. C¸c thiÕt bÞ chØ dµnh riªng cho tho¹i nµy dÇn dÇn sÏ ®−îc lo¹i bá khái h¼n c¸c dù ¸n VoIP. C¸c toµ nhµ míi trong khu vùc nµy ®−îc x©y dùng víi nhu cÇu cho VoIP vµ trong t−¬ng lai gÇn c¸c toµ nhµ nµy cã thÓ sÏ kh«ng cÇn ®Õn c¸c ®−êng d©y tho¹i ®Æc biÖt ®−îc sö dông dµnh riªng cho dÞch vô tho¹i (còng nh− c¸c dÞch vô cho tÝn hiÖu t−¬ng tù) n÷a. Cuèi cïng, VoIP sÏ ®−îc më réng cho m¹ng diÖn réng (WAN) ®a giao thøc trªn toµn thÕ giíi cña Cisco kÕt nèi 225 vïng ë 77 quèc gia bao gåm c¶ c¸c m¹ng ®−êng trôc truyÒn dÉn ë chÕ ®é kh«ng ®ång bé (ATM) ®ang tån t¹i cña c¸c c«ng ty. T¹i sao mét c«ng ty nh− Cisco ph¶i dµnh thêi gian, nç lùc, phÝ tæn ®Ó chuyÓn c¸c dÞch vô tho¹i sang mét m¹ng d÷ liÖu? QuyÓn s¸ch nµy sÏ nãi lªn ®iÒu ®ã. HiÖn t¹i, m¹ng Internet toµn cÇu ®−îc sö dông víi môc ®Ých chÝnh lµ ®Ó truyÒn d÷ liÖu, cßn m¹ng ®iÖn tho¹i toµn cÇu ®−îc sö dông chÝnh cho truyÒn tho¹i. Nh−ng ®iÒu ®ã sÏ kh«ng cßn ®óng trong t−¬ng lai n÷a. C¸c m¹ng tho¹i truyÒn thèng ®−îc sö dông cho môc ®Ých truyÒn d÷ liÖu ngµy cµng cã ®µ ph¸t triÓn. QuyÓn s¸ch nµy sÏ gi¶i thÝch t¹i sao. Ng−êi sö dông ph¶i nhÊc m¸y ®iÖn tho¹i lªn ®Ó kÕt nèi víi mét m¹ng tho¹i chuyÓn m¹ch c«ng céng (PSTN) khi hä muèn nãi chuyÖn víi bÊt cø mét ng−êi nµo ®ã, vµ ngåi xuèng m¸y tÝnh kÕt nèi vµo Internet khi hä muèn göi e-mail cho mét ng−êi kh¸c. Mét sè ng−êi t−ëng t−îng ra viÖc sö dông Internet ®Ó thùc hiÖn mét cuéc gäi ®iÖn tho¹i. XÐt cho cïng, ®ã lµ hai m¹ng kh¸c nhau? VÒ h×nh thøc th× hai m¹ng nµy kh«ng chØ kh¸c nhau vÒ mÆt vËt lý mµ chóng cßn ®−îc sö dông t−¬ng øng ®Ó truyÒn tho¹i vµ sè liÖu. C¸c tuyÕn tho¹i PSTN trªn toµn thÕ giíi ®−îc biÕt ®Õn nh− c¸c dÞch vô tho¹i ®−îc ph©n kªnh vËt lý (ph©n chia theo thêi gian) vµ chuyÓn m¹ch kªnh. Internet liªn kÕt c¸c m¸y tÝnh trªn thÕ giíi cho c¸c dÞch vô sö dông m¹ch logic (kh«ng ph©n kªnh) vµ chuyÓn m¹ch gãi. Ng−êi ®äc kh«ng cÇn ph¶i quen thuéc víi c¸c thuËt ng÷ ë trªn. TÊt c¶ sÏ ®−îc lµm s¸ng tá, ®Æc biÖt lý do t¹i sao ng−êi
i

POP. ISP. hay còng cã thÓ lµ mét vµi d¹ng dÞch vô m¹ng dùa trªn IP ®−îc “qu¶n lý”. kh«ng ph©n kªnh (unchannelized). chØ lµ vÝ dô cho nh÷ng thuËt ng÷ quan träng nhÊt. ghÐp kªnh ph©n chia theo thêi gian (time division multiplexing). chØ biÕt r»ng ®ã lµ nh÷ng g× mµ modem cña hä ®−îc dïng: ®Ó cho phÐp truyÒn c¸c bit 0 vµ c¸c bÝt 1 ®−îc t¹o ra bëi m¸y tÝnh cã thÓ di chuyÓn trªn c¸c ®−êng truy cËp néi h¹t vµo Internet. B¶n th©n m¹ng ®−êng trôc Internet ®iÓn h×nh ®−îc cÊu thµnh tõ c¸c tuyÕn trung kÕ sè tèc ®é cao cña c¸c nhµ cung cÊp ®iÖn tho¹i (mµ ngµy nay còng lµ c¸c ISP).Lêi nãi ®Çu ta cã thÓ thùc hiÖn mét cuéc gäi trªn Internet cho b¹n còng dÔ dµng nh− khi ng−êi ta gäi trªn m¹ng tho¹i hiÖn nay. Tho¹i qua IP vÉn cø lµ VoIP cho dï IP ch¹y trªn mét m¹ng LAN. sÏ sö dông mét m¹ch tho¹i quay sè ®Ó truy cËp vµo mét mét nót m¹ng gÇn nhÊt liªn kÕt víi m¹ng ®−êng trôc Internet. RÊt nhiÒu ng−êi. QuyÓn s¸ch nµy sÏ ®Ò cËp ®Õn tho¹i qua IP. cã nhiÒu thuËt ng÷ vµ kh¸i niÖm ®−îc sö dông víi gi¶ thiÕt chóng ®· quen thuéc víi ng−êi ®äc. M¹ng IP cã thÓ lµ mét m¹ng côc bé (LAN) trong ph¹m vi giíi h¹n cña mét tæ chøc nµo ®ã hay cña mét khu liªn hîp v¨n phßng.. Vµ kü thuËt sè ho¸ tho¹i hiÖn ®¹i thùc sù lµm cho ta khã ph©n biÖt ®−îc dßng gãi c¸c bit tho¹i víi dßng gãi c¸c bit d÷ liÖu. ii .. m¹ch.C¸c thuËt ng÷ nh−: ph©n kªnh (channelized). ThËm chÝ nh÷ng ®iÒu trªn hoµn toµn kh«ng quen thuéc trong c¸c kh¸i niÖm m¹ng. kªnh (circuit). ®−îc biÕt ®Õn nh− lµ mét ®iÓm truy nhËp Internet (POP) cña nhµ cung cÊp dÞch vô Internet (ISP). vµ QoS. Cã mét sè ®iÓm kh¸c biÖt quan träng trong chÊt l−îng dÞch vô tho¹i (QoS) chê ®îi ®−îc c¶i thiÖn bao gåm c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn sù tiÕt kiÖm vµ yªu cÇu thiÕt bÞ. Bëi viÖc sö dông c¸c m¹ng côc bé vµ ®−êng trôc ®−îc thõa nhËn do ®ã ranh giíi gi÷a PSTN vµ Internet kh«ng hoµn toµn râ rµng nh− tr−íc kia. th«ng qua c¸c m¹ng LAN ®−îc liªn kÕt bëi c¸c ®−êng thuª riªng ®iÓm-®iÓm. ®Æc biÖt lµ t¹i nhµ. M¹ng dùa trªn IP cã thÓ lµ m¹ng Internet c«ng céng.. Mét dÞch vô IP ®−îc qu¶n lý lµ mét dÞch vô ®iÓn h×nh. mét dÞch vô Internet ®−îc qu¶n lý hay m¹ng Internet c«ng céng toµn cÇu. chång chÐo gi÷a c¬ së h¹ tÇng c¸c dÞch vô tho¹i PSTN vµ c¬ së h¹ tÇng c¸c dÞch vô Internet dùa trªn giao thøc IP. Ngay c¶ mét sè phÇn trong quyÓn s¸ch nµy. VËy t¹i sao kh«ng sö dông IP cho c¸c cuéc gäi ®iÖn tho¹i th«ng qua m¹ng Internet hay c¸c m¹ng dùa trªn IP kh¸c? NÕu nh− Internet ®−îc sö dông ®Ó truyÒn h×nh ¶nh (video) vµ ©m thanh (audio) gi÷a mét m¸y chñ vµ mét m¸y tÝnh kh¸ch th× t¹i sao l¹i kh«ng ph¶i lµ tho¹i? Trong tr−êng hîp nµy tho¹i chØ ®−îc xem nh− lµ ©m thanh (audio) t−¬ng t¸c.Nh÷ng vÊn ®Ò nµy sÏ ®−îc trao ®æi trong phÇn tiÕp theo. Thùc tÕ cã rÊt nhiÒu sù t−¬ng tù. trong ®ã nhµ cung cÊp dÞch vô kh«ng chØ cung cÊp c¸c ®−êng thuª bao tíi m¹ng Internet toµn cÇu mµ cßn cung cÊp c¸c tuyÕn (thùc hoÆc ¶o) cã b¨ng th«ng dµnh riªng cho c¸c kh¸ch hµng ®Æc biÖt.

nh−ng tr−íc ®ã ng−êi ta ®· nç lùc ®Ó kÕt hîp c¸c m¹ng tho¹i vµ sè liÖu (thËm chÝ c¶ h×nh ¶nh) thµnh mét m¹ng hîp nhÊt. Nh−ng kh«ng nhÊt thiÕt ng−êi ®äc ®· cã nÒn t¶ng hay ®−îc ®µo t¹o tõ tr−íc. thu nhËp vµ chi phÝ cïng víi c¸c khÝa c¹nh cña VoIP thµnh mét c¬ cÊu tæ chøc thèng nhÊt. b¾t ®Çu tõ c¸c kh¸i niÖm hÕt søc c¬ b¶n. Ch−¬ng nµy nghiªn cøu xem tho¹i t−¬ng tù ®−îc sè ho¸ nh− thÕ nµo. nh÷ng vÊn ®Ò ®ã ®· lµm cho VoIP trë thµnh mét trong nh÷ng chñ ®Ò nãng hæi nhÊt hiÖn nay. vµ gÇn ®©y nã ®−îc hoµn thiÖn. ®ång thêi xem xÐt ®Õn c¸ch sö dông c¸c dÞch vô fax. Ch−¬ng 2: C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè. C¸c ch−¬ng cña quyÓn s¸ch nµy ®−îc tæ chøc nh− sau: Ch−¬ng 1: Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP. Cã rÊt nhiÒu s¸ch vÒ VoIP cho nh÷ng ng−êi dïng IP vµ mét sè s¸ch vÒ VoIP cho nh÷ng ng−êi dïng PSTN nh−ng kh«ng cã quyÓn s¸ch nµo vÒ VoIP cho nh÷ng ng−êi b×nh th−êng. C¸c khÝa c¹nh kh¸c cña c¬ cÊu nµy sÏ ®−îc bµn ®Õn chi tiÕt h¬n ë nh÷ng ch−¬ng kh¸c. c¸ch bè trÝ khu vùc cho th−¬ng m¹i vµ d©n c−. Do ®ã cuèn s¸ch nµy sÏ cè g¾ng lµm s¸ng tá vµ soi râ c¸c thuËt ng÷ còng nh− kh¸i niÖm ®−îc sö dông trong VoIP. Bèn khÝa c¹nh cña VoIP ®−îc th¶o luËn chi tiÕt. vµ song song víi hiÖn t−îng nµy lµ m¹ng Internet toµn cÇu còng ®ang lín m¹nh dÇn lªn. C¶ hai lÜnh vùc PC vµ WWW ®· ®−îc nghiªn cøu ®Çy ®ñ. §©y lµ lý do t¹i sao quyÓn s¸ch ®Æc biÖt vÒ VoIP nµy ®−îc viÕt ra. Nã ®−îc b¾t ®Çu b»ng viÖc so iii . BÊt cø ai ®· tõng gäi ®iÖn tho¹i hay ®¨ng nhËp vµo Internet ®Òu cã thÓ ®äc quyÓn s¸ch nµy. bëi v× c¸c thuËt ng÷ vµ kh¸i niÖm trong VoIP ®−îc tæ hîp tõ c¸c kh¸i niÖm trong m«i tr−êng tho¹i cña PSTN vµ sè liÖu cña Internet. Ai cã kiÕn thøc kü thuËt tèt th× cµng tèt. Trªn thùc tÕ thÕ giíi ngµy nay t¹o nªn mét nÒn kinh tÕ toµn cÇu. Ch−¬ng nµy b¾t ®Çu b»ng viÖc ®iÒu tra nghiªn cøu c¸c gi¸ trÞ cña dÞch vô tho¹i tõ mét viÔn c¶nh thÕ giíi. Sè l−îng m¸y tÝnh c¸ nh©n (PC) t¨ng lªn còng gãp phÇn cho sù ph¸t triÓn ®ã vµ ®ång thêi lµ sù bïng næ cïng víi sù tiÕn tíi WWW (World Wide Web). QuyÓn s¸ch nµy cã cÊu tróc ®−îc x©y dùng tõ c¸c chñ ®Ò ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p h¬n vµ ®Æt r¶i r¸c trong c¸c ch−¬ng cho ng−êi ®äc quen thuéc víi m¹ng tho¹i còng nh− ng−êi ®äc quen thuéc víi m¹ng sè liÖu. liªn kÕt lÉn nhau. ViÖc ®−a ra c¸c quy t¾c vµ b·i bá c¸c quy t¾c ®ãng vai trß mÊu chèt trong qu¸ tr×nh th¶o luËn ë ®©y. cã chó ý ®Õn c¸c trung t©m cuéc gäi (call center). víi sù chó ý ®Õn viÖc tiÕp thÞ tõ xa (telemarketing) (cã lÏ cßn khã nghe h¬n c¶ lêi qu¶ng c¸o “tiÕt kiÖm mét kho¶n tiÒn lín trªn kho¶ng c¸ch xa”). Ch−¬ng nµy xem xÐt sù hÊp dÉn cña VoIP víi mét lo¹t c¸c viÔn c¶nh kh¸c nhau. tÊt nhiªn. Cuèi ch−¬ng 1 sÏ l−ít qua vÒ nh÷ng vÊn ®Ò kü thuËt. TiÕp theo néi dung cña ch−¬ng sÏ ®−a ra mét m« h×nh cho VoIP.Lêi nãi ®Çu Sù quen thuéc nµy ®Æc biÖt kh«ng ph¶i ®óng nh− thÕ. trong c¸c m«i tr−êng ®ã “ng«n ng÷” truyÒn thèng ®−îc sö dông riªng biÖt. kinh tÕ vµ c¸c nh©n tè x· héi. Ch−¬ng 1 sÏ dÇn kh¸m ph¸ ra nh÷ng ®iÒu l«i cuèn cña VoIP vµ ®iÖn tho¹i Internet.

§ång thêi còng tr×nh bµy ®Çy ®ñ vÒ qu¸ tr×nh lÊy mÉu. ViÖc sè ho¸ tho¹i kh¸c nhiÒu so víi viÖc gãi ho¸ tho¹i (packetizing).Lêi nãi ®Çu s¸nh gi÷a m¹ng ®iÖn tho¹i t−¬ng tù vµ m¹ng ®iÖn tho¹i sè ®ång thêi còng tr×nh bµy c¸c ý t−ëng cho phÐp ng−êi ®äc cã thÓ n¾m ®−îc sù kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a c¸c thiÕt bÞ m¹ng nh− c¸c modem vµ c¸c DSU/CSU. Ch−¬ng nµy cè g¾ng t¹o ra mét sù kh¸c biÖt nhá b»ng c¸ch thõa nhËn c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ Internet vµ c¸c bé ®Þnh tuyÕn. Ch−¬ng nµy còng chØ ra lý do cña viÖc sè ho¸ vµ giíi thiÖu c¸c bé chip xö lý tÝn hiÖu sè (DSP) ®−îc xem lµ chç dùa cña viÖc ph¸t triÓn VoIP. ViÖc sö dông SS7 ®Ó thiÕt lËp vµ duy tr× c¸c kÕt nèi tho¹i trong PSTN ®−îc giíi thiÖu tr−íc iv . ë ®©y còng tr×nh bµy ng¾n gän vÒ lÞch sö cña hÖ thèng ®iÖn tho¹i Bell nh»m t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi h¬n trong viÖc t×m hiÓu vÒ cÊu tróc PSTN. ChÊt l−îng tho¹i ®−îc nghiªn cøu vµ ®−a ra mét cuéc kh¶o s¸t vÒ c¸c kü thuËt hiÖn t¹i cã liªn quan ®Õn néi dung cña ch−¬ng. Mét sè vÊn ®Ò vÒ c¸c LEC. c¸c trung kÕ vµ c¸c chuyÓn m¹ch. TÊt c¶ sù kh¸c nhau gi÷a trung kÕ tho¹i sè vµ trung kÕ tho¹i t−¬ng tù ®−îc ph©n tÝch ë ch−¬ng nµy. PhÇn tiÕp theo trong ch−¬ng nµy sÏ giíi thiÖu hai m¹ng chuyÓn m¹ch gãi phi kÕt nèi ®ã lµ m¹ng b¸o hiÖu SS7 cho PSTN vµ Internet. ®−a ra nhËn xÐt vµ kÕt luËn r»ng tho¹i 64kb/s PCM vÉn lµ tiªu chuÈn tho¹i sè phæ biÕn nhÊt. Nã dÉn tíi viÖc th¶o luËn vÒ c¸c m¹ng b¸o hiÖu trong PSTN.25 nh− mét tiªu chuÈn quèc tÕ cho c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi c«ng céng. Ch−¬ng nµy khÐp l¹i b»ng viÖc tr×nh bµy c¸c c«ng nghÖ DSP míi h¬n ®−îc thiÕt kÕ ®Ó sè ho¸ tho¹i ë tèc ®é thÊp h¬n 64kb/s. l−îng tö ho¸ vµ m· ho¸. phÝ truy cËp vµ c¸c kh¸i niÖm kh¸c ®Ó t¹o nªn thÕ giíi PSTN ngµy nay. Ch−¬ng nµy gi¶i thÝch vÒ viÖc t¹i sao viÖc x©y dùng vµ ®iÒu khiÓn c¸c m¹ng tho¹i gãi l¹i gÆp khã kh¨n h¬n nhiÒu so víi c¸c m¹ng cung cÊp c¸c kªnh tho¹i sè. cè g¾ng nhÊn m¹nh c¸c ®Æc ®iÓm gièng vµ kh¸c nhau gi÷a PSTN vµ Internet. Ch−¬ng nµy b¾t ®Çu b»ng viÖc xem xÐt cÊu tróc cña PSTN víi viÖc tr×nh bµy chi tiÕt vµo m¹ch vßng thuª bao. CLEC vµ c¸c ISP ®−îc ph©n tÝch cïng víi c¸c LATA. Thùc tÕ cã rÊt nhiÒu m« t¶ vÒ chøc n¨ng vµ lÞch sö cña m¹ng ®iÖn tho¹i. Ch−¬ng 3: §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet. Ch−¬ng 4: C¬ së tho¹i gãi. ngoµi ra c«ng nghÖ truyÒn dÉn SONET/SDH còng ®−îc giíi thiÖu ë ®©y. Më ®Çu cña ch−¬ng lµ viÖc ph©n tÝch sù kh¸c nhau gi÷a chuyÓn m¹ch kªnh vµ chuyÓn m¹ch gãi ®ång thêi giíi thiÖu X. TiÕp ®ã ch−¬ng nµy tr×nh bµy thùc tÕ c¸c DSP sè ho¸ tho¹i ra sao. TiÕp theo sÏ nghiªn cøu vÒ d¹ng vµ chøc n¨ng cña sè ®iÖn tho¹i ë B¾c Mü ®Ó hiÓu ®−îc ®iÒu g× sÏ x¶y ra khi h×nh thµnh mét cuéc gäi (vµ so s¸nh víi viÖc göi c¸c gãi Internet).

h×nh ¶nh ®éng vµ ©m thanh trªn Web. NÕu trong ch−¬ng 3 tr×nh bµy vÊn ®Ò vÒ b¸o hiÖu víi nh÷ng ng−êi quen thuéc víi viÖc ®Þnh tuyÕn th× ch−¬ng nµy gi¶i thÝch kh¸i niÖm m¹ng phi kÕt nèi víi nh÷ng ng−êi ®· quen thuéc víi c¸c cuéc gäi ®iÖn tho¹i th«ng th−êng.25) vµ c¸c m¹ng cã c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®−îc xem nh− lµ c¸c nót m¹ng (nh− Interrnet). v . Hai m¹ng cã vÎ hÕt søc kh¸c nhau nh−ng l¹i cã nhiÒu ®Æc ®iÓm vµ tÝnh chÊt chung. Ch−¬ng 5: C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i. PhÇn nµy còng tr×nh bµy vÒ bé giao thøc Internet TCP/IP. §iÒu nµy t¹o gióp cho ng−êi ®äc hiÓu mét c¸ch thÊu ®¸o h¬n vÒ viÖc tÝch hîp VoIP víi Web còng nh− viÖc ®iÒu khiÓn c¸c trung t©m cuéc gäi ®Õn vµ vßng ngoµi vµ viÖc tÝch hîp VoIP ®ãng vai trß nh− thÕ nµo trong mét trung t©m ®iÒu khiÓn cuéc gäi/Web site ®−îc tæ hîp tho¹i/Web hiÖn ®¹i. PhÇn nµy giíi thiÖu c¸c kh¸i niÖm cña c¸c nót m¹ng trong mét m¹ng phi kÕt nèi vµ bµn ®Õn c¸c ®Æc tr−ng cña c¸c bé chuyÓn m¹ch còng nh− c¸c bé ®Þnh tuyÕn. bao gåm c¶ dÊu hiÖu nhËn biÕt vµ ho¹t ®éng cña c¸c giao thøc TCP/IP chung. Ch−¬ng nµy b¾t ®Çu víi c¸c tr×nh bµy chi tiÕt h¬n vÒ c¸c kªnh vµ c¸c kÕt nèi còng nh− c¸c ý t−ëng thiÕt lËp viÖc sö dông c¸c kªnh ¶o ®èi víi c¸c m¹ng gãi. §©y lµ mét ch−¬ng cã liªn quan ®Õn ch−¬ng 3 (giíi thiÖu PSTN víi nh÷ng ng−êi ®· quen thuéc víi Internet vµ c¸c giao thøc cña nã). §iÒu nµy còng t−¬ng tù víi viÖc bæ sung Web vµo mét trung t©m ®iÒu khiÓn c¸c cuéc gäi ®Õn phôc vô cho c¸c nhu cÇu vµ hç trî kü thuËt hoÆc mét trung t©m cuéc gäi ®i sö dông cho viÖc tiÕp thÞ tõ xa. mét tiªu chuÈn quèc tÕ cung cÊp mét sè tÝnh n¨ng cÇn thiÕt trong m¹ng tho¹i gãi. ba ph−¬ng ph¸p thùc hiÖn viÖc ®ã ®−îc nªu ra vµ kÕt qu¶ lµ kh¶ n¨ng “Web VoIP ” ®Çy ®ñ. PhÇn chÝnh cña ch−¬ng nµy ®ã lµ xem xÐt c¸c vÊn ®Ò cÇn ®−îc gi¶i quyÕt ®Ó viÖc gãi ho¸ tho¹i cã hiÖu qu¶. Sau khi xem xÐt lý do cho phÐp tho¹i trªn Web. Ch−¬ng nµy tr×nh bµy viÖc sö dông VoIP ®Ó bæ sung kh¶ n¨ng tho¹i cho mét Web site. Ngoµi ra trong ch−¬ng nµy còng ®Ò cËp ®Õn mét sè so s¸nh gi÷a c¸c m¹ng cã c¸c bé chuyÓn m¹ch ®−îc xem nh− lµ c¸c nót m¹ng (nh− X. B¶y khÝa c¹nh kh¸c nhau cña tho¹i sè ®−îc ®−a ra xem xÐt vµ mçi khÝa c¹nh sÏ cã mét gi¶i ph¸p cho phÐp tho¹i cã thÓ ®−îc truyÒn trong c¸c m¹ng gãi. Ch−¬ng 6: C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i. Ch−¬ng nµy khÐp l¹i b»ng viÖc giíi thiÖu chi tiÕt vÒ Word Wide Web bao gåm ®å ho¹. nghiªn cøu thø nhÊt kh¶o s¸t vÒ c¸c trung t©m hç trî c«ng nghÖ vµ thø hai lµ kh¶o s¸t vÒ nhu cÇu tho¹i t−¬ng t¸c. c¶ hai vÊn ®Ò nµy ®Òu ®−îc xem xÐt ë ®©y.729B. Cã hai tr−êng hîp nghiªn cøu øng dông VoIP cho trung t©m cuéc gäi nh− sau. C¸c ý t−ëng chuÈn quan träng vÒ gãi vµ datagram còng ®−îc xem xÐt.Lêi nãi ®Çu vµ sau ®ã sÏ tr×nh bµy lÞch sö kh¸ ng¾n gän cña Internet. Ch−¬ng nµy khÐp l¹i b»ng giíi thiÖu vÒ chuÈn G. §©y lµ ®Æc ®iÓm quan träng v× c¸c cuéc gäi VoIP th−êng sÏ liªn quan ®Õn c¶ m¹ng b¸o hiÖu SS7 vµ m¹ng Internet.

Ch−¬ng nµy th¶o luËn vÒ c¸ch sö dông ®iÖn tho¹i IP nh− mét c¸ch ®Ó quay sè tíi c¸c tæng ®µi c¸ nh©n (PBX) cho c¸c v¨n phßng hay tr−êng ®¹i häc. Cuèi cïng lµ phÇn tr×nh bµy chi tiÕt vÒ mét sè vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn c¸c Web site hç trî tho¹i vµ c¸c trung t©m ®iÒu khiÓn cuéc gäi. vµ ®Õn viÖc thiÕt lËp c¸c kÕt nèi. Ch−¬ng nµy xem xÐt c¸c thµnh phÇn chøc n¨ng. Ch−¬ng nµy còng bµn ®Õn c¸c trë ng¹i riªng ®èi víi dÞch vô tho¹i qua m¹ng LAN. Ch−¬ng 8: Gateway tho¹i IP. vµ c¸c yªu cÇu vÒ m¹ng. Ch−¬ng nµy tiÕp tôc tr×nh bµy c¸ch b¸o hiÖu mµ c¸c Gateway sö dông ®Ó truyÒn th«ng víi PSTN vµ m¹ng SS7 vµ tr×nh bµy ho¹t ®éng cña MGCP nh− mét gi¶i ph¸p cho c¸c Gateway VoIP xuÊt hiÖn gièng nh− c¸c chuyÓn m¹ch ®iÖn tho¹i tiªu chuÈn ®èi víi PSTN.Lêi nãi ®Çu Ch−¬ng nµy kÕt thóc b»ng viÖc xem xÐt vÒ c¸c trung t©m cuéc gäi ph©n t¸n sö dông VoIP vµ nghiªn cøu s¬ qua vÒ viÖc liÖu c¸c Web site vµ trung t©m ®iÒu khiÓn cuéc gäi cã thÓ ®Æt l¹i gÇn nhau h¬n kh«ng so víi tr−íc khi sö dông VoIP. TiÕp sau lµ tr×nh bµy vÒ m«i tr−êng cña mét m¹ng LAN ®iÓn h×nh. bao gåm c¶ viÖc th¶o luËn vÒ vai trß truyÒn thèng cña PBX trong mét tæ chøc. thiÕt kÕ bªn trong vµ ho¹t ®éng cña c¸c thµnh phÇn quan träng nhÊt cña hÇu hÕt c¸c m¹ng VoIP.323 lµ nÒn t¶ng phæ biÕn nhÊt cho viÖc thùc hiÖn hÖ thèng ®iÖn tho¹i IP vµ tÊt c¶ c¸c khÝa c¹nh cña H. Ch−¬ng nµy ®−îc khÐp l¹i víi mét sè tãm t¾t vÒ chÊt l−îng dÞch vô (QoS) trong c¸c m¹ng IP bao gåm nh÷ng xem xÐt vÒ c¸c dÞch vô thuéc lo¹i DiffSer vµ chÊt l−îng dÞch vô (QoS) ®−îc hç trî trong IPv4 vµ IPv6. KÕt thóc ch−¬ng lµ mét m« t¶ ng¾n gän vÒ vai trß cña c¸c gatekeeper vµ mèi liªn quan cña chóng víi c¸c thiÕt bÞ Gateway. nh− viÖc thiÕu hôt c¸c thiÕt bÞ chÝnh.323 ®−îc tr×nh bµy. Ch−¬ng 7: Tiªu chuÈn cho tho¹i IP. ®Õn viÖc ®iÒu khiÓn b¸o hiÖu. B¾t ®Çu b»ng viÖc xem xÐt c¸c ®Æc ®iÓm riªng biÖt cña m«i tr−êng PBX. tõ c¸c gi¶i ph¸p ®¬n gi¶n nhÊt chØ dïng phÇn mÒm cho ®Õn c¸c card VoIP dïng cho viÖc tÝch hîp tho¹i gãi vµo c¸c chuyÓn m¹ch PBX cã s½n. Ch−¬ng 9: §iÖn tho¹i LAN. Giao thøc giao vËn thêi gian thùc (RTP-Real-Time Transport Protocol) vµ giao thøc ®iÒu khiÓn thêi gian thùc (RTCP-Real-Time Control Protocol). ®Õn c¸c gateway. Ch−¬ng nµy tiÕp tôc víi viÖc tr×nh bµy SIP nh− mét ph−¬ng ¸n kh¸c thay thÕ H. Ch−¬ng nµy ®i vµo chi tiÕt hai hä tiªu chuÈn quan träng cho VoIP vµ ®iÖn tho¹i IP ®ã lµ H. TÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò chi tiÕt cña kiÕn tróc SIP ®−îc xem xÐt nh− ®Æt tªn vµ ®¸nh ®Þa chØ. c¶ hai giao thøc nµy ®−îc sö dông cïng víi H. tõ c¸c lo¹i ®Çu cuèi. tõ ®ã xem xÐt sù thÝch hîp vµ nh÷ng thiÕu sãt cña m«i tr−êng m¹ng LAN cho dÞch vô tho¹i. H.323 vµ giao thøc khëi t¹o phiªn (SIP-Sesion Initialization Protocol). ®ång thêi ®−a ra c¸c gi¶i ph¸p gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò ®ã.323 ®Ó thùc hiÖn ®iÖn tho¹i IP còng ®−îc xem xÐt trong phÇn nµy. vi . vÊn ®Ò vÒ ®Þnh tuyÕn.323 cña ITU-T.323. Ch−¬ng nµy b¾t ®Çu b»ng viÖc chØ ra nh÷ng g× sÏ x¶y ra khi mét cuéc gäi IP ®−îc t¹o ra vµ sau ®ã giíi thiÖu hä giao thøc H. C¸c m« h×nh thiÕt kÕ Gateway kiÓu kh¸c nhau ®−îc xem xÐt sau ®ã.

Vai trß cña b¨ng th«ng lµ mét th«ng sè QoS c¬ b¶n sÏ ®−îc lµm râ vµ c¸c th«ng sè QoS cña m¹ng vii . Kh¸i niÖm mét cuéc gäi VoIP trªn Internet lµ miÔn phÝ cÇn ®−îc xem xÐt. S¸u th«ng sè QoS ®−îc giíi thiÖu vµ gi¶i thÝch lµ b¨ng th«ng. ®¶m b¶o chÊt l−îng vµ c¸c tho¶ thuËn vÒ cÊp dÞch vô còng ®−îc bµn tíi. nã dÉn tíi viÖc cÇn ph¶i bµn xem liÖu c¸c kh¸ch hµng sö dông dÞch vô ®iÖn tho¹i Internet ph¶i tr¶ c−íc nh− thÕ nµo. mÊt m¸t th«ng tin. chóng ta chuyÓn sang bµn vÒ c¬ së c¸c giao thøc T. NhiÒu ph−¬ng ¸n ®−a ra ®Ó gi¶i quyÕt sù t−¬ng ®−¬ng trong viÖc thanh to¸n toµn cÇu cho dÞch vô tho¹i Internet còng ®−îc bµn ®Õn chi tiÕt. CÊu tróc LATA ë Mü ®· ®−îc thö nghiÖm vµ tr¸i ng−îc víi nh÷ng g× ë c¸c n−íc kh¸c. Ch−¬ng 10: DÞch vô Fax qua Internet. C¸c kh¸i niÖm cã liªn quan quan träng nh− ®é mÞn. ®ång thêi nh×n nhËn vÒ vai trß cña c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô fax d−a trªn giao thøc IP. vµ xem xÐt ®Õn c¸c kh¶ n¨ng hÖ thèng ®iÖn tho¹i ®ang ®−îc triÓn khai nµy høa hÑn t¹o ra mét cuéc c¸ch m¹ng trong t−¬ng lai. TiÕp theo lµ phÇn tr×nh bµy vÒ c¸c kÕt qu¶ cña ITU-T vµ IETF trong viÖc t¹o ra c¸c chuÈn cã thÓ dïng cho viÖc truyÒn Fax qua IP. Ch−¬ng nµy b¾t ®Çu b»ng mét c¸i nh×n s¬ l−îc vÒ hÖ thèng ®iÖn tho¹i toµn cÇu sö dông PSTN vµ sù hÊp dÉn trong viÖc sö dông VoIP trªn Internet toµn cÇu ®Ó sÎ bít l−u l−îng cho c¸c cuéc gäi quèc tÕ.38 vµ IETF IFax kh«ng n»m trong néi dung cña ch−¬ng nµy. vµ b¶o mËt. Dù phßng QoS ®−îc ®Þnh nghÜa nh− kh¶ n¨ng cña nh÷ng ng−êi sö dông ®Ó ®Þnh râ gi¸ trÞ cña c¸c th«ng sè cô thÓ. Ch−¬ng 11: International Internet Bypass. vµ tiÕp tôc gi¶i thÝch lý do t¹i sao trong m«i tr−êng th−¬ng m¹i ngµy nay ng−êi ta vÉn chÊp nhËn dÞch vô fax. jitter. trªn mét c¬ së cã tÝnh chÊt riªng lÎ ®èi víi tõng øng dông. Sau khi xem xÐt chi tiÕt lîi Ých vµ vai trß cña dÞch vô fax. Sù kh¸c biÖt gi÷a cÊu tróc cña m¹ng toµn cÇu PSTN vµ c¸c nhµ cung cÊp Internet (ISP) sÏ ®−îc lµm s¸ng tá víi môc ®Ých nghiªn cøu gi¸ trÞ cña tho¹i qua Internet vµ tho¹i PSTN.4 trong kü thuËt fax. ViÖc ®−a ra c¸c vÊn ®Ò cã tÝnh kh«ng quy t¾c vµ riªng t− trªn ph¹m vi toµn cÇu còng ®−îc ®Ò cËp tíi. Ch−¬ng nµy còng quan t©m ®Õn viÖc xem xÐt c¸c lo¹i s¶n phÈm kÕt nèi fax cã s½n trªn thÞ tr−êng. Chñ ®Ò nµy dÉn tíi xem xÐt kü l−ìng ®Õn viÖc ph©n chia. C¸c chuÈn T. Ch−¬ng 12: ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP.30 vµ T.Lêi nãi ®Çu PhÇn cuèi cña ch−¬ng ®−îc kÕt thóc cïng nghiªn cøu c¸c lîi Ých mµ c¸c nhµ ph¸t triÓn dÞch vô tho¹i qua LAN cã thÓ hy väng. KÕt thóc ch−¬ng lµ nh÷ng xem xÐt viÖc chuyÓn t¶i tho¹i qua Internet nh− mét lo¹i h×nh tho¹i IP vµ nghiªn cøu c¸ch tho¹i ®i qua Internet nh− mét ph−¬ng ¸n cã gi¸ c−íc thÊp h¬n. ®Æc biÖt lµ b¨ng th«ng. Ch−¬ng nµy b¾t ®Çu b»ng viÖc xem xÐt kü l−ìng nh−ng cÇn thiÕt kh¸i niÖm chÊt l−îng dÞch vô (QoS) khi kh¸i niÖm nµy ®−îc ¸p dông vµo mét m¹ng cô thÓ. ®é trÔ. ®é kh¶ dông. gi¶i thÝch viÖc t¹i sao trong hÖ thèng VoIP l−u l−îng fax kh«ng ®−îc ®èi xö nh− l−u l−îng tho¹i. quyÒn h¹n truy cËp vµ sù tho¶ thuËn quèc tÕ. Ch−¬ng nµy ®−îc b¾t ®Çu víi mét lÞch sö ®¸ng ng¹c nhiªn cña viÖc truyÒn fax.

Ngoµi ra ch−¬ng nµy còng xem xÐt tíi nhiÒu c¸ch nh»m lµm t¨ng QoS cña mét m¹ng IP vµ kh¶o s¸t ®Çy ®ñ c¸c trë ng¹i mµ m«i tr−êng ®Þnh tuyÕn Internet g©y ra ®èi víi ®iÖn tho¹i IP. hä ®Êu tranh ®Ó ph¸t triÓn kü thuËt míi tiÕp theo mµ nh÷ng kü thuËt ®ã sÏ lµm nªn mét cuéc c¸ch m¹ng c¸c hÖ thèng tho¹i. Ch−¬ng nµy giíi thiÖu 3 nghiªn cøu ®¬n gi¶n vÒ s¬ ®å m¹ng. Ch−¬ng nµy sÏ xem xÐt vÒ t−¬ng lai cña tho¹i qua IP vµ sù tæ hîp gi÷a l−u l−îng tho¹i vµ sè liÖu theo mét sè quan ®iÓm: cña ng−êi sö dông. Ch−¬ng 13: VÝ dô vÒ triÓn khai tho¹i IP.Lêi nãi ®Çu quan träng kh¸c còng ®−îc nghiªn cøu. ®−îc ®Ò nghÞ cho mét nhµ m¸y dÖt cÇn mét tæng ®µi néi bé PBX míi vµ mét nhµ cung cÊp dÞch vô Internet ISP mong muèn kÕt hîp thªm c¶ kh¶ n¨ng tho¹i vµ fax vµo m¹ng n»m d−íi quyÒn qu¶n lý cña hä. Ch−¬ng nµy còng bao gåm c¶ nh÷ng suy xÐt vÒ t−¬ng lai cña b¶n th©n m¹ng PSTN. chØ tiªu kü thuËt s¶n phÈm tho¹i IP. hä lµ nh÷ng ng−êi khã tÝnh víi nh÷ng thay ®æi vÒ chÊt l−îng tho¹i. viii . vµ cuèi cïng lµ c¸c nhµ kü thuËt. Ba nghiªn cøu nµy lµ kÕt qu¶ cña mét h·ng kü thuËt ®−a ra nh»m lµm gi¶m chi phÝ khi truyÒn ë kho¶ng c¸ch xa. mét m¹ng ®a dÞch vô cung cÊp rÊt nhiÒu dÞch vô h¬n hiÖn t¹i hay kh«ng. liÖu cuèi cïng nã cã trë thµnh mét m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô. Ch−¬ng 14: T−¬ng lai cña tho¹i qua IP vµ ®iÖn tho¹i Internet. hä cã lÏ ph¶i cè g¾ng ®Ó ®¹t ®−îc kÕt qu¶ cao nhÊt tõ c¸c xu h−íng héi tô.

Ch−¬ng 1 Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP .

Chóng ta thö h×nh dung mét n«ng d©n trung b×nh n¨m 1930 cã thu nhËp nhá h¬n 200 USD/1th¸ng øng víi møc l−¬ng 2400 USD/n¨m.373 kg) thÞt lîn muèi x«ng khãi cã gi¸ lµ 40 cent. chi phÝ cho dÞch vô ®iÖn tho¹i vµo kho¶ng 18 ®Õn 24 USD mét n¨m tuú theo tõng vïng. mét pound (1pound=0. Nh÷ng ng−êi nµy trao ®æi th«ng tin b»ng c¸ch viÕt th−. nh−ng cuéc gäi ®−êng dµi cã c−íc phÝ cßn cao h¬n vµ ®Æc biÖt lµ cuéc gäi quèc tÕ. Mark Twain lµ mét trong nh÷ng ng−êi ®Çu tiªn ®· l¾p ®Æt ®iÖn tho¹i ë nhµ cña «ng t¹i Hartford bang Connecticut. chi phÝ 20 USD/n¨m cho ®iÖn tho¹i lµ kho¶n tiÒn ®ñ cho Ýt nhÊt 160 b÷a ¨n hoÆc mua ®ñ thøc ¨n ®Ó sèng trong 3 th¸ng. ë Mü vµo kho¶ng nh÷ng n¨m 1930. ¤ng ta rÊt ng¹c nhiªn r»ng nh÷ng ng−êi b×nh th−êng l¹i muèn cã mét c¸i ®iÖn tho¹i trong nhµ cña hä. ng−êi ®· ph¸t minh ra ®iÖn tho¹i nh− lµ mét c«ng cô kinh doanh ®Ó c¸c nhµ s¶n xuÊt gäi nhµ cung cÊp hoÆc c¸c bÖnh viÖn gäi b¸c sü. chØ kho¶ng 40% ng−êi d©n Mü cho r»ng hä cã thÓ trang tr¶i cho dÞch vô ®iÖn tho¹i ë nhµ. Tuy nhiªn kh¶ n¨ng cã thÓ trao ®æi trùc tiÕp víi ng−êi kh«ng ë ngay c¹nh m×nh ®· lµm mª hoÆc hÇu hÕt nh÷ng ng−êi sö dông ®iÖn tho¹i. tuy nhiªn vµo thêi ®iÓm ®ã th× chi phÝ ®ã kh«ng ph¶i lµ nhá. Vµo thêi ®iÓm ®ã mét nöa gallon (1gallon=3. Alexander Graham Bell. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP C−íc phÝ cña dÞch vô ®iÖn tho¹i Chi phÝ cho dÞch vô ®iÖn tho¹i kh«ng ph¶i lóc nµo còng lµ rÎ khi so s¸nh víi c¸c chi phÝ sinh ho¹t th«ng th−êng trong gia ®×nh vµ cho phÝ kinh doanh. Kho¶n tiÒn nµy t−¬ng ®−¬ng víi 700 USD n¨m 2000. VÝ dô nh− n¨m 1927. Tr−íc ®©y ®iÖn tho¹i lµ mét c¸i g× ®ã rÊt xa xØ vµ chi phÝ cho nã lµ rÊt lín. v× vËy ®iÖn tho¹i quèc tÕ lµ mét lÜnh vùc kinh doanh ®¾t ®á. C−íc phÝ cho cuéc gäi néi h¹t ®· cao råi. ThËm chÝ ngay ®Õn gi÷a n¨m 1960.Ch−¬ng 1. nh−ng chñ yÕu vÉn lµ nh÷ng «ng chñ vµ nh÷ng nhµ qu¶n lý cã v¨n phßng riªng cÇn trao ®æi th«ng tin. C−íc phÝ ë c¸c thµnh phè miÒn ®«ng rÎ h¬n so víi c¸c thµnh phè miÒn t©y. Nh÷ng nç lùc nµy bao gåm triÓn khai diÖn réng c¸c ®−êng d©y héi nghÞ (®−êng truy nhËp hç trî nhiÒu thuª bao) vµ ¸p dông c−íc kh«ng ®æi ®èi víi dÞch vô néi h¹t ®Ó ng−êi sö dông cã thÓ x¸c ®Þnh tr−íc møc chi phÝ cho dÞch vô ®iÖn tho¹i trong ng©n s¸ch eo hÑp hµng th¸ng. mét cuéc gäi tõ New York ®i London thêi gian 5 phót sÏ cã c−íc phÝ lµ 75 USD. §ã chÝnh lµ mét trong c¸c lý do mµ tr−íc khi n−íc Mü b−íc vµo cuéc chiÕn tranh thÕ giíi lÇn thø hai n¨m 1941. C−íc phÝ nµy nghe cã vÎ kh«ng nhiÒu l¾m.78 lit) s÷a cã gi¸ kho¶ng 28 cent. cuéc gäi ®−êng dµi trong n−íc cã chi phÝ cao vµ rÊt bÊt tiÖn cho ng−êi 2 . Vµ kÕt qu¶ ®ã còng lµ do nh÷ng nç lùc phi th−êng cña c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i trong viÖc duy tr× c¸c thuª bao ®iÖn tho¹i trong thêi ®iÓm kinh tÕ suy tho¸i vµo nh÷ng n¨m ®Çu nh÷ng n¨m 1930. C¸c nhµ doanh nghiÖp còng sö dông ®iÖn tho¹i. Bell vÉn kh«ng cã ®iÖn tho¹i trong nhµ còng nh− ë v¨n phßng lµm viÖc cña m×nh chñ yÕu lµ v× «ng ta rÊt sî bÞ quÊy rµy bëi chu«ng ®iÖn tho¹i. Víi gi¸ c¶ nµy. ¤ng còng lµ mét trong nh÷ng ng−êi ®Çu tiªn phµn nµn vÒ chÊt l−îng dÞch vô kÐm. lµ n¬i mµ ngµy nay chóng ta vÉn cã thÓ ®Õn tham quan. Thùc tÕ cho ®Õn tËn khi chÕt.

Mét bøc tranh vÒ c«ng së nh÷ng n¨m 1930 vµ 1940 lµ c¸c nh©n viªn ngåi trªn c¸c bµn xÕp thµnh c¸c hµng víi m¸y ch÷ vµ ng−êi qu¶n lý ®øng ë cöa v¨n phßng. Hç trî nhiÒu cuéc gäi víi b¨ng tÇn thÊp h¬n 3. NhiÒu h¬n vµ tèt h¬n c¸c dÞch vô n©ng cao 4. Sù t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau gi÷a c«ng nghÖ. Sau ®©y chóng ta ph©n tÝch tõng −u ®iÓm cña VoIP. sè l−îng c¸c nhµ doanh nghiÖp sö dông ®iÖn tho¹i míi t¨ng m¹nh. C¸c nhµ qu¶n lý sö dông ®iÖn tho¹i vµ ®Ó lµm viÖc mét c¸ch cã hiÖu qu¶ h¬n hä trang bÞ ®iÖn tho¹i cho tÊt c¶ c¸c c«ng nh©n cña m×nh. ChØ cã ng−êi qu¶n lý míi cã ®iÖn tho¹i v× chØ cã ng−êi qu¶n lý míi cã phßng riªng ®Ó nãi chuyÖn ®iÖn tho¹i mµ kh«ng lµm phiÒn ®Õn ng−êi kh¸c xung quanh.Ch−¬ng 1. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP sö dông. Gi¶m c−íc phÝ dÞch vô tho¹i ®−êng dµi 2. vµo thêi ®iÓm mµ l−¬ng tèi thiÓu lµ 1 USD/1giê. VÝ dô nh− vµo nh÷ng n¨m 1970 vµ 1980 c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô cuéc gäi ®−êng dµi chñ yÕu tËp trung vµo c¸c doanh nghiÖp vµ chØ b¾t ®Çu tõng b−íc cung cÊp cho c¸c ®èi t−îng sö dông gia ®×nh. s¶n phÈm quèc néi t¨ng gÊp ®«i vµ nã t¹o ®iÒu kiÖn cho c«ng nghÖ ph¸t triÓn. C¸c doanh nghiÖp quyÕt ®Þnh sö dông VoIP v× hä ®Òu bÞ hÊp dÉn bëi −u ®iÓm vÒ c−íc phÝ cña dÞch vô nµy. Nh÷ng ng−êi cao tuæi kh«ng hÒ ngÇn ng¹i khi coi nh÷ng n¨m 1950 lµ nh÷ng n¨m th¸ng vµng son cña n−íc Mü. ChØ dÕn khi kÕt thóc chiÕn tranh thÕ giíi lÇn thø hai. Mét cuéc gäi ®−êng dµi th−êng ®−îc kÕt nèi nh©n c«ng gi÷a c¸c nhµ vËn hµnh m¹ng (ng−êi gäi sÏ ®−îc th«ng b¸o “t«i sÏ gäi l¹i anh khi cã thÓ kÕt nèi ®−îc víi ®Çu kia”) vµ qu¸ tr×nh ®ã sÏ kÐo dµi kho¶ng 7 ®Õn 12 phót ®Ó cã thÓ gäi tõ ®Çu nµy ®Õn ®Çu kia n−íc Mü. Khëi ®Çu ®iÖn tho¹i chñ yÕu phôc vô cho viÖc kinh doanh. Vµo nh÷ng n¨m 1950 vµ 1960. Sö dông cã hiÖu qu¶ nhÊt giao thøc IP. V× vËy c¸c −u ®iÓm cña VoIP ®Çu tiªn vµ tr−íc hÕt øng dông cho c¸c doanh nghiÖp nh−ng sau ®ã nã còng ph¶i nhanh chãng h−íng vµo c¸c ®èi t−îng sö dông gia ®×nh. NÒn kinh tÕ n−íc Mü suèt nh÷ng n¨m 1950 ph¸t triÓn nh¶y vät vµ vÊn ®Ò chÝnh cña c¸c nhµ doanh nghiÖp lµ t×m ®ñ nh÷ng ng−êi cã ®ñ tr×nh ®é ®Ó më c¸c v¨n phßng b¸n hµng míi. kinh tÕ vµ c¸c yÕu tè x· héi ®· nhanh chãng thÓ hiÖn trong thêi gian nµy. ®iÖn tho¹i ®· ®−îc trang bÞ cho tÊt c¶ c¸c bµn lµm viÖc cña nh©n viªn. 3 . tuy nhiªn sau ®ã nã x©m nhËp vµo thÞ tr−êng lµ c¸c gia ®×nh. Bèn −u ®iÓm th−êng ®−îc ®Ò cËp ®Õn cña VoIP lµ: 1. Ngay lËp tøc møc ®é ån t¨ng lªn ®ét ngét vµ gi¶i ph¸p lµ cÊp cho mçi ng−êi mét phßng nhá riªng. N¨m 1961 c−íc phÝ cho cuéc gäi tõ ®Çu nµy ®Õn ®Çu kia n−íc Mü cña h·ng AT&T ®· gi¶m xuèng cßn 12 USD/phót. Tõ n¨m 1945 ®Õn n¨m 1960.

C¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i néi h¹t th−êng lµ c¸c c«ng ty ®éc quyÒn. Víi c−íc phÝ thÊp h¬n. C−íc phÝ cña VoIP bao giê còng chØ b»ng kho¶ng 30% c−íc phÝ cña cuéc gäi qua m¹ng ®iÖn tho¹i chuyÓn m¹ch c«ng céng (PSTN). Trong m«i tr−êng cã sù c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp vÝ dô nh− m«i tr−êng c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ®−êng dµi ë Mü. Trong thùc tÕ do tÝnh ph©n t¸n tù nhiªn cña c¸c doanh nghiÖp vµ tÝnh liªn kÕt gi÷a c¸c doanh nghiÖp ®· lµm cho c¸c cuéc gäi ®−êng dµi (®−îc ®Þnh nghÜa ë ®©y lµ c¸c cuéc gäi yªu cÇu m· vïng kh¸c) trë nªn rÊt phæ biÕn h¬n tr−íc ®©y rÊt nhiÒu. V× vËy gi¶m c−íc phÝ dÞch vô tho¹i ®−êng dµi bao giê còng lµ môc tiªu xuyªn suèt. VoIP Ýt nhiÒu t¹o ra sù c¹nh tranh gi÷a c¶ c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i néi h¹t vµ c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ®−êng dµi. Nãi mét c¸ch kh¸c lµ c¸c c«ng ty ®éc quyÒn thÝch duy tr× c−íc phÝ ë møc cao ®Ó thu ®−îc lîi nhuËn cao nhÊt. hä kiÕm tiÒn b»ng c¸ch gi¶m tèi thiÓu chi phÝ. Nh− trªn ®· nãi c−íc phÝ cuéc gäi quay sè ®−êng dµi trùc tiÕp (DDD direct-distance dialing) (cã nghÜa lµ kh«ng cã sù can thiÖp cña c¸c nhµ vËn hµnh) tõ ®Çu nµy ®Õn ®Çu kia n−íc Mü lµ 12 USD/1phót. C¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i néi h¹t th−êng lµ c¸c c«ng ty ®éc quyÒn cã xu thÕ cè g¾ng duy tr× møc c−íc ®Ó tr¸nh gi¶m lîi nhuËn.Ch−¬ng 1. C¸c cuéc gäi ®−êng dµi chØ t¨ng m¹nh cho ®Õn cuèi nh÷ng n¨m 1970 khi mµ mäi ng−êi kh«ng cßn lo nghÜ ®Õn c−íc phÝ cña c¸c cuéc gäi ®−êng dµi. C¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn rÊt nhiÒu c¸c cuéc gäi ®−êng dµi. hä kinh doanh dùa trªn nguyªn t¾c lµm sao cho lîi nhuËn lµ lín nhÊt. KÕt qu¶ cña nã lµ h·ng AT&T ®· kh«ng thu ®−îc lîi nhuËn nh− mong muèn. Trong mäi tr−êng hîp. Trong ch−¬ng nµy chóng ta chØ ®Ò cËp ®Õn tÝnh c¹nh tranh cña VoIP víi dÞch vô tho¹i truyÒn thèng trªn mäi khÝa c¹nh ®Ó nã cã thÓ cung cÊp c¸c cuéc tho¹i tõ néi h¹t. Trong khi ®ã c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ®−êng dµi ë trong m«i tr−êng c¹nh tranh khèc liÖt nh− ë n−íc Mü cè g¾ng kiÕm tiÒn b»ng c¸ch gi¶m thiÓu chi phÝ ®Ó t¹o lîi thÕ c¹nh tranh víi c¸c ®èi thñ. mÆc dï tÝnh di ®éng cña c¸c gia ®×nh Mü ngµy nay yªu cÇu c¸c dÞch vô tho¹i ®−êng dµi nhiÒu h¬n rÊt nhiÒu so víi 30 n¨m tr−íc ®©y. 4 . ®−êng dµi ®Õn c¸c cuéc gäi quèc tÕ víi chi phÝ thÊp nhÊt. C−íc phÝ ®iÖn tho¹i sÏ ¶nh h−ëng ®Õn viÖc ®èi t−îng nµo sö dông dÞch vô ®ã. Lîi thÕ nµy sÏ thóc ®Èy c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i cung cÊp dÞch vô VoIP?. VÊn ®Ò nµy hiÖn vÉn cßn ®ang ®−îc tranh c·i s«i næi. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP Gi¶m c−íc phÝ dÞch vô tho¹i ®−êng dµi C¸c ®èi t−îng sö dông doanh nghiÖp th−êng hay thùc hiÖn c¸c cuéc gäi ®−êng dµi nhiÒu h¬n so víi ®èi t−îng sö dông gia ®×nh. C−íc phÝ nµy nhanh chãng gi¶m xuèng cßn 6 USD/1 phót chØ v× cã qu¸ Ýt ng−êi sö dông dÞch vô DDD. Trong phÇn tiÕp theo cña ch−¬ng nµy chóng ta sÏ xem xÐt c¸c nguyªn t¾c còng nh− mèi liªn hÖ cña ®iÖn tho¹i truyÒn thèng vµ ®iÖn tho¹i Internet. sè l−îng c¸c cuéc gäi ®−êng dµi sÏ t¨ng tuy nhiªn còng rÊt chËm. Chóng ta dÔ dµng nhËn ra ®©y lµ lîi Ých lín nhÊt cña VoIP ®èi víi c¸c doanh nghiÖp.

C¸c ®−êng truy nhËp cña c¸c doanh nghiÖp th−êng lµ c¸c kªnh tÝn hiÖu sè khi nã ra khái giao diÖn thiÕt bÞ cña hä. th× tÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù còng ®−îc sè ho¸ ngay khi nã tíi c¸c thiÕt bÞ cña m¹ng PSTN (vÝ dô nh− tæng ®µi) vµ ®«i khi viÖc nµy cßn x¶y ra tr−íc ®ã. TÊt nhiªn nhiÒu tæ chøc sö dông nhiÒu ®−êng DS-0 ®Ó kÕt nèi c¸c tæng ®µi néi bé (PBX) cña hä. VÊn ®Ò ë ®©y lµ tÝn hiÖu tho¹i PCM xuÊt hiÖn trong suèt thêi gian ®µm tho¹i vµ chiÕm toµn bé b¨ng tÇn. Mét trong nh÷ng nguyªn nh©n mµ tÝn hiÖu tho¹i ®−îc sè ho¸ ë tèc ®é 64 kp/s lµ ®Ó ®¶m b¶o chÊt l−îng tÝn hiÖu tho¹i. Sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i ë tèc ®é 64 kp/s th−êng ®−îc gäi lµ tho¹i PCM 64 kb/s. tuy nhiªn th−êng sö dông tèc ®é 8 kb/s do nhiÒu nguyªn nh©n sÏ ®Ò cËp sau. ®iÒu ®ã kh«ng hoµn toµn ®óng. ViÖc chiÕm toµn bé b¨ng tÇn trong toµn bé thêi gian x¶y ra ngay c¶ khi mét ng−êi im lÆng khi nghe (nÒn mét chiÒu vµ nhiÔu vÉn ®−îc sè ho¸ vµ göi ®i) hoÆc thËm chÝ ngay c¶ khi c¶ hai ng−êi ®Æt ®iÖn tho¹i vµo tr¹ng th¸i gi÷ ®−êng (hold). C¸c kªnh tho¹i nµy ®−îc gäi lµ c¸c kªnh tÝn hiÖu sè líp 0 (DS-0). Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP NhiÒu cuéc gäi h¬n víi b¨ng tÇn thÊp h¬n Chóng ta biÕt r»ng c«ng nghÖ tho¹i sè ho¸ truyÒn thèng yªu cÇu tèc ®é 64 kb/s. ViÖc sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i sÏ ®−îc ®Ò cËp ®Õn trong c¸c ch−¬ng tiÕp theo. Sù phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña khoa häc kh«ng cßn ®−îc duy tr× trong nhiÒu n¨m nh− tr−íc ®©y vµ t¹i thêi ®iÓm hiÖn t¹i ®«i khi nã chØ tån t¹i trong vµi th¸ng.Ch−¬ng 1. Mét DS-0 chØ cã thÓ mang ®−îc mét cuéc tho¹i PCM 64kb/s. Ngµy nay nhê sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ. vµ hiÖn t¹i vÉn lµ c¸c kªnh thuª riªng phæ biÕn nhÊt. C¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i th−êng chia b¨ng tÇn cña m¹ng thµnh c¸c kªnh tho¹i tèc ®é 64 kb/s. Sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i ë tèc ®é 8 kb/s th−êng chØ thùc hiÖn khi cã mét ai ®ã ®µm tho¹i thùc sù. Khi c«ng nghÖ sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i ®−îc ®−a vµo sö dông trong thùc tÕ lÇn ®Çu tiªn vµo ®Çu nh÷ng n¨m 1960 th× sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i ë tèc ®é 64 kb/s ®−îc coi lµ phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt. Ngµy nay chÊt l−îng tho¹i chÊp nhËn ®−îc (chÊt l−îng mµ cã Ýt ng−êi phµn nµn vÒ dÞch vô tho¹i) cã thÓ ®¹t ®−îc ë tèc ®é 2 kb/s. PCM lµ tÝn hiÖu ®iÒu xung m·. Tuy nhiªn nÕu thiÕt bÞ phÝa kh¸ch hµng (CPE) cã kh¶ n¨ng t¹o kªnh 5 . §©y lµ b¶n chÊt cña viÖc ghÐp kªnh ph©n chia thêi gian (TDM) sö dông trong m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. TÝn hiÖu tho¹i cã chÊt l−îng rÊt tèt cã thÓ ®¹t ®−îc ë tèc ®é nhá h¬n 64 kb/s nhiÒu lÇn b»ng c¸ch sö dông c¸c ph−¬ng thøc sè ho¸ hiÖn ®¹i. tuy nhiªn ®èi víi c¸c ®−êng truy nhËp ë gia ®×nh th× hÇu hÕt lµ c¸c kªnh tho¹i t−¬ng tù. Trong tr−êng hîp c¸c kªnh tho¹i t−¬ng tù sö dông ë c¸c gia ®×nh. Ph−¬ng ph¸p sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i thÊp h¬n 64 kb/s th−êng ®−îc gäi lµ tho¹i nÐn. 12 hoÆc 24 kªnh DS-0 thµnh mét m¹ch. §iÒu nµy vÉn ®óng khi c¸c kªnh thuª riªng DS-0 ®−îc sö dông ®Ó truyÒn d÷ liÖu nh− ®Ó kÕt nèi c¸c Router ë c¸c vÞ trÝ kh¸c nhau. tuy nhiªn kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c ph−¬ng ph¸p sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i tèc ®é nhá h¬n 64 kb/s ®Òu lµ nÐn tÝn hiÖu tho¹i PCM 64 kb/s. Th−êng ta ghÐp 6. TriÖt kho¶ng lÆng lµ c¬ chÕ quyÕt ®Þnh cña nhiÒu c«ng nghÖ nÐn nµy. Chóng ta h·y xem xÐt viÖc sö dông kªnh tho¹i DS-0 ®Ó truyÒn c¸c cuéc tho¹i gi÷a c¸c PBX.

tuy nhiªn trong thùc tÕ cã vÊn ®Ò ®Æt ra lµ: PBX cã c¸c giao diÖn ho¹t ®éng trong m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh cßn c¸c bé ®Þnh tuyÕn IP cã c¸c giao diÖn ho¹t ®éng trong m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. thËm chÝ ngay c¶ khi mét ng−êi nãi liªn tôc th× theo c¬ chÕ nÐn tÝn hiÖu tho¹i míi nã còng chØ ®−îc coi lµ nhiÒu lÇn tÝn hiÖu tho¹i xuÊt hiÖn ®ét ngét. NÕu x¶y ra sÏ lµm t¨ng ®é trÔ do kÝch th−íc h¹n chÕ cña bé ®Öm hoÆc mÊt th«ng tin do hiÖn t−îng lo¹i bá c¸c gãi. B»ng viÖc ®−a c¬ chÕ triÖt kho¶ng lÆng vµo sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i ®· t¹o ra dßng bit "bïng næ". ViÖc tèi −u ho¸ sö dông b¨ng tÇn cña mét DS-0 ®−îc thÓ hiÖn trªn H×nh 1-1. C¬ chÕ nµy t¹o ra c¸c bit tho¹i sè ho¸ dùa trªn sù xuÊt hiÖn ®ét ngét cña tÝn hiÖu tho¹i. IP lµ giao thøc ®−îc sö dông phæ biÕn nhÊt ®Ó ®Þnh tuyÕn c¸c dßng bit bïng næ tõ ®iÓm nµy ®Õn ®iÓm kh¸c. NhiÒu cuéc gäi h¬n víi Ýt b¨ng tÇn h¬n Site B PBX ChÝnh v× vËy ta gãi c¸c bit bïng næ tÝn hiÖu tho¹i vµo gãi IP. tuy nhiªn sù bïng næ tÝn hiÖu tho¹i vµ d÷ liÖu Ýt khi xuÊt hiÖn ®ång thêi. NÕu nh− gi¸ cña thiÕt bÞ ®Çu cuèi nhá h¬n c−íc thuª thªm 7 kªnh thuª riªng (ph¶i tr¶ theo hµng th¸ng) th× doanh nghiÖp ®ã cã ®éng c¬ chÝnh ®¸ng ®Ó sö dông c«ng nghÖ tho¹i míi. 6 . CÊu h×nh ë ®©y rÊt ®¬n gi¶n. c¸c gãi tin ®−îc ph©n biÖt dùa trªn phÇn mµo ®Çu vµ néi dung cña chóng sau ®ã göi chóng ®i trªn m¹ng. c¸c tæng ®µi PBX dïng chung ®−êng kÕt nèi víi c¸c bé ®Þnh tuyÕn. §ã lµ mét giao thøc trong mét bé giao thøc Internet. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP tho¹i sè tèc ®é 8 kb/s. tuy nhiªn TCP vµ IP chØ lµ mét phÇn nhá cña c¸c giao thøc t¹o nªn bé giao thøc Internet. Site A PBX Kªnh thuª riªng DS-0 64 kb/s (tr¶ c−íc hµng th¸ng theo kho¶ng c¸ch) 1 cuéc tho¹i víi tèc ®é 64 kb/s 8 cuéc tho¹i víi tèc ®é 8 kb/s H×nh 1-1. V× vËy cã thÓ truyÒn c¶ tho¹i lÉn d÷ liÖu trªn cïng mét kªnh. §ã còng chÝnh lµ VoIP gåm: nÐn vµ triÖt kho¶ng lÆng t¹o ra c¸c bit bïng næ tÝn hiÖu tho¹i.Ch−¬ng 1. C¸c gãi d÷ liÖu còng ®−îc göi ®i trong m¹ng. Bé giao thøc Internet th−êng ®−îc gäi lµ TCP/IP. khi ®ã víi cïng ®é réng b¨ng tÇn cã thÓ kÕt nèi ®−îc 8 cuéc tho¹i trªn cïng mét DS-0. Nã kh«ng cã tÝnh thùc tÕ tuy nhiªn ®©y chØ lµ vÝ dô ®¬n gi¶n ®Ó minh chøng cho kh¸i niÖm nµy. gãi vµo c¸c gãi IP vµ göi ®i trªn m¹ng IP. §iÒu ®ã t−¬ng ®−¬ng víi viÖc kh¸ch hµng ®· t¨ng kh¶ n¨ng kÕt nèi tho¹i lªn 8 lÇn. Trong h×nh nµy. ViÖc sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i ë tèc ®é 8 kb/s vÉn sö dông toµn bé b¨ng tÇn trong toµn bé kho¶ng thêi gian. T−¬ng tù nh− vËy. sù bïng næ c¸c bit còng lµ mét ®Æc ®iÓm cña c¸c øng dông sè liÖu. Trªn ®©y chóng ta ch−a hÒ ®Ò cËp ®Õn giao thøc IP. H×nh 1-2 minh ho¹ viÖc sö dông mét DS-0 ®Ó truyÒn kh«ng chØ c¸c cuéc tho¹i gi÷a hai PBX cña c«ng ty mµ nã cßn truyÒn c¸c gãi IP gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn.

M¹ng PSTN còng hç trî rÊt nhiÒu c¸c dÞch vô bæ sung. cuéc gäi tay ba. c¸c dÞch vô nµy th−êng ph¶i tr¶ c−íc phÝ bæ sung. Trong nhiÒu tr−êng hîp. Ngµy nay chóng ta khã cã thÓ tin r»ng viÖc sö dông ®iÖn tho¹i bÊm phÝm tone thay v× ®iÖn tho¹i quay xung ®−îc coi nh− lµ dÞch vô bæ sung. chê cuéc gäi. Trong khi ®ã t¹i mét sè vïng kh¸c. §Æc ®iÓm cña c¸c dÞch vô bæ sung nµy phô thuéc vµo tæng ®µi cña c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i vµ lo¹i b¸o hiÖu mµ nã sö dông. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP Khi ®ã c¸c tæng ®µi tho¹i PBX ph¶i cã c¸c giao diÖn ho¹t ®éng trong m«i tr−êng m¹ng truyÒn sè liÖu. §iÒu nµy ®−a chóng ta ®Õn −u ®iÓm thø 3 lµ: t¹o ra nhiÒu vµ hç trî tèt h¬n c¸c dÞch vô bæ sung chñ yÕu lµ cho c¸c dÞch vô sè liÖu tuy nhiªn còng cã thÓ ¸p dông cho c¸c dÞch vô tho¹i truyÒn thèng. lîi nhuËn thu ®−îc tõ c¸c dÞch vô bæ sung vÝ dô nh− dÞch vô chê cuéc gäi gi¶m sót mét c¸ch nhanh chãng. c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ph¶i qu¶ng c¸o trªn truyÒn h×nh ®Ó khuyÕn khÝch sö dông c¸c dÞch vô bæ sung. C¸c dÞch vô bæ sung th−êng cã c¸c b¶n ghi thªm ngoµi dÞch vô c¬ b¶n ®Ó phôc vô cho viÖc tÝnh c−íc cña c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô ®iÖn tho¹i. 7 . Sau ®©y sÏ ®Ò cËp ®Õn ®Æc ®iÓm vµ kh¶ n¨ng cña mét sè dÞch vô bæ sung. C¸c dÞch vô bæ sung lµ c¸c dÞch vô gia t¨ng bæ sung vµo dÞch vô tho¹i c¬ së. KÕt hîp sè liÖu vµ tho¹i trong VoIP Hç trî tèt c¸c dÞch vô bæ sung Nãi chuyÖn trªn ®iÖn tho¹i chØ lµ dÞch vô c¬ b¶n cña PSTN. M· ®Æc biÖt th−êng b¾t ®Çu b»ng phÝm * sau ®ã lµ m· kÝch ho¹t dÞch vô bæ sung. Ngµy nay c¸c dÞch vô bæ sung nµy t¸ch riªng vµ cã thÓ yªu cÇu cho tõng lÇn sö dông vµ th−êng b»ng c¸ch quay c¸c m· ®Æc biÖt tr−íc sè thuª bao.Ch−¬ng 1. Site A PBX Kªnh thuª riªng DS-0 64 kb/s (tr¶ c−íc hµng th¸ng theo kho¶ng c¸ch) Site B PBX Router 8 cuéc tho¹i víi tèc ®é 8 kb/s thªm c¸c gãi IP gi÷a hai Router Router H×nh 1-2. ngµy nay nhiÒu ng−êi coi c¸c dÞch vô bæ sung nµy lµ hiÓn nhiªn. Tr−íc ®©y c¸c dÞch vô bæ sung nµy th−êng ®−îc ghÐp thµnh nhãm vµ chØ cã thÓ tr¶ tiÒn trong c¶ th¸ng. T¹i nhiÒu vïng. c¸c dÞch vô bæ sung rÊt phæ biÕn. C¸c dÞch vô bæ sung h÷u dông h¬n ®ã lµ: chuyÓn h−íng cuéc gäi. sau khi ph¸t triÓn bét ph¸t khi míi triÓn khai. nhËn d¹ng thuª bao chñ gäi (CLIP).

2. cã thÓ lµ c« A ch¼ng h¹n. Chóng ta 8 . sau mét vµi håi chu«ng mµ kh«ng cã tr¶ lêi. Trong nhiÒu tr−êng hîp. Mét ng−êi kh«ng th−êng xuyªn nghÜ ®Õn viÖc sö dông dÞch vô chuyÓn h−íng cuéc gäi ë nhµ khi hä sang th¨m hµng xãm sÏ kh«ng bao giê nghÜ ®Õn viÖc chuyÓn h−íng ®iÖn tho¹i cña hä tíi v¨n phßng kh¸c n¬i hä cã cuéc häp. Ng−êi chñ gäi ®−îc chµo ®ãn vµ hái xem hä muèn nãi chuyÖn víi ai. V× kh¶ n¨ng xö lý rÊt lín cña c¸c m¸y tÝnh ®iÒu khiÓn c¸c PBX thÕ hÖ míi mµ hÇu hÕt chóng cã c¸c ®Æc tÝnh thËm chÝ nhiÒu ng−êi sö dông kh«ng hÒ hay biÕt. NhiÒu c«ng ty ®· thuª c¸c nhµ t− vÊn ®Ó nãi cho ng−êi sö dông biÕt c¸c dÞch vô ®−îc PBX hç trî vµ c¸ch sö dông chóng. Khi ®ã ng−êi trùc cã thÓ tiÕp nhËn lêi nh¾n. ThËm chÝ ngay c¶ khi hÖ thèng PBX ®−îc nèi víi hép th− tho¹i. §©y lµ lîi Ých chÝnh cña PBX. chóng hÇu nh− rÊt Ýt ®−îc sö dông ë gia ®×nh. cÇn ph¶i cã chøc n¨ng lùa chän ®Ó cho phÐp ng−êi chñ gäi “trë l¹i” kÕt nèi víi ng−êi trùc v× sÏ lµ kh«ng tèt nÕu ®Ó l¹i tin nh½n cho mét ng−êi kh«ng ë v¨n phßng c¶ ngµy nÕu nh− viÖc ®ã lµ khÈn cÊp. Khi c¸c ®−êng d©y bËn mäi nh©n viªn sÏ tËp trung lµm viÖc vµ kh«ng bÞ quÊy rÇy. tuy nhiªn nã ®ang nhanh chãng ®−îc thay thÕ. Lo¹i dÞch vô thø hai ®−îc biÕt ®Õn d−íi tªn “trë l¹i” vµ còng ®−îc hÇu hÕt c¸c c«ng ty vµ tæ chøc sö dông. Lo¹i dÞch vô thø nhÊt ®ã lµ mét ng−êi trùc tr¶ lêi tÊt c¶ c¸c cuéc ®iÖn tho¹i vµ nãi ®¹i lo¹i nh− “Xin kÝnh chµo quÝ kh¸ch.Ch−¬ng 1. tuy nhiªn ng−êi chñ gäi cã thÓ mÊt c¸c th«ng tin vÒ c« A vµ chØ t×m ®−îc sè ®iÖn tho¹i cña c«ng ty XYZ trªn danh b¹ (hoÆc qua hái dÞch vô danh b¹ ®iÖn tho¹i 116). ®©y lµ c«ng ty XYZ” (c©u nãi nµy cã thÓ ®−îc ghi ©m vµ ph¸t l¹i). VÝ dô nh− rÊt nhiÒu tæng ®µi PBX cã chøc n¨ng ®¸nh bËn thuª bao cho phÐp ng−êi sö dông cã thÓ ®Æt c¸c ®iÖn tho¹i trong v¨n phßng ë tr¹ng th¸i sao cho tÊt c¶ c¸c thuª bao chñ gäi gäi tíi ®Òu ®−îc cÊp ©m b¸o bËn ngay c¶ khi c¸c ®iÖn tho¹i bÞ gäi nµy ë tr¹ng th¸i rçi. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP C¸c dÞch vô bæ sung ph¸t triÓn rÊt phæ biÕn trong m«i tr−êng c¸c doanh nghiÖp. NÕu nh− chñ gäi biÕt sè më réng cña c« A th× hä cã thÓ quay trùc tiÕp. C¸c dÞch vô bæ sung ®−îc sö dông phæ biÕn trong c¸c tæng ®µi PBX cña c¸c doanh nghiÖp. t×m mét ng−êi kh¸c cã thÓ gi¶i quyÕt c«ng viÖc liªn quan ®Õn cuéc gäi ®Ó tr¶ lêi cuéc tho¹i. C¸c tæng ®µi PBX cung cÊp hai lo¹i dÞch vô chÝnh cho c¸c c«ng ty lµ: 1. tuy nhiªn cã mét nghÞch lý ®ã lµ c¸c dÞch vô bæ sung nµy kh«ng ph¶i do c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i cung cÊp. HiÖn nay vÉn cßn mét sè l−îng Ýt c¸c tæng ®µi PBX t−¬ng tù. HÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp sö dông c¸c dÞch vô bæ sung cã s½n trong tæng ®µi PBX cña hä lµ c¸c tæng ®µi chuyÓn m¹ch tho¹i néi bé mµ ngµy nay ngay c¶ c¸c doanh nghiÖp nhá còng cã thÓ trang bÞ. Gi¶ sö c« A ®i ¨n tr−a bªn ngoµi trong khi cã mét cuéc gäi trùc tiÕp ®Õn sè më réng cña c« ta. HÇu hÕt c¸c PBX ®Òu ®−îc x©y dùng dùa trªn c¸c m¸y tÝnh vµ sö dông tÝn hiÖu tho¹i sè ho¸ ë tèc ®é chuÈn 64 kb/s. cuéc gäi sÏ ®−îc chuyÓn l¹i ng−êi trùc b»ng c¸ch ®æ chu«ng trë l¹i bµn ®iÒu khiÓn trung t©m.

Trong m¹ng cã cÊu tróc kh¸ch-chñ t−¬ng øng víi c¸c giao thøc sö dông trong nã yªu cÇu tÊt c¶ c¸c thiÕt bÞ liªn kÕt ®Òu lµ kh¸ch hoÆc chñ. §èi víi c¸c øng dông tho¹i. truy nhËp ®Õn c¸c b¶n ghi c¬ së d÷ liÖu mµ ng−êi sö dông quan t©m th«ng qua mét chÊt vÊn c¬ së d÷ liÖu. Bé ®Þnh tuyÕn cã thÓ kÕt nèi m¹ng LAN gi÷a c¸c tÇng kh¸c nhau trong mét toµ nhµ hoÆc kÕt nèi LAN trªn toµn thÕ giíi. c¸c kªnh nµy lµ c¸c kªnh thuª riªng DS-0 tèc ®é 64 kb/s còng gièng nh− c¸c kªnh kÕt nèi gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn. H×nh 1-2 thÓ hiÖn c¸ch thøc chia sÎ b¨ng tÇn cña mét DS-0 cho c¶ sè liÖu lÉn tho¹i. Víi bÊt kú cÊu h×nh kÕt nèi m¹ng LAN. c¸c PC nµy sö dông cho c¸c chøc n¨ng chung nh− ®äc vµ göi c¸c th− ®iÖn tö cña ng−êi dïng. CÊu h×nh nµy ®−îc biÕt ®Õn d−íi c¸i tªn kh¸ch-chñ vµ tÊt c¶ c¸c øng dông ch¹y trªn cÊu h×nh nµy ®Òu yªu cÇu mét phiªn b¶n phÇn mÒm ch¹y trªn m¸y kh¸ch ®Ó sö dông cïng víi phiªn b¶n phÇn mÒm ch¹y trªn m¸y chñ. b»ng c¸ch gãi ho¸ tÝn hiÖu tho¹i vµ nÐn ®Ó nã cã d¹ng nh− sè liÖu. PBX ®ãng vai trß nh− lµ mét lo¹i m¸y chñ trong m¹ng LAN. HÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp ®Òu cã m¹ng LAN vµ bé ®Þnh tuyÕn ®Ó kÕt nèi c¸c PC ®éc lËp l¹i víi nhau. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP h·y xem xÐt c¸ch thøc sö dông cña c¸c doanh nghiÖp ngµy nay. Cã thÓ gi¶i ph¸p lµ ®−a PBX vµo ho¹t ®éng trong m¹ng LAN t−¬ng tù nh− mét bé ®Þnh tuyÕn vµ khi ®ã c¸c gãi tÝn hiÖu tho¹i ®−îc coi gièng nh− c¸c gãi sè liÖu th«ng th−êng vµ ®−îc xö lý nh− c¸c gãi sè liÖu. M¸y tr¹m vµ m¸y chñ ®−îc liªn kÕt víi nhau th«ng qua m¹ng LAN trong ®ã bé ®Þnh tuyÕn ®ãng vai trß nh− phÇn tö liªn kÕt c¸c vÞ trÝ riªng biÖt. Ng−êi dïng sö dông c¸c PC ®ãng vai trß nh− m¸y tr¹m trong m¹ng LAN. th−êng lµ m¹ng LAN sö dông c«ng nghÖ Ethernet ®−îc biÕt d−íi c¸i tªn 10base-T. §©y còng chÝnh lµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña VoIP. Tuy nhiªn vÊn ®Ò ë ®©y lµ lµm thÕ nµo ®Ó chia sÎ kªnh gi÷a PBX vµ bé ®Þnh tuyÕn IP trong khi PBX cã c¸c giao diÖn vµ thñ tôc t−¬ng øng víi m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh cßn bé ®Þnh tuyÕn IP cã c¸c giao diÖn vµ thñ tôc t−¬ng øng víi m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. 9 . Kªnh DS-0 sö dông ®Ó truyÒn c¶ tho¹i vµ sè liÖu ®−îc m« t¶ trªn H×nh 1-3. Trong cÊu h×nh nµy. phÇn tö ®ãng vai trß t−¬ng tù nh− bé ®Þnh tuyÕn lµ tæng ®µi PBX. C¸c kªnh kÕt nèi gi÷a c¸c PBX ®−îc gäi lµ c¸c “tie-line”.Ch−¬ng 1. bé ®Þnh tuyÕn ®ãng vai trß lµm giao diÖn kÕt nèi c¸c tr¹m lµm viÖc l¹i víi nhau. §èi víi c¸c øng dông sè liÖu. M¸y chñ trong m¹ng LAN lµ mét PC ®−îc sö dông cho chøc n¨ng ®Æc biÖt nh− l−u tr÷ toµn bé c¸c th− ®iÖn tö hoÆc c¸c b¶n ghi c¬ së d÷ liÖu cho toµn hÖ thèng. bÊt kú m¸y tr¹m nµo ®Òu cã thÓ truy nhËp ®Õn mäi m¸y chñ ®Ó lÊy th«ng tin cÇn thiÕt ®Ò thùc hiÖn mét t¸c vô nµo ®ã.

M¹ng Ethernet mµ m¹ng LAN 10Base-T th−êng ®−îc biÓu diÔn d−íi d¹ng BUS lµ ®−êng chÝnh gi÷a c¸c thiÕt bÞ nh− m¸y chñ. Mäi ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i khi triÓn khai VoIP ®Òu ph¶i l−u ý sù kh¸c biÖt gi÷a m¹ng thùc tÕ vµ c¸c h×nh vÏ ®−îc thÓ hiÖn trong s¸ch. ®©y chØ lµ biÓu diÔn logic cña m¹ng LAN. trªn cïng phÇn cøng vµ phÇn mÒm mµ ®· ®−îc sö dông cho c¸c øng dông d÷ liÖu tr−íc kia. m¸y chñ. mµ cã thÓ thùc sù ®−îc coi lµ d÷ liÖu trong nhiÒu tr−êng hîp kh¸c nhau. Tuy nhiªn mét cã d¹ng BUS logic cßn mét th× cã d¹ng liªn kÕt vËt lý h×nh sao. tuy nhiªn chóng ta rÊt Ýt khi gÆp nã trong tµi liÖu.. Chóng ta sÏ kh«ng nh×n thÊy Hub tuy nhiªn Hub hiÕm khi kh«ng cã trong cÊu h×nh cña m¹ng LAN 10Base-T. PBX ®ãng vai trß nh− Server trong m¹ng LAN Vai trß cña PBX Internet trong m¹ng VoIP cña doanh nghiÖp sÏ ®−îc tr×nh bµy kü trong ch−¬ng 9. Trong thùc tÕ m¹ng LAN 10Base-T ®−îc triÓn khai h×nh sao gåm c¸c d©y nèi m¸y chñ. Tho¹i VoIP cã thÓ ®−îc ghi. m¸y kh¸ch. l−u tr÷. Hub vµ cÊu tróc h×nh sao lµ biÓu diÔn liªn kÕt vËt lý cña m¹ng LAN. Trong cuèn s¸ch nµy còng vËy. Tuy nhiªn c¸ch vÏ nµy chØ lµ quy −íc dùa trªn c¸c chøc n¨ng cña giao thøc truy nhËp m¹ng Ethernet 10Base-T. C¸c tÝn hiÖu tho¹i ®· nÐn vµ triÖt kho¶ng lÆng kh«ng chØ ®−îc xem lµ gièng nh− d÷ liÖu liÖu. 10 . Hai kiÓu biÓu diÔn m¹ng LAN ®−îc thÓ hiÖn trªn H×nh 1-4. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP DS-0 (64 kb/s) Tho¹i vµ sè liÖu PBX Router Router PBX Client Server Client Server H×nh 1-3. Nh− ®· tr×nh bµy trªn. xö lý. chuyÓn ®æi. ThuËt ng÷ m¹ng mµ mäi ng−êi th−êng hay sö dông th−êng t−¬ng øng víi m¹ng LAN logic vµ m¹ng LAN vËt lý.Ch−¬ng 1. C¶ hai m¹ng LAN ®−îc thÓ hiÖn trªn H×nh 1-4 ®Òu cã cïng sè l−îng m¸y kh¸ch. tuy nhiªn ®iÓm cÇn l−u ý lµ m¹ng LAN Ethernet 10Base-T lµ m¹ng BUS logic trong khi thùc tÕ ho¹t ®éng nã ®−îc kÕt nèi thµnh m¹ng vËt lý h×nh sao. Router. bé ®Þnh tuyÕn ®Òu ®−îc nèi vµo BUS trung t©m nµy. Cã mét ®iÓm cÇn l−u ý trªn H×nh 1-3 ®Ó tr¸nh nhÇm lÉn víi c¸c h×nh kh¸c ®−îc sö dông trong cuèn s¸ch nµy ®ã lµ sù kh¸c nhau gi÷a m¹ng LAN ®¬n gi¶n ®−îc vÏ ra vµ m¹ng LAN triÓn khai trong thùc tÕ. Mçi d©y t−¬ng øng víi mét cæng trªn Hub vµ mçi Hub cã thÓ cã tõ 4 ®Õn hµng tr¨m cæng. m¹ng LAN 10Base-T h×nh sao trong thùc tÕ sÏ ®−îc biÓu diÔn d−íi d¹ng BUS logic. m¸y tr¹m. VoIP t¹o ra mèi quan hÖ mËt thiÕt gi÷a c¸c thiÕt bÞ tho¹i truyÒn thèng vµ c¸c thiÕt bÞ d÷ liÖu liÖu truyÒn thèng. bé ®Þnh tuyÕn tíi bé tËp trung m¹ng (Hub) trung t©m.

Sù bïng næ sö dông IP sÏ ®−îc ®Ò cËp ®Õn trong phÇn tiÕp theo.Ch−¬ng 1. sö dông sè thuª bao chñ gäi ®Ó hiÓn thÞ lªn mµn h×nh cña nã kh«ng chØ sè thuª bao mµ cßn c¶ c¸c th«ng tin liªn quan ®Õn thuª bao nµy vÝ dô nh− tªn. th«ng tin vÒ tµi kho¶n. Xu thÕ diÔn ra ngµy nay lµ tÝch hîp m¸y tÝnh vµ ®iÖn tho¹i (CTI). chuyÓn h−íng cuéc gäi vµ tÊt c¶ c¸c dÞch vô bæ sung cã thÓ cung cÊp bëi PBX ®Òu ®−îc xö lý mét c¸ch t−¬ng tù. tªn huý. th«ng tin thÎ tÝn dông. Tuy nhiªn víi c«ng nghÖ CTI. mét tæng ®µi PBX cã giao diÖn m¹ng LAN cã thÓ chuyÓn sè thuª bao chñ gäi kh«ng chØ tíi m¸y ®iÖn tho¹i cña c« A mµ cßn cã thÓ tíi m¸y tÝnh cña c« ta. VoIP lµ mét trong nh÷ng øng dông cña c«ng nghÖ CTI. (b) M¹ng vËt lý h×nh sao ThiÕt bÞ m¸y chñ VoIP trong m¹ng LAN cã thÓ hç trî c¸c dÞch vô bæ sung mµ c¸c thiÕt bÞ PBX truyÒn thèng cã thÓ cung cÊp. Web vµ c¸c øng dông trong m«i tr−êng kinh doanh ngµy nay. 10base-T LAN. Thay v× nhÊc èng nghe ®iÖn tho¹i vµ quay sè.. M¹ng LAN sÏ chuyÓn sè cÇn gäi ®Õn PBX. së thÝch. Khi bé giao thøc Internet (TCP/IP) ®−îc sö dông trong m¹ng LAN néi bé th× nã 11 . PBX sÏ thùc hiÖn cuéc gäi vµ kÕt qu¶ lµ c¶ hai ®iÖn tho¹i ®æ chu«ng cïng mét lóc. ¶nh. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP Bé ®Þnh tuyÕn Bé ®Þnh tuyÕn Hub (tõ 4 ®Õn 1000 cæng) Client Client (a) Server Client Client (b) Server H×nh 1-4. NÕu nh− thuª bao bÞ gäi bËn th× chØ cã chíp trªn mµn h×nh vµ kh«ng ¶nh h−ëng g× ®Õn ®iÖn tho¹i ®Ó bµn. (a) Bus logic. C¸c dÞch vô chê cuéc gäi. Nh−ng m¸y chñ VoIP trong m¹ng LAN hç trî nhiÒu dÞch vô bæ sung h¬n PBX thËm chÝ ngay c¶ khi PBX cã tÝch hîp c«ng nghÖ CTI. thiÕt bÞ quan träng lµ m¸y tÝnh chø kh«ng ph¶i chØ cã b¶n th©n PBX. m«n thÓ thao −a thÝch. TÊt c¶ mµ c« A ph¶i lµm lµ chØ vµ bÊm chuét vµo tªn ng−êi cÇn liªn l¹c. Mét biÓu t−îng sÏ xö lý tÊt c¶ c¸c sù kiÖn ®Õn vµ mét biÓu t−îng sÏ thùc hiÖn tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng h−íng ra khi ta nhÊn chuét vµo. Së dÜ VoIP ®¹t ®−îc tÝnh n¨ng v−ît tréi nµy lµ do tÝnh phæ biÕn cña c¸c giao thøc liªn quan ®Õn Internet. TÊt c¶ c¸c th«ng tin nµy xuÊt hiÖn trªn mµn h×nh tr−íc khi ®iÖn tho¹i rung chu«ng lÇn thø hai. Víi c«ng nghÖ CTI thËm chÝ ngay c¶ khi kh«ng ph¶i lµ VoIP. sè ®iÖn tho¹i cña ng−êi ®ã cã thÓ sÏ kh«ng xuÊt hiÖn nh− b×nh th−êng. CTI cßn cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó nh¾c nhë mét ng−êi gäi ®iÖn vÒ nhµ tr−íc khi rêi v¨n phßng vµ thËm chÝ nã cßn thùc hiÖn cuéc gäi cho b¹n. c« A cã thÓ më mét cöa sæ danh b¹ trªn PC cña m×nh vµ duyÖt qua c¬ së d÷ liÖu c¸c hîp ®ång víi kh¸ch hµng mét c¸ch dÔ dµng nh− lµ duyÖt qua danh s¸ch ®Þa chØ e-mail.. Mét m¸y tr¹m PC cã thÓ t×m kiÕm c¬ së d÷ liÖu trong m¸y chñ cña m¹ng LAN. Chóng ta h·y xem xÐt dÞch vô bæ sung kh¸c dùa trªn c«ng nghÖ CTI.

Ch−¬ng 1. C¸ch thøc ¸p dông vµo viÖc kinh doanh c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô nµy còng cã thÓ ®−îc më réng ¸p dông cho c¸c tæ chøc cña chÝnh phñ. −u ®iÓm thø t− còng lµ cuèi cïng cña VoIP sÏ thóc ®Èy viÖc triÓn khai c¸c thiÕt bÞ VoIP. Chóng ta h·y xem xÐt mét kh¸ch hµng tiÒm n¨ng lµ c« A lµm viÖc t¹i c«ng ty XYZ. Ng−êi ®¹i diÖn b¸n hµng th−êng tin t−ëng vµo c¸c th«ng tin mµ kh¸ch hµng ®äc cho hä qua ®iÖn tho¹i. c¸c trung t©m y tÕ vµ bÊt cø mét tæ chøc phi lîi nhuËn nµo cã sö dông Web site. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP th−êng ®−îc gäi lµ m¹ng Intranet. Sö dông IP mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt Nh− ®· ®Ò cËp ®Õn ë trªn. tõ ®ã tÝn hiÖu tho¹i cã thÓ ®−îc chuyÓn h−íng ®Õn ®¹i diÖn b¸n hµng ®· ®−îc lùa chän. ThËt lµ tiÖn lîi h¬n nÕu nh− cã mét hép tho¹i trªn Web site víi dßng ch÷ “nãi chuyÖn víi ®¹i diÖn b¸n hµng” cho phÐp mäi ng−êi sö dông VoIP cã thÓ nhÊn chuét. Tuy nhiªn c¸c kh¸ch hµng tiÒm n¨ng c¶m thÊy rÊt n¶n lßng víi qu¸ tr×nh ®Æt hµng qua Web site. Mét kh¸ch hµng lÊy sè ®iÖn tho¹i cña ®¹i diÖn b¸n hµng tõ Web site cña c«ng ty. Khi hai c«ng ty sö dông giao thøc TCP/IP. c¸c c¬ quan gi¸o dôc. NhiÒu kh¶ n¨ng lµ kh¸ch hµng tiÒm n¨ng nµy cã trong Web site cña c«ng ty vµ ®· tÝnh to¸n chÝnh x¸c mµu s¾c cÇn thiÕt phï hîp nhÊt víi líp dÞch vô cña c«ng ty XYZ. VoIP kh«ng chØ phôc vô cho c¸c doanh nghiÖp mµ cßn phôc vô cho bÊt cø mét m« h×nh tæ chøc nµo. C¸c ®¹i diÖn b¸n hµng cã sö dông ®iÖn tho¹i vµ cã thÓ lµ c¶ PC tuy nhiªn hä kh«ng th−êng xuyªn truy nhËp ®Õn Web site cña c«ng ty. Trong ch−¬ng 5 sÏ tr×nh bµy chi tiÕt vÒ 12 . Chóng ta sÏ ®¹t ®−îc hiÖu qu¶ rÊt cao khi kÕt hîp Internet vµ Web ®Ó cung cÊp c¸c dÞch vô bæ sung mµ c¸c tæng ®µi PBX th−êng cung cÊp. C¸c th«ng tin vÒ gi¸ c¶ lµ rÊt quan träng. s¶n phÈm hoÆc dÞch vô cã thÓ ®−îc ®Æt hµng trùc tiÕp tõ Web site. Khi ®ã m¸y chñ Web sÏ thiÕt lËp mét kÕt nèi VoIP tõ tr×nh duyÖt Web trªn m¸y kh¸ch hµng víi m¸y chñ VoIP. NhiÒu khi trang Web hiÓn thÞ lµ gi¶m 10% gi¸ b¸n lÎ chØ trong tuÇn nµy nh−ng nã kh«ng chØ ra ®iÓm b¾t ®Çu vµ kÕt thóc cña tuÇn. mét client PC ë c«ng ty nµy cã thÓ ®¨ng ký truy nhËp th«ng tin trong m¸y chñ cña c«ng ty kia vµ ®−îc gäi lµ Extranet. Mét vµi ng−êi th× ®¬n gi¶n lµ kh«ng mua bÊt cø mét thø g× trõ khi hä cã thÓ nãi trùc tiÕp vµ mÆc c¶ víi ng−êi b¸n hµng vÒ s¶n phÈm mµ hä ®Þnh mua. Trong nhiÒu tr−êng hîp. ThËt lµ trí trªu r»ng nhiÒu khi kh¸ch hµng cã th«ng tin nhê viÖc truy nhËp Web site trong khi c¸c ®¹i diÖn b¸n hµng cña c«ng ty th× kh«ng cã. hä sö dông ®−êng ®iÖn tho¹i thø hai gäi ®Õn ®¹i diÖn b¸n hµng ®Ó hái c¸c th«ng tin vÒ gi¶m gi¸ trong khi vÉn duyÖt Web site. c¸ch thøc nµy ®−îc gäi lµ th−¬ng m¹i ®iÖn tö. Toµn bé cuéc tho¹i cã thÓ ®−îc thùc hiÖn th«ng qua PC vµ ®©y chÝnh lµ dÞch vô bæ sung rÊt cã hiÖu qu¶ cña VoIP. Tãm l−îc lÞch sö ph¸t triÓn cña Internet vµ Web sÏ ®−îc ®Ò cËp ®Õn trong c¸c phÇn tiÕp theo cña ch−¬ng nµy.

TÊt c¶ ®Òu cã ®Çy ®ñ c¸c c¸i hä cÇn khi c¸c m¸y tÝnh ®−îc nèi m¹ng.Ch−¬ng 1.3) hoÆc Token Ring. C¸c PC cßn ®−îc chia thµnh nhãm PC ch¹y trªn nÒn Windows (cã thÓ phôc vô c¸c ®¹i lý b¸n hµng). Sù ph¸t triÓn cña IP g¾n liÒn víi sù ph¸t triÓn cña Internet vµ Web. C¸c giao thøc m¹ng cã d¹ng më bao gåm TCP/IP vµ nhiÒu giao thøc m¹ng LAN chuÈn quèc tÕ kh¸c vÝ dô nh− Ethernet (hay cßn ®−îc gäi lµ giao thøc m¹ng LAN IEEE 802. C¸c giao thøc më cã thÓ ®−îc cung cÊp tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau vµ chÝnh sù c¹nh tranh nµy lµm gi¶m thiÓu gi¸ cña c¸c giao thøc më. hÇu hÕt c¸c tæ chøc vµ doanh nghiÖp sö dông nhiÒu giao thøc m¹ng ®Ó kÕt nèi c¸c m¸y client víi c¸c m¸y chñ. H¬n n÷a kh«ng mét giao thøc nµo cã thÓ ho¹t ®éng tèt h¬n giao thøc cña chÝnh h·ng ph¸t triÓn vµ hç trî ®Ó ho¹t ®éng trªn m«i tr−êng thiÕt bÞ cña chÝnh hä. Tr−íc ®©y kh«ng l©u. C¸c giao thøc m¹ng cã bÒ dµy lÞch sö ph¸t triÓn tõ rÊt l©u. NÒn t¶ng cña m¹ng doanh nghiÖp lµ c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®a giao thøc. ta cã thÓ coi r»ng bé giao thøc Internet lµ nhãm giao thøc duy nhÊt cã thÓ ®−îc sö dông trong m¹ng Internet. Chóng ta chØ cã thÓ mua SNA hoÆc NetWare tõ IBM hoÆc Novell. nhãm ®èi t−îng sö dông MAC (cho c¸c nhµ xuÊt b¶n) vµ nhãm tr¹m lµm viÖc ch¹y trªn nÒn UNIX (cho c¸c nhµ nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn). Bé ®Þnh tuyÕn ®a giao thøc kh«ng thÓ kÕt nèi cho mét client sö dông NetWare truy nhËp vµo mét tr¹m chñ IBM sö dông SNA. CÇn ph¶i cã nhiÒu h¬n mét giao thøc m¹ng v× mét giao thøc m¹ng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc mäi viÖc. VÝ dô nh− giao thøc SNA cña IBM kh«ng ®−îc ph¸t triÓn cho m«i tr−êng m¹ng LAN. NhiÒu Site 2. Cã 3 ®iÒu kiÖn cÇn ®Ò x©y dùng mét m¹ng doanh nghiÖp ®ã lµ: 1. Mét bé ®Þnh tuyÕn t¹i cïng mét thêi ®iÓm cã thÓ hiÓu vµ ®Þnh tuyÕn c¸c gãi cã cÊu tróc kh¸c nhau t−¬ng øng víi c¸c lo¹i giao thøc. VÝ dô nh− IBM ®iÒu khiÓn giao thøc m¹ng SNA vµ Novell ®iÒu khiÓn giao thøc m¹ng LAN NetWare. NetWare cña Novell ho¹t ®éng rÊt kÐm trong m«i tr−êng m¹ng WAN. Hä ®Çu t− c¸c m¸y chñ. NhiÒu nÒn t¶ng phÇn cøng 3. C¸c giao thøc ®éc quyÒn chØ cã thÓ ®−îc cung cÊp bëi c¸c nhµ cung cÊp thiÕt bÞ cña h·ng triÓn khai giao thøc. §Ó cho phÐp tÊt c¶ c¸c giao thøc cã thÓ ®−îc sö dông chung trong m«i tr−êng c¸c m¹ng LAN liªn kÕt víi nhau b»ng kÕt nèi WAN. Sö dông nhiÒu giao thøc 13 . Trong sè c¸c giao thøc m¹ng ®· ®−îc biÕt ®Õn th× mét sè ®−îc coi lµ “më” trong khi mét sè giao thøc truyÒn thèng kh¸c th× l¹i bÞ coi lµ “®ãng” hay ®éc quyÒn. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP giao thøc TCP/IP. m¸y tÝnh lín. tuy nhiªn Ýt nhÊt nã cã thÓ lµm cho c¸c gãi tin NetWare vµ SNA cã thÓ ®−îc göi ®i trªn cïng mét thiÕt bÞ cïng mét kªnh kÕt nèi gi÷a hai vÞ trÝ kh¸c nhau. nhiÒu tæ chøc ®· x©y dùng m« h×nh m¹ng doanh nghiÖp. PC trong m¹ng LAN vµ tÊt c¶ chóng ®Òu ®−îc nèi m¹ng víi nhau.

Kho¶ng gi÷a nh÷ng n¨m1990. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP Mét m¹ng cã nhiÒu nÒn t¶ng bao giê còng cÇn cã bé ®Þnh tuyÕn ®a giao thøc hç trî tÊt c¶ c¸c giao thøc cÇn thiÕt. HÇu hÕt c¸c hÖ ®iÒu hµnh ch¹y trªn PC ®−îc b¸n ngµy nay ®Òu ®· tÝch hîp IP. mét PBX ®−îc ®−a vµo m¹ng LAN sö dông VoIP ®Ó hç trî kh«ng chØ c¸c dÞch vô bæ sung cña dÞch vô tho¹i truyÒn thèng cho c¸c m¸y PC client mµ nã cßn cung cÊp tèt h¬n vµ nhiÒu h¬n c¸c dÞch vô bæ sung. V× IP lµ mét giao thøc më nªn dÔ dµng t×m ®−îc mét nhµ cung cÊp thiÕt bÞ sö dông c¸c phiªn b¶n cña giao thøc IP ch¹y trªn hÇu hÕt c¸c nÒn t¶ng phÇn cøng tõ c¸c m¸y MAC ®Õn c¸c Mainframe. nÕu kh«ng th× tr−íc hÕt b¹n ph¶i truy nhËp ®Õn mét GateWay chuyªn dông. ViÖc thö nghiÖm c¸c GateWay chuyªn dông lµ mét gi¶i ph¸p tèt ®Ó cã thÓ sö dông IP ë mäi n¬i trong c¸c m¸y client vµ m¸y chñ cña c¸c c«ng ty. mäi ng−êi sö dông PC ch¹y hÖ ®iÒu hµnh Windows 3. 14 . Tr−íc khi Windows 95 tÝch hîp s½n giao thøc IP ra ®êi. c¸c m¹ng doanh nghiÖp trë thµnh m¹ng Intranet.Ch−¬ng 1. Khi tÊt c¶ c¸c client vµ m¸y chñ trong m¹ng Internet vµ Web ®Òu sö dông giao thøc IP th× c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®a giao thøc sÏ trë thµnh bé ®Þnh tuyÕn ®¬n giao thøc vµ giao thøc ®−îc hç trî sÏ lµ vµ chØ lµ IP mµ th«i. tuy nhiªn ®iÒu nµy kh«ng ph¶i lµ lu«n lu«n ®óng v× c¸c hÖ ®iÒu hµnh UNIX vµ MAC kh«ng ph¶i lµ ®· biÕn mÊt mµ tr¸i l¹i nã ®ang ®−îc phôc h−ng. Th«ng th−êng mäi ng−êi nghÜ ngay ®Õn hÖ ®iÒu hµnh Windows. T¹i sao chóng ta l¹i mua vµ sö dông mét giao thøc nµo kh¸c trong khi tÊt c¶ c¸c m¸y client vµ m¸y chñ ®Òu hiÓu giao thøc IP (§iÒu nµy kh«ng ph¶i lu«n ®óng. NÕu nh− b¹n muèn truy nhËp ®Õn mét Web site th× PC cña b¹n ph¶i sö dông giao thøc IP.1 ®Òu ph¶i bá ra 100 USD ®Ó kÕt nèi trùc tiÕp PC cña hä vµo m¹ng Internet). M¹ng Internet vµ mét phÇn cña nã ®−îc biÕt ®Õn lµ WWW kh«ng ph¶i lµ m¹ng ®a giao thøc. Së dÜ ng−êi ta sö dông IP ®Ó hç trî c¸c dÞch vô tho¹i v× IP tån t¹i ë mäi n¬i. NhiÒu vÞ trÝ kÕt nèi 2. nã chØ sö dông mét giao thøc ®ã lµ IP. IP lµ mét giao thøc më trong m«i tr−êng m¹ng Internet vµ Web. Tr−íc ®©y c¸c bé ®Þnh tuyÕn th−êng ®−îc gäi lµ GateWay tuy nhiªn kh«ng ph¶i lµ thuËt ng÷ GateWay ®−îc sö dông trong m«i tr−êng m¹ng doanh nghiÖp. TÊt nhiªn cÇn ph¶i cã GateWay nÕu muèn kÕt nèi mét client ch¹y trªn mét giao thøc m¹ng víi mét m¸y chñ ch¹y trªn mét giao thøc m¹ng kh¸c. Khi tÊt c¶ ®Òu sö dông giao thøc IP th× chØ cßn hai ®iÒu kiÖn cÇn ®Ó x©y dùng m¹ng Intranet ®ã lµ: 1. Khi chuyÓn sang sö dông giao thøc Internet. Hai ®iÒu kiÖn cÇn ®Çu tiªn cña m¹ng vÉn tån t¹i ®ã lµ nhiÒu ®iÓm kÕt nèi vµ nhiÒu nÒn t¶ng phÇn cøng cßn ®iÒu kiÖn thø ba lµ sö dông nhiÒu giao thøc bÞ lo¹i bá v× b©y giê tÊt c¶ ®Òu sö dông giao thøc IP. NhiÒu nÒn t¶ng phÇn cøng Nh− ®· tr×nh bµy ë phÇn trªn. IP kh«ng chØ lµ gi¶i ph¸p tèt mµ nã cßn lµ gi¶i ph¸p b¾t buéc ®Ó mäi ng−êi truy nhËp Internet vµ Web ®Ó thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc hµng ngµy.

Lîi Ých cuèi cïng cña VoIP lµ sö dông c¸c giao thøc IP cã hiÖu qu¶ h¬n. Tuy nhiªn ngoµi bèn −u ®iÓm chÝnh lµ: gi¶m c−íc phÝ. NÕu nh− c¸c m¹ng ®Òu sö dông giao thøc IP th× t¹i sao chóng ta kh«ng sö dông lu«n nã ®Ó truyÒn tÝn hiÖu tho¹i. TiÕp thÞ tõ xa 3. sö dông IP cã hiÖu qu¶ h¬n. TruyÒn th«ng qu¶ng b¸ trªn c¸c Web site còng rÊt phæ biÕn. b¸n vµ hç trî ®Æt 15 . Víi nÒn kinh tÕ toµn cÇu. cung cÊp tèt h¬n c¸c dÞch vô bæ sung. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP IP ®· chøng minh tÝnh thÝch øng cña nã víi c¸c ®èi t−îng sö dông phi d÷ liÖu. Kh¸i niÖm cuéc gäi ®−êng dµi ë ®©y cã thÓ ®−îc më réng ra quy m« gi÷a c¸c quèc gia vµ cuéc gäi ®−êng dµi kh«ng chØ ®¬n thuÇn lµ cuéc gäi néi ®Þa mµ nã cßn lµ cuéc gäi quèc tÕ. C¸c Web site th−êng cung cÊp h×nh ¶nh vÒ mäi thø tõ h−íng dÉn l¾p ®Æt s¶n phÈm ®Õn c¸c bøc tranh toµn c¶nh. c¸c doanh nghiÖp tr−íc ®©y chØ ®−îc coi lµ c¸c xÝ nghiÖp néi ®Þa th× ngµy nay cã thÓ më réng tiÕp thÞ. HÇu hÕt c¸c ®èi t−îng sö dông ®Òu quen thuéc víi c¸c néi dung ©m thanh vµ h×nh ¶nh cña Web site còng nh− c¸c d÷ liÖu d¹ng text cña chóng. C¸c lÜnh vùc cã liªn quan Trong phÇn tr−íc chóng ta ®· bµn vÒ bèn −u ®iÓm chÝnh cña VoIP ®Ó nã ngµy cµng trë nªn hÊp dÉn. Sau ®©y chóng ta sÏ ®i vµo ho¹t ®éng cña tõng lÜnh vùc trong c¸c m« h×nh. Cuéc gäi quèc tÕ 2. cßn cã nh÷ng lÜnh vùc cã liªn quan cÇn tr×nh bµy mét c¸ch chi tiÕt h¬n. Trong c¸c ch−¬ng cßn l¹i cña cuèn s¸ch nµy sÏ tr×nh bµy c¸c phÇn chÝnh cña m« h×nh VoIP ®Ó gióp ng−êi ®äc n¾m b¾t ®−îc c¸c c«ng nghÖ cô thÓ ®· ®−îc sö dông trong c¸c phÇn tö cña m« h×nh tæng thÓ sÏ ®−îc ®−a ra ë cuèi cña ch−¬ng nµy. Vµ tÊt nhiªn nh©n viªn nµy tr¶ lêi ®iÖn tho¹i nh−ng kh«ng truy nhËp ®Õn cïng trang Web mµ kh¸ch hµng ®ang truy nhËp ®Õn vµ kÕt qu¶ lµ lµm t¸ch rêi m¹ng d÷ liÖu vµ m¹ng tho¹i truyÒn thèng. Cuéc gäi quèc tÕ Trong phÇn tr−íc chóng ta ®· ®Ò cËp ®Õn lîi Ých cña VoIP ®èi víi c¸c cuéc gäi ®−êng dµi. Trung t©m cuéc gäi 4. Nã lµm cho ng−êi sö dông c¶m thÊy tho¶i m¸i h¬n lµ nhÊc ®iÖn tho¹i c¹nh PC cña hä cè g¾ng t×m kiÕm sè ®iÖn tho¹i ®Ó gäi vµ nãi chuyÖn víi mét nh©n viªn cña c«ng ty. thËm chÝ cho c¶ c¸c ®èi t−îng sö dông gia ®×nh.Ch−¬ng 1. Mét kh¸ch hµng truy nhËp ®Õn Web site cña c«ng ty cã thÓ nãi chuyÖn víi ®¹i diÖn b¸n hµng hoÆc víi chuyªn gia hç trî kü thuËt chØ víi mét ®éng t¸c bÊm chuét lªn phÝm cã ghi “H·y nãi chuyÖn víi t«i”. gi¶m b¨ng tÇn cÇn thiÕt. Fax qua IP Mçi lÜnh vùc nµy sÏ ®−îc xem xÐt mét c¸ch kü cµng h¬n nh»m môc ®Ých ph¸t triÓn c¸c m« h×nh VoIP cã ®Çy ®ñ c¸c −u ®iÓm cña VoIP cho c¸c doanh nghiÖp. C¸c lÜnh vùc cã liªn quan bao gåm: 1.

Bï l¹i th− ®iÖn tö cho phÐp sö dông mét c¸ch kh«n khÐo c¸c tõ kiÓu nh− “smileys” hoÆc “emoticons” ®Ó diÔn ®¹t s¸t h¬n ý ng−êi viÕt. mäi ng−êi thÝch gäi ®iÖn vÒ nhµ h¬n lµ viÕt th−. Vµ còng cã thÓ lµ mét gia ®×nh ng−êi ch©u ¸ cã c¸c thµnh viªn cña gia ®×nh kinh doanh ë c¸c n−íc ch©u ©u hoÆc mét gia ®×nh ng−êi ch©u Phi cã thµnh viªn ®ang häc ë mét tr−êng ®¹i häc ë n−íc ngoµi. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP hµng ra ngoµi ph¹m vi quèc gia cã trô së chÝnh cña nã. Trao ®æi th«ng tin th«ng qua nãi chuyÖn hiÖu qu¶ h¬n nhiÒu so víi chØ trao ®æi th«ng tin d¹ng v¨n b¶n. Tr−íc ®©y c¸c c«ng ty muèn më réng tÇm ho¹t ®éng ra ngoµi biªn giíi quèc gia rÊt lo ng¹i vÒ c−íc phÝ c¸c cuéc gäi quèc tÕ v× nã th−êng gÊp kho¶ng 10 lÇn c−íc phÝ cuéc gäi trong n−íc cã cïng kho¶ng thêi gian kh«ng kÓ ®Õn viÖc nã cã cïng kho¶ng c¸ch hay kh«ng. Tuy nhiªn d¹ng v¨n b¶n khã cã thÓ biÓu diÔn ®−îc hÕt ý ng−êi viÕt mong muèn. ch©m chäc. 16 . thËm chÝ c¶ mét ®o¹n phim. VÊn ®Ò lµ ë chç c¸c thµnh viªn gia ®×nh cÇn sö dông mét ph−¬ng thøc nµo ®ã ®Ó liªn l¹c víi nhau. ngµy nay rÊt nhiÒu mÆt hµng vµ dÞch vô thËm chÝ ®−îc tiÕp thÞ toµn cÇu bëi c¸c doanh nghiÖp cã quy m« rÊt nhá. cïng víi c¸c s¾c th¸i nh− phiÒn muén. Khi ®ã c¸ch diÔn t¶ kh«n khÐo vµ c¸c lêi chÕ nh¹o sÏ béc lé ra. Nã yªu cÇu c¶ hai phÝa ®Òu ph¶i cã m¸y tÝnh truy nhËp vµo m¹ng Internet. C¸c tÖp ®Ýnh kÌm nµy kh«ng nh÷ng yªu cÇu ng−êi sö dông cã PC truy nhËp vµo Internet mµ cßn yªu cÇu ng−êi sö dông cã kiÕn thøc sö dông c¸c ch−¬ng tr×nh øng dông ®Ó më c¸c tÖp ®Ýnh kÌm nµy.. chóng ta còng kh«ng thÓ bá qua môc ®Ých c¸ nh©n cña c¸c cuéc gäi quèc tÕ. Khi ®ã sÏ lµ rÊt kh¸c nhau gi÷a viÖc cã hay kh«ng më mét v¨n phßng b¸n hµng cho khu vùc ch©u ©u ë Paris. Ngµy nay kh«ng cã g× lµ l¹ ®èi víi mét gia ®×nh sèng bªn ngoµi n−íc Mü cã mét hay nhiÒu thµnh viªn sèng vµ lµm viÖc ë n−íc Mü..Ch−¬ng 1. Vµ nã lµ tiªu chÝ ®Ó ph©n biÖt mét c«ng ty ¨n lªn lµm ra vµ mét c«ng ty lµm ¨n lôn b¹i trong nÒn kinh tÕ toµn cÇu. 2. Th«ng th−êng ngµy nay hä hay lùa chän sö dông th− ®iÖn tö truyÒn ®i trong m¹ng Internet toµn cÇu. TiÕp thÞ ®a quèc gia sÏ h¹n chÕ ¶nh h−ëng bëi sù dao ®éng cña thÞ tr−êng kinh tÕ trong n−íc ®èi víi c«ng ty ®ã. Vµ lîi Ých ®em l¹i cña VoIP cã thÓ ®−îc ¸p dông trong t×nh huèng nµy dï ng−êi sö dông cã hay kh«ng cã PC. Kh«ng nghi ngê g× n÷a. h×nh ¶nh. C¸c th«ng tin sÏ cã hiÖu qu¶ h¬n nÕu c¸c tÝn hiÖu ©m thanh ®−îc bæ sung cïng víi c¸c dßng v¨n b¶n t−¬ng øng. SÏ lµ rÊt cã hiÖu qu¶ nÕu ta cã mét c¸ch thøc nµo ®ã ®Ó sö dông m¹ng Internet toµn cÇu kh«ng chØ ®Ó truyÒn d÷ liÖu mµ cho c¶ tho¹i quèc tÕ. NhiÒu khi th− ®iÖn tö kh«ng chØ gåm c¸c dßng text mµ nã cßn ®−îc ®Ýnh kÌm c¸c tÖp ©m thanh. MÆc dï phÇn nµy qu¸ nhÊn m¹nh vai trß cuéc gäi quèc tÕ trong ng÷ c¶nh c¸c doanh nghiÖp. Th− ®iÖn tö lµ mét ph−¬ng thøc liªn l¹c rÊt phæ biÕn tuy nhiªn nã vÉn cã nh÷ng h¹n chÕ: 1. V× vËy hÇu hÕt c¸c th− ®iÖn tö míi chØ dõng l¹i ë d¹ng v¨n b¶n. tøc giËn.

Ngµy nay viÖc tÝch hîp c¸c hÖ thèng sè liÖu (c¸c th«ng tin cã liªn quan) víi c¸c hÖ thèng tho¹i (danh b¹ ®iÖn tho¹i vµ quay sè) trë nªn rÊt phæ biÕn.”) sÏ ®−a ra nhÊt nhiÒu lùa chän cho viÖc tiÕp thÞ tõ xa tuú thuéc vµo c©u tr¶ lêi ®Çu tiªn khi b¾t ®Çu cuéc tho¹i. Vµ nhiÖm vô ®Çu tiªn vµ tr−íc hÕt cña ng−êi b¸n hµng lµ thu hót sù chó ý cña ng−êi mua. C¸c t×nh huèng nµy sÏ ®−îc cËp nhËt vµo c¬ së d÷ liÖu tiÕp thÞ tõ xa ®èi víi kh¸ch hµng ®ã víi môc ®Ých tiÕp thÞ tèt h¬n trong t−¬ng lai. ThËt lµ ng¹c nhiªn r»ng t¹i sao mét ng−êi l¹i cã thÓ l¾ng nghe vµ mua mét mãn hµng tõ mét ®¹i lý b¸n hµng qua ®iÖn tho¹i? Nguyªn nh©n chñ yÕu lµ mäi ng−êi bao giê còng chó ý h¬n vµo c¸c cuéc nãi chuyÖn kh«ng kÓ r»ng ®ã lµ nãi chuyÖn trùc tiÕp hay nãi chuyÖn qua ®iÖn tho¹i. Mét vµi ng−êi lµ chuyªn gia vÒ s¶n phÈm vµ hä chØ tham gia vµo cuèi cña cuéc ®µm tho¹i. hä tr¶ lêi c¸c c©u hái s©u h¬n vÒ s¶n phÈm vµ dÞch vô vµ ®©y lµ giai ®o¹n quan träng nhÊt cña tiÕp thÞ tõ xa. PC vµ LAN ®−îc sö dông ®Ó thùc hiÖn tiÕp thÞ tõ xa th«ng qua mét phiªn ®µm tho¹i.. Thay v× sö dông PC ®Ó x¸c ®Þnh sè tiÕp theo mµ PBX cÇn quay t¹i sao l¹i kh«ng sö dông PC vµ LAN cho toµn bé c«ng viÖc nµy? T¹i sao ta l¹i kh«ng sö dông tai nghe (cho phÐp gi¶i phãng tay cÇm èng nghe sö dông ®Ó ®−a vµo c¸c ®¸p øng t−¬ng øng víi thay ®æi trªn trang Web) trong khi PC cho phÐp rÊt dÔ thùc hiÖn viÖc nµy? 17 .Ch−¬ng 1. ë møc thÊp nã cã thÓ lµ mét cuéc gäi cña mét sinh viªn tõ ký tóc x¸ dùa trªn sè trong danh b¹ víi ®èi tho¹i d¹ng “Xin chµo! Søc khoÎ cña b¹n h«m nay thÕ nµo? T«i tªn lµ Valerie. Ho¹t ®éng tiÕp thÞ tõ xa ngµy nay phô thuéc rÊt nhiÒu vµo PC vµ LAN. Ho¹t ®éng tiÕp thÞ tõ xa (®−îc gäi mét c¸ch chÝnh x¸c h¬n lµ trung t©m cuéc gäi ®i) thay ®æi rÊt kh¸c nhau theo tõng lo¹i mÆt hµng. thØnh tho¶ng hä l¹i chuyÓn sang nãi chuyÖn vÒ së thÝch vµ thãi quen mua hµng cña kh¸ch hµng. c¸c nh©n viªn tiÕp thÞ tõ xa th−êng ngåi thµnh hµng trong c¸c cabin ®µm tho¹i th«ng qua mét PC vµ LAN ®Ó tù ®éng quay tõng sè mét. ë mét møc cao h¬n. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP TiÕp thÞ tõ xa B¸n c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô b»ng c¸ch thùc hiÖn cuéc tho¹i nãi chuyÖn víi kh¸ch hµng lµ mét lÜnh vùc kinh doanh rÊt lín. §iÓm mÊu chèt ë ®©y lµ n¾m ®−îc t©m lý kh¸ch hµng khi tiÕn hµnh tiÕp thÞ tõ xa ®Ó t¹o ra sù hÊp dÉn nhÊt cã thÓ cã. Ho¹t ®éng tiÕp thÞ tõ xa cßn lµm t¨ng h¬n n÷a hiÖu qu¶ cña viÖc sö dông kÕt hîp sè liÖu vµ tho¹i trong ho¹t ®éng tiÕp thÞ. Trong tr−êng hîp nµy. B»ng viÖc më ®Çu víi (“Xin chµo quÝ kh¸ch.”. Hä th−êng ®äc c¸c ®o¹n v¨n hiÓn thÞ trªn mµn h×nh m¸y tÝnh ®· ®−îc c¸c chuyªn gia chuÈn bÞ tr−íc.. t«i mong b¹n cã thÓ dµnh vµi phót gióp chóng t«i hoµn thµnh mét cuéc ®iÒu tra vÒ èng khãi trong nhµ b¹n. Ho¹t ®éng tiÕp thÞ tõ xa cã h¹n chÕ lµ ph¶i tr¶ tiÒn c¸c cuéc tho¹i vµ tû lÖ thµnh c«ng thÊp. ho¹t ®éng tiÕp thÞ tõ xa sö dông c¸c nhËn viªn ®−îc ®µo t¹o bµi b¶n. C¸c c©u tr¶ lêi nµy cã thÓ lµ “kh«ng cã èng khãi” hoÆc “võa th«ng èng khãi tuÇn tr−íc bëi mét c«ng ty kh¸c” hoÆc còng cã thÓ hä cóp m¸y ngay lËp tøc. t«i gäi ®iÖn xem liÖu èng khãi nhµ b¹n cã cÇn ph¶i th«ng hay kh«ng.

hµng kh«ng. M« h×nh trung t©m tiÕp thÞ tõ xa Trung t©m cuéc gäi Trung t©m cuéc gäi cã chøc n¨ng ng−îc víi trung t©m tiÕp thÞ tõ xa trong m«i tr−êng tho¹i cña mét doanh nghiÖp. C¸c mÆt hµng ®−îc giíi thiÖu th«ng qua tµi liÖu giíi thiÖu mÆt hµng cña c«ng ty vµ dùa vµo sè ®iÖn tho¹i ghi trong tµi liÖu ®Ó b¸n hµng. 18 . Tµi liÖu giíi thiÖu mÆt hµng nµy cã thÓ lµ d¹ng s¸ch in hoÆc d−íi d¹ng trang Web. CÊu tróc mét trung t©m tiÕp thÞ tõ xa ngµy nay cña mét c«ng ty ®−îc thÓ hiÖn trªn H×nh 1-5 trong ®ã mçi trung t©m ®Òu cÇn cã kÕt nèi c¶ tho¹i vµ sè liÖu.Ch−¬ng 1. ®Ó ph©n biÖt víi tiÕp thÞ tõ xa øng víi trung t©m cuéc gäi ®i. Cuéc gäi ra m¹ng PSTN Trung t©m tiÕp thÞ tõ xa PBX PSTN Trung t©m tiÕp thÞ tõ xa M¸y chñ qu¶n lý c¬ së d÷ liÖu m¹ng LAN KÕt nèi sè liÖu ®Ó lÊy th«ng tin H×nh 1-5. Tuy nhiªn khi chØ cã thuËt ng÷ "trung t©m cuéc gäi" th× nã th−êng t−¬ng øng víi lo¹i trung t©m cuéc gäi ®Õn. Nã th−êng ®−îc gäi lµ cuéc gäi “miÔn phÝ”. kh¸ch s¹n còng th«ng qua trung t©m cuéc gäi ®Ó b¸n c¸c dÞch vô mµ hä cã thÓ cung cÊp. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP VoIP ®−îc sö dông cã hiÖu qu¶ cho c¸c cuéc tho¹i cña ho¹t ®éng tiÕp thÞ tõ xa trong kinh doanh. Trung t©m tiÕp thÞ tõ xa xö lý mét l−îng lín c¸c cuéc gäi ®i phôc vô ho¹t ®éng cung cÊp hµng vµ dÞch vô hoÆc t¹o mèi lµm ¨n. C¸c c«ng ty cung cÊp dÞch vô vÝ dô nh− c¸c c«ng ty du lÞch. PhÝa nhËn cuéc gäi ph¶i tr¶ c−íc phÝ (®−îc gi¶m mét phÇn so víi cuéc gäi b×nh th−êng) cho c¸c cuéc gäi quay sè 800. tuy nhiªn ph−¬ng thøc liªn l¹c th−êng ®−îc sö dông vÉn lµ qua ®iÖn tho¹i. C¸c trung t©m cuéc gäi th−êng ®−îc biÕt ®Õn d−íi c¸i tªn trung t©m cuéc gäi ®Õn. tÊt c¶ c¸c cuéc gäi th«ng qua quay sè 800 ®Òu lµ miÔn phÝ ®èi víi thuª bao chñ gäi. C¸c doanh nghiÖp b¸n hµng vµ dÞch vô qua ®iÖn tho¹i ®· triÓn khai sö dông trung t©m cuéc gäi tõ nhiÒu n¨m tr−íc ®©y. Trung t©m cuéc gäi xö lý mét l−îng lín c¸c cuéc gäi ®Õn phôc vô viÖc b¸n hµng vµ dÞch vô hoÆc duy tr× mèi lµm ¨n. HÇu hÕt mäi ng−êi ®Òu rÊt quen thuéc víi trung t©m cuéc gäi th−êng gäi lµ sè 800. Tuy nhiªn c¸c cuéc gäi nµy th−êng lµ c¸c cuéc gäi ®−êng dµi.

trong ®ã tÊt c¶ c¸c trung t©m ®Òu cÇn cã kÕt nèi tho¹i vµ sè liÖu. Trung t©m cuéc gäi hç trî kh¸ch hµng th× ph¶i truy nhËp ®Õn h−íng dÉn cµi ®Æt vµ sö dông. b¶n ghi c¬ së d÷ liÖu øng víi kh¸ch hµng. th«ng tin tµi chÝnh vµ rÊt nhiÒu th«ng tin kh¸c th«ng qua PC vµ LAN.Ch−¬ng 1. Vµo thêi ®iÓm c¸c cuéc tho¹i ®−îc kÕt nèi tíi c¸c ®¹i lý. hä th−êng t×m sè 800 ®Ó gäi vµ yªu cÇu chØ dÉn. Khi mµ kh¸ch hµng cã mét c©u hái liªn quan ®Õn chuyÕn bay cña mét h·ng hµng kh«ng hoÆc ®Æt chÕ ®é ho¹t ®éng cña mét m¸y ghi h×nh míi hoÆc lµm c¸ch nµo ®Ó kÕt nèi mét modem míi. Mét vµi kh¸ch hµng ®−îc yªu cÇu ®−a vµo sè ®Æt hµng hoÆc m· kh¸ch hµng. HÇu hÕt c¸c trung t©m cuéc gäi ®Òu ®−îc thiÕt lËp dùa trªn ®Æc ®iÓm cña PBX lµ tù ®éng ph©n phèi cuéc gäi (ACD) ®Ó chuyÓn c¸c cuéc gäi ®Õn tíi c¸c c¸ nh©n cã liªn quan. kh¸ch hµng th−êng kh«ng cã ®ñ kiªn nhÉn ®Ó nghe hÕt 4 møc th«ng b¸o kÐo dµi trong nhiÒu phót. V× vËy kh¸ch hµng khi kÕt nèi víi trung t©m cuéc gäi cã thÓ nghe thÊy th«ng b¸o ban ®Çu: “nhÊn phÝm 1 øng víi c¸c lçi phÇn cøng” hoÆc “Ên phÝm 2 øng víi c¸c lçi phÇn mÒm”. nã cã thÓ ®−îc thùc hiÖn th«ng qua ®Þa chØ IP cña chñ gäi vµ víi VoIP. §Ó qu¶n lý tèt tÊt c¶ c¸c nguyªn nh©n t¹i sao kh¸ch hµng liªn l¹c víi trung t©m cuéc gäi. Vµ kh¸ch hµng sÏ cßn hµi lßng h¬n n÷a nÕu nh− c¸c cuéc gäi liªn l¹c ®ã lµ miÔn phÝ ®èi víi kh¸ch hµng. hå s¬ s¶n phÈm vµ c¸c th«ng tin cã liªn quan tÊt c¶ còng ®Òu th«ng qua PC vµ LAN. §Ó b¸n hµng. V× vËy c¸c c«ng ty th−êng in c¸c sè ®iÖn tho¹i liªn l¹c th«ng qua sè 800 vµo c¸c tµi liÖu giíi thiÖu vµ h−íng dÉn sö dông s¶n phÈm. 19 . Tuy nhiªn kh«ng ph¶i lµ gi¶i ph¸p tèt nÕu c¸c lùa chän nµy lµ qu¸ s©u. §ã còng lµ nh−îc ®iÓm cña c¸c lùa chän dùa vµo th«ng b¸o ©m thanh. c¸c b¶n ghi th«ng tin ngo¹i lÖ. C¸c trung t©m cuéc gäi ngµy nay ®−îc tæ chøc dùa trªn PC vµ LAN gièng nh− c¸c trung t©m tiÕp thÞ tõ xa. C¸c ho¹t ®éng nµy sÏ rÊt cã hiÖu qu¶ nÕu tÊt c¶ c¸c giao tiÕp tho¹i ®Òu ®−îc xö lý trªn c¸c PC vµ LAN. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP RÊt nhiÒu c¸c doanh nghiÖp nhËn ra r»ng kh¸ch hµng sÏ rÊt hµi lßng víi s¶n phÈm nÕu nh− hä cã thÓ gi÷ liªn l¹c víi c«ng ty tr−íc hoÆc sau khi hä mua mÆt hµng ®ã. c¸c c«ng ty th−êng ®−a ra c¸c h−íng dÉn truy nhËp tíi c¸c phßng hoÆc bé phËn cã liªn quan. CÊu tróc c¬ b¶n cña trung t©m cuéc gäi cña c¸c c«ng ty lín ngµy nay ®−îc thÓ hiÖn trªn H×nh 1-6. th× c¸c b¶n ghi vÒ kh¸ch hµng cã thÓ ®−îc xem trªn mµn h×nh PC cña ®¹i lý. c¸c nh©n viªn cña trung t©m tiÕp thÞ tõ xa ph¶i truy nhËp vµo phÇn giíi thiÖu s¶n phÈm. C¸c trung t©m cuéc gäi hiÖn ®¹i cßn ®−îc tÝch hîp c¶ tæng ®µi PBX tho¹i vµ m¹ng LAN. NÕu nh− tÊt c¶ c¸c ®¹i diÖn ®Òu bËn trî gióp c¸c kh¸ch hµng kh¸c th× chñ gäi sÏ ®−îc nghe mét b¶n nh¹c hoÆc ©m th«ng b¸o thay v× im lÆng (thêi gian im lÆng sÏ bÞ c¶m t−ëng lµ dµi h¬n so víi cïng kho¶ng thêi gian nghe nh¹c).

Kh«ng thÓ nãi r»ng kh«ng cã g× kh¸c gi÷a kÕt nèi ®Ó göi fax vµ kÕt nèi ®Ó ®µm tho¹i. §ã chÝnh lµ nguyªn nh©n b¶n fax ®−îc truyÒn ®i trªn cïng ®−êng d©y ®iÖn tho¹i gièng nh− mét cuéc tho¹i t−¬ng tù ngo¹i trõ mét sè kh¸c biÖt nhá. Cã mét ngo¹i lÖ nhá ®èi víi nguyªn t¾c nµy. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP Cuéc gäi ®Õn tõ m¹ng PSTN PSTN Trung t©m cuéc gäi PBX M¸y chñ qu¶n lý c¬ së d÷ liÖu m¹ng LAN Trung t©m cuéc gäi KÕt nèi sè liÖu ®Ó lÊy th«ng tin H×nh 1-6. Tr−íc khi ph©n tÝch sù tån t¹i l©u bÒn cña dÞch vô fax trong thÕ giíi th− ®iÖn tö. chóng ta h·y t×m hiÓu mét sè kiÕn thøc c¬ b¶n. C¸c dÞch vô fax cã tÝnh t−¬ng ®ång víi dÞch vô tho¹i cao h¬n so víi c¸c dÞch vô sè liÖu. Tuy nhiªn kh«ng cÇn thay ®æi g× ®Æc biÖt trong m¹ng tho¹i c«ng c«ng toµn cÇu ®Ó nã cã thÓ truyÒn ®−îc fax. RÊt nhiÒu m¸y fax cã tÝch hîp lu«n c¶ tay nghe ®iÖn tho¹i vµ nã cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó thùc hiÖn cuéc tho¹i. Cßn kÕt nèi fax th× tÝn hiÖu truyÒn trªn mét h−íng “toµn nãi” tõ phÝa göi ®Õn phÝa nhËn chiÕm −u thÕ. Mét cuéc tho¹i thùc hiÖn gi÷a hai ng−êi vµ cã nhiÒu kho¶ng lÆng trªn c¶ hai h−íng tuú theo khi hä nãi vµ nghe. kÕt nèi göi fax gÇn gièng nh− kÕt nèi cuéc tho¹i. §èi víi m¹ng PSTN. C¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i rÊt khã ph©n biÖt ®©u lµ kÕt nèi ®Ó ®µm tho¹i vµ ®©u lµ kÕt nèi ®Ó göi fax. M« h×nh trung t©m cuéc gäi Fax qua IP Sù tån t¹i bÒn bØ cña dÞch vô vµ c¸c thiÕt bÞ fax trong thÕ giíi th− ®iÖn tö vµ Internet ®· lµm ng¹c nhiªn rÊt nhiÒu ng−êi tuy nhiªn ®iÒu ®ã kh«ng cã g× lµ l¹. Khi trÔ trªn kªnh tho¹i v−ît qu¸ mét gi¸ trÞ cho 20 . TÝn hiÖu tho¹i cã thÓ chÊp nhËn víi tû lÖ lçi truyÒn dÉn trong m¹ng PSTN lín v× ng−êi nghe cã thÓ suy luËn vµ tù söa sai ®−îc mµ kh«ng cÇn ph¶i hái l¹i “b¹n võa nãi c¸i g× ®Êy?”. tuy nhiªn ngo¹i lÖ nµy ngµy nay ®· ®−îc tu©n theo hÇu kh¾p mµ kh«ng cÇn mét ®iÒu kiÖn g×.Ch−¬ng 1. Fax cã nhiÒu −u ®iÓm h¬n so víi dÞch vô th− ®iÖn tö vµ truyÒn tÖp khi c¸c dÞch vô nµy cè g¾ng thùc hiÖn cïng c«ng viÖc. Trong khi ®ã fax chØ chÊp nhËn ®−îc víi lçi nhá h¬n v× nÕu kh«ng th× b¶n fax nhËn ®−îc sÏ rÊt khã ®äc. V× vËy nhiÒu khi ng−êi ta gäi fax lµ tÝn hiÖu tho¹i nh¹y c¶m víi lçi.

Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP phÐp nµo ®ã th× hiÖn t−îng tiÕng väng sÏ lµm cho ng−êi nghe rÊt khã chÞu. Mét b¶n fax cã ch÷ ký th−êng ®−îc chÊp nhËn ë toµ ¸n. HiÖn t−îng nµy gäi lµ modem “rÝt” diÔn ra khi mét ng−êi sö dông quay sè Internet tõ PC hoÆc quay mét sè fax thay v× quay sè ®iÖn tho¹i. tuy nhiªn cuéc gäi fax th−êng ng¾n h¬n rÊt nhiÒu so víi mét phiªn truy nhËp Web. Ho¹t ®éng song c«ng nµy chØ thùc hiÖn ®−îc nÕu tÊt c¶ c¸c bé triÖt tiÕng väng nµy ®−îc lo¹i bá ®èi víi c¸c ho¹t ®éng cña m¸y fax vµ modem. V× vËy ®èi víi m¹ng PSTN. v× vËy tiªu chuÈn fax ®· ®Ò ra mét thñ tôc ®Ó lo¹i bá chóng tr−íc khi göi fax. C¸c v¨n b¶n d¹ng fax cã tÝnh hîp ph¸p cao h¬n so víi d¹ng th− ®iÖn tö. M¸y fax nhËn rÊt Ýt khi göi tÝn hiÖu trë l¹i m¸y fax truyÒn. HiÖn t−îng “rÝt” nµy dïng ®Ó nhËn d¹ng cuéc gäi fax hoÆc modem. Thñ tôc lo¹i bá triÖt tiÕng väng ®−îc thùc hiÖn rÊt ®¬n gi¶n. Mét cuéc gäi qua modem còng gÇn gièng cuéc gäi tho¹i. Mét tÝn hiÖu h×nh sin 200 Hz ®−îc göi ®i trªn mçi h−íng Ýt nhÊt trong kho¶ng thêi gian 1. ThËt khã cã thÓ tin r»ng cã rÊt nhiÒu th«ng tin cÇn thiÕt vµ h÷u Ých l¹i kh«ng cã trong m¸y tÝnh.Ch−¬ng 1. chóng ®−îc phÝa nhËn göi ®i bÊt cø lóc nµo trong khi phÝa truyÒn vÉn göi ®i b¶n fax.5 gi©y tr−íc khi truyÒn fax. §iÓm quan träng ë ®©y ®ã lµ c¸c m¸y fax gÇn gièng nh− modem t−¬ng tù ph¶i lo¹i bá t¸c dông cña tÊt c¶ c¸c bé triÖt tiÕng väng trªn kªnh tho¹i nÕu nh− nã ho¹t ®éng trªn c¶ hai h−íng ë cïng thêi ®iÓm. mét cuéc gäi fax gÇn gièng cuéc gäi tho¹i. Cã 6 −u ®iÓm ®Ó lý gi¶i m¸y fax vÉn tån t¹i vµ sÏ tiÕp tôc tån t¹i trong thÕ giíi Internet ®ã lµ: 1. 2. V× kh«ng cã ph−¬ng thøc nµo ®Ó nhËn biÕt viÖc c¸c bé triÖt tiÕng väng cã ®−îc sö dông hay kh«ng trªn mét kªnh cô thÓ. sè cuéc gäi fax chiÕm kho¶ng 30% ®Õn 40% tæng sè cuéc gäi coi lµ “tho¹i” tõ Mü sang ch©u ¢u. Mét b¶n fax ®−îc ®Þnh nghÜa lµ b¶n sao cña v¨n b¶n ®· göi ®i. C¬ chÕ triÖt tiÕng väng trong m¹ng tho¹i sÏ ®−îc tr×nh bµy chi tiÕt trong ch−¬ng 3. T¹i sao l¹i ph¶i fax mét v¨n b¶n sang ch©u ¢ trong khi cã thÓ truyÒn nã ®i d¹ng th− ®iÖn tö qua m¹ng Internet? ThËm chÝ ngay c¶ khi v¨n b¶n ®ã qu¸ phøc t¹p so víi d¹ng text th× t¹i sao kh«ng sö dông truyÒn file qua Internet. Theo sè liÖu tõ nhiÒu nguån. trong khi th− ®iÖn tö rÊt khã ký vµ rÊt Ýt khi ®−îc chÊp nhËn. C¸c bé triÖt tiÕng väng cña c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ®Òu cã kh¶ n¨ng ph¸t hiÖn tÝn hiÖu nµy tù “t¾t” trong kho¶ng thêi gian fax hoÆc cuéc gäi qua modem. 3. Nh·n ngµy giê trªn b¶n fax còng ®−îc t«n träng h¬n nh·n thêi gian trªn th− ®iÖn tö. Tuy nhiªn néi dung ®· tr×nh bµy kh«ng lý gi¶i ®−îc t¹i sao fax l¹i tån t¹i bÒn bØ trong thÕ giíi th− ®iÖn tö vµ truyÒn tÖp. c¸c tÝn hiÖu göi trë l¹i bao gåm c¸c b¶n tin kÕt qu¶ nhËn vµ th«ng b¸o lçi. tuy nhiªn ®iÒu ®ã l¹i lµ sù thËt. v× vËy trong m¹ng PSTN sö dông mét thiÕt bÞ ®Æc biÖt gäi lµ triÖt tiÕng väng. Kh«ng ph¶i tÊt c¶ ®Òu cã trong m¸y tÝnh. bÊt cø v¨n b¶n 21 . tuy nhiªn ngo¹i trõ bé triÖt tiÕng väng ra rÊt Ýt thiÕt bÞ trong m¹ng ®iÖn tho¹i cã thÓ nhËn biÕt vµ xö lý ©m nµy. Mét b¶n fax cã thÓ ®−îc coi lµ mét m¸y sao chôp (copy).

Fax cã thÓ ®−îc göi tíi hÇu nh− mäi n¬i trªn thÕ giíi ngay c¶ n¬i PC vµ ®iÓm truy nhËp Internet kh«ng ph¶i bao giê còng cã. VÝ dô nh− nÕu mét m¸y tÝnh bÞ háng còng nh− toµn bé néi dung æ ®Üa cña nã. fax qua IP ®Òu rÊt dÔ thùc hiÖn. VÝ dô nh− % ®−îc ®äc lµ “phÇn tr¨m” chø kh«ng ph¶i lµ “vßng trßn g¹ch chÐo vßng trßn”. hoÆc phæ biÕn mµ kh«ng cÇn ph¶i xö lý g× thªm. vÝ dô nh− tiÕng ¶ rËp cã thÓ kh«ng ®−îc thõa nhËn trong hÖ thèng xö lý tõ vµ th− ®iÖn tö. tiÕp thÞ tõ xa. 4. trung t©m cuéc gäi. Mét vµi ng«n ng÷ thay ®æi d¹ng ký tõ tuú theo tõng tõ. RÊt nhiÒu c¸c th− ®iÖn tö còng ®−îc in ra lµ l−u l¹i gièng nh− mét b¶n fax tr−íc khi cã mét vÊn ®Ò g× ®ã x¶y ra. xuèng dßng ë chç nµo hoÆc tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò lµm chóng ta kh«ng hµi lßng víi th− ®iÖn tö vµ truyÒn tÖp. V× vËy trªn nhiÒu quèc gia ph−¬ng thøc trao ®æi th«ng tin ®−îc −a thÝch ®ã lµ fax chø kh«ng ph¶i lµ th− ®iÖn tö.Ch−¬ng 1. ta cã thÓ nghÜ ®Õn viÖc tiÕt kiÖm c−íc phÝ cña dÞch vô fax b»ng c¸ch sö dông VoIP ®Ó cung cÊp kÕt nèi cho c¶ fax vµ tho¹i. Chóng ta kh«ng cÇn ph¶i quan t©m ®Õn ®Þnh d¹ng cña h×nh ¶nh trong v¨n b¶n. l−u l¹i. B¶n Fax lµ mét c¸i g× ®ã h÷u h×nh. §iÖn tho¹i IP hay VoIP cho phÐp kÕt hîp mét c¸ch chÆt chÏ gi÷a m¹ng tho¹i vµ m¹ng sè liÖu h¬n nhiÒu so víi nh÷ng g× 22 . H¬n n÷a ngµy nay mét b¶n fax cã thÓ ®−îc quÐt vµo m¸y tÝnh ®Ó l−u gi÷. V× tÝn hiÖu fax gÇn gièng víi tÝn hiÖu tho¹i h¬n lµ víi sè liÖu vµ dÞch vô fax vÉn ®ang duy tr× −u thÕ cña nã. Ngµy nay. ThËm chÝ ngay c¶ tiÕng Anh vµ mét sè ng«n ng÷ ®−îc sö dông ë miÒn t©y n−íc Mü còng sö dông c¸c ký tù t−îng h×nh nµy ®ã chÝnh lµ c¸c ký tù ®Æc biÖt ë hµng trªn cïng cña bµn phÝm. vÝ dô nh− ch÷ viÕt trong tiÕng Trung quèc vµ NhËt b¶n sö dông hµng ngh×n ký hiÖu ®Æc biÖt ®Ó biÓu diÔn c¸c tõ. Mét b¶n fax cã thÓ ®−îc sao chôp l¹i. NhiÒu tæ chøc vµ c«ng ty triÓn khai c¶ 4 lÜnh vùc nµy mÆc dï tiÕp thÞ tõ xa rÊt khã thµnh c«ng. RÊt khã cã thÓ gi¸m s¸t kÕt qu¶ vµ duy tr× kiÓm tra chÆt chÏ lÜnh vùc nµy. c¸c v¨n b¶n quan träng sÏ mÊt lu«n vµ kh«ng thÓ kh«i phôc l¹i. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP nµo ®−îc ®−a vµo m¸y fax ë ®Çu nµy th× sÏ ®−îc lÊy ra ë ®Çu kia gÇn nh− lµ m¸y sao chôp tõ xa víi m¹ng PSTN ®ãng vai trß lµm phÇn tö trung gian. 5. RÊt nhiÒu ng«n ng÷ trªn thÕ giíi sö dông ch÷ t−îng h×nh. Th− ®iÖn tö yªu cÇu sö dông m¸y tÝnh ë c¶ hai phÝa truyÒn vµ nhËn th«ng tin. 6. TÊt c¶ hµng triÖu m¸y fax ®Òu ®ang ho¹t ®éng. Sù hÊp dÉn cña ®iÖn tho¹i IP Sù hÊp dÉn cña ®iÖn tho¹i IP kh«ng nh÷ng chØ ë viÖc tiÕt kiÖm tiÒn mµ cßn ë c¸c kh¶ n¨ng cña nã. tÊt c¶ 4 lÜnh vùc cã liªn quan gåm: cuéc gäi quèc tÕ. Kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c ng«n ng÷ trªn thÕ giíi ®Òu cã thÓ ®−îc sö dông trong th− ®iÖn tö. V× nã phô thuéc rÊt nhiÒu vµo s¶n phÈm vµ dÞch vô còng nh− kh¸ch hµng. tuy nhiªn viÖc m−în m¸y fax ®Ó fax dÔ dµng h¬n nhiÒu so víi viÖc m−în mét PC ®Ó kiÓm tra th− ®iÖn tö. M¸y fax cÇn ®Ó fax.

V× vËy xu cã xu thÕ lµ tÝch hîp tÊt c¶ trong mét m¹ng thèng nhÊt cho c¶ tho¹i. rÊt Ýt ng−êi biÕt r»ng c«ng ty Shell Oil kh«ng ph¶i lµ mét c«ng ty cña Mü mµ lµ c«ng ty cña Hµ Lan. m¹ng Internet toµn cÇu vµ tèc ®é t¨ng tr−ëng nhanh chãng cña PC vµ WWW (ngµy nay th−êng ®−îc gäi lµ Web) ®· thóc ®Èy sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña VoIP. Ngµy nay nÒn kinh tÕ c¸c n−íc trªn thÕ giíi phô thuéc lÉn nhau. ë Mü. Tõ nh÷ng n¨m 1990. Do ®ã kh«ng nªn ®Ó x¶y ra t×nh tr¹ng khñng ho¶ng cña toµn bé nÒn kinh tÕ thÕ giíi. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP chóng ta h»ng m¬ −íc.Ch−¬ng 1. NÕu c¸c ho¹t ®éng kinh doanh ë ch©u ¸ lµ khã kh¨n th× ng−îc l¹i cã thÓ ho¹t ®éng kinh doanh ë ch©u ¢u l¹i ph¸t ®¹t. sè liÖu vµ thËm chÝ c¶ h×nh ¶nh. nÒn kinh tÕ thÕ giíi sÏ ph¸t triÓn nh− lµ mét nÒn kinh tÕ thèng nhÊt. C¸c c«ng ty ®a quèc gia ®· ra ®êi vµ ph¸t triÓn trong mét thêi gian kh¸ l©u vµ xu h−íng nµy ngµy cµng t¨ng nhê cã sù liªn kÕt toµn cÇu dÔ dµng th«ng qua m¹ng Internet. sù ph¸t triÓn trªn 3 lÜnh vùc lµ: toµn cÇu ho¸ nÒn kinh tÕ. Cïng víi sù më réng kinh doanh cña c¸c tËp ®oµn kinh tÕ ra kh¾p thÕ giíi. GÇn ®©y. khñng ho¶ng tiÒn tÖ ë nam ¸ hoÆc nhµ b¨ng ë NhËt B¶n ph¸ s¶n ngay lËp tøc sÏ dÉn ®Õn thay ®æi tû gi¸ thÞ tr−êng chøng kho¸n ë Mü vµ ch©u ¢u. PhÇn lín doanh thu cña c¸c c«ng ty lín nh− McDonal’s vµ CocaCola ®Òu cã ®−îc tõ c¸c quèc gia kh¸c vµ mäi sù thay ®æi tû gi¸ trao ®æi tiÒn tÖ t¹i c¸c quèc gia nµy ®Òu ¶nh h−ëng m¹nh mÏ ®Õn gi¸ cæ phiÕu cña c¸c c«ng ty ®ã. vµo kho¶ng nh÷ng n¨m 1980. c«ng ty Nestle lµ c«ng ty cña Thôy Sü chø kh«ng ph¶i lµ c«ng ty cña Mü. SÏ lµ m¹o hiÓm rÊt lín nÕu nh− doanh nghiÖp chØ ho¹t ®éng ë duy nhÊt mét thÞ tr−êng mµ ë ®ã l¹i x¶y ra c¸c cuéc ®×nh c«ng. NÒn kinh tÕ toµn cÇu vµ m¹ng Internet toµn cÇu SÏ kh«ng cßn l©u n÷a.. mét c«ng ty m¸y 23 . nghØ ng¬i gi¶i trÝ vµ nghÒ nghiÖp còng nh− rÊt nhiÒu lÜnh vùc kh¸c liªn quan trong cuéc sèng hµng ngµy. c¸c s¶n phÈm nµy còng cã thÓ ®−îc vËn chuyÓn kh¾p thÕ giíi. BÊt chÊp tÝnh rñi ro khi gia nhËp thÞ tr−êng kinh tÕ toµn cÇu. Ngµy nay c¸c s¶n phÈm cã thÓ ®−îc s¶n xuÊt ë Malaysia. hä cÇn cã m¹ng th«ng tin kÕt nèi mäi v¨n phßng l¹i víi nhau ®Ó theo dâi vµ chØ ra c«ng viÖc g× ph¶i ®−îc thùc hiÖn. Sau ®©y chóng ta sÏ tr×nh bµy ¶nh h−ëng cña c¸c lÜnh vùc nµy vµ vai trß cña chóng trong VoIP. C¸c c«ng ty nh− Shell vµ Nestle còng nh− c¸c c«ng ty toµn cÇu kh¸c ®Òu t¹o ®−îc mét thÞ tr−êng kinh doanh v÷ng ch¾c khi mµ c¸c kh¸ch hµng kh«ng coi hä lµ mét c«ng ty n−íc ngoµi. Mäi ng−êi cã thÓ sèng vµ lµm viÖc cã hiÖu qu¶ h¬n vµ chÝnh tÝnh hiÖu qu¶ nµy còng cã thÓ ®−îc coi lµ tiÕt kiÖm tiÒn. cÊt vµo kho ë Mexico vµ b¸n ë T©y Ban Nha bëi mét c«ng ty ë Mü. Ba lÜnh vùc nµy kh«ng thÓ t¸ch rêi víi c¸c lÜnh vùc gi¸o dôc. c¸c c«ng ty vÉn hÕt søc cè g¾ng gia nhËp thÞ tr−êng nµy. C¸c c«ng d©n Mü kh«ng thÓ bá qua mét c©y x¨ng cña Shell ®Ó tíi mét c©y x¨ng cña Exxon khi hä cÇn ®æ nhiªn liÖu hoÆc kh«ng thÓ t×m c¸c qu¸n Bar cña Hershey trong khi xung quanh hä toµn c¸c qu¸n Bar cña Nestle..

M¹ng Internet ®· lµm thay ®æi toµn bé nÒn kinh tÕ cña m¹ng l−íi tµi chÝnh toµn cÇu. V× vËy bé mÆt nÒn kinh tÕ toµn cÇu ®· thay ®æi do m¹ng Internet toµn cÇu. Tuy nhiªn m¹ng Internet l¹i kh¸ phæ biÕn ë ch©u Phi. Th−êng c¸c th«ng tin ®Òu cho ta thÊy c¸c ho¹t ®éng kinh doanh lµ tèt cho ®Õn khi c¸c b¶n thèng kª cuèi mçi quý cho thÊy toµn bé c¸c lîi nhuËn cña c«ng ty gi¶m sót vµ hä lµm ¨n thua lç. §iÕu ®ã kh«ng hoµn toµn ®óng. hä th−êng xuyªn bÞ coi nhÑ khi ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò c¬ së h¹ tÇng viÔn th«ng. vµ ë nhiÒu quèc gia còng chØ triÓn khai dÞch vô ®¬n gi¶n lµ th− ®iÖn tö d¹ng text. c¸c c«ng ty Shell vµ Nestle cã thÓ sÏ kh«ng bao giê th©m nhËp thÞ tr−êng thÕ giíi ®Ó më réng thÞ tr−êng. Sau khi m¸y 24 . Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP tÝnh toµn cÇu gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña c¸c nhµ m¸y cña hä ë ch©u ¸ b»ng c¸ch gäi ®iÖn tho¹i tíi ng−êi qu¶n lý. chØ cßn mét n−íc ë ch©u Phi cã truy nhËp Internet hoµn toµn miÔn phÝ ®ã lµ Somalia. Ngµy nay. hä cµng lµm cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn m¹nh. Cã thÓ thuª v¨n phßng ë bÊt cø n¬i nµo trªn thÕ giíi vµ thuª bao mét ®−êng truy nhËp Internet néi h¹t lµ chóng ta cã thÓ b¾t ®Çu trao ®æi th− ®iÖn tö. c¸c kÕt nèi Internet ph©n bè kh«ng ®Òu kh¾p lôc ®Þa ch©u Phi. Nh−ng c¸c nhµ l·nh ®¹o cña c«ng ty ®· nhanh chãng thay ®æi nh»m ®¸p øng víi sù thay ®æi cña c«ng nghÖ m¹ng ®Ó cñng cè vÞ trÝ ch¾c ch¾n cña hä trong nÒn kinh tÕ toµn cÇu. C−íc phÝ ®iÖn tho¹i néi h¹t cã thÓ cao nh−ng nã kh«ng ®¸ng kÓ khi so s¸nh víi c−íc phÝ kªnh quèc tÕ. ViÖc thuª c¸c kªnh thuª riªng mÆt ®Êt (tr¶ tiÒn theo kho¶ng c¸ch) ®Ó triÓn khai m¹ng toµn cÇu lµ mét gi¶i ph¸p kh«ng kh¶ thi ®èi víi c¸c tËp ®oµn kinh tÕ toµn cÇu. Thùc tÕ lµ sè ®−êng truy nhËp ®iÖn tho¹i ë thµnh phè New York cßn nhiÒu h¬n so víi toµn bé lôc ®Þa ch©u Phi. gÇn ®©y vµo kho¶ng n¨m 1996. Râ rµng lµ cÇn ph¶i cã mét ph−¬ng thøc nµo ®ã ®Ó gi¸m s¸t t×nh tr¹ng kinh doanh tõng ngµy chø kh«ng ph¶i lµ b¸o c¸o tõng quý. Sù ph¸t triÓn cña m¹ng Internet lµm thay ®æi rÊt nhiÒu bé mÆt thÕ giíi vµ chóng ta kh«ng cÇn ph¶i bµn l¹i ë ®©y. ®Ó l¹i lêi nh¾n vµ chê cuéc gäi tr¶ lêi. vµ hÇu hÕt c¸c quèc gia ®Òu cã ®−êng truy nhËp Internet víi ®©y ®ñ c¸c dÞch vô bao gåm c¶ Web. Trong hÇu hÕt c¸c tr−êng hîp gi¸ thuª c¸c kªnh thuª riªng ®Ó nèi m¹ng trªn kh¾p thÕ giíi lµ qu¸ ®¾t so víi hiÖu qu¶ mµ nã mang l¹i. Sù ph¸t triÓn cña PC Mét cèng hiÕn to lín cña Jonh von Neumann cho nh©n lo¹i ®ã lµ «ng ®· ph¸t minh ra cÊu tróc m¸y tÝnh ch¹y trªn ch−¬ng tr×nh ghi s½n.Ch−¬ng 1. ChØ cÇn xÐt qua mét vÝ dô lµ ®ñ v× ®©y còng lµ vÊn ®Ò x¶y ra ë nhiÒu n¬i trªn thÕ giíi. Ch©u Phi ch¼ng h¹n. TÊt nhiªn lµ còng cã nh÷ng ngo¹i lÖ. VÝ dô nh− c«ng ty Shell sö dông m¹ng qua vÖ tinh ®Ó x¸c nhËn tÝnh hîp lÖ cña thÎ tÝn dông (Credit Card) tr−íc khi b¬m x¨ng cho kh¸ch hµng. truyÒn tÖp. Vµ cµng sö dông cã hiÖu qu¶ Internet.

gi¸ mét « t« vµo kho¶ng 20. Trong kho¶ng thêi gian 30 n¨m ®Çu kÓ tõ khi ra ®êi m¸y tÝnh th−¬ng m¹i. ViÖc ph¸t minh ra vi m¹ch b¸n dÉn tÝch hîp vµo kho¶ng nh÷ng n¨m 1960 lµ mét thµnh tùu lín cho phÐp gi¶m gi¸ thµnh vµ t¨ng kh¶ n¨ng xö lý cña m¸y tÝnh. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP tÝnh ®−îc sö dông thµnh c«ng trong c¸c ®Ò ¸n cña chÝnh phñ nh− tÝnh to¸n ®−êng bay cña ®¹n ph¸o hay m« h×nh ho¸ vô næ bom nguyªn tö. VÊn ®Ò ®Æt ra lµ c¸c m¸y tÝnh ®Çu tiªn nµy cã gi¸ thµnh rÊt cao vµo kho¶ng 4 triÖu USD vµ kh¶ n¨ng xö lý rÊt thÊp thËm chÝ cßn kÐm h¬n Card ph¸t nh¹c chóc mõng sinh nhËt ngµy nay. gi¸ thµnh cña m¸y tÝnh gi¶m rÊt nhanh trong khi kh¶ n¨ng tÝnh to¸n cña chóng t¨ng theo cÊp sè nh©n. Tuy nhiªn lµm c¸ch nµo ®Ó chia mét 25 . 4 ngh×n « t« ngµy nay sÏ cã gi¸ trÞ kho¶ng 80 triÖu USD. m¸y tÝnh th−êng lµ c¸c mainframe lín do IBM s¶n xuÊt. cuèi nh÷ng n¨m 1970 vµ ®Çu nh÷ng n¨m 1980 ®· ra ®êi m¸y tÝnh c¸ nh©n (PC). c«ng nghÖ m¸y tÝnh ®· cã nh÷ng b−íc tiÕn v−ît bËc. ®iÓn h×nh nhÊt lµ Xerox’s Palo Alto Research Center (PARC) ë California. giao diÖn ®å ho¹ (GUI). Vµo kho¶ng cuèi nh÷ng n¨m 1970. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ khi c«ng ty muèn mua mét m¸y tÝnh hä ph¶i ®Çu t− kho¶n tiÒn t−¬ng ®−¬ng gi¸ cña 4 ngh×n xe « t« míi. ViÖc c¸ nh©n ho¸ m¸y tÝnh nµy ®−îc b¾t ®Çu ë nhiÒu viÖn nghiªn cøu. c¸c m¸y tÝnh PC ®Çu tiªn cã kh¶ n¨ng tÝnh to¸n m¹nh nh− mét mainframe vµ chóng cã thÓ ch¹y ®−îc ®ång thêi 16 ch−¬ng tr×nh. nã cã thÓ chiÕm diÖn tÝch nhiÒu phßng vµ nguån ®iÖn mµ hµng chôc ngh×n bãng ®iÖn tö cña m¸y tÝnh tiªu thô còng rÊt lín. H¬n n÷a kÝch th−íc cña m¸y tÝnh lµ rÊt lín. TÊt c¶ c¸c ý t−ëng nµy ®Òu ra ®êi do nhu cÇu tù nhiªn trong viÖc sö dông PC cña con ng−êi.000 USD. Ngµy nay. con chuét. B−íc logic tiÕp theo ®ã lµ cung cÊp cho mçi ng−êi mét m¸y tÝnh c¸ nh©n. cöa sæ trªn mµn h×nh. Víi gi¸ kho¶ng 10. Vµo n¨m 1951 gi¸ cña mét chiÕc « t« lµ vµo kho¶ng 1000 USD. Tuy nhiªn chØ cã mét mµn h×nh ®Ó gi¸m s¸t tÊt c¶ c¸c ch−¬ng tr×nh ®ang thùc hiÖn. M¹ng m¸y tÝnh còng ®· xuÊt hiÖn vµo kho¶ng gi÷a nh÷ng n¨m 1960 cho phÐp mét ng−êi sö dông truy nhËp tõ xa vµo m¸y tÝnh trung t©m. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ. hä ®· cã thÓ chÕ t¹o ra c¸c minicomputer víi gi¸ kho¶ng 100. V× vËy cÇn ph¶i bæ sung thªm mét cöa sæ cho mçi ch−¬ng tr×nh øng dông.Ch−¬ng 1.000 USD. chóng th−êng ®−îc l¾p ®Æt trong phßng rÊt lín víi kÝnh xung quanh. Hä sö dông m¸y tÝnh lín nµy ®Ó tÝnh to¸n c¸c ho¸ ®¬n c−íc phÝ cña hµng triÖu kh¸ch hµng mçi th¸ng. Víi nç lùc kh«ng mÖt mái cña c¸c nhµ khoa häc còng nh− c¸c nhµ s¶n xuÊt. m¹ng LAN vµ nh÷ng giao thøc m¹ng vµ hÖ ®iÒu hµnh m¹ng ®Çu tiªn thay v× sö dông giao thøc m¹ng WAN. HÇu hÕt c¸c kh¸ch hµng ®Çu tiªn mua c¸c m¸y tÝnh khæng lå nµy ®Òu lµ c¸c c«ng ty quy m« lín vÝ dô nh− c¸c c«ng ty ®iÖn lùc vµ ®iÖn tho¹i. ng−êi ta b¾t ®Çu suy tÝnh xem c«ng nghÖ nµy cã thÓ ®−îc sö dông trong kinh doanh nh− thÕ nµo? Cho ®Õn n¨m 1951 m¸y tÝnh th−¬ng m¹i ®Çu tiªn cã tªn lµ Spery Univac ®· ®−îc ®−a ra giíi thiÖu. qua ®ã mäi ng−êi cã thÓ hiÓu ®−îc sè tiÒn mµ c¸c c«ng ty ®Çu t− ®Ó mua nã.000 USD vµ cã thÓ thùc hiÖn ®−îc hÇu hÕt c«ng viÖc mµ mainframe cã thÓ lµm.

mét sù kiÖn quan träng kh¸c lµ Ken Olsen ®· s¸ng lËp ra c«ng ty DEC (Digital Equiptment Coporation).999 USD. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP mµn h×nh thµnh nhiÒu cöa sè kÝch th−íc kh¸c nhau khi chóng hiÓn thÞ ë d¹ng text. RÊt nhiÒu tr−êng cao ®¼ng vµ ®¹i häc yªu cÇu c¸c sinh viªn míi vµo tr−êng ph¶i cã m¸y tÝnh Laptop vµ nhiÒu tr−êng häc tÝnh lu«n c¶ gi¸ m¸y tÝnh vµo häc phÝ. RÊt nhiÒu c«ng ty kh«ng thÓ mua PC cña h·ng nµo kh¸c ngoµi PC cña IBM. C¸c kü n¨ng c¬ b¶n sö dông PC ®−îc d¹y ngay tõ c¸c líp phæ th«ng c¬ së vµ cã thÓ nãi r»ng kh«ng mét häc sinh nµo ®−îc ®µo t¹o ë bËc phæ th«ng trung häc mµ kh«ng cã sù hç trî cña m¸y tÝnh vµ m¹ng Internet. Vµo kho¶ng thêi gian nµy. lµm thÕ nµo ®Ó cã thÓ chuyÓn nhanh bµn phÝm t−¬ng øng víi cöa sæ nµy sang cöa sæ kh¸c? §Ó thùc hiÖn viÖc nµy ng−êi ta bæ sung thªm con chuét cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó chØ vµo cöa sæ sau ®ã nhÊn nót chuét ®Ó biÓu thÞ ý muèn lµ “t«i muèn bµn phÝm t−¬ng øng víi cöa sæ nµy”. Mét Modem ngoµi tèc ®é 9600 b/s cña h·ng Hayes cã gi¸ lµ 799 USD. Ngµy nay gi¸ thµnh PC ®· gi¶m rÊt nhiÒu. H¬n mét nöa PC b¸n cho ®èi t−îng sö dông gia ®×nh lµ PC thø 2 chø kh«ng ph¶i lµ PC ®Çu tiªn. 16 MB RAM. gi¸ cña mét PC cã ®Çy ®ñ c¸c tÝnh n¨ng lµ vµo kho¶ng 10. Kh«ng ai cã thÓ phñ nhËn sù thËt nµy ngay c¶ nh÷ng nhµ cung cÊp Maniframe vµ Minicomputer. Mét æ CD-ROM tèc ®é x2 vµ mét bé Card ©m thanh cã gi¸ lµ 1000 USD. Vµo th¸ng 11 n¨m 1991. hÖ ®iÒu hµnh UNIX vµ rÊt nhiÒu c«ng cô tÝnh to¸n t−¬ng øng. PC ®· chøng tá lµ mét c«ng cô kinh doanh h÷u hiÖu. h·ng DEC ®· chµo hµng PC cã cÊu h×nh: bé vi xö lý 486 tèc ®é 66 Mhz. 500 MB æ cøng vµ mµn h×nh mµu 14 inch víi gi¸ lµ 11. Qua b¶ng nµy chóng ta nhËn thÊy trong khi kh¶ 26 .000 USD hoÆc h¬n thÕ. Vµo kho¶ng gi÷a nh÷ng n¨m 1980. 20% PC cã gi¸ d−íi 500 USD. rÊt Ýt ng−êi c©n nh¾c ®Õn viÖc trang bÞ PC ë nhµ. PC còng ®ãng vai trß rÊt quan träng trong lÜnh vùc gi¸o dôc. Víi gi¸ cao nh− vËy. tuy nhiªn ®iÒu nµy chØ lµ t¹m thêi. Míi ®Çu mäi ng−êi sö dông PC lµ ®éc lËp víi nhau. Vµo gi÷a nh÷ng n¨m 1980. Tuy nhiªn vµo thêi ®iÓm nµy gi¸ thµnh cña PC vÉn rÊt cao. Mét PC cã gi¸ t−¬ng ®−¬ng víi gi¸ cña mét « t« gia ®×nh. B¶ng 1-1 thÓ hiÖn sù ph¸t triÓn cña PC vÒ gi¸ thµnh vµ tèc ®é trong c¸c n¨m tõ 1981 ®Õn 1999. h·ng IBM ®· ®−a vµo c¸c s¶n phÈm cña m×nh phiªn b¶n phÇn mÒm lµm cho PC trë thµnh mét c«ng cô h÷u hiÖu phôc vô viÖc kinh doanh. lµ mét c«ng ty ®ãng vai trß quan träng trong viÖc ph¸t triÓn vµ phæ biÕn giao thøc m¹ng LAN Ethernet.Ch−¬ng 1. Do ®ã cÇn ph¸t triÓn giao diÖn ®å ho¹ cho c¸c cöa sæ thay v× cè ®Þnh kÝch th−íc hiÓn thÞ c¸c ký tù. B»ng viÖc ph¸t minh ra m¹ng LAN ng−êi ta ®· cã thÓ kÕt nèi mäi ng−êi sö dông PC l¹i víi nhau. Tuy nhiªn cã vÊn ®Ò n÷a ®Æt ra lµ chØ cã mét bµn phÝm.

C¸c ý t−ëng cña Nelson ®−îc kÕ thõa tõ t− t−ëng cña nhµ khoa häc vµ gi¸o dôc Vannevar Bush. Thay vµo ®ã chóng ta tr×nh bµy mét c¸ch tãm t¾t sù ph¸t triÓn cña Web lµ mét phÇn quan träng nhÊt cña m¹ng Internet. 27 . Tr−íc ®©y trÎ con th−êng hái cha mÑ chóng c©u hái ”Bè MÑ lµm c¸i g× tr−íc khi cã TV?”. mäi gia ®×nh vµ mäi lÜnh vùc cña cuéc sèng hµng ngµy nh− hiÖn t¹i.2 MB 5000 USD 1992 1MB 33 MHz 80 MB 7 MB 3000 USD 1996 16MB 133 MHz 1. Web yªu cÇu c¸c PC cã kh¶ n¨ng xö lý lín vµ mét m¹ng dïng chung (®ã lµ m¹ng Internet) ®Ó kÕt nèi tÊt c¶ c¸c phÇn tö trong m¹ng d−íi d¹ng siªu v¨n b¶n (hypertext) (ngµy nay th−êng gäi lµ siªu ph−¬ng tiÖn – Hypermedia). ng−êi ®· hç trî c¸c dù ¸n m¸y tÝnh vµ ¸p dông c¸c lý thuyÕt khoa häc vµo thùc tÕ cuéc sèng. cßn b©y giê th× c©u hái ®ã lµ “Bè MÑ lµm c¸i g× tr−íc khi cã Web”.Ch−¬ng 1. §Æc tÝnh RAM Tèc ®é CPU §Üa cøng KÝch th−íc ®iÒu hµnh Gi¸ thµnh hÖ 1981 64 kB 8 MHz 5 MB 360 kB 6000 USD 1988 256kB 16 MHz 40 MB 1. Kh¸i niÖm siªu v¨n b¶n xuÊt ph¸t tõ ý t−ëng cña Ted Nelson vµo n¨m 1981. «ng ®· ®−a ra ý t−ëng sö dông PC kh«ng chØ ®Ó tÝnh to¸n c¸c con sè hoÆc l−u tr÷ c¬ së d÷ liÖu mµ cßn ®Ó cÊt gi÷ c¸c cuèn s¸ch ®iÖn tö. Web trë thµnh mét kh¸i niÖm míi trong thÕ giíi nèi m¹ng cã trong mäi ngâ ng¸ch cña m¹ng Internet vµo kho¶ng n¨m 1993 vµ 1994. Tèc ®é ph¸t triÓn cña PC tõ 1981-1999 Sù ph¸t triÓn cña WWW Trong phÇn ®Çu cña ch−¬ng chóng ta ®· ®Ò cËp ®Õn sù ph¸t triÓn cña Internet.5 GB 170 MB 2000 USD 1999 128 MB 450 MHz 16 GB 600 MB 1500 USD B¶ng 1-1. trong cuèn s¸ch cña m×nh cã tªn lµ “Literary Machines”. LÞch sö ph¸t triÓn nµy cã thÓ xem ®−îc trong ngay trong b¶n th©n m¹ng Internet. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP n¨ng xö lý cña PC ngµy cµng t¨ng th× gi¸ thµnh cña chóng ngµy cµng gi¶m vµ thêi gian sö dông hiÖu qu¶ mét PC tr−íc khi cÇn mua mét PC míi ngµy cµng gi¶m. N¨m 1941 Bush ®· thiÕt kÕ mét c¬ së d÷ liÖu ®−îc ®iÖn to¸n ho¸ vµ biÕt ®Õn d−íi c¸i tªn memex cho phÐp ng−êi sö dông cã thÓ ®äc v¨n b¶n vµ theo dâi sù thay ®æi th«ng tin tõ chç nµy sang chç kh¸c khi hä cÇn. Chóng ta kh«ng cÇn ®i s©u vµo tõng b−íc trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña Internet kÓ tõ khi nã cßn lµ mét m¹ng nghiªn cøu ph¸t triÓn chñ yÕu ®−îc sö dông bëi c¸c tr−êng ®¹i häc trong c¸c ®Ò ¸n cña chÝnh phñ Mü cho ®Õn ngµy nay nã ®· trë thµnh m¹ng toµn cÇu. Chóng ta cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng nÕu nh− kh«ng cã Web th× Internet kh«ng thÓ x©m nhËp vµo mäi doanh nghiÖp. Mét ®iÓm n÷a chóng ta cã thÓ nhËn thÊy trong B¶ng 1-1 ®ã lµ kÝch th−íc cña hÖ ®iÒu hµnh ngµy cµng t¨ng.

Yªu cÇu thø hai dÔ thùc hiÖn h¬n vµ cã tr−íc yªu cÇu thø nhÊt. C¸c HyperCard cã thÓ liªn kÕt kh«ng chØ gi÷a c¸c ®Þnh d¹ng v¨n b¶n kh¸c khau mµ cßn cã thÓ víi c¸c ph−¬ng tiÖn kh¸c vÝ dô nh− ®å ho¹ vµ ©m thanh t¹o thµnh siªu ph−¬ng tiÖn chø kh«ng chØ lµ liªn kÕt siªu v¨n b¶n. §ã chÝnh lµ ®iÒu lý gi¶i vai trß cña Internet trong sù ph¸t triÓn cña Web. Ta còng cã thÓ thÊy liªn kÕt siªu v¨n b¶n trong c¸c tÖp trî gióp cña Windows. TÊt c¶ vÊn ®Ò cÇn gi¶i quyÕt ®Ó chuyÓn sang Web lµ kh«ng chØ cho phÐp liªn kÕt tõ tÖp tíi tÖp trong cïng mét m¸y tÝnh mµ cßn cho phÐp liªn kÕt gi÷a c¸c m¸y tÝnh trong m¹ng. Dùa vµo ®Þnh d¹ng cña ng«n ng÷ ®¸nh dÊu chuÈn ho¸ tæng 28 . VÊn ®Ò ë ®©y lµ tÊt c¶ ng−êi sö dông PC sö dông tr×nh duyÖt Web ®Ó truy nhËp ®Õn c¸c th«ng tin trªn Web site ë m¸y chñ trong cïng mét m¹ng. tuy nhiªn viÖc dïng Internet chØ dõng l¹i ë chç ch¹y c¸c øng dông th− ®iÖn tö ®Ó göi th− ®iÖn tö cho c¸c ®ång nghiÖp. §©y còng lµ lÇn ®Çu tiªn ng−êi ta biÕt ®Õn thuËt ng÷ World Wide Web (WWW). Vµo thêi ®iÓm ®ã tÊt nhiªn lµ ®· cã Internet. Bernes-Lee ®· ®Ò xuÊt ph−¬ng ¸n liªn kÕt c¸c v¨n b¶n sö dông liªn kÕt siªu v¨n b¶n nèi m¹ng. ch¹y c¸c øng dông Telnet ®Ó kÕt nèi tõ xa vµo m¸y cã chøa tµi liÖu cÇn thiÕt hoÆc ch¹y ch−¬ng tr×nh Ftp ®Ó t¶i xuèng c¸c tÖp.Ch−¬ng 1. Timothy Berners-Lee. Berners-Lee vµ c¸c ®èi t−îng t−¬ng tù mong muèn hai øng dông ®−îc hç trî trong m¹ng Internet ®Ó c«ng viÖc cña hä cã thÓ thùc hiÖn ®−îc dÔ dµng h¬n. Cã mét ®iÒu ®¸ng ng¹c nhiªn lµ Web kh«ng chØ lµ do sù më réng ®−a c¸c siªu v¨n b¶n vµo c¸c Web site trong m¹ng mµ cßn lµ do liªn kÕt c¸c trang riªng biÖt b»ng siªu v¨n b¶n. Vµo th¸ng 11 n¨m 1990 h¬n mét n¨m r−ìi sau ®ã. tuy nhiªn rÊt ng¹c nhiªn lµ rÊt l©u sau b−íc chuyÓn nµy míi ®−îc thùc hiÖn. Thø nhÊt ®ã lµ “client ®a n¨ng” (universal client) nghÜa lµ cã thÓ göi th− ®iÖn tö. B−íc chuyÓn tõ HyperCard vµ ch−¬ng tr×nh trî gióp cña Windows sang Web rÊt ®¬n gi¶n. truyÒn tÖp. Vµo n¨m 1989. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP Siªu v¨n b¶n trë nªn næi tiÕng vµ th«ng dông nhê nhãm c¸c øng dông ch¹y trªn m¸y MAC cña h·ng Apple ra ®êi n¨m 1987 ®−îc gäi lµ HyperCard. mét kü s− phÇn mÒm cña CERN lµ viÖn VËt lý chuyªn nghiªn cøu vÒ h¹t vËt chÊt cña Ch©u ¢u cã trô së ë Geneva Thuþ Sü c¶m thÊy rÊt khã kh¨n trong viÖc t×m kiÕm c¸c bµi b¸o vËt lý vµ c¸c kÕt qu¶ thùc nghiÖm ®−îc c«ng bè ë ch©u ¢u. Thø hai lµ nhóng c¸c liªn kÕt siªu v¨n b¶n cã thÓ ®−îc ¸p dông ë mäi n¬i sö dông cïng mét ®Þnh d¹ng ®Þa chØ vµ tªn gäi ®−îc biÕt ®Õn d−íi c¸i tªn bé ®Þnh vÞ tµi nguyªn toµn cÇu (URL). hiÓn thÞ h×nh ¶nh vµ thùc hiÖn nhiÒu c«ng viÖc kh¸c tÊt c¶ ®Òu trªn mét ch−¬ng tr×nh øng dông. Vµo th¸ng 3 n¨m 1989. trong ®ã ta cã thÓ “nhÊn” vµo c¸c tõ hoÆc côm tõ hiÓn thÞ mµu xanh vµ cã g¹ch d−íi ®Ó liªn kÕt tíi c¸c th«ng tin cô thÓ h¬n. “Client ®a n¨ng” (ngµy nay ®−îc biÕt ®Õn d−íi tªn gäi tr×nh duyÖt Web) khã thùc hiÖn v× nã yªu cÇu kh¶ n¨ng xö lý cao ®èi víi mét ch−¬ng tr×nh øng dông m¹ng. Berners-Lee phèi hîp cïng víi Robert Cailliau ®· ®−a ra mét b¶n ®Ò xuÊt cô thÓ h¬n ®Ó thiÕt kÕ c¸c v¨n b¶n nµy.

Berners-Lee ®· c«ng bè ®Þnh d¹ng Web cña m×nh t¹i héi nghÞ siªu v¨n b¶n 91 ë San Antonio bang Texas. Windows. Berners-Lee vµ Cailliau ®· ph¸t triÓn ng«n ng÷ ®¸nh dÊu siªu v¨n b¶n (HTML) ®Ó nhóng c¸c liªn kÕt. Vµ vµo mïa thu n¨m 1993 c¸c phiªn b¶n cña tr×nh duyÖt Mosaic ch¹y trªn UNIX. mét céng t¸c viªn cña tr−êng ®¹i häc tæng hîp California t¹i Berkeley lµ Pei Wei ®· ph¸t triÓn mét tr×nh duyÖt Web míi cã tªn gäi lµ Viola.Vµo th¸ng 1 n¨m 1992 nghÜa lµ 3 n¨m sau khi ý t−ëng ®Çu tiªn xuÊt hiÖn. ©m thanh. Chµo mõng c¸c b¹n ®Õn víi WWW Chän c¸c sè t−¬ng øng ®Ó biÕt thªm th«ng tin: Danh s¸ch c¸c ch−¬ng tr×nh W3 client [1] C¸c th«ng tin vÒ dù ¸n W3 [2] B¾t ®Çu tr×nh duyÖt [3] Héi nghÞ quèc tÕ ®Çu tiªn vÒ WWW [4] §©y lµ dÞch vô Telnet ®−îc cung cÊp bëi nhãm WWW t¹i CERN [5] 1-5. mét sinh viªn cña trung t©m øng dông siªu m¸y tÝnh quèc gia (NCSA) thuéc tr−êng ®¹i häc tæng hîp Illinois ë Urbana/Champaign (UIUC) lµ Mark Andreesen cïng víi Eric Bina ®· c«ng bè mét tr×nh duyÖt Web cã ®Çy ®ñ c¸c tÝnh n¨ng ch¹y trªn hÖ ®iÒu hµnh UNIX cã tªn lµ Mosaic. MAC cã thÓ lÊy ®−îc trªn Internet. Web ®· ph¸t triÓn bïng næ trong thÕ giíi Internet. Quit. Vµo th¸ng 12 n¨m 1991. Vµo n¨m 1992. phim vµ hÇu nh− lµ tÊt c¶ mäi c¸i cã thÓ. C¸c tr×nh duyÖt ho¹t ®éng ë chÕ ®é dßng rÊt khã sö dông.Ch−¬ng 1. Tuy nhiªn mong muèn cã mét client ®a n¨ng vÉn cßn lµ mét −íc m¬. N¨m 1994 c¸c Web site ®· rÊt phæ biÓn trong m¹ng Internet tõ 5000 Web site cuèi n¨m 1993 lªn tíi 50000 vµo cuèi n¨m 1994. ®· ra ®êi ch−¬ng tr×nh Windows ch¹y trªn DOS cho PC vµ XWindows ch¹y trªn UNIX cho c¸c tr¹m lµm viÖc ®· cho phÐp ng−êi sö dông sö dông c¸c cöa sè ®å ho¹ vµ chuét mét c¸ch linh ho¹t. Vµo th¸ng 2 n¨m 1993. H×nh 1-7 thÓ hiÖn vÝ dô vÒ mét Web site vµo n¨m 1991. Vµo th¸ng 7 n¨m 1992. ng−êi ta ®· cã thÓ sö dông tr×nh duyÖt ®Çu tiªn ho¹t ®éng dùa vµo tr×nh øng dông Telnet (hay cßn ®−îc gäi lµ chÕ ®é dßng). 29 . VÝ dô vÒ WWW n¨m 1991 Víi sù ra ®êi vµ ®−a vµo sö dông cña Mosaic n¨m 1993. h×nh ¶nh. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP qu¸t (SGML) ®Ó ®Þnh d¹ng cho c¸c v¨n b¶n ®iÖn tö. Do kh«ng cã ®Þnh d¹ng tr×nh duyÖt vµ ®Çu tiªn c¸c Web site tËp trung ë m¸y chñ nªn vµo thêi ®iÓm nµy c¸c Web site sö dông mét phiªn b¶n söa ®æi cña Telnet ®Ó truy nhËp ®Õn Web site. Up. Ngµy nay sè l−îng nµy ®· t¨ng lªn ®Õn hµng tr¨m ngµn Web site phôc vô hµng triÖu trang Web víi c¸c liªn kÕt v¨n b¶n. Sau nµy Andreesen ®· ph¸t triÓn Mosaic thµnh mét tr×nh duyÖt míi cã tªn lµ Netscape. Help H×nh 1-7.

c¸c dÞch vô ®o l−êng tõ xa (th«ng tin tÝn hiÖu sè tèc ®é thÊp vÝ dô nh− c¶nh b¸o kÎ trém vµ ®o nhiÖt ®é) vµ phÇn quan träng nhÊt lµ c¸c dÞch vô sè liÖu cã tèc ®é cao øng víi m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. ISDN lµ viÕt t¾t cña côm tõ m¹ng sè tÝch hîp ®a dÞch vô (Integrated Serivices Digital Network). Tuy nhiªn trong thùc tÕ viÖc tÝch hîp nµy kh«ng ®−îc thùc hiÖn vµ chóng ta sÏ gi¶i thÝch lý do t¹i sao.Ch−¬ng 1. Ngµy nay ®iÒu ®ã kh«ng ph¶i lµ mét yªu cÇu kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc khi mµ b¶n th©n sè liÖu ®· cã d¹ng sè. V× ISDN lµ m¹ng sè nªn tÊt c¶ c¸c th«ng tin (h×nh ¶nh. Nãi mét c¸ch kh¸c lµ tÊt c¶ c¸c dÞch vô mµ ng−êi sö dông cã thÓ cã th«ng qua Web ngµy nay. PhÇn c¬ së h¹ tÇng ho¹t ®éng víi tÝn hiÖu ë d¹ng t−¬ng tù ngo¹i trõ c¸c TV t−¬ng tù cßn cã m¹ch vßng néi h¹t sö dông ®Ó cung cÊp dÞch vô tho¹i ®Õn c¸c gia ®×nh. Víi ISDN. sè liÖu vµ tho¹i) truyÒn trong m¹ng ®Òu ph¶i cã d¹ng sè. Kªnh ISDN c¬ së cã tèc ®é 144kb/s gåm hai kªnh B mçi kªnh tèc ®é 64kb/s ®Ó truyÒn th«ng tin vµ mét kªnh D tèc ®é 16 kb/s cho b¸o hiÖu vµ c¸c dÞch vô sè liÖu tèc ®é thÊp. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP GÇn nh− tÊt c¶ c¸c d¹ng th«ng tin ®Òu cã thÓ liªn kÕt trong trang Web ngo¹i trõ tÝn hiÖu tho¹i. Së dÜ nh− vËy lµ v× Internet cã mét sè h¹n chÕ trong viÖc xö lý th«ng tin tho¹i so víi m¹ng PSTN. ngay c¶ tÝn hiÖu truyÒn trong m¹ch vßng néi h¹t nµy còng ®· ®−îc chuyÓn ®æi vµ truyÒn d−íi d¹ng tÝn hiÖu sè ®èi víi tÊt c¶ c¸c dÞch vô. Néi dung quyÓn s¸ch nµy tËp trung vµo ph©n tÝch viÖc tÝch hîp vµ truyÒn tÝn hiÖu tho¹i qua c¸c m¹ng IP vÝ dô nh− m¹ng Internet vµ thµnh phÇn Web cña nã. Mäi ng−êi vµo Web site ®Ó t×m vµ lÊy th«ng tin tuy nhiªn hä vÉn sö dông ®iÖn tho¹i truyÒn thèng ®Ó thùc hiÖn cuéc ®µm tho¹i thùc sù. MÆc dï vËy. ViÖc tÝch hîp tho¹i. Tuy nhiªn kh¸i niÖm “tèc ®é cao” vµo n¨m 1984 hoµn toµn kh¸c so víi “tèc ®é cao” ngµy nay. Nh÷ng cè g¾ng tÝch hîp ®Çu tiªn: ISDN vµ B-ISDN Trong phÇn nµy chóng ta sÏ kh«ng ®Ò cËp ®Õn viÖc tÝch hîp tho¹i. h×nh ¶nh vµ sè liÖu nµy cã thÓ ®−îc thùc hiÖn trong m¹ng PSTN víi c«ng nghÖ ISDN vµ ATM. TÝch hîp dÞch vô ®−îc ®Þnh nghÜa cho ISDN bao gåm tÝn hiÖu tho¹i sè còng nh− h×nh ¶nh sè. h×nh ¶nh vµ sè liÖu trong m¹ng Internet víi c«ng nghÖ Web vµ VoIP. V× vËy phÇn m¹ng sè cña ISDN cã thÓ dÔ ®¹t ®−îc h¬n so víi phÇn thø nhÊt cña m¹ng ISDN ®ã lµ tÝch hîp dÞch vô. TÝn hiÖu tho¹i kh«ng bao giê tÝch hîp ®−îc vµo thµnh c¸c th«ng tin cña Web site. Ngµy nay cÊu 30 . trong thêi gian gÇn ®©y vÉn cã nh÷ng nghiªn cøu theo xu h−íng cè g¾ng tÝch hîp vµ truyÒn sè liÖu qua m¹ng PSTN. h×nh ¶nh ®ang chuyÓn rÊt nhanh tõ truyÒn h×nh t−¬ng tù th«ng dông sang truyÒn h×nh sè HDTV vµ tÝn hiÖu tho¹i ®· ®−îc chuyÓn thµnh d¹ng sè ë giao diÖn kÕt nèi víi m¹ng PSTN. ISDN lµ mét tiªu chuÈn quèc tÕ ra ®êi vµo kho¶ng n¨m 1980 nh»m môc ®Ých cung cÊp c¸c tÝnh n¨ng vµ dÞch vô mµ mäi ng−êi ngµy nay hay sö dông trªn Web vµ Internet th«ng qua m¹ng ®iÖn tho¹i toµn cÇu. ISDN ®−îc chia lµm hai phÇn ®ã lµ: phÇn tÝch hîp dÞch vô vµ phÇn m¹ng sè.

Víi ISDN. khi mét ng−êi muèn nãi chuyÖn ®iÖn tho¹i. PC ®ång thêi còng ®−îc kÕt hîp víi tai nghe vµ micro vµ phÇn mÒm tho¹i. ThiÕt bÞ ®ã chÝnh lµ PC. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP tróc kªnh 2B+D ®−îc thuª bao th−êng kh«ng ph¶i phôc vô cho viÖc sö dông c¸c dÞch vô kÕt hîp cña ISDN mµ ®Ó cung cÊp ®−êng truy nhËp Internet tèc ®é cao h¬n so víi truy nhËp th«ng qua modem t−¬ng tù. H×nh 1-8 thÓ hiÖn cÊu tróc m¹ng c¸c dÞch vô ISDN phôc vô ®èi t−îng sö dông lµ gia ®×nh. truy nhËp Internet vµ truyÒn nhËn fax t¹i cïng mét thêi ®iÓm th× hä cÇn ph¶i cã ®−êng riªng cho mçi thiÕt bÞ. Nã chØ lµ sù tÝch hîp c¸c truy nhËp tíi c¸c dÞch vô m¹ng kh¸c nhau vµ cho phÐp nhiÒu thiÕt bÞ chia sÎ ®−êng truy nhËp nµy. Nã cã thÓ sö dông ®Ó truy nhËp m¹ng sè liÖu nh− m¹ng Internet. NÕu nh− kh«ng cã ISDN. C¸c dÞch vô ISDN phôc vô ®èi t−îng gia ®×nh C©u hái ®Æt ra lµ “thÕ ®©u lµ sù tÝch hîp dÞch vô?” trong khi vÉn cßn rÊt nhiÒu m¹ng riªng biÖt ®Ó cung cÊp c¸c dÞch vô ISDN. Cuéc tho¹i cã thÓ ®−îc hoµn thµnh b»ng mét nhÊn chuét sau ®ã ng−êi sö dông chØ viÖc nãi vµo micro vµ nghe bªn kia qua tai nghe. kh¸i niÖm kh«ng cã mét thiÕt bÞ nµo ë gia ®×nh cã thÓ truy nhËp nhiÒu h¬n mét m¹ng t¹i cïng mét thêi ®iÓm ®· trë nªn kh«ng ®óng n÷a. M¹ng tho¹i PSTN Tæng ®µi ISDN néi h¹t M¹ng gãi 2B + D (128 kb/s) PC §−êng thuª bao sè (DSL) C¸c thiÕt bÞ t¹i nhµ kh¸ch hµng §iÖn tho¹i §o l−êng tõ xa C¶nh b¸o H×nh 1-8. Mét −u ®iÓm n÷a cña PC ®ã lµ nã cã thÓ cã danh b¹ ®iÖn tho¹i ®Ó quay sè nhanh vµ thËm chÝ PC cã thÓ ®−îc sö dông nh− lµ mét m¸y tr¶ lêi ®iÖn 31 . Víi cïng mét ®−êng ®iÖn tho¹i cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó truy nhËp Internet ®ång thêi còng ®−îc sö dông ®Ó thùc hiÖn vµ nhËn c¸c cuéc tho¹i. truy nhËp tíi tÊt c¶ c¸c thiÕt bÞ cã thÓ ®−îc tÝch hîp l¹i tuy nhiªn c¸c m¹ng vÉn t¸ch rêi. Tuy nhiªn trong thùc tÕ kh«ng cã sù tÝch hîp thùc sù c¸c dÞch vô trong ISDN. Cho ®Õn n¨m 1990. C¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i cã thÓ truyÒn nhiÒu luång l−u l−îng trªn mét ®−êng truy nhËp mµ kh«ng ph¶i t¹o c¸c ®−êng riªng biÖt cho mçi thiÕt bÞ. Lý do c¬ b¶n lµ kh«ng cã mét thiÕt bÞ gia ®×nh nµo l¹i cã thÓ truy nhËp ®ång thêi nhiÒu h¬n mét dÞch vô m¹ng. ISDN mang l¹i lîi nhuËn cho c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i nhiÒu h¬n so víi c¸i mµ nã mang l¹i cho c¸c ®èi t−îng gia ®×nh.Ch−¬ng 1. §iÒu ®ã lµm ng¹c nhiªn ng−êi sö dông khi mµ hä sö dông mét ®−êng tho¹i kÕt nèi vµo modem vµ chØ cã mét biÓu t−îng ®iÖn tho¹i nhá trªn mµn h×nh PC rung chu«ng ®Ó b¸o cã cuéc tho¹i ®Õn.

C¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i muèn t¨ng ®é réng b¨ng tÇn cã thÓ sö dông t¹i c¸c gia ®×nh. M¹ng hiÖn t¹i rÊt kh¸c biÖt vÒ cÊu tróc vµ kh«ng thÓ truyÒn h×nh ¶nh qua m¹ng ®iÖn tho¹i hay truyÒn tÝn hiÖu tho¹i qua m¹ng truyÒn h×nh c¸p nÕu kh«ng cã sù thay ®æi triÖt ®Ó c¶ hai m¹ng. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP tho¹i. Ngay c¶ dÞch vô Fax còng ®−îc xö lý b»ng phÇn mÒm Fax khi ®ã nã t−¬ng tù nh− mét m¸y Fax th«ng th−êng. t¹i sao chóng ta kh«ng tÝch hîp tho¹i sè liÖu vµ c¸c dÞch vô h×nh ¶nh vµ truyÒn chóng tÊt c¶ trªn cïng mét ®−êng ®iÖn tho¹i sö dông ISDN? Nguyªn nh©n chñ yÕu ®Ó kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc ®ã lµ tèc ®é cña ISDN kh«ng thÓ ®ñ ®Ó truyÒn ®ång thêi tÊt c¶ c¸c dÞch vô ®Æc biÖt lµ tÝn hiÖn h×nh ¶nh sè. tuy nhiªn chÊt l−îng rÊt kÐm so víi m¹ng truyÒn h×nh c¸p. h×nh ¶nh vµ sè liÖu theo B-ISDN §iÖn tho¹i Tæng ®µi B-ISDN néi h¹t PC C¶nh b¸o H×nh 1-9. B-ISDN ®· thay ®æi hai ®iÓm chÝnh so víi N-ISDN. N¨m 1988 ng−êi ta ®· ®−a ra gi¶i ph¸p míi ®ã lµ sö dông ISDN b¨ng réng (B-ISDN). Vµ viÖc tÝch hîp c¸c dÞch vô m¹ng yªu cÇu cã sù thay ®æi c¬ b¶n vÒ c¸ch thøc truyÒn tho¹i. cã thÓ truyÒn h×nh ¶nh tuy nhiªn nã kh«ng ph¶i lµ m¹ng dµnh riªng cho truyÒn h×nh ¶nh. H×nh 1-9 minh ho¹ cho viÖc B-ISDN ®· thay ®æi nh÷ng g× so víi cÊu tróc m¹ng ISDN c¬ së. m¸y Fax. ISDN cã hç trî dÞch vô ®iÖn tho¹i thÊy h×nh. Thø hai lµ B-ISDN ®· thay thÕ tÊt c¶ c¸c dÞch vô m¹ng hiÖn cã tõ tho¹i ®Õn h×nh ¶nh b»ng mét c«ng nghÖ míi ®ã lµ ATM. thËm chÝ lµ TV. Ngµy nay ®· b¾t ®Çu xuÊt hiÖn c¸c PC cã Card truyÒn h×nh c¸p. h×nh ¶nh vµ sè liÖu tíi ng−êi sö dông th«ng qua tæng ®µi vµ c¸p ®iÖn tho¹i. Vµ h¬n hÕt lµ nÕu PC cã thÓ ®¶m nhiÖm c¸c chøc n¨ng cña ®iÖn tho¹i. ITU lµ mét tæ chøc tiªu chuÈn quèc tÕ ®· dù ®o¸n ph¶i mÊt 20 ®Õn 30 n¨m ®Ó cã thÓ ph¸t triÓn sö dông B-ISDN ë mäi n¬i 32 . tr×nh duyÖt Web. ISDN b¨ng hÑp ho¹t ®éng ë tèc ®é nhá h¬n 2 Mb/s. Thø nhÊt lµ t¨ng ®¸ng kÓ tèc ®é truy nhËp lªn ®Õn 155 Mb/s vµ cã thÓ më réng lªn ®Õn 622 Mb/s. chØ cÇn mét ®−êng c¸p ®ång trôc kÕt nèi víi Card nµy chóng ta cã thÓ xem ®−îc cïng mét lóc 16 kªnh truyÒn h×nh tÊt nhiªn lµ ta chØ cã thÓ nghe ®−îc ©m thanh øng víi mét kªnh. Mét m¹ng ATM sÏ ®ãng gãi tÊt c¶ c¸c tÝn hiÖu vµo c¸c ®¬n vÞ th«ng tin gäi lµ tÕ bµo. Tèc ®é nµy cã thÓ dÔ dµng ®¸p øng ®−îc hÇu hÕt c¸c yªu cÇu cña c¸c dÞch vô h×nh ¶nh. C¸c thiÕt bÞ phÝa kh¸ch hµng Giao diÖn m¹ng ATM ng−êi sö dông (UNI) 155 Mb/s M¹ng ATM tÝch hîp c¸c dÞch vô tho¹i. C¸c dÞch vô B-ISDN phôc vô ®èi t−îng sö dông gia ®×nh Vµo n¨m 1988.Ch−¬ng 1.

c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c ®èi t−îng sö dông ë gia ®×nh cã thÓ sö dông m« h×nh nµy nh− lµ mét thiÕt bÞ ®Ó nhËn vµ thùc hiÖn cuéc tho¹i. c«ng nghÖ truyÒn h×nh sè míi kh«ng yªu cÇu kªnh cã ®é réng b¨ng tÇn ®Õn møc 155 Mb/s thËm chÝ ngay c¶ 100 Mb/s ®Ó cã thÓ truyÒn c¸c h×nh ¶nh chÊt l−îng cao nh− xem trong mét r¹p chiÕu phim. M« h×nh nµy tho¶ m·n bèn vÊn ®Ò mµ c¸c ®èi t−îng sö dông quan t©m.Ch−¬ng 1. H×nh 1-10 ®−a ra kh¶ n¨ng sö dông c¸c øng dông VoIP cña mçi ®èi t−îng vµ cÇn triÓn khai ngay dÞch vô nµo øng víi c¸c ®èi t−îng. tõ cuéc tho¹i quèc tÕ ®Õn tiÕp thÞ tõ xa hay trung t©m cuéc gäi. MÆc dï ATM ®ãng vai trß rÊt quan träng trong viÖc triÓn khai VoIP tuy nhiªn ®ã chØ lµ gi¶i ph¸p t¹m thêi. M« h×nh nµy kÕt hîp chÆt chÏ c¸c khÝa c¹nh ®· ®−îc tr×nh bµy trong phÇn tr−íc cña ch−¬ng nµy.. M« h×nh ®iÖn tho¹i IP Trong phÇn nµy chóng ta sÏ ®Ò cËp ®Õn viÖc ph¸t triÓn m« h×nh cña VoIP hay cßn gäi lµ ®iÖn tho¹i IP. Mét trong nh÷ng lý do ®Ó chóng ta tr×nh bµy c¸c khÝa c¹nh nµy lµ ®Ó lµm râ thªm vÒ m« h×nh nµy vµ môc ®Ých cña viÖc x©y dùng nã. Cßn ATM chØ ®−îc sö dông ®Ó cung cÊp c¸c truy nhËp Internet tèc ®é cao vµ lµm kÕt nèi m¹ng ®−êng trôc. phÇn mÒm. 33 .. Nh− ®· ®Ò cËp ë trªn. Chóng ta l−u ý r»ng ®©y chØ lµ m« h×nh.. Trong ch−¬ng sau chóng ta sÏ ®Ò cËp ®Õn vai trß cña ATM trong thÕ giíi Internet vµ Web. VoIP lµ mét c¸ch thøc ®Ó tÝch hîp m¹ng tho¹i víi m¹ng Internet vµ PC thËm chÝ lµ mét m¸y ®iÖn tho¹i truyÒn thèng.. Ta còng cã thÓ thùc hiÖn tÝch hîp c¸c dÞch vô m¹ng vµo c¸c ®èi t−îng sö dông PC th«ng qua viÖc sö dông m¹ng Internet. v× vËy kh«ng cã g× ng¨n c¶n mét ng−êi sö dông kÕt nèi ®Õn bµn trî gióp hay trung t©m cuéc gäi cña mét doanh nghiÖp.323 ®−îc tr×nh bµy trong ch−¬ng 7). c¸c øng dông. VÊn ®Ò lµ qu¸ tr×nh tÝch hîp PC vµ Web diÔn ra nhanh h¬n so víi qu¸ tr×nh triÓn khai c¸c dÞch vô B-ISDN vµ m¹ng ATM cÇn thiÕt ®Ó truyÒn c¸c dÞch vô nµy. M« h×nh nµy ®−îc sö dông nh− lµm c¬ së cho mäi néi dung ®−îc tr×nh bµy cã liªn quan ®Õn: c¸c thiÕt bÞ cña VoIP. Ngµy nay chóng ta rÊt Ýt khi thÊy nãi ®Õn B-ISDN. Chóng ta ph¶i l−u ý r»ng ë ®©y chóng ta kh«ng ®Ò cËp ®Õn c¸c tiªu chuÈn vµ chØ tiªu kü thuËt cña ®iÖn tho¹i IP. M« h×nh ®iÖn tho¹i IP mµ ta bµn ®Õn trong cuèn s¸ch nµy ®−îc thÓ hiÖn trªn H×nh 1-10. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP v× B-ISDN lµ mét chuÈn giao thøc ®ang ph¸t triÓn. Tuy nhiªn nhiÒu giao thøc ®−îc ph¸t triÓn phôc vô cho viÖc B-ISDN ho¹t ®éng kÕt hîp víi VoIP (vÝ dô nh− H.

Ch−¬ng 1. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP

Nguån(1) Doanh nghiÖp Doanh nghiÖp-Doanh nghiÖp

§Ých(2) Gia ®×nh Doanh nghiÖp-Gia ®×nh

Doanh nghiÖp

Sö dông: Fax, thay thÕ trung kÕ riªng Yªu cÇu: ChÊt l−îng c¸c dÞch vô IP cao, qu¶n lý m¹ng IP Nhu cÇu: triÓn khai ngay Gia ®×nh-Doanh nghiÖp Sö dông: trung t©m cuéc gäi, b¸n hµng qua Catalog Yªu cÇu: Tho¹i qua Web site, ACD cã giao diÖn IP Nhu cÇu: triÓn khai thËn träng

Sö dông: tiÕp thÞ tõ xa

Yªu cÇu: PBX cã giao diÖn IP, Gateway gi÷a ISP víi PSTN Nhu cÇu: triÓn khai thËn träng Gia ®×nh-Gia ®×nh Sö dông: thay thÕ cuéc gäi ®−êng dµi Yªu cÇu: nhiÒu PSTN Gateway, chÊt l−îng tho¹i c¬ b¶n Nhu cÇu: triÓn khai cuéc gäi ®−êng dµi ngay, triÓn khai cuéc gäi néi h¹t sau

Gia ®×nh

(1) Nguån lµ phÝa khëi ph¸t cuéc tho¹i (2) §Ých lµ phÝa nhËn cuéc tho¹i

H×nh 1-10. M« h×nh ®iÖn tho¹i IP

Tr−íc hÕt chóng ta bµn vÒ viÖc sö dông VoIP trong m«i tr−êng kÕt nèi doanh nghiÖp-doanh nghiÖp. VoIP cã thÓ ®−îc sö dông trong m«i tr−êng nµy ®Ó truyÒn fax tõ doanh nghiÖp nµy tíi doanh nghiÖp kh¸c vµ thay thÕ c¸c trung kÕ riªng kÕt nèi gi÷a PBX cña c¸c doanh nghiÖp (c¸c trung kÕ riªng nµy lµ c¸c kªnh 64 kb/s kÕt nèi ®iÓm-®iÓm vµ ph¶i tr¶ c−íc theo kho¶ng c¸ch). Cã thÓ cã c¸c dÞch vô kh¸c ®−îc sö dông trong c¸c doanh nghiÖp, tuy nhiªn ®©y lµ c¸c dÞch vô ®−îc sö dông nhiÒu nhÊt vµ gióp c¸c doanh nghiÖp tiÕt kiÖm ®−îc nhiÒu tiÒn nhÊt. MÆc dï vËy, nÕu muèn sö dông VoIP cho c¸c môc ®Ých nµy th× cÇn gi¶i quyÕt mét sè vÊn ®Ò liªn quan ®Õn VoIP. Thø nhÊt lµ m¹ng VoIP cã thÓ lµ m¹ng Internet sö dông ®Ó kÕt nèi c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã ®ñ chÊt l−îng dÞch vô (QoS) ®Ó truyÒn tÝn hiÖu tho¹i. TÊt nhiªn m¹ng Internet chØ cung cÊp kÕt nèi chø nã kh«ng ®¶m b¶o vÒ ®é réng b¨ng tÇn, trÔ hoÆc c¸c chØ tiªu chÊt l−îng kh¸c. ViÖc qu¶n lý QoS cña dÞch vô VoIP trong m«i tr−êng doanh nghiÖp-doanh nghiÖp sÏ bÞ h¹n chÕ. Qu¶n lý c¸c dÞch vô IP ®Æt c¸c doanh nghiÖp vµo hoµn c¶nh t−¬ng tù nh− c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng trong viÖc cè g¾ng “qu¶n lý” QoS nh»m cung cÊp ®é réng b¨ng tÇn cho kh¸ch hµng mét c¸ch tèi ®a, gi¶m tèi thiÓu c¸c bé ®Þnh tuyÕn (router) ®Ó gi¶m trÔ. Trong m¹ng Internet, cã thÓ qu¶n lý ®−îc c¸c dÞch vô tuy nhiªn kh«ng thÓ ®¶m b¶o ®−îc QoS. Cuèi cïng lµ kh¶ n¨ng øng dông VoIP trong m«i tr−êng doanh nghiÖp-doanh nghiÖp lµ rÊt l¹c quan. ThËm chÝ ngay c¶ víi c¸c doanh nghiÖp cì trung b×nh víi ng©n s¸ch h¹n chÕ còng cÇn triÓn khai ngay VoIP cho dÞch vô Fax vµ thay thÕ c¸c trung kÕ riªng cµng nhanh cµng tèt. TiÕp theo chóng ta xem xÐt viÖc sö dông VoIP trong m«i tr−êng kÕt nèi doanh nghiÖp-gia ®×nh. øng dông chÝnh sö dông ë ®©y lµ tiÕp thÞ tõ
34

Ch−¬ng 1. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP

xa (trung t©m cuéc gäi ®i). ThiÕt bÞ chÝnh ë ®©y lµ tæng ®µi PBX cã giao diÖn IP ®Ó võa kÕt nèi víi m¹ng LAN cña c«ng ty võa kÕt nèi víi m¹ng PSTN th«ng qua nhµ cung cÊp dÞch vô Internet (ISP). Getaway kÕt nèi ISP víi PSTN lµ thiÕt bÞ chÝnh trong øng dông ®iÖn tho¹i IP v× hÇu hÕt c¸c kh¸ch hµng sö dông ë gia ®×nh chØ cã thÓ nhËn cuéc gäi ®Õn tõ m¹ng PSTN vµ kh«ng nhËn ®−îc cuéc gäi ®Õn tõ m¹ng Internet. C¸c ®Æc ®iÓm cña Gateway nµy sÏ ®−îc tr×nh bµy trong ch−¬ng 8. Tuy nhiªn øng dông VoIP trong m«i tr−êng nµy cÇn ®−îc c©n nh¾c triÓn khai thËn träng. Nãi mét c¸ch kh¸c, sÏ lµ rÊt véi vµng vµ m¹o hiÓm cho doanh nghiÖp nÕu hä triÓn khai mét hÖ thèng tiÕp thÞ tõ xa sö dông c«ng nghÖ ®iÖn tho¹i IP sau ®ã hä nhËn ra r»ng thêi gian mµ Gateway PSTN dõng ho¹t ®éng nhiÒu h¬n thêi gian ch¹y. TiÕp theo chóng ta ®Ò cËp ®Õn c¸c ®èi t−îng sö dông gia ®×nh sö dông ®iÖn tho¹i IP ®Ó liªn l¹c víi c¸c doanh nghiÖp vµ thËm chÝ lµ víi ng−êi kh¸c ë nhµ. Hä th−êng lµ nh÷ng ng−êi sö dông ®iÖn tho¹i IP thùc sù mÆc dï hä sö dông ®iÖn tho¹i kÕt nèi trùc tiÕp víi m¹ng PSTN. §èi víi h−íng kÕt nèi gia ®×nh-doanh nghiÖp sö dông ®iÖn tho¹i IP th× øng dông chÝnh lµ c¸c trung t©m cuéc gäi vµ b¸n hµng qua Catalog. Ngay c¶ khi c¸c ho¹t ®éng b¸n hµng th«ng qua Web ®· rÊt ph¸t triÓn, nh−ng vÉn cã nh÷ng ng−êi kh«ng quyÕt ®Þnh mua hµng nÕu nh− hä kh«ng thÓ mÆc c¶ trùc tiÕp víi ng−êi mua hµng vµ sÏ kh«ng c¶m thÊy hµi lßng nÕu nh− kh«ng cã ai ®¶m b¶o víi hä r»ng c¸c tµi liÖu nµy cã thÓ gi¶ quyÕt ®−îc mäi vÊn ®Ò. DÞch vô cÇn triÓn khai ngay trong m«i tr−êng kÕt nèi nµy lµ tho¹i qua Web site víi phÝm bÊm “H·y nãi chuyÖn víi t«i” vµ mét hÖ thèng tù ®éng ph©n phèi cuéc gäi ACD cã giao diÖn IP ®ãng vai trß nh− lµ tæng ®µi PBX cã giao diÖn IP trong øng dông tiÕp thÞ tõ xa tuy nhiªn vÒ chøc n¨ng th× ng−îc l¹i. Tuy kh«ng nãi ®Õn ë ®©y nh−ng cÇn ph¶i cã Gateway ®Ó kÕt nèi tõ PSTN tíi ISP gièng nh− trong tr−êng hîp kÕt nèi doanh nghiÖp-gia ®×nh. Còng gièng nh− øng dông tiÕp thÞ tõ xa, cÇn c©n nh¾c thËn träng trong viÖc lùa chän thiÕt bÞ, ph−¬ng thøc vµ thêi ®iÓm triÓn khai VoIP trong h−íng kÕt nèi nµy. Vµ cuèi cïng chóng ta xem xÐt ®Õn h−íng kÕt nèi gia ®×nh-gia ®×nh sö dông VoIP. Nã gièng nh− øng dông gäi ®iÖn tho¹i quay sè 1010XXX lµ mét ph−¬ng thøc thay thÕ viÖc gäi qua m¹ng PSTN ®èi víi c¸c cuéc gäi ®−êng dµi. §iÓm hÊp dÉn nhÊt lµ VoIP cã thÓ thay thÕ c¸c cuéc gäi quèc tÕ qua m¹ng PSTN vµ nã còng cã thÓ thay thÕ mét c¸ch cã hiÖu qu¶ c¸c cuéc gäi ®−êng dµi øng víi c¸c vÞ trÝ cña Gateway ISP-PSTN. §©y lµ mét vÊn ®Ò rÊt lín v× sÏ cã rÊt nhiÒu Gateway, Ýt nhÊt lµ 1 cho mçi quèc gia. Vµ tÊt nhiªn m¹ng IP cÇn ph¶i truyÒn c¸c cuéc tho¹i víi QoS cã thÓ chÊp nhËn ®−îc, yªu cÇu nµy kh«ng ph¶i lóc nµo còng ®−îc ®¶m b¶o nhÊt lµ khi cã rÊt nhiÒu cuéc gäi kh«ng ph¶i lµ c¸c cuéc gäi qua trung t©m cuéc gäi ®−îc thùc hiÖn qua m¹ng IP hay m¹ng Internet. Nhu cÇu ®èi víi c¸c ®èi t−îng sö dông ë gia ®×nh lµ triÓn khai VoIP ®èi víi cuéc gäi ®−êng dµi, ®Æc biÖt lµ cuéc gäi quèc tÕ. C¸c cuéc gäi néi h¹t qua m¹ng IP cã thÓ triÓn khai sau, tuy nhiªn thÞ phÇn c¸c dÞch vô VoIP sÏ ngµy cµng chiÕm −u thÕ.
35

Ch−¬ng 1. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP

M« h×nh ph¸t triÓn ®iÖn tho¹i IP nµy sÏ ®−îc sö dông lµm c¬ së ®Ó ®i vµo m« t¶ chi tiÕt cña phÇn cøng vµ phÇn mÒm, thiÕt bÞ vµ c¸c nhµ cung cÊp thiÕt bÞ, dÞch vô vµ kh¶ n¨ng øng dông, vµ rÊt nhiÒu khÝa c¹nh kh¸c trong phÇn cßn l¹i cña cuèn s¸ch nµy.

C«ng nghÖ, kinh tÕ vµ c¸c yÕu tè x· héi
M« h×nh ®iÖn tho¹i IP mµ chóng ta ®· tr×nh bµy kh«ng nhÊt thiÕt sÏ ph¸t triÓn tèt trong t−¬ng lai. C«ng nghÖ, kinh tÕ vµ sù chÊp nhËn cña x· héi lµ ba yÕu tè ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh ¶nh h−ëng ®Õn sù ph¸t triÓn cña mét s¶n phÈm hay mét dÞch vô míi. Kh«ng n»m ngoµi quy luËt nµy, VoIP ®−îc coi nh− mét ghÕ ®Èu ba ch©n víi mçi ch©n ®¹i diÖn cho c«ng nghÖ, kinh tÕ vµ c¸c yÕu tè x· héi liªn quan ®Õn c«ng nghÖ míi. NÕu nh− bÊt cø mét ch©n nµo dµi h¬n hoÆc ng¾n h¬n c¸c ch©n kh¸c th× kh«ng mét ai cã thÓ ngåi ch¾c ch¾n trªn chiÕc ghÕ VoIP. Thø nhÊt lµ tÝnh kh¶ thi cña c«ng nghÖ, c¨n cø vµo ®©y ®Ó quyÕt ®Þnh xem c«ng nghÖ cã thÓ triÓn khai ®−îc hay kh«ng. C©u tr¶ lêi kh«ng ph¶i lóc nµo còng lµ cã mÆc dï kh¶ n¨ng xö lý cña m¸y tÝnh ngµy nay cho phÐp con ng−êi thùc hiÖn ®−îc rÊt nhiÒu viÖc t−ëng r»ng kh«ng thÓ. VÝ dô nh− thÞ tr−êng ng−êi m¸y thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc hµng ngµy ë gia ®×nh nh− hót bôi, dän dÑp gi−êng ngñ vµ röa xe « t« lµ rÊt lín. Tuy nhiªn 30 n¨m hoÆc l©u h¬n n÷a nh÷ng ng−êi m¸y nh− vËy vÉn chØ lµ m¬ −íc. Mét m¸y tÝnh cã kh¶ n¨ng xö lý m¹nh cã thÓ chiÕn th¾ng ng−êi trong m«n cê tuy nhiªn nã kh«ng thÓ hiÓu ®−îc c¸c mÖnh lÖnh ®¬n gi¶n mµ mét cËu bÐ 3 tuæi cã thÓ thùc hiÖn mµ kh«ng cÇn hái g× thªm vÝ dô nh− “H·y ngåi ë ®©y” vµ “H·y theo t«i”. Vµo thêi ®iÓm nµy, c«ng nghÖ ch−a cho phÐp chÕ t¹o mét ng−êi m¸y nh− vËy. Tuy nhiªn ngay c¶ khi cã thÓ chÕ t¹o th× gi¸ thµnh cña ng−êi m¸y ®ã liÖu cã phï hîp víi tói tiÒn cña ng−êi tiªu dïng? §ã chÝnh lµ tÝnh kinh tÕ cña mét s¶n phÈm hay mét dÞch vô míi. Kh«ng mét ai l¹i d¹i g× më mét thÞ tr−êng míi nÕu nh− hä kh«ng nghÜ r»ng hä cã thÓ thu ®−îc lîi Ých kinh tÕ tõ ®ã. Gi¸ khëi ®Çu cã thÓ cao, tuy nhiªn gi¸ ®ã kh«ng gi¶m mét c¸ch nhanh chãng th× thÞ tr−êng sÏ vÉn rÊt nhá vµ c«ng nghÖ ®ã sÏ tµn lôi ®i. TV mµu ch¼ng h¹n, khi ®−îc giíi thiÖu lÇn ®Çu tiªn ë Mü n¨m 1950 nã cã gi¸ lµ 1500 USD. Ngµy nay ®ã kh«ng ph¶i lµ mét con sè lín, tuy nhiªn vµo thêi ®iÓm ®ã gi¸ mét chiÕc xe Ford Failane còng chØ cã gi¸ lµ 1500 USD. Cã bao nhiªu gia ®×nh sÏ lùa chän mua mét chiÕc TV thay v× mét chiÕc « t« míi? Sau ®ã gi¸ thµnh cña TV mµu ngµy cµng gi¶m trong khi gi¸ cña « t« ngµy cµng t¨ng, ®iÒu ®ã ®· lµm cho TV mµu trë thµnh ®å dïng trong mäi nhµ. §iÒu t−¬ng tù còng x¶y ra víi c¸c TV mµu kü thuËt sè, gi¸ thµnh khëi ®Çu cña nã lµ tõ 10.000 USD ®Õn 60.000 USD. NÕu nh− gi¸ thµnh nµy kh«ng gi¶m xuèng ®Ó hÇu hÕt c¸c gia ®×nh trung l−u víi møc thu nhËp 30.000 USD/n¨m cã thÓ mua ®−îc th× tiÕn tr×nh ®−a vµo thÞ tr−êng cña TV mµu kü thuËt sè cã thÓ sÏ bÞ chËm l¹i.

36

Ch−¬ng 1. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP

NÕu nh− kh¶ thi vÒ mÆt c«ng nghÖ nh−ng kh«ng ®−îc chÊp nhËn trong thÞ tr−êng th× cã nghÜa lµ gi¸ c¶ kh«ng hîp lý. NÕu nh− gi¸ qu¸ thÊp th× kh«ng ai cã thÓ thu ®−îc lîi nhuËn th«ng qua viÖc b¸n s¶n phÈm hoÆc dÞch vô. NÕu nh− gi¸ qu¸ cao th× th× tr−êng sÏ rÊt nhá vµ khã cã thÓ duy tr× thÞ tr−êng ®ã. VoIP kh¶ thi vÒ c¶ mÆt c«ng nghÖ vµ kinh tÕ ®èi víi c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô, mÆc dï vÉn cã nh÷ng tranh c·i viÖc lµm thÕ nµo ®Ó thu ®−îc lîi nhuËn tõ c¸c dÞch vô VoIP. Tuy nhiªn ngay c¶ khi khÝa c¹nh kinh tÕ ®−îc tho¶ m·n th× vÉn cßn mét vÊn ®Ò thø ba n÷a ®ã lµ sù chÊp nhËn cña x· héi. VÝ dô nh− dÞch vô xem phim theo nhu cÇu (VOD), vµo ®Çu n¨m 1990 c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i néi h¹t ®Þnh sö dông c¸c chuyÓn m¹ch truyÒn h×nh sè (SDV) ®Ó ph©n phèi phim cã tÝnh c−íc trªn cïng mét ®«i d©y ®ång nh− sö dông ®èi víi dÞch vô tho¹i. C¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i muèn sö dông VOD vµ SDV ®Ó c¹nh tranh víi c¸c c«ng ty truyÒn h×nh c¸p lµ ®èi thñ chÝnh cña c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i v× c¸c c«ng ty truyÒn h×nh c¸p khi ®ã ®· b¾t ®Çu cung cÊp c¸c dÞch vô “tho¹i qua c¸p”. §Ó chèng l¹i sù suy gi¶m sè l−îng kh¸ch hµng vµ lîi nhuËn, c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i néi h¹t ®· ph¸t triÓn SDV vµ thö nghiÖm chóng ë nhiÒu vïng ®Æc biÖt lµ c«ng ty Bell Atlantic. C¸c thuª bao cã thÓ xem c¸c bé phim truyÒn h×nh sè trong khi vÉn cã thÓ thùc hiÖn c¸c cuéc gäi tho¹i mµ kh«ng cÇn ph¶i cã kÕt nèi riªng cho truyÒn h×nh c¸p. Tuy nhiªn SDV vÉn kh«ng ®−îc mäi ng−êi −u chuéng chñ yÕu lµ v× nguyªn nh©n x· héi. Ng−êi sö dông kh«ng thÓ ghi l¹i c¸c phim kü thuËt sè nh− hä cã thÓ lµm ®−îc víi c¸c phim cña truyÒn h×nh c¸p (hiÖn nay vÉn cã rÊt Ýt m¸y ghi phim kü thuËt sè). NhiÒu ng−êi muèn ®i ®Õn cöa hµng b¸n b¨ng video ®«i khi chØ lµ ®Ó ®i ra khái nhµ mét lóc. Ng−êi sö dông kh«ng muèn xem vµ tr¶ tiÒn theo phim, vµ xem vµ tr¶ tiÒn theo phim chØ ®−îc sö dông trong c¸c sù kiÖn thÓ thao ®Æc biÖt vÝ dô nh− trËn ®Êm bèc. H¬n n÷a, xö lý tÝn hiÖu sè cÇn ph¶i chuyÓn tõ c¸c tÝn hiÖu truyÒn h×nh t−¬ng tù quen thuéc thµnh tÝn hiÖu sè vµ nã lµm cho truyÒn h×nh qu¶ng b¸ kh«ng ph¶i lµ truyÒn h×nh trùc tiÕp (ngay c¶ ngµy nay, ®é trÔ vÉn lµ ®¸ng kÓ trong truyÒn h×nh sè qu¶ng b¸ trùc tiÕp). VÊn ®Ò thùc chÊt lµ ë chç lµ sö dông SDV qu¸ bÊt tiÖn: ®iÒu khiÓn tõ xa cña SDV kh«ng ho¹t ®éng nh− lµ mäi ng−êi mong muèn. NhiÒu ng−êi cã thÓ xem 10 kªnh truyÒn h×nh (cã thÓ cßn nhiÒu h¬n) cïng mét lóc. Hä liªn tôc chuyÓn kªnh trªn TV cña truyÒn h×nh c¸p b»ng ®iÒu khiÓn tõ xa (viÖc mét ng−êi cø ph¶i dËy ®i ra khái gi−êng ®Ó chuyÓn kªnh lµ kh«ng thÓ chÊp nhËn ®−îc). ViÖc ®æi kªnh nµy rÊt dÔ v× tÊt c¶ c¸c kªnh lu«n lu«n s½n sµng vµ ®iÒu khiÓn tõ xa chØ cã mçi mét nhiÖm vô lµ bËt TV sang kªnh mµ b¹n quan t©m. Tuy nhiªn ®iÒu khiÓn tõ xa cña SDV l¹i ho¹t ®éng rÊt kh¸c. ChØ cã mét kªnh trªn m¸y thu h×nh SDV. Vµ kh«ng cã ®ñ ®é réng b¨ng tÇn trong m¹ch vßng néi h¹t ®Ó cã thÓ ph©n phèi nhiÒu h¬n 100 kªnh truyÒn
37

Ch−¬ng 1. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP

h×nh nh− lµ truyÒn h×nh c¸p cã thÓ thùc hiÖn. V× vËy viÖc nhÊn vµo mét phÝm trªn ®iÒu khiÓn tõ xa cã thÓ thay ®æi kªnh, tuy nhiªn chØ sau ®ã ½ gi©y yªu cÇu ®ã míi ®Õn ®−îc bé chuyÓn m¹ch SDV vµ mét kªnh míi b¾t ®Çu ®−îc truyÒn xuèng phÝa thuª bao. Mét c¸ch tù nhiªn, ng−êi sö dông th−êng nhÊn nót chuyÓn kªnh ba ®Õn bèn lÇn v× kh«ng cã g× ®¸p øng l¹i yªu cÇu trong kho¶ng thêi gian mµ hä mong chê vµ hä t−ëng kªnh ®ã kh«ng cã g×. Vµ kÕt qu¶ lµ hÖ thèng SDV chuyÓn kªnh ba ®Õn bèn lÇn thay v× mét lÇn. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ l¹i mÊt c«ng chuyÓn kªnh ng−îc trë l¹i vµ th−êng lµ kh«ng ®óng kªnh m×nh mong muèn. Nã sÏ lµm n¶n lßng ng−êi sö dông vµ hä sÏ kh«ng sö dông SDV vµ quay trë l¹i sö dông truyÒn h×nh c¸p. LiÖu VoIP cã ®¸p øng ®−îc ba yÕu tè ®ã lµ c«ng nghÖ, kinh tÕ vµ x· héi? VÒ mÆt c«ng nghÖ th× ®©y vÉn lµ mét c©u hái. KhÝa c¹nh kinh tÕ sÏ ®−îc tho¶ m·n øng víi c¸c dÞch vô cuéc gäi quèc tÕ, Fax vµ c¸c øng dông cã liªn quan. KhÝa c¹nh x· héi cã thÓ ®−îc gi¶i quyÕt víi thùc tÕ lµ ®iÖn tho¹i IP dùa rÊt nhiÒu vµo m¹ng Internet. Mäi ng−êi ®· quen sö dông Internet vµ VoIP cµng liªn kÕt chÆt chÏ víi Internet th× x· héi cµng dÔ chÊp nhËn nã.

C¸c chÝnh s¸ch
Mét dÞch vô vµ s¶n phÈm míi cã thÓ ph¸t triÓn dùa trªn ba ch©n cña chiÕc ghÕ ®Èu ®ã lµ c«ng nghÖ, kinh tÕ vµ x· héi chÊp nhËn. Tuy nhiªn c¸c chÝnh s¸ch cña chÝnh phñ cã thÓ vÝ nh− mét c¸i c−a, nã cã thÓ c¾t bít vµi inch cña ch©n nµy hay ch©n kia. Vµ kÕt qu¶ lµ c¸i ghÕ cã thÓ ®øng c©n b»ng hoÆc nã sÏ nghiªng ®i vµ sÏ kh«ng ®−îc ñng hé g× c¶. V× vËy chÝnh s¸ch cã thÓ sÏ khuyÕn khÝch hoÆc h¹n chÕ tuú thuéc vµo nÒn kinh tÕ hoÆc chiÒu h−íng cña c¸c chÝnh s¸ch (hç trî hay kh«ng hç trî). Chóng ta kh«ng cÇn thiÕt ph¶i ®i s©u vµo c¸c chÝnh s¸ch khi nã ¸p dông cho ®iÖn tho¹i IP v× sÏ tèn rÊt nhiÒu giÊy mùc. Thay vµo ®ã chóng ta ®Ò cËp ®Õn vai trß cña c¸c chÝnh s¸ch khi nã ¸p dông cho VoIP. §Ó tr¸nh tr×nh bµy qu¸ chung chung, trong phÇn nµy chóng ta sÏ chia thÕ giíi lµm 2 phÇn: n−íc Mü vµ phÇn cßn l¹i cña thÕ giíi. MÆc dï cã ý kiÕn cho r»ng vai trß cña chÝnh s¸ch cña c¸c chÝnh phñ trªn kh¾p thÕ giíi rÊt kh¸c nhau vÒ ph¹m vi ¸p dông vµ môc ®Ých, tuy nhiªn vÉn cã c¸c ®iÓm chung øng víi c¸c chÝnh s¸ch ¸p dông cho ®iÖn tho¹i IP. T¹i n−íc Mü, c¸c chÝnh s¸ch cña chÝnh phñ vµ liªn bang b¶o hé lîi Ých cho c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô khi mµ hä ph¶i ®Çu t− vèn rÊt lín tr−íc khi hä cã thÓ thu ®−îc lîi nhuËn tõ dÞch vô. RÊt nhiÒu doanh nghiÖp thuéc vµo lo¹i nµy nh− c¸c c«ng ty xe löa, hµng kh«ng, truyÒn h×nh c¸p vµ c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i. Trong qu¸ khø, c¸c chÝnh s¸ch nµy t¹o ra mét m«i tr−êng ®éc quyÒn cho c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô trong nh÷ng vïng nhÊt ®Þnh. GÇn ®©y xu thÕ cña c¸c chÝnh s¸ch nµy chuyÓn dÇn sang viÖc cÊp chøng chØ kinh doanh cho c¸c h·ng c¹nh tranh nhau trªn thÞ tr−êng,

38

Ch−¬ng 1. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP

mÆc dï cßn rÊt nhiÒu c¸c cuéc tranh c·i vÒ t¸c dông cña c¸c chÝnh s¸ch nµy. RÊt nhiÒu c«ng nghÖ ®−îc héi ®ång liªn bang hç trî ban ®Çu vµ gi¶m hoÆc miÔn c−íc. §iÖn tÝn lµ mét dÞch vô ra ®êi dùa vµo sù hç trî nµy. Samuel Morse, ng−êi ph¸t minh ra ®iÖn tÝn. ¤ng kh«ng ph¶i lµ mét nhµ doanh nghiÖp mµ lµ mét gi¸o s− d¹y nghÖ thuËt ë tr−êng ®¹i häc tæng hîp. NÕu kh«ng cã sù hç trî tiÒn cña liªn bang, th× kÕt nèi ®iÖn tÝn ®Çu tiªn sÏ kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc. Mäi ng−êi ®−îc khuyÕn khÝch sö dông mµ kh«ng ph¶i tr¶ phÝ cho ®Õn khi ®iÖn tÝn cã thÓ tù tån t¹i vµ trang tr¶i ®−îc chi phÝ. Kho¶ng 20 n¨m tr−íc ®©y, Internet còng liªn tôc ®−îc liªn bang hç trî tiÒn tr−íc khi c¸c ISP cã thÓ ®øng v÷ng vµ thu ®−îc lîi nhuËn khi cã nhiÒu ng−êi d©n sö dông truy nhËp Internet vµ c¸c ISP b¾t ®Çu b¸n c¸c Web site. Tuy nhiªn, c¸c ISP th«ng qua c¸c tho¶ thuËn vÉn miÔn c−íc cho mét sè kiÓu truy nhËp. VÝ dô nh− c¸c c«ng ty truyÒn th«ng th−êng tr¶ tiÒn cho nhau ®èi víi c¸c cuéc gäi thµnh c«ng ®−îc khëi ph¸t tõ mét nhµ cung cÊp dÞch vô (n¬i sÏ tÝnh c−íc cho thuª bao) vµ kÕt cuèi tíi mét nhµ cung cÊp dÞch vô kh¸c (n¬i kh«ng thu ®−îc c−íc phÝ). §iÒu nµy sÏ ®−îc thay ®æi dÇn dÇn vµ ®iÓm mÊu chèt lµ c¸c ISP chÊp nhËn hay kh«ng chÊp nhËn ph−¬ng thøc nµy. Vµ liÖu c¸c chÝnh s¸ch cña chÝnh phñ Mü lµ cã khuyÕn khÝch hay kh«ng khuyÕn khÝch viÖc sö dông VoIP. C¸c ISP cã mét quy ®Þnh riªng cho viÖc truyÒn sè liÖu qua ®−êng d©y ®iÖn tho¹i. Tuy nhiªu c©u hái ®Æt ra lµ VoIP ®−îc coi lµ tho¹i hay sè liÖu. VoIP ®−îc truyÒn trong c¸c gãi IP qua cïng mét Router Internet vµ c¸c kÕt nèi nh− lµ ®èi víi sè liÖu. Nã kh«ng kh¸c g× c¸c luång bit kh¸c trong m¹ng. VËy liÖu cã quy ®Þnh g× kh¸c gi÷a sè liÖu vµ VoIP? Vµ lµm thÕ nµo ®Ó ph©n biÖt c¸c gãi IP tho¹i víi c¸c gãi IP sè liÖu? Tuy nhiªn chóng ta lu«n nhí r»ng c¸c chÝnh s¸ch cã thÓ thay ®æi bÊt cø lóc nµo. Sù lín m¹nh cña c¸c nhµ ph¸t triÓn ®iÖn tho¹i IP, c¸c nhµ cung cÊp s¶n phÈm vµ c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô cã thÓ nh− lµ ®ang tr−ît trªn mét líp b¨ng máng d−íi sù b¶o trî cña c¸c chÝnh s¸ch cña liªn bang. Nh−ng ®ét nhiªn cã thÓ cã c¶nh b¸o b¨ng tan vµ mäi viÖc sÏ ph¶i dõng l¹i. Bªn ngoµi n−íc Mü, mäi viÖc cßn phøc t¹p h¬n nhiÒu. ChÝnh s¸ch ë rÊt nhiÒu quèc gia quy ®Þnh lîi nhuËn thu ®−îc tõ c¸c dÞch vô viÔn th«ng thuéc vÒ chÝnh phñ. C¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ë nhiÒu quèc gia ®−îc ®iÒu hµnh bëi v¨n phßng chÝnh phñ. Thùc tÕ nµy x¶y ra khi ®iÖn tho¹i ®−îc coi nh− mét ph−¬ng thøc th«ng tin thay thÕ cho th− tõ vµ ®iÖn tÝn. Th«ng th−êng c−íc c¸c cuéc gäi ®−îc duy tr× ë møc rÊt cao ®Ó thu ®−îc lîi nhuËn lín nhÊt t¹o ra mét kho¶n lín cho ng©n s¸ch quèc gia. ë ®ã sÏ kh«ng cã sù c¹nh tranh vÒ dÞch vô còng nh− thiÕt bÞ. Khi mµ Internet vµ sau ®ã lµ Web trë nªn phæ biÕn trªn toµn thÕ giíi, nhiÒu chÝnh phñ coi nã lµ mét dÊu hiÖu ®Ó tiÕn tíi n©ng cao ®êi sèng cña
39

Ch−¬ng 1. Sù høa hÑn cña ®iÖn tho¹i IP

ng−êi d©n. Tuy nhiªn còng cã nh÷ng ngo¹i lÖ, vÝ dô nh− Trung Quèc ch¼ng h¹n hä tr¸nh xa Internet v× hä kh«ng thÓ kiÓm so¸t ®−îc. Cßn ë Ph¸p cã tû lÖ Web site trªn ®Çu ng−êi nhá nhÊt trong sè c¸c quèc gia ph¸t triÓn. T¹i mét sè quèc gia l¹i khuyÕn khÝch ph¸t triÓn Internet b»ng c¸ch miÔn thuÕ ®èi víi c¸c c«ng ty khai th¸c Internet nh−ng viÖc tÝnh c−íc cña c¸c c«ng ty nµy l¹i ®−îc ¸p dông b×nh th−êng nh− c¸c c«ng ty viÔn th«ng kh¸c trong ph¹m vi biªn giíi cña quèc gia ®ã. C©u hái ®Æt ra lµ liÖu c¸i g× sÏ x¶y ra khi VoIP ®−îc ®−a vµo khai th¸c? Khi ®−îc sö dông cho c¸c cuéc gäi quèc tÕ, ®iÖn tho¹i IP sÏ rÎ h¬n rÊt nhiÒu so víi cuéc gäi qua m¹ng PSTN. VÝ dô nh− cuéc gäi quèc tÕ tõ Nam TriÒu Tiªn ®Õn Mü cã c−íc phÝ lµ 1 USD/phót tr−íc khi cã thÓ thùc hiÖn ®−îc cuéc gäi t−¬ng tù qua VoIP. §Çu n¨m 1998, víi viÖc triÓn khai VoIP, c−íc phÝ cuéc gäi nµy ®· gi¶m xuèng cßn 0.31 USD/phót. Vµo th¸ng 4 n¨m 1998 c−íc phÝ mét cuéc gäi tho¹i truyÒn thèng kÐo dµi 10 phót tõ Mü ®i óc lµ 10,9 USD víi h·ng AT&T vµ 10,89 USD víi h·ng MCI tuy nhiªn chØ lµ 1,8 USD víi IDT lµ nhµ cung cÊp VoIP. Vµo th¸ng 7 n¨m 1997, c−íc phÝ mét cuéc gäi tho¹i truyÒn thèng tõ NhËt b¶n ®Õn Mü lµ 1,71 USD/phót tuy nhiªn nã chØ lµ 0,1 USD ®èi víi cuéc gäi VoIP. CÊu tróc tæng thÓ cña m¹ng VoIP øng víi cuéc gäi quèc tÕ ®−îc thÓ hiÖn trªn H×nh 1-11.
Quèc gia A (Chñ gäi) Quèc gia B (BÞ gäi)

Gaway ®iÖn tho¹i IP

Internet

Gaway ®iÖn tho¹i IP

Telephone

Cuéc gäi víi gi¸ c−íc néi h¹t tíi Gateway

Cuéc gäi néi h¹t tõ Gateway ®Õn thuª bao bÞ gäi

Telephone

H×nh 1-11. CÊu h×nh cuéc gäi VoIP quèc tÕ

Trong nhiÒu tr−êng hîp, c−íc phÝ thÊp cña VoIP kh«ng nh÷ng chØ lµm gi¶m lîi nhuËn cña c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô (12% ®èi víi ë NhËt) mµ cßn cña quèc gia ®ã. Tuy nhiªn VoIP sÏ nhanh chãng ®−îc triÓn khai trªn toµn thÕ giíi trong mét vµi n¨m tíi. TiÕn tr×nh triÓn khai nhanh (nh− lµ ë c¸c n−íc ph−¬ng T©y) hay chËm (nh− ë c¸c n−íc cßn l¹i) tuú thuéc vµo cuéc ®Êu tranh ë quèc gia ®ã trong viÖc thay thÕ nguån thu nhËp æn ®Þnh tõ c¸c dÞch vô viÔn th«ng truyÒn thèng b»ng mét lùa chän míi ®ã lµ VoIP.

40

Ch−¬ng 2 C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè .

IP lµ mét giao thøc m¹ng chung. tÊt c¶ c¸c c«ng nghÖ sè ho¸ ©m thanh gÇn ®©y nhÊt sÏ ®−îc xem xÐt mét c¸ch tØ mØ. m¹ng Frame Relay hay m¹ng ATM. hoÆc m¹ng Internet. Tuy nhiªn. Theo c¸ch nµy. ®−îc häc mét c¸ch nhanh chãng sau khi sinh ra. giäng nãi. Kh«ng cã ®ñ kho¶ng thêi gian tiÕn ho¸ ®Ó biÕn bé n·o con ng−êi kh¸c biÖt nhiÒu so víi loµi khØ tuy nhiªn nh÷ng nghiªn cøu vÒ DNA ®· chøng tá ®iÒu ®ã. còng gièng nh− lµ b¶n tin truyÒn tÖp hay b¶n tin email. tõ c«ng nghÖ nÐn tíi triÖt kho¶ng lÆng vµ c¸c vÊn ®Ò kh¸c. TÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù vµ d÷ liÖu sè HÇu hÕt c¸c nhµ khoa häc ®Òu c«ng nhËn r»ng viÖc chóng ta cã thÓ nãi chuyÖn víi nh÷ng ng−êi kh¸c chÝnh lµ yÕu tè lµm cho con ng−êi vÒ c¬ b¶n lµ kh¸c víi c¸c loµi ®éng vËt kh¸c. ChÝnh v× thÕ mµ cã thÓ chØ loµi ng−êi lµ sö dông tiÕng nãi nh− nh÷ng ph−¬ng tiÖn c¬ së cho c¸c t−¬ng t¸c x· héi. §iÒu nµy mang l¹i sù ng¹c nhiªn cho c¸c nhµ nghiªn cøu. §iÒu nµy dÉn ®Õn sù ®ång nhÊt cña côm tõ IP trong VoIP. Ch−¬ng nµy sÏ xem xÐt tÊt c¶ c¸c chi tiÕt liªn quan ®Õn viÖc thu giäng nãi vµ chuyÓn ®æi tÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù thµnh c¸c chuçi bit. Vµ khi x· héi loµi ng−êi më réng ra toµn thÕ giíi. xuÊt hiÖn ®Ó ®iÒu khiÓn rÊt nhiÒu nh÷ng bé phËn kh¸c nhau trong bé n·o cho phÐp ®øa trÎ cã thÓ nãi chuyÖn víi cha mÑ chø kh«ng ph¶i nãi chuyÖn víi nh÷ng con vËt. sè ho¸ nã vµ ®Æt vµo trong c¸c gãi tin IP sau ®ã göi chóng qua m¹ng IP. bëi v× nh÷ng hiÓu biÕt tr−íc ®©y coi tiÕng nãi lµ do tæ chøc cña bé n·o loµi ng−êi chø kh«ng ph¶i lµ mét c¸ch nµo kh¸c. c¸c con sè 0 vµ 1 trong gãi tin VoIP ®¹i diÖn cho giäng nãi. §©y chÝnh lµ mét trong nh÷ng ®Æc tÝnh hÊp dÉn cña IP cho nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng. IP ë ®©y chÝnh lµ IP th«ng th−êng. B¾t ®Çu toµn bé qu¸ tr×nh tiÕp cËn b»ng viÖc hiÓu mét c¸ch râ rµng vÒ nh÷ng kh¸c biÖt gi÷a th«ng tin t−¬ng tù vµ th«ng tin sè. MÆc dï vËy. nhu cÇu liªn l¹c b»ng giäng nãi dÉn tíi sù ph¸t triÓn cña hÖ thèng ®iÖn tho¹i toµn cÇu vµ hiÖn nay nã dÉn tíi nhu cÇu ®−a tho¹i vµo m¹ng Internet. 42 . nã cã thÓ phï hîp víi bÊt cø lo¹i m¹ng nµo mµ kh«ng ®ßi hái c¸c phiªn b¶n ®Æc biÖt ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng mét c¸ch phï hîp tõ LAN sang WAN vµ ng−îc l¹i. mét ng−êi häc trung b×nh 2 hoÆc 3 tõ míi mét ngµy bëi v× ®iÒu nµy thùc sù cÇn thiÕt. m¹ng c¸ nh©n diÖn réng (WAN) sö dông IP.Ch−¬ng 2. gi÷a c¸c liªn kÕt t−¬ng tù vµ c¸c liªn kÕt sè ®Ó t¶i c¸c th«ng tin nµy. IP cã thÓ ch¹y trªn bÊt cø thø g× mµ kh«ng cÇn nh÷ng thay ®æi lín víi cÊu tróc gãi tin IP vµ c¸c ho¹t ®éng. Tho¹i sè chØ lµ mét d¹ng kh¸c trong néi dung gãi tin IP. Trong kho¶ng tõ 5 ®Õn 11 tuæi. Bé n·o con ng−êi ngµy cµng lín h¬n vµ tèt h¬n v× hä cÇn ph¶i thÓ hiÖn nh÷ng suy nghÜ cña m×nh b»ng tiÕng nãi tèt h¬n. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè VoIP lÊy tÝn hiÖu tho¹i. Hoµn toµn kh«ng cã sù giíi h¹n vÒ lo¹i m¹ng mµ IP ch¹y trªn ®ã. m¹ng pha trén gi÷a m¹ng Internet c«ng céng vµ c¸c m¹ng Extranet logic c¸ nh©n (nh− m¹ng riªng ¶o VPN) qu¶n lý b»ng IP. M¹ng IP cã thÓ lµ m¹ng côc bé (LAN) nh− Intranet.

C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè ¢m thanh hay giäng nãi ®−îc t¹o do kh«ng khÝ tõ c¸c l¸ phæi lµm rung c¸c d©y thanh qu¶n trong cæ häng kÕt hîp víi c¸c chøc n¨ng cña l−ìi vµ m«i t¹o ra ©m thanh vµ theo thuËt ng÷ khoa häc lµ c¸c ©m vÞ. Tuy nhiªn. sãng ©m lµ ©m thanh ®−îc t¹o bëi c¸c dông cô ©m nh¹c.. C¸c ©m tiÕng ®−îc h×nh thµnh trong cæ häng vµ ®−îc quyÕt ®Þnh trùc tiÕp b»ng vÞ trÝ cña d©y thanh ©m. c¸c côm tõ t¹o nªn c¸c c©u. C¸c tÝn hiÖu ©m cã thÓ m« t¶ theo mét vµi ph−¬ng thøc. §iÒu nµy cã nghÜa lµ biªn ®é cña tÝn hiÖu cã thÓ biÕn ®æi tõ gi¸ trÞ lín nhÊt cho tíi gi¸ trÞ nhá nhÊt vµ cã thÓ lÊy bÊt cø gi¸ trÞ nµo trong kho¶ng ®ã. cã thÓ m« t¶ ©m thanh mét c¸ch ®¬n gi¶n lµ sù pha trén cña c¸c ©m cã biªn ®é lín ®−îc gäi lµ ©m tiÕng vµ c¸c ©m cã biªn ®é thÊp ®−îc gäi lµ ©m c©m. tai dùa vµo c¸c ©m c©m ®Ó ph©n biÖt gi÷a c¸c tõ cã cïng nguyªn ©m. N−íc mang sãng ©m kh¸ tèt ®Õn møc tai mÆc dï cã kh¶ n¨ng x¸c ®Þnh ®−îc h−íng cña nguån ©m kh¸ dÔ còng kh«ng thÓ ph©n biÖt ®−îc ©m thanh ®Õn tõ ®©u. chóng d−êng nh− ®Õn tõ mäi h−íng cïng mét lóc khi ë d−íi n−íc. Tuy nhiªn ®Ó hiÓu vÒ c¸c c«ng nghÖ sè ho¸ ©m thanh. C¸c ©m ®−îc x¾p xÕp l¹i thµnh mét ®¬n vÞ ©m thanh gäi lµ tõ. C¸c ng«n ng÷ kh¸c nhau sö dông c¸c ©m kh¸c nhau. i. Kh«ng khÝ cµng lo·ng n¨ng l−îng ©m cµng yÕu. c¸c tõ ®−îc tæ chøc thµnh c¸c côm tõ. ¢m thanh chÝnh lµ sãng c¬ häc ®−îc ph¸t trong kh«ng khÝ truyÒn tõ miÖng tíi tai. Sãng c¬ häc vÒ c¬ b¶n lµ kh¸c so víi sãng ®iÖn tõ lµ lo¹i sãng ho¹t ®éng trong c¸c hÖ thèng nguån. Tuy nhiªn d·y c¸c ©m thanh l¹i g©y ra sù biÕn ®æi rÊt nhiÒu vµ cã nghiªn cøu ®· chøng tá r»ng nÕu mét ©m tiÕt cô thÓ kh«ng ®−îc häc mét c¸ch chÝnh x¸c cho ®Õn n¨m 7 tuæi hoÆc kho¶ng ®ã th× sÏ kh«ng cã kh¶ n¨ng ®Ó ph¸t ra ©m ®ã mét c¸ch chÝnh x¸c. Kho¶ng c¸ch nµy phô thuéc vµo c¸c yÕu tè thêi tiÕt còng nh− c«ng suÊt cña ©m thanh. kh«ng bao giê ®−îc lÉn lén mét ©m 43 . Mét sè ©m cã c«ng suÊt lín h¬n c¸c ©m kh¸c. ¢m thanh ®−îc mang trong sãng ©m lµ mét d¹ng th«ng tin t−¬ng tù. c¸c m¹ng tho¹i tÕ bµo kh«ng d©y. H×nh 2-1 biÓu diÔn biªn ®é t−¬ng quan gi÷a ©m tiÕng vµ ©m c©m trong sãng ©m.. Kho¶ng c¸ch mµ con ng−êi cã thÓ nghe thÊy còng biÕn ®æi. C¸c ©m c©m lµ c¸c phô ©m nh− b.Ch−¬ng 2. v. Sãng ©m nhê kh«ng khÝ ®Ó truyÒn ®i. C¸c ©m tiÕng cã biªn ®é gÊp kho¶ng 20 lÇn so víi c¸c ©m c©m vµ mang hÇu hÕt n¨ng l−îng cña giäng nãi.... c¸c m¹ng d÷ liÖu.. ®©y chÝnh lµ mét ®Æc tÝnh quan träng cña ©m thanh. t. D¶i giíi h¹n cña c¸c ©m lµ mét ®Æc tÝnh quan träng cña tho¹i t−¬ng tù sÏ ®−îc ¸p dông trong c¸c c«ng nghÖ sè ho¸ ©m thanh hiÖn ®¹i. Tuy nhiªn. nh− ph©n biÖt gi÷a b. tiÕng gÇm cña c¸c con vËt. o vµ u. H×nh vÏ minh ho¹ sãng c¬ häc theo thêi gian. C¸c ©m c©m ®−îc h×nh thµnh tõ l−ìi vµ m«i khi kh«ng khÝ ®i qua c¸c d©y thanh ©m. e. §©y chÝnh lµ mét lý do t¹i sao khi ng−êi ta cµng häc ngo¹i ng÷ muén th× hä d−êng nh− lu«n nãi víi mét träng ©m. C¸c ©m tiÕng bao gåm c¸c nguyªn ©m nh− a. nh−ng tÊt c¶ ®Òu ®−îc h×nh thµnh tõ cæ häng hoÆc miÖng vµ vai trß rÊt quan träng. tiÕng chim hãt. Sãng c¬ häc t¹o ra ©m thanh lµ sãng ©m. Sù rung ®éng x¶y ra ë mét d¶i tÇn (sè lÇn rung trong mét gi©y) vµ nã kh«ng biÕn ®æi nhiÒu tõ nÒn v¨n minh nµy sang nÒn v¨n minh kh¸c. f vµ m. c¸c hÖ thèng TV.

C¸c kho¶ng lÆng cã kho¶ng thêi 44 . §é dµi cña chu kú ©m l−îng cã thÓ thay ®æi ®Æc biÖt lµ gi÷a nam vµ n÷. ¢m tiÕng. Trªn thùc tÕ kho¶ng lÆng ®ãng vai trß rÊt lín trong liªn l¹c b»ng giäng nãi. Nh÷ng quan s¸t nµy còng sÏ rÊt quan träng trong c¸c c«ng nghÖ sè ho¸ tho¹i. nh− minh ho¹ trong H×nh 2-1. c¸c ©m c©m cã d¹ng sãng ngÉu nhiªn kh«ng x¸c ®Þnh tr−íc bëi v× vÞ trÝ cña miÖng cã thÓ thay ®æi trong qu¸ tr×nh ph¸t ©m. MÆt kh¸c. Nh÷ng ©m ph¶n håi th−êng lÆp l¹i khi hai ng−êi héi tho¹i vµ hoµn toµn kh«ng cã nh÷ng ©m nµy khi ng−êi ®−îc chØ ®Þnh n»m trong nhãm ng−êi nghe. Con ng−êi cã thÓ hiÓu giäng nãi nhanh h¬n lµ hä ph¸t ©m. C¸c ©m tiÕng kÐo dµi tõ 100 tíi 125ms. cã d¹ng sãng kh¸ ®Òu khi c¸c rung ®éng trong cæ häng æn ®Þnh. chu kú ©m l−îng kÐo dµi trong kho¶ng 2. Mét vµi ch−¬ng tr×nh th−¬ng m¹i trªn ti vi. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè víi mét ch÷ c¸i hoÆc bÊt cø mét ch÷ nµo kh¸c trong b¶ng ch÷ c¸i ®¹i diÖn cho ©m ®ã. chu kú ©m l−îng kÐo dµi trong kho¶ng 5 tíi 20ms vµ khi ng−êi ®µn bµ nãi. kho¶ng lÆng th−êng diÔn ra trong tr−êng hîp ng−êi nãi cÇn lÊy h¬i t¹i cuèi mét c©u hoÆc mét côm tõ dµi. T¹i mét thêi ®iÓm ng−êi nghe hÇu nh− hoµn toµn im lÆng trong cuéc héi tho¹i. Biªn ®é Thêi gian s a lt H×nh 2-1. huh) hoÆc hä vÉn hiÓu ng−êi nãi (“tiÕp tôc ®i”). H¬n n÷a. chØ cã nh÷ng ©m ng¾n ®−îc ph¸t ra ®Ó cho ng−êi nãi biÕt r»ng hä ®ang tËp trung (nh− hu. ®Ó cã thÓ ph¸t 20 b¶n tin. Khi ng−êi ®µn «ng nãi. Do ®ã mét ©m tiÕng ®¬n cã thÓ cã tõ 5 tíi 50 chu kú ©m l−îng lÆp l¹i. Tõ tiÕng Anh salt d−íi d¹ng sãng ©m C¸c d¹ng sãng ©m cã xu h−íng lÆp l¹i theo c¸ch ®−îc gäi lµ chu kú ©m l−îng. Cã ®iÒu ®Æc biÖt lµ kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c chu kú ©m l−îng lµ cÇn thiÕt cho nhËn d¹ng giäng nãi. BËt h¬i ch÷ k trong tõ tiÕng anh skate rÊt kh¸c so víi ch÷ k trong tõ kite. cã thÓ th¶o luËn mét khÝa c¹nh kh¸c cña giäng nãi.Ch−¬ng 2.5 tíi 10ms. Tr−íc khi chuyÓn sang phÇn sù ph¸t minh cña ®iÖn tho¹i. th«ng th−êng hä bá mét vµi chu kú ©m l−îng lÆp l¹i trong ©m tiÕng ®Ó t¨ng tèc ®é ©m thanh mµ kh«ng lµm mÐo nã. KÕt qu¶ ©m thanh cã thÓ g©y ng¹c nhiªn cho ng−êi xem nh−ng rÊt Ýt ng−êi cã thÓ nãi mét c¸ch chÝnh x¸c sù kh¸c nhau ®ã lµ g×.

C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè gian ng¾n th−êng diÔn ra trong c¸c côm tõ. C¸c tÝn hiÖu tõ löa. th−êng lµ víi c¸c tõ cã nhiÒu ©m tiÕt. Sù pha trén gi÷a c¸c ©m biªn ®é cao vµ c¸c ©m biªn ®é thÊp. (mét ©m tiÕt lµ sù kÕt hîp gi÷a mét phô ©m vµ nguyªn ©m . §iÖn tho¹i kh«ng nh÷ng lµ c¸ch thøc liªn l¹c b»ng ©m thanh mµ cßn lµ c¸ch thøc liªn l¹c theo thêi gian thùc. NhiÔu nÒn nµy ®−îc gäi lµ ©m ngoµi. Trong suèt kho¶ng thêi gian héi tho¹i gi÷a hai ng−êi. c¸c ©m cÇn thiÕt ®−îc ph¸t ra tõ mét ng−êi hoÆc ng−êi kia chiÕm kho¶ng 40% kho¶ng thêi gian. vµ còng biÕt ©m thanh vµ thÝnh gi¸c lµm viÖc nh− thÕ nµo ®Ó ph¸t minh ra ®iÖn b¸o ©m thanh (mang ©m thanh trªn d©y dÉn sö dông tÝn hiÖu ®iÖn). BÊt cø c«ng nghÖ sè ho¸ ©m thanh nµo còng xem xÐt c¸c ®Æc tÝnh ©m thanh nµy. Mét nöa thêi gian tõ ng−êi nghe vµ 10% lµ tõ c¸c kho¶ng dõng gi÷a c¸c c©u. g−¬ng thËm chÝ lµ ®iÖn b¸o cho phÐp nh÷ng ng−êi c¸ch xa nhau cã thÓ liªn l¹c víi nhau. §iÖn tho¹i xuÊt hiÖn chØ lµ do sù t×nh cê thó vÞ. kh«ng chØ lµ c¸c nguån nhiÔu nh− TV. TÊt nhiªn cã nhiÒu d¹ng kh¸c cña liªn l¹c ®· tån t¹i tr−íc c¶ ®iÖn tho¹i.Ch−¬ng 2. gi÷a c¸c tõ vµ thËm chÝ lµ trong chÝnh c¸c tõ ®ã. ®µi mµ cßn lµ c¸c tiÕng rÌ møc thÊp liªn tôc. ng−êi nghe còng tËp trung vµo c¸c nhiÔu nÒn. Vµ nÕu mét c«ng nghÖ sè ho¸ ©m thanh chØ xem xÐt tíi mét ®Æt tÝnh cßn c«ng nghÖ kh¸c xem xÐt ®ång thêi c¶ ba ®Æc tÝnh. 2. M¹ng ®iÖn tho¹i t−¬ng tù Liªn l¹c tho¹i trùc tiÕp chØ cã thÓ thùc hiÖn ®−îc khi ë kho¶ng c¸ch gÇn. HÇu hÕt mäi ng−êi ®Òu ®· quen víi c©u chuyÖn vÒ Alexander Graham Bell. mét gi¸o viªn ®iÕc ë Boston Massachusetts. Sù cã mÆt cña nhiÔu nÒn trong kho¶ng lÆng cho phÐp ng−êi nghe nhËn ra lµ ®−êng tho¹i vÉn tèt. Ph−¬ng ph¸p truyÒn th«ng tho¹i nh»m duy tr× môc ®Ých liªn l¹c ®−îc thùc hiÖn vµo n¨m 1875 nhê sù ph¸t minh ra m¸y ®iÖn tho¹i. Sù pha trén cña c¸c d¹ng sãng kh«ng ®æi cã thÓ x¸c ®Þnh tr−íc cña ©m tiÕng vµ c¸c d¹ng sãng ngÉu nhiªn cña ©m c©m. 60% kho¶ng thêi gian héi tho¹i hai chiÒu lµ kho¶ng lÆng. mét c« g¸i xuÊt th©n tõ mét gia ®×nh t−¬ng ®èi kh¸ gi¶. th× ta cã thÓ nãi r»ng ph−¬ng ph¸p sè ho¸ ©m thanh sau tèt h¬n ph−¬ng ph¸p ®Çu. c¸c tõ vµ c¸c ©m tiÕt. Do vËy giäng nãi ®−îc ®Æc tÝnh ho¸ theo 3 ®Æc ®iÓm sau: 1. Trong mét cuéc gäi ®iÖn tho¹i. Nh−ng rÊt Ýt ng−êi biÕt r»ng Bell khëi x−íng cho viÖc ph¸t minh ra ph−¬ng thøc kÕt hîp nhiÒu b¶n tin ®iÖn b¸o víi nhau t¹i cïng mét thêi ®iÓm trªn mét ®−êng ®iÖn b¸o nh− lµ c¸ch kiÕm tiÒn ®Ó c−íi c« g¸i trong méng cña «ng. 3.®−îc xem nh− mét ®¬n vÞ ©m thanh). HÐt lªn tõ mét ®Ønh nói sÏ lµm t¨ng kho¶ng c¸ch nh−ng th−êng sÏ lµm gi¶m kh¶ n¨ng hiÓu vµ kh«ng mét ai cã thÓ hÐt qua biÓn §¹i T©y D−¬ng. 45 . vµ chØ cã ®«i tai ®−îc rÌn luyÖn cña Bell míi cã thÓ nhËn ra c¸i g× lÉn trong nh÷ng tiÕng ró rÝt cña thiÕt bÞ ®iÖn b¸o lµ c¸c thµnh phÇn cña ©m thanh. Nh−ng kh«ng cã ph−¬ng ph¸p nµo trong sè ®ã cho phÐp nãi chuyÖn víi nhau mét c¸ch tho¶i m¸i.

VÒ mÆt kü thuËt. chØ cÇn mét phÇn nhá cña d¶i 10KHz. Tuy nhiªn b©y giê trôc hoµnh biÓu diÔn tÇn sè chø kh«ng ph¶i lµ thêi gian vµ trôc tung biÓu diÔn c«ng suÊt chø kh«ng ph¶i lµ biªn ®é. Bell ph¸t hiÖn ra r»ng ®Ó lµm cho tiÕng nãi cã thÓ nghe ®−îc trªn ®iÖn tho¹i th× d¶i tÇn cña tiÕng nãi tõ 100Hz tíi 10000Hz lµ kh«ng thùc sù cÇn thiÕt. ChÊt l−îng ©m thanh sÏ kh«ng bÞ 46 . c«ng suÊt tiÕng nãi cã thÓ lµ kh«ng cÇn ph¶i biÓu diÔn d−íi d¹ng sè. T¹i mçi ®Çu cã mét thiÕt bÞ chuyÓn tÝn hiÖu tho¹i thµnh tÝn hiÖu sãng ®iÖn (bé truyÒn) vµ mét thiÕt bÞ kh¸c chuyÓn tÝn hiÖu sãng ®iÖn thµnh tÝn hiÖu tho¹i tíi tai ng−êi nghe (bé nhËn). Trªn thùc tÕ. H×nh 2-2 biÓu diÔn mËt ®é phæ c«ng suÊt cña ©m thanh. KÕt hîp l¹i. c¸c con sè biÓu diÔn mËt ®é phæ c«ng suÊt cã ý nghÜa trong kho¶ng thêi gian dµi bëi v× trong mét kho¶ng thêi gian ng¾n. TÊt c¶ biªn ®é lªn xuèng cña ©m thanh ®−îc b¾t ch−íc bëi sãng ®iÖn. c¸c ®Ønh c«ng suÊt tho¹i n»m xung quanh 500Hz. C¸c ®¬n vÞ c«ng suÊt lµ decibels (dB . C«ng suÊt ®−îc ph¸t ra ë d¶i tÇn trªn 4000Hz lµ rÊt nhá. Vµ ®iÒu nµy gióp hîp nhiÒu kªnh tho¹i riªng rÏ h¬n vµo mét ®−êng liªn kÕt x−¬ng sèng víi b¨ng th«ng cho tr−íc. §iÒu nµy rÊt cã Ých bëi v× mét m¹ng ®−îc thiÕt kÕ sao cho ®é mÊt m¸t c«ng suÊt nhá víi b¨ng th«ng cµng thÊp th× sÏ cµng rÎ. nh÷ng c¸i mµ Bell thu ®−îc chØ ph¶n ¸nh qu¸ tr×nh biÕn ®æi cña sãng ©m thanh thµnh sãng ®iÖn. thiÕt bÞ truyÒn ph¸t tho¹i h×nh thµnh nªn giao diÖn gi÷a ng−êi vµ m¹ng. §©y chØ lµ c¸ch nh×n kh¸c vÒ sãng ©m.lµ ®¬n vÞ chuÈn cña c«ng suÊt thu ®−îc vµ mÊt ®i trong hÖ thèng liªn l¹c). C¸ch xö lý nµy cã thÓ ®i xa ®Õn ®©u? Trong H×nh 2-2. -10 -20 1000 2000 3000 4000 5000 H×nh 2-2. Bell chuyÓn th«ng tin t−¬ng tù (sãng ©m thanh) thµnh c¸c tÝn hiÖu t−¬ng tù (sãng ®iÖn). TÝn hiÖu ®iÖn ®−îc cung cÊp bëi mét chiÕc pin ®¬n gi¶n cã thÓ truyÒn xa ®Õn hµng dÆm. thµnh ra 80% toµn bé n¨ng l−îng tiÕng nãi n»m trong d¶i tõ 300-3000Hz. Nh− vËy t¹i sao kh«ng chØ x©y dùng mét m¹ng chØ mang tÊt c¶ nh÷ng thø n»m trong kho¶ng tõ 100 tíi 1000Hz vµ thËm chÝ cã thÓ tiÕt kiÖm ®−îc h¬n n÷a hay kh«ng? Bëi v× chÊt l−îng ©m thanh sÏ bÞ tæn thÊt khi b¨ng th«ng bÞ giíi h¹n trong kho¶ng trªn 300Hz vµ d−íi 3300Hz. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè Ph¶i mÊt vµi n¨m tÝnh to¸n tÊt c¶ c¸c chi tiÕt.Ch−¬ng 2. MËt ®é phæ c«ng suÊt cña tho¹i Bëi vËy kh«ng cÇn thiÕt ph¶i x©y dùng mét m¹ng t−¬ng tù mang tíi 10kHz hoÆc thËm chÝ lµ 4kHz.

C¸c tê b¸o ®· ph¶i c«ng bè nh÷ng lêi b¸c bá cña mét nhµ ph¸t minh hay mét ai ®ã r»ng “Kh«ng. Kh«ng cã g× tiÕn triÓn c¶ cho tíi khi Bell ®ét nhiªn lµm trµn axit sunfuric tõ mét m¸y 47 . vµ cuéc héi tho¹i sÏ nhanh chãng trë thµnh mét trËn hß hÐt. Kh«ng cã ©m bass(tÇn sè d−íi 300Hz) vµ kh«ng cã c¸c thµnh phÇn tÇn sè cao trªn 3300Hz. vµ kÕt qu¶ cã thÓ thÊy mét c¸ch râ rµng víi c¸c thµnh phÇn tÇn sè cao bÞ c¾t khái d¶i th«ng (d¶i tÇn sè mµ m¹ng sÏ t¶i ®i). Nh−ng ®iÒu nµy cã thÓ kh«ng cßn ®óng n÷a víi d¶i th«ng chØ cßn tõ 300 tíi 2700Hz mµ d¶i th«ng nµy vÉn cßn tån t¹i trong mét vµi m¹ng tho¹i nhá vµ cò. d¶i th«ng 3003300Hz ®· g¾n chÆt trong m¹ng chuyÓn m¹ch tho¹i c«ng céng PSTN ë US (ë nhiÒu n−íc kh¸c d¶i th«ng lµ 300 tíi 3400Hz) vµ rÊt khã cã thÓ thay ®æi nã. Xem xÐt tíi hÖ thèng liªn l¹c ë c¸c nhµ hµng ¨n nhanh. Kh«ng cã vÊn ®Ò g× víi tÝn hiÖu ®iÖn khi truyÒn theo c¶ hai h−íng t¹i cïng mét thêi ®iÓm trong nh÷ng hÖ thèng t−¬ng tù gÇn ®©y. miÔn lµ tiÕng déi kh«ng bÞ trÔ qu¸ nhiÒu so víi ©m ng−êi nãi (®iÒu nµy cã thÓ lµm phiÒn ng−êi nãi) th× mäi thø ®Òu æn. khi h¹n trªn cña d¶i th«ng bÞ gi¶m xuèng. t«i kh«ng hÒ ph¸t minh ra m¸y ®iÖn tho¹i”. cã nh÷ng lêi ®ån xung quanh sù ph¸t minh cña ®iÖn tho¹i tr−íc khi nã thùc sù ®−îc ph¸t minh. Khi ng−êi nghe ®Æt ®iÖn tho¹i trªn mét tai vµ kh¶ n¨ng nghe cña ng−êi ®ã bÞ gi¶m chØ cßn mét nöa. VÝ dô. nÕu mét TV (ph¸t tho¹i hoÆc ©m thanh næi) ®−îc nghe trªn nÒn ©m. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè gi¶m gi¸ trÞ cïng mét lóc. Nh÷ng ng−êi cã kiÕn thøc ©m nh¹c ®Òu biÕt r»ng nghe nh¹c trªn ®iÖn tho¹i trë thµnh cäc c¹ch. H¬n n÷a. VÒ viÖc më réng d¶i th«ng ®Ó c¶i thiÖn chÊt l−îng tiÕng nãi. tÝn hiÖu tho¹i sÏ bÞ mÐo. ©m nh¹c vµ t¨ng d¶i th«ng cho kh¸ch hµng th× sao? §iÒu nµy kh«ng cã nghÜa lý g× víi tiÕng nãi c¶. nãi chung lµ cã d¶i th«ng nhá h¬n nhiÒu so víi d¶i th«ng trong m¹ng ®iÖn tho¹i. cã nghÜa lµ mäi ng−êi cã thÓ nãi chuyÖn t¹i cïng mét thêi ®iÓm. Con ng−êi rÊt muèn vµ cÇn ®iÖn tho¹i. thËt may m¾n lµ kh«ng cã vÕt th−¬ng nµo nghiªm träng c¶. vµ c¸c sãng ®iÖn chØ thay ®æi khi hai ng−êi ®ang nãi chuyÖn. ThËm chÝ víi mét d¶i th«ng tho¹i tõ 300 tíi 3300Hz. ©m thanh cã xu h−íng nghe cã vÎ m¸y mãc vµ thËm chÝ lµ kh«ng thÓ ph©n biÖt ®−îc n÷a. C¸c nhµ ph¸t minh thö mét vµi thÝ nghiÖm nh− ®Æt c¸c d©y ®iÖn b¸o vµ c¸c tÊm kim lo¹i trùc tiÕp vµo miÖng cña nh÷ng ng−êi t×nh nguyÖn vµ yªu cÇu hä nãi. theo tiªu chuÈn cña Bell System. Ng−êi nãi nghe thÊy chÝnh giäng cña m×nh trªn ®iÖn tho¹i theo kiÓu håi ©m. ThËt lµ kú l¹.Ch−¬ng 2. Bëi vËy bÊt cø tÝn hiÖu t−¬ng tù nµo n»m trong kho¶ng 300-3300Hz ®Òu cã thÓ ®i vµo m¹ng tho¹i vµ kh«ng cã tÝn hiÖu nµo ngoµi kho¶ng nµy cã thÓ lµm ®−îc. nh−ng ®iÒu nµy thµnh ra lµ rÊt tèt. §iÖu tho¹i ho¹t ®éng theo ph−¬ng thøc song c«ng. Ph−¬ng thøc håi ©m tÝn hiÖu ng−êi nãi trong c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i gÇn ®©y gi¶i quyÕt vÊn ®Ò mÊt ©m. bëi v× sÏ kh«ng nhËn ®−îc g× cã lîi víi tÇn sè lín h¬n 3300Hz vµ còng kh«ng cã g× h¬n trong kho¶ng 0-300Hz. HÇu hÕt mäi ng−êi ®Òu cã thÓ nhËn ra giäng b¹n bÌ qua ®iÖn tho¹i. C¸c hÖ thèng sau nµy thªm c¸c m¹ch ®Ó triÖt håi ©m (bé triÖt håi ©m t−¬ng tù vµ bé huû håi ©m sè sau nµy) vµ thªm c¸c bé phËn cho c¸c tay cÇm ®iÖn tho¹i ®Ó dÉn ©m ®i trùc tiÕp tõ bé ph¸t tíi bé nhËn. ng−êi ®ã ph¶n øng l¹i b»ng c¸ch nãi to lªn ®Ó bï l¹i.

nh÷ng lêi ®ån ®ã hoµn toµn ®−îc xo¸ bá. Bell. HÇu hÕt nh÷ng ng−êi muèn cã ®iÖn tho¹i ®Òu cã thÓ cã ®−îc. Mäi ng−êi d−êng nh− muèn nãi rÊt nhiÒu vÒ ®iÒu ®ã. Chi tiÕt h¬n vÒ sù t¨ng trÇm cña hÖ thèng Bell trong n¨m 1984 vµ b¶n chÊt cña VoIP sÏ ®−îc ®Ò cËp trong ch−¬ng 3. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè ph¸t lªn ¸o cña «ng vµ hÐt to lªn “Watson. hoÆc nh÷ng tõ ®Çu tiªn ®ã cña ®iÖn tho¹i kh«ng ®−îc ®¨ng t¶i.Ch−¬ng 2. §iÒu nµy bëi v× mçi trong sè h¬n 20 c«ng ty tho¹i néi h¹t (lµ mét phÇn cña cña AT&T) ®Òu cã tªn riªng vµ hÇu hÕt g¾n víi tªn cña c¸c bang nh− C«ng ty ®iÖn tho¹i NewYork hay c«ng ty Illinois Bell. Cã lÏ kh¸ ng¹c nhiªn khi sö dông ®iÖn tho¹i cho môc ®Ých th−¬ng m¹i hµng ngµy l¹i b¾t nhÞp kh¸ chËm. GTE vµ Sprint cã nh÷ng m¹ng ®−êng dµi riªng cña m×nh ®éc lËp víi AT&T Longline. lín còng nh− nhá. khi x¶y ra mét cuéc c¶i tæ. ®ang ®−îc kÕt nèi víi nhau h×nh thµnh nªn mét hÖ thèng m¹ng quèc gia khæng lå vµ nÕu nh− chóng kh«ng kÕt nèi trùc tiÕp th× th«ng qua c¸c m¹ng ®−êng dµi nh− AT&T. mét khi ®iÖn tho¹i thùc sù ®−îc ph¸t minh. 48 . t«i cÇn anh”. thuËt ng÷ hÖ thèng Bell (Bell System) ®−îc ¸p dông cho tÊt c¶ c¸c c«ng ty tho¹i néi h¹t bao gåm c¶ AT&T. Nh−ng hÇu hÕt mäi ng−êi ®Òu nghÜ AT&T Long Line lµ AT&T. ThËt may m¾n Bell lµ mét ng−êi kÝn ®¸o. Sprint nguån gèc lµ mét c«ng ty tho¹i néi h¹t ®øng ®»ng sau c«ng ty tho¹i Brown ë Kansas n¨m 1899. mÆc dÇu dÞch vô néi h¹t cã thÓ kh¸ ®¾t ®á trong mét vµi tr−êng hîp. ng−êi th©n thay v× viÕt th− cho hä. TÊt c¶ c¸c c«ng ty ®éc lËp. ng−êi ®· t−ëng t−îng r»ng ®iÖn tho¹i sÏ lµ c«ng cô h÷u Ých cho môc ®Ých th−¬ng m¹i ®Ó gäi ®iÖn tíi nh÷ng nhµ cung cÊp hoÆc tíi c¸c bÖnh viÖn yªu cÇu thuèc nh−ng kh«ng hÒ nghÜ r»ng mäi ng−êi ®Òu muèn cã mét c¸i ®iÖn tho¹i ë nhµ ®Ó cã thÓ gäi cho b¹n bÌ. sau nh÷ng thêi ®iÓm khã kh¨n cña thêi kú suy tho¸i nh÷ng n¨m 30. C«ng ty ®iÖn tho¹i mµ Bell thµnh lËp cuèi cïng trë thµnh c«ng ty AT&T (American Telephone and Telegraph). Vµo n¨m 1941. AT&T ®· lµ mét tËp ®oµn lín bao gåm rÊt nhiÒu c«ng ty ®iÖn tho¹i néi h¹t ®−îc liªn kÕt qua c¸c ®−êng truyÒn dÉn dµi gäi lµ AT&T Long Line. c«ng ty ®éc lËp cuèi cïng kh«ng kÕt nèi víi AT&T ®· ngõng ho¹t ®éng ë vïng n«ng th«n New Jersey vµo n¨m 1945. §øng ®Çu trong c¸c c«ng ty ®éc lËp lµ GTE vµ sau ®ã lµ Sprint. Bell ®· lÇm t−ëng vÒ ®iÒu ®ã nh−ng dï sao «ng ta ®· trë thµnh ng−êi giµu cã vµ ®· c−íi ®−îc ng−êi con g¸i trong méng cña m×nh. Cã rÊt nhiÒu c¸c c«ng ty tho¹i ®éc lËp cung cÊp phÇn lín c¸c dÞch vô ë n«ng th«n vµ c¸c khu vùc Ýt d©n c− kh¸c kÓ tõ khi hÖ thèng Bell ®−îc triÓn khai ®Çu tiªn t¹i c¸c khu vùc thµnh thÞ lín ë miÒn ®«ng b¾c n−íc Mü. Bëi vËy. Nh−ng cã rÊt nhiÒu c«ng ty ®éc lËp kh¸c tiÕp tôc ho¹t ®éng mµ chØ cã 200 hay 300 thuª bao. l¹i ®©y. Gièng nh− AT&T. MCI vµ Sprint. ë ®©y chØ muèn chØ ra r»ng kh«ng ph¶i tÊt c¶ hÖ thèng tho¹i ë Mü lµ thuéc AT&T. Do ®−îc ®Æt tªn theo qui −íc. Cho tíi tËn n¨m 1984. C¸c m¹ng m¸y tÝnh sè Tèc ®é ph¸t triÓn cña m¹ng tho¹i t−¬ng tù ë Mü rÊt nhanh chãng tÝnh theo tõng ngµy. h¬n 40% c¸c gia ®×nh ë Mü cã ®iÖn tho¹i. Trong thùc tÕ.

nh−ng nã thùc sù cã gi¸ trÞ khi chØ ra r»ng cã c¶ c¸c m¸y tÝnh t−¬ng tù còng nh− lµ c¸c m¸y tÝnh sè. ho¸ ®¬n kh¸ch hµng. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè C¸c doanh nghiÖp nãi chung ®Òu cã ®iÖn tho¹i c«ng së nh−ng th−êng th× chØ trong v¨n phßng cña gi¸m ®èc. §©y chÝnh lµ chiÕc m¸y tÝnh c¸ nh©n sè. Ng−îc víi th«ng tin t−¬ng tù. C¸c m¸y tÝnh t−¬ng tù ngµy nay phÇn lín lµ c¸c thiÕt bÞ ®Æc biÖt.Ch−¬ng 2.. Kh«ng chØ cã ngµnh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp t¨ng tèc cho môc ®Ých chiÕn tranh mµ con ng−êi ë nh÷ng n−íc kh¸c cã qu¸ Ýt c¬ së s¶n xuÊt hµng ho¸ cÇn thiÕt ®Ó x©y dùng l¹i nÒn kinh tÕ 49 . víi bÊt kú c¸c gi¸ trÞ hîp lÖ n»m trong kho¶ng gi÷a sè lín nhÊt vµ sè bÐ nhÊt. Nh÷ng chiÕc m¸y tÝnh sè thö nghiÖm ®Çu tiªn ®−îc ph¸t triÓn b¾t nguån tõ cè g¾ng trong chiÕn tranh cña Mü vµo nh÷ng n¨m 1940. ChiÕn tranh ®· mang l¹i sù thÞnh v−îng cho n−íc Mü. Cho ®Õn tËn nh÷ng n¨m 1950 xu thÕ mçi nh©n viªn bÊt cø lµ ë chøc vô g× ®Òu cã mét chiÕc ®iÖn tho¹i riªng ë c¬ quan míi trë nªn th«ng dông. Tuy nhiªn ý t−ëng sö dông m¹ng ®Ó kÕt nèi c¸c m¸y tÝnh vÉn cßn mÊt mét kho¶ng thêi gian dµi. lóc nµy trong sè c¸c quèc gia c«ng nghiÖp nÆng chØ cã duy nhÊt Mü lµ kh«ng bÞ tæn thÊt do chiÕn tranh thÕ giíi kÕt thóc vµo n¨m 1945. mçi c«ng d©n Mü ®Òu cã c¸c m¸y ®iÖn tho¹i t−¬ng tù kÕt nèi víi c¸c ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù vµ c¸c tæng ®µi PSTN. C¸c m¸y tÝnh sè cã thÓ chØ xö lý c¸c con sè 0 vµ 1 theo c¸c sè nhÞ ph©n hoÆc c¸c bit. do ®ã khi IBM giíi thiÖu dßng s¶n phÈm m¸y tÝnh vµo nh÷ng n¨m 1950 th× trªn thùc tÕ thÞ tr−êng ®· cã s½n. Cho tíi tËn n¨m 1962 hoÆc h¬n n÷a. mét lo¹i thiÕt bÞ míi kh«ng ph¶i lµ mét chiÕc ®iÖn tho¹i t−¬ng tù b¾t ®Çu ®−îc kÕt nèi víi PSTN. Nh÷ng chiÕc m¸y tÝnh sè th−¬ng m¹i ®Çu tiªn b¾t ®Çu cã gi¸ trÞ vµo n¨m 1951 vµ trë nªn phæ biÕn khi mµ c¸c c«ng ty ph¶i xö lý mét sè l−îng lín c¸c tµi kho¶n. RÊt nhiÒu c«ng ty thùc sù qu¸ quen thuéc víi c¸c m¸y mãc th−¬ng m¹i cña IBM ®−îc thiÕt kÕ ®Ó qu¶n lý c¸c b¶n ghi. C¸c m¸y tÝnh cña chÝnh phñ kh«ng thùc sù cÇn thiÕt ph¶i liªn l¹c víi c¸c m¸y tÝnh kh¸c mÆc dï c¸c m¸y tÝnh ®−îc sö dông cho môc ®Ých qu©n sù l¹i rÊt cÇn. Tuy nhiªn. M¹ng tho¹i t−¬ng tù kÕt nèi tÊt c¶ c¸c thiÕt bÞ t−¬ng tù (m¸y ®iÖn tho¹i). nh÷ng m¸y mãc víi c¸c b¸nh r¨ng vµ c¸c ®Üa sè ®−îc dïng ®Ó ®o ®¹c chu kú cña mÆt tr¨ng hay ®é cao cña thuû triÒu. th«ng tin sè chØ mang mét trong hai gi¸ trÞ 0 hoÆc 1. Kh¶ n¨ng cña th«ng tin sè dùa vµo kh¶ n¨ng chuçi sè 0 vµ 1 cã thÓ ®¹i diÖn cho bÊt cø thø g× vµ nh÷ng ng−êi sö dông m¸y tÝnh ®Ó xem phim hay nghe ®Üa CD nh¹c cã thÓ chøng thùc ®iÒu nµy. vµo gi÷a vµ cuèi nh÷ng n¨m 1960. thuËt ng÷ m¸y tÝnh cã nghÜa lµ m¸y tÝnh sè trõ khi cã c¸c th«ng tin bæ sung ®−îc ®−a ra. Ngµy nay thuËt ng÷ m¸y tÝnh sè d−êng nh− lµ qu¸ r−êm rµ.. Nh−ng cho môc ®Ých t¹o ra c¸c m¸y tÝnh th−¬ng m¹i trong cïng mét c«ng ty cã thÓ liªn l¹c víi nhau th× ®ã lµ mét vÊn ®Ò hoµn toµn kh¸c. C«ng ty hµng kh«ng Mü dÉn ®Çu trong viÖc x©y dùng m¹ng c¸c m¸y tÝnh sè ®Çu tiªn: m¹ng SABRE. Khi ®−îc sö dông mét m×nh.

c«ng nghiÖp hµng kh«ng d©n dông b¾t ®Çu nh¶y vµo. Vµo n¨m 1952. KÕ ho¹ch ®−a c¸c m¸y tÝnh SABRE ra toµn n−íc Mü vµ kÕt nèi chóng víi nhau ®−îc thùc hiÖn trong n¨m 1964. tíi n¨m 1959. gi¸m ®èc h·ng hµng kh«ng Mü. xe « t« ®· thay thÕ tµu ho¶ vµ c¸c h·ng hµng kh«ng (hiÖn ®ang phôc vô 40 triÖu hµnh kh¸ch). th«ng dông vµo nh÷ng n¨m 1950. thay v× tranh giµnh thÞ tr−êng víi ngµnh c«ng nghiÖp ®−êng s¾t. Sè l−îng vÐ ®Æt qu¸ lín kh«ng lµm hµi lßng kh¸ch hµng vµ gÇn nh− kh«ng cã c¸ch nµo ®Ó khuyÕn khÝch ngµnh c«ng nghiÖp nµy (vµo cuèi n¨m 1971. ch¹y b»ng tµu ho¶ tõ NewYork ®Õn Chicago ph¶i mÊt 16h trong khi chØ mÊt 4h b»ng m¸y bay.. gÇn 50% d©n sè Mü ®· tõng bay).Ch−¬ng 2. Hµnh kh¸ch cã thÓ lªn hay xuèng m¸y bay t¹i mçi ®iÓm dõng. Vµo n¨m 1926. Tµu háa ch¹y b»ng h¬i n−íc. Mét thêi gian sau. C. H·ng hµng kh«ng Mü vµ IBM ®· tho¶ thuËn ph¸t triÓn hÖ thèng SABRE (SemiAutomated Business Research Environment) ®Ó mang tíi søc m¹nh m¸y tÝnh cho hÖ thèng l−u tr÷ hµng kh«ng. Khi SABRE cã thÓ lµm ®−îc nhiÒu c«ng viÖc h¬n lµ chØ hiÓn thÞ th«ng tin vÒ c¸c chuyÕn bay cña h·ng hµng kh«ng Mü vµ khi c¸c h·ng du lÞch ®−îc hoµ vµo hÖ thèng trong th¸ng 5 n¨m 1976. Tuy nhiªn tíi n¨m 1956. vµ nh÷ng thø quan träng nhÊt cho m¹ng m¸y tÝnh. Vµo n¨m 1953. m¹ng m¸y tÝnh trë nªn phæ biÕn vµ ®−îc chÊp nhËn. ThËm chÝ vµo n¨m 1946. 50 . C¸c chuyÕn tõ NewYord tíi Chicago ph¶i ®i qua ®ªm vµ mÊt 3 ngµy ®Ó tíi San Francisco lµ qu¸ chËm so víi nhu cÇu vÒ thêi gian. c«ng nghiÖp ®−êng s¾t phôc vô 1 tû hµnh kh¸ch. HÇu hÕt mäi ng−êi ®Òu thÊy ®−îc ®iÒu ®ã.Smith. h·ng hµng kh«ng Mü sö dông mét chiÕc m¸y tÝnh gäi lµ Magnetronic Reservisor ®Ó gióp s¾p xÕp c¸c tµi liÖu b¶o l−u. vµ c«ng nghiÖp hµng kh«ng th−¬ng m¹i víi 20 m¸y bay vµ 300 chç ngåi chØ phôc vô cã 5800 hµnh kh¸ch. C¸c m¸y tÝnh cã vÎ nh− lµ mét c©u tr¶ lêi cho vÊn ®Ò nµy. vµ R. M¸y tÝnh SABRE ®Çu tiªn. Do ®ã c¸c ngµnh kinh tÕ Mü ph¸t triÓn t¨ng vät vÒ c¸c thiÕt bÞ c«ng nghiÖp. gÆp mÆt trong mét chuyÕn bay tõ Los Angeles tíi NewYork.R.. ®ßi hái ph¶i dõng l¹i sau 50 dÆm ®Ó tiÕp n−íc vµ 100 dÆm ®Ó tiÕp than. HÇu hÕt c¸c giao dÞch ®Çu tiªn víi m¹ng m¸y tÝnh ®Òu thùc hiÖn t¹i c¸c h·ng du lÞch. Tèc ®é ph¸t triÓn nhanh chãng cña kinh tÕ vµ ®êi sèng ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng ph−¬ng tiÖn vËn chuyÓn nhanh h¬n lµ tµu ho¶. Cã mét vÊn ®Ò n¶y sinh lµ ph¶i xö lý nh÷ng h¹n chÕ do sù ph¸t triÓn dån dËp sè l−îng hµnh kh¸ch ®· trµn ngËp c¸c h·ng hµng kh«ng vµo cuèi nh÷ng n¨m 1950.Blaire Smith. ®· ph¶i phôc vô nhiÒu hµnh kh¸ch h¬n. gÇn trô së IBM vµo n¨m 1963 xö lý 84000 cuéc gäi ®iÖn tho¹i trong mét ngµy. NewYork. x¶n suÊt nãi chung. cung cÊp nhµ ë cho c¸c c«ng nh©n míi. Mét khi ®−îc nèi m¹ng víi nhau. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè ®æ vì. Khi tµu ho¶ suy tho¸i dÇn. ®¹i diÖn b¸n hµng cÊp cao cña IBM. vµ cÇn thiÕt ph¶i cã hÖ thèng nèi m¹ng ®Ó phèi hîp chóng víi nhau nh−ng vÉn cho phÐp c¸c vÐ ®−îc b¸n mét c¸ch côc bé. c¸c m¸y tÝnh SABRE cã thÓ xö lý c¸c chuyÕn bay xuÊt ph¸t tõ NewYork vµ dõng l¹i ë Chicago vµ Kansas tr−íc khi tíi Los Angeles theo c¸ch cña Phoenix. ®−îc cµi ®Æt ë Briarcliff.

Ch−¬ng 2. cïng thêi ®iÓm mµ hÖ thèng SABRE sö dông c¸c ®−êng t−¬ng tù cho th«ng tin sè. sö dông biªn ®é ®Ó ph©n biÖt c¸c tÝn hiÖu sè. C¸c gi¸ trÞ tÝn hiÖu rêi r¹c trªn ®−êng liªn kÕt ®¹i diÖn cho c¸c gi¸ trÞ sè. c¸c c«ng nghÖ míi ®−îc ph¸t triÓn cho phÐp c¸c th«ng tin sè ®i qua c¸c ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù. ®−îc minh ho¹ trªn H×nh 2-3. V× chØ cã c¸c tÝn hiÖu t−¬ng tù gi÷a 300 vµ 3300 Hz (b¨ng th«ng tho¹i) cã thÓ ®i vµo m¹ng tho¹i t−¬ng tù nªn mét vµi th«ng tin ®ßi hái ph¶i t¹o d÷ liÖu gièng nh− ©m thanh. truy nhËp vÉn sö dông c¸c ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù.ë ®©y c¸c gi¸ trÞ tÝn hiÖu ®¹i diÖn cho 0 vµ 1 ThËt kú l¹.ë ®©y bÊt cø mét gi¸ trÞ nµo ®Òu n»m trong kho¶ng hîp lÖ (b) §−êng liªn kÕt sè . 51 . Do ®ã. hay modem. chØ cho mét sè giíi h¹n c¸c gi¸ trÞ tÝn hiÖu. mét ®−êng liªn kÕt sè sö dông chØ mét gi¸ trÞ ®¬n (tr¹ng th¸i ®−êng d©y) ®¹i diÖn cho mét bit 0 vµ mét gi¸ trÞ tÝn hiÖu kh¸c ®¹i diÖn cho bit 1. Nãi c¸ch kh¸c. 00 11 01 (a) (b) H×nh 2-3. thay v× sù xuÊt hiÖn c¸c ®−êng liªn kÕt sè trong m¹ng tho¹i. kh«ng gièng nh− c¸c ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù cho phÐp mét tÝn hiÖu mang mét gi¸ trÞ bÊt kú n»m gi÷a gi¸ trÞ lín nhÊt vµ nhá nhÊt. (a) §−êng liªn kÕt t−¬ng tù . Ban ®Çu c¸c ®−êng tho¹i ®−îc dïng ®Ó t¶i c¸c th«ng tin t−¬ng tù (tiÕng nãi). Sù kh¸c nhau gi÷a ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù vµ ®−êng liªn kÕt sè. Tuy nhiªn trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn SABRE. cã thÓ lµ 8 sè hoÆc h¬n. phÇn m¹ng tho¹i ®−îc kh¸ch hµng sö dông ®Ó truy nhËp tíi c¸c ®−êng liªn kÕt sè vÉn cßn lµ t−¬ng tù. c¸ch duy nhÊt mµ c¸c sè 0 vµ 1 cã thÓ qua m¹ng tho¹i lµ gièng ©m thanh. víi chØ mét gi¸ trÞ tÝn hiÖu hoÆc mét tr¹ng th¸i ®−êng d©y. C¸c ®−êng liªn kÕt sè. Trí trªu thay thiÕt bÞ giao diÖn cho c¸c m¹ng m¸y tÝnh cho phÐp th«ng tin sè trë thµnh tho¹i t−¬ng tù vµ ng−îc l¹i ®· xuÊt hiÖn vµ ®−îc gäi lµ bé ®iÒu chÕ/gi¶i ®iÒu chÕ (modulator/demodulator). C¸c c«ng nghÖ tiªn tiÕn h¬n cã thÓ ®¹i diÖn toµn bé mét chuçi c¸c sè 0 vµ 1. Theo m« h×nh ®¬n gi¶n nhÊt. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè C¸c kªnh t−¬ng tù vµ kªnh sè HÖ thèng SABRE sö dông c¸c ®−êng tho¹i t−¬ng tù ®Ó truyÒn c¸c th«ng tin sè gi÷a c¸c m¸y tÝnh. c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i còng b¾t ®Çu ®−a c¸c ®−êng liªn kÕt sè vµo PSTN.

Ng−êi ta vÉn kh«ng quan t©m tíi Modem cho ®Õn khi c¸c m¹ng m¸y tÝnh trë nªn phæ biÕn. kh«ng ai mua m¸y tÝnh PC mµ kh«ng xem xÐt xem PC cã ®−îc trang bÞ c«ng nghÖ modem míi nhÊt vµ tèt nhÊt hay kh«ng. 52 . C¸c tÝn hiÖu modem lµ b¸n t−¬ng tù. BÊt kú ai nhÊc m¸y trong khi cã ai ®ã ®ang vµo m¹ng ®Òu cã thÓ nghe thÊy c¸c tÝn hiÖu b¸n t−¬ng tù nµy. ng−êi Ph¸p. nã cßn ®−îc gäi lµ m· ho¸ Murray. C¸c modem t¹i mçi ®Çu cuèi cña ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù lµ cÇn thiÕt. pha. T¹i Anh. Ngµy nay. C¸c tr¹ng th¸i ®−êng ®©y cã thÓ thay ®æi ®Ó ®¹i diÖn cho c¸c tr¹ng th¸i ®−êng liªn kÕt sè chØ cã 3 lo¹i. Tuy nhiªn. Cuèi cïng thiÕt bÞ mµ phßng thÝ nghiÖm Bell mang tíi ®Ó giíi thiÖu t¹i héi nghÞ chØ lµ mét thiÕt bÞ ®Çu cuèi ®¸nh m¸y tõ xa víi mét bµn phÝm ®Ó nhËp vµo vµ mét cuén giÊy ®Ó in ra. sau nµy lµ c¸nh tay ph¶i vÒ nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn cña hÖ thèng Bell AT&T. tiÒn tè b¸n. Qua mét ®−êng tho¹i AT&T t−¬ng tù. C¸i m¸y qu¸ to vµ ®å sé ®ång thêi xuÊt hiÖn c¸c rñi ro liªn quan ®Õn nh÷ng kÎ ph¸ ho¹i vµ nh÷ng gi¸n ®iÖp däc theo tuyÕn ®−êng vËn chuyÓn trong kÕ ho¹ch. vµ tÇn sè cña sãng ®iÖn tõ truyÒn trªn d©y. Tuy nhiªn. tèc ®é modem lµ 9600bps vµ tèc ®é 56kbps lµ tèc ®é b×nh th−êng hiÖn nay. VÝ dô. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè Modem Trong nh÷ng ngµy ®Çu cña chiÕn tranh thÕ giíi lÇn II. Vµo n¨m 1991.Ch−¬ng 2. lÊy theo tªn Baudot-mét nhµ tiªn phong vÒ lÜnh vùc viÔn th«ng. ngµy nay th−êng th× ng−êi ta ph¸t mét sãng mang t¹i mét tÇn sè x¸c ®Þnh vµ biÕn ®æi c¶ biªn ®é vµ pha ®Ó ®¹i diÖn cho c¸c sè 0 vµ 1. theo mét nghÜa nµo ®ã th× c¸c tÝn hiÖu modem lµ c¸c ©m t−¬ng tù nh−ng cã sù kh¸c biÖt so víi tiÕng nãi v× chóng ®¹i diÖn cho c¸c th«ng tin sè chø kh«ng ph¶i lµ c¸c th«ng tin t−¬ng tù (tiÕng nãi). mét trong nh÷ng tr¹ng th¸i ®−êng d©y nµy ®−îc gi÷ kh«ng ®æi. trong khi hai trong sè chóng biÕn ®æi ®Ó ®¹i diÖn cho c¸c con sè 0 vµ 1. HiÖn nay hÇu hÕt c¸c modem ®Òu ho¹t ®éng theo c¸ch nµy. m¸y tÝnh vÉn duy tr× ®−îc ®é an toµn trong khi cho phÐp truy nhËp tõ xa. Emile Baudot. Theo c¸ch nµy. muèn giíi thiÖu c«ng nghÖ m¸y tÝnh sè míi nhÊt cña m×nh trong héi nghÞ t¹i tr−êng ®¹i häc Dartmouth ë New Hampshire. vµo n¨m 1941. Trong thùc tÕ. C¸c modem vµo n¨m 1960 cã kÝch cì cña mét lß vi sãng vµ chØ ho¹t ®éng ë tèc ®é 110 bps. Sè lÇn trong mét gi©y mµ ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù cã thÓ thay ®æi tr¹ng th¸i ®−êng d©y gäi lµ tèc ®é baud. §ã lµ biªn ®é. thiÕt bÞ ®Çu cuèi cã thÓ sö dông mét thiÕt bÞ mµ phßng thÝ nghiÖm Bell gäi lµ modem ®Ó ®iÒu chÕ th«ng tin sè thµnh c¸c tÝn hiÖu t−¬ng tù truyÒn qua ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù vµ gi¶i ®iÒu chÕ tÝn hiÖu t−¬ng tù nhËn ®−îc trë vÒ tÝn hiÖu sè sö dông trong thiÕt bÞ ®Çu cuèi. phßng thÝ nghiÖm Bell. qu¸ tr×nh chuyªn chë b»ng xe t¶i tõ New Jersey g©y ra mét vµi vÊn ®Ò.trong thuËt ng÷ b¸n t−¬ng tù ®−îc lo¹i bá sau mét vµi n¨m. ph¸t minh ra c¬ chÕ m· ho¸ Baudot 5 bit cho c¸c m¸y teletype vµo n¨m 1875.

Nh−ng nh÷ng th«ng tin nµo ®−îc göi qua ®−êng liªn kÕt sè? C¸c th«ng tin cã thÓ lµ t−¬ng tù hoÆc sè. t¹o thµnh mét ®−êng liªn kÕt sè sau ®ã ghÐp kªnh chóng vµo bé trén. nh÷ng n¨m 1960 còng chøng kiÕn nh÷ng cè g¾ng ®Çu tiªn ®èi víi viÖc sè ho¸ tiÕng nãi ®Ó göi qua ®−êng liªn kÕt sè. NhiÒu chi tiÕt trong phÇn më réng c¸c ®−êng liªn kÕt sè cho m¹ng PSTN sÏ ®−îc xem xÐt trong ch−¬ng 3. c¸c bÝt cæng nèi tiÕp kh«ng ®−îc thiÕt kÕt ®Ó göi ®i xa mµ chØ trong kho¶ng nhá h¬n 100 ft hoÆc Ýt h¬n. hay codec. NghÜa lµ thay v× chuyÓn th«ng tin sè tíi hay xuÊt ph¸t tõ mét ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù. khi ®ã codec chuyÓn ®æi nã tõ t−¬ng tù sang sè vµ ng−îc l¹i. Thø nhÊt. c¸c bit 53 . Chóng ta sÏ kh«ng ®i s©u vµo c¸c chi tiÕt vÒ c«ng nghÖ mµ ®−îc ®Ò cËp ®Õn rÊt nhiÒu trong c¸c quyÓn s¸ch viÔn th«ng d÷ liÖu c¬ së vµ c¸c h−íng dÉn trªn Web. Nh−ng sÏ nh− thÕ nµo khi th«ng tin sè tõ cæng nèi tiÕp trong PC cÇn ®−îc göi kh«ng ph¶i lµ trªn ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù mµ trªn ®−êng liªn kÕt sè nh− ®−êng ISDN ch¼ng h¹n? Xem xÐt qua th× cã vÎ nh− lµ kh«ng cÇn mét thiÕt bÞ giao diÖn nµo c¶? Nh−ng vÊn ®Ò kh«ng ph¶i nh− vËy. ®¹i diÖn cho th«ng tin truyÒn trªn ®−êng liªn kÕt. C¸c ®−êng liªn kÕt sè sö dông c¸c tÝn hiÖu sè thay cho c¸c tÝn hiÖu t−¬ng tù. Mét thiÕt bÞ bao gåm c¶ codec vµ bé ghÐp kªnh ®−îc gäi lµ channel bank (tr−íc kia c¸c bé ghÐp kªnh còng lµm nhiÖm vô ph©n kªnh nh−ng thËt ng¹c nhiªn lµ nã kh«ng ®−îc gäi lµ muxdemuxes). CSU/DSU C¸c ®−êng liªn kÕt sè cho phÐp chØ mét sè giíi h¹n c¸c tr¹ng th¸i ®−êng truyÒn. C¸c codec ®−îc sö dông ®Ó sè ho¸ rÊt nhiÒu c¸c cuéc gäi tho¹i vµ göi chóng trªn ®«i d©y tho¹i.Ch−¬ng 2. §©y lµ øng dông ®Çu tiªn cña tiÕng nãi ®−îc sè ho¸ trong PSTN. hay tÝn hiÖu. Tuy nhiªn. Thø hai. mét trong nh÷ng nhu cÇu kÕt hîp kh¸c cÇn ®−îc ®Ò cËp ë ®©y ®ã lµ c¸i g× thùc sù cÇn thiÕt khi mét m¸y tÝnh sè ph¸t ®i th«ng tin sè ®−îc liªn kÕt víi mét m¸y tÝnh sè kh¸c qua ®−êng liªn kÕt tho¹i sè? §©y lµ vÞ trÝ mµ c¸c khèi dÞch vô kªnh CSU/khèi dÞch vô d÷ liÖu DSU ®−îc ®Æt vµo. mµ chØ cÇn l−u ý r»ng c¸ch mµ c¸c con sè 0 vµ 1 xuÊt hiÖn khi chóng ®i tõ cæng nèi tiÕp trong PC kh¸c nhiÒu so víi c¸ch mµ c¸c con sè 0 vµ 1 ®−îc thÓ hiÖn trªn ®−êng ISDN. NÕu th«ng tin t−¬ng tù ®−îc göi trªn mét ®−êng liªn kÕt sè. Nh− vËy tiÕng nãi t−¬ng tù ®−îc göi qua ®−êng liªn kÕt sè nh− thÕ nµo? Phßng thÝ nghiÖm cña Bell chÝnh lµ nhµ ph¸t minh ra modem. codec chuyÓn th«ng tin t−¬ng tù tíi hay xuÊt ph¸t tõ mét ®−êng liªn kÕt sè. HiÖn t¹i cã mét vµi ph−¬ng ph¸p ®Ó biÓu diÔn c¸c bit t¹i cæng nèi tiÕp vµ mét vµi ph−¬ng ph¸p ®Ó biÓu diÔn c¸c bit trªn ®−êng liªn kÕt. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè M· ho¸ Sù t¨ng tr−ëng cña c¸c m¹ng m¸y tÝnh trong nh÷ng n¨m 1960 biÕn modem trë thµnh thiÕt bÞ phæ biÕn cho kÕt nèi c¸c m¸y tÝnh. lµ mét lo¹i thiÕt bÞ ng−îc víi modem. Tuy nhiªn. C¸c nhµ khoa häc vµ c¸c kü s− nghiªn cøu vÒ mét thiÕt bÞ m· ho¸/gi¶i m·. Nh−ng tÊt c¸c c¸c c¸ch kh¸c nhau ®Òu nhËn thøc ®−îc mét sè nguyªn t¾c c¬ b¶n.

Khi tÊt c¶ nh÷ng vÊn ®Ò ®ã ®−îc xem xÐt. CSU/DSU Chó ý r»ng CSU loopback lµ ®Æc tÝnh ®iÓn h×nh phÝa kÕt nèi víi m¹ng cña thiÕt bÞ. CSU/DSU kÕt nèi víi cæng nèi tiÕp hoÆc c¸c d¹ng kh¸c cña thiÕt bÞ ®Çu cuèi d÷ liÖu DTE. Ng−êi sö dông Internet còng kh¸ th©n thuéc víi ISDN modem. viÖc sö dông mét lo¹i m· ho¸ sè cho c¸c bit cæng nèi tiÕp vµ mét lo¹i kh¸c cho c¸c bit trªn c¸c ®−êng d©y m¹ng WAN lµ rÊt cã ý nghÜa. DSU xö lý viÖc chuyÓn ®æi c¸c kªnh tho¹i t−¬ng tù sang tho¹i sè vµ còng xö lý viÖc chuyÓn ®æi c¸c sè 0 vµ 1 theo d¹ng phï hîp víi ®−êng liªn kÕt sè. C¸c thuËt ng÷ ®−îc sö dông ban ®Çu khi hai thiÕt bÞ lµ hai khèi riªng rÏ vµ tiÕp tôc ®−îc sö dông vÒ sau nµy. kh«ng cã nhiÒu nhiÔu trªn c¸c bit cæng nèi tiÕp. Do ®ã CSU/DSU lµ mét thiÕt bÞ ng−êi sö dông CPE. ThiÕt bÞ nµo chuyÓn ®æi tõ sè sang sè vµ ng−îc l¹i? ThiÕt bÞ ®ã ®−îc gäi lµ CSU/DSU. DSU loopback th−êng nèi víi DTE (cæng nèi tiÕp PC). CSU/DSU kÕt hîp C¸c chøc n¨ng CSU C¸c chøc n¨ng DSU N I D B¶o vÖ Göi vµ nhËn “Keep alive” Ghi lçi Loopback ChuyÓn ®æi §Þnh thêi §iÒu khiÓn Loopback D T E H×nh 2-4. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè cæng nèi tiÕp kh«ng ph¶i quan t©m vÒ vÊn ®Ò mÊt tÝn hiÖu trªn mét kho¶ng c¸ch truyÒn ng¾n nh− vËy. C¶ hai chuçi bit ®Òu lµ tuÇn tù nh−ng chóng ®−îc m· ho¸ kh¸c nhau. th«ng qua NID.Ch−¬ng 2. Còng cã mét vµi sù kh¸c biÖt kh¸c nh−ng nh÷ng vÊn ®Ò trªn lµ nh÷ng vÊn ®Ò lín nhÊt. Tuy nhiªn còng cã mét vµi ngo¹i lÖ. nã lµ mét CSU/DSU ®−îc thiÕt kÕ cho viÖc sö dông ®−êng d©y thuª bao sè c¸ nh©n ISDN (ISDN BRI). Trong qu¸ tr×nh ®ãng gãi ban ®Çu t¹i AT&T. Ngµy nay.5Mbps. C¸c chøc n¨ng ®iÓn h×nh cña CSU/DSU ®−îc biÓu diÔn trªn H×nh 2-4. CSU lµ mét thiÕt bÞ t¨ng ®iÖn ¸p cña tÝn hiÖu. Th−êng CSU/DSU lµ mét thiÕt bÞ duy nhÊt. ®−a tÝn hiÖu trë vÒ m¹ng vµ cung cÊp c¸c chøc n¨ng “house keeping” liªn quan. Thø ba. CSU/DSU lµ mét thiÕt bÞ t−¬ng thÝch víi thiÕt bÞ giao diÖn m¹ng NID h×nh thµnh nªn ®iÓm ranh giíi gi÷a m¹ng vµ thiÕt bÞ ng−êi sö dông. HÇu hÕt c¸c thiÕt bÞ hîp nhÊt gãi tin CSU/DSU lµ bé ghÐp kªnh T-1 ®−îc sö dông ®Ó göi vµ nhËn th«ng tin sè t¹i tèc ®é 1. 54 .

Nh÷ng bé xö lý nµy víi chiÒu cao kho¶ng 7ft. Ngµy nay. Ngµy nay. codec. hÇu hÕt c¸c ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù lµ c¸c ®−êng truy nhËp sö dông trong c¸c dÞch vô tho¹i c¸ nh©n. mÆc dÇu c¸c c«ng nghÖ liªn quan ®· cã tõ cuèi nh÷ng n¨m 1930. hay CSU/DSU? H×nh 2-5 biÓu diÔn c¸ch thøc chóng kÕt hîp víi nhau nh− thÕ nµo. cho phÐp sè ho¸ giäng nãi lÇn ®Çu tiªn. Tuy nhiªn. Nh÷ng con chip nµy h×nh thµnh nªn c¬ së cho tÊt c¶ c¸c c«ng nghÖ m¹ng ngµy nay. nÕu g¾n ®iÖn tho¹i vµo PC vµ sau ®ã vµo Internet th× sao? Khi ®ã modem ph¶i sö dông mét lo¹i m· ho¸ ®»ng sau modem trªn PC ®Ó m· ho¸ tÝn hiÖu tho¹i thµnh c¸c bit. ngo¹i trõ khi ®−êng truy nhËp lµ sè nh− ISDN BRI. ISDN ThiÕt bÞ giao diÖn: CSU/DSU Th«ng tin Sè H×nh 2-5. ng−êi ta ®· quen víi c¸c bé vi xö lý víi kÝch th−íc chØ nhá b»ng lßng bµn tay cã kh¶ n¨ng xö lý bÊt cø thø g×. ë ®©y chØ cã th«ng tin sè vµ t−¬ng tù (tho¹i vµ d÷ liÖu). Phßng thÝ nghiÖm Bell ®−a ra mét b¶n liÖt kª 9 lîi Ých cña viÖc sè ho¸ 55 . Tuy nhiªn còng ®· cã c¸c bé miniprocessors vµ macroprocessors. Ngµy nay. ©m thanh sè ho¸ ®−îc xem lµ hiÓn nhiªn. C¸c thiÕt bÞ giao diÖn T¹i sao l¹i sè ho¸ tiÕng nãi TiÕng nãi göi qua PSTN b¾t ®Çu ®−îc sè ho¸ vµo nh÷ng n¨m 1960. HiÖu qu¶ thu ®−îc khi thùc hiÖn sè ho¸ mang l¹i gi¸ trÞ cho kh¶ n¨ng xö lý cña m¸y tÝnh mét c¸ch ®¸ng kÓ. §−êng truyÒn T−¬ng tù M¹ng : T−¬ng tù PSTN ThiÕt bÞ giao diÖn: Transceiver M¹ng: Sè Tho¹i T-1 ThiÕt bÞ giao diÖn: Codec M¹ng: Truy nhËp Internet qua PC ThiÕt bÞ giao diÖn: Modem M¹ng: T-1 d÷ liÖu. Bµi häc thùc tÕ nµy kh¸ quan träng ®Ó hiÓu vÒ VoIP bëi v× hÇu hÕt mäi ng−êi sö dông c¸c ®−êng liªn kÕt t−¬ng tù kh«ng chØ ®Ó nãi chuyÖn mµ cßn ®Ó liªn kÕt c¸c PC víi Internet th«ng qua modem. Tr−íc ®©y quyÕt ®Þnh sè ho¸ giäng nãi kh«ng ®−îc ®−a ra vµ c¸c tho¶ thuËn cã gi¸ trÞ ®−îc x¾p ®Æt ®Ó thuyÕt phôc tÊt c¶ mäi ng−êi ®Çu t− tiÒn vµo viÖc sè ho¸ tiÕng nãi. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè KÕt hîp c¸c thiÕt bÞ Khi nµo th× sö dông modem. Tr−íc ®©y kh«ng cã nh÷ng chip vi xö lý (microprocessor) thùc sù chØ ®¬n gi¶n bëi v× nÒn t¶ng cña toµn bé ngµnh c«ng nghiÖp nµy lµ c«ng nghÖ VLSI (tÝch hîp mËt ®é cùc lín) míi xuÊt hiÖn tõ n¨m 1967 hoÆc sau ®ã.Ch−¬ng 2. dµi vµ réng kho¶ng 2ft. ngo¹i trõ c¸c hÖ thèng TV c¸p th−êng truyÒn d÷ liÖu theo mét chiÒu. Sau ®ã bé codec cung cÊp mét CSU/DSU.

Ch−¬ng 2. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè tiÕng nãi. GhÐp kªnh lµ kü thuËt göi nhiÒu tÝn hiÖu trªn cïng mét ®−êng truyÒn vËt lý. hoÆc kho¶ng 7. Cã thÓ cung cÊp c¸c dÞch vô míi 8. §iÒu nµy hoµn toµn ®óng kÓ tõ khi chi phÝ x©y dùng lu«n t¨ng cao hoÆc cã thÓ lµ kh«ng ®æi. ViÖc ghÐp kªnh trë nªn dÔ dµng h¬n 2. −u ®iÓm . §©y lµ danh s¸ch nh÷ng −u ®iÓm cña viÖc sè ho¸ tiÕng nãi. Cã thÓ gi¸m s¸t chÊt l−îng ®−êng truyÒn mét c¸ch chÆt chÏ 7. thùc hiÖn ghÐp kªnh trë nªn ®¬n gi¶n h¬n. C¸c tÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù ®· ®−îc ghÐp lªn c¸c kªnh t−¬ng tù vµ c¸c sîi c¸p trong kho¶ng vµi n¨m. miÔn lµ thiÕt bÞ t¹i mçi ®Çu cuèi ®Ó tËp hîp c¸c tÝn hiÖu cã gi¸ thµnh thÊp h¬n lµ cµi ®Æt thªm mét ®−êng liªn kÕt míi. vµ c¸c ®−êng truyÒn ®Òu ®−îc sè ho¸. gi¸ cña c¸c thiÕt bÞ ®iÖn tö t−¬ng tù (hiÖn t¹i kh«ng cßn phæ biÕn) th−êng kh«ng ®æi vµ gi¶m rÊt chËm. §©y lµ ý t−ëng tèt ®Ó xem xÐt l¹i nh÷ng lîi Ých nµy kh«ng nh÷ng bëi v× chóng vÉn ®−îc ¸p dông cho VoIP mµ cßn v× ©m thanh sè ®· trë nªn qu¸ phæ biÕn ®Õn nçi kh«ng cã ai bËn t©m ®Õn nh÷ng lý do mµ v× thÕ nã ®−îc thùc hiÖn lÇn ®Çu tiªn. 5.ViÖc ghÐp kªnh trë nªn dÔ dµng h¬n §èi víi c«ng viÖc sè ho¸ tiÕng nãi ®©y lµ lý do ®Çu tiªn vµ lµ lý do cã gi¸ trÞ nhÊt. ChuyÓn m¹ch tho¹i trë thµnh mét chiÕc m¸y tÝnh lín. Mét vµi vµ thËm chÝ lµ tÊt c¶ c¸c ®iÓm nµy cã thÓ xuÊt hiÖn trong rÊt nhiÒu c¸c quyÓn s¸ch vµ c¸c bµi b¸o kh¸c vÒ ®iÖn tho¹i sè nh−ng th−êng d−íi gãc ®é thuËt ng÷ kü thuËt. trong khi chi phÝ cho thiÕt bÞ ®iÖn tö sè ®Çu cuèi gi¶m mét c¸ch nhanh chãng. Râ rµng cã mét ®éng c¬ thóc ®Èy vÒ tµi chÝnh cho viÖc kÕt hîp c¸c tÝn hiÖu.5$ trªn mét foot. C¸c ®−êng truyÒn cã thÓ chÞu ®−îc nhiÔu tèt h¬n 9. Trong phÇn nµy chóng t«i sÏ ®i s©u h¬n vµo chi tiÕt vµ c¸c vÝ dô mµ Ýt xuÊt hiÖn trong nh÷ng bµi b¸o kh¸c. Cã thÓ sö dông PC vµ c¸c m¸y tÝnh kh¸c 4.000$ trªn mét dÆm. Khi ©m thanh ®−îc sè ho¸ th×: 1. Nh−ng khi ©m thanh ®−îc sè ho¸. GÇn ®©y. gi¸ ®Ó cµi ®Æt mét thiÕt bÞ vËt lý míi trong PSTN (th−êng lµ c¸p quang) cì kho¶ng 40. B¸o hiÖu trë nªn dÔ dµng h¬n 3. T¹i sao? Ng−îc víi c¸c thiÕt bÞ ®iÖn tö sè. C¸c thiÕt bÞ ghÐp kªnh sè rÎ h¬n c¸c thiÕt bÞ ghÐp 56 . Cã kh¶ n¨ng m· ho¸ CÇn ph¶i gi¶i thÝch chi tiÕt h¬n cho mçi −u ®iÓm ®−îc liÖt kª ë trªn. §iÖn tho¹i b¾t ®Çu víi viÖc tËp hîp c¸c tÝn hiÖu ®iÖn b¸o trªn cïng mét ®−êng truyÒn. C¸c ®−êng truyÒn sÏ Ýt nhiÔu h¬n 6.

ngµy nay c¸c m¸y tÝnh PC th«ng th−êng cã thÓ ®−îc sö dông nh− m¸y Fax. khi sö dông ®−êng d©y ®iÖn tho¹i t−¬ng tù. viÖc bæ sung kh¶ n¨ng tho¹i cho PC sÏ dÔ dµng h¬n nhiÒu. PC cã thÓ ®−îc sö dông dÔ dµng ®èi víi nh÷ng ng−êi kh«ng cã kiÕn thøc vÒ c«ng nghÖ.. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè kªnh t−¬ng tù vµ cã thÓ ®−îc sö dông miÔn lµ ©m thanh cÇn ghÐp kªnh ph¶i ë d¹ng sè ho¸. Mét b¶n tin kh¸c lµ b¶n tin h¹ m¸y th«ng b¸o huû bá cuéc gäi. Ngµy nay. nã cã thÓ xö lý b¸o hiÖu sè mét c¸ch hiÖu qu¶ h¬n nhiÒu so víi t−¬ng tù. TÊt c¶ c¸c cuéc gäi trªn PSTN ®Òu lµ h−íng kÕt nèi. b¸o hiÖu trªn c¸c ®−êng liªn kÕt sè th−êng ®−îc ®Æt vµo c¸c gãi tin gièng nh− d÷ liÖu Internet. Mçi sè quay còng cÇn mét b¶n tin b¸o hiÖu. Cho dï b¸o hiÖu sè ®−îc ®ãng gãi th× vÉn dÔ dµng gi¶i quyÕt c¸c b¶n tin b¸o hiÖu d−íi d¹ng sè bëi v× tÊt c¶ c¸c tæng ®µi vµ c¸c thiÕt bÞ kh¸c trong c«ng ty tho¹i lóc nµy chØ lµ nh÷ng chiÕc m¸y tÝnh lín.Cã thÓ sö dông PC vµ c¸c m¸y tÝnh kh¸c ViÖc sè ho¸ giäng nãi t¹o ra mét chuçi bÝt 0 vµ 1 ®¹i diÖn cho giäng nãi gièng nh− d÷ liÖu m¸y tÝnh.. Do ®ã b¸o hiÖu cã thÓ lµ b¶n tin b¸o hiÖu nhÊc m¸y ph¸t ra khi tiÕn hµnh nhÊc m¸y vµ quay sè ®iÖn tho¹i. Mét tuyÕn tÜnh ph¶i ®−îc thiÕt lËp qua m¹ng tõ ®iÓm xuÊt ph¸t tíi ®Ých tr−íc khi liªn l¹c ®−îc tiÕn hµnh. ©m thanh sè cho phÐp PC ®ãng vai trß nh− mét chiÕc m¸y ®iÖn tho¹i. Kh«ng cÇn c¸c c«ng nghÖ sè ho¸ tiÕng nãi. Thay v× bæ sung kh¶ n¨ng vÒ d÷ liÖu vµ h×nh ¶nh cho mét chiÕc m¸y ®iÖn tho¹i khi ISDN vµ c¸c c«ng nghÖ kh¸c ®−îc triÓn khai. ThËm chÝ víi kiÓu quay sè pulse th× chØ lµ dßng ®iÖn bÞ ng¾t qu·ng. Do vËy kh«ng cÇn thiÕt ph¶i cã c¸c thiÕt bÞ ®Æc biÖt ®Ó xö lý giäng nãi. Tuy nhiªn. m¸y tr¶ lêi hay hÖ thèng quay sè nhanh mét c¸ch dÔ dµng. h¹ m¸y. Toµn bé c¸c thiÕt bÞ trong c«ng ty tho¹i ®−îc sö dông ®Ó x¸c ®Þnh nh÷ng tÝn hiÖu t−¬ng tù nµy nh»m môc ®Ých hoµn thµnh cuéc gäi vµ tÝnh c−íc cho kh¸c hµng mét c¸ch chÝnh x¸c. ThuËt ng÷ b¶n tin kh«ng hoµn toµn chÝnh x¸c bëi v× trong mçi vÝ dô. C¸c b¶n tin ®iÒu khiÓn cuéc gäi thiÕt lËp c¸c cuéc gäi tho¹i. Tuy nhiªn vÉn cßn mét sè vÊn ®Ò khã kh¨n ph¶i gi¶i quyÕt.Ch−¬ng 2. ®Òu lµ c¸c chuçi sè 0 vµ 1. b¶n tin b¸o hiÖu ë ®©y kh«ng hoµn toµn chÝnh x¸c lµ mét b¶n tin theo ®óng ý nghÜa cña nã mµ lµ mét gãi d÷ liÖu. −u ®iÓm . BÊt cø mét m¸y tÝnh PC nãi chung còng nh− lµ c¸c m¸y tr¹m UNIX/LINUX ®Òu cã thÓ lµm ®−îc ®iÒu ®ã miÔn lµ n¨ng lùc cña nã cã thÓ xö lý ®−îc l−u l−îng tho¹i. x¸c ®Þnh c¸c sè ®−îc quay vµ ®Þnh tuyÕn cuéc gäi qua PSTN nh»m thiÕt lËp kÕt nèi. −u ®iÓm . VÝ dô. tuy nhiªn ng−êi ta 57 . khi ©m thanh ®−îc sè ho¸ th× b¸o hiÖu nh− nhÊc m¸y.B¸o hiÖu trë nªn dÔ dµng h¬n Trong phÇn nµy thuËt ng÷ b¸o hiÖu ngÇm hiÓu lµ c¸c b¶n tin ®iÒu khiÓn cuéc gäi. Trªn thùc tÕ. B¸o hiÖu t−¬ng tù ®−îc thùc hiÖn b»ng dßng ®iÖn (nhÊc h¹ m¸y) hoÆc ©m thanh (quay sè tone).

hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i ISDN cña AT&T dùa trªn bé xö trung t©m 3B20. khi xung nhiÔu nhá 58 . tõ ®Þnh tuyÕn cuéc gäi tíi giao diÖn víi c¸c hÖ thèng tÝnh c−íc ®Ó ghÐp kªnh. nh÷ng tiÕn bé trong viÖc tÝnh to¸n sÏ ®−îc øng dông th¼ng sang hÖ thèng ®iÖn tho¹i. Cµi ®Æt “phÇn mÒm qu¶n lý m¹ng trung t©m” lªn mét chiÕc PC hay minicomputer hiÓn nhiªn sÏ cã chi phÝ hiÖu qu¶ h¬n rÊt nhiÒu so víi viÖc tiªu tèn hµng triÖu vµo phÇn cøng mµ còng chØ ®Ó ®¸p øng cïng mét môc ®Ých t−¬ng tù. 3B20 ch¹y hÖ ®iÒu hµnh UNIX. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè ®ang cè g¾ng lµm cho PC trë nªn gÇn gòi h¬n ®èi víi nh÷ng ng−êi sö dông PC cho môc ®Ých tho¹i. Mét khi tiÕng nãi ®−îc sè ho¸. Bëi vËy nhiÔu trªn ®−êng truyÒn t−¬ng tù sÏ bÞ tÝch luü. C¸c ®−êng liªn kÕt sè ho¹t ®éng hoµn toµn kh¸c. Kh«ng chØ riªng tiÕng nãi mµ tÊt c¶ c¸c lo¹i tÝn hiÖu t−¬ng tù ®Òu bÞ ¶nh h−ëng bëi nhiÔu nhiÒu h¬n nhiÒu so víi tÝn hiÖu sè. trung t©m chuyÓn m¹ch ISDN cã thÓ cµi ®Æt trªn nÒn t¶ng chiÕc m¸y tÝnh PC.5V t−¬ng øng víi cÆp bÝt 11. Do ®ã tÝn hiÖu nhiÔu còng ®−îc nhËn vµ khuÕch ®¹i cïng víi tÝn hiÖu mang th«ng tin. Tuy nhiªn khi ®−a tiÕng nãi vµo th× nã trë thµnh mét hÖ thèng chuyÓn m¹ch ®iÖn.Tæng ®µi chuyÓn m¹ch tho¹i trë thµnh mét chiÕc m¸y tÝnh lín vµ tÊt c¶ c¸c ®−êng truyÒn ®Òu ®−îc sè ho¸ ISDN lµ sù khëi ®Çu cho kû nguyªn vÒ sè ho¸ trong ®ã nh÷ng trung t©m chuyÓn m¹ch sè trë thµnh nh÷ng chiÕc m¸y tÝnh lín. vµ sö dông ng«n ng÷ C (kh«ng ph¶i lµ C++) ®Ó thi hµnh tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng tho¹i. §iÒu nµy lµ do c¸c gi¸ trÞ tÝn hiÖu t−¬ng tù lµ hîp lÖ trong kho¶ng tõ gi¸ trÞ nhá nhÊt ®Õn gi¸ trÞ lín nhÊt. céng vµo tÝn hiÖu t−¬ng tù. Vµo nh÷ng n¨m 1980. khi ®ã thiÕt bÞ nhËn. Vµo cuèi nh÷ng n¨m 1980. ®ã chØ lµ mét tÝn hiÖu kh«ng mong muèn kh«ng ph¶i do thiÕt bÞ ph¸t göi ®i. VÝ dô nÕu mét biªn ®é +1. Cã thÓ gäi nã lµ mét chiÕc m¸y tÝnh tho¹i sè “digital voice computer” nh−ng AT&T kh«ng b¸n chiÕc m¸y tÝnh nµy v× mét sè qui t¾c h¹n chÕ. 3B20 lµ mét chiÕc m¸y tÝnh mini kh¸ m¹nh. mét s¶n phÈm ph¸t minh cña AT&T. ¦u ®iÓm .Ch−¬ng 2. hay thiÕt bÞ khuÕch ®¹i trªn ®−êng truyÒn kh«ng cã c¸ch nµo ®Ó ph©n biÖt ®−îc d¹ng sãng ban ®Çu víi d¹ng sãng cã nhiÔu mµ nã nhËn ®−îc. RÊt nhiÒu c¸c ®−êng d©y trong tæng ®µi ISDN PC lµ c¸c ®−êng liªn kÕt sè sö dông c¸c giao diÖn nèi tiÕp vµ c¸c c«ng ty tho¹i nhá ®¶m nhiÖm vai trß gãi ho¸.C¸c ®−êng truyÒn sÏ Ýt nhiÔu h¬n Ban ®Çu tho¹i sè ®−îc ph¸t minh ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nhiÔu trªn c¸c ®−êng truyÒn tho¹i t−¬ng tù. TÊt nhiªn lµ nhiÔu sÏ vÉn cßn trªn ®−êng truyÒn sè nh−ng nh÷ng ¶nh h−ëng cña nã cã thÓ ®−îc tèi thiÓu ho¸ bëi v× nhiÔu chØ giíi h¹n ë møc ®é Ýt h¬n mét nöa sai kh¸c gi÷a hai tr¹ng th¸i ®−êng liªn kÕt. NÕu cã nhiÔu. ChØ mét sè giíi h¹n c¸c tr¹ng th¸i ®−êng truyÒn lµ ®−îc chÊp nhËn vµ nh÷ng tr¹ng th¸i nµy ®−îc thÓ hiÖn b»ng c¸c ch÷ sè 0 vµ 1. ¦u ®iÓm .

Mét hÖ thèng cã chÊt l−îng 99% c¸c bit tho¹i sè chÝnh x¸c t¹i ®Çu nhËn tèt h¬n so víi hÖ thèng chØ cã 97% bit chÝnh x¸c (®©y chØ lµ vÝ dô.75V vÉn cho phÐp bé nhËn ph¸t hiÖn ra ®−îc mét sè th«ng tin nh−: tÝn hiÖu nhËn ®−îc lµ 2V nh−ng nã gÇn víi 1. trªn thùc tÕ c¶ hai hÖ thèng nµy ®Òu kÐm).Cã thÓ gi¸m s¸t chÊt l−îng ®−êng truyÒn mét c¸ch chÆt chÏ h¬n §Æc tÝnh nµy cña tho¹i sè lµ hÖ qu¶ cña ®Æc tÝnh phÝa tr−íc. chuyÓn m¹ch tho¹i sè cã thÓ cung cÊp hép th− tho¹i cho c¸c thuª bao.5V nhÊt nªn ta coi ®ã lµ cÆp bit 11. C¸c ®−êng liªn kÕt sè kh«ng h¼n lµ cã c¸c bé khuÕch ®¹i nh−ng nã cã c¸c bé lÆp (repeater) cho phÐp lo¹i bá nhiÔu trong c¸c tÝn hiÖu sè tr−íc khi göi nã ®i tiÕp. thay thÕ hoÆc söa ch÷a mét c¸ch dÔ dµng. C¸c hÖ thèng tho¹i t−¬ng tù kh«ng thÓ. Vµ lçi bit cã thÓ ®o ®¹c. trõ khi cã ai ®ã xem xÐt ®Õn viÖc cung cÊp mét m¸y thu ©m gièng nh− trong c¸c m¸y tr¶ lêi t¹i nhµ ®Ó thu c¸c b¶n tin cho kh¸ch hµng. Tuy nhiªn cã mét nguyªn t¾c lµm c¶n trë ®Õn viÖc triÓn khai c¸c dÞch vô tho¹i sè. Më réng ra ®iÒu nµy vÉn lµ ®óng ®èi víi ®iÖn tho¹i sè: ©m thanh ph¸t tíi tai nh− thÕ nµo? Cã mét vµi c¸ch tiªu chuÈn ®Ó gi¸m s¸t.5V. gi¸m s¸t nhê c¸c thµnh phÇn cña m¹ng.Cã thÓ cung cÊp nh÷ng dÞch vô míi RÊt nhiÒu lo¹i dÞch vô mµ c¸c hÖ thèng tho¹i sè cung cÊp (nÕu cã thÓ) l¹i triÓn khai mét c¸ch khã kh¨n trong c¸c hÖ thèng tho¹i t−¬ng tù. Trong vÝ dô ë trªn. −u ®iÓm cña tho¹i sè lµ nhiÔu v−ît qu¸ giíi h¹n tr¹ng th¸i ®−êng truyÒn sÏ g©y ra c¸c lçi bit. §Ó ®¬n gi¶n ho¸. c«ng cô söa ch÷a còng nh− hÖ thèng gi¸m s¸t.99%%). ¦u ®iÓm . c«ng cô qu¶n lý (sö dông ®−êng truyÒn tèt nhÊt cho kÕt nèi). Theo khÝa c¹nh ®¸nh gi¸ chÊt l−îng ®−êng truyÒn kiÓu nµy. ®¸nh gi¸ chÊt l−îng tho¹i. c¸c c«ng ty tho¹i th−êng truyÒn th«ng tin göi tõ 59 . ¦u ®iÓm . Mét khi ®−îc sè ho¸. ChÊt l−îng tho¹i t−¬ng tù trªn m¹ng tho¹i lµ mét phÐp ®o hoµn toµn chñ quan. viÖc cung cÊp dÞch vô nµy sÏ chØ lµ vÊn ®Ò bæ sung ®ñ dung l−îng l−u tr÷ cho c¸c hép th−. tÊt c¶ cuèi cïng ®Òu gi¶i quyÕt b»ng ph−¬ng ph¸p cho nh÷ng ng−êi t×nh nguyÖn vµo trong mét chiÕc phßng nghe c¸c cuéc gäi ®iÖn tho¹i vµ ®¸nh gi¸ chÊt l−îng. bé lÆp sÏ göi tÝn hiÖu sè ®i lµ 1. do ®ã nã sÏ triÖt ®−îc ån nÕu kh«ng nã sÏ bÞ tÝch luü dån trªn ®−êng truyÒn cho ®Õn khi tæng ån lín h¬n tÝn hiÖu ban ®Çu. ý t−ëng nµy còng cã thÓ sö dông nh− mét c«ng cô thiÕt kÕ (thiÕt kÕ hÖ thèng sao cho ®¶m b¶o ®−îc ®é chÝnh x¸c 99.Ch−¬ng 2. Do ®ã c¸c ®−êng liªn kÕt chøa ån cã thÓ ®−îc c« lËp. VÝ dô. tho¹i chØ cßn lµ mét chuçi c¸c bit cã thÓ l−u tr÷ trong æ cøng m¸y tÝnh gièng nh− c¸c tÖp d÷ liÖu kh¸c. NÕu chuyÓn m¹ch tho¹i lµ mét chiÕc m¸y tÝnh tho¹i sè. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè h¬n 0. §©y chÝnh lµ ®iÓm mµ th«ng tin lçi cã thÓ ®−îc sö dông mét c¸ch ®éc lËp víi c¸c ph−¬ng ph¸p chñ quan ®Ó quyÕt ®Þnh chÊt l−îng hÖ thèng tho¹i.

Nh−ng viÖc trén cã thÓ chØ ®−îc thùc hiÖn víi nh÷ng tham sè giíi h¹n. 60 . thËm chÝ víi nh÷ng møc nhiÔu cao. Nh÷ng giíi h¹n vÒ tho¹i t−¬ng tù còng ¶nh h−ëng tíi c¸c c«ng nghÖ trén tiÕng nãi. NhiÔu trong mét hÖ thèng t−¬ng tù cã thÓ nhËn thÊy râ trong kho¶ng lÆng bëi v× tÝn hiÖu lÆng ®−îc truyÒn ë møc c«ng suÊt thÊp h¬n nhiÒu so víi tiÕng nãi. Nh÷ng ph−¬ng thøc tiªn tiÕn b¶o vÖ th−¬ng m¹i ®iÖn tö trªn Internet b©y giê còng cã thÓ ¸p dông cho tho¹i.Ch−¬ng 2. hoÆc bé nhËn kh«ng thÓ gi¶i m· tÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù ®ñ ®Ó ng−êi nghe cã thÓ hiÓu ®−îc. truy nhËp Internet tíi c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô Internet ISP qua kÕt nèi ISDN lµ mét vÝ dô vÒ mét lo¹i dÞch vô míi mµ nã cã thÓ cung cÊp mét c¸ch dÔ dµng nhê c¸c ®−êng liªn kÕt sè ®−îc thiÕt kÕ cho tho¹i sè. §iÒu nµy nghÜa lµ nhiÔu Ýt cã c¬ héi lµm háng cuéc héi tho¹i. TÊt c¶ c¸c bit 0 vµ 1 cã thÓ ®−îc x¸o trén ®ñ nhiÒu miÔn lµ ng−êi göi cã ®ñ kh¶ n¨ng xö lý ®Ó thùc hiÖn c«ng nghÖ m· ho¸ vµ ng−êi nhËn biÕt ®−îc ph−¬ng thøc sö dông (vµ còng ®ñ kh¶ n¨ng xö lý). NhiÒu chi tiÕt vÒ ph−¬ng ph¸p triÖt kho¶ng lÆng sÏ ®−îc ®Ò cËp sau vµ ®©y lµ c¸c ph−¬ng ph¸p cho phÐp triÖt toµn bé kho¶ng lÆng trong chuçi bit.Cã thÓ m· ho¸ B¶o mËt ngµy cµng ®−îc ®Ò cËp ®Õn nhiÒu trong c¸c kÕt nèi m¹ng. DÞch vô fax cã mµu. kho¶ng lÆng sÏ ®−îc m· ho¸ vµ göi ®i d−íi d¹ng chuçi bit 0 vµ 1 gièng nh− tiÕng nãi. Tuy nhiªn c¸c dÞch vô ®−îc cung cÊp trªn c¸c ®−êng liªn kÕt sè cã thÓ phôc vô th«ng tin sè nãi chung.§−êng truyÒn cã kh¶ n¨ng chÞu nhiÔu cao h¬n §©y chØ lµ mét khÝa c¹nh kh¸c cña ®Æc tÝnh gi¸m s¸t ®−êng truyÒn tho¹i sè ®· ®Ò cËp ë trªn. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè ®iÓm A tíi ®iÓm B mµ kh«ng xö lý hay thay ®æi th«ng tin. HÇu nh− c¸c hÖ thèng tho¹i t−¬ng tù ®Òu dùa trªn bé trén ©m ®Æt biÖt ®Ó x¸o trén ©m thanh ë ®Çu göi do ®ã sÏ rÊt khã nghe trém gi÷a ®Çu ph¸t vµ thu. tho¹i h×nh vµ c¸c dÞch vô liªn quan lµ nh÷ng vÝ dô vÒ c¸c lo¹i dÞch vô míi cã thÓ ®−îc triÓn khai cho c¸c hÖ thèng tho¹i sè. C¸c møc nhiÔu lµm cho tÝn hiÖu t−¬ng tù sai lÖch cã thÓ chÊp nhËn ®−îc víi c¸c liªn kÕt sè. Do vËy c¸c møc nhiÔu trong c¸c hÖ thèng t−¬ng tù ph¶i ®−îc gi÷ ë møc cùc thÊp. §iÒu nµy chÝnh lµ lý do mµ c¸c c«ng ty tho¹i ®−îc gäi lµ c«ng ty truyÒn th«ng (carrier). Do ®ã hÇu hÕt viÖc trén ©m thanh cã thÓ vÉn bÞ nghe trém. ¦u ®iÓm . KÓ tõ b©y giê chóng ta sÏ gi¶ sö r»ng tÊt c¶ c¸c cuéc héi tho¹i ®−îc biÓu diÔn d−íi d¹ng mét chuçi bit thËm chÝ khi kho¶ng lÆng xuÊt hiÖn ë c¶ ë hai ®Çu héi tho¹i. Tuy nhiªn viÖc m· ho¸ tiÕng nãi trë nªn kh¶ thi mét khi tiÕng nãi ®−îc sè ho¸. Do vËy møc c«ng suÊt trong kho¶ng lÆng gièng víi møc c«ng suÊt tiÕng khi tho¹i sè ®−îc sö dông. ¦u ®iÓm . Tuy nhiªn trong c¸c ®−êng liªn kÕt sè. chø kh«ng chØ riªng tho¹i sè. Theo mét nghÜa nµo ®ã.

Trong rÊt nhiÒu tr−êng hîp. c¸c DSP ®−îc sö dông ®Ó thùc hiÖn m· ho¸ tiÕng nãi tèc ®é bit thÊp. øng dông chÝnh cña DSP ngµy nay tËp trung vµo bèn lÜnh vùc lín. läc hay l−îng tö ho¸. c¸c DSP ho¹t ®éng víi tho¹i PCM 64kbps lèi vµo vµ ®−a ra tÝn hiÖu tho¹i 8kbps hoÆc thËm chÝ víi tèc ®é thÊp h¬n mµ kh«ng cã kho¶ng lÆng ®Ó ®−a vµo trong c¸c gãi tin IP. M· ch−¬ng tr×nh DSP ®−îc t¶i vµo chÝp DSP gièng nh− t¶i mét ch−¬ng tr×nh vµo PC. Tr−íc ®©y. mét trong sè ®ã liªn quan trùc tiÕp tíi VoIP. TÊt c¶ c¸c modem hiÖn ®¹i ®Òu thùc hiÖn qu¸ tr×nh l−îng tö ho¸ vµ kiÓm tra tÝn hiÖu (nh»m tèi thiÓu ho¸ nh÷ng ¶nh h−ëng cña c¸c ®Æc tÝnh ®−êng truyÒn). mét tÝn hiÖu t−¬ng tù ®−îc sè ho¸ chØ ®Ó DSP cã thÓ xö lý nã vµ sau ®ã l¹i ®−îc chuyÓn vÒ d¹ng t−¬ng tù. ngµy nay c¸c DSP ®−îc sö dông trong c¸c modem tèc ®é cao. Nh÷ng con chip nµy (mét nhãm c¸c bé vi xö lý ®−îc liªn kÕt víi nhau trªn mét b¶ng m¹ch) cho phÐp xö lý tÝn hiÖu mét c¸ch tiªn tiÕn nh»m chi phÝ ®Çu t− mét c¸ch hiÖu qu¶ h¬n so víi tr−íc kia. Vi ch−¬ng tr×nh (c¸c ch−¬ng tr×nh cho chÝp vi xö lý) cã thÓ ®−îc “n¹p” vµo trong chip khi thiÕt kÕ vµ Ýt khi thay ®æi. Tr−íc hÕt. Nh÷ng DSP nµy thùc hiÖn viÖc chuyÓn ®æi ©m DTMF thµnh c¸c sè mµ m¸y ®iÖn tho¹i quay. §iÒu nµy lµm cho DSP linh ho¹t vµ thÝch øng víi nhiÒu øng dông ch¼ng h¹n nh− VoIP. nã cã bé nhí cña m×nh. Trong mét vµi tr−êng hîp. DSP vÒ mÆt nµo ®ã gièng nh− mét chiÕc m¸y tÝnh. c¸c DSP ngµy nay ®−îc sö dông trong thiÕt bÞ triÖt tiÕng väng. c¸c DSP lµm viÖc trªn c¸c tÝn hiÖu sè nh−ng xö lý tÝn hiÖu nãi chung cã thÓ ®−îc sö dông trong rÊt nhiÒu c¸c øng dông t−¬ng tù ch¼ng h¹n nh− modem. Cuèi cïng. C¸c DSP sö dông thuËt to¸n logic ®Ó ho¹t ®éng trªn chuçi sè. TiÕp theo DSP ®−îc sö dông ®Ó nhËn biÕt m· quay ®a tÇn DTMF ®−îc ph¸t ra khi m¸y ®iÖn tho¹i quay sè.Ch−¬ng 2. ®ã lµ mét thiÕt bÞ ®iÖn tö ®Æt biÖt cho phÐp triÖt c¸c ph¶n håi ®iÖn mµ c¸c kªnh thu ®−îc do sù kh¸c biÖt trong trë kh¸ng ®iÖn tõ mét phÇn cña ®−êng truyÒn nµy tíi ®−êng kh¸c (vÝ dô trong phÇn giao tiÕp gi÷a ®−êng truy nhËp ®i vµo tæng ®µi chuyÓn m¹ch tho¹i). 61 . Thø ba. C¸c bé xö lý tÝn hiÖu cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó ®iÒu chÕ mét tÝn hiÖu ë d¹ng t−¬ng tù sang d¹ng sè vµ còng ®Ó khuÕch ®¹i. Do ®ã rÊt nhiÒu c¸c tÝn hiÖu tho¹i 8kbps b¾t nguån tõ c¸c tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kbps. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè Bé xö lý tÝn hiÖu sè TÊt c¶ nh÷ng −u ®iÓm cña tho¹i sè trªn tho¹i t−¬ng tù ®−îc m« t¶ chi tiÕt ë phÇn trªn ngµy nay ®−îc thùc hiÖn nhê mét bé xö lý tÝn hiÖu sè DSP (digital signal processor). §Ó hiÓu râ h¬n b»ng c¸ch nµo mµ VoIP DSP chuyÓn tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kbps thµnh tÝn hiÖu nÐn 8kpbs hoÆc thÊp h¬n. Tr−íc hÕt ®−êng truyÒn ph¶i ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó cho phÐp ho¹t ®éng ë tèc ®é cao mét c¸ch tin cËy. ®ã lµ ®Æc tr−ng cña VoIP. Kh¶ n¨ng lËp tr×nh nµy lµ mét yÕu tè hÊp dÉn lín cho c¸c øng dông DSP. c¸c ®¬n vÞ xö lý vµ ch¹y c¸c ch−¬ng tr×nh ®Ó DSP thùc hiÖn nhiÖm vô yªu cÇu. cÇn ph¶i xem xÐt s¬ qua vÒ c¸ch thøc h×nh thµnh tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kpbs nh− thÕ nµo. Xö lý tÝn hiÖu thay ®æi hay khuÕch ®¹i tÝn hiÖu.

C¸c chi tiÕt vÒ ba b−íc sè ho¸ ®−îc c¸c nhµ to¸n häc vµ c¸c kü s− ®iÖn biÓu diÔn b»ng mét lo¹t c¸c c«ng thøc phøc t¹p theo ng«n ng÷ to¸n häc vµ ng«n ng÷ kü thuËt. Tuy nhiªn. vµ phÇn sau trong ch−¬ng nµy sÏ gi¶i quyÕt c¸c ph−¬ng ph¸p m· ho¸ giäng nãi. Nh−ng ®©y kh«ng ph¶i lµ c¸ch duy nhÊt ®Ó t¹o ra tho¹i sè. C¸ch tiÕp cËn ë ®©y lµ lµm s¸ng tá c¸c kh¸i niÖm kü thuËt. TÊt nhiªn c¶ ba b−íc ®Ó t¹o ra tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kbps tõ tÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù ®Òu t¹i n¬i göi. C¸c kho¶ng thêi gian lÊy mÉu ®−îc ®Æt mét c¸ch cã trËt tù mÆc dï kh«ng cã lý do nµo ®ßi hái thêi gian lÊy mÉu kh«ng ®æi. cã hai c¸ch ®Ó t¹o ra tho¹i sè. Víi môc ®Ých cña quyÓn s¸ch nµy chóng ta cã thÓ hy sinh tÝnh chÝnh x¸c cña c¸c thuËt ng÷ ®Æt tªn. §ã lµ nh÷ng ph−¬ng ph¸p chñ yÕu ®−îc sö dông trong VoIP. Nh−ng viÖc chuyÓn ®æi tõ t−¬ng tù sang sè (A/D) chØ lµ mét nöa cña c«ng viÖc sè ho¸ tiÕng nãi.Ch−¬ng 2. cã rÊt nhiÒu ®o¹n bao gåm c¸c ®å thÞ. Mét ®Þnh lý to¸n häc ®· ®−îc chøng minh ph¸t biÓu r»ng nÕu lÊy mÉu d¹ng sãng t−¬ng tù víi tèc ®é ®ñ lín th× d¹ng sãng t−¬ng tù lèi vµo cã thÓ kh«i phôc l¹i hoµn toµn t¹i ®Çu kia cña ®−êng truyÒn. TÊt c¶ nh÷ng viÖc cÇn ph¶i lµm lµ sö dông mét m¹ch ®iÖn cã tªn gäi lµ bé läc tÇn thÊp (low-pass filter) ®Ó lµm mÒm c¸c mÉu tÝn hiÖu sinh ra trong qu¸ tr×nh lÊy mÉu. KÓ tõ ®©y trë ®i. C¸c thø nhÊt. T−¬ng ®èi dÔ dµng ®èi víi thiÕt bÞ nhËn khi nhËn nh÷ng chuçi bit tíi vµ t¹o ra ©m thanh t−¬ng øng víi chuçi bit. PhÇn nµy tËp trung vµo m« h×nh ho¸ giäng nãi. Trªn thùc tÕ. 62 . tiÕn tr×nh chuyÓn ®æi tõ tÝnh hiÖu sè sang tÝn hiÖu t−¬ng tù (D/A) cã nhiÖm vô biÕn ®æi chuçi bit tíi thµnh tÝn hiÖu ©m thanh. l−îng tö ho¸ c¸c mÉu thµnh chuçi c¸c bit 0 vµ 1 thÓ hiÖn sãng ©m. sù phøc t¹p cña tho¹i sè n»m ë tiÕn tr×nh A/D t¹i bé göi. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè Ba b−íc sè ho¸ tho¹i: LÊy mÉu. vµ cuèi cïng lµ m· ho¸ c¸c bit l−îng tö thµnh d¹ng phï hîp ®Ó truyÒn qua ®−êng liªn kÕt cã thÓ kÐo dµi tíi hµng dÆm. ®· tõng lµ c¸ch duy nhÊt trong mét thêi gian dµi. b¶ng biÓu vµ c¸c c«ng thøc biÓu diÔn nh»m môc ®Ých hiÓu râ h¬n vÒ qu¸ tr×nh thùc hiÖn viÖc tèi thiÓu ho¸ sù mÐo tiÕng cña tÝn hiÖu tho¹i. T¹i thiÕt bÞ nhËn. Cã thÓ xem xÐt d¹ng sãng t−¬ng tù mét c¸ch tæng thÓ vµ m· ho¸ kh«ng ph¶i lµ nh÷ng d¹ng sãng tuú ý mµ chØ lµ nh÷ng d¹ng sãng tù nhiªn trong khi nãi. C¸c thiÕt bÞ m« h×nh ho¸ giäng nãi ®−îc gäi lµ c¸c bé voice coder hay vocoder. viÖc ®Çu tiªn cÇn ph¶i thùc hiÖn lµ thiÕt lËp mét tËp c¸c thêi ®iÓm mµ d¹ng sãng t−¬ng tù lèi vµo ®−îc lÊy mÉu. l−îng tö ho¸ vµ m· ho¸ Qu¸ tr×nh sè ho¸ tiÕng nãi sinh ra tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kbps ®−îc chia lµm 3 b−íc c¬ b¶n. §ã lµ c¸c b−íc: lÊy mÉu sãng ©m lèi vµo víi tÇn sè ®ñ ®Ó t¸i t¹o tÝn hiÖu. §©y lµ c¸ch tiÕp cËn PCM 64kbps. LÊy mÉu §Ó m« h×nh ho¸ mét d¹ng sãng bÊt kú. ®Ó t¹o ra tho¹i sè lµ m« h×nh ho¸ d¹ng sãng t−¬ng tù b»ng c¸c chuçi bit 0 vµ 1.

ý t−ëng c¬ b¶n ®−îc biÓu diÔn trong H×nh 2-6. D¹ng sãng lèi vµo C¸c mÉu PAM D¹ng sãng lèi ra LÊy mÉu Xung lÊy mÉu Mét sè viÖc kh¸c Läc th«ng thÊp H×nh 2-6. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè Qu¸ tr×nh lÊy mÉu sinh ra c¸c mÉu gäi lµ mÉu ®iÒu chÕ biªn ®é xung (PAM). NÕu lÊy mÉu ®−îc thùc hiÖn ë tèc ®é thÊp h¬n tèc ®é Nyquist. ë ®©y b¨ng th«ng ®−îc tÝnh lµ gi¶i tÇn cña tÝn hiÖu lèi vµo. kÕt qu¶ lµ mÐo d¹ng sãng hay aliasing. ®«i khi ®−îc biÓu diÔn lµ gÊp ®«i b¨ng th«ng. c¸c mÉu ®ã cã thÓ bÞ lo¹i bá nÕu ph¸t hiÖn ®−îc vµ d¹ng sãng lèi vµo vÉn t¸i t¹o l¹i ®−îc. Tèc ®é lÊy mÉu Nyquist ®Æt gÊp ®«i tÇn sè lín nhÊt cña d¹ng sãng t−¬ng tù lèi vµo. c¸c mÉu PAM chÝnh lµ nh÷ng thø mµ chóng ta cÇn ®Ó kh«i phôc l¹i d¹ng sãng lèi vµo. giäng nãi hay ©m nh¹c. b¨ng th«ng 4kHz cho sè ho¸ tho¹i ®em l¹i vµi −u ®iÓm. ThuËt ng÷ PAM nghÜa lµ mét d·y xung mÉu biªn ®é kh«ng ®æi ®−îc ®iÒu chÕ ®Ó m« h×nh ho¸ d¹ng sãng t−¬ng tù. LÊy mÉu PAM Vµo n¨m 1933. nÕu cã mét vµi mÉu sai háng. vµ hÇu hÕt c¸c bé xö lý sè ®Òu 63 . Víi tho¹i t−¬ng tù. nã lµ ®iÒu chÕ biªn ®é xung. SÏ kh«ng cã aliasing t¹i tèc ®é lÊy mÉu Nyquist vµ tèc ®é lín h¬n. Aliasing nghÜa lµ cã h¬n mét d¹ng sãng lèi ra phï hîp víi d¹ng mÉu. Do ®ã. nh−ng lÊy mÉu cã thÓ thùc hiÖn ë tèc ®é cao h¬n hoÆc thÊp h¬n tèc ®é Nyquist. tèc ®é lÊy mÉu ®−îc ®Æt ë tÇn sè 8000Hz (hay 8000 mÉu trªn mét gi©y). Harry Nyquist thiÕt lËp tÇn sè lÉy mÉu cÇn thiÕt ®Ó kh«i phôc d¹ng sãng t−¬ng tù. Do ®ã. MÆc dÇu cßn nhiÒu yªu cÇu ph¶i thùc hiÖn ®Ó ®Ó göi c¸c mÉu PAM qua c¸c ®−êng liªn kÕt WAN. nÕu mét tÝn hiÖu tho¹i lèi vµo 3400Hz ®−îc lÊy mÉu ë tèc ®é Nyquist. ë tèc ®é lín h¬n tèc ®é Nyquist gäi lµ oversampled. lín h¬n gi¸ trÞ yªu cÇu. T¹i sao l¹i lÊy mÉu ë tèc ®é lín h¬n tèc ®é Nyquist? Bëi v× sÏ cã nhiÒu th«ng tin cÇn thiÕt ®Ó bé nhËn t¸i t¹o d¹ng sãng lèi vµo. §iÒu nµy ®Æt b¨ng th«ng tho¹i ë 4kHz. Bëi vËy. tÇn sè lÊy mÉu ph¶i Ýt nhÊt gÊp ®«i tøc lµ 6800Hz. Kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i thùc hiÖn viÖc lÊy mÉu ë tèc ®é Nyquist. Tèc ®é Nyquist lµ ®ßi hái tèi thiÓu ®Ó kh«i phôc l¹i d¹ng sãng lèi vµo. mét trong sè ®ã lµ sè 4 lµ luü thõa cña sè 2.Ch−¬ng 2. Tuy nhiªn. Sè ho¸ d¹ng sãng t−¬ng tù. miÔn lµ cã ®ñ sè PAM cÇn thiÕt t¹i bé nhËn.

C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè dùa trªn hÖ thèng sè nhÞ ph©n. Râ rµng tr−íc ®©y tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kbps ho¹t ®éng ë tèc ®é 64kbps. Do ®ã tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kpbs ph¸t ra 8000 mÉu trªn mét gi©y hay mét mÉu trong 125µs. C¸c mÉu PAM ®Çu tiªn ®−îc chuyÓn thµnh chuçi bit 0 vµ 1 th«ng qua qu¸ tr×nh l−îng tö vµ sau ®ã ®−îc chuyÓn ®æi mét lÇn n÷a vÒ d¹ng phï hîp cho viÖc truyÒn ®i xa trªn c¸c ®−êng kÕt nèi sè. C¸c mÉu PAM cã thÓ ®−îc ®−a th¼ng lªn ®−êng truyÒn vµ göi tíi bé nhËn. PhÇn nµy gi¶i quyÕt b−íc l−îng tö ho¸. Mçi mÉu PAM ®−îc sö dông ®Ó t¹o ra mét chuçi bit 0 vµ 1. §iÒu nµy kh¸ lµ thó vÞ bëi v× 8 lµ luü thõa cña 2. §iÒu nµy nghÜa lµ nÕu mçi mÉu PAM ®−îc ®¹i diÖn b»ng chuçi 16 bit. mçi mÉu PAM ®¹i diÖn b»ng chuçi 8bit. th× sè bit sö dông ®Ó ®¹i diÖn cho mét mÉu PAM ph¶i ®−îc göi trong 125µs hay 1/8000 cña gi©y. DS-0 thÓ hiÖn tÝn hiÖu sè møc 0 vµ h×nh thµnh c¬ së ®Ó x©y dùng tÊt c¶ c¸c hÖ thèng dån kªnh tho¹i sè. Tuy nhiªn sè bit 0 vµ 1 sö dông ®Ó ®¹i diÖn cho mét mÉu PAM ®−îc giíi h¹n. cã nghÜa lµ c¸c bit lu«n nhãm thµnh bé 8 bit víi nhau. l−îng tö ho¸ biÓu diÔn c¸c mÉu PAM thµnh c¸c tËp bit 0 vµ 1 PCM. 64 . Trªn thùc tÕ hiÕm khi lµm nh− vËy. 8 bit h×nh thµnh nªn 1 byte hay octet. Trong tÝn hiÖu tho¹i PCM. B−íc l−îng tö ho¸ m· ho¸ c¸c mÉu PAM vµ do ®ã t¹o thµnh b−íc chuyÓn ®æi A/D cña toµn bé qu¸ tr×nh. VÉn thùc sù cÇn thiÕt ph¶i t¹o ra chuçi c¸c sè 0 vµ 1 ®Ó thÓ hiÖn cho c¸c mÉu PAM.Ch−¬ng 2. Chó ý r»ng c¸c mÉu PAM kh«ng hoµn toµn lµ sè.5473 còng nh− +6. Mét mÉu PAM cã thÓ ®¹t gi¸ trÞ chÝnh x¸c lµ +6. Tuy nhiªn vÉn cã mét vµi hÖ thèng PBX sö dông c¸c mÉu PAM trùc tiÕp. gièng nh− c¸c d¹ng sãng t−¬ng tù. C¸c mÉu PAM. Do ®ã qu¸ tr×nh sè ho¸ trªn thùc tÕ míi chØ b¾t ®Çu víi c¸c mÉu PAM. cã thÓ mang mét gi¸ trÞ hîp lÖ gi÷a gi¸ trÞ lín nhÊt vµ gi¸ trÞ nhá nhÊt.b−íc tiÕp theo cña lÊy mÉu. vµ c¸c DSP ban ®Çu sö dông ®Ó sè ho¸ tho¹i lµ c¸c bé xö lý 8bit. Cã thÓ l−îng tö ho¸ råi sau ®ã sö dông modem ®Ó göi tho¹i sè trªn ®−êng truyÒn t−¬ng tù. ngo¹i trõ víi nh÷ng kho¶ng c¸ch ng¾n. ®ã chÝnh lµ nhiÖm vô cña b−íc l−îng tö ho¸ . nh−ng kh¶ n¨ng nµy kh«ng ®−îc ®Ò cËp ë ®©y. ®−êng liªn kÕt sè sÏ ph¶i ho¹t ®éng ë tèc ®é 128kbps (8000x16) ®Ó truyÒn hÕt c¸c bit. L−îng tö ho¸ Trong thùc tÕ c¸c tÝn hiÖu t−¬ng tù t¹o ra tÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù 64kbps ®−îc sè ho¸ hai lÇn. B−íc l−îng tö ho¸ trªn thùc tÕ thùc hiÖn viÖc ®iÒu chÕ xung m· PCM. NÕu c¸c mÉu PAM ®−îc ph¸t 8000 lÇn trong mét gi©y.5472 hay c¸c gi¸ trÞ n»m trong kho¶ng ®ã. Kh«ng chØ v× ngµy nay ®iÒu nµy Ýt khi ®−îc thùc hiÖn mµ cßn v× tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kbps ®−îc ph¸t triÓn cho c¸c ®−êng liªn kÕt sè gäi lµ c¸c ®−êng liªn kÕt DS-0. C¸c mÉu PAM kh«ng thÓ di chuyÓn ë kho¶ng c¸ch xa mµ kh«ng mÐo mét c¸ch ®¸ng kÓ.

Thø nhÊt chó ý r»ng c¸c b−íc ®Ó m· ho¸ c¸c mÉu PAM ph¶i bao trïm toµn bé gi¶i c¸c gi¸ trÞ t−¬ng tù.Ch−¬ng 2. chóng ta kh«ng biÓu diÔn c¸c mÉu PAM mµ biÓu diÔn d¹ng sãng t−¬ng tù lèi vµo nh»m lµm râ h¬n. Nãi c¸ch kh¸c. §iÒu nµy lµ hoµn toµn cã chñ ý. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè C©n nh¾c tíi viÖc sö dông 3 bit ®Ó ®¹i diÖn cho c¸c mÉu PAM nh− biÓu diÔn trªn H×nh 2-7 th× d−êng nh− cã mét vµi ®iÓm bÊt th−êng. Bëi vËy. nh− biÓu diÔn trong h×nh vÏ. kh«ng cã nhiÒu mèi quan hÖ gi÷a mÉu PAM vµ tõ m· PCM ngoµi mét mÉu PAM cô thÓ sÏ sinh ra mét tõ m· PCM cô thÓ. b©y giê chØ cã 8 møc cho toµn bé gi¶i PAM. 111 110 101 100 000 001 010 011 ån l−îng tö H×nh 2-7. S¾p xÕp c¸c møc ®Ó chØ cã mét vÞ trÝ bit kh¸c nhau vÒ gi¸ trÞ gi÷a hai b−íc s¸t nhau lµ tèt nhÊt. chÊt l−îng tho¹i sè vÉn cã thÓ chÊp nhËn ®−îc. §©y lµ hÖ qu¶ tù nhiªn cña sè b−íc l−îng tö bÞ giíi h¹n. chØ cã 8bit ®−îc dïng ®Ó biÓu diÔn c¸c mÉu PAM. L−îng tö ho¸ c¸c mÉu PAM Tuy nhiªn. Tuy nhiªn. rÊt nhiÒu c¸c mÉu PAM sÏ t¹o ra cïng mét tõ m· PCM. nã ®−îc quyÕt ®Þnh b»ng sè bit ®−îc sö dông trong tõ m· PCM. ®iÓm chÝnh cña h×nh vÏ kh«ng ph¶i lµ c¸c b−íc l−îng tö ®−îc x¾p xÕp nh− thÕ nµo. §iÓm chÝnh cña h×nh vÏ ¸m chØ lèi vµo t−¬ng tù biÕn ®æi hay c¸c mÉu PAM ®¹i diÖn cho nã biÕn ®æi nh−ng l¹i t¹o ra mét lo¹t c¸c tõ m· PCM cã cïng mét gi¸ trÞ. Tr−íc ®©y chØ cã 3 bit trªn mét mÉu. dï lµ c¸c mÉu PAM cã c¸c gi¸ trÞ kh¸c nhau. Chó ý r»ng c¸c gi¸ trÞ ë trôc hoµnh kh«ng theo trËt tù sè. Do ®ã b−íc l−îng tö sÏ g©y ra mÐo vµ lçi cho c¸c mÉu PAM. Cã thÓ tèi thiÓu ho¸ ån l−îng tö b»ng c¸ch t¨ng sè b−íc l−îng tö nh−ng ®iÒu nµy sÏ lµm t¨ng sè bit ®ßi hái cho mçi mÉu PAM dÉn ®Õn lµm t¨ng sè bit trªn gi©y mµ ®−êng truyÒn ph¶i duy tr×. Lçi nµy ®−îc gäi lµ ån l−îng tö. miÔn lµ ån l−îng tö ®−îc gi÷ ë møc giíi h¹n. §iÒu nµy gióp lçi bit ®¬n trªn ®−êng truyÒn sÏ chØ g©y ra mét lçi trªn mét b−íc t¹i bé nhËn vµ ®©y kh«ng ph¶i lµ ®iÒu tåi tÖ l¾m v× mçi tõ PCM chØ ®¹i diÖn cho 1/8000 cña mét gi©y. TÊt c¶ c¸c gi¸ trÞ mÉu r¬i vµo trong mét kho¶ng l−îng tö sÏ ®−îc ®¹i diÖn b»ng mét gi¸ trÞ PCM ë gi÷a cña b−íc l−îng tö ®ã. Víi tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kbps. Trong h×nh. 65 . tõ gi¸ trÞ lín nhÊt tíi gi¸ trÞ nhá nhÊt.

Companding ngô ý chØ viÖc lµm thÕ nµo ®Ó nÐn mét phÇn gi¶i biªn ®é ©m vµ gi·n chóng t¹i bé nhËn. C¸c møc l−îng tö biªn ®é cao kh«ng ®ßi hái ®é dµy ®Æc nh− c¸c biªn ®é thÊp yªu cÇu. Lçi nµy lµ hÖ qu¶ cña viÖc chuyÓn ®æi tõ d¹ng t−¬ng tù sang d¹ng sè (chØ cã mét gi¸ trÞ hîp lÖ). Do ®ã. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè §«i khi nh÷ng vÊn ®Ò cña viÖc lÊy mÉu ë tèc ®é Nyquist ®Ó t¸i t¹o d¹ng sãng t−¬ng tù mét c¸ch chÝnh x¸c chØ ®Ó giíi thiÖu vÒ ån l−îng tö trong b−íc chuyÓn ®æi A/D (ån nµy ng¨n c¶n viÖc t¸i t¹o d¹ng sãng t−¬ng tù t¹i ®Çu nhËn cña ®−êng truyÒn chÝnh x¸c). c¸c hÖ thèng sè ho¸ tiÕng nãi PCM sö dông mét thñ tôc gäi lµ companding ®Ó xem xÐt tiÕng nãi cã biªn ®é thÊp vµ cao. Mét vÊn ®Ò trong khi thiÕt lËp c¸c kho¶ng chia c©n b»ng ®Ó l−îng tö ho¸ c¸c mÉu PAM (®−îc gäi lµ l−îng tö ho¸ ®Òu vµ ®−îc minh ho¹ trong H×nh 2-7) ®ã lµ khi ¸p dông cho tiÕng nãi. Cã thÓ tèi thiÓu ho¸ ån l−îng tö nh−ng kh«ng thÓ tr¸nh ®−îc nã. c¸c møc biªn ®é thÊp vµ cao nh− nhau. cã nhiÒu møc biªn ®é thÊp h¬n 66 . (b) Companding. Companding gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy b»ng c¸ch thiÕt lËp Ýt møc l−îng tö h¬n cho c¸c biªn ®é cao vµ t¹o ra nhiÒu møc l−îng tö h¬n cho c¸c biªn ®é thÊp. Tr−íc khi sang b−íc cuèi cïng cña qu¸ tr×nh sè ho¸ tho¹i PCM chóng ta ph¶i lµm s¸ng tá mét ®iÓm cuèi cïng trong vÊn ®Ò l−îng tö. §iÓm nµy xoay quanh mét vÊn ®Ò quan s¸t ®−îc trong qu¸ tr×nh sè ho¸ tho¹i. nã kh«ng liªn quan ®Õn bÊt kú d¹ng sãng nµo ngo¹i trõ d¹ng sãng t−¬ng tù ®¹i diÖn cho tiÕng nãi. do ®ã mÊt vµi møc l−îng tö cho c¸c ©m biªn ®é cao cã thÓ chÊp nhËn ®−îc. (a) Kh«ng companding. Tèi thiÓu ho¸ lçi l−îng tö cho tiÕng nãi ®ßi hái ph¶i c«ng nhËn tiÕng nãi con ng−êi bao gåm sù pha trén cña c¸c ©m c©m biªn ®é thÊp vµ c¸c ©m tiÕng biªn ®é cao vµ kh«ng cã g× nhiÒu ë kho¶ng gi÷a. cã qu¸ Ýt møc l−îng tö cho c¸c ©m c©m biªn ®é thÊp vµ cã nhiÒu h¬n møc cÇn thiÕt cho c¸c ©m tiÕng biªn ®é cao.Ch−¬ng 2. 101 101 100 011 010 001 000 (a) 100 011 001 010 000 (b) H×nh 2-8.

gi·n) c¸c kho¶ng c©n b»ng lµm viÖc nh− thÕ nµo. Cã s¸u kho¶ng companding vµ c¸c møc m· ho¸ nhiÒu h¬n víi c¸c biªn ®é thÊp vµ Ýt h¬n víi c¸c biªn ®é cao h¬n. sau ®ã l¹i chia ®«i tiÕp phÇn cßn l¹i v. nh− vËy dïng 4 bit tÊt c¶. Tr−íc ®©y. Cã hai ph−¬ng ph¸p companding chÝnh lµ luËt A vµ luËt µ.. Bèn bit yªu cÇu ®Ó biÓu diÔn 16 møc trong mçi kho¶ng companding. 8 kho¶ng ®−îc thiÕt lËp trªn mçi mÆt cña trôc tung. Nãi c¸ch kh¸c luËt A ®−îc sö dông trong E-carrier vµ luËt µ ®−îc sö dông trong T-carrier. M· ho¸ luËt A ®−îc sö dông chung cho quèc tÕ vµ trong nhiÒu n−íc trªn thÕ giíi. Trong c¸c ph−¬ng thøc companding tho¹i phæ biÕn nhÊt.v. Nguyªn t¾c nµy ®−îc minh ho¹ trong H×nh 2-8. ThËt may lµ chuyÓn ®æi tõ mét kiÓu companding sang mét kiÓu kh¸c kh¸ nhanh vµ ®¬n gi¶n. TÊt c¶ c¸c codec ®Òu hoÆc lµ theo luËt A hoÆc lµ theo luËt µ. C¸c møc m· ho¸ ®−îc x¾p xÕp theo trËt tù. Bèn bit cßn l¹i ®−îc dïng ®Ó ph©n chia mçi kho¶ng companding thµnh 16 b−íc b»ng nhau cho viÖc l−îng tö ho¸ c¸c mÉu PAM. Thay v× chia gi¶i biªn ®é thµnh c¸c gi¶i con cã kho¶ng c¸ch b»ng nhau. LuËt µ hay cßn gäi lµ companding µ=256 ®−îc sö dông chÝnh ë B¾c Mü vµ Hoa Kú. nhanh h¬n lµ viÖc t×m kiÕm b¶ng biÓu. Bèn bÝt nµy lu«n quyÕt ®Þnh mÉu PAM r¬i vµo kho¶ng nµo trong 16 kho¶ng companding. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè Nguyªn t¾c companding cã thÓ ®−îc minh ho¹ b»ng mét nguyªn t¾c kh¸ ®¬n gi¶n. Mçi trong sè 8 kho¶ng nµy ®−îc biÓu diÔn b»ng 3 bit. chØ ®Ó nªu tªn hai ph−¬ng ph¸p ghÐp kªnh tho¹i phæ biÕn nhÊt trong mçi m«i tr−êng. Do ®ã bé m· ho¸ luËt A kh«ng thÓ sö dông ®Ó m· ho¸ theo luËt µ. Chó ý r»ng mèi quan hÖ gi÷a c¸c kho¶ng companding trong H×nh 2-8 chØ lµ ph©n chia phÇn biªn ®é lµm ®«i. PhÇn phÝa tr¸i cña h×nh vÏ biÓu diÔn mèi quan hÖ tuyÕn tÝnh gi÷a biªn ®é vµ m· l−îng tö.Ch−¬ng 2. ghÐp 8 bit víi nhau ta ®−îc tõ m· PCM 8 bit. Tõ m· PCM 8bit 0 011 1011 1 bit dÊu 3 bit cho vïng companding 4 bit cho c¸c møc trong 1 vïng companding H×nh 2-9. C¶ luËt A vµ luËt µ ®Òu t¹o ra c¸c tõ m· PCM 8 bit. Tõ m· PCM 8bit Tuy nhiªn tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kbps sö dông 8 bit ®Ó biÓu diÔn mçi mÉu PAM chø kh«ng ph¶i lµ 4 bit. nh−ng chóng kh«ng thÓ m· ho¸ hai luËt ®ång thêi. nh−ng tÊt nhiªn lµ chóng kh«ng thÓ ho¹t ®éng chung ®−îc. Trªn thùc tÕ c¸c ph−¬ng ph¸p companding phøc t¹p h¬n so víi luËt chia ®«i nµy nh−ng kh«ng ph¶i lµ qu¸ phøc t¹p.. Vµ bit thø 4 sö dông ®Ó chØ ®Þnh dÊu. CÊu tróc cña tõ m· PCM 8bit ®−îc biÓu diÔn trong H×nh 2-9. nÕu nh− ta chuyÓn tho¹i sè vÒ d¹ng t−¬ng tù råi m· ho¸ l¹i nã sö dông ph−¬ng thøc nµy 67 . companding chia gi¶i biªn ®é thµnh c¸c gi¶i con to nhá kh¸c nhau. ®Êy chÝnh lµ kÕt qu¶ cÇn ®¹t ®−îc. PhÇn phÝa ph¶i cña h×nh vÏ biÓu diÔn viÖc companding (nÐn. Do ®ã cã 8 kho¶ng cho c¶ biªn ®é d−¬ng vµ ©m.

hoÆc thay ®æi tõ d−¬ng sang 68 . HiÖn nay cã rÊt nhiÒu kiÓu m· ho¸ ®−êng. VÊn ®Ò ë ®©y lµ AMI ®−îc sö dông ®Ó göi c¸c tõ mµ PCM 8bit qua ®−êng liªn kÕt T-1. nh−ng hÇu hÕt c¸c liªn kÕt T-1 kh«ng cßn sö dông AMI mµ lµ ph−¬ng thøc m· ho¸ dùa trªn AMI gäi lµ B8ZS. hay chØ ®¬n gi¶n lµ AMI khi tÊt c¶ c¸c lo¹i m· ho¸ AMI lµ l−ìng cùc. LiÖu ph−¬ng ph¸p nµo gi¶i quyÕt tèt nhÊt mçi vÊn ®Ò riªng vÉn lµ chñ ®Ò cña nhiÒu cuéc tranh luËn. B−íc m· ho¸ t¹o ra m· ho¸ ®−êng hay chuçi c¸c bit 0 vµ 1 phï hîp ®Ó truyÒn qua mét kho¶ng c¸ch dµi. Lo¹i m· ho¸ ®−êng th−êng ®−îc sö dông ë Mü ®Ó göi c¸c tõ m· PCM gäi lµ bipolar alternate mark inversion (bipolar AMI). AMI ®−îc ¸p dông cho ®iÖn tho¹i sè lÇn ®Çu tiªn trong c¸c hÖ thèng mang T cña nh÷ng n¨m 1960 t¹i møc ph©n cÊp ®Çu tiªn T-1. viÖc göi c¸c mÉu PAM ®−îc sè ho¸ d−íi d¹ng c¸c tõ m· PCM gÇn nh− kh«ng bao giê ®−îc thùc hiÖn ngo¹i trõ víi kho¶ng c¸ch ng¾n. M· ho¸ ®−êng AMI l−ìng cùc VÒ mÆt c«ng nghÖ AMI lµ ph−¬ng thøc m· ho¸ l−ìng cùc. Tuy nhiªn. 1 0 1 1 1 0 1 1 0 1 H×nh 2-10. §iÒu nµy nghe cã vÎ kú côc v× lèi ra cña b−íc l−îng tö lµ tõ m· PCM 8 bit ®· ®−îc sè ho¸ ë d¹ng c¸c bit 0 vµ 1. M· ho¸ B−íc cuèi cïng ®Ó t¹o ra tÝn hiÖu tho¹i sè cã thÓ truyÒn qua ®−êng liªn kÕt WAN lµ b−íc m· ho¸. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè hay ph−¬ng thøc kh¸c th× sÏ nhanh h¬n so víi viÖc cè g¾ng chuyÓn ®æi trùc tiÕp gi÷a luËt A vµ luËt µ. Nh÷ng c¸ch thøc mµ B8ZS c¶i thiÖn so víi AMI kh«ng ®−îc ®Ò cËp ë ®©y. Mét vµi ng«n ng÷ dùa trªn sù kh¸c biÖt trong cao ®é còng nh− ©m l−îng ®Ó quyÕt ®Þnh nghÜa cña tõ. nã cã hiÖu qu¶ h¬n nhiÒu so víi viÖc cè g¾ng göi c¸c tõ mµ PCM trùc tiÕp lªn ®−êng truyÒn. M· ho¸ l−ìng cùc sö dông c¸ch ®¶o c¸c xung lu©n phiªn ®Ó biÓu diÔn c¸c bit 1 trªn ®−êng truyÒn. Xung chØ lµ mét thuËt ng÷ lÊy tõ hÖ thèng ®iÖn b¸o vµ sö dông ®Ó ¸m chØ mét xung ®iÖn trªn ®−êng truyÒn. C¸c xung ®iÖn cã thÓ lµ d−¬ng hoÆc ©m (ë d¹ng mét chiÒu). nh−ng sö dông thuËt ng÷ AMI hoµn toµn n»m ngoµi ph¹m vi tµi liÖu vÒ sè ho¸ tiÕng nãi. §«i khi ng−êi ta vÉn th¶o luËn liÖu companding theo luËt A hay luËt µ th× tèt h¬n.Ch−¬ng 2. MÆc dÇu vÉn cßn ®−îc sö dông. Nh−ng c¶ hai ph−¬ng ph¸p ®Òu lµm viÖc tèt vµ tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kbps sÏ vÉn tiÕp tôc sö dông luËt µ ë B¾c Mü vµ luËt A ë c¸c khu vùc cßn l¹i. TiÕng nãi con ng−êi biÕn ®æi trong kho¶ng giíi h¹n tõ biªn ®é cao tíi biªn ®é thÊp vµ c¸c ®Æc tÝnh kh¸c phô thuéc vµo liÖu ng−êi nãi lµ nam hay n÷.

Nh÷ng quèc gia cßn l¹i th−êng sö dông HDB3 ®Ó m· ho¸ ®−êng møc E1(2. Sö dông c¸c xung AC sÏ lo¹i bá ®−îc vÊn ®Ò nµy. tho¹i sè cã thÓ ®−îc göi qua c¸c ®−êng liªn kÕt WAN vµ ®−îc chuyÓn ®æi vÒ d¹ng t−¬ng tù mét c¸ch ®¬n gi¶n b»ng c¸ch biªn dÞch c¸c tõ m· PCM trë vÒ d¹ng xÊp xØ víi d¹ng sãng t−¬ng tù ban ®Çu. C¸c bipolar violation biÓu diÔn c¸c bit 1 liªn tiÕp b»ng c¸c xung (®¸nh dÊu) trong cïng mét h−íng.048Mbps). C¸c ph−¬ng ph¸p m· ho¸ ®−êng kh¸c bªn c¹nh AMI/B8ZS còng ®−îc sö dông ë Mü nh−ng ®iÒu ®ã v−ît qu¸ ph¹m vi cña vÊn ®Ò th¶o luËn ë ®©y. t−¬ng tù víi lo¹i bit trong c¸c cæng nèi tiÕp. B8ZS ®−îc sö dông ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò víi m· ho¸ ®−êng AMI gèc (chuçi dµi c¸c bit 0 t¹o ra ®o¹n tÜnh trªn ®−êng truyÒn kh«ng cã mét xung nµo). M· ho¸ l−ìng cùc cho mét chuçi 0 vµ 1 bÊt kú ®−îc biÓu diÔn trong H×nh 2-10. C¶ AMI vµ B8ZS ®Òu kh«ng ®−îc sö dông nhiÒu ë ngoµi n−íc Mü. BÊt cø c¸c bit 0 nµo ®Òu ®−îc biÓu diÔn b»ng møc ®iÖn thÕ 0V trªn ®−êng truyÒn trong kho¶ng bit.368 Mbps) vµ sö dông CMI cho luång E-4 (139. NÕu c¸c xung dc tÝch ®ñ trªn ®−êng truyÒn th× nã sÏ ngõng ho¹t ®éng. Kh«ng cã thµnh phÇn DC sÏ gióp c¸c hÖ thèng viÔn th«ng bëi v× c«ng suÊt DC ph¶i ®−îc cung cÊp trùc tiÕp trªn ®−êng truyÒn. l−îng tö ho¸ vµ m· ho¸ t¹o ra tÝn hiÖu tho¹i PCM 64kbps ®−îc sö dông ë Mü trong ph©n cÊp sè T vµ ngoµi B¾c Mü trong hÖ thèng ph©n cÊp sè E (Riªng NhËt sö dông mét hÖ thèng ph©n cÊp J kh¸ kh¸c so víi hai hÖ thèng trªn). mÆc dÇu c¸c ý kiÕn kh¸c nhau liÖu B8ZS vÉn chØ lµ mét lo¹i AMI hay nã xøng ®¸ng ®−îc t¸ch ra mét lo¹i riªng. B8ZS lµ mét ph−¬ng ph¸p kh¸ phæ biÕn. E-2 (8. C«ng suÊt tõ m¹ch AC kh«ng yªu cÇu göi trùc tiÕp lªn c¸c kÕt nèi ®iÖn v× vËy c¸c m¹ch liªn kÕt AC dÔ c¸ch ly vµ b¶o vÖ. TÊt c¸c møc mang E nµy cã thÓ hîp rÊt nhiÒu c¸c kªnh tho¹i sè víi nhau ®Ó truyÒn dÉn cã hiÖu qu¶ h¬n. M· ho¸ l−ìng cùc gi¶i quyÕt vµi vÊn ®Ò trªn c¸c ®−êng liªn kÕt sè. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè ©m hoÆc ng−îc l¹i (d¹ng xoay chiÒu). ®©y lµ b¶n chÊt cèt lâi cña AMI.Ch−¬ng 2.448 Mbps) vµ E-3 (34. c¸c xung ac còng di chuyÓn nhanh h¬n c¸c xung DC ë cïng mét møc c«ng suÊt. Tuy nhiªn ån l−îng tö c¶n trë viÖc t¸i t¹o d¹ng sãng chÝnh x¸c. tèc ®é tho¹i sè c¬ b¶n vÉn lµ 64kbps. d−¬ng hoÆc ©m lu©n phiªn nhau. M· ho¸ l−ìng cùc kh«ng ph¶i lµ lo¹i m· ho¸ ®−êng duy nhÊt ®−îc sö dông. B8ZS thªm c¸c bipolar violation trªn ®−êng truyÒn ®Ó chØ ra cã 8 bit 0 liªn tiÕp nhau. C¸c bit 1 kÕ tiÕp ®−îc biÓu diÔn b»ng c¸c xung thay ®æi lu©n phiªn gi÷a d−¬ng vµ ©m. nh−ng thÝch øng víi nhu cÇu truyÒn dÉn WAN. Trong mçi tr−êng hîp. HÖ thèng tho¹i PCM 64kpbs c¬ b¶n Ba b−íc sè ho¸ d¹ng sãng lµ lÊy mÉu. CMI kh«ng ph¶i lµ m· ho¸ l−ìng cùc. Mét khi tho¹i t−¬ng tù ®−îc lÊy mÉu. l−îng tö vµ m· ho¸. HDB3 (cßn ®−îc gäi lµ B4ZS) lµ m· ho¸ l−ìng cùc víi qui t¾c ¸p dông cho 3 bit 0 liªn tiÕp. §iÒu nµy cã thÓ g©y ra vÊn ®Ò mÊt ®ång bé gi÷a bé göi vµ bé nhËn (khi cã kho¶ng 14 hoÆc 15 bit 0 liªn tiÕp gi÷a c¸c xung). C¶ T-carrier vµ E-carrier thiÕt 69 .264Mbps).

70 . ®iÒu nµy lu«n lµ ®éng lùc cã gi¸ trÞ. Còng cã mét vµo kh¸c biÖt kh¸c. §Ó ®−a c¸c tÝn hiÖu DS-0 vµo T-1 hay E-1. ®iÒu nµy sÏ hiÖu qu¶ h¬n cho viÖc chuyªn chë tho¹i theo khÝa c¹nh hç trî ng−êi sö dông. tèc ®é bit tõ m¸y tÝnh tíi DS-0 ph¶i chÝnh x¸c lµ 64kbps(56kbps). T-1 vµ E-1 t¹o thµnh c¸c khèi c¬ së cho m¹ng PSTN toµn cÇu. Trong thùc tÕ. Thø hai. VÊn ®Ò lµ rÊt nhiÒu kªnh tho¹i DS0 cã thÓ kÕt hîp vµo mét ®−êng truyÒn dÉn tèc ®é cao h¬n sö dông ph©n kªnh theo thêi gian TDM. bé ghÐp kªnh ph¶i hiÓu ®−îc c¸ch thøc m· ho¸ sö dông ë cæng m¸y in vµ nã ph¶i phï hîp víi cæng lèi ra. PhÇn nµy sÏ ®i chi tiÕt vµo ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn thø hai. NÕu luång lèi vµo lµ tho¹i th× tho¹i ph¶i ®−îc sè ho¸ tr−íc khi ghÐp kªnh. nã t×m kiÕm ph−¬ng thøc t¸i t¹o mét d¹ng sãng t−¬ng tù bÊt kú. bëi v× ®©y chØ ®¬n gi¶n lµ TDM. cÇn mét ®¬n vÞ ghÐp kªnh ®Ó lÊy 8 bit tõ mçi kªnh lèi vµo råi kÕt hîp chóng thµnh mét khung truyÒn dÉn T-1 hay E-1. §©y chÝnh lµ bé ghÐp kªnh T-1 hay E-1. Møc ®Çu tiªn cña hÖ thèng ghÐp kªnh lµ T-1 hay E-1.. thuËt ng÷ DS-1 ®óng ra lµ ®Ó chØ chuçi bit göi trªn c¸c ®−êng liªn kÕt vËt lý T-1. ë Mü. Ph¸ vì hµng rµo tèc ®é 64kbps Qu¸ tr×nh sè ho¸ tho¹i PCM lµ mét qu¸ tr×nh xö lý d¹ng sãng. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè lËp tæ chøc ghÐp kªnh nh»m kÕt hîp c¸c kªnh tho¹i sè 64kbps DS-0 cho môc ®Ých truyÒn trªn mét m«i tr−êng vËt lý chung.. ®iÒu nµy ®ñ ®Ó ph¶i quan t©m h¬n ®Õn giao diÖn gi÷a E-1 vµ T-1. PCM t¹o ra tho¹i sè 64kbps b»ng viÖc t¹o ra c¸c tõ m· PCM 8bit 8000 lÇn trong mét gi©y. DS-0. ®Þnh d¹ng E-1 ®−îc sö dông trªn ®−êng truyÒn. T1 sö dông ph−¬ng thøc companding luËt µ vµ E-1 sö dông ph−¬ng thøc companding luËt A cho tho¹i sè. Tr−íc hÕt. Chó ý lµ T-1 gåm 24 DS-0 vµ E-1 gåm 30 DS-0. T-1 lµ chuÈn B¾c Mü vµ E-1 lµ chuÈn quèc tÕ do ®ã khi DS-0 ®i qua biªn giíi ra ngoµi B¾c Mü. NÕu kh«ng cã d÷ liÖu th× cæng nèi tiÕp ph¶i ph¸t ra ®ñ sè bit ®Ó lÊp ®Çy tèc ®é ®−êng truyÒn. tèc ®é bit kh«ng thÓ v−ît qu¸ 64kbps (56kbps trong mét vµi tr−êng hîp). Chi tiÕt h¬n vÒ cÊu tróc cña PSTN ®−îc kh¶o s¸t trong ch−¬ng 3. Qu¸ tr×nh ghÐp kªnh cho T-1 vµ E-1 ®−îc biÓu diÔn trong H×nh 2-11. §Òu nµy ®−îc thùc hiÖn hoÆc lµ b»ng mét bé codec tÝch hîp hoÆc lµ ®−a tÝn hiÖu tho¹i ®· ®−îc sè ho¸ vµo th¼ng bé ghÐp kªnh (cã thÓ yªu cÇu chuyÓn ®æi m·). NÕu nhiÒu kªnh tho¹i ®−îc ghÐp kªnh vµo mét ®−êng truyÒn dÉn h¬n. M«i tr−êng vËt lý chung cã thÓ lµ d©y ®ång cÆp xo¾n kÐp hoÆc lµ hai sîi c¸p quang. Cã hai ph−¬ng ph¸p chÝnh ®Ó t¨ng kh¶ n¨ng t¶i l−u l−îng: t¨ng b¨ng th«ng cña ®−êng truyÒn hoÆc lµ gi¶m nhu cÇu vÒ b¨ng th«ng cña tho¹i sè. C¸c bit tõ mét PC hoÆc mét lo¹i m¸y tÝnh kh¸c cã thÓ ®−îc göi trùc tiÕp lªn mét kªnh truyÒn cña bé ghÐp kªnh miÔn lµ ph¶i thùc hiÖn mét vµi thao t¸c.Ch−¬ng 2. nh−ng mäi ng−êi ®Òu gäi T-1 khi hä muèn nãi ®Õn DS-1.

769. Lo¹i bá d− thõa C¸ch tèt nhÊt ®Ó h×nh dung nh÷ng d− thõa hiÖn diÖn trong tho¹i lµ kiÓm tra hai mÉu PAM liªn tiÕp nhau tr−íc khi l−îng tö ho¸ chóng. gi¶m b¨ng th«ng tho¹i xuèng d−íi 64kbps lµ c¸ch tèt nhÊt ®Ó t¨ng kh¶ n¨ng mang. Nh»m môc ®Ých ®iÒu tiÕt. C©u hái ë ®©y lµ lµm thÕ nµo ®Ó ph¸ vì hµng rµo 64kbps ®ång thêi duy tr× chÊt l−îng tho¹i (chÊt l−îng tho¹i còng ®−îc qu¶n lý vµ qui ®Þnh rÊt chÆt chÏ). HoÆc lµ m· ho¸ d¹ng sãng ®−îc sö dông cã hiÖu qu¶ h¬n hoÆc lµ sö dông ph−¬ng thøc m· ho¸ nguån hay m· ho¸ lai ghÐp. GhÐp kªnh T-1 vµ E-1 (a) KÕt hîp 24 cæng lèi vµo (b) KÕt hîp 30 cæng lèi vµo Cã mét ®éng c¬ thóc ®Èy ®Ó gi¶m ®ßi hái b¨ng th«ng tho¹i sè.Ch−¬ng 2. Ph−¬ng ph¸p m· ho¸ nguån xem nguån tÝn hiÖu t−¬ng tù lµ giäng nãi cña con ng−êi chø kh«ng ph¶i lµ mét d¹ng sãng bÊt kú. codec 30 DS-0 (a) (b) H×nh 2-11. Cã ba ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn ®Ó ph¸ vì hµng rµo nµy. c¸c hÖ thèng tho¹i tÕ bµo vµ c¸c hÖ thèng kh«ng d©y sè trë nªn phæ biÕn. codec 24 DS-0 Tho¹i t−¬ng tù Modem t−¬ng tù Tho¹i sè Bit m¸y tÝnh GhÐp kªnh E-1 DSU/CSU. Vµo nh÷ng n¨m 1980. Tuy nhiªn. NÕu ng−êi göi l−îng tö ho¸ vµ göi +6. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè Tho¹i t−¬ng tù Modem t−¬ng tù Tho¹i sè Bit m¸y tÝnh Hîp kªnh T-1 DSU/CSU. Gi¶ sö r»ng gi¸ trÞ cña mÉu PAM thø nhÊt víi tØ xÝch bÊt kú lµ +6. Thø nhÊt lµ ph¸t hiÓn viÖc m· ho¸ d¹ng sãng hiÖu qu¶ h¬n. trong mét vµi tr−êng hîp nã ®−îc b¸n ®Êu gi¸ cho ng−êi tr¶ gi¸ cao nhÊt. HÇu hÕt c¸c gi¶i tÇn sö dông cho hÖ thèng tho¹i kh«ng d©y ®−îc qu¶n lý vµ qui ®Þnh rÊt chÆt chÏ. Víi c¸c hÖ thèng kh«ng d©y. t¨ng b¨ng th«ng cho hÖ thèng kh«ng d©y lµ rÊt khã thùc hiÖn so víi c¸c hÖ thèng d©y dÉn. C¸c thiÕt bÞ truyÒn kh«ng thÓ chØ t¨ng b¨ng th«ng sö dông trong ®−êng liªn kÕt kh«ng d©y bëi cã mét sè vÊn ®Ò liªn quan. c¶ ba c¸ch trªn ®Òu t×m kiÕm mét c¸ch gi¶i quyÕt cã hiÖu qu¶ h¬n víi nh÷ng d− thõa lu«n hiÖn diÖn trong liªn l¹c tho¹i.334 vµ gi¸ trÞ cña mÉu PAM thø hai lµ +7. Thø hai lµ sö dông ph−¬ng ph¸p l−îng tö ho¸ tho¹i kh¸c gäi lµ m· ho¸ nguån. Do vËy ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn thø ba lµ kÕt hîp c¸c khÝa c¹nh tèt nhÊt cña m· ho¸ d¹ng sãng vµ m· ho¸ nguån thµnh ph−¬ng ph¸p m· ho¸ lai ghÐp. ph−¬ng ph¸p m· ho¸ nguån kh«ng phï hîp víi viÖc m· ho¸ c¸c ©m modem t−¬ng tù hay l−u l−îng fax.334 sau ®ã 71 .

lµ ph−¬ng thøc ho¹t ®éng tèt h¬n cho nh÷ng c«ng nghÖ nµy.769 vµ do ®ã sÏ cÇn Ýt bit ®Ó biÓu diÔn h¬n. c¶ DPCM vµ DM ®−îc thay ®æi th−êng xuyªn hay thay ®æi ®é lín b−íc nh¶y nÕu d¹ng sãng t¨ng hoÆc gi¶m qu¸ nhanh. Qu¸ t¶i ®é dèc x¶y ra khi khi mét d¹ng sãng thay ®æi qu¸ nhanh sinh ra nhiÔu qu¸ møc. Gi¸ trÞ 1. Míi §· biÕt #1 #2 (a) M· ho¸ Kh«ng cÇn thiÕt #1 #2 (b) T¨ng 1 #1 #2 (c) H×nh 2-12.435 so víi gi¸ trÞ gÇn nhÊt. Nãi c¸ch kh¸c. Cã hai c¸ch thùc hiÖn lo¹i bá th«ng tin d− thõa mµ vÉn sö dông m· ho¸ d¹ng sãng. Ph−¬ng ph¸p thø nhÊt gäi lµ ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ m· ho¸ xung kh¸c biÖt DPCM vµ ph−¬ng ph¸p thø hai lµ ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ delta DM. NhiÔu nµy ®−îc céng dån bëi v× sè gia ®−îc thiÕt lËp trong DPCM (chØ cã thÓ m· ho¸ ±1. §iÒu chÕ delta t¹o ra c¸c bit 1 cho mét ®¬n vÞ t¨ng vµ bit 0 cho mét ®¬n vÞ gi¶m. Kh«ng bao giê cã x¶y ra t×nh tr¹ng nhËn lÉn t¹i phÝa gi¶i m· cña thiÕt bÞ codec miÔn lµ thiÕt bÞ nhËn DPCM hiÓu ®−îc qui luËt nµy.Ch−¬ng 2. vµ DM kh«ng thÓ ph¶n ¸nh mét c¸ch chÝnh x¸c d¹ng sãng thay ®æi qu¸ nhanh. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè ng−êi nhËn ®· biÕt ®−îc gi¸ trÞ nµy khi mÉu thø hai tíi. §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò qu¸ t¶i ®é dèc. DPCM cã thÓ t¨ng gi¸ trÞ hiÖn thêi cña sè gia lín nhÊt lªn gÊp ®«i b»ng chuçi bit 1101. Nãi c¸ch kh¸c chØ cã +1.435 lµ th«ng tin míi. TÊt c¶ nh÷ng thø ng−êi nhËn ph¶i biÕt lµ d¹ng sãng t¨ng thªm 1. Ho¹t ®éng thÝch øng nµy bï l¹i nh÷ng ¶nh h−ëng cña qu¸ t¶i ®é dèc h×nh thµnh nªn hai ph−¬ng thøc ®iÒu chÕ ADPCM (®iÒu chÕ m· ho¸ xung kh¸c biÖt thÝch øng) vµ ADM (®iÒu chÕ delta thÝch øng) .7). (a) D− thõa (b) C¸ch tiÕp cËn DPCM (c) C¸ch tiÕp cËn DM C¸c hÖ thèng sè ho¸ tho¹i DPCM vµ DM ban ®Çu ph¶i chÞu tæn thÊt do mét hiÖn t−îng gäi lµ qu¸ t¶i ®é dèc g©y ra gi¶m chÊt l−îng tho¹i sè do ¸p dông nh÷ng ph−¬ng ph¸p nµy. bëi v× d¹ng sãng tiÕng nãi kh«ng thÓ t¨ng vµ gi¶m qu¸ nhanh. ADPCM ®−îc chuÈn ho¸ quèc tÕ 72 . DPCM chØ m· ho¸ sù kh¸c biÖt gi÷a hai tõ m· PCM sau khi chóng ®−îc l−îng tö ho¸. sau 3 b−íc m· ho¸ b»ng c¸c sè gia lín nhÊt hiÖn thêi.345 nhá h¬n nhiÒu so víi gi¸ trÞ +7. Nh−ng nguyªn t¾c c¬ b¶n nµy ®−îc biÓu diÔn trongH×nh 212.

C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè ho¹t ®éng ë tèc ®é 32kbps b»ng mét nöa tèc ®é PCM b×nh th−êng. ADM còng ho¹t ®éng ë tèc ®é 32kbps mÆc dÇu cã mét sè ADPCM vµ ADM ho¹t ®éng ë tèc ®é hoµn toµn kh¸c. viÖc ph¸ vì hµng rµo 64kbps ®−îc thùc hiÖn rÊt cÈn thËn vµ ngµy nay kh¸ phæ biÕn trong c¸c m¹ng tho¹i riªng hay c¸c m¹ng kh«ng d©y. LiÖu cã thÓ cã nhiÒu d− thõa cã thÓ lo¹i bá ®Ó gi¶m tèc ®é bit tho¹i sè h¬n n÷a? Cã rÊt nhiÒu c¸c ®Æc ®iÓm lÆp l¹i trong tho¹i mµ nã cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó l−îng tö ho¸ tiÕng nãi ë tèc ®é 2. Kh«ng bao giê cã qu¸ nhiÒu ©m trÇm vµ ©m rÝt trong mét hµng.Ch−¬ng 2.4kbps. 73 . VÝ dô kh«ng chØ tiÕng nãi bao gåm c¸c ©m trÇm biªn ®é thÊp vµ c¸c ©m buzz biªn ®é cao mµ mçi ©m trÇm vµ ©m buzz cã nh÷ng ®Æc tr−ng riªng. VÝ dô. M· ho¸ d¹ng sãng kh«ng gi¶m ®−îc tèc ®é bit xuèng d−íi 16kbps (thËm chÝ lµ 32kbps trong mét sè tr−êng hîp) vµ vÉn h÷u Ých cho c¸c dÞch vô mµ c¸c c«ng ty tho¹i cung cÊp. HÇu hÕt c¸c ph−¬ng thøc nµy ®Òu ®−îc gäi lµ c«ng nghÖ m· ho¸ nguån bëi v× chóng thõa nhËn c¸c ®Æc ®iÓm nguån cña d¹ng sãng t−¬ng tù.90 56kbps hoµn toµn chÊp nhËn c¸c kªnh tho¹i 64kbps vµ trong thùc tÕ sÏ kh«ng ho¹t ®éng tèt d−íi tèc ®é 64kbps ë c¸c ®Çu cuèi sè. C¸c Vocoder. Nh÷ng d¹ng kh¸c cµng ngÉu nhiªn th× cµng cÇn ph¶i biÓu diÔn d¹ng sãng lèi vµo chÝnh x¸c tíi møc cã thÓ trong giíi h¹n cña ån l−îng tö. Gi¶ sö r»ng d¹ng sãng t−¬ng tù lèi vµo chØ giíi h¹n ë tiÕng nãi. nh−ng nh÷ng modem V. C¸c d¹ng sãng modem t−¬ng tù (vµ c¸c d¹ng sãng m¸y fax) kh¸c rÊt nhiÒu víi tiÕng nãi. khi ®ã c¸c lèi vµo cæng nèi tiÕp ®−îc giíi h¹n ë tèc ®é 16kbps. vµ tèc ®é d−íi 64kbps th−êng giíi h¹n tèc ®é d÷ liÖu cña nh÷ng modem nµy ë tèc ®é 9.2kbps trong c¸c hÖ thèng tÕ bµo sè. Râ rµng nÕu mét kªnh tho¹i ho¹t ®éng ë tèc ®é 16kbps chø kh«ng ph¶i ë tèc ®é 64kbps. c¸c tÝn hiÖu modem t−¬ng tù còng cÇn ph¶i l−îng tö ho¸ cho c¸c ®−êng liªn kÕt T-1 vµ E-1 còng nh− ®Ó göi tÝn hiÖu cæng nèi tiÕp tõ c¸c m¸y tÝnh. §Ó gi¶m b¨ng th«ng ph¶i hy sinh mét sè thø nh− chÊt l−îng tho¹i do ¶nh h−ëng cña ån l−îng tö. m¸y fax hay chØ lµ tÝn hiÖu tho¹i ®¬n gi¶n. ¢m buzz cña tho¹i ®−îc lÆp l¹i theo c¸c mÉu gäi lµ chu kú ©m l−îng. Kh«ng may lµ c¸c c«ng nghÖ gi¶m tèc ®é bit tho¹i trong c¸c hÖ thèng tÕ bµo vµ do vËy lµm gi¶m gi¸ tho¹i còng ®ãng gãp vai trß giíi h¹n ®Çu vµo d÷ liÖu khi hÖ thèng kh«ng d©y ®−îc sö dông trong viÖc truyÒn c¸c bit d÷ liÖu nèi tiÕp.6kbps hoÆc Ýt h¬n.6kbps hoÆc nhiÒu nhÊt lµ 19. mét sè hÖ thèng ADPCM ho¹t ®éng ë tèc dé 16kbps cho tho¹i. Do ®ã −u ®iÓm cña tho¹i kh«ng ®−îc chuyÓn ®æi trùc tiÕp sang d÷ liÖu mµ thùc chÊt lµ kh¸ ®èi lËp.6kbps hoÆc thÊp h¬n. L−îng tö ho¸ kh«ng chØ vÊn ®Ò cña tho¹i t−¬ng tù. Dù ®o¸n tiÕng nãi M· ho¸ d¹ng sãng lµ tèt nhÊt khi d¹ng sãng t−¬ng tù lèi vµo lµ tÝn hiÖu modem. Truy nhËp Internet dïng d©y ë tèc ®é 56kbps hoÆc nhanh h¬n rÊt phæ biÕn nh−ng bÞ giíi h¹n ë tèc ®é 9. Do ®ã. §iÒu nµy kh«ng g©y nhiÒu vÊn ®Ò ë thêi ®iÓm c¸c tèc ®é modem lµ 9.

nã lµ ph−¬ng thøc ®−îc dïng phæ biÕn nhÊt trong VoIP. Ph−¬ng ph¸p dù ®o¸n nµy lµ nguån gèc cña c¸c ph−¬ng ph¸p m· ho¸ nguån ngµy nay. c«ng nghÖ vocoder vÉn cßn ®¾t vµ th« s¬. Nh−ng c¸c vocoder ®Òu cè g¾ng t¹o ra chuçi bit ®−a ®Õn nh÷ng ©m thanh gièng nh− tiÕng nãi ban ®Çu mµ kh«ng quan t©m ®Õn viÖc d¹ng sãng lèi ra gièng víi d¹ng sãng lèi vµo tíi møc nµo (®ã lµ lÝ do t¹i sao c¸c vocoder cã thÓ ph¸t ©m kh¸ gi¶ t¹o nh−ng vÉn hoµn toµn dÔ hiÓu). vµ c¸c qui t¾c biÓu diÔn d¹ng m· ho¸ dù b¸o. C¸c ©m c©m ®−îc kÝch thÝch b»ng d·y ån ngÉu nhiªn. C¸c vocoder nguån vµ ®Ých ®Òu thiÕt lËp vµ ch¹y cïng mét thuËt to¸n dù b¸o. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè Nh÷ng ®Æc ®iÓm nµy gióp thùc hiÖn ®−îc viÖc dù ®o¸n tho¹i. ph−¬ng thøc m· ho¸ dù ®o¸n biÓu diÔn d¹ng sãng ©m b»ng mét vµi tham sè. D¹ng sãng lèi vµo ph¶i ®−îc ph©n tÝch vµ c¸c tham sè lèi vµo ph¶i ®−îc ®iÒu chØnh vµ göi ®i. ®iÒu nµy t¹o ra mét hä c¸c vocoder. Nh÷ng ®å ch¬i trÎ em tr−íc ®©y cã mét bé vocoder biÓu diÔn c¸c bit l−u tr÷ trong bé nhí thµnh ©m thanh khi bÊm nót. ch¾c ch¾n dù ®o¸n ®−îc 3 hoÆc 4 kho¶ng lÆp tiÕp theo. Th«ng tin nµy ®−îc biÓu diÔn b»ng c¸c gi¸ trÞ cña mét sè tham sè vµ cã thÓ ®−îc göi b»ng rÊt it bit miÔn lµ thiÕt bÞ dù ®o¸n gièng víi tiÕng nãi cña ng−êi nãi. t¹i sao kh«ng sö dông nã mét vµi n¨m tr−íc? Bëi v× lîi Ých cña viÖc tiÕt kiÖm c¸c bit ph¶i c©n c©n b»ng víi chi phÝ cho n¨ng lùc xö lý. TÊt c¶ th«ng tin cÇn ®−îc göi gi÷a bé göi vµ bé nhËn lµ sù kh¸c biÖt gi÷a d¹ng sãng dù ®o¸n vµ d¹ng sãng thùc t¹i bé göi. C¸c thiÕt bÞ sö dông m· ho¸ nguån gäi lµ c¸c bé m· ho¸ tiÕng nãi hay vocoder. th−êng kho¶ng 10 tham sè. Cã mét vµi d¹ng vododer kh¸c nhau. ThuËt ng÷ vocoder ®−îc sö dông ®Ó chØ ra ph−¬ng ph¸p ®−îc sö dông ®Ó sè ho¸ tiÕng nãi. Cho tíi tËn nh÷ng n¨m 1980. Bé dù b¸o thiÕt lËp c¸c c¬ së cho ho¹t ®éng cña bé göi vµ bé nhËn ph¶i ch¹y liªn tôc vµ ®ång bé víi nhau. §ã lµ nh÷ng ®iÓm kh¸c biÖt trong c¸c c«ng nghÖ. Trong thùc tÕ. TÊt c¶ ®Òu thõa nhËn tiÕng nãi ®−îc mét hÖ thèng tuyÕn tÝnh sinh ra (vÝ dô mét hÖ thèng mµ mçi lèi ra ®−îc quyÕt ®Þnh b»ng tæng cña c¸c lèi vµo). ¢m thanh vocoder ph¸t ra lµ ©m thanh gi¶ t¹o mÆc dÇu nghe kh¸ dÔ hiÓu. M· ho¸ d¹ng sãng th× ®¬n gi¶n vµ nhanh chãng. TÊt c¶ c¸c hÖ thèng tuyÕn tÝnh m« h×nh ho¸ bé ph¸t ©m vµ c¸c tham sè liªn quan ®Õn bé ph¸t ©m nµy sö dông mét vµi c«ng nghÖ kh¸c nhau. HÖ thèng tuyÕn tÝnh nµy ®−îc kÝch thÝch ®Þnh kú b»ng mét lo¹t c¸c xung quyÕt ®Þnh bëi chu kú ©m l−îng nÕu ©m lµ ©m tiÕng. gäi lµ bé ph¸t ©m tiÕng. M· ho¸ nguån th× kh«ng ®¬n gi¶n còng nh− kh«ng nhanh chãng. NÕu m· ho¸ nguån lµ rÊt tèt cho viÖc tèi −u dung l−îng m¹ng. Mét khi t×m thÊy chu kú ©m l−îng ®Çu tiªn. C¸c thiÕt 74 . nÕu mét ng−êi ®ang cao giäng th× ch¼ng bao l©u n÷a anh ta sÏ b¾t ®Çu h¹ giäng. Nh−ng kh«ng ai cã thÓ xem xÐt mét c¸ch nghiªm chØnh viÖc nãi chuyÖn trªn ®iÖn tho¹i theo c¸ch ®ã trõ khi hä buéc ph¶i lµm vËy.Ch−¬ng 2. T©t c¶ ®iÒu nµy ®ßi hái rÊt nhiÒu bé nhí vµ n¨ng lùc xö lý trong c¸c chip vocoder vµ lµm cho phÇn mÒm vocoder kh¸ phøc t¹p. Nãi c¸ch kh¸c.

Ch−¬ng 2. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè

bÞ truyÒn ph©n tÝch tiÕng nãi lèi vµo ®Ó quyÕt ®Þnh c¸c tham sè m« h×nh vµ tham sè kÝch thÝch. ThiÕt bÞ nhËn t¹o ra tiÕng nãi b»ng ph−¬ng ph¸p tæng hîp. ChÊt l−îng kÐm cña c¸c bé vocoder lµ do thuËt to¸n sö dông qu¸ ®¬n gi¶n. TÊt c¶ c¸c ©m thanh ®Òu cã biªn ®é cao hoÆc thÊp, kh«ng cã c¸c biªn ®é n»m gi÷a. ThËm chÝ tåi tÖ nhÊt lµ tai cã thÓ rÊt nhËy c¶m víi cao ®é trong c¸c ©m tiÕng, nh−ng tÊt c¶ c¸c bé vocoder th× l¹i khã kh¨n khi xö lý chu kú ©m l−îng - mét vÊn ®Ò ch−a bao giê ®−îc gi¶i quyÕt ®Ó tho¶ m·n tÊt c¶ mäi ng−êi. C¸c vocoder rÊt nhËy c¶m víi lçi, c¸c lçi do vÊn ®Ò tÝnh to¸n c¸c tham sè m« h×nh ho¸ bé ph¸t ©m tiÕng còng nh− c¸c lçi bit trªn ®−êng truyÒn. C¸c vocoder ®−îc sö dông ®Ó t¹o ra tÝn hiÖu tho¹i vµ ©m nh¹c b»ng ph−¬ng ph¸p tæng hîp, nh−ng vÊn ®Ò tranh luËn ë ®©y lµ h¹n chÕ víi øng dông tho¹i. Nh÷ng vocoder ban ®Çu lµ nh÷ng vocoder kªnh ®¬n gi¶n ®−îc c«ng bè n¨m 1939 cïng thêi gian víi viÖc ph¸t minh ra tho¹i sè. Chó ý r»ng tai rÊt nhËy c¶m víi c¸i gäi lµ kho¶ng thêi gian ng¾n, c¸c bé vocoder kªnh chÆt nhá tiÕng nãi ra lµm c¸c ®o¹n 20ms vµ chØ quan t©m ®Õn ©m l−îng cña ®o¹n ®Ó t¹o ra tho¹i ë tèc ®é 2.4kbps. Homomorphic vocoder lµ mét sù c¶i tiÕn, nã bæ sung c¸c th«ng tin vÒ cao ®é cho ©m l−îng, nh−ng gi¸ ph¶i tr¶ lµ tèc ®é tíi 4kbps. Khi n¨ng lùc xö lý chip n©ng lªn, formant vocoder cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó ph©n tÝch tiÕng nãi theo rÊt nhiÒu c¸ch, vÒ mÆt lý thuyÕt sÏ t¹o ra tho¹i ë tèc ®é 1kbps hoÆc thÊp h¬n. Formant lµ c¸c ®Æc ®iÓm cña tho¹i nh− chu kú ©m l−îng vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm t−¬ng tù. Tuy nhiªn trong thùc tÕ vÊn ®Ò x¸c ®Þnh formant tho¹i mét c¸ch chÝnh x¸c lÊy ®i nh÷ng −u ®iÓm cña formant vocoder. RÊt nhiÒu vocoder trong nh÷ng n¨m 1980 sö dông ph−¬ng ph¸p m· ho¸ dù b¸o tuyÕn tÝnh (LPC) ®Ó ®¹t ®−îc tèc ®é bit 2.4kbps. Mçi mÉu tiÕng nãi ®−îc xem nh− sù kÕt hîp tuyÕn tÝnh cña nhiÒu mÉu phÝa tr−íc vµ ®ã chÝnh lµ lý do t¹i sao LPC cã tªn nh− vËy. Mét khèi 20ms tiÕng nãi ®−îc bé göi l−u tr÷ vµo ph©n tÝch. C¸c träng sè dù b¸o ®−îc x¸c ®Þnh, l−îng tö vµ göi tíi thiÕt bÞ nhËn. TiÕng nãi tíi ®−îc göi qua mét lo¹t c¸c m¹ch ®Ó t¹o ra lçi dù ®o¸n (prediction error). Th«ng tin nµy ®−îc sö dông ®Ó t¹o ra ©m thanh nghe thÊy ë thiÕt bÞ nhËn. ThËm chÝ ngµy nay c¸c bé vocoder m· ho¸ nguån truyÒn thèng t¹o ra tho¹i nghe rÊt gi¶ t¹o bëi v× ho¹t ®éng cña c¸c bé m· ho¸ nguån phô thuéc nhiÒu vµo møc ®é chÝnh x¸c mµ m« h×nh m¸y ph¸t ©m tiÕng sö dông t−¬ng øng víi tÝn hiÖu tho¹i lèi vµo. Thµnh ra lµ rÊt khã cã thÓ t¹o ra mét m« h×nh dù ®o¸n ¸p dông tèt cho c¶ tiÕng nãi cña nam vµ n÷ còng nh− ng−êi giµ vµ ng−êi trÎ. Còng cã mét vÊn ®Ò víi viÖc t¹o ra mét ph−¬ng thøc lµm viÖc cho c¶ c¸c ng«n ng÷ guttural (lµ ng«n ng÷ cã nhiÒu phô ©m rasping nh− trong tiÕng §øc) vµ c¸c ng«n ng÷ pitched (rÊt nhiÒu tõ Hawaiian chØ gåm c¸c nguyªn ©m) ®−îc sö dông trªn thÕ giíi. M· ho¸ lai ghÐp. HÇu hÕt c¸c codec hiÖn ®¹i ¸p dông ph−¬ng thøc m· ho¸ lai ghÐp ®Ó gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò vÒ sù kh¸c biÖt trong ng«n ng÷ vµ tuæi
75

Ch−¬ng 2. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè

t¸c... M· ho¸ lai ghÐp sö dông ®Ó kÕt hîp c¸c khÝa c¹nh m· ho¸ d¹ng sãng vµ m· ho¸ nguån vµo mét ®¬n vÞ. M· ho¸ lai ghÐp ph¸ vì hµng rµo tèc ®é m· ho¸ d¹ng sãng 16kpbs vµ ®¹t tíi tèc ®é 2.4kbps víi chÊt l−îng tho¹i cã thÓ chÊp nhËn ®−îc (triÓn väng ®¹t ®−îc tèc ®é 1kbps). C¸c vocoder m· ho¸ nguån thuÇn tuý cã thÓ t¹o ra tiÕng nãi hiÓu ®−îc t¹i tèc ®é nµy nh−ng kh«ng thÓ t¹o ra ®−îc tiÕng nãi nghe tù nhiªn t¹i bÊt cø tèc ®é nµo. Ngµy nay, cã mét vµi d¹ng m· ho¸ lai ghÐp cïng tån t¹i (ph−¬ng thøc lai ghÐp th−êng sö dông thuËt ng÷ codec, nh−ng thØnh tho¶ng vÉn ®−îc gäi lµ vocoder). Tuy nhiªn sö dông phæ biÕn nhÊt lµ c¸c lo¹i m· ho¸ theo thêi gian AbS (Analysis by Synthesis). Nh÷ng lo¹i m· ho· nµy sö dông m« h×nh dù ®o¸n tuyÕn tÝnh gièng nhau cho c¸c bé ph¸t ©m tiÕng gièng nh− LPC vocoder. Nh−ng thay v× chØ ph©n lo¹i mäi thø theo cao/thÊp, ©m tiÕng/©m c©m, codec AbS sö dông tÝn hiÖu kÝch thÝch ®Ó ph¶n ¸nh tèt h¬n tÝnh tù nhiªn cña d¹ng sãng gèc. Codec AbS xuÊt hiÖn n¨m 1982 nh− mét bé codec kÝch thÝch ®a xung (MPE). Nh÷ng bæ sung sau nµy lµ codec RPE (regular pulse excited) vµ rÊt phæ biÕn ngµy nay cho VoIP lµ dßng codec CELP (code-excited linear predictive). MPE cho chÊt l−îng tho¹i tèt ë tèc ®é 10kbps, trong khi RPE ho¹t ®éng ë 13kbps. RPE ®−îc sö dông trong m¹ng GSM kh«ng d©y ë ch©u ¢u. TÊt c¶ c¸c codec AbS th−êng b¾t ®Çu víi mét ®o¹n tiÕng 20ms gäi lµ khung mÆc dÇu kÝch th−íc cña khung cã thÓ thay ®æi. Sau ®ã bé gi¶i m· AbS thùc hiÖn c¸c ph©n tÝch trªn c¸c tham sè cña khung vµ c¸c tÝn hiÖu kÝch thÝch gièng nh− víi vocoder. Nh−ng ®ã lµ ph©n tÝch b»ng ph−¬ng ph¸p tæng hîp. Bé m· ho¸ t¹i thiÕt bÞ göi trªn thùc thÕ tæng hîp rÊt nhiÒu nh÷ng th«ng tin kh¸c nhau cña khung lèi vµo vµ sau ®ã so s¸nh mçi tÝn hiÖu kÝch thÝch víi mét khung lèi vµo theo c¸ch ho¹t ®éng nh− ë thiÕt bÞ nhËn. §−¬ng nhiªn, ®iÒu nµy ®ßi hái rÊt nhiÒu rÊt nhiÒu n¨ng lùc xö lý ®Ó thùc hiÖn theo thêi gian thùc, nh−ng ho¹t ®éng m· ho¸ nµy lµ ®Æc tÝnh ®Ó ph©n biÖt AbS víi c¸c lo¹i kh¸c. Thêi gian vµ n¨ng lùc ®ßi hái ®èi víi chipset ®Ó chuyÓn tÊt c¶ c¸ tÝn hiÖu kÝch thÝch qua bé läc tæng hîp (mét tiÕn tr×nh gäi lµ error weighting) lµ rÊt lín. Th−êng th× ph¶i t×m ra mét vµi ph−¬ng tiÖn lµm gi¶m ®é phøc t¹p nh−ng ®iÒu nµy ®ång nghÜa víi ®ßi hái tèc ®é bit t¨ng lªn vµ hy sinh chÊt l−îng tho¹i hoÆc c¶ hai. §©y lµ lý do mµ c¸c c«ng nghÖ nµy ph¶i ng¨n c¸c bit thµnh c¸c nhãm nh− vËy. CELP xuÊt hiÖn vµo n¨m 1985 vµ ë thêi ®iÓm ban ®Çu kh¸ phøc t¹p. Trong thùc tÕ, ph−¬ng thøc nµy qu¸ phøc t¹p ®Ó ch¹y trªn hÇu hÕt c¸c bé xö lý n¨m 1985. Ban ®Çu, toµn bé c¸c thuËt to¸n CELP cÇn 125s ®Ó t¹o ra 1s tiÕng nãi sè trong chiÕc siªu m¸y tÝnh Cray-1. §é phøc t¹p CELP gi¶m cïng víi n¨ng lùc xö lý t¨ng tõ 1985 (c¸c trß ch¬i video hiÖn ®¹i hÇu hÕt cã n¨ng lùc ngang víi Cray-1 lóc ®ã) ®ång nghÜa víi viÖc c¸c phiªn b¶n CELP cã thÓ thùc hiÖn ®−îc trªn c¸c chip DSP. Mét vµi chuÈn kh¸c dùa trªn CELP ch¹y ë tèc ®é bit tõ 16 tíi 4.8kbps. ë tèc ®é 16kbps, tho¹i CELP tèt ngang
76

Ch−¬ng 2. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè

víi PCM 64kbps nh÷ng tÊt nhiªn lµ c¸c thiÕt bÞ tho¹i CELP ®¾t h¬n nhiÒu so víi c¸c thiÕt bÞ PCM. CELP codec ®−îc s¶n xuÊt ho¹t ®éng ë tèc ®é thÊp h¬n 4.8kbps nh−ng ®iÒu nµy lµ t−¬ng ®èi míi. Môc tiªu lóc nµy lµ ph¸ vì hµng rµo 2.4kbps. HÇu hÕt c¸c ph−¬ng thøc míi ph©n lo¹i c¸c khung tiÕng nãi thµnh c¸c lo¹i ©m c©m, ©m tiÕng. Mçi lo¹i cã mét bé m· ho¸ ®−îc chØ ®Þnh riªng víi c¸c qui t¾c riªng. VÝ dô c¸c khung ©m c©m, kh«ng cÇn mét chu kú ©m l−îng tin cËy, sö dông c¸c bé dù ®o¸n thêi gian ng¾n. Mét trong nh÷ng c«ng nghÖ CELP míi nhÊt gäi lµ m· ho¸ MBE (multi-band excitation). Mét ph−¬ng thøc liªn quan gäi lµ m· ho¸ WI (waveform interpolation) ®−îc sö dông víi CELP nh−ng kh«ng liªn quan trùc tiÕp ®Õn hä AbS vµ CELP. Ngµy nay hä CELP bao gåm ACELP (algebaric CELP), MP-MLP (multipulse, maximum likelihood quantization), LD-CELP (Low delay CELP sö dông ®Ó gi¶m thêi gian xö lý cÇn thiÕt cho sè ho¸ CELP) vµ CSCELP (constant-structure CELP). TÊt c¶ ®Òu ®−îc c¶i tiÕn tõ CELP c¬ së. VÝ dô ACELP vµ MP-MLP th−êng ¸p dông khung 30ms víi mét khung 7.5ms phÝa tr−íc ®Ó so s¸nh dù ®o¸n, nh−ng nh÷ng chi tiÕt cô thÓ kh«ng ®−îc ®Ò cËp ë ®©y.

Xem xÐt vÒ chÊt l−îng tho¹i
Sè ho¸ giäng nãi kh«ng thay ®æi vÒ c¬ b¶n môc ®Ých mµ tho¹i ®−îc sö dông. Con ng−êi vÉn ph¶i nghe tiÕng nãi ®¹i diÖn b»ng c¸c bÝt 0 vµ 1. Tho¹i lµ lo¹i tÝn hiÖu t−¬ng tù ®Æt biÖt. Sè ho¸ b¾t ®Çu ®Ó tèi thiÓu ho¸ nh÷ng ¶nh h−ëng cña nhiÔu t−¬ng tù trªn c¸c hÖ thèng truyÒn dÉn tho¹i. V× lý do nµy, sÏ ®o ®¹c chÊt l−îng cña hÖ thèng m¹ng sè ho¸ sÏ dÔ dµng h¬n b»ng c¸ch ®−a mét chuçi bit 0 vµ 1 ®· biÕt qua m¹ng vµ so s¸nh chuçi bit vµo víi chuçi bit ra. BÊt cø m¹ng nµo cã 99% ®é chÝnh x¸c cã chÊt l−îng tèt h¬n lµ m¹ng chØ cã 95% ®é chÝnh x¸c (trong thùc tÕ c¶ hai m¹ng ®Òu kÐm chÊt l−îng nh−ng ®©y chØ lµ vÝ dô). ChÊt l−îng cña m¹ng t−¬ng tù vµ th«ng tin tho¹i kh«ng hoµn toµn tuyÖt ®èi. C¸ch duy nhÊt ®Ó so s¸nh tho¹i ADPCM 32kbps víi tho¹i PCM 64kbps lµ t−¬ng tù ho¸ ©m thanh vµ yªu cÇu mét sè ng−êi nghe nã th−êng th× qua mét ®iÖn tho¹i ®Ó bµn. Trong thùc tÕ, nh÷ng ng−êi tham gia ®−îc hái ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l−îng tho¹i theo møc tõ 1 tíi 5. C¸c møc kh¸c nhau gi÷a c¸c sè nguyªn ®−îc bæ sung vµo hÖ thèng xÕp lo¹i cho tíi khi nã gièng nh− lµ ®¸nh gi¸ mét ®iÖu nh¶y: “t«i thÝch nhÞp ®iÖu cña nã vËy t«i cho nã 4.1 ®iÓm”. Trong ®ã b¾t buéc ph¶i cã c¸c nhãm kh¸ch hµng kh¸c nhau ®¸ng kÓ (trÎ vµ giµ, nam vµ n÷...) vµ tèi thiÓu lµ 40 ng−êi (nh÷ng ng−êi nµy ®−îc xem lµ kh«ng biÕt g× vÒ ph−¬ng ph¸p ®ang ®−îc kiÓm tra). C¸c kÕt qu¶ ®−îc lËp b¶ng ®Ó tÝnh to¸n gi¸ trÞ trung b×nh, vµ gi¸ trÞ nµy mang l¹i ®iÓm sè ý kiÕn trung b×nh cña chÊt l−îng tho¹i - MOS. TØ lÖ MOS cho chÊt l−îng tho¹i ®· ®−îc sö dông trong mét thêi gian rÊt dµi. MOS kh¸ phæ biÕn vµ t−¬ng ®èi dÔ tiÕn hµnh trong c¸c m«i tr−êng kiÓm
77

Ch−¬ng 2. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè

tra. ViÖc xÕp lo¹i nh− sau: 5 cho xuÊt s¾c, 4 cho tèt, 3 cho trung b×nh, 2 cho trung b×nh kÐm, 1 cho kÐm. Møc ®¸nh gi¸ 5 th−êng ®−îc xem lµ møc chÊt l−îng tæng ®µi néi h¹t (local quality), ë ®©y tÊt c¶ hai nhãm thuª bao chñ gäi vµ bÞ gäi ®Òu ®−îc phôc vô trong cïng mét v¨n phßng trung t©m hay hai v¨n phßng trung t©m liªn kÕt qua mét vµi trung kÕ. Møc ®¸nh gi¸ 4 ®−îc gäi lµ møc chÊt l−îng tæng ®µi liªn tØnh (toll quality), vµ hÇu hÕt c¸c cuéc gäi ®−êng dµi ®Òu r¬i vµo lo¹i nµy, c¸c møc ®¸nh gi¸ gi÷a 3 vµ 4 lµ møc chÊt l−îng tho¹i tÕ bµo (cellular quality), møc ®¸nh gi¸ 2 gi¶m xuèng hÇu nh− ë møc ®iÖn ®µm trong trong c¸c qu¸n ¨n nhanh, vµ c¸c møc ®¸nh gi¸ gi÷a 1 vµ 2 lµ gÇn nh− kh«ng hiÓu ®−îc vµ ®ßi hái ng−êi nghe ph¶i yªu cÇu nh¾c l¹i liªn tôc. HÇu hÕt c¸c m¸y ®iÒu chØnh ®¸p øng ®−îc møc ®¸nh gi¸ MOS 4 hoÆc tèt h¬n cho c¸c dÞch vô dïng d©y vµ møc 3 hoÆc tèt h¬n cho c¸c dÞch vô kh«ng d©y. §−¬ng nhiªn mét nhµ cung cÊp dÞch vô víi møc chÊt l−îng 4.3 lu«n ®−îc x¸c nhËn lµ chÊt l−îng tho¹i tèt h¬n nhµ cung cÊp dÞch vô víi møc chÊt l−îng 4.0 mÆc dÇu c¶ hai cïng cung cÊp tho¹i chÊt l−îng toll-quality. Do vËy c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô nhanh chãng nhËn ra r»ng trong khi tho¹i PCM 64kbps lu«n cung cÊp chÊt l−îng MOS ë møc 4.5, tho¹i PCM 32kbps cã chÊt l−îng MOS ë møc 3.0. C¸c tÝn hiÖu tho¹i PCM víi c¸c ph−¬ng thøc ®iÒu chÕ ADPCM tiªn tiÕn ®¹t tèc ®é 16kbps sinh ra chÊt l−îng tho¹i MOS ë møc 1.5. Ph¶i lµm g× víi sù ph¸t triÓn nhanh chãng hiÖn nay cña tho¹i ®−íi 64kbps? C¸c chip DSP míi dang gi¶m gi¸ thµnh vµ t¨ng n¨ng lùc xö lý rÊt nhanh kÓ tõ khi ADPCM ph¸ vì rµo ch¾n 64kbps. ThËm chÝ quan träng h¬n lµ nh÷ng thuËt to¸n LPC míi, ®«i khi gäi lµ thuËt to¸n nÐn tho¹i, ®ñ tinh vi ®Ó lµm gi¶m ®é suy gi¶m chÊt l−îng tho¹i MOS do sö dông Ýt bit h¬n ®Ó biÓu diÔn tÝn hiÖu tho¹i. Do ®ã tho¹i ë tèc ®é 16kbps kh«ng cßn bÞ qui ë møc chÊt l−îng MOS 2 hoÆc thÊp h¬n. TÊt c¶ c¸c c«ng nghÖ m« t¶ trong ch−¬ng nµy cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó mang l¹i chÊt l−îng tho¹i MOS ë møc 3 hoÆc cao h¬n, trong mét vµi tr−êng hîp ë møc 3.5 hoÆc tèt h¬n. Cã mét sè ph−¬ng ph¸p ®o chÊt l−îng tho¹i t−¬ng tù kh¸c ®−îc sö dông bªn c¹nh MOS. Phæ biÕn nhÊt lµ c¸c hÖ thèng DRT (Diagnostic rhyme test) vµ DAM (Diagnostic acceptability measure), ®ã lµ nh÷ng ph−¬ng ph¸p ®o ®¹c tho¹i theo tØ xÝch kh¸c tèt h¬n. VÝ dô, møc MOS 4 chuyÓn sang kho¶ng møc 95 víi DRT vµ kho¶ng møc 70 víi DAM. DRT vµ DAM phøc t¹p h¬n MOS.. VÝ ®ô trªn thùc tÕ DAM cho phÐp ng−êi nghe cã thÓ kh«ng ®ång ý víi chÊt l−îng tiÕng nãi nh−ng chÊt l−îng nµy l¹i thÝch hîp víi nÒn nhiÔu hiÖn t¹i. Nh÷ng ng−êi nghe DAM ®¸nh gi¸ riªng tiÕng nãi, ©m nÒn vµ nh÷ng ¶nh h−ëng kh¸c. Cã 21 møc ®¸nh gi¸ ®−îc ®Æt ra, 10 møc cho tiÕng nãi, 8 møc cho ©m nÒn vµ 3 møc liªn quan ®Õn tÝnh dÔ hiÓu, tÝnh dÔ chÞu vµ toµn bé nh÷ng tÝnh chÊt cã thÓ chÊp nhËn ®−îc. GÇn ®©y, mét vµi nhµ cung cÊp b¾t ®Çu x¸c ®Þnh c¸c gi¸ trÞ cña MOS theo c¸c møc tõ 1 tíi 10, ®iÒu nµy ®−¬ng nhiªn lµ tèt h¬n møc MOS 1 tíi 5. C¸c gi¸ trÞ MOS ®−îc nh©n ®«i trong c¸c tµi liÖu s¶n phÈm cña c¸c nhµ cung cÊp, do ®ã møc MOS 4 sÏ trë thµnh møc 8.
78

Ch−¬ng 2. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè

C¸c ph−¬ng ph¸p sè ho¸ vµ c¸c tiªu chuÈn
Nh− vËy cã rÊt nhiÒu c¸ch ®Ó sè ho¸ tho¹i. Tuy nhiªn, kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c ph−¬ng ph¸p nµy ®Òu ®−îc chuÈn ho¸, kh«ng ph¶i tÊt c¶ trong sè chóng lµ cã cïng vÞ trÝ. Khi tiÕn tíi viÖc chuÈn ho¸ tho¹i, c¸c tiªu chuÈn chñ yÕu ®Òu do héi ®ång tiªu chuÈn ITU (International Telecommunication Union) qu¶n lý. ITU-T (ITU-Telecommunication Standardization Sector) qu¶n lý tÊt c¶ c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i quèc tÕ vµ còng cã rÊt nhiÒu ¶nh h−ëng ®Õn c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i quèc gia, tr−íc ®©y nã rÊt Ýt cã ý nghÜa víi viÖc sö dông c¸c ph−¬ng thøc kh¸c nhau trong c¸c quèc gia vµ nã chØ quan t©m tíi kh¶ n¨ng t−¬ng hîp trªn c¸c kªnh quèc tÕ. C¸c tiªu chuÈn ITU, cßn ®−îc gäi lµ c¸c khuyÕn nghÞ, cã ®−îc søc m¹nh cña luËt ph¸p. C¸c tiªu chuÈn ®−îc gäi lµ c¸c khuyÕn nghÞ ITU bëi v× ITU kh«ng cã c¸ch nµo ®Ó b¾t buéc c¸c quèc gia thµnh viªn chÊp nhËn c¸c tiªu chuÈn khi chóng ®· ®−îc bÇu chän vµ th«ng qua. §iÒu nµy cã thÓ thÊy r»ng kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c tiªu chuÈn ITU lµ ®−îc ¸p dông toµn cÇu. VÝ dô, hÖ thèng ghÐp kªnh sè T-carrier B¾c Mü sö dông companding luËt µ cho tho¹i, mÆc dï khuyÕn nghÞ ITU khuyÕn c¸o sö dông companding luËt A cho tÊt c¶ c¸c hÖ thèng viÔn th«ng tho¹i PCM 64kbps. Companding luËt µ lµ sù lùa chän ®−îc chÊp nhËn vµ ®−îc sö dông trong hÖ thèng m¹ng mang T. ViÖn tiªu chuÈn quèc gia Mü ANSI ®−îc giao nhiÖn vô ®iÒu chØnh thÝch øng víi c¸c tiªu chuÈn kü thuËt ITU ®Ó sö dông trong n−íc Mü.
KhuyÕn nghÞ ITU-T G.711 G.723.1 Tèc ®é bit 64kbps 5.3kpbs 6.3kbps G.726 40,32,24 hoÆc 16kbps 16 kbps 8 kbps Ph−¬ng thøc m· ho¸ PCM ACELP MP-MLQ ADPCM Mét phÇn cña H.324 Mét phÇn cña H.324 Chó thÝch

G.728 G.729

LD-CELP CS-ACELP

Sö dông 32kbps ADPCM c¶i tiÕn ACELP cho hÖ thèng tho¹i PCS tÕ bµo

B¶ng 2-1. C¸c tiªu chuÈn tho¹i sè ITU-T G-Series

C¸c tiªu chuÈn th−êng ®−îc sö dông cho phèi hîp ho¹t ®éng, tiªu chuÈn so s¸nh vµ ®é æn ®Þnh cña s¶n phÈm. PhÇn nµy kiÓm tra c¸c c«ng nghÖ sè ho¸ tho¹i ®−îc ®Ò cËp trong ch−¬ng nµy vµ cho thÊy nh÷ng c«ng nghÖ nµo ®−îc tiªu chuÈn ho¸. §−¬ng nhiªn, sù hÊp dÉn cña ph−¬ng thøc sè ho¸ tho¹i VoIP ®−îc t¨ng c−êng nÕu nã còng ®−îc tiªu chuÈn ho¸. Khi ®−îc ®−a vµo ITU, tÊt c¶ c¸c tiªu chuÈn tho¹i sè ®−îc nhãm nghiªn cøu ITU-T 15 (SG15) ban hµnh lµ mét phÇn cña c¸c khuyÕn nghÞ ITU-T G-Series. Riªng c¸c thñ tôc chÊt l−îng tho¹i MOS ®−îc miªu t¶ trong khuyÕn nghÞ ITU-T P.80.

79

Ch−¬ng 2. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè

C«ng nghÖ tho¹i ABATE RPE-LPT MRELP SX9600 VSELP SX7300 CELP STC QCELP

Tèc ®é bit 32 kbps 13 kbps 9.6 kbps 9.6 kbps 8 kbps 7.3 kbps 4.8 kbps 2.4-4.8 kbps 1-4 kbps

Ph−¬ng thøc m· ho¸ ADM RPE-LPC CELP “n©ng cÊp” CELP “n©ng cÊp” CELP “n©ng cÊp” CELP “n©ng cÊp” CELP LPC CELP “n©ng cÊp”

Chó thÝch Sö dông trong tµu con thoi kh«ng gian Mü Sö dông PCS1900 trong GSM vµ

QuyÒn së h÷u Motorola Ph−ong thøc trong VoIP Lucent dïng

Ph−¬ng thøc Motorola dung trong IS-54 Ph−ong thøc trong VoIP Lucent dïng

S¶n phÈm cña AT&T Bell Labs M· ho¸ biÕn ®æi d¹ng sin Qualcomm CELP

B¶ng 2-2. C¸c ph−¬ng thøc m· ho¸ tho¹i kh¸c nhau

Nh÷ng ph−¬ng thøc sè ho¸ tho¹i nµo ®· ®¹t ®−îc c¸c tiªu chuÈn cña khuyÕn nghÞ ITU-T? Nh÷ng ph−¬ng thøc nµy ®−îc cho lµ hoµn thiÖn nhÊt vµ æn ®Þnh nhÊt vµ tÊt nhiªn nh÷ng nhµ cung cÊp thiÕt bÞ cã thÓ ®−a chóng ra thÞ tr−êng. Mét sè ph−¬ng thøc lµ mét phÇn cña H.324 lµ khuyÕn nghÞ ITUT cho truyÒn th«ng ®a ph−¬ng tiÖn (tho¹i còng nh− video) tèc ®é bit thÊp (vÝ dô 33.6kbps). Mét ph−¬ng thøc ®−îc sö dông trong c¸c hÖ thèng liªn l¹c c¸ nh©n kh«ng d©y (PCS). B¶ng 2-1 liÖt kª tÊt c¶ c¸c ph−¬ng thøc. ITU-T rÊt b¶o thñ trong khi x©y dùng c¸c yªu cÇu kü thuËt vÒ chÊt l−îng tho¹i cho bÊt cø ph−¬ng thøc m· ho¸ tho¹i nµo, tr−íc ®©y tÊt c¶ c¸c ph−¬ng thøc phô thuéc vµo kh¶ n¨ng thi hµnh cña c¸c DSP chipset vµ toµn bé chÊt l−îng m¹ng th−êng lín h¬n trong c¸c tµi liÖu tiªu chuÈn mµ c¸c ph−¬ng thøc tu©n theo. Dï sao ch¨ng n÷a th× ®©y còng kh«ng ph¶i lµ c«ng viÖc cña ITU-T. Tuy nhiªn trong khuyÕn nghÞ G.728 phô lôc II, SG15 nãi râ r»ng tho¹i PCM64kbps cã chÊt l−îng tèt nhÊt tiÕp theo lµ ADPCM 32kbps. G.728 ch−¬ng II sau ®ã chØ râ r»ng LC-CELP 16kbps cã cïng chÊt l−îng tho¹i víi ADPCM 32kbps, chóng lu«n lu«n ®¶m b¶o chØ sè MOS trªn 3.5. Mét vµi nguyªn cøu ®¸nh gi¸ chÊt l−îng ADPCM 32kbps kho¶ng 3.75 vµ chÊt l−îng CS-ACELP 8kbps kho¶ng 3.85, ®iÒu nµy t¹o ra sù c¸ch biÖt rÊt nhá ®èi víi tèc ®é bit thÊp h¬n. RÊt nhiÒu khuyÕn nghÞ G-series ®−îc t×m thÊy trong c¸c s¶n phÈm VoIP. Trong thùc tÕ, rÊt nhiÒu c¸c thiÕt bÞ cung cÊp nhiÒu h¬n mét ph−¬ng thøc. Tuy nhiªn víi VoIP, cã mét vµi nhãm tiªu chuÈn ®ang tiÕn hµnh chuÈn ho¸ VoIP. Mét vµi nhãm lµ nhãm chuÈn ho¸ truyÒn thèng, trong khi c¸ nhãm kh¸c lµ c¸c c«ng ty, c¸c nhµ cung cÊp thiÕt bÞ mµ c¸c thµnh viªn cña chóng ñng hé viÖc triÓn khai VoIP. NhiÒu nhµ cung cÊp thiÕt bÞ cã thÓ trë thµnh mét diÔn ®µn mµ c¸c thµnh viªn hîp t¸c víi nhau vµ tiÕn tíi trao ®æi mét

80

Ch−¬ng 2. C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè

c¸ch cã hÖ thèng, mÆc dÇu kh«ng cã c¸ch nµo ®Ó ph¹t hay trôc xuÊt mét thµnh viªn vi ph¹m c¸c hiÖp ®Þnh thi hµnh cña diÔn ®µn (IA). TÊt nhiªn mét c«ng nghÖ m· ho¸ sè cã thÓ vÉn chØ hoµn toµn thuéc quyÒn së h÷u cña mét h·ng. B¶ng 2.2 liÖt kª c¸c ph−¬ng thøc sè ho¸ tho¹i kh«ng n»m trong c¸c khuyÕn nghÞ ITU-T theo trËt tù tèc ®é bit gi¶m dÇn. ABATE lµ mét dßng trong c«ng nghÖ ADM, vµ ABATE 32kbps ®−îc sö dông trong ch−¬ng tr×nh kh«ng gian Hoa Kú. RPE-LTP (Regular pulseexited linear Transform Prediction) ë tèc ®é 13kbps lµ c¬ së cho c¸c hÖ thèng kh«ng d©y GSM ë Mü ®ãng vai trß mét phÇn cña c¸c dÞch vô kh«ng d©y PCS. MRELP (Modified residually excited linear prediction) lµ ph−¬ng thøc cña Motorola ®−îc thiÕt kÕ ®Ó sö dông víi ch−¬ng tr×nh tr¹m kh«ng gian quèc tÕ (ISS). C¶ SX9600 vµ SX7300 lµ ph−¬ng thøc cña Lucent sö dông trong c¸c VoIP gateway, mÆc dÇu c¸c ph−¬ng thøc m· ho¸ kh¸c còng cã thÓ ®−îc sö dông. VSELP (vector sum-excited linear prediction) lµ mét sù s¸ng t¹o cña Motorola, ph−¬ng thøc nµy ®−îc lùa chän trong TIA IS-54 cho hÖ thèng tho¹i tÕ bµo kh«ng d©y. CELP 4.8kbps lµ mét s¶n phÇm cña phßng thÝ nghiÖm AT&T Bell cho chÝnh phñ Mü. STC lµ mét dù ¸n kh¸c cña chÝnh phñ Mü cho tho¹i tèc ®é bit thÊp. QCELP cña Qualcomm ®−îc sö dông trong TIA IS-96 lµ mét tiªu chuÈn tho¹i tÕ bµo kh¸c. C¸c møc MOS, DRT vµ DAM cña nh÷ng ph−¬ng thøc nµy rÊt tèt, th−êng trªn 3.5 cho MOS, d−íi 90 cho DRT vµ h¬n 60 cho DAM. Tuy nhiªn trong rÊt nhiÒu tr−êng hîp nhiÔu nÒn sÏ lµm cho møc MOS gi¶m xuèng 3.0 vµ møc DAM cã thÓ sôt xuèng do c¸c møc chØ tiªu cho tÝn hiÖu nÒn trong DAM. C¸c ®iÓm sè DRT vµ DAM ®«i khi còng biÕn ®æi kh¸ nhiÒu gi÷a giäng cña nam vµ n÷. Chó ý r»ng cã mét vµi c«ng nghÖ m· ho¸ cung cÊp c¸c tèc ®é thay ®æi, vÝ dô nh− QCELP cung cÊp tèc ®é bit n»m gi÷a 1 vµ 4kbps. Nh−ng ®iÒu nµy chØ cã nghÜa lµ kªnh mang tho¹i ë tèc ®é 1kbps hoÆc 4kbps hoÆc c¸c gi¸ trÞ kh¸c n»m gi÷a. Kªnh tho¹i 4kbps vÉn chØ lµ mét kªnh b×nh th−êng. Kh«ng cã ph−¬ng thøc nµo trong ch−¬ng nµy chuyÓn tho¹i sè thµnh chuçi c¸c gãi tin IP. §©y vÉn chØ lµ mét hä chuyÓn m¹ch kªnh trong c¸c ph−¬ng thøc sè ho¸ tho¹i. RÊt nhiÒu ph−¬ng thøc m« t¶ trong phÇn nµy cã thÓ ®−îc sö dông kÕt hîp víi c¸c c«ng nghÖ liªn quan ®−îc thiÕt kÕ kh«ng nh÷ng ®Ó sè ho¸ tho¹i mµ cßn ®Ó ®ãng gãi tho¹i. §©y chÝnh lµ b¶n chÊt cña VoIP: kh«ng ph¶i lµ c¸c kªnh tèc ®é bit thÊp mµ lµ c¸c gãi tin tèc ®é bit thÊp ®−îc lÊp ®Çy b»ng c¸c bit tho¹i chø kh«ng ph¶i lµ c¸c gãi tin d÷ liÖu. Tho¹i sè ë d¹ng ®¬n gi¶n nhÊt ho¹t ®éng ë tèc ®é bit kh«ng ®æi chø kh«ng ph¶i lµ tèc ®é bit thay ®æi ®−îc. C¸c m¹ng gãi ®−îc thiÕt kÕ cho c¸c øng dông tèc ®é bit thay ®æi. C¸c m¹ng tho¹i ®−îc thiÕt kÕ cho c¸c øng dông kªnh tèc ®é bit thay ®æi. T¹i sao gãi ho¸ tho¹i theo c¸ch cña VoIP l¹i mÊt qu¸ nhiÒu thêi gian ®Ó ra m¾t trong khi tho¹i sè d−íi 64kbps ®· cã tõ rÊt l©u? ChØ bëi v× sè ho¸ tho¹i kh«ng cã g× liªn quan víi gãi ho¸ tho¹i cho Internet. Do ®ã hÇu hÕt

81

C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña tho¹i sè tho¹i sè tèc ®é bit thÊp chØ truyÒn trªn c¸c kªnh tèc ®é bit thÊp. Ngµy nay víi Internet chuyÓn m¹ch gãi vµ Web cã ë kh¾p n¬i. Qu¸ tr×nh chuyÓn tiÕp lªn c¸c gãi tin VoIP chØ míi b¾t ®Çu. T¹i sao kh«ng lÊy c¸c tÝn hiÖu tho¹i 8kbps vµ nÐm nã lªn c¸c bé ®Þnh tuyÕn IP mµ Internet sö dông.. tr−íc hÕt cÇn ph¶i cã mét ch−¬ng vÒ cÊu tróc cña m¹ng tho¹i chuyÓn m¹ch kªnh PSTN cho nh÷ng bé ®Þnh tuyÕn vµ c¸c gãi tin.Ch−¬ng 2. 82 .. §Ó thÊy ®−îc t¹i sao tho¹i gãi l¹i rÊt khã thùc hiÖn mét c¸ch tin cËy. dÔ dµng ®¸nh mÊt c¸i nh×n víi c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh ®· ra ®êi tr−íc c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. kªnh kh«ng d©y.

Ch−¬ng 3 §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet .

tho¹i trªn IP (VoIP) sÏ lµ c«ng nghÖ bao gåm c¶ Internet vµ PSTN. Mét ®iÒu ch¾c ch¾n lµ Internet thêi ®ã sö dông nhiÒu øng dông gÇn gièng víi ®iÖn b¸o h¬n lµ c¸c øng dông ®iÖn tho¹i . Tuy nhiªn. Ch−¬ng nµy gi¶ thiÕt r»ng mäi ng−êi hiÖn nay quen thuéc víi kiÕn tróc Internet (c¶ phÇn cøng vµ phÇn mÒm) h¬n lµ víi kiÕn tróc PSTN (c¶ phÇn cøng vµ phÇn mÒm). khi sinh viªn häc vÒ m¹ng diÖn réng (WAN) ë tr−êng ®¹i häc th× ®ã chÝnh lµ m¹ng ®iÖn tho¹i ®−îc chuyÓn m¹ch c«ng céng (PSTN) vµ m¹ng nµy lµ chñ ®Ò chÝnh cho mäi nghiªn cøu. Vµ cuèi cïng. c¸c gãi vµ c¸c bé ®Þnh tuyÕn cã tèc ®é t−¬ng øng víi PSTN. khi nµo th× kÕt thóc viÖc gi¶ng d¹y cÊu tróc PSTN trong nhµ tr−êng ®Ó thay b»ng c¸c kh¸i niÖm Internet c¬ së hiÖn ®ang ®−îc tr×nh bµy cho c¸c sinh viªn? Cã lÏ lµ ch¼ng bao giê. §iÖn b¸o kh«ng ph¶i lµ m«n häc b¾t buéc ë tr−êng häc.Ch−¬ng 3. Sau cïng. M¹ng ®iÖn tho¹i toµn cÇu Khi c¸c m· quèc gia ®−îc bæ sung vµo PSTN toµn cÇu trong nh÷ng n¨m 1970 th× nhiÒu c«ng ty ®iÖn tho¹i ®· kÕt hîp c¸c qu¶ng c¸o trong ho¸ ®¬n c−íc hµng th¸ng cña kh¸ch hµng trong ®ã liÖt kª mét sè c¸c m· ®Ó khuyÕn khÝch gäi ®i quèc tÕ.øng dông cã b¶n chÊt cña c¶ Internet nguyªn thuû vµ ®iÖn b¸o. Vµo thêi ®ã ng−êi ta vÉn cã thÓ kiÕm ®−îc viÖc lµm mµ kh«ng cÇn biÕt g× vÒ m· Morse. Ch−¬ng nµy nh»m môc ®Ých giíi thiÖu vÒ Internet. kh«ng mét ai cã ®−îc ®iÖn b¸o t¹i nhµ cña m×nh. ng−êi ta ®· chØ ra r»ng m¹ng ®iÖn tho¹i lµ kh«ng hoµn toµn t−¬ng ®−¬ng víi "Internet cña thÕ kû 19" (kh«ng gièng víi Internet ngµy nay). §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet Tr−íc ®©y. c¸c sinh viªn tèt nghiÖp ®¹i häc ®· quen thuéc víi d¹ng vµ chøc n¨ng cña bé ®Þnh tuyÕn IP h¬n lµ mét hÖ thèng chuyÓn m¹ch ®iÖn tho¹i trung t©m (tæng ®µi néi h¹t). m· ho¸ vµ nhËn d¹ng d÷ liÖu ®−îc triÓn khai lÇn ®Çu tiªn trªn m¹ng ®iÖn b¸o toµn cÇu. tµi liÖu theo d¹ng nguyªn thuû. Tuy nhiªn. NhiÒu kh¸i niÖm Internet nh− nÐn. Web. Ngµy nay. NhiÒu kh¸i niÖm ®−îc tr×nh bµy trong ch−¬ng nµy sÏ ®−îc nhÊn m¹nh th«ng qua viÖc so s¸nh víi Internet toµn cÇu. Do vËy hoµn toµn thÝch hîp ®Ó gi¶ thiÕt r»ng mäi ng−êi ®· quen thuéc víi m¹ng ®iÖn tho¹i toµn cÇu vµ Internet toµn cÇu. IP. c¸c kªnh vµ hÖ thèng chuyÓn m¹ch. Vµo lóc ®ã gi¸ c¶ ®−îc kª ra trong ho¸ ®¬n lµ rÊt cao vµ chñ gäi vÉn ph¶i biÕt khu«n d¹ng sè ®iÖn tho¹i néi h¹t ®−îc sö dông 84 . ThËm chÝ thuËt ng÷ chuyÓn m¹ch ®· trë thµnh “bé ®Þnh tuyÕn tèc ®é cao” thay v× lµ thiÕt bÞ tæng ®µi trung t©m (CO) ®Ó kÕt nèi c¸c kªnh ®iÖn tho¹i. Internet rÊt gièng víi m¹ng ®iÖn tho¹i toµn cÇu v× m¹ng ®iÖn tho¹i lµ m¹ng toµn cÇu ®Çu tiªn dµnh cho tÊt c¶ mäi ng−êi v× Internet hiÖn nay gi¶i phãng con ng−êi khái viÖc trao ®æi c¸c v¨n b¶n. “Internet thêi Victoria” lµ mét m¹ng ®iÖn b¸o toµn cÇu ®−îc triÓn khai tõ n¨m 1845 ®Õn n¨m 1876 lµ khi ®iÖn tho¹i xuÊt hiÖn. Kh«ng ai suy nghÜ lµm sao cho c¸c bøc ®iÖn tÝn tíi nhµ nhanh h¬n. Giê ®©y mäi chó ý ®· chuyÓn sang Internet toµn cÇu dùa trªn IP vµ c¸c m¹ng Web kÕt nèi vµo nã.

Mét sè ng−êi lµm viÖc l©u n¨m trªn 50 tuæi ch−a bao giê thÊy ho¸ ®¬n ®iÖn tho¹i trong cuéc ®êi cña m×nh! Do vËy. c¬ së h¹ tÇng ë Mü lµ ®ñ ®Ó nghiªn cøu so víi hÇu hÕt bÊt kú m¹ng ®iÖn tho¹i cña c¸c quèc gia nµo kh¸c. Mét sè Ýt ph¶i lo l¾ng vÒ viÖc tr¶ tiÒn c−íc cho c¸c cuéc gäi t¹i n¬i lµm viÖc. Vµ cuèi cïng. thËm chÝ c¶ khi bÞ ®¸nh thøc ®ét ngét vµo nöa ®ªm do mét sè kÎ bÊt lÞch sù nµo ®ã ë Mü gäi ®Õn. §Ó thÊy ®−îc c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ®Þa ph−¬ng riªng biÖt. C¸c phÇn tö phÇn cøng c¬ b¶n cña PSTN hÇu hÕt t−¬ng øng víi 85 . c¸c cuéc gäi ph¶i ®−îc xö lý qua ®iÖn tho¹i viªn). ®· cã nhiÒu m¹ng ®Þa ph−¬ng ®éc lËp víi nhau. chØ viÖc nhÊn ®óng c¸c ch÷ sè trªn ®iÖn tho¹i th× hÇu nh− bÊt kú m¸y ®iÖn tho¹i nµo trªn thÕ giíi còng cã thÓ bÞ ®æ chu«ng mµ kh«ng cÇn sù can thiÖp cña con ng−êi (ngo¹i trõ thêi gian gäi l©u lµ ë Cu Ba. Vµ cã lÏ qua ®ã hä rót ra lµ c¸c sè ®iÖn tho¹i ë Anh kh«ng dµi 7 ch÷ sè. C¸c phÇn tö phÇn cøng c¬ b¶n cña Internet lµ c¸c host (c¸c thiÕt bÞ kh¸ch hµng hay c¸c m¸y tÝnh ch¹y trªn TCP/IP). c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®−êng trôc (®Ó vËn chuyÓn c¸c gãi IP gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn truy nhËp vµ gi÷a c¸c ISP víi nhau). cßn ë Italia nãi “Pronto” khi tr¶ lêi ®iÖn tho¹i vµ ë NhËt th× nãi “Mish mish”. H¬n n÷a ë Mü cßn cã mét sè c«ng ty ®iÖn tho¹i ®éc lËp t¸ch biÖt víi hÖ thèng Bell System cña quèc gia. Thø hai. trung kÕ vµ hÖ thèng chuyÓn m¹ch TÊ c¶ c¸c m¹ng ®iÖn tho¹i ®Òu bao gåm mét sè phÇn tö phÇn cøng c¬ b¶n gièng nh− Internet toµn cÇu. PSTN kh«ng ph¶i lu«n lµ m¹ng toµn cÇu. ®Ó thùc hiÖn cuéc gäi chØ viÖc nhÊc m¸y ®iÖn tho¹i vµ quay sè. Ngµy nay.Ch−¬ng 3. Thø nhÊt lµ sù kh¸c biÖt cña c¸c quèc gia nªn sÏ kh«ng ®ñ cho 1 ch−¬ng ®Ó nãi vÒ m¹ng ®iÖn tho¹i cña nhiÒu quèc gia. Trong mét sè tr−êng hîp kh«ng thÓ thùc hiÖn cuéc gäi kh«ng chØ gi÷a c¸c quèc gia mµ cßn gi÷a c¸c khu phè kh¸c nhau. c¸c m¹ng LAN (th−êng cã d¹ng Ethernet). §−êng d©y thuª bao. PSTN ngµy nay thùc sù lµ m¹ng toµn cÇu. MÆc dï chñ ®Ò ë ®©y lµ PSTN toµn cÇu nh−ng ch−¬ng nµy chñ yÕu kh¶o s¸t tØ mØ vÒ m¹ng ®iÖn tho¹i ë Mü v× mét sè lý do. vµ c¸c liªn kÕt WAN kÕt nèi tÊt c¶ c¸c bé ®Þnh tuyÕn. Kh«ng cã g× ng¹c nhiªn r»ng lóc ®Çu chÝnh c¸c nh©n viªn cña c«ng ty ®iÖn tho¹i lµ nh÷ng ng−êi quan t©m nhiÒu ®Õn gäi ®i quèc tÕ. Tr−íc khi cã m¹ng toµn cÇu. Nh−ng lóc ®ã kh«ng cßn sù can thiÖp cña con ng−êi. nhiÒu b−u t¸ ®äc c¸c qu¶ng c¸o khi hä göi chóng ®i ®· thö nhÊc m¸y ®iÖn tho¹i lªn vµ b¾t ®Çu gäi c¸c ®Õn c¸c n−íc kh¸c vµo lóc rçi chØ cho vui vµ xem nã cã thùc sù lµm viÖc hay kh«ng. c¹nh tranh víi nhau trë thµnh mét m¹ng toµn cÇu nh− thÕ nµo. cÇn thiÕt ph¶i quan t©m ®Õn c¸c khèi kiÕn tróc c¬ b¶n cña bÊt kú mét m¹ng ®iÖn tho¹i nµo dï lín hay nhá. vµ c¸c nh©n viªn cña Bell System ch−a bao giê nh×n thÊy ho¸ ®¬n c−íc kÓ tõ khi hä lµm viÖc t¹i c«ng ty ®iÖn tho¹i. c¸c bé ®Þnh tuyÕn truy nhËp (cÇn thiÕt ®Ó kÕt nèi LAN tíi nhµ cung cÊp dÞch vô Internet tøc ISP). §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet trong quèc gia bÞ gäi. c¬ së h¹ tÇng ë Mü kh¸ gièng víi c¸c cÊu tróc ®iÖn tho¹i c¬ së ®−îc sö dông trªn toµn thÕ giíi.

ThÝ dô. §−êng d©y truy nhËp th«ng th−êng lµ mét ®«i d©y ®ång xo¾n ®«i. nhiÒu kªnh tho¹i xo¾n ®«i trong mét toµ nhµ ®−îc ghÐp víi nhau thµnh mét sè l−îng Ýt h¬n d©y ®ång theo mét trËt tù nhÊt ®Þnh cã tªn gäi 86 . H×nh 3-1 chØ ra cÊu tróc c¬ b¶n cña PSTN. Mét liªn kÕt ®Ó kÕt nèi kh¸ch hµng tíi hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i néi h¹t gäi lµ ®−êng d©y truy nhËp. vµ liªn kÕt ®Ó kÕt nèi c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i víi nhau gäi lµ trung kÕ. Nót m¹ng cña Internet ®−îc gäi lµ bé ®Þnh tuyÕn vµ nót m¹ng cña PSTN ®−îc gäi lµ hÖ thèng chuyÓn m¹ch. C¸c phÇn tö cña m¹ng tho¹i PSTN TÊt c¶ c¸c kh¸ch hµng cña m¹ng ®iÖn tho¹i (th−êng ®−îc gäi lµ c¸c thuª bao) t−¬ng t¸c víi m¹ng tho¹i th«ng qua viÖc sö dông mét thiÕt bÞ. Cã mét vµi chi tiÕt cÇn ®−îc th¶o luËn tr−íc khi chØ ra chÝnh x¸c nh÷ng g× x¶y ra trªn m¹ng tho¹i khi thùc hiÖn cuéc gäi ®iÖn tho¹i. PSTN ph©n biÖt gi÷a c¸c ®−êng d©y truy nhËp (th−êng ®−îc gäi lµ c¸c m¹ch vßng néi h¹t) vµ c¸c trung kÕ ®Ó ghÐp c¸c kªnh ©m thanh gi÷a c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i. ThiÕt bÞ th«ng th−êng nhÊt lµ ®iÖn tho¹i nh− ®−îc chØ ra trong h×nh vÏ nh−ng còng cã thÓ lµ c¸c thiÕt bÞ kh¸c nh− modem cña m¸y tÝnh vµ m¸y fax. Internet chØ cã c¸c “liªn kÕt” gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn. ®−êng d©y phÝa kh¸ch hµng (nh− LAN). PSTN cã c¸c m¸y ®iÖn tho¹i (c¸c thiÕt bÞ kh¸ch hµng). c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch liªn ®µi cña c¸c nhµ cung cÊp (nh− c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®−êng trôc) vµ c¸c trung kÕ (nh− c¸c liªn kÕt) gi÷a c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch. ThiÕt bÞ ®iÖn tho¹i th−êng ®−îc kÕt nèi tíi hÖ thèng chuyÓn m¹ch trung t©m tøc lµ nót m¹ng cña PSTN nhê m¹ch vßng néi h¹t hay ®−êng d©y truy nhËp. Tuy nhiªn. mÆc dï c¶ hai ®Òu cã thÓ lµ c¸c d©y ®ång xo¾n ®«i kh«ng vá bäc. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet phÇn cøng cña Internet. M¹ch vßng néi h¹t (®−êng d©y truy nhËp) HÖ thèng chuyÓn m¹ch CO C¸c kh¸ch hµng lµ d©n th−êng M¹ng b¸o hiÖu PBX C¸c kh¸ch hµng kinh doanh GhÐp kªnh tho¹i M¹ng trung kÕ HÖ thèng chuyÓn m¹ch CO H×nh 3-1. c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch cña tæng ®µi néi h¹t (nh− c¸c bé ®Þnh tuyÕn truy nhËp). §iÒu nµy kh«ng cã nghÜa lµ kh«ng cã c¸c kh¸c biÖt ®¸ng kÓ gi÷a Internet vµ PSTN. ®−îc sö dông ®Ó kÕt nèi c¸c bé ®Þnh tuyÕn truy nhËp tíi ISP hay ®Ò kÕt nèi c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®−êng trôc.Ch−¬ng 3.

M¹ng b¸o hiÖu nµy lµ v« cïng quan träng ®Ó biÕt ®−îc sù kh¸c biÖt vµ gièng nhau gi÷a PSTN vµ Internet. tÊt c¶ c¸c quyÕt ®Þnh ®Þnh tuyÕn cuéc gäi cÇn ®Ó thiÕt lËp cuéc gäi trªn m¹ng trung kÕ ®−îc thùc hiÖn b»ng giao thøc b¸o hiÖu trªn PSTN cßn ®−îc gäi lµ hÖ thèng b¸o hiÖu sè 7 (SS7). tõ c¸c ch÷ sè ®−îc quay ®Õn c¸c bit ©m thanh gièng nh− lµ b¶n tin thiÕt lËp cuéc gäi vµ ®Þnh tuyÕn chóng mét c¸ch phi kÕt nèi tõ nguån tíi ®Ých trªn m¹ng b¸o hiÖu. mÆc dï ®iÒu nµy kh«ng h¼n lµ cÇn thiÕt. §ã lµ bëi v× m¹ng b¸o hiÖu vÒ c¬ b¶n lµ m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. Trong c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch cò h¬n. NÕu c¸c ®−êng d©y truy nhËp cÇn ®−îc kÕt nèi thuéc vÒ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch kh¸c nhau th× kÕt nèi tho¹i ph¶i ®−îc ®Þnh tuyÕn vµo m¹ng trung kÕ. Trong tr−êng hîp nµy m¹ng trung kÕ tù nã cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó chuyÓn c¸c b¶n tin giao thøc thøc b¸o hiÖu tõ hÖ thèng chuyÓn m¹ch nµy tíi hÖ thèng chuyÓn m¹ch kh¸c. H×nh vÏ chØ ra r»ng nhiÒu kªnh tho¹i th−êng ®−îc ghÐp kªnh khi göi trªn m¹ng trung kÕ. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet kh¸c nhau nh− hÖ thèng lîi c¸p (v× nã cã thÓ lîi vÒ c¸p cho c¸c môc ®Ých sö dông kh¸c). ®−îc gäi lµ c¸c b¶n tin thiÕt lËp cuéc gäi kh«ng thÓ ®i theo c¸c kÕt nèi nÕu nh− chøc n¨ng cña chóng lµ ®Ó thiÕt lËp chÝnh c¸c kÕt nèi ®ã (c¸c cuéc gäi).Ch−¬ng 3. M¹ng b¸o hiÖu ph¶i lµ phi kÕt nèi bëi v× mét thùc tÕ ®¬n gi¶n lµ c¸c b¶n tin thiÕt lËp kÕt nèi. ®Þnh h−íng kÕt nèi trong ®ã kh«ng cã th«ng tin nµo ®−îc chuyÓn tõ nguån tíi ®Ých cho ®Õn khi cã mét kÕt nèi ®−îc thiÕt lËp gi÷a nguån vµ ®Ých. giao diÖn SS7 cã thÓ kh«ng cã. mÆc dï c¸c trung kÕ hÇu nh− th−êng lµ c¸c sîi c¸p ®ång trôc. ViÖc ph©n biÖt gi÷a Internet vµ PSTN lµ kh¸ dÔ dµng: chØ viÖc xem tÊt c¶ mäi thø. PSTN lµ mét m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. H×nh vÏ còng chØ ra m¹ng b¸o hiÖu. Nãi c¸ch kh¸c. §iÒu nµy kh«ng ®−îc chØ ra trong h×nh vÏ v× môc ®Ých chÝnh cña m¹ng ph©n t¸n vÉn chØ lµ t¹o ra mét sè l−îng lín c¸c ®−êng d©y truy nhËp tíi tæng ®µi trung t©m (CO). C¸c trung kÕ cã thÓ lµ c¸c ®«i d©y xo¾n riªng lÎ vµ kh«ng thÓ ph©n biÖt ®−îc víi c¸c ®−êng d©y truy nhËp. PSTN lu«n ph©n biÖt gi÷a c¸c kh¸ch hµng lµ d©n 87 . §iÒu ®ã sÏ khã kh¨n h¬n nÕu nh− sè ®iÖn tho¹i ®−îc quay lµ cña ®−êng d©y truy nhËp cña mét hÖ thèng chuyÓn m¹ch kh¸c. §ã lµ tæng ®µi néi bé (PBX) phôc vô cho c¸c doanh nghiÖp. M¹ng b¸o hiÖu lµ n¬i mµ lµm thÕ nµo ®Ó ®Þa chØ m¹ng nguån vµ ®Ých (tøc lµ sè ®iÖn tho¹i) ®−îc göi tíi hÖ thèng chuyÓn m¹ch ®Ých vµ kªnh tho¹i ®−îc sö dông cho cuéc gäi qua m¹ng trung kÕ ®−îc thiÕt lËp ra sao (®−îc chØ b»ng mòi tªn). vµ trong thùc tÕ th× ®Ých cã thÓ lµ bÊt kú n¬i nµo trªn thÕ giíi. Cßn cã mét phÇn tö n÷a trªn H×nh 3-1. c¸p quang hay c¸c ®µi vi ba. bé chuyÓn t¶i m¹ch vßng sè (DLC) hay c¸c hÖ thèng c¸p chuyÓn t¶i khu vùc (CSA). NhiÖm vô chÝnh cña c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch trung t©m lµ kÕt nèi c¸c ®−êng d©y truy nhËp víi nhau dùa trªn ®Þa chØ m¹ng (sè thuª bao) cña thiÕt bÞ ®iÖn tho¹i. tøc lµ m¹ng liªn kÕt c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch ®iÖn tho¹i chø kh«ng ph¶i liªn kÕt c¸c thiÕt bÞ ®iÖn tho¹i. NÕu nh− thiÕt bÞ ®Ých vµ nguån thuéc cïng mét tæng ®µi trung t©m th× c«ng viÖc nµy lµ dÔ dµng. phi kÕt nèi víi c¸c bé ®Þnh tuyÕn cã vai trß nh− c¸c nót m¹ng gièng nh− Internet. bá qua hoµn toµn m¹ng trung kÕ.

§−¬ng nhiªn c¸c liªn kÕt tõ PBX tíi c¸c m¸y ®iÖn tho¹i c¸ nh©n lµ c¸c ®−êng d©y truy nhËp. §iÒu g× x¶y ra nÕu nh− tæng ®µi qu¸ giang néi vïng kh«ng thÓ t×m thÊy mét trung kÕ nµo ®Ó nèi tíi tæng ®µi ®Ých? C¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch cña m¹ng trung kÕ ®−îc ph©n thµnh c¸c cÊp. c¸c liªn kÕt tíi PBX ®−îc gäi lµ c¸c trung kÕ bëi v× chóng kÕt nèi c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i. DÞch vô centex ®ßi hái nhiÒu ®−êng d©y truy nhËp v× cã nhiÒu m¸y ®iÖn tho¹i t¹i n¬i lµm viÖc vµ c¸c kªnh ©m thanh còng cã thÓ ®−îc ghÐp kªnh. M¹ng trung kÕ bao gåm nhiÒu hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i vµ c¸c kªnh ®−îc ghÐp víi nhau nh−ng kh«ng cã c¸c ®−êng d©y truy nhËp g¾n vµo hÖ thèng chuyÓn m¹ch ë trªn m¹ng trung kÕ. Mét ®iÒu ®¸ng suy nghÜ lµ cã nhiÒu ng−êi cã thÓ sö dông ®iÖn tho¹i t¹i c«ng së h¬n lµ ë nhµ do vËy viÖc sö dông ®iÖn tho¹i nhiÒu h¬n sÏ g©y nªn chi phÝ cao h¬n. Tuy nhiªn. §«i khi vµo c¸c ngµy lÔ th× tÊt c¶ c¸c trung kÕ ®Òu bÞ bËn. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet th−êng vµ doanh nh©n kÓ tõ khi Alexander Graham Bell tÝnh c−íc hµng th¸ng ®èi víi c¸c thuª bao kinh doanh nhiÒu gÊp ®«i so víi d©n th−êng (40$ so víi 20$). M¹ng trung kÕ t¹o nªn ®−êng trôc cña PSTN gièng nh− c¸ch mµ c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®−êng trôc t¹o nªn Internet toµn cÇu. KÕt nèi nµy hoµn toµn lµ trung kÕ ®Õn trung kÕ. Trong Bell System cã 5 cÊp chuyÓn m¹ch. Trong bÊt kú tr−êng hîp nµo th× doanh nghiÖp th−êng cã hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i cì nhá cña riªng hä gièng nh− mét “nh¸nh riªng” cña tæng ®µi néi h¹t. NÕu nh− mét cuéc gäi kh«ng thùc hiÖn ®−îc t¹i mét cÊp (nh− cÊp qu¸ giang néi vïng ch¼ng h¹n) th× cuéc gäi sÏ ®−îc chuyÓn lªn hÖ thèng chuyÓn m¹ch vµ trung kÕ cÊp cao h¬n cho ®Õn khi nã cã thÓ t×m ra mét kªnh trung kÕ tho¹i cã s½n ®Ó kÕt nèi cuéc gäi. ViÖc kÕt nèi tõng hÖ thèng chuyÓn m¹ch CO víi liªn kÕt ®iÓm-®iÓm trùc tiÕp ®−îc ghÐp kªnh hay kh«ng ghÐp lµ cùc kú tèn kÐm do vËy m¹ng trung kÕ cung cÊp kh¶ n¨ng kÕt nèi nµy. C¸c trung kÕ PBX th−êng ghÐp c¸c kªnh tho¹i. C¸c doanh nghiÖp nhá cã thÓ kh«ng muèn tèn kÐm vµ kh«ng thÝch cÊu h×nh phøc t¹p cña PBX. th−êng th× c¸c cuéc gäi ®−îc ®Þnh tuyÕn b»ng m¹ng b¸o hiÖu vµo c¸c trung kÕ dÉn tíi tæng ®µi qu¸ giang (tandem) néi vïng. tõng hÖ thèng 88 . CÊp cao nhÊt lµ 10 hÖ thèng chuyÓn m¹ch cÊp 1 ë B¾c Mü ®−îc gäi lµ c¸c trung t©m vïng. Tæng ®µi qu¸ giang néi vïng hÇu hÕt th−êng lµ mét hÖ thèng chuyÓn m¹ch CO trung t©m ®i cïng víi mét hÖ thèng chuyÓn m¹ch thø hai chØ gåm trung kÕ. PBX lµ cña riªng kh¸ch hµng vµ ®−îc hä vËn hµnh. PBX lµ d¹ng gÇn nhÊt víi bé ®Þnh tuyÕn truy nhËp Internet. Mét kiÓu th«ng th−êng kh¸c cña doanh nghiÖp kh«ng ®−îc chØ ra trong h×nh vÏ nh−ng v× nã chØ cã mét thay ®æi vÒ kiÕn tróc ®−êng d©y truy nhËp khu d©n c−.Ch−¬ng 3. Mét sè hÖ thèng chuyÓn m¹ch CO cã c¸c trung kÕ trùc tiÕp tíi c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch l©n cËn gÇn nhÊt phô thuéc vµo lo¹i chñ gäi. Do vËy PSTN lu«n t×m kiÕm mét trung kÕ trùc tiÕp tíi hÖ thèng chuyÓn m¹ch ®Ých nh−ng còng cã thÓ chuyÓn c¸c cuéc gäi cho tæng ®µi qu¸ giang néi vïng nÕu nh− b¶ng ®Þnh tuyÕn kh«ng thÓ t×m thÊy trung kÕ rçi hoÆc nÕu nh− kh«ng cã trung kÕ trùc tiÕp. Do vËy dÞch vô centex vÒ c¬ b¶n dµnh mét phÇn cña hÖ thèng chuyÓn m¹ch CO cho kh¸ch hµng kinh doanh riªng biÖt.

sè l−îng thùc tÕ cña mçi kiÓu hÖ thèng chuyÓn m¹ch kh¸c nhau phô thuéc vµo viÖc ai lµ ng−êi thèng kª vµ thêi ®iÓm thèng kª ®−îc thùc hiÖn. cßn AT&T Long Lines qu¶n lý phÇn cßn l¹i mµ c¬ b¶n lµ xö lý c¸c cuéc gäi ®−êng dµi. D−íi cÊp nµy lµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch trung t©m thµnh phÇn cÊp 2. 1 2 3 4 Toll Néi h¹t 5 H×nh 3-2. C¸c sè bªn ph¶i t−¬ng øng víi c¸c cÊp trong B¶ng 3-1 CÊp 1 2 3 4 5 Tæng ®µi cÊp vïng Tæng ®µi cÊp ph©n vïng Tæng ®µi s¬ cÊp Tæng ®µi toll Tæng ®µi néi h¹t Bell System 10 50 150 550 9800 C¸c c«ng ty ®éc lËp 0 0 9 475 11000 B¶ng 3-1. c¸c c«ng ty khai th¸c trùc thuéc (BOC) vËn hµnh c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch cÊp 5 vµ c¸c tæng ®µi qu¸ giang. B¶ng 3-1 chØ ra sè l−îng c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch t¹i mçi cÊp cña Bell System vµo kho¶ng n¨m 1980 còng nh− sè l−îng c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch nÕu cã do c¸c c«ng ty ®éc lËp kh¸c vËn hµnh ë mçi cÊp. §iÒu ®¸ng chó ý lµ AT&T chiÕm −u thÕ trong viÖc 89 . H×nh 3-2 chØ ra cÊu tróc cña ph©n cÊp chuyÓn m¹ch vµ truyÒn dÉn trong Bell System tr−íc ®©y. ë Bell System. sau ®ã lµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch trung t©m s¬ cÊp cÊp 3. Sè l−îng gÇn ®óng c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch cña Bell System vµ c¸c c«ng ty ®éc lËp kh¸c vµo kho¶ng n¨m 1980 Bªn d−íi cÊp 1. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet ®Òu ®−îc kÕt nèi d¹ng l−íi trùc tiÕp tíi 9 hÖ thèng cßn l¹i th«ng qua mét sè l−îng rÊt lín trung kÕ. M¹ng truyÒn dÉn B¾c Mü n¨m 1980.Ch−¬ng 3. c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch toll trung t©m cÊp 4 vµ cuèi cïng lµ tæng ®µi qu¸ giang (tandem) néi vïng hay tæng ®µi néi h¹t (CO).

VÒ mÆt thuËt ng÷ ®«i khi còng cã sù nhÇm lÉn. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet kiÓm so¸t cuéc gäi ®−êng dµi. Internet lµ kiÕn tróc WAN ®Çu tiªn lµ phi kÕt nèi khi vËn hµnh gi÷a c¸c nót m¹ng. Cuéc gäi toll gièng nh− viÖc thu phÝ ®−êng: nã còng gièng nh− cuéc gäi th«ng th−êng hay ®i trªn mét ®−êng phè b×nh th−êng. tuy nhiªn nã tèn kÐm h¬n khi thùc hiÖn hay sö dông nã. ThuËt ng÷ bé ®Þnh tuyÕn ®−îc ph¸t triÓn kh¸ muén vµ nã ®−îc dïng ®Ó chØ ra c¸c nót m¹ng trªn Internet xö lý c¸c gãi kh¸c nh− thÕ nµo so víi c¸ch mµ c¸c nót m¹ng cña nhµ khai th¸c ®iÖn tho¹i xö lý c¸c gãi. C¸c LAN còng lµ phi kÕt nèi vµ cã mét sè ý kiÕn ®Ò nghÞ sö dông WAN phi kÕt nèi ®Ó liªn kÕt c¸c LAN phi kÕt nèi. Mòi tªn g¹ch ngang chØ ra lèi ®i ng¾n kh¸c nhau theo ®−êng cña c¸c trung kÕ cã ®é sö dông cao (HUT) cho viÖc ®Þnh tuyÕn cuéc gäi th«ng qua m¹ng. Mét sè kiÕn tróc bé ®Þnh tuyÕn tèc ®é cao vµ thËm chÝ c¸c hub LAN ®−îc gäi lµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch.25. TÊt c¶ c¸c kiÓu nót m¹ng ®−îc c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ph¸t triÓn theo truyÒn thèng ®−îc gäi lµ hÖ thèng chuyÓn m¹ch. NÕu nh− kh«ng cã trung kÕ nµo rçi th× tæng ®µi toll sÏ cè g¾ng t×m mét trung kÕ kh¸c tíi tæng ®µi toll gÇn víi ®Ých. lý do lµ v× viÖc x©y dùng c¸c ®−êng trôc truyÒn dÉn trªn toµn quèc ®ßi hái chi phÝ rÊt lín cho nªn nhiÒu c«ng ty ®éc lËp kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng ®Ó x©y dùng m¹ng ®−êng trôc quèc gia riªng. §ã lµ. Do ®ã kh«ng thÓ tuú tiÖn sö dông thuËt ng÷ do tÝnh ®ång nhÊt cña chóng. nÕu nh− cuéc gäi ®−îc khëi ph¸t t¹i bªn tr¸i cña h×nh vÏ th× tæng ®µi toll trung t©m lu«n cè g¾ng t×m kiÕm mét trung kÕ trùc tiÕp tíi CO ®Ých. MÆt kh¸c. Còng cã c¸c cuéc gäi toll néi h¹t nh−ng tÊt c¶ c¸c cuéc gäi ®−êng dµi ®Òu lµ c¸c cuéc gäi toll. Cã thÓ cã c¸c kÕt nèi xuyªn suèt gi÷a c¸c client vµ c¸c server (c¶ hai ®Òu lµ host) nh−ng ®−îc thùc hiÖn ë líp TCP mµ kh«ng ®−îc kÝch ho¹t ë c¸c bé ®Þnh tuyÕn IP. Cuèi cïng. Thùc tÕ. kh«ng cã kÕt nèi nµo ®−îc x¸c ®Þnh gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®Ó thiÕt lËp c¸c ®−êng dÉn cè ®Þnh cho viÖc truyÒn c¸c gãi IP gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn. C¸c cuéc gäi ®−êng dµi ë Bell System ®−îc chuyÓn qua AT&T Long Lines ë tæng ®µi toll trung t©m gÇn nhÊt. khi Internet ®−îc h×nh thµnh. c¸c nót m¹ng thÝch hîp ®Çu tiªn ®−îc gäi lµ c¸c bé xö lý b¶n tin t¹i giao diÖn (IMP) vµ sau ®ã ®−îc gäi lµ c¸c gateway. Tr−íc tiªn vµ trªn hÕt. do vËy cã c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch gãi X. §©y chÝnh lµ søc m¹nh thùc sù cña Internet: c¸c gãi kh«ng cÇn ®i theo c¸c ®−êng 90 . Internet lµ mét m¹ng phi kÕt nèi diÖn réng. ThÝ dô. Sö dông mét thuËt ng÷ nh− bé ®Þnh tuyÕn chØ ra ®−îc c¸ch vËn hµnh cña Internet trªn thùc tÕ. §−êng g¹ch ngang n»m ngang chia t¸ch c¸c cuéc gäi néi h¹t ®−îc thùc hiÖn hoµn toµn trªn c¸c ph−¬ng tiÖn cña c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i néi h¹t víi c¸c cuéc gäi ®−êng dµi hay c¸c cuéc gäi toll. Tuy nhiªn chóng hoµn toµn kh«ng gièng nhau khi c¸c chuyªn gia ®iÖn tho¹i ®Ò cËp ®Õn c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch CO.Ch−¬ng 3. c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch frame relay vµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch ATM mµ chøc n¨ng hoµn toµn kh¸c víi c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i. TÊt c¶ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch nót m¹ng bao gåm c¶ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i ®Òu thùc hiÖn kh¸ nhiÒu nhiÖm vô chung gièng nhau. nÕu kh«ng t×m thÊy th× tæng ®µi toll cã thÓ chuyÓn cuéc gäi tíi cÊp cao h¬n.

Bëi vËy. t¹i sao l¹i dïng PSTN ®Þnh h−íng kÕt nèi trong khi Internet d−êng 91 . ThiÕt lËp kÕt nèi TruyÒn th«ng tin Gi¶i phãng kÕt nèi (a) (b) H×nh 3-3. Còng vËy. §Çu tiªn lµ giai ®o¹n thiÕt lËp kÕt nèi th−êng ®−îc gäi lµ thiÕt lËp cuéc gäi khi liªn quan ®Õn c¸c cuéc gäi ®iÖn tho¹i. Giai ®o¹n cuèi cïng nµy còng sö dông giao thøc b¸o hiÖu ®Ó gi¶i phãng c¸c tµi nguyªn m¹ng cã liªn quan trong kÕt nèi ®Ó c¸c ®Çu cuèi ®−îc gi¶i phãng cho viÖc thiÕt lËp c¸c kÕt nèi kh¸c. NÕu nh− mét liªn kÕt mµ gãi tr−íc ®ã kh«ng ®i ®−îc tõ A ®Õn B th× c¸c gãi kÕ tiÕp cã thÓ ®i theo ®−êng kh¸c. c¸c khung frame relay hay c¸c tÕ bµo ATM.Ch−¬ng 3. Vµ kh¸ch hµng kh«ng thÓ lµm g× trong giai ®o¹n thiÕt lËp kÕt nèi nµy. Internet cã thÓ "®Þnh tuyÕn vßng qua h− háng" cña c¸c liªn kÕt hay c¸c bé ®Þnh tuyÕn. C¸c bit cã thÓ lµ giäng nãi. Trong mét m¹ng ®Þnh h−íng kÕt nèi nh− PSTN. giao thøc b¸o hiÖu lµm t¨ng thªm ®é phøc t¹p (vµ chi phÝ) cho m¹ng. Ho¹t ®éng cña m¹ng (a) ®Þnh h−êng kÕt nèi vµ (b) phi kÕt nèi Râ rµng lµ viÖc truyÒn th«ng tin trªn m¹ng ®Þnh h−íng kÕt nèi mÊt nhiÒu thêi gian h¬n so víi m¹ng phi kÕt nèi. Sau ®ã lµ giai ®o¹n truyÒn d÷ liÖu khi c¸c bªn ®−îc kÕt nèi cã thÓ nãi chuyÖn víi nhau. bÊt kú lóc nµo th× nã sÏ göi gãi ®i. ViÖc thiÕt lËp kÕt nèi lµ tèn thêi gian.25. C¸c m¹ng ®Þnh h−íng kÕt nèi nh− PSTN ®Òu cã 3 giai ®o¹n ho¹t ®éng kh¸c nhau. kh«ng mét bit nµo cã thÓ ®i tõ nguån tíi ®Ých cho ®Õn khi cã kÕt nèi tõ nguån tíi ®Ých mµ thiÕt lËp mét ®−êng dÉn qua m¹ng ®Ó chuyÓn c¸c bit ®ã. TÊt c¶ ®Òu lµ truyÒn d÷ liÖu. thiÕt lËp cuéc gäi ®−îc thùc hiÖn b»ng giao thøc b¸o hiÖu hay mét tËp hîp c¸c nguyªn t¾c ®−îc sö dông chØ ®Ó cho môc ®Ých nµy. Sù kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a ho¹t ®éng cña m¹ng ®Þnh h−íng kÕt nèi vµ phi kÕt nèi ®−îc chØ ra trong H×nh 3-3. c¸c gãi X. Cuèi cïng lµ giai ®o¹n gi¶i phãng kÕt nèi hay cßn gäi lµ huû kÕt nèi hoÆc gi¶i phãng cuéc gäi. C¸c m¹ng phi kÕt nèi kh«ng cã giai ®o¹n thø nhÊt vµ thø ba. ë PSTN. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet dÉn cè ®Þnh qua m¹ng c¸c bé ®Þnh tuyÕn nh−ng l¹i thùc hiÖn ®−êng ®i cña chóng tõ bé ®Þnh tuyÕn nguån tíi ®Ých theo c¸ch tèt nhÊt cã thÓ (c¸c bé ®Þnh tuyÕn sö dông ph−¬ng ph¸p "cè g¾ng tèi ®a"). NÕu nh− mét bé ®Þnh tuyÕn cã gãi ®Ó göi ®i bÊt kú n¬i nµo. Kh«ng cã sù kh¸c biÖt ®èi víi m¹ng: kÕt nèi x¸c ®Þnh ®−êng dÉn cho tÊt c¶ c¸c bit chuyÓn ®i gi÷a nguån vµ ®Ých.

§ã lµ ®é réng b¨ng tÇn ®¶m b¶o vµ trÔ æn ®Þnh. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet nh− ho¹t ®éng tèt h¬n mµ kh«ng cÇn bÊt kú kÕt nèi nµo gi÷a c¸c nót m¹ng? ViÖc cã thªm c¸c kÕt nèi vµo m¹ng tho¹i nh− PSTN cã gi¸ trÞ g×? Nh− thùc tÕ ®· thÊy.Ch−¬ng 3. Khi hai ng−êi nãi chuyÖn qua kªnh tho¹i. Nh−ng lµm thÕ nµo ®Ó ng−êi nghe biÕt khi nµo ®Õn l−ît anh ta hay c« ta nãi? DÊu hiÖu th−êng lµ kho¶ng lÆng trong cuéc ®µm tho¹i. tøc lµ ½ s vµ ng−êi sö dông ®iÖn tho¹i th−êng c¶m thÊy tho¶i m¸i h¬n ®èi víi m¹ng tho¹i cã trÔ khø håi nhá so víi khi gÆp ph¶i kªnh tho¹i cã trÔ cao. kh¸c nhau ®«i chót vµ còng thay ®æi tõ nÒn v¨n ho¸ nµy tíi nÒn v¨n ho¸ kh¸c. C¸c m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh b¶o ®¶m ®é réng b¨ng tÇn tõ nguån tíi ®Ých trong suèt thêi gian cuéc gäi. §èi víi c¸c môc ®Ých tho¹i. Thªm vµo ®ã. vµ ng−êi nãi l¹i b¾t ®Çu nãi tiÕp. Tøc lµ mÆc dï mét kªnh cã thÓ dÔ dµng mang ©m thanh theo c¶ hai h−íng ë cïng mét thêi gian nh−ng hÇu hÕt mäi ng−êi ®Òu sÏ l¾ng nghe trong khi ng−êi kia nãi. §iÒu nµy rÊt khã chÞu vµ viÖc hiÓu ®−îc t¹i sao dÊu hiÖu trªn x¶y ra lµ rÊt quan träng v× c¸c hÖ thèng VoIP th−êng cã trÔ cao h¬n so víi PSTN. §ã lµ Internet vÉn ®ang ph¶i phÊn ®Êu ®Ó cã ®−îc c¸c ®Æc tÝnh mµ c¸c kh¸ch hµng PSTN ®ang cã. c¸c trÔ ph¶i ®ñ thÊp ®Ó tho¶ m·n ng−êi sö dông ®iÖn tho¹i v× hä trao ®æi th«ng tin theo thêi gian thùc. hä sö dông kªnh song c«ng hoµn toµn theo c¸ch b¸n song c«ng. m×nh ®o¸n lµ anh ta (hay c« ta) kh«ng cã g× ®Ó nãi c¶ do vËy m×nh sÏ tiÕp tôc nãi". Trong PSTN c¸c kªnh lµ biÓu hiÖn thùc sù cña c¸c ®é réng b¨ng tÇn dµnh riªng cho mét kÕt nèi hay mét cuéc gäi x¸c ®Þnh. ITU-T cho phÐp trÔ khø håi lµ 500 ms. TÊt nhiªn kho¶ng thêi gian nµy lµ kh«ng cè ®Þnh. Nhê c¸c kªnh nªn PSTN cã 2 yÕu tè c¬ b¶n ®Ó tèi −u ho¸ m¹ng cho c¸c øng dông tho¹i cÇn cho viÖc duy tr× chÊt l−îng. Trong cuéc ®µm tho¹i cña hÇu hÕt c¸c nÒn v¨n ho¸ th× kho¶ng thêi gian nµy vµo cì ¼ s. VËy t¹i sao kho¶ng nµy l¹i quan träng ®èi víi ©m thanh cã trÔ cao? Do trªn hÇu hÕt c¸c kªnh tho¹i vÖ tinh dùa trªn quü ®¹o ®Þa tÜnh (GEO) th× c¸c vÖ tinh ®i theo quü ®¹o dµi gÊp 10 lÇn ®−êng tíi mÆt tr¨ng (vµo kho¶ng 22000 dÆm). viÖc ®ã vÉn cã gi¸ trÞ. Tuy nhiªn trong PSTN c¸c kªnh kh«ng ph¶i lµ ¶o. kho¶ng lÆng ®−îc sö dông lµm tÝn hiÖu kÕt thóc "l−ît" hiÖn t¹i cña ng−êi nãi. Nh− ®· chØ ra ë trªn. vÝ dô nh− do yÕu tè v¨n ho¸ ng−êi ph−¬ng T©y th−êng thiÕu kiªn nhÉn nªn kho¶ng thêi gian nµy sÏ ng¾n h¬n. ChuyÓn m¹ch kªnh víi ®é réng b¨ng tÇn ®¶m b¶o vµ trÔ æn ®Þnh C¸c m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh cung cÊp "toµn bé b¨ng tÇn trong toµn bé thêi gian". NÕu nh− kho¶ng lÆng lµ ®ñ dµi th× ng−êi nghe sÏ biÕt r»ng m×nh cÇn ph¶i nãi. trÔ khø håi lµ 92 . Nã ®−îc g¸n kÌm víi kªnh. DÊu hiÖu cña c¸c kªnh tho¹i trÔ cao vÝ dô nh− c¸c kªnh ®−îc cÊp tõ vÖ tÝnh hay c¸c cuéc gäi ®iÖn tho¹i quèc tÕ lµ c¶ hai bªn nãi chuyÖn ®Òu nãi ë cïng mét thêi ®iÓm. NÕu nh− ng−êi nghe kh«ng nãi sau mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh th× ng−êi nãi sÏ nghÜ lµ: "å. V× lý do ®ã c¸c kÕt nèi th−êng ®−îc gäi lµ c¸c kÕt nèi ¶o trong c¸c m¹ng d÷ liÖu kh¸c bao gåm c¶ Internet. Cuéc gäi chØ lµ mét tõ ®−îc sö dông nh»m ngô ý kÕt nèi lµ trªn m¹ng tho¹i.

TrÔ truyÒn ë tèc ®é ¸nh s¸ng lµ vµo kho¶ng 240 ms vµ trÔ kh¸c kho¶ng 10 ms sinh ra tõ trÔ xö lý t¹i nót ngay trong vÖ tinh (c¸c vÖ tinh cò h¬n cã trÔ mét chiÒu vµo kho¶ng ½ s) nªn tæng céng trÔ lµ 250 ms hay ¼ s. trêi ®· s¸ng råi” th× ng−êi A (ng−êi nãi) ®· nghÜ: “M×nh ®o¸n lµ hä ch¼ng tr¶ lêi g× c¶.. H×nh 3-4. ta h·y xem H×nh 3-4. Trong hÇu hÕt c¸c quèc gia. Nh−ng tr−íc khi ng−êi B (ng−êi nghe) cã thÓ ®¸p tr¶: “õ.Ch−¬ng 3. Toµn bé vÊn ®Ò lµ sau khi ng−êi A kÕt thóc c©u nãi: “Trêi ®· s¸ng råi” th× sÏ mÊt ¼ s tr−íc khi ng−êi A nghe thÊy kho¶ng nghØ sau c©u nãi. NghÜ: Sao hä bÊt lÞch sù thÕ nhØ! M×nh kh«ng thÓ nãi ®−îc chót nµo c¶.. H×nh vÏ chØ ra hai ng−êi ®ang ®µm tho¹i trªn mét kªnh tho¹i cã trÔ cao. ChØ cã Brazil. Trong h×nh vÏ. Trung quèc vµ Nga lµ lín nh− vËy. Do vËy ng−êi A ®Ó tr¸nh cã kho¶ng lÆng kh«ng cÇn thiÕt. trêi ®· s¸ng råi” NghÜ: Sao hä bÊt lÞch sù thÕ nhØ! Hä cø chê m×nh nãi. Vµ n−íc Mü lµ mét trong nh÷ng quèc gia réng lín nhÊt thÕ giíi còng nh− cã mét m¹ng l−íi viÔn th«ng hiÖn ®¹i. vÝ dô cuéc tho¹i ®−îc cung cÊp qua vÖ tinh GEO. §ã lµ sù trïng hîp ngÉu nhiªn gi÷a trÔ vÖ tinh ¼ s vµ kho¶ng thêi gian t¹m ngõng vÒ mÆt t©m lý cña ng−êi nghe lµ ¼ s vµ do ®ã g©y ra mäi r¾c rèi. ThÕ th× m×nh l¹i tiÕp tôc nãi”. Ng−êi A Nãi: “Trêi ®· s¸ng råi” TrÔ 1/4 s Kªnh cña m¹ng cã trÔ cao (vÖ tinh GEO) Ng−êi B Qu¸ thêi gian tr¶ lêi 1/4 s NghÜ: Ch¾c hä ch¼ng nãi g× c¶ Nãi: “Anh cã nghe thÊy t«i nãi kh«ng?” Ng−êi nãi ngõng. R¾c rèi x¶y ra khi c¸c kªnh ©m thanh cã trÔ cao §Ó hiÓu ®−îc t¹i sao nh− vËy. H×nh vÏ chØ ra nh÷ng g× ®−îc nãi ra còng nh− nh÷ng g× ®−îc nghÜ trong ®Çu vµ nã kh«ng diÔn ®¹t cuéc ®µm tho¹i gi÷a hai ng−êi. Do ®iÖn tho¹i lµ song c«ng nªn c¸c tõ nãi trén lÉn trªn kªnh vµ c¶ hai nghe thÊy ng−êi kia trong khi anh ta (hay c« ta) vÉn ®ang nãi. Canada. TÊt nhiªn lµ ng−êi A nghÜ r»ng ng−êi nghe rÊt bÊt lÞch sù v× anh ta (hay c« ta) cø chê cho ®Õn khi ng−êi nãi tiÕp tôc míi nãi 93 . thêi gian ®i tõ trªn xuèng d−íi vµ c¸c ®−êng xiªn biÓu thÞ trÔ gi÷a thêi ®iÓm ng−êi nãi bËt ra mét tõ vµ ng−êi nghe nghe thÊy mét tõ. trÔ khi gäi PSTN trong n−íc th−êng lµ 10 ms hay bÐ h¬n. l¹i nãi tiÕp: “Anh cã nghe thÊy t«i nãi kh«ng?”. nh−ng ng−êi nghe vÉn nghe thÊy tiÕng nãi NghÜ: ®Õn l−ît cña m×nh! Nãi: “õ. Nh− vËy mÊt ¼ s cho ®−êng lªn vµ ¼ s cho ®−êng xuèng ®èi víi mét cuéc tho¹i.. ë cù ly ng¾n h¬n tøc lµ c¸c kªnh trªn mÆt ®Êt. c¸c ®−êng sÏ gÇn nh− n»m ngang bëi v× thËm chÝ c¶ c¸c cuéc gäi qua PSTN ë Mü hiÕm khi cã trÔ xuyªn suèt trªn 30 ms. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet xÊp xØ ¼ s.

Tuy nhiªn. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet cïng lóc.clumping). dispersion sÏ lµm thÊp giäng cña ng−êi nãi xuèng (nghe nh− bÞ ®au häng) vµ clumping sÏ lµm n©ng giäng cña ng−êi nãi lªn (nghe nh− giäng the thÐ). Thø nhÊt. C¸ch thø hai ®Ó PSTN cã ®−îc c¸c trÔ tho¹i thÊp vµ æn ®Þnh lµ s¾p xÕp kÕt nèi tho¹i (cuéc gäi) vµo mét ®−êng dÉn vËt lý cè ®Þnh qua m¹ng. Khi c¸c mÉu sè ®−îc chuyÓn ®æi trë l¹i thµnh ©m thanh t−¬ng tù.Ch−¬ng 3. NÕu tÊt c¶ c¸c bit ®Òu ®i theo cïng mét ®−êng dÉn th× viÖc ph©n ph¸t theo tr×nh tù sÏ ®−îc b¶o ®¶m vµ trÔ truyÒn ®−îc thiÕt lËp vµo lóc b¾t ®Çu cuéc gäi. §iÒu nµy lµm cho trÔ nhá h¬n nhiÒu trÔ truyÒn ®iÓn h×nh trªn mét kªnh tho¹i dµi vµ tÊt nhiªn c¸c kªnh ng¾n h¬n sÏ cã Ýt phÇn tö chuyÓn m¹ch h¬n. Mét phÇn tö chuyÓn m¹ch x¸c ®Þnh lµ mét thiÕt bÞ PSTN bÊt kú cã thÓ truyÒn nhiÒu ©m thanh 64 kb/s h¬n trªn mét kªnh. NÕu nh− trÔ kh¸c nhau h¬n vµi ms th× ©m thanh sÏ bÞ mÐo. §iÒu nµy cã thÓ tr¸i ng−îc víi Internet trong ®ã c¸c gãi IP cã thÓ ®−îc ®Þnh tuyÕn theo c¸c ®−êng dÉn kh¸c nhau gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn vµ do vËy t¹o ra c¸c trÔ xö lý t¹i nót kh¸c nhau (v× t¶i cña bé ®Þnh 94 . mét CO hiÖn ®¹i cã thÓ cã vµi phÇn tö chuyÓn m¹ch). Tøc lµ trÔ tho¹i kh«ng thÓ kh¸c nhau nhiÒu trong mét c©u nãi. §ã lµ ®iÒu t¹i sao mµ PSTN l¹i ®Þnh h−íng kÕt nèi. c¸c trÔ còng ph¶i æn ®Þnh. Kh«ng cã g× ng¹c nhiªn khi c¸c kªnh tho¹i quèc tÕ th−êng dïng c¸c kªnh c¸p quang ch«n ngÇm d−íi biÓn cã trÔ thÊp h¬n còng nh− lµ c¸c dÞch vô tho¹i vÖ tinh ®êi míi th−êng sö dông c¸c hÖ thèng quü ®¹o thÊp (LEO). c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i PSTN ph¶i cã thÓ dÞch chuyÓn thËt nhanh c¸c mÉu ©m thanh tíi c¸c cæng lèi vµo 64 kb/s råi ®i ®Õn c¸c cæng ra thÝch hîp. vÝ dô nh− hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i (thùc tÕ. Nãi chung hä th−êng chÊp nhËn trÔ nh− lµ mét phÇn ®−¬ng nhiªn cña hÖ thèng. Lµm thÕ nµo ®Ó PSTN cung cÊp c¸c trÔ thÊp vµ æn ®Þnh? Cã hai c¸ch chñ yÕu. Do vËy trÔ thÊp lµ cÇn thiÕt cho c¸c dÞch vô tho¹i trong tÊt c¶ c¸c n−íc ®· ph¸t triÓn cã hÖ thèng ®iÖn tho¹i sö dông m¹ng c¸p trªn mÆt ®Êt. sau ®ã vÉn ®−îc gi÷ nguyªn trong suèt cuéc gäi. Vµ ®ã lµ c¶m gi¸c chung cña c¶ hai bªn v× ng−êi B nghÜ r»ng ng−êi nãi qu¸ Ých kû khi nãi nhiÒu qu¸ lµm cho cho anh ta (hay c« ta) chØ ®−îc nghe. Do ®ã c¶ trÔ thÊp vµ trÔ æn ®Þnh ®Òu lµ c¸c phÇn tö c¬ b¶n cña kªnh tho¹i.75 ms. tøc lµ nhá h¬n ½ ms. Do ®ã c¸c kh¸c biÖt cña trÔ xö lý t¹i nót kh«ng lµm thay ®æi ®¸ng kÓ chÊt l−îng tho¹i. ITU-T ®Æt giíi h¹n trªn cho trÔ xö lý t¹i nót cña phÇn tö chuyÓn m¹ch lµ 450 µs. Trong mét cuéc gäi th«ng th−êng tõ bê biÓn nµy ®Õn bê biÓn kia ë Mü th× trÔ truyÒn c¸c bit trªn kªnh vµo kho¶ng 20 ms vµ cã thÓ cã kho¶ng 15 phÇn tö chuyÓn m¹ch trªn lé tr×nh cuéc gäi. Th«ng th−êng trÔ qua mét phÇn tö chuyÓn m¹ch hiÖn ®¹i nhá h¬n nhiÒu. TÊt nhiªn lµ ®èi víi nh÷ng ng−êi ch−a bao giê sö dông ®iÖn tho¹i kÐo d©y trªn mÆt ®Êt th× c¸c trÔ vÖ tinh GEO lµ kh«ng thµnh vÊn ®Ò. Tuy nhiªn trÔ tæng céng kh«ng ph¶i lµ tæng c¸c trÔ lµ 15x450 µs hay 6. NÕu nh− gi¶ sö r»ng ©m thanh t−¬ng tù ®−îc sè ho¸ trªn m¹ng th× ®iÒu nµy cã nghÜa lµ c¸c mÉu ©m thanh sÏ t¸ch xa nhau dÇn (®−îc gäi lµ ph©n t¸n dispersion) hoÆc gÇn nhau dÇn (®−îc gäi lµ co côm .

Tuy nhiªn nÕu nh− vËy th× cÇn ph¶i t×m ra c¸c ph−¬ng ph¸p kh¸c ®Ó cung cÊp c¸c trÔ thÊp vµ æn ®Þnh mµ ©m thanh yªu cÇu. ë cuèi c¸c ®−êng d©y truy nhËp th−êng chØ cã mét m¸y ®iÖn tho¹i. Cã mét ph−¬ng ph¸p kh¸c mµ PSTN th−êng sö dông ®Ó gi¸m s¸t trÔ. Gi¶ sö mét bé ®Öm lèi vµo ë hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i tiÕp nhËn kh«ng ph¶i 64000 bit trong mét gi©y mµ lµ 64020. §«i khi PSTN cã thÓ t¸i ®Þnh tuyÕn mét cuéc gäi vßng qua mét trung kÕ bÞ háng nh−ng ®iÒu nµy chØ lµ thiÕt lËp l¹i mét ®−êng dÉn míi cã trÔ nhá h¬n 60 ms. Toµn bé hÖ thèng ®ång bé m¹ng hiÖn cã chØ ®Ó ph©n phèi c¸c trÔ æn ®Þnh trªn PSTN . §©y còng lµ lý do mµ PSTN vÉn duy tr× tho¹i PCM tèc ®é bit cè ®Þnh 64 kb/s trong mét thêi gian kh¸ dµi. TÊt nhiªn. M¸y ®iÖn tho¹i lµ tµi s¶n cña c«ng ty ®iÖn tho¹i vµ ®−îc thuª trªn c¬ së hµng th¸ng tõ c«ng ty ®iÖn tho¹i ®Þa ph−¬ng. mét c¸ch rÊt ®¬n gi¶n vµ hiÖu qu¶ nhê viÖc ®Õm c¸c bit. vÝ dô nh− kªnh DS-0 64 kb/s. Còng nh− vËy.mét hÖ thèng hoµn toµn kh«ng cã kh¶ n¨ng phôc vô ®−îc sù ®ét biÕn cña l−u l−îng. §iÒu nµy cã nghÜa lµ ®ång hå cña hÖ thèng chuyÓn m¹ch t¹i phÝa göi cña kªnh lµ ch¹y nhanh h¬n dù ®Þnh vµ viÖc ®iÒu chØnh cÇn ®−îc thùc hiÖn tr−íc khi bé ®Öm bÞ trµn vµ c¸c bit ©m thanh bÞ mÊt. GhÐp kªnh t−¬ng tù TÊt c¶ c¸c kªnh tho¹i trong PSTN th−êng b¾t ®Çu vµ kÕt thóc t¹i c¸c ®−êng d©y truy nhËp riªng lÎ. Chó ý r»ng ë thêi ®iÓm ®ã còng kh«ng cã s½n c¸c m¸y ®iÖn tho¹i ®Ó b¸n. æn ®Þnh ®−îc thiÕt lËp víi trÔ míi th× cuéc ®µm tho¹i cã thÓ ®−îc tiÕp tôc nh− tr−íc. C¸c trÔ Internet cã thÓ kh¸c nhau rÊt nhiÒu. Vµ chi phÝ cø ph¶i tr¶ m·i theo thêi gian chø kh«ng ph¶i lµ tr¶ hÕt mét lÇn. C¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ®Þa ph−¬ng th−êng xuyªn kiÓm tra t×m c¸c m¸y ®iÖn tho¹i bÊt 95 . C¸c biÕn ®æi vÒ trÔ cã thÓ ®−îc ph¸t hiÖn trong tho¹i tèc ®é bit kh«ng ®æi (CBR). ViÖc chØ cã mét m¸y ®iÖn tho¹i bëi v× cho ®Õn cuèi thËp kû 60 m¸y ®iÖn tho¹i vÉn kh«ng thuéc së h÷u cña kh¸ch hµng. NÕu ai muèn cã mét m¸y ®iÖn tho¹i thø hai th× chiÕc m¸y nµy còng ph¶i tr¶ tiÒn hµng th¸ng. Mäi ng−êi sÏ cã th«ng b¸o vÒ viÖc t¹m ngõng ®µm tho¹i nh−ng khi cã mét ®−êng dÉn míi.Ch−¬ng 3. nÕu ©m thanh ®· sè ho¸ ®−îc ®ãng gãi th× Internet sÏ lµ mét m¹ng thÝch hîp cho viÖc ph©n ph¸t c¸c gãi IP. Mäi ng−êi bÞ lõa dèi vµ m¾c tíi m¸y ®iÖn tho¹i thø hai thËm chÝ thø ba mµ vÉn kh«ng cã ®−îc cuéc tho¹i cña c«ng ty ®iÖn tho¹i ®Þa ph−¬ng. kh«ng cã Internet chuyÓn m¹ch gãi trong khi m¹ng Internet l¹i kh«ng cã c¸c luång bit tèc ®é kh«ng ®æi. 63950 bit cã thÓ ®−îc ®Õm vµ chØ ra r»ng ®ång hå cña hÖ thèng chuyÓn m¹ch t¹i phÝa göi cña kªnh chËm h¬n dù kiÕn vµ viÖc ®iÒu chØnh cÇn ®−îc thùc hiÖn tr−íc khi bé ®Öm kh«ng thÓ bÞ lÊp ®Çy vµ c¸c bit ©m thanh bÞ mÊt do kh«ng cã bit nµo ®−îc göi ®i. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet tuyÕn kh¸c nhau) vµ c¸c trÔ truyÒn kh¸c nhau (v× sö dông c¸c ®−êng dÉn vËt lý kh¸c nhau). C¬ chÕ ®iÒu chØnh ®ång hå b»ng c¸ch ®Õm bit ®¬n gi¶n nµy lµ mét lý do cho viÖc tån t¹i cña tho¹i PCM 64 kb/s trong khi cã c¸c ph−¬ng ph¸p míi kh¸c xuÊt hiÖn vµ lµ mét lý do quan träng cho viÖc sö dông tho¹i CBR. thËm chÝ t¹i c¸c tèc ®é bit thÊp h¬n nh− 13 hoÆc 8 kb/s.

Do vËy c¸c cuéc gäi ®ang thùc hiÖn th−êng ®−îc ghÐp kªnh vµo c¸c trung kÕ dung l−îng cao h¬n. 96 . mét khi kªnh tho¹i t×m ®−îc tæng ®µi trung t©m th× nã thùc hiÖn mét c¸ch v« thøc ®Ó chiÕm ®−îc ®«i d©y riªng biÖt cho cuéc gäi mµ tæng ®µi trung t©m cã thÓ thùc hiÖn ®−îc. Do viÖc ghÐp kªnh ph©n chia theo tÇn sè (FDM) hiÖu qu¶ h¬n ®èi víi c¸c cuéc ®µm tho¹i t−¬ng tù nªn c¸c kªnh tho¹i ®−îc kÕt hîp vµo mét hÖ thèng ghÐp kªnh t−¬ng tù FDM. Sau ®ã cã hai hÖ thèng ghÐp kªnh vi ba cù ly ng¾n kh¸c nhau. Do vËy hÖ thèng vi ba cù ly ng¾n cã thÓ ®Æt ë bÊt kú n¬i nµo víi kho¶ng c¸ch tõ 5 tíi 250 dÆm. cÇn thiÕt ph¶i cã c¸c thiÕt bÞ tr¹m lÆp. C¸c kªnh N-carier nèi bÊt kú kho¶ng c¸ch nµo tõ 5 ®Õn 250 dÆm nh−ng hÇu hÕt th−êng ®−îc sö dông ®Ó kÕt nèi tæng ®µi trung t©m tíi c¸c tæng ®µi l©n cËn. ThiÕt bÞ N-1 (®−a ra n¨m 1950) vµ N-2 ghÐp 12 kªnh tho¹i thµnh 2 ®«i d©y xo¾n gièng víi c¸c ®«i d©y ®−îc sö dông trªn m¹ch vßng néi h¹t. hai thiÕt bÞ thu vµ ph¸t hai ®Çu ph¶i n»m trªn mét ®−êng kh«ng bÞ ch¾n (nh×n thÊy nhau ®−îc. C¸c hÖ thèng vi ba lµ c¸c hÖ thèng truyÒn dÉn ho¹t ®éng trong gi¶i tÇn sè v« tuyÕn. Mäi ng−êi nhanh chãng häc ®−îc c¸ch lµm thÕ nµo ®Ó huû bá m¹ch chu«ng nh»m tr¸nh cho c¸c m¸y ®iÖn tho¹i bÊt hîp ph¸p khái ®æ chu«ng nh−ng ®iÒu nµy l¹i lµm ¶nh h−ëng ®Õn viÖc sö dông ®iÖn tho¹i khi cã cuéc gäi ®Õn. Chó ý r»ng cho ®Õn thËp kû 60. nh−ng c¸c hÖ thèng nµy cã thÓ nèi 10 chÆng lÆp vµ më réng cù ly tíi 25 dÆm.Ch−¬ng 3. giäng nãi ®−îc t¶i ®i hoµn toµn theo d¹ng t−¬ng tù. C¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i kh¸c cã thÓ cã c¸c ph−¬ng ph¸p riªng nh−ng hÇu hÕt ®Òu theo d¹ng ph©n cÊp cña Bell. vÝ dô nh− kÕt nèi qua c¸c con s«ng lín. C¸c hÖ thèng vi ba cù ly ng¾n th−êng ®−îc sö dông ®Ó truyÒn t¶i l−u l−îng tho¹i gi÷a c¸c tæng ®µi chuyÓn tiÕp hay c¸c tæng ®µi toll ë nh÷ng n¬i mµ viÖc sö dông c¸c ®−êng d©y trªn mÆt ®Êt sÏ rÊt tèn kÐm. BÊt kú mét dÊu hiÖu chu«ng l¹ nµo biÓu hiÖn qua sôt ¸p qu¸ møc th× c«ng ty ®iÖn tho¹i sÏ c¾t ®iÖn tho¹i hoÆc b¾t ®Çu thu phÝ hµng th¸ng. Sau ®ã. Trong bÊt kú tr−êng hîp nµo th× chØ mét cuéc gäi ®iÖn tho¹i t¹i mét thêi ®iÓm ®−îc thùc hiÖn trªn mét ®−êng d©y truy nhËp xo¾n ®«i vµ ®©y lµ b¶n chÊt cña chuyÓn m¹ch kªnh. HÖ thèng ghÐp kªnh t−¬ng tù b¾t ®Çu víi N-carrier lµ mét hÖ thèng nhiÒu ®«i d©y phôc vô cho c¸c nhu cÇu truyÒn dÉn néi h¹t. Tuy nhiªn. v× vËy nã cßn cã tªn lµ hÖ thèng LOS). nÕu kho¶ng c¸ch gi÷a chóng qu¸ xa. PhÇn nµy m« t¶ c¸c hÖ thèng ghÐp kªnh t−¬ng tù ®−îc sö dông trong Bell System. MÆc dï cã tªn gäi lµ cù ly ng¾n vµ c¸c th¸p lÆp th−êng chØ c¸ch nhau 5 dÆm hay xa h¬n mét chót. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet hîp ph¸p b»ng viÖc göi ®i ®iÖn ¸p chu«ng trªn ®−êng d©y truy nhËp råi sau ®ã ®o sôt ¸p. C¸c cÊp thÊp h¬n cña hÖ thèng sö dông nhiÒu ®«i d©y ®ång xo¾n ®«i trong khi c¸c cÊp cao h¬n sö dông c¸p ®ång trôc hay c¸c ®µi vi ba nh»m cung cÊp ®é réng b¨ng tÇn cùc lín cho c¸c hÖ thèng truyÒn dÉn. tíi tæng ®µi chuyÓn tiÕp néi h¹t hay tíi c¸c tæng ®µi toll cù ly xa gÇn nhÊt. thiÕt bÞ N-3 (1964) vµ N-4 (1979) nh©n ®«i dung l−îng thµnh 24 kªnh tho¹i trong khi l¹i cã kÝch th−íc bÐ h¬n vµ tiªu thô nguån Ýt h¬n mÆc dï vÉn lµ d¹ng t−¬ng tù. ®¬n gi¶n lµ v× nh÷ng g× Bell System ®· sö dông ®Òu trë thµnh tiªu chuÈn.

H×nh 3-3 chØ ra hä L-carrier xÕp theo thêi ®iÓm ®−îc ®−a vµo sö dông vµ tæng sè kªnh tho¹i trong mét d©y c¸p. Cuba vµo n¨m 1950. HÖ thèng TH-1 mang 10800 kªnh tho¹i. L-carrier cã tõ n¨m 1941 nh−ng m·i ®Õn n¨m 1946 míi ®−îc triÓn khai. mét sè sîi c¸p ®ång trôc cã thÓ ®−îc nhãm víi nhau thµnh c¸c èng ®Ó ghÐp kªnh mét sè l−îng lín kªnh tho¹i l¹i víi nhau. C¸c hÖ thèng 11-GHz bao gåm TL-A2 t¶i ®−îc 6000 kªnh tho¹i vµ TN-1 cã thÓ cã 19800 hoÆc 25200 kªnh tho¹i. Cø 10 èng dµnh cho c¸c kªnh tho¹i theo mçi h−íng vµ 2 èng cßn l¹i dµnh cho môc ®Ých b¶o vÖ. Hä L-carrier t−¬ng tù C¸c sîi c¸p ®ång trôc d−íi ®¸y biÓn ®−îc sö dông cho th«ng tin tho¹i quèc tÕ. Cã c¸c hÖ thèng 4Ghz (hä TD) vµ 6-GHz (hä TH vµ AR6A) ®−îc ph¸t triÓn gi÷a n¨m 1950 vµ 1983. Florida tíi Havanna. hÖ thèng TH-2 cã 97 . C¸p ®ång trôc t−¬ng tù víi c¸p ®−îc sö dông ngµy nay trong c¸c hÖ thèng truyÒn h×nh c¸p vµ c¸c m¹ng LAN Ethernet nh−ng hoµn toµn kh¸c vÒ ®Æc tÝnh ®iÖn còng nh− vÒ mÆt tÇn sè ®−îc sö dông. ®¸ng kÓ nhÊt lµ hÖ thèng L-carrier. Vµo ®Çu thËp kû 80. Do vËy mçi sîi c¸p ®ång trôc mang ®−îc 13200 kªnh tho¹i. Vµo n¨m 1976. §iÒu ®¸ng chó ý lµ kh«ng cã thiÕt bÞ L-2. viÖc triÓn khai c¶ hai lo¹i hÖ thèng 11-GHz bÞ ngõng v× b¨ng tÇn tiªu thô nhiÒu h¬n thùc tÕ cÇn thiÕt ®èi víi sè c¸c kªnh tho¹i ®−îc mang trªn hÖ thèng. Còng cã c¸c ph−¬ng ph¸p ghÐp kªnh t−¬ng tù cho ®−êng d©y trªn mÆt ®Êt dùa trªn c¸p ®ång trôc. Mçi d©y c¸p cã thÓ cã nhiÒu sîi c¸p ®ång trôc bªn trong. tªn gäi ®Ó m« t¶ môc ®Ých cña hÖ thèng chø kh«ng ph¶i chiÒu dµi kÕt nèi. C¸c hÖ thèng TD mang tõ 2400 tíi 19800 kªnh tho¹i phô thuéc vµo n¨m ra ®êi. C¸c d©y c¸p v−ît §¹i T©y d−¬ng tõ n−íc Mü tíi ch©u ¢u ®−îc l¾p ®Æt cø 6 n¨m 1 lÇn ®Ó duy tr× tèc ®é ph¸t triÓn l−u l−îng tho¹i gi÷a Mü vµ ch©u ¢u. Mét lÇn n÷a. HÖ thèng L-1 ®Çu tiªn chØ t¶i ®−îc 1800 kªnh tho¹i nh−ng hÖ thèng L-5E ra ®êi n¨m 1978 mang 132000 kªnh tho¹i trªn 22 èng. c¸c d©y c¸p ®ång trôc cã thÓ mang ®−îc 4000 kªnh tho¹i qua B¾c §¹i T©y d−¬ng. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet C¸c hÖ thèng 6-GHz bao gåm TM-2 t¶i ®−îc 8400 kªnh tho¹i vµ TM-2A t¶i ®−îc 12600 kªnh tho¹i. Trong L-carrier. C¸c luång L-carrier cã thÓ ng¾n cì 1 dÆm hoÆc dµi cì 150 dÆm. §iÒu nµy nãi lªn ®é réng b¨ng rÊt lín víi c¸c hÖ thèng vi ba nµy.Ch−¬ng 3. Mét lo¹i thiÕt bÞ truyÒn dÉn t−¬ng tù n÷a ®¸ng ®−îc nãi ®Õn ë ®©y lµ vi ba t−¬ng tù cù ly xa. Nã ®−îc b¾t ®Çu sö dông víi 24 kªnh tho¹i trªn 2 sîi c¸p ®ång trôc tõ Key West. Lo¹i L-Carrier L-1 L-3 L-4 L-5 L-5E N¨m ®−a vµo sö dông 1946 (1941) 1953 1967 1974 1978 Sè l−îng kªnh tho¹i 1800 9300 32400 108000 132000 B¶ng 3-2. mÆc dï c¸c bé lÆp vi ba cù ly xa cã thÓ c¸ch nhau gÇn 20 dÆm vµ 30 dÆm lµ chuyÖn b×nh th−êng.

vÖ tinh Telstar mang tæng céng 12 kªnh tho¹i vµo quü ®¹o thÊp cña tr¸i ®Êt nh−ng Ýt nhÊt th× vÖ tinh nµy lµ mét hÖ thèng ho¹t ®éng ®· tiÕp nhËn vµ ph¸t l¹i c¸c kªnh tho¹i qua mét hÖ thèng tiÕp sãng. Khèi ghÐp kªnh tho¹i t−¬ng tù c¬ b¶n lµ mét nhãm (group) 12 kªnh tho¹i. C¸c m« t¶ trªn lµ nãi vÒ c¸c hÖ thèng ghÐp kªnh vËt lý. Vµo n¨m 1962. Cuèi cïng. tÊt nhiªn c¸c vÖ tinh c¸ nh©n vµ quèc tÕ mang ®−îc 21000 kªnh tho¹i hay kªnh truyÒn h×nh hoÆc lín h¬n. Do vËy viÖc t¶i c¸c kªnh tho¹i lµ kh«ng ®−îc quan t©m vÒ mÆt vËt lý mµ chØ quan t©m ®Õn viÖc tæ chøc chóng thµnh c¸c nhãm logic nh− trªn. C¸c hÖ thèng vÖ tinh vÒ c¬ b¶n th−êng cã g¾n c¸c ®Üa vi ba cùc lín trªn bÇu trêi. Nãi c¸ch kh¸c. Chó ý r»ng trong thùc tÕ. C¸c supergroup cã thÓ ®−îc gäi lµ cÊp ghÐp kªnh trung gian v× sù tån t¹i kh¸i niÖm cña chóng vµ c¸c cÊp ghÐp kªnh dùa trªn phÇn cøng ®−îc gäi lµ c¸c cÊp hÖ thèng. Kh«ng cã nhiÒu cÊp mang cïng mét sè l−îng kªnh tho¹i lµm cho c¸c kÕt nèi quèc tÕ cã lîi h¬n. 5 siªu nhãm t¹o thµnh mét nhãm chñ (mastergroup) cã 600 kªnh tho¹i. kh«ng gièng nh− c¸c vÖ tinh ®Þa tÜnh ngµy nay ®øng yªn so víi ®−êng xÝch ®¹o cña tr¸i ®Êt. Telstar còng dÞch chuyÓn trªn bÇu trêi vµ h¹n chÕ viÖc sö dông nã chØ cho c¸c cuéc gäi ®iÖn tho¹i ®−êng dµi. Vµ mÆc dï gi÷a c¸c phiªn b¶n cña Mü vµ quèc tÕ cã kh¸c nhau chót Ýt nh−ng viÖc tæ chøc c¸c nhãm rÊt gièng nhau. ViÖc ph©n chia nµy th−êng ®−îc sö dông trong t×nh huèng truyÒn dÉn quèc tÕ lµ n¬i mµ c¸c hÖ thèng chuyÓn t¶i cña quèc gia kh¸c nhau cÇn ph¶i ®−îc kÕt nèi víi nhau. Ngµy nay. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet 12600 kªnh tho¹i. VC biÓu thÞ sè c¸c kªnh tho¹i ®−îc hç trî t¹i mçi cÊp. ®Ó phôc vô cho c¸c môc ®Ých ghÐp kªnh th× hÖ thèng ph©n cÊp t−¬ng tù ®−îc chia thµnh 2 cÊp kh«ng liªn quan ®Õn c¸c ph−¬ng tiÖn vËt lý trung gian vµ dung l−îng ghÐp kªnh mµ t¹i ®ã c¸c cÊp nµy ®−îc ¸p dông. Echo I lµ mét khinh khÝ cÇu lín. 98 . hÖ thèng TH-3 cã 16800 kªnh tho¹i vµ hÖ thèng AR6A cã 42000 kªnh tho¹i. kh«ng cã phÇn cøng ghÐp kªnh thùc sù mang ®−îc mét supergroup 60 kªnh tho¹i trªn c¸p ®ång trôc. Mét b»ng chøng cho sù ho¹t ®éng cña vÖ tinh lµ thiÕt bÞ Echo I b¾t ®Çu sö dông n¨m 1961. c¸c cÊp ph©n theo nhãm ®−îc s¾p xÕp thµnh c¸c hÖ thèng chuyÓn t¶i ®−îc ghÐp kªnh vËt lý thùc sù. B¶ng 3-3 chØ ra c¸c cÊp cña hÖ thèng ph©n cÊp t−¬ng tù.Ch−¬ng 3. s¸ng bãng ®−îc thæi phång lªn råi ®−a vµo quü ®¹o vµ ®−îc sö dông cho c¸c tÝn hiÖu ®−êng lªn vµ ®−êng xuèng gi÷a c¸c tr¹m mÆt ®Êt. ITU-T ®Þnh nghÜa 10 nhãm hîp thµnh mét siªu nhãm (supergroup) víi 120 kªnh tho¹i nh−ng ë Mü mét siªu nhãm chØ cã 60 kªnh tho¹i. ë Mü. Tuy nhiªn. vi ba hay bÊt cø lo¹i nµo kh¸c. trong khi ®ã trªn b×nh diÖn quèc tÕ th× cÊp cao nhÊt ®−îc gäi lµ siªu nhãm chñ (supermastergroup) cã 1800 kªnh tho¹i (3 mastergroup). cÊp kÕ tiÕp lµ nhãm chÝnh (jumbogroup) cã 3600 kªnh tho¹i (gåm 6 mastergroup). c¸c vÖ tinh th−êng ®−îc sö dông thay cho c¸p ®ång trôc ngÇm d−íi biÓn cho môc ®Ých th«ng tin quèc tÕ.

GhÐp kªnh sè ®−îc ®−a ra vµo n¨m 1962 khi AT&T giíi thiÖu thµnh c«ng hÖ thèng ghÐp kªnh sè T-1.341 (5 supergroup) Supermastergroup cña ITU-T 1800 2400 G. Vµo n¨m 1962 c¸c thiÕt bÞ ®Çu cuèi ghÐp kªnh sè (c¸c bé ph¸t vµ thu) ®· cã gi¸ thµnh Ýt h¬n so víi thiÕt bÞ ®Çu cuèi ghÐp kªnh t−¬ng tù vµ cã c¸c ®Æc tÝnh ho¹t ®éng tèt h¬n so víi c¸c hÖ thèng t−¬ng tù lu«n cã nhiÔu bÞ khuÕch ®¹i ®i cïng víi tÝn hiÖu tho¹i (vÝ dô ©m thanh nghe ®−îc tèt h¬n).332/G.345 (45 supergroup) AR6A G.344/G.346 (60 supergroup) L-5 L-5E G. lµ c¸c hÖ thèng “chiÕm toµn bé b¨ng th«ng trong suèt thêi gian”. 99 . nh−ng bé phËn c¬ b¶n cña ghÐp kªnh t−¬ng tù lµ kªnh tho¹i vµ bé phËn c¬ b¶n cña ghÐp kªnh sè lµ c¸c luång bit tuÇn tù DS-0 64-kb/s.Ch−¬ng 3.343 (15 supergroup) G. hÇu hÕt c¸c hÖ thèng ghÐp kªnh t−¬ng tù ®· ®−îc chuyÓn ®æi thµnh c¸c hÖ thèng ghÐp kªnh sè vµ toµn bé c¸c hÖ thèng ghÐp kªnh míi ®−îc l¾p ®Æt trong PSTN ®Òu lµ c¸c hÖ thèng sè. Tuy nhiªn.344 (20 supergroup) Jumbogroup cña Mü 3600 5400 6000 7200 10800 13200 21600 L-4 G. Bëi v× gi¸ thµnh l¾p ®Æt ®«i d©y c¸p gia t¨ng vµ gi¸ thµnh thiÕt bÞ ghÐp kªnh sè gi¶m xuèng theo gi¸ thµnh cña thiÕt bÞ sè nªn T-1 cµng cã hiÖu qu¶ vÒ gi¸ thµnh ë c¸c cù ly cµng ng¾n so víi c¸c trung kÕ t−¬ng tù. kh«ng chØ v× c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i hµng n¨m chØ ®−îc phÐp thay thÕ mét sè thiÕt bÞ nhÊt ®Þnh mµ cßn do thêi gian sö dông nãi chung cña thiÕt bÞ lµ kho¶ng tõ 30 ®Õn 40 n¨m. Do vËy c¸c hÖ thèng ghÐp kªnh t−¬ng tù ®−îc l¾p ®Æt n¨m 1980 vÉn cã thÓ ®−îc tiÕp tôc sö dông. C¶ hai lo¹i trªn vÉn lµ chuyÓn m¹ch kªnh. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet Tªn Group Supergroup cña Mü Supergroup cña ITU-T Mastergroup Sè kªnh tho¹i 12 60 120 600 1200 CÊp thiÕt bÞ cña Mü N-Carrier CÊp thiÕt bÞ cña ITU-T L-1 TD TH/L-3 G.333 (180 supergroup) B¶ng 3-3. T1 lµ cÊp ®Çu tiªn cña toµn bé hÖ thèng ph©n cÊp sè trong ®ã viÖc ghÐp c¸c kªnh tho¹i kh«ng ph¶i víi b¨ng th«ng tho¹i t−¬ng tù lµ 4 kHz sö dông ghÐp kªnh ph©n chia tÇn sè (FDM) mµ lµ c¸c kªnh tho¹i ®−îc sè ho¸ ë tèc ®é 64 kb/s sö dông ghÐp kªnh ph©n chia thêi gian (TDM). HÖ thèng ph©n cÊp t−¬ng tù theo group GhÐp kªnh sè GhÐp kªnh t−¬ng tù vÉn ®−îc sö dông trong PSTN.

Gi¸ trÞ nµy n»m d−íi ng−ìng c¶m nhËn cña con ng−êi vµ nhanh h¬n rÊt nhiÒu tèc ®é nh¸y m¾t th−êng x¶y ra trong 1/10 s hay 100 ms tøc lµ 100. §èi víi c¸c øng dông tho¹i.5 Mb/s. Bëi vËy tõng khung T-1 193-bit ®−îc göi ®i trong 1/8000 gi©y hay lµ cø 125 µs l¹i göi mét khung. §iÒu ®ã cho phÐp tèc ®é truyÒn sè cña T-1 lµ 1536 Mb/s (24x64 kb/s) vµ cã 8 kb/s cho mµo ®Çu do vËy tèc ®é ®−êng d©y tæng céng trªn T-1 lµ 1544 Mb/s. §ã lµ bëi v× nhiÒu lóc 8 bit cña tõng kªnh DS-0 ®−îc thiÕt bÞ T-1 sö dông cho c¸c chøc n¨ng kh¸c víi viÖc truyÒn bit. VÝ dô. kh«ng ph¶i cø 8 bit nµo cña c¸c kªnh trong tõng khung T-1 còng bÞ “c−íp” nh−ng v× chØ cã nhµ khai th¸c biÕt ®−îc khi nµo th× bit ®−îc sö dông hay bÞ “c−íp” nªn kh¸ch hµng kh«ng cã lùa chän cho viÖc tr¸nh bÞ sö dông 8 bit trong tõng kªnh DS-0. ph¸t vµ c¸c bé lÆp th−êng c¸ch nhau 6000 ft. hay thùc tÕ lµ 1544 Mb/s (193 x 8000) ®Ó duy tr× ho¹t ®éng. DS-1 mang 24 kªnh DS-0 64kb/s trªn 2 ®«i d©y ®ång. NÕu nh− c¸c bit bÞ “c−íp” th× néi dung ®óng cña 8 bit bÞ ph¸ huû vµ kh«ng thÓ kh«i phôc ®−îc. HiÖn nay. Do vËy. Tæ chøc cña c¸c bit göi trªn hÖ thèng vËt lý T-1 ®−îc ®Þnh nghÜa lµ cÊu tróc khung DS-1. Mét luång T-1 cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó t¶i c¸c kªnh tho¹i ®−îc sè ho¸ hay c¸c luång bit tuÇn tù tõ m¸y tÝnh trong bÊt kú mét kÕt hîp nµo.000 µs. cã c¸c tÝnh n¨ng kü thuËt cña bé thu. trong kho¶ng thêi gian t¸c ®éng ®ã th× bé ph¸t T-1 ®· göi ®i ®−îc 4 khung trªn mét luång T-1. T-1 lµ mét hÖ thèng truyÒn dÉn vËt lý bao gåm hai cÆp d©y ®ång trÇn xo¾n ®«i. MÆc dï c¸c kªnh tho¹i ho¹t ®éng trªn luång T-1 ë tèc ®é 64 kb/s nh−ng d÷ liÖu tuÇn tù th−êng bÞ giíi h¹n ë tèc ®é 56 kb/s hay lµ 7/8 tèc ®é kªnh DS-0 64-kb/s. Do ®ã 24 kªnh sÏ gãi ®−îc 192 bit (24x8 bit) trong mçi khung T-1. viÖc “bÞ mÊt” ®i c¸c bit nµy kh«ng thÓ hiÖn râ nh−ng tÊt nhiªn. Bit thø 193 cã tªn lµ bit khung (framing bit) ®−îc bæ sung vµo mçi khung c¬ b¶n nh»m cho phÐp c¸c bé thu thùc hiÖn ®ång bé t¹i c¸c ranh giíi cña khung ®Õn. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet VÒ mÆt kü thuËt. c¸c m¸y tÝnh sÏ tin r»ng tÊt c¶ c¸c bit mµ chóng göi ®i trªn kªnh DS-0 ®−îc ph©n ph¸t chÝnh x¸c. th−êng ®−îc lµm trßn lµ 1. nh÷ng ng−êi ch¬i g«n trªn thùc tÕ cã thÓ cã tÇm nh×n xa tèt nhÊt theo tèc ®é khung T-1. Mét c¸ch kh¸c ®Ó biÕt ®−îc tèc ®é ®−êng d©y cña T-1 lµ biÕt r»ng 24 kªnh tho¹i sè ph¸t ®i theo d¹ng 8 bit vµ ®−îc lÊy mÉu 8000 lÇn mét gi©y (®©y chÝnh lµ nguån gèc cña tèc ®é 64 kb/s). mét bé ghÐp kªnh T-1 cã thÓ mang 12 cuéc ®µm tho¹i tõ mét PBX tíi mét PBX kh¸c ®Æt t¹i mét chç kh¸c víi cïng mét c¬ cÊu. ThËt lµ kú l¹. V× cã 8000 mÉu trªn mét gi©y trong mçi kªnh sè nªn luång T-1 ph¶i vËn hµnh ë tèc ®é 1536 Mb/s (192 bit x 8000 lÇn trªn 1 gi©y).Ch−¬ng 3. Thùc tÕ cã 4 môc ®Ých sö dông ®èi víi 8 bit bÞ “c−íp” nµy. vµ t¹i cïng mét thêi ®iÓm liªn kÕt 12 bé ®Þnh tuyÕn qua mét toµ nhµ tíi vÞ trÝ kh¸c víi tèc ®é 64 kb/s. Tuy nhiªn mét trong sè ®ã chØ ®−îc yªu cÇu khi kªnh DS-0 ®−îc sö dông cho c¸c trung 100 . Mét tiÕng ®éng khÏ cña c©y gËy ch¬i g«n t¸c ®éng vµo qu¶ bãng n»m trong giíi h¹n c¶m nhËn cña con ng−êi dµi kho¶ng 1/2 ms hay 500 µs.

thay v× viÖc sö dông m· l−ìng cùc AMI th× bé ph¸t. C¸c bit cã thÓ vÉn ®−îc göi ®i nh−ng sÏ kh«ng cã ý nghÜa khi tiÕp tôc vËn hµnh nÕu nh− cã mét ®«i d©y kh«ng ho¹t ®éng ®óng chøc n¨ng. §«i khi B8ZS ®−îc dïng kh¸c víi m· AMI nh−ng B8ZS lµ c¸ch tèt nhÊt dùa theo ®Æc ®iÓm cña AMI. M· ®−êng d©y E-1 kh«ng ph¶i lµ m· l−ìng cùc AMI vµ kªnh ®ång bé ®Æc biÖt tr¸nh viÖc ph¶i quan t©m ®Õn mËt 101 . MÆt kh¸c. Cho c¸c b¶n tin b¶o d−ìng M· ®−êng d©y T-1 lµ m· l−ìng cùc AMI thÓ hiÖn c¸c bit 0 t−¬ng øng víi kh«ng cã ®iÖn ¸p trªn ®−êng d©y. TÊt nhiªn ph−¬ng ph¸p nµy kh«ng ®−îc sö dông ®Ó ph¹t ng−êi sö dông d÷ liÖu. Ph−¬ng ph¸p trªn chØ ®−îc b¾t ®Çu ®−îc sö dông khi T-1 dµnh riªng cho truyÒn dÉn ©m thanh vµ tiÕp tôc ®−îc sö dông khi T-1 b¾t ®Çu ®−îc b¸n cho c¸c môc ®Ých d÷ liÖu vµo ®Çu thËp kû 80. Mét kªnh b¸o hiÖu ®Æc biÖt ®−îc sö dông trong E-1 do ®ã b¸o hiÖu bit bÞ "c−íp" lµ kh«ng cÇn thiÕt.Ch−¬ng 3. NÕu nh− luång T-1 cho phÐp ng−êi sö dông d÷ liÖu sö dông hÕt tèc ®é kªnh DS-0 64-kb/s. §Ó b¸o hiÖu c¶nh b¸o mµu vµng cho bé ph¸t 3. NÕu cã qu¸ nhiÒu bit 0 xuÊt hiÖn nh− trong tr−êng hîp khi c¸c kªnh DS-0 kÒ nhau mang c¸c bit cña m¸y tÝnh th× bé nhËn cã thÓ mÊt ®ång bé khung (“chØ cã 30 bit 0 hay lµ 29? hay cã thÓ lµ 31?”). c¸c nh©n viªn kü thuËt cã thÓ sö dông bit thø 8 trong c¸c kªnh ®Ó b¸o hiÖu cho thiÕt bÞ T-1 thùc hiÖn viÖc chÈn ®o¸n. do vËy viÖc xö lý b¶n tin c¶nh b¸o mµu vµng còng nh− b¶o d−ìng lµ kh¸ dÔ dµng. mét d¹ng khung T-1 kh¸c gäi lµ siªu khung T-1 më réng (ESF) ®−îc sö dông ®Ó huû bá c¸c b¶n tin c¶nh b¸o mµu vµng vµ b¶n tin b¶o d−ìng khái c¸c kªnh sau ®ã ®Æt chóng vµo mÉu bit cña khung thø 193 trong 24 khung T-1 liªn tiÕp. Thø hai. C¶nh b¸o mµu vµng x¶y ra khi bé thu T-1 mÊt toµn bé tÝn hiÖu vµo. Do vËy nÕu c¸c bit m¸y tÝnh vÉn ®−îc gñi ®i th× chóng sÏ bÞ thiÕt bÞ tiÕp nhËn huû bá. §iÒu nµy gi¶i quyÕt vÊn ®Ò mËt ®é bit 1. thu vµ tÊt c¶ c¸c bé lÆp còng nh− thiÕt bÞ kh¸c n»m gi÷a chóng ph¶i sö dông m· ®−êng d©y thay thÕ gi¸ trÞ 0 nhÞ ph©n thø 8 (B8ZS). Ba môc ®Ých cßn l¹i sö dông 8 bit lµ: 1. Do ®ã khi T-1 sö dông m· AMI thÊy cã 16 bit 0 liªn tôc ®−îc göi trªn c¸c kªnh DS-0 kÒ nhau th× thiÕt bÞ sÏ lËt mét trong c¸c bit 0 (bit thø 8 trong kªnh ®Çu tiªn) thµnh bit 1 ®Ó duy tr× mËt ®é bit 1 tèi thiÓu trªn ®−êng d©y. Do ®ã c¶nh b¸o mµu vµng thiÕt lËp c¸c bit thø 8 trong mçi kªnh h−íng ®i thµnh bit 1 nh»m ®Ó b¸o cho ng−êi göi ngõng viÖc göi h−íng vÒ (vµ chuyÓn sang kªnh dù phßng nÕu cã s½n). Tuy nhiªn luång trung kÕ ®−îc sö dông réng r·i trªn quèc tÕ t−¬ng ®−¬ng víi T-1 lµ E-1 kh«ng cã nh÷ng h¹n chÕ nh− trªn. Cuèi cïng. §Ó duy tr× mËt ®é bit 1 trªn ®−êng d©y 2. Thø nhÊt. CÊu tróc khung E-1 lµ kh¸c. c¸c bit 1 biÓu thÞ cho c¸c xung cã ®iÖn ¸p. ®−îc gäi lµ kh¶ n¨ng dïng kªnh s¹ch th× nhµ cung cÊp dÞch vô T-1 ph¶i thùc hiÖn 2 viÖc. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet kÕ tho¹i (dïng ®Ó b¸o hiÖu) vµ do vËy kh«ng ¸p dông khi kªnh DS-0 mang c¸c bit tuÇn tù cña m¸y tÝnh. thu thËp th«ng tin qu¶n lý m¹ng.

C¸c cÊu tróc khung (a) T-1 vµ (b) E-1 Víi T-1 hay E-1. ph©n cÊp sè sö dông TDM cßn ph©n cÊp t−¬ng tù sö dông FDM cho kü thuËt ghÐp kªnh. CÊu tróc T-1.Ch−¬ng 3. E-1 hay J-1 ®ang ®−îc thay thÕ b»ng ph©n cÊp sè míi h¬n nh−ng phÇn nµy vÉn sÏ nãi ®Õn ph©n cÊp sè ®Çu tiªn. 102 . ®«i khi ®−îc gäi lµ J-1. CÊu tróc c¬ b¶n cña c¸c khung T-1 vµ E-1 ®−îc chØ ra trong H×nh 3-5. ®¬n vÞ c¬ b¶n vÉn lµ kªnh tho¹i chuyÓn m¹ch kªnh DS0 64 kb/s.048 Mb/s Bit khung DS-0#1 8 bit DS-0#2 DS-0#3 DS-0#23 DS-0#24 (a) Tõ ®ång bé (8 bit) Synch DS-0#1 8 bit (b) DS-0#15 B¸o hiÖu DS-0#16 DS-0#30 H×nh 3-5. T-1 chØ cã thÓ ®−îc sö dông trong ph¹m vi n−íc Mü (Cana®a còng sö dông T-1 nh−ng chi trong n−íc). Theo thêi gian. §èi víi T-1 th× 193 bit ®−îc göi ®i 800 lÇn trªn 1 gi©y = 1. TÊt c¶ c¸c luång E-1 hç trî truyÒn dÉn 64-kb/s vµ tÊt c¶ c¸c kªnh khëi ®Çu trong mét quèc gia vµ kÕt thóc ë mét quèc gia kh¸c ph¶i sö dông E-1 thay v× lµ T-1. toµn bé hÖ thèng ph©n cÊp sè cña c¸c cÊp ghÐp kªnh TDM ®−îc ph¸t triÓn cho T-1 vµ E-1.544 Mb/s cßn ®èi víi E-1 th× 256 bit ®−îc göi ®i 8000 lÇn trªn mét gi©y = 2. Tuy nhiªn. C¸c luång E-1 vÉn ho¹t ®éng ë tèc ®é 64 kb/s nh−ng sö dông mét d¹ng sè ho¸ ©m thanh h¬i kh¸c (vµ kh«ng t−¬ng thÝch víi T-1). PhÇn kÕ tiÕp sÏ giíi thiÖu ph©n cÊp sè míi h¬n ®−îc c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i sö dông. do ®ã B8ZS còng kh«ng cÇn thiÕt. Sù kh¸c biÖt chñ yÕu gi÷a c¸c ph−¬ng ph¸p sè vµ t−¬ng tù ®ã lµ c¸c kªnh tho¹i lµ d¹ng sè hay t−¬ng tù. NhËt B¶n sö dông cÊu tróc T-1 c¬ b¶n víi 1 sè thay ®æi riªng. C¸c khung vÉn ®−îc tæ chøc theo nhãm nh−ng kh«ng gièng nh− T-1. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet ®é bit 1. E-1 ghÐp 30 chø kh«ng ph¶i 24 kªnh tho¹i sè vµo mét khung E-1 c¬ b¶n. v× t¶i l−u l−îng tho¹i dµnh cho c¸c m¹ng ®iÖn tho¹i ngµy cµng t¨ng nªn ®iÒu cÇn thiÕt lµ t×m c¸c ph−¬ng ph¸p ghÐp ®−îc nhiÒu kªnh tho¹i h¬n gi÷a hai hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i trªn cïng mét ph−¬ng tiÖn vËt lý vµ do vËy sÏ lµm gia t¨ng dung l−îng trªn trung kÕ. HÖ thèng ph©n cÊp sè ®Çu tiªn.

sè l−îng kªnh tho¹i ®−îc hç trî. §iÒu nµy cÇn thiÕt ®ång bé c¸c bit vµ ®iÒu nµy chØ thùc hiÖn ®−îc theo tõng kho¶ng thêi gian (cã nghÜa lµ c¸c bÝt cã xu h−íng biÕn mÊt hoÆc xuÊt hiÖn khi dÞch chuyÓn). B¶ng 3-4 chØ ra hÖ thèng ph©n cÊp sè ®Çu tiªn ®−îc sö dông ë Mü (Tcarrier). h×nh vÏ chØ ra tèc ®é ®−êng d©y ®−îc sö dông. Mçi khe thêi gian mang mét sè l−îng bit cè ®Þnh. VÝ dô khung T-1 göi ®i 193 bit trong 125 µs (1/8000 gi©y). C¸c bit mµo ®Çu ®−îc c«ng ty ®iÖn tho¹i sö dông ®Ó ®iÒu khiÓn c¸c kªnh ho¹t ®éng ®óng chøc n¨ng. do vËy ë Mü viÖc sö dông thªm P lµ cÇn thiÕt”). mét kü s− cña Bell Labs ®¸p: “KiÓm tra x¶y ra khi mét kh¸ch hµng cã thÓ bÞ tÝnh c−íc ®èi víi 1 kªnh. Mçi cÊp cña toµn bé hÖ thèng ph©n cÊp sè ghÐp mét sè l−îng x¸c ®Þnh c¸c kªnh thµnh mét cÊu tróc khung cã mét sè mµo ®Çu liªn quan ®Õn viÖc vËn hµnh vµ qu¶n lý kªnh. qu¶n lý. Do ®ã c¸c hÖ thèng t−¬ng tù sö dông FDM ®Ó ghÐp kªnh vµ c¸c hÖ thèng sè sö dông TDM ®Ó ghÐp kªnh. Bell System cã c¸c bé ghÐp kªnh t−¬ng tù mµ c¸c kªnh tho¹i t−¬ng tù dïng TDM (®−îc gäi lµ thiÕt bÞ thªm khe thêi gian) vµ toµn bé lÜnh vùc ghÐp kªnh ph©n chia b−íc sãng cña c¸p quang (WDM) lµ dùa trªn kh¸i niÖm c¸c kªnh sè FDM. T¹i mçi cÊp. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet §«i khi ng−êi ta nãi r»ng c¸c tÝn hiÖu t−¬ng tù kh«ng thÓ lµ TDM vµ c¸c tÝn hiÖu sè kh«ng thÓ lµ FDM. Toµn bé mµo ®Çu ghÐp kªnh sè nµy ®−îc ITU-T gäi lµ OAM (vËn hµnh. Do vËy thêi gian bit cña nã lµ 125 µs/193 bit hay kho¶ng 0. Tuy nhiªn tr−íc khi c¸p quang ra ®êi th× thiÕt bÞ TDM t−¬ng tù vµ FDM sè phøc t¹p. TDM ph©n chia toµn bé tèc ®é bit thµnh c¸c khe thêi gian ng¾n gièng nhau. 103 . qu¶n lý vµ b¶o d−ìng) vµ th−êng ®−îc gäi lµ OAM&P (vËn hµnh. cÊp thø n¨m ch−a ®−îc ®Þnh nghÜa vµ cÊp thø t− hiÕm khi ®−îc triÓn khai. to lín. ë Mü. VÒ lý do nµy. ch©u ¢u (E-carrier) vµ NhËt (J-carrier). b¶o d−ìng vµ kiÓm tra) ë n−íc Mü. Tuy nhiªn. §iÒu nµy kh«ng ®óng. ng−êi sö dông ch¼ng bao giê ®−îc biÕt râ vÒ mµo ®Çu. sè l−îng mµo ®Çu (cã ®−îc b»ng c¸ch lÊy sè kªnh tho¹i 64-kb/s trõ ®i tèc ®é ®−êng d©y) vµ tØ lÖ phÇn tr¨m tèc ®é ®−êng d©y ®−îc dµnh cho mµo ®Çu. c¸c nhµ ®Çu t− thiÕt bÞ ghÐp kªnh sö dông c¸c ph−¬ng ph¸p kÕt hîp c¸c sè l−îng kh¸c nhau T-3 vµo trong c¸c hÖ thèng c¸p quang theo kiÓu riªng cña tõng nhµ ®Çu t−. (Khi ®−îc hái vÒ P cho môc ®Ých kiÓm tra. chñ yÕu do c¸c cè g¾ng xö lý gi¶m dÇn thêi gian bit (khi tèc ®é ®−êng d©y gia t¨ng th× thêi gian bit tuÇn tù gi¶m xuèng) trªn kªnh. Do vËy toµn bé hÖ thèng ®−îc gäi lµ ph©n cÊp sè cËn ®ång bé hay PDH. ®¾t tiÒn vµ kh«ng hiÖu qu¶. Chó ý r»ng víi tõng hÖ thèng chuyÓn t¶i th× tØ lÖ phÇn tr¨m mµo ®Çu gia t¨ng theo tèc ®é ®−êng d©y. th−êng lµ 8 bit cã thêi gian bit ®−îc x¸c ®Þnh tr−íc.65 µs cho mçi bit. Thay vµo ®ã. mµo ®Çu ®−îc yªu cÇu t¹i mçi cÊp cña hÖ thèng ph©n cÊp sè cÇn ph¶i ®−îc x¸c ®Þnh râ.Ch−¬ng 3. Do vËy cã thÓ lµ c¸c bit mµo ®Çu t¹i mçi cÊp kh«ng thÓ ®−îc sö dông cho viÖc chuyÓn t¶i c¸c cuéc gäi ®iÖn tho¹i hay d÷ liÖu cña ng−êi sö dông (c¸c bit tuÇn tù gi÷a c¸c m¸y tÝnh).

Nãi c¸ch kh¸c.Ch−¬ng 3.648 Mb/s 1. Do vËy hÇu hÕt c¸c cÊp còng s½n cã (“®−îc cung cÊp”) theo d¹ng phi kªnh.661 9. TÊt nhiªn.191 10.148 Sè l−îng kªnh tho¹i 24 30 96 120 480 480 672 1440 1920 4032 5760 7680 Mµo ®Çu TØ lÖ % mµo ®Çu 0. ng−êi sö dông d÷ liÖu cÇn nhiÒu h¬n 64 kb/s cho liªn kÕt gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn vµ c¸c m¸y tÝnh kh¸c.518 0.190 13. ®ã lµ ph−¬ng ph¸p dùa trªn c¸c hÖ thèng c¸p quang vµ c¸c kü thuËt ®ång bé hiÖn ®¹i h¬n.176 397.048 6.064 34. ViÖc thay thÕ toµn bé lµ tèn kÐm vµ tèn nhiÒu thêi gian. Do ®ã T-1 phi kªnh biÓu thÞ kh«ng ph¶i 24 kªnh DS-0 ë tèc ®é 64 kb/s mµ lµ mét luång bit cã tèc ®é 1536 Mb/s (mµo ®Çu vÉn kh«ng thÓ ®−îc sö dông).728 Mb/s 5. hiÖn nay cã mét ph−¬ng ph¸p tèi −u h¬n cho viÖc ghÐp kªnh.519 3. PDH vÉn ®−îc sö dông vµ sÏ cßn ®−îc sö dông trong mét thêi gian dµi. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet NhiÒu mµo ®Çu ®−îc dµnh cho viÖc chÌn thªm hoÆc huû bá c¸c bit trªn kªnh nh»m duy tr× ®ång bé toµn hÖ thèng.090 4. ngµy nay.128 Mb/s 28.264 274. ë Mü. CÊp ghÐp kªnh CÊp 1 Lo¹i trung kÕ T-1/J-1 E-1 CÊp 2 T-2/J-2 E-2 CÊp 3 J-3 E-3 T-3 CÊp 4 J-4 E-4 T-4 CÊp 5 J-5 E-5 Tèc ®é ®−êng d©y (Mb/s) 1/544 2.028 8 kb/s 16 kb/s 168 kb/s 768 kb/s 1.862 5. kh«ng chØ lµ v× c¸c h¹n chÕ sinh ra do viÖc ®iÒu tiÕt mµ cßn ®¬n gi¶n lµ do tÝnh kinh tÕ.368 44.448 32. hÖ thèng ph©n cÊp míi nµy ®−îc gäi lµ m¹ng quang ®ång bé (SONET) cßn ITU-T gäi nã lµ hÖ thèng ph©n cÊp sè ®ång bé (SDH). Víi PDH.764 5.344 Mb/s 3.728 139.20 565.781 2. Thùc tÕ lµ viÖc ghÐp kªnh cËn ®ång bé cã nghÜa lµ kh«ng chØ mµo ®Çu gia t¨ng khi s« kªnh 104 .697 11.736 97.628 Mb/s B¶ng 3-4.560 Mb/s 73. §iÒu nµy cã nghÜa lµ toµn bé tèc ®é ®−êng d©y cã tõ c¸c kªnh tho¹i hiÖn nay lµ s½n cã cho viÖc sö dông cña mét nguån (cã nghÜa lµ cæng tuÇn tù cña m¸y tÝnh). Tuy nhiªn. SONET/SDH. D−íi ®©y sÏ nãi ®Õn nh÷ng kh¸c biÖt nhá gi÷a SONET (th−êng thay thÕ cho Tcarrier) vµ SDH (th−êng thay thÕ cho E-carrier).384 Mb/s 16. T-3 cã thÓ mang 672 DS-0 mµ mçi DS-0 cã tèc ®é h¹n chÕ lµ 64 kb/s sö dông cho viÖc tho¹i hoÆc lµ kh«ng cho tho¹i.312 8.568 Mb/s 16. c¶ T-carrier vµ E-carrier (J-carrier sÏ ®−îc xem nh− mét d¹ng cña T-carrier) ®Òu gÆp ph¶i mét sè khã kh¨n. HÖ thèng ph©n cÊp sè ®Çu tiªn PDH CÇn chó ý r»ng mçi cÊp cña hÖ thèng ph©n cÊp vèn ®· ®−îc “kªnh ho¸”.882 7.

Do vËy khung STS3 ®−îc sö dông trªn luång OC-3 theo cïng mét c¸ch mµ khung DS-1 ®−îc sö dông trªn luång T-1 trong hÖ thèng ph©n cÊp T-carrier. C¸c kªnh c¸p quang ®· ®−îc sö dông ë Mü tõ cuèi thËp kû 60. Nã còng cho phÐp tØ lÖ phÇn tr¨m mµo ®Çu kh«ng bÞ thay ®æi vµ kh«ng lµm gia t¨ng sè l−îng kªnh tho¹i ®−îc ghÐp kªnh. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet tho¹i gia t¨ng mµ cßn lµ c¸c mÉu tho¹i 8 bit kh«ng thÓ ®−îc duy tr× cïng víi nhau trªn c¸c cÊp T-1 vµ E-1. SONET/SDH ®Þnh nghÜa c¶ khu«n d¹ng khung vµ c¸c hÖ thèng truyÒn dÉn vËt lý gièng nh− kiÓu T-carrier vµ E-carrier. v× mäi ng−êi th−êng gäi tªn kh«ng chÝnh x¸c vÒ T-carrier vµ nãi “T-1” khi hä muèn nãi ®Õn “DS-1” nªn SONET th−êng ®−îc gäi lµ “OC-3” vµ hiÕm khi gäi lµ c¸c khung STS-3. M¹ng vËt lý gåm c¸p quang. Vµo n¨m 1984. Do ®ã. MÆc dï vÒ mÆt kü thuËt N cã thÓ cã c¸c gi¸ trÞ tõ 1 ®Õn 256 nh−ng trong thùc tÕ chØ cã 1 sè gi¸ trÞ ®−îc sö dông trong thiÕt bÞ SONET. c¸c khu«n d¹ng khung ®−îc sö dông cã tªn gäi lµ c¸c tÝn hiÖu chuyÓn t¶i ®ång bé (STS) vµ sö dông hËu tè N ®Ó chØ thÞ cÊp cña hÖ thèng ph©n cÊp. ho¹t ®éng ë tèc ®é 45 Mb/s vµ mang ®−îc 672 kªnh tho¹i. Do vËy OC-3 kh«ng ho¹t ®éng ë cïng tèc ®é víi STM-3 mµ lµ cïng víi STM-1. dÉn tíi viÖc thùc thi kh¸c nhau cña c¸c nhµ ®Çu t− g©y ra viÖc kh«ng thÓ ®Êu nèi c¸c trung kÕ gi÷a c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i kh¸c nhau trªn cÊp T-1 ë Mü. kh«ng cã 1 ph−¬ng ph¸p chuÈn nµo ®Ó mang c¸c cÊp cao h¬n cña hÖ thèng ph©n cÊp trªn c¸c kªnh c¸p quang. Cã c¸c cÊp STM quang (STMO) vµ c¸c cÊp STM ®iÖn tö (STME) cho c¸c cÊu tróc khung vµ ®Òu cã chØ sè N. Do T-3 kh«ng ®−îc sö dông ë ngoµi n−íc Mü (mÆc dï mét sè T-3 ®· ®−îc sö dông ë Phillipin phôc vô cho qu©n ®éi Mü ë ®ã) nªn ITU-T ®· ®iÒu chØnh c¸c cÊp SONET cho c¸c môc ®Ých riªng cña ITU-T vµ ®æi tªn thµnh hÖ thèng ph©n cÊp sè ®ång bé (SDH). §iÒu nµy lµm cho viÖc truy nhËp c¸c kªnh tho¹i riªng lÎ dÔ dµng h¬n vµ cã hiÖu qu¶ vÒ gi¸ thµnh.Ch−¬ng 3. c¸ch duy nhÊt ®Ó lÊy ra kªnh tho¹i tõ T-3 lµ kh«i phôc hoµn toµn (ph©n kªnh) c¶ 672 kªnh tho¹i chØ ®Ó lÊy ra mét kªnh cÇn thiÕt. Th«ng th−êng chØ cã STM-N ®−îc sö dông vµ thiÕt bÞ lµ quang hay ®iÖn tö ph¶i ®−îc x¸c ®Þnh qua néi dung. TÊt nhiªn STM-3 sÏ ho¹t ®éng ë cïng tèc ®é víi OC-12. SDH sÏ lùa chän SONET khi 105 . Còng vËy. Cã mét ®iÒu lµ gi¸ trÞ N trong SDH ®−îc hiÓu kh¸c víi gi¸ trÞ N trong SONET. ThÝ dô trong SONET. trªn møc ph©n cÊp ®Çu tiªn viÖc ghÐp kªnh ®−îc thùc hiÖn tõng bit. nhu cÇu vÒ mét hÖ thèng ph©n cÊp míi dùa trªn c¸p quang lµ cÇn thiÕt vµ ë Mü. ITU-T sö dông thuËt ng÷ m« ®un chuyÓn t¶i ®ång bé (STM) thay cho STS. nh−ng AT&T míi triÓn khai c¸c kªnh c¸p quang th−¬ng m¹i lÇn ®Çu tiªn ë Atlanta vµo n¨m 1980. mét hÖ thèng ®· ®−îc ph¸t triÓn cã tªn lµ m¹ng quang ®ång bé (SONET). STM ®−îc “tÝnh b»ng 3 lÇn” khi so víi SONET. ThuËt ng÷ ®ång bé ®Ò cËp ®Õn mét thùc tÕ lµ viÖc ghÐp kªnh SONET lu«n duy tr× c¸c mÉu tho¹i 8 bit kh«ng bÞ thay ®æi ë bÊt kú cÊp nµo cña hÖ thèng ph©n cÊp ghÐp kªnh. ph¸t t¹i ®ã c¸c khung STS ®i qua ®−îc gäi lµ c¸c bé chuyÓn t¶i quang (OC) cïng víi chØ sè N ®Ó chØ thÞ cÊp. cÊp SONET thÊp nhÊt t−¬ng ®−¬ng víi T-3. c¸c bé thu. ThÝ dô. ë Mü. VÒ c¬ b¶n. Tuy nhiªn.

977 Gb/s 9.52 Mb/s 622.84 Mb/s 155. C¸c cÊp SONET vµ SDH phi kªnh ®−îc chØ thÞ nhê viÖc céng thªm ch÷ c¸i c (ch÷ th−êng) vµo møc ghÐp kªnh. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet nã cÇn hç trî tèc ®é. m¹ch vßng néi h¹t ®−îc cÊp nguån 1 chiÒu (do vËy c¸c bé acquy ®−îc sö dông ë tæng ®µi CO ®Ó cÊp nguån cho ®−êng d©y truy nhËp). VÒ mÆt ®iÖn.52 Mb/s.08 Mb/s 2. c cÇn ®−îc g¾n vµo cÊp STS (cã nghÜa lµ STS-3c) bëi v× nã lµ mét khung ®· bÞ thay ®æi (nã ®· ®−îc ghÐp nèi víi nhau) vµ kh«ng ph¶i lµ kªnh quang. HÖ thèng ph©n cÊp sè SONET/SDH TÊt c¶ c¸c d¹ng cña c¶ SONET vµ SDH còng s½n cã theo khu«n d¹ng phi kªnh gièng nh− trong PDH.953 Gb/s CÊp SONET OC-1 OC-3 OC-12 OC-48 OC-96 OC-192 CÊp SDH Sè l−îng kªnh tho¹i (SONET) 672 (gièng nh− T-3) 2016 8064 32256 64512 129024 “STM-0” STM-1 STM-4 ÊnTM-16 Kh«ng sö dông STM-64 B¶ng 3-5.84 Mb/s lµ tèc ®é ®−êng d©y SONET c¬ b¶n. ®iÒu ®ã lµ kh¸c biÖt chñ yÕu vÒ mÆt vËn hµnh gi÷a c¸c ®«i d©y xo¾n lµ m¹ch vßng vµ ®«i d©y xo¾n lµ trung kÕ ë trong PSTN. Nh−ng d¹ng OC-3c ®−îc sö dông phæ biÕn vµ ®«i khi víi ch÷ C viÕt hoa nh− OC-3C (®iÒu nµy ®−îc gi¶ thiÕt lµ v× c¸c nhµ ®Çu t− thiÕt bÞ kh«ng in ®−îc ch÷ th−êng trªn c¸c card ®−êng d©y SONET). c¸c khung SONET vµ SDH kh«ng mang mét sè l−îng lín kªnh tho¹i mµ mét luång c¸c gãi IP. 2 d©y vµ 4 d©y Mét ®iÓm kh¸c vÒ c¸c m¹ch vßng vµ trung kÕ cÇn ®−îc x¸c ®Þnh tr−íc khi chuyÓn sang nãi vÒ viÖc sö dông PSTN. M¹ch vßng vµ c¸c trung kÕ.488 Gb/s 4. Chó ý r»ng tÊt c¶ c¸c cÊp lµ béi cña 51. Tèc ®é ®−êng d©y 51. Ch÷ c cã nghÜa lµ “ghÐp nèi vµo víi nhau”. vËn hµnh song c«ng (c¶ 2 106 . Thùc tÕ.Ch−¬ng 3. Do ®ã OC-3c thÓ hiÖn mét luång bit cã thÓ ®−a c¸c gãi IP tíi vµ ®i khái cæng tuÇn tù cña bé ®Þnh tuyÕn ë tèc ®é 155. c¸c khung frame-relay. c¸c tÕ bµo ATM hay thËm chÝ c¸c lo¹i kh¸c. VÒ mÆt kü thuËt. Trong khi râ rµng lµ kh«ng cã kh¸c biÖt vËt lý gi÷a c¸c ph−¬ng tiÖn sö dông cho c¸c m¹ch vßng néi h¹t (c¸c ®−êng d©y truy nhËp) vµ c¸c trung kÕ (c¸c kªnh tho¹i ®−îc ghÐp kªnh gi÷a c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch) th× ®iÒu nµy kh«ng cã nghÜa lµ kh«ng cã kh¸c nhau g× vÒ mÆt vËn hµnh cña c¸c m¹ch vßng vµ trung kÕ. B¶ng 3-5 chØ ra c¸c tèc ®é c¸c cÊp hç trî cña c¶ SONET vµ SDH cïng víi sè l−îng c¸c kªnh tho¹i mang trªn SONET khi ®−îc sö dông lµm truyÒn dÉn trªn PSTN (sè kªnh tho¹i kh¸c chót Ýt víi SDH). Khi kh«ng ®−îc “kªnh ho¸”. M¹ch vßng néi h¹t ®iÓn h×nh cã 2 d©y tøc lµ mét ®«i d©y xo¾n. Khu«n d¹ng phi kªnh thÝch hîp h¬n cho viÖc truyÒn bit tuÇn tù gi÷a c¸c m¸y tÝnh vµ c¸c bé ®Þnh tuyÕn. Thùc tÕ chØ ra r»ng m¹ch vßng néi h¹t th−êng mang chØ mét cuéc ®µm tho¹i trªn mét ®«i d©y xo¾n trong khi trung kÕ cã thÓ ghÐp nhiÒu cuéc ®µm tho¹i trªn cïng mét ®«i d©y xo¾n (mÆc dï th−êng lµ 2 ®«i).

hiÓn thÞ c¸c ch÷ sè. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet phÝa ®Òu cã thÓ nãi vµ hiÓu cïng lóc).n¬i c¸c trung kÕ gi÷a c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch giao tiÕp víi c¸c m¹ch vßng 2 d©y lµ mét nguån s¶n sinh ra ®¸ng kÓ tiÕng väng. m¸y fax hay modem th× nhiÖm vô cña nguån xoay chiÒu lµ thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô chø kh«ng chØ lµ cho phÐp thiÕt bÞ giao tiÕp víi m¹ng ®iÖn tho¹i. Nã ®−îc sö dông tr−íc khi c¸p ®ång trôc. trung kÕ ë d¹ng ®¬n gi¶n nhÊt bao gåm 4 d©y tøc lµ 2 ®«i d©y xo¾n. ThËt trí trªu lµ víi thiÕt bÞ ®iÖn tho¹i. vµ sö dông c¸c bé khuÕch ®¹i (th«ng th−êng th× c¸c trung kÕ dµi h¬n nhiÒu c¸c m¹ch vßng). Trong PSTN hai nguån tiÕng väng nµy trªn c¸c trung kÕ ®−îc gäi lµ tiÕng väng ®Çu cuèi gÇn vµ tiÕng väng ®Çu cuèi xa. NÕu thiÕt bÞ ®iÖn tho¹i cÇn cã nguån xoay chiÒu.. Nãi c¸ch kh¸c. Sidetone lµ ph¶n håi ©m thanh h÷u Ých ng¨n cho kh¸ch hµng khái ph¶i hÐt trong ®iÖn tho¹i v× m¸y ®iÖn tho¹i c¾t mÊt mét nöa thÝnh gi¸c cña con ng−êi. C¸c thiÕt bÞ chuyÓn ®æi nµy cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó cung cÊp sidetone. Nh»m ®Ó chuyÓn ®æi gi÷a vËn hµnh 2 d©y vµ 4 d©y cÇn cã mét thiÕt bÞ gäi lµ chuyÓn ®æi 2d©y-4d©y. thùc hiÖn mét chøc n¨ng gäi lµ c©n b»ng trë kh¸ng. VÒ mÆt ®iÖn. ©m thanh ®−îc thùc hiÖn theo kiÓu 4 d©y. Ng−îc l¹i. ngo¹i trõ viÖc cÊp nguån xoay chiÒu. 107 . §ã lµ mét thiÕt bÞ ®iÖn kh¸ ®¬n gi¶n c¸ch ly c¸c m¹ch 2 d©y vµ 4 d©y víi nhau. ChuyÓn ®æi 2 d©y-4 d©y ®−îc xö lý trong c¸c m¸y ®iÖn tho¹i. Nãi chung. Do sidetone kh«ng bÞ trÔ ®¸ng kÓ so víi lêi cña ng−êi nãi nªn sidetone vÒ mÆt t©m lý kh«ng gièng nh− tiÕng väng. CÊu tróc xuyªn suèt cña m¹ch vßng vµ trung kÕ vãi c¸c nguån tiÕng väng ®−îc chØ ra trong H×nh 3-6. vËn hµnh b¸n song c«ng (mét ®«i d©y ®−îc sö dông ®Ó ph¸t vµ ®«i kia ®−îc sö dông ®Ó thu). Tuy nhiªn. tiÕng väng lµm gi¶m ®¸ng kÓ chÊt l−îng ©m thanh. Lý do sö dông 2 d©y ®èi víi c¸c m¹ch vßng néi h¹t rÊt ®¬n gi¶n: C¸c m¹ch vßng 2 d©y cã gi¸ thµnh thÊp khi mua vµ l¾p ®Æt còng nh− cã rÊt nhiÒu m¹ch vßng néi h¹t h¬n so víi trung kÕ. Mét ®iÒu quan träng lµ thiÕt bÞ nµy t¹o ra trªn kªnh tho¹i tiÕng väng. mét ®«i d©y xo¾n trung kÕ ®−îc cÊp nguån xoay chiÒu (nguån xoay chiÒu dÞch chuyÓn nhanh h¬n nguån mét chiÒu mµ kh«ng cÇn c¸c bé khuÕch ®¹i ®¾t tiÒn).. viÖc chuyÓn ®æi 2 d©y-4 d©y t¹i 2 ®Çu cña m¹ch vßng néi h¹t . bÊt cø khi nµo cã viÖc ghÐp sai trë kh¸ng trong hÖ thèng th× c¸c tiÕng väng (ph¶n x¹ tÝn hiÖu) sÏ sinh ra.Ch−¬ng 3. th¸p vi ba vµ c¸p quang ®−îc sö dông lµm trung kÕ. vÝ dô nh− m¸y ®iÖn tho¹i. Nguån xoay chiÒu chñ yÕu ®−îc sö dông cho viÖc cÊt gi÷ sè ®· quay. TiÕng väng cã thÓ g©y cho ng−êi sö dông ®iÖn tho¹i bÞ ph©n t¸n khi nghe tiÕng nãi cña hä bÞ trÔ khi hä nãi.. vµ trong hÇu hÕt c¸c tr−êng hîp kh«ng cã bé khuÕch ®¹i.

kh«ng khuªch ®¹i ChuyÓn m¹ch tho¹i PSTN M¹ch vßng 2 d©y: nguån dc. Hybrid g©y ra tiÕng väng. Overvoltage protection (chèng qu¸ ¸p. kh«ng khuªch ®¹i C¸c trung kÕ 4 d©y: nguån ac. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet §i ra M¹ch vßng 2 d©y: nguån dc. ®−îc khuÕh ®¹i ChuyÓn m¹ch tho¹i PSTN §i vµo = Hybrid Sidetone TiÕng väng TiÕng väng Sidetone H×nh 3-6.Ch−¬ng 3. do vËy m¸y ®iÖn tho¹i cña ng−êi sö dông cã thÓ ®æ chu«ng). chøc n¨ng hybrid ®−îc cung cÊp trªn card thuª bao (card nµy lµm nhiÖm vô giao tiÕp gi÷a c¸c m¹ch vßng néi h¹t 2 d©y víi hÖ thèng chuyÓn m¹ch sè). 108 . Nãi chung.. h¹ m¸y. b©y giê ®−îc gäi lµ b¸o hiÖu vµ nã m« t¶ c¸c chøc n¨ng nhÊc. do vËy sÊm sÐt hay ®iÖn ¸p l¹ t¸c ®éng lªn m¹ch vßng néi h¹t sÏ kh«ng ph¸ huû c¸c linh kiÖn sè trong CO). tiÕng väng tõ hybrid ®Çu cuèi gÇn cña m¹ch vßng néi h¹t lµ kh«ng ®ñ trÔ ®Ó g©y ra sù khã chÞu. card thuª bao cã giao diÖn thiÕt lËp viÖc kiÓm tra). thËm chÝ nã lµ bé ®Þnh tuyÕn IP hay server VoIP. Ringing (chu«ng. th¸p vi ba hay c¸p quang th× c¸c kªnh tho¹i mµ chóng mang ®Òu lµ c¸c m¹ch t−¬ng ®−¬ng 4 d©y vµ chøc n¨ng hybrid ph¶i ®−îc cung cÊp. Hybrid (c©n b»ng m¹ch vßng vÒ mÆt ®iÖn) vµ Testing (kiÓm tra. Supervision (gi¸m s¸t. CÇn cã card thuª bao lµ v× hÖ thèng chuyÓn m¹ch sè kh«ng thÓ xö lý ©m thanh t−¬ng tù trªn m¹ch vßng néi h¹t theo bÊt cø c¸ch nµo. BORSCHT lµ viÕt t¾t cña c¸c chøc n¨ng card thuª bao lµ: Battery (cÊp nguån 1 chiÒu cho m¹ch vßng néi h¹t). Thùc tÕ. §−¬ng nhiªn lµ bÊt kú mét thiÕt bÞ nµo kÕt cuèi m¹ch vßng néi h¹t ph¶i thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng gièng nhau. b¸n song c«ng. C¸c chøc n¨ng cña card thuª bao sè ®−îc ®Æc tÝnh ho¸ b»ng côm viÕt t¾t BORSCHT. Coding (m· ho¸ tõ t−¬ng tù sang sè). trung kÕ 4 d©y vµ tiÕng väng ThËm chÝ khi c¸c trung kÕ ®−îc cung cÊp trªn c¸p ®ång trôc. Nh−ng cÇn ph¶i lµm g× ®Ó khö tiÕng väng? Mét lùa chän lµ ch¼ng lµm g× c¶.. C¸c nghiªn cøu chØ ra r»ng tiÕng väng ph¶i bÞ trÔ trong qu¸ tr×nh khø håi cña nã vµo kho¶ng 50 ms so víi sidetone th× míi g©y ra sù khã chÞu cho ng−êi sö dông. C¸c m¹ch vßng 2 d©y.). NÕu nh− trÔ tiÕng väng ®ñ ng¾n th× tiÕng väng kh«ng thÓ ph©n biÖt víi sidetone cÇn thiÕt cho ng−êi sö dông. trong c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i sè.. song c«ng. song c«ng.

§iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet Mét vÊn ®Ò chñ yÕu ®èi víi sidetone lµ tiÕng väng tõ hybrid cña ®Çu cuèi ë xa. ®«i khi c¶ trong c¸c kªnh cã cù ly ng¾n phô thuéc vµo sè l−îng vµ tèc ®é cña c¸c phÇn tö chuyÓn m¹ch gi÷a c¸c hybrid. T¹i sao l¹i tèn qu¸ nhiÒu thêi gian ®Ó nãi vÒ sù kh¸c nhau gi÷a tho¹i 2 d©y vµ 4 d©y? Bëi v× ®¹i bé phËn c¸c liªn kÕt sè ®−îc sö dông ®Ó kÕt nèi c¸c bé ®Þnh tuyÕn trªn Internet ®Òu lµ c¸c m¹ch t−¬ng ®−¬ng 4 d©y. ViÖc huû tiÕng väng ngµy nay ®−îc thùc hiÖn nhê viÖc sö dông c¸c bé huû tiÕng väng ®Æc biÖt b»ng ®iÖn tö trªn c¸c trung kÕ. TiÕng väng ë ng−êi nãi nµy cÇn ®−îc xö lý nÕu nh− trÔ truyÒn vµ c¸c trÔ xö lý t¹i nót (c¸c trÔ chuyÓn m¹ch) cña kªnh n»m trªn gi¸ trÞ ng−ìng (th−êng cã trÔ khø håi lµ 45 ms). NÕu nh− m¹ch vßng néi h¹t t−¬ng tù th−êng kÕt nèi trùc tiÕp víi c¸c bé ®Þnh tuyÕn Internet cho c¸c môc ®Ých VoIP th× tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng mµ tho¹i thùc hiÖn ®Ó t¹o nªn ©m thanh 2 d©y t−¬ng tù s½n sµng cho c¸c m¹ch 4 d©y sè ph¶i ®−îc thùc hiÖn trong bé ®Þnh tuyÕn. ThËm chÝ nÕu nh− c¸c m¹ch vßng néi h¹t ®−îc kÕt cuèi ë 109 . Australia ®−îc bæ sung vµo danh s¸ch nµy). Chó ý r»ng c¸c bé huû tiÕng väng lµ cÇn cã trªn c¸c trung kÕ 4 d©y v× c¸c trung kÕ lµ b¸n song c«ng vµ mçi trung kÕ chØ cã mét ng−êi nãi. TÊt c¶ c¸c bé huû tiÕng väng PSTN sÏ tù ngõng ho¹t ®éng khi ph¸t hiÖn thÊy ©m ®Æc biÖt nµy (trong d¶i tÇn 2010-2240 Hz) trong tèi thiÓu 400 ms (hÇu hÕt c¸c modem ®Òu t¹o ra ©m nµy trong kho¶ng 1 gi©y). c¸c cuéc gäi trong n−íc cã trÔ khø håi th−êng cÇn ph¶i sö dông c¸c bé huû tiÕng väng. §iÒu quan träng lµ c¸c bé huû tiÕng väng ®ã th−êng phæ biÕn trªn c¸c kªnh quèc tÕ nh−ng l¹i hiÕm trªn c¸c kªnh trong n−íc ë c¸c quèc gia réng lín nh− Mü. ë c¸c quèc gia nµy. TiÕng väng bÞ khuÕch ®¹i cïng víi tiÕng nãi tõ ®Çu cuèi ë xa vµ ®−a vµo tai ng−êi nãi. H×nh 3-7 chØ ra chøc n¨ng cña bé huû tiÕng väng trªn c¸c trung kÕ.Ch−¬ng 3. Brazil. TiÕng väng nµy ph¶i bÞ huû nÕu nh− mäi ng−êi muèn sö dông mét c¸ch hiÖu qu¶ dÞch vô ©m thanh. sau khi tÝn hiÖu kÕt thóc qu¸ 100 ms). Lý do thuéc vÒ kü thuËt nh−ng tãm l¹i lµ v× c¸c bé huû tiÕng väng sÏ huû bá phÇn tÝn hiÖu d÷ liÖu. §©y lµ kÕt qu¶ cña “©m rÝt” 2100 Hz mµ c¸c modem t¹o ra khi thùc hiÖn xong mét kªnh khi cã ng−êi quay nhÇm vµo m¸y fax. Do vËy trong mét sè tr−êng hîp viÖc huû tiÕng väng lµ cÇn thiÕt trong c¸c kªnh cù ly xa. mÆc dï chóng th−êng g©y t¾c nghÏn vµ lµm khã chÞu c¸c chñ gäi ®iÖn tho¹i sö dông tiÕp trung kÕ ®ã. ViÖc huû tiÕng väng lµ mét chøc n¨ng cña PSTN cÇn ph¶i ®−îc cung cÊp cho c¸c hÖ thèng VoIP. C¸c bé huû tiÕng väng tù ®éng ho¹t ®éng l¹i vµo lóc kÕt thóc kÕt nèi modem (thùc tÕ. Chi tiÕt vÒ ho¹t ®éng cña bé huû tiÕng väng kh«ng cÇn thiÕt ph¶i tr×nh bµy râ ë ®©y. Mét ®iÒu l¹ lµ khi c¸c bé huû tiÕng väng cã trªn kªnh tho¹i th× viÖc vËn hµnh cña modem song c«ng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc. bao gåm c¶ viÖc huû tiÕng väng. Canada. Do vËy mét hÖ thèng muèn bá ®i c¸c bé huû tiÕng väng PSTN (nÕu nh− cã) trªn trung kÕ nªn sö dông modem t−¬ng tù. TiÕng väng nµy “rß” vµo trung kÕ b¸n song c«ng sau ®ã quay trë l¹i ng−êi nãi. Bé ®Þnh tuyÕn trë thµnh mét hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i vµ m¹ng trë thµnh m¹ng truyÒn dÉn. Trung quèc vµ Nga (®«i khi. do ®ã c¸c bé huû tiÕng väng trªn m¹ng trung kÕ cña PSTN g©y nhiÒu trë ng¹i cho vËn hµnh song c«ng h¬n lµ trî gióp cho nã.

§ã lµ chñ ®Ò cho ch−¬ng kÕ tiÕp. §iÒu quan träng ë ®©y lµ bÊt cø c¸i g× mµ PSTN lµm ®Ó hoµn thµnh cuéc gäi 110 . ë ®©y. Gi¶ sö r»ng chñ gäi quay sè ®iÖn tho¹i néi h¹t chø kh«ng ph¶i lµ gäi ®−êng dµi mµ cÇn ph¶i sö dông mét c«ng ty ®iÖn tho¹i kh¸c. Nãi chung. Do vËy cã c¸c cuéc gäi tÝnh c−íc néi h¹t còng nh− c¸c cuéc gäi tÝnh c−íc ®−êng dµi. C¸c bé huû tiÕng väng TÊt nhiªn. khi l¸i xe cµng xa trªn tuyÕn ®−êng cã lÖ phÝ giao th«ng th× ng−êi l¸i xe cµng ph¶i tr¶ nhiÒu tiÒn. trõ khi c¶ hai thuª bao n»m cïng trong mét tæng ®µi CO. gièng nh− khi l¸i xe. mÆc dï vÒ mÆt kü thuËt chØ cã c¸c cuéc gäi ®iÖn tho¹i cã c−íc phÝ cao h¬n c¸c cuéc gäi kh¸c mµ th«i. kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c m¸y ®iÖn tho¹i cµng xa th× c−íc phÝ cho cuéc gäi cµng cao. C¸c bé huû tiÕng väng §−îc yªu cÇu cho chÊt l−îng tho¹i Ph¶i bÞ ngõng khi vËn hµnh Bé huû tiÕng väng modem song c«ng Bé huû tiÕng väng Hybrid Modem Modem Hybrid H×nh 3-7. cã mét sè vÊn ®Ò khi ®−a ©m thanh tèc ®é bit cè ®Þnh trùc tiÕp vµo m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. chØ cÇn l−u ý r»ng viÖc ®−a ©m thanh tèc ®é bit cè ®Þnh trùc tiÕp vµo m¹ng chuyÓn m¹ch gãi cã thÓ ®−îc thùc hiÖn nh−ng cÇn ph¶i tÝnh ®Õn tÝnh kinh tÕ vµ sù ph¸t triÓn m¹ng trong t−¬ng lai. ThËm chÝ mét cuéc gäi néi h¹t còng ®ßi hái viÖc sö dông c¸c trung kÕ vµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch kh¸c. ta h·y xem xÐt nh÷ng g× x¶y ra trªn PSTN khi ng−êi sö dông thùc hiÖn cuéc ®µm tho¹i. Thùc hiÖn c¸c kÕt nèi ®iÖn tho¹i Mét sè cuéc gäi ®iÖn tho¹i ®−îc gäi lµ cuéc gäi néi h¹t vµ mét sè kh¸c ®−îc gäi lµ cuéc gäi ®−êng dµi. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet mét server ®iÖn tho¹i VoIP riªng biÖt th× thiÕt bÞ server nµy trë thµnh t−¬ng ®−¬ng víi mét hÖ thèng chuyÓn m¹ch PSTN. NÕu nh− bé ®Þnh tuyÕn hay server s¾p xÕp ®−îc ©m thanh ®· sè ho¸ tèc ®é bit cè ®Þnh vµo mét luång T1 ch¼ng h¹n th× nã sÏ kh«ng kh¸c víi viÖc hç trî c¸c m¹ch t−¬ng ®−¬ng 4 d©y trªn c¸c trung kÕ gi÷a c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch PSTN. Ch−¬ng nµy ®· nãi vÒ c¸c thµnh phÇn vËt lý cña PSTN. Do vËy nhiÒu m¹ng VoIP vÒ c¬ b¶n thay thÕ cho m¹ng truyÒn dÉn b»ng c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi nh− Internet trong ®ã sö dông c¸c c«ng nghÖ truyÒn dÉn kh«ng ph¶i d¹ng kªnh nh− c¸c liªn kÕt ®−êng trôc. §ã lµ v× c¸c phiªn b¶n trung kÕ nµy th−êng ®−îc sö dông lµm liªn kÕt gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn trªn Internet. Cuéc gäi nµy cã thÓ lµ cuéc gäi tÝnh c−íc néi h¹t nh−ng ®iÒu nµy kh«ng quan träng. Tuy nhiªn. ®Æc biÖt lµ c¸c trung kÕ.Ch−¬ng 3.

Ng−êi gäi (Chñ gäi) Ng−êi sö dông nhÊc m¸y ChuyÓn m¹ch PSTN néi h¹t ChuyÓn m¹ch néi h¹t thiÕt lËp ®¨ng ký ch÷ sè. HÖ thèng chuyÓn m¹ch néi h¹t liªn tôc gi¸m s¸t c¸c m¹ch vßng néi h¹t ®Ó ph¸t hiÖn thêi ®iÓm nµy vµ ®ã lµ c¬ héi ®Ó PSTN cã ®−îc thu nhËp. chê cuéc gäi. Sau ®ã thiÕt bÞ tÝnh c−íc ®−îc chuÈn bÞ. d−êng nh− lµ ©m mêi quay sè xuÊt hiÖn ngay khi tr¹ng th¸i nhÊc m¸y ®−îc ph¸t hiÖn. Vµ ©m mêi quay sè ph¶i bÞ tõ chèi nÕu nh− viÖc ®¨ng ký ch÷ sè kh«ng thùc hiÖn 111 . ChØ cã mét ng−êi nhÊc m¸y ®iÖn tho¹i lªn. ©m mêi quay sè cã thÓ bÞ trÔ vµi gi©y (cã n¬i trÔ tíi 45 s).. §èi víi ng−êi sö dông. göi ®i gãi tin b¸o hiÖu ChuyÓn m¹ch ë xa kiÓm tra m¹ch vßng néi h¹t xem cã bËn kh«ng Cã thÓ cã ©m “t×m ®−êng” Cã thÓ cã ©m “nghÏn ®−êng” hay ©m bËn Håi ©m chu«ng CÊp chu«ng cho m¹ch vßng néi h¹t NÕu cã tr¶ lêi. chuÈn bÞ tÝnh c−íc. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet còng ph¶i ®−îc thùc hiÖn qua m¹ng cung cÊp c¸c dÞch vô VoIP nÕu nh− ng−êi sö dông ®−îc phÐp quay c¸c sè ®iÖn tho¹i ®Ó thùc hiÖn cuéc gäi. Tuy nhiªn. ©m mêi quay sè kh«ng cã ngay lËp tøc. H×nh vÏ lµ c« ®äng nh−ng chÝnh x¸c. cuéc gäi ®−îc hoµn thµnh.. Thùc hiÖn cuéc gäi ®iÖn tho¹i PSTN S¬ ®å th«ng th−êng ®Ó xö lý hoµn thµnh cuéc gäi ®iÖn tho¹i ®−îc chØ ra trong H×nh 3-8. chñ yÕu lµ nhê viÖc tiÕp nhËn s½n sµng tÝnh c−íc cuéc gäi. quay sè vµ chê xem cã ng−êi nµo ë ®Ých tr¶ lêi ®iÖn tho¹i hay kh«ng. Tr−íc khi ph¸t ®i ©m mêi quay sè. ChØ sau khi c¶ hai ho¹t ®éng trªn ®−îc hoµn thµnh th× ©m quay sè míi ®−îc ®−a trªn ®−êng d©y. chuyÓn cuéc gäi. hÖ thèng chuyÓn m¹ch néi h¹t ®Çu tiªn ph¶i dù tr÷ cho viÖc ®¨ng ký ch÷ sè mµ c¬ b¶n lµ t¹o ra mét sè vïng nhí cã thÓ cÊt gi÷ tõng ch÷ sè ®· quay. Cuéc gäi b¾t ®Çu víi chñ gäi nhÊc m¸y ®iÖn tho¹i chuÈn bÞ thùc hiÖn cuéc gäi. do vËy ©m mêi quay sè th−êng xuÊt hiÖn trong thêi gian tai nghe cña ®iÖn tho¹i ®−a ®Õn tai. Gi¶ sö r»ng kh«ng cã c¸c dÞch vô ®Æc biÖt nh− quay sè nhanh. Tuy nhiªn trong mét sè quèc gia. tÝnh c−íc vµ ®−îc gi¸m s¸t cho viÖc huû kÕt nèi H×nh 3-8.. cÊp ©m mêi quay sè ChuyÓn m¹ch PSTN ë xa §Ých ®Õn (BÞ gäi) Ng−êi sö dông quay sè ChuyÓn m¹ch néi h¹t ph©n tÝch sè bÞ gäi. chuÈn bÞ trung kÕ.Ch−¬ng 3. ë Mü vµ nhiÒu n−íc kh¸c. c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch lµ ®ñ nhanh ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng nµy trong mét phÇn nhá cña gi©y.

NÕu nh− kh«ng cã trung kÕ nµo cßn ®Ó nèi tíi hÖ thèng chuyÓn m¹ch cña thuª bao bÞ gäi.. Chó ý r»ng chñ gäi còng nghe thÊy chu«ng nh−ng tiÕng chu«ng ®ã ®−îc t¹o ra ë hÖ thèng chuyÓn m¹ch néi h¹t phÝa chñ gäi vµ kh«ng cÇn thiÕt ph¶i ®ång bé víi nhÞp chu«ng cña m¸y ®iÖn tho¹i bÞ gäi. CÇn ph¶i hiÓu r»ng ë h×nh vÏ gi¶ thiÕt cuéc gäi lµ néi h¹t nh−ng l¹i yªu cÇu c¸c dÞch vô cña hÖ thèng chuyÓn m¹ch ë xa. ThËm chÝ ë Mü. NÕu nh− sè ®· quay kh¸c víi c¸c sè thuª bao th× hÖ thèng chuyÓn m¹ch néi h¹t sÏ chuyÓn sang t×m trung kÕ dùa trªn b¶ng ®Þnh tuyÕn (hoµn toµn t−¬ng tù vÒ khu«n d¹ng vµ chøc n¨ng ®èi víi b¶ng ®Þnh tuyÕn IP) vµ göi ®i gãi b¸o hiÖu lªn m¹ng b¸o hiÖu trong ®ã cã chøa sè chñ gäi (®Þa chØ m¹ng). §−¬ng nhiªn. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet ®−îc. sè ®· quay cÇn ph¶i xö lý ®Æc biÖt. viÖc c«ng ty ®iÖn tho¹i ghi vµo ho¸ ®¬n c−íc nh− sau: “BÞ gäi kh«ng tr¶ lêi. mét khi bÞ gäi tr¶ lêi th× cuéc gäi sÏ tiÕp tôc vµ b¾t ®Çu tÝnh c−íc. Nãi chung ®ã lµ do trung kÕ bÞ chiÕm dông 112 . Do vËy. chñ gäi cã thÓ quay c¸c ch÷ sè lµ ®Þa chØ m¹ng cña bÞ gäi. th«ng th−êng x¶y ra khi cã t¾c nghÏn lín th× chñ gäi sÏ nhËn ®−îc ©m b¸o nghÏn ®−êng. hÖ thèng chuyÓn m¹ch ë xa ph¶i kiÓm tra m¹ch vßng néi h¹t cña bÞ gäi ®Ó kiÓm tra xem cã cuéc gäi nµo ®ang thùc hiÖn trªn m¹ch vßng cña bÞ gäi hay kh«ng. nh− quay 611 cho cuéc gäi dÞch vô söa ch÷a vµ quay 800 yªu cÇu viÖc xö lý c−íc riªng biÖt. Mét khi chñ gäi nhËn ®−îc ©m mêi quay sè. gièng nh− bé nhí cña bé ®Þnh tuyÕn. Håi ©m chu«ng nµy ®−îc khëi t¹o qua b¶n tin b¸o hiÖu tõ hÖ thèng chuyÓn m¹ch phÝa bÞ gäi. §«i khi. NÕu nh− m¹ch vßng bÞ gäi rçi th× ®iÖn ¸p chu«ng ®−îc ®Æt lªn m¹ch vßng. C¸c chi tiÕt h¬n vÒ sè bÞ gäi sÏ ®−îc nãi ®Õn trong phÇn kÕ tiÕp. vÒ mÆt kü thuËt gäi lµ yªu cÇu gäi l¹i sau (reorder). sè bÞ gäi vµ c¸c th«ng tin kh¸c.” lµ b×nh th−êng. §ã lµ ®iÒu t¹i sao ®«i khi chñ gäi thÊy m·i ®Õn nhÞp chu«ng thø ba ch¼ng h¹n míi cã tr¶ lêi vµ nãi “Sao cËu l©u nhÊc m¸y thÕ?”. viÖc tÝnh c−íc ®−îc thùc hiÖn ngay c¶ khi bÞ gäi kh«ng tr¶ lêi hay trong mét sè tr−êng hîp khi bÞ gäi bËn. Ng−êi nhËn c©u hái khã xö ®ã th−êng ®¸p: “T«i nhÊc m¸y ®iÖn tho¹i ngay khi nã võa ®æ chu«ng ®Êy chø”. B−íc kÕ tiÕp lµ hÖ thèng chuyÓn m¹ch néi h¹t ph©n tÝch sè ®· quay vµ thùc hiÖn hµnh ®éng ®−îc yªu cÇu. trong mét sè hÖ thèng ®iÖn tho¹i. HÇu hÕt chñ gäi ®Òu biÕt r»ng ©m nghÏn ®−êng nµy cã nghÜa lµ g¸c m¸y vµ cè g¾ng gäi l¹i lÇn n÷a.. NÕu nh− ®ang cã cuéc ®µm tho¹i th× tÝn hiÖu bËn ®−îc cÊp cho chñ gäi. TÊt nhiªn. Vµo lóc nµy chñ gäi cã thÓ nhËn ®−îc c¸c ©m t×m ®−êng mµ tr−íc ®©y th−êng lµ c¸c ©m b¸o hiÖu t−¬ng tù trªn trung kÕ nh−ng hiÖn nay chØ ®−îc sö dông ®Ó chñ gäi biÕt r»ng mäi viÖc vÉn ®ang tiÕp diÔn mÆc dï ®iÖn tho¹i t¹i phÝa bÞ gäi vÉn ch−a ®æ chu«ng. §«i khi. hÖ thèng chuyÓn m¹ch bÞ t¾c nghÏn còng cã thÓ ®−a ra ©m bËn gi¶ ®Ó chñ gäi thùc hiÖn l¹i cuéc gäi khi cã Ýt cuéc gäi h¬n. §iÒu nµy x¶y ra khi cã t¾c nghÏn trong hÖ thèng chuyÓn m¹ch (qu¸ nhiÒu cuéc gäi) do bé ®¨ng ký ch÷ sè lµ c¸c tµi nguyªn cña hÖ thèng chuyÓn m¹ch ph¶i ®−îc ®Æt cÊu h×nh tr−íc.Ch−¬ng 3. Chó ý r»ng PSTN ®· thùc hiÖn mét khèi l−îng c«ng viÖc rÊt lín thËm chÝ tr−íc khi cã ®−îc tiÒn c−íc ®èi víi mét cuéc gäi thµnh c«ng.

Qu¸ tr×nh tÝnh c−íc ®−îc kÕt thóc. §−¬ng nhiªn. Chó ý r»ng ®Þa chØ nµy vÒ c¬ b¶n ®ång nhÊt víi mét cæng trªn hÖ thèng chuyÓn m¹ch PSTN vµ kh«ng ph¶i riªng cho mét m¸y ®iÖn tho¹i nµo. C¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch ë c¶ hai phÝa gi¸m s¸t cuéc gäi ®Òu ph¶i ph¸t hiÖn t×nh tr¹ng huû kÕt nèi (h¹ m¸y). HÖ thèng NPA 10 ch÷ sè ®Çu tiªn ph¶i cã mét ch÷ sè mang gi¸ trÞ tõ 2 ®Õn 9 ®Æt ë vÞ trÝ thø nhÊt (ký hiÖu lµ N). nh©n c«ng tõng chÆng xuyªn quèc gia. vµo ®Çu thËp kû 60. toµn bé sè ®iÖn tho¹i ë B¾c Mü cã 7 ch÷ sè. §ã lµ lý do t¹i sao m¸y ®iÖn tho¹i cã thÓ ®−îc dÞch chuyÓn tù do tõ n¬i nµy ®Õn n¬i kh¸c. Cã thÓ nãi nhiÒu h¬n vÒ toµn bé thñ tôc xö lý cuéc gäi nh−ng nh− vËy lµ ®ñ ®Ó chØ ra r»ng VoIP cã mét sè c¸ch ®Ó thùc hiÖn cuéc gäi nh− trªn ë trªn m¹ng IP vÝ dô nh− Internet. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet vµ c¸c tµi nguyªn cña hÖ thèng chuyÓn m¹ch bÞ tiªu dïng mµ kh«ng sinh bÊt kú mét lîi nhuËn nµo. qu¸ tr×nh nµy kh«ng sinh ra bÊt kú mét lîi nhuËn nµo cho ®Õn khi cuéc gäi s½n sµng. 4 ch÷ sè sau lµ sè thuª bao ®Ó nhËn biÕt cæng cña hÖ thèng chuyÓn m¹ch mµ cæng ®ã g¾n víi m¹ch vßng néi h¹t. AT&T Bell System ®· d−a ra c¸c m· vïng.®Þa chØ m¹ng PSTN Toµn bé ®−êng d©y truy nhËp trªn m¹ng PSTN ®−îc biÓu diÔn b»ng ®Þa chØ m¹ng gäi lµ sè ®iÖn tho¹i. ë vÞ trÝ thø hai ph¶i cã gi¸ trÞ lµ 0 hay 1 cßn vÞ trÝ thø ba cã thÓ mang c¸c gi¸ trÞ tõ 0 ®Õn 9 (ký hiÖu lµ X). T×nh tr¹ng nµy lµm ph¸t ra b¶n tin b¸o hiÖu gi¶i phãng trung kÕ. Tr−íc n¨m 1960. vÒ mÆt kü thuËt ®−îc gäi lµ ph©n chia kÕ ho¹ch ®¸nh sè (NPA). ®Êu nèi c¸c trung kÕ tõng chÆng. CÊu tróc nµy lµm cho dÔ dµng nhËn biÕt khi nµo chñ gäi quay sè gäi ®−êng dµi v× m· tæng ®µi cã cÊu tróc NNX. Do vËy cho phÐp c¸c cuéc gäi ®−êng dµi ®−îc ®Þnh tuyÕn ngay lËp tøc vµo c¸c trung kÕ cù ly xa ®Æc biÖt. NÕu ai muèn thùc hiÖn cuéc gäi ®−êng dµi th× chñ gäi ph¶i quay “0” tr−íc råi nãi cho ®iÖn tho¹i viªn biÕt thµnh phè muèn gäi ®Õn cïng víi sè ®iÖn tho¹i 7 ch÷ sè. PhÇn nµy m« t¶ kÕ ho¹ch ®¸nh sè B¾c Mü sö dông ë Mü vµ Cana®a ®Ó minh ho¹ cho ý trªn. Sè ®iÖn tho¹i kh«ng gièng nh− ®Þa chØ IP mµ ph¶i ®−îc lÊy cÊu h×nh ë m¸y chñ hay bé ®Þnh tuyÕn vµ bÞ thay ®æi nÕu nh− thiÕt bÞ dÞch chuyÓn trªn m¹ng. cho phÐp thùc hiÖn cuéc gäi nhanh h¬n vµ do ®ã sÏ cã nhiÒu cuéc gäi ®−îc xö lý trªn cïng mét ®¬n vÞ thêi gian. C¸c sè ®iÖn tho¹i . Bëi vËy.Ch−¬ng 3. TÊt c¶ c¸c quèc gia ®Òu cã kÕ ho¹ch ®¸nh sè riªng x¸c ®Þnh c¸c sè ®iÖn tho¹i nµo g¸n víi quèc gia ®ã. tuy r»ng tr−íc ®ã nhiÒu phót c¸c trung kÕ ®· ®−îc sö dông. mÆc dï mét sè ®iÖn tho¹i th−êng ®−îc dïng ®Ó phôc vô c¸c môc ®Ých sö dông ®Æc biÖt (c¸c sè 99XX th−êng ®−îc sö dông 113 . Do vËy kÕ ho¹ch NPA ban ®Çu cã cÊu tróc kiÓu N0/1X. Cã thÓ mÊt 10 phót hoÆc h¬n ®Ó chuyÓn m¹ch nh©n c«ng mét cuéc gäi tõ bê nµy ®Õn bê kia cña n−íc Mü. 3 ch÷ sè ®Çu tiªn lµ m· tæng ®µi ®Ó nhËn biÕt hÖ thèng chuyÓn m¹ch CO trªn m¹ng PSTN. Bèn ch÷ sè cuèi cïng cã cÊu tróc XXXX. cã nghÜa lµ gi¸ trÞ 0 hay 1 kh«ng bao giê cã ë mét cuéc gäi néi h¹t. Sau ®ã g¸c m¸y ngåi chê cho ®Õn khi cã th«ng b¸o cuéc gäi ®· ®−îc kÕt nèi.

C¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch trªn dÇn dÇn ®−îc thay thÕ b»ng c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch c¬-®iÖn sau ThÕ chiÕn thø nhÊt. do vËy hiÖn nay kh«ng dÔ dµng ®Ó nhËn biÕt ngay lËp tøc c¸c cuéc gäi cù ly xa. ThÝ dô California cã 13 m· vïng vµo n¨m 1995. Tuy nhiªn. nh−ng viÖc ®¨ng ký ch÷ sè ®· ®−îc g¸n tr−íc khi c¸c ch÷ sè ®−îc quay. KÕ ho¹ch ®¸nh sè cña B¾c Mü Søc Ðp vÉn tiÕp tôc nh»m më réng kh«ng gian ®Þa chØ cña PSTN. do hÇu hÕt mäi ng−êi vÉn quay c¸c sè ®iÖn tho¹i. TÊt c¶ c¸c cuéc gäi b¾t ®Çu b»ng 0 hay 1 ®−îc x¸c ®Þnh ngay r»ng chóng kh«ng ph¶i lµ néi h¹t còng ch¼ng ph¶i lµ ®−êng dµi. sè l−îng ®iÖn tho¹i vÉn tiÕp tôc gia t¨ng. ViÖc gia t¨ng sè l−îng m· vïng chØ lµ mét gi¶i ph¸p t¹m thêi. C¸c ®iÖn tho¹i viªn vÉn cÇn thiÕt 114 . Tuy nhiªn.. chñ yÕu lµ víi c¸c thµnh phè lín th× cÊu tróc NNX h¹n chÕ sè l−îng tæng ®µi CO. chñ gäi kh«ng ®−îc lùa chän vµ ph¶i quay c¶ 10 ch÷ sè thËm chÝ c¶ khi bÞ gäi ë ngay rÊt gÇn. ®· t¹o nhiÒu søc Ðp lªn cÊu tróc m· vïng do ®ã vµo n¨m 1995 kÕ ho¹ch ®¸nh sè B¾c Mü ®· cho phÐp chuyÓn NPA thµnh d¹ng NXX. c¸c thµnh phè nh− Chicago ®· cã c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch CO cho phÐp chñ gäi quay sè gäi néi h¹t trùc tiÕp mµ kh«ng cÇn sù can thiÖp cña con ng−êi. HÖ thèng chuyÓn m¹ch cù ly ng¾n (step-by-step) (còng ®−îc gäi lµ hÖ thèng chuyÓn m¹ch Strowger) ®· ra ®êi tõ n¨m 1890 nh−ng rÊt tèn kÐm ®Ó triÓn khai. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet cho néi ®µi). Do ®ã. Hai d©y cña m¹ch vßng néi h¹t ®−îc mang nhê mét ®Çu (tip) kim lo¹i c¾m vµo mét c¸i vßng (ring). Cã thÓ nãi r»ng hÖ thèng chuyÓn m¹ch chØ cã thÓ chê cho ®Õn khi chñ gäi quay ®−îc 7 hay 10 ch÷ sè. cã 26 m· vµo n¨m 1999 vµ cã 40 m· vµo n¨m 2001. V× hÇu hÕt c¸c cuéc gäi lµ cuéc gäi néi h¹t nªn sè c¸c ch÷ sè mÆc ®Þnh bÞ b¾t gi÷ lµ 7. ë sè n¬i cña n−íc Mü. t¹i c¸c vïng trªn. Tuy nhiªn vµo ®Çu thËp kû 20. do ®ã lµm cho sè c¸c ch÷ sè cña sè ®iÖn tho¹i t¨ng lªn thµnh 11. Sau khi bæ sung thªm nhiÒu m· vïng míi th× NNX ®· ®−îc sö dông ë c¸c n¬i nµy vµo n¨m 1971. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn trªn cña kÕ ho¹ch ®¸nh sè B¾c Mü ®−îc chØ ra ë B¶ng 3-6. viÖc céng thªm 3 hay 4 ch÷ sè míi kh«ng ph¶i lµ mét gi¶i ph¸p hay. Thêi gian ThËp kû 60 Tr−íc 1995 1995 M· vïng N0/1X N0/1X NXX M· tæng ®µi CO NNX NXX NXX M· ®−êng d©y truy nhËp XXXX XXXX XXXX B¶ng 3-6.. Còng vËy. Ngµy nay. c¸c dÞch vô ®iÖn tho¹i di ®éng.. ChuyÓn m¹ch vµ ®Þnh tuyÕn ®iÖn tö C¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch PSTN ®Çu tiªn sö dông nh©n c«ng ®iÒu khiÓn b¶ng chuyÓn m¹ch c¬-®iÖn. tÊt nhiªn nhu cÇu cã ®−êng d©y thø hai cho truy nhËp Internet. do vËy hai d©y ®−îc gäi lµ d©y tip vµ d©y ring.Ch−¬ng 3. M· míi cho phÐp vÞ trÝ thø hai trong sè ®iÖn tho¹i quay cho gäi néi h¹t cã gi¸ trÞ 0 hay 1. Trong mét sè khu vùc. viÖc chê tÊt c¶ c¸c ch÷ sè quay xong sÏ lµm chËm viÖc xö lý cuéc gäi nªn ng−êi sö dông th−êng bÞ t¹m ngõng trong khi quay sè. ng−êi sö dông b¾t buéc ph¶i quay 1 tr−íc khi thùc hiÖn cuéc gäi ®−êng dµi.

viÖc ®−a ra c¸c m· vïng vµ trªn thùc tÕ mäi ng−êi cã ®ñ tiÒn ®Ó thùc hiÖn c¸c cuéc gäi ®−êng dµi cã nghÜa lµ PSTN cã thÓ ®em l¹i nhiÒu lîi nhuËn cho c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i nÕu nh− cã nhiÒu cuéc gäi ®−îc hoµn thµnh trong mét kho¶ng thêi gian ng¾n h¬n. Nortel DMS. Ngoµi Bell System. Chøc n¨ng ®iÒu khiÓn thùc hiÖn c¸c d¹ng s¬ ®¼ng viÖc tÝnh to¸n con sè mµ thùc tÕ lµ c¸c sè ®iÖn tho¹i còng chØ lµ c¸c ch÷ sè. C¸c sè ®iÖn tho¹i cã thÓ ®−îc thay ®æi dÔ dµng h¬n vµ c¸c m¸y tÝnh cho phÐp l−u gi÷ c¸c b¶n ghi.Ch−¬ng 3. Chøc n¨ng b¸o hiÖu phôc vô cho c¸c trung kÕ vµ göi ®i sè ®· quay tíi hÖ thèng chuyÓn m¹ch ë xa. tÊt c¶ ®Òu cã ma trËn analog dùa trªn r¬ le l−ìi gµ (reed relay).5 115 . Ma trËn vÉn lµ t−¬ng tù. Ngµy nay.3 vµ ESS No. do vËy lµm cho toµn bé hÖ thèng chuyÓn m¹ch CO trë thµnh mét m¸y tÝnh lín. Tuy nhiªn. Chøc n¨ng ®iÒu khiÓn xö lý c¸c ch÷ sè ®· quay nhËn ®−îc tõ m¹ch vßng néi h¹t hay trung kÕ vµo vµ cïng víi phÇn tö b¸o hiÖu thùc hiÖn c¸c hµnh ®éng thÝch hîp. Tuy nhiªn. mét thÕ hÖ chuyÓn m¹ch míi cã tªn gäi lµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch ngang-däc ®· thay thÕ cho c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch cù ly ng¾n ë c¸c vïng ®« thÞ. EAX (tæng ®µi tù ®éng ®iÖn tö) cña GTE còng sö dông m¸y tÝnh ®iÒu khiÓn. thèng kª l−u l−îng. Hä ESS ®−îc ph¸t triÓn lªn thµnh ESS No. Vµo n¨m 1960 ë n−íc Mü. truy t×m cuéc gäi còng nh− c¸c tÝnh n¨ng kh¸c. Ma trËn chuyÓn m¹ch liªn kÕt thùc sù c¸c cæng chuyÓn m¹ch l¹i víi nhau. Tuy nhiªn ESS No. Ph¶i mÊt 10 n¨m n÷a cho ®Õn khi ma trËn chuyÓn m¹ch ®−îc sè ho¸ vµ cho phÐp c¸c kªnh DS-0 sè chuyÓn qua hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i víi c¸c luång bit 0 vµ 1. hÇu hÕt ë c¸c vïng n«ng th«n.1 cho phÐp quay sè nhanh (quay sè t¾t). C¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch SPC còng ®¬n gi¶n ho¸ c«ng viÖc qu¶n lý vµ b¶o d−ìng. Khi hÖ thèng chuyÓn m¹ch cã mét m¸y tÝnh thùc sù th× nhiÒu tÝnh n¨ng ®−îc kÕt hîp víi PSTN míi trë nªn kh¶ thi. ESS No. chøc n¨ng ®iÒu khiÓn lµ do m¸y tÝnh thùc hiÖn. C¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch cù ly ng¾n nµy vÉn ®ang cßn tån t¹i. B¸o hiÖu còng gi¸m s¸t c¸c tr¹ng th¸i cña ®−êng d©y thuª bao vµ trung kÕ råi chuyÓn th«ng tin vÒ c¸c tr¹ng th¸i tíi chøc n¨ng ®iÒu khiÓn. Lo¹i chuyÓn m¹ch nµy ®−îc gäi lµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch ®iÒu khiÓn b»ng ch−¬ng tr×nh ®−îc cÊt gi÷ (SPC). Tuy nhiªn. chê cuéc gäi vµ gäi héi nghÞ tay ba. cã nhiÒu thø trong mét hÖ thèng chuyÓn m¹ch chø kh«ng ph¶i chØ m×nh ma trËn.1A. Bell System l¾p ®Æt hÖ thèng chuyÓn m¹ch ®iÖn tö ®Çu tiªn (ESS No. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet khi chñ gäi kh«ng biÕt ®−îc sè ®iÖn tho¹i néi h¹t cña ng−êi bÞ gäi vµ cho c¸c cuéc gäi ®−êng dµi.2. Ma trËn ngang-däc lµ mét thiÕt bÞ t−¬ng tù mµ ©m thanh ®−îc chuyÓn qua hÖ thèng chuyÓn m¹ch theo d¹ng t−¬ng tù. do ®ã b¸o hiÖu còng lµ t−¬ng tù. ESS No. C¸c ®iÖn tho¹i viªn còng tiªu tèn thêi gian ®Ó nãi chuyÖn víi nh÷ng ng−êi ®ang c« ®¬n.1) vµo n¨m 1965. ®iÒu khiÓn vµ chuyÓn m¹ch. C¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch míi thùc hiÖn 3 nhiÖm vô chÝnh: b¸o hiÖu. chuyÓn cuéc gäi. GTE No.4 ®−a ra n¨m 1976 ®· cã ma trËn chuyÓn m¹ch sè gièng nh− ®iÒu khiÓn.

Qu¸ tr×nh nµy ®−îc hoµn tÊt vµo n¨m 1976 mÆc dï ngµy nay vÉn cßn nhiÒu hÖ thèng chuyÓn m¹ch t−¬ng tù ®êi cò ®−îc sö dông. Nã chËm. Do ®ã. PSTN cã thÓ bÞ nhÇm lÉn cho r»ng cuéc gäi lµ néi ®µi khi b¸o hiÖu ®−îc ng−êi sö dông t¹o ra b»ng mét thao t¸c ®Æc biÖt trªn m¸y ®iÖn tho¹i (phone phreaks) nh»m cã ®−îc c¸c cuéc gäi ®−êng dµi kh«ng ph¶i tr¶ c−íc hay c¸c cuéc gäi ®· tr¶ tiÒn tr−íc. B¸o hiÖu t−¬ng tù trong b¨ng cã nhiÒu h¹n chÕ. Vµo nh÷ng n¨m 70. Th−êng chØ cã s½n 16 ©m th«ng b¸o. Mét −u ®iÓm kh¸c cña b¸o hiÖu sè lµ nã cho phÐp c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i chuyÓn b¸o hiÖu khái c¸c trung kÕ t−¬ng tù mµ chÝnh c¸c trung kÕ nµy sau ®ã ®−îc sö dông ®Ó mang cuéc gäi tho¹i. ViÖc t×m c¸ch x©y dùng b¸o hiÖu ngoµi b¨ng b¶o ®¶m cho c¸c tin tÆc (hacker) kh«ng truy nhËp trùc tiÕp ®−îc vµo c¸c hÖ thèng b¸o hiÖu sè. hoµn toµn riªng biÖt phôc vô cho viÖc b¸o hiÖu cña PSTN. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet EAX vµ AT&T No.Ch−¬ng 3.PSTN phi kÕt nèi PhÇn tr−íc ®· m« t¶ viÖc sè ho¸ ma trËn chuyÓn m¹ch vµ ®iÒu khiÓn tæng ®µi trung t©m CO cña PSTN. do vËy c¸c kiÓu b¸o hiÖu bÞ h¹n chÕ. §Çu tiªn mét trung kÕ riªng biÖt ®−îc sö dông chØ ®Ó mang c¸c tÝn hiÖu E&M (c¸ch gäi t¾t cho ear lµ tai vµ mouth lµ miÖng). b¸o hiÖu còng ph¶i ®−îc sè ho¸. râ rµng lµ c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ph¶i lµm nhiÒu viÖc ®èi víi b¸o hiÖu trong b¨ng.5 ESS lµ c¸c m¸y tÝnh sè ®−îc sö dông lµm hÖ thèng chuyÓn m¹ch PSTN. §iÒu nµy lµ v× cÇn ph¶i ®iÒu khiÓn vµ gi¸m s¸t hÖ thèng chuyÓn m¹ch sè b»ng giao thøc b¸o hiÖu sè. Nã ®−îc gäi lµ b¸o hiÖu trong b¨ng (in-band signalling) vµ c¸c tÝn hiÖu thiÕt lËp cuéc gäi cã thÓ dïng chung mét trung kÕ vËt lý v× chóng th−êng ®−îc truyÒn ë c¸c thêi ®iÓm kh¸c nhau. mÊt kho¶ng tõ 10 ®Õn 15 gi©y ®Ó thiÕt lËp cuéc gäi ®−êng dµi. Nh−ng cßn b¸o hiÖu lµ chøc n¨ng thø ba cña hÖ thèng chuyÓn m¹ch? Tr−íc khi m¸y tÝnh cã thÓ lµm ®−îc nh÷ng viÖc gièng nh− hÖ thèng chuyÓn m¹ch PSTN. Khi mét chñ gäi nghe thÊy c¸c tiÕng bÝp vµ c¸c ©m ("©m t×m ®−êng") trªn m¸y ®iÖn tho¹i sau khi ®· kÕt thóc quay sè nh−ng tr−íc khi m¸y ®iÖn tho¹i ë phÝa bÞ gäi ®æ chu«ng th× ®ã lµ lóc c¸c sè m¸y bÞ gäi ®−îc göi ®i qua m¹ng chuyÓn m¹ch vµ sau ®ã thiÕt lËp cuéc gäi trªn c¸c trung kÕ. viÖc t×m c¸ch x©y dùng ®−îc b¸o hiÖu ngoµi b¨ng cã tèc ®é nhanh h¬n vµ ®é b¶o ®¶m cao h¬n dÉn ®Õn sù ph¸t triÓn c¸c ph−¬ng ph¸p b¸o hiÖu kªnh chung (CCS). Vµ hiÖn nay CCS tiªn tiÕn nhÊt ®−îc sö dông cã tªn gäi lµ hÖ thèng b¸o hiÖu sè 7 (SS7). B¸o hiÖu . B¸o hiÖu E&M ®−îc s¾p xÕp tõng kªnh trªn trung kÕ sè T-carrier sö dông b¸o hiÖu bit bÞ "c−íp". SS7 vÒ c¬ b¶n thiÕt lËp mét m¹ng chuyÓn m¹ch gãi phi kÕt nèi. B¸o hiÖu sè ph¸t triÓn song song víi sù ph¸t triÓn cña hÖ thèng chuyÓn m¹ch sè. khi chñ gäi 116 . Tuy nhiªn. Do vËy c¸c bé ®Þnh tuyÕn IP vµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch PSTN cã nhiÒu ®iÓm chung.

c¸c ®iÓm ®iÒu khiÓn dÞch vô (SCP) lµ c¬ së d÷ liÖu cña th«ng tin ®−îc cÇn ®Ó hoµn thµnh cuéc gäi. H·y coi c¸c ®iÓm nµy nh− lµ c¸c client. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet quay sè th× m¹ng SS7 mang c¸c sè ®· quay. C¸c liªn kÕt gi÷a c¸c client. SSP STP STP SCP SSP STP STP SCP H×nh 3-9.Ch−¬ng 3. server vµ bé ®Þnh tuyÕn cã cÊu tróc riªng vµ sÏ ®−îc nãi ®Õn trong ch−¬ng kÕ tiÕp. H·y coi c¸c STP nh− lµ c¸c bé ®Þnh tuyÕn ë trªn m¹ng SS7. Bell vµ nh÷ng ng−êi hç trî tµi chÝnh cho «ng lµ Hubbard vµ Sanders biÕt r»ng nh÷ng g× hä ®· cã lµ rÊt gi¸ trÞ nh−ng hä kh«ng thùc sù tÝch cùc x©y dùng mét nÒn c«ng nghiÖp míi dùa trªn mét thÞ tr−êng ch−a ®−îc thö th¸ch ®èi víi c«ng nghÖ míi nµy. B¸o hiÖu kªnh chung (CCS) SS7 C¸c ®iÓm b¸o hiÖu (SSP) lµ n¬i mµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch PSTN chuyÓn vµ lÊy th«ng tin tõ m¹ng gãi SS7. sè m¸y chñ gäi vµ c¸c th«ng tin kh¸c sau ®ã chuyÓn c¸c th«ng tin nµy thµnh gãi gièng nh− gãi IP. Bell ®Ö tr×nh viÖc cÊp b»ng s¸ng chÕ cho viÖc "c¶i tiÕn ®iÖn b¸o" nµy tr−íc khi cã ®èi thñ c¹nh tranh. H·y coi c¸c SCP nh− lµ c¸c server cña Interrnet. Mét ®iÒu ng¹c nhiªn lµ. vÝ dô nh− chuyÓn h−íng cuéc gäi. Cuèi cïng. Vµo th¸ng 2 n¨m 1876. ¤ng vµ trî lý Watson ®· t×nh cê tr¶i réng tÇn sè trªn d©y ®iÖn b¸o ®Õn møc nã cã kh¶ n¨ng mang ®−îc ©m thanh. Bell System Alexander Graham Bell ®· ph¸t minh ra ®iÖn tho¹i trong lóc cè g¾ng ghÐp c¸c tÝn hiÖu ®iÖn b¸o vµo cïng mét ®−êng d©y sö dông viÖc t¸ch tÇn sè. 117 . Vµo n¨m 1877 th× viÖc ph¸t minh ra ®iÖn tho¹i kh¸c biÖt víi ®iÖn b¸o trë nªn râ rµng vµ s¸ng chÕ vÒ ®iÖn tho¹i ®iÖn tõ ®· ®−îc c«ng nhËn vµo ngµy 30 th¸ng Giªng n¨m 1877. Gãi ®−îc ®Þnh tuyÕn th«ng qua m¹ng SS7 nhê mét lo¹t c¸c bé ®Þnh tuyÕn vµ sau ®ã thiÕt lËp cuéc gäi. C¸c ®iÓm chuyÓn tiÕp b¸o hiÖu (STP) lµ n¬i mµ c¸c gãi ®−îc ®Þnh tuyÕn tõ hÖ thèng chuyÓn m¹ch nµy tíi hÖ thèng chuyÓn m¹ch kh¸c hay tõ vïng nµy ®Õn vïng kh¸c (vÝ dô tõ c«ng ty ®iÖn tho¹i néi h¹t tíi c«ng ty ®iÖn tho¹i ®−êng dµi). Chi tiÕt h¬n vÒ m¹ng SS7 sÏ ®−îc nãi trong ch−¬ng kÕ tiÕp. CÊu tróc cña m¹ng CCS sö dông SS7 ®−îc chØ ra trong H×nh 3-9. Còng cã c¸c c¬ së d÷ liÖu ®−îc dïng ®Ó xem liÖu cã g× ®Æc biÖt cÇn ®−îc thùc hiÖn víi cuéc gäi hay kh«ng. kh«ng cã c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i PSTN th× m¹ng SS7 sÏ kh¸ gièng víi Internet vµ Web. NÕu nh− m¹ng SS7 cña c¸c client. server vµ bé ®Þnh tuyÕn ®−îc xem nh− ®øng ®éc lËp.

Toµn bé tiÒn c−íc thu ®−îc ®Òu ®æ vµo AT&T vµ c¸c r¾c rèi vÒ tµi chÝnh b¾t ®Çu n¶y sinh ë American Bell. th−êng v× nh÷ng lý do kh«ng râ rµng. Mäi ng−êi ®Òu ph¶i kÕt nèi tíi AT&T nÕu kh«ng muèn bÞ h¹n chÕ chØ gäi ®−îc néi h¹t. c«ng ty chØ cho phÐp c¸c kh¸ch hµng cã kh¶ n¨ng tù l¾p ®Æt c¸c ®−êng d©y thuª bao ®−îc thuª ®iÖn tho¹i. Holmes ®· cã 700 kh¸ch hµng kÕt nèi víi “tæng ®µi” nµy. c«ng ty ®iÖn miÒn T©y cña Chicago ®· ®−îc s¸t nhËp nh»m cung cÊp vËt liÖu vµ cho phÐp c¸c c«ng ty cña Bell kiÓm so¸t toµn bé lÜnh vùc ®iÖn tho¹i. C«ng ty nµy ngay lËp tøc ®· gÆp ph¶i c¸c r¾c rèi vÒ tµi chÝnh vµ ®· ®−îc tæ chøc l¹i thµnh American Bell vµo n¨m 1880.Ch−¬ng 3.Holmes ®iÒu hµnh b¾t ®Çu sö dông nh©n c«ng ®Ó kÕt nèi c¸c cuéc gäi tho¹i th«ng qua c¸c ®−êng d©y c¶nh b¸o kÎ trém. ViÖc chµo b¸n nµy bÞ tõ chèi. Albany. Vµo cuèi nh÷ng n¨m 1890. Lóc ®Çu.000 (cã gi¸ trÞ rÊt lín vµo thêi ®iÓm ®ã). do vËy c«ng ty ®iÖn tho¹i Bell ®· ®−îc thµnh lËp ë Massachusetts vµo ngµy 9 th¸ng 7 n¨m 1877. Mét ®«i d©y ®iÖn tho¹i cã gi¸ thµnh lµ $40 mét n¨m ®èi víi c¸c doanh nghiÖp nh−ng chØ lµ $20 khi sö dông cho “c¸c môc ®Ých mang tÝnh x· héi”.T. Vµ “tæng ®µi trung t©m CO (central office)” ®· ra ®êi khi mét c«ng ty thiÕt bÞ c¶nh b¸o kÎ trém do mét ng−êi vïng Boston tªn lµ E. c«ng ty Bell néi h¹t h¹ thÊp gi¸ c−íc ë c¸c khu vùc cã sù c¹nh tranh ®Õn møc mµ c«ng ty ®éc lËp néi h¹t cã tµi chÝnh Ýt kh«ng cßn sù lùa chän nµo kh¸c lµ ph¶i gia nhËp vµo Bell System nÕu kh«ng muèn ®èi mÆt víi sù ph¸ s¶n. Toµn bé ý t−ëng cña AT&T lµ x©y dùng c¸c m¹ng ®−êng dµi ®Ó liªn kÕt c¸c tæng ®µi néi h¹t l¹i víi nhau. M¹ng ®−êng trôc sÏ rÊt tèn kÐm khi x©y dùng vµ v−ît qu¸ kh¶ n¨ng cña American Bell. C¸c kÕ ho¹ch ®Çy tham väng cña American Bell vµ AT&T cã nghÜa r»ng viÖc cung cÊp ®Òu ®Æn c¸c ®−êng d©y chÊt l−îng cao còng nh− c¸c trang thiÕt bÞ vµ m¸y ®iÖn tho¹i lµ cÇn thiÕt cho sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña Bell System. c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ®éc lËp b¾t ®Çu xuÊt hiÖn vµ cè g¾ng tranh giµnh thÞ phÇn ho¹t ®éng. Philadelphia vµ Washington th× mét sè ph−¬ng tiÖn sö dông “c¸c ®−êng d©y dµi” ®Ó kÕt nèi c¸c tæng ®µi nµy víi nhau còng ®−îc t¹o ra. C¸c thuª bao ngay lËp tøc nhËn thÊy ®−îc kh¶ n¨ng kÕt nèi tõ mét vÞ trÝ bÊt kú tíi mét vÞ trÝ bÊt kú kh¸c. 118 . §−¬ng nhiªn lµ hÇu hÕt c¸c m¸y ®iÖn tho¹i nµy ®−îc l¾p ®Æt trªn c¸c ®−êng d©y ®iÓm-®iÓm (point-to-point) mµ th−êng lµ c¸c ®−êng d©y ®iÖn b¸o ®· ®−îc thuª. mét c«ng ty ®iÖn b¸o hµng ®Çu vµ sau ®ã trë thµnh 1 c«ng ty th«ng tin víi gi¸ $100. §«i khi AT&T tõ chèi kh«ng kÕt nèi c¸c c«ng ty ®éc lËp cì nhá vµo m¹ng ®−êng dµi. c«ng ty ®iÖn tho¹i vµ ®iÖn b¸o cña Mü (AT&T) ®· ®−îc hîp nhÊt ë New York nh− mét c«ng ty con cña American Bell. cßn c¸c dÞch vô néi h¹t ®Ó l¹i cho American Bell ®¶m nhiÖm. Khi c¸c tæng ®µi kh¸c xuÊt hiÖn ë New York. nh−ng AT&T l¹i kiÕm ®−îc tiÒn tõ c¶ 2 phÝa do m¹ng ®−êng dµi cña hä lµ c¸ch duy nhÊt ®Ó kÕt nèi c¸c tæng ®µi néi h¹t l¹i víi nhau. Do ®ã vµo n¨m 1885. g©y khã dÔ cho sù ph¸t triÓn cña c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i néi h¹t. American Bell buéc ph¶i duy tr× gi¸ c−íc thÊp nh»m c¹nh tranh ë nh÷ng khu vùc cã nhiÒu nhµ cung cÊp dÞch vô ®iÖn tho¹i. Vµo th¸ng 8 n¨m 1877. Trong nhiÒu tr−êng hîp. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet Do ®ã hä ®· chµo b¸n ®iÖn tho¹i cho Western Union. Vµo n¨m 1888. Boston.

AT&T . Bell Labs ®· ph¸t triÓn UNIX vµ ng«n ng÷ C lµ nh÷ng phÇn mÒm quen thuéc víi mäi ng−êi lµm c¬ së cho Internet.. lý thuyÕt th«ng tin. New Jersey Bell. mét viÖc kh¸c th−êng x¶y ra lµ c«ng ty con AT&T ®· mua c«ng ty mÑ American Bell. khi chÝnh phñ Mü ®e do¹ sÏ can thiÖp th× AT&T ®· ®ång ý kh«ng mua hÕt c¸c ®èi thñ c¹nh tranh còng nh− ®ång ý kÕt nèi c¸c c«ng ty ®éc lËp vµo m¹ng ®−êng dµi cña AT&T vµ ph¶i cam kÕt kh«ng g©y thiÖt h¹i cho ®èi thñ. Bell Labs lóc ®Çu cã tªn gäi lµ Phßng kü thuËt cña American Bell vµo n¨m 1881. bãng b¸n dÉn.). KÕt qu¶ nµy lµm cho AT&T trë thµnh “mét c«ng ty ®iÖn tho¹i quèc gia” ë Mü vµ m¹ng ®iÖn tho¹i cña c«ng ty ho¹t ®éng gièng nh− nhiÒu quèc gia kh¸c theo d¹ng mét tæ chøc cña chÝnh phñ. C«ng ty mÑ AT&T bao gåm AT&T Long Lines lµ c«ng ty ®iÖn tho¹i ®−êng dµi vµ c¸c c«ng ty khai th¸c Bell (BOC) lµm nhµ cung cÊp dÞch vô néi h¹t mµ c¸c c«ng ty nµy ®−îc tæ chøc däc theo quèc gia (New York Telephone. C¸c bé phËn kh¸c lµ Western Electric vµ sau nµy cã thªm Bell Telephone Laboratories lµm nhiÖm vô nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn (R&D). Bell Labs xuÊt hiÖn vµo n¨m 1925 vµ ®ãng gãp vµo c¸c tiÕn bé vÒ viÔn th«ng nh− h×nh ¶nh ®éng. Lu«n cã mét sè c¸c c«ng ty ®éc lËp. gäi nh− vËy lµ v× chóng ®éc lËp víi Bell System (vµ trong mét sè tr−êng hîp ®éc lËp víi c¸c s¸ng chÕ ®iÖn tho¹i cña Bell). AT&T (Bell System) 22 BOC (dÞch vô néi h¹t) Western Electric (s¶n xuÊt) C¸c Bell Telephone Laboratory (nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn) AT&T Long Lines (®−êng dµi) H×nh 3-10. VÒ phÇn m×nh. NhiÒu c«ng ty ®éc lËp sau ®ã trë thµnh mét chi nh¸nh cña GTE lµ c«ng ty cuèi cïng lµ ®ñ lín ®Ó cã mét m¹ng ®−êng dµi riªng ®éc lËp víi AT&T Long Lines. c¸p ®ång trôc.c«ng ty ®iÖn tho¹i quèc gia Vµo n¨m 1913.Ch−¬ng 3. AT&T Bell System 119 ... c«ng ty sau nµy trë thµnh Sprint thµnh lËp n¨m 1889 lóc ®Çu cã tªn gäi lµ C«ng ty ®iÖn tho¹i Brown ë thµnh phè Kansas. C¸c c«ng ty ®éc lËp b¾t ®Êu cã ë hÇu hÕt c¸c vïng n«ng th«n vµ nh÷ng khu vùc Ýt d©n c− trong khi Bell System tËp trung vµo khu vùc §«ng B¾c. C¸c c«ng ty ®éc lËp Kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i ®Òu do Bell System thµnh lËp. VÒ lÜnh vùc m¸y tÝnh. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet Vµo n¨m 1900. laze vµ c¸c vÖ tinh th«ng tin. AT&T ®−îc h−ëng ®éc quyÒn vÒ c¸c dÞch vô ®iÖn tho¹i néi h¹t trong hÇu hÕt c¸c khu vùc vµ chÊp nhËn bÞ chÝnh quyÒn nhµ n−íc vµ liªn bang ®iÒu tiÕt. Bell System ®· n¾m toµn bé cÊu tróc m¹ng cho ®Õn tËn n¨m 1984. ThÝ dô.

§iÒu nµy më ®−êng cho kh¸ch hµng sö dông c¸c thiÕt bÞ ®Çu cuèi kh«ng ph¶i cña WECO. HÇu hÕt c¸c nç lùc ®Òu tËp trung vµo quyÒn së h÷u cña Western Electric (WECO) v× kh«ng cã nhµ cung cÊp nµo kh¸c ®−îc phª chuÈn cung cÊp thiÕt bÞ cho Bell System. cho dï c¸c m¸y tÝnh cã thÓ ®−îc chÕ t¹o vµ sö dông trong Bell System. BÊt kú mét chi phÝ nµo mµ BOC ph¶i chÞu ®Òu cã thÓ ®−îc chuyÓn sang cho kh¸ch hµng chõng nµo chÝnh quyÒn liªn bang cßn cho phÐp gia t¨ng c−íc phÝ. Vµi n¨m sau ®ã. AT&T ®· kiÖn vµ th¾ng kiÖn. lµm cho ng−êi nghe t¹m thêi kh«ng nghe thÊy ®−îc ng−êi nãi) ®−îc tung ra thÞ tr−êng. BÊt kú ai muèn chÕ t¹o bãng b¸n dÉn ®Òu cã thÓ göi ra n−íc ngoµi hå s¬ xin cÊp b»ng s¸ng chÕ vµ chÞu phÝ vËn chuyÓn tµu biÓn còng nh− phÝ ®ãng gãi ®Ó chÕ t¹o vµ b¸n c¸c bãng b¸n dÉn mµ kh«ng ph¶i dÝnh d¸ng g× ®Õn Bell Labs. Nã còng më ra mét nÒn c«ng nghiÖp c¹nh tranh míi cho c¸c m¸y ®iÖn tho¹i. Tho¶ thuËn nµy ®−îc gäi lµ 120 . Sau ®ã. AT&T ®· rÊt tÝch cùc b¶o vÖ quyÒn lîi cña m×nh. kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn b¶n quyÒn mµ chØ víi gi¸ thµnh tæng céng lµ 1 ®« la. V× tiÒn ®−îc tr¶ cho WECO vÉn cßn n»m trong Bell System nªn WECO bÞ buéc téi lµ “d¸t vµng” c¶ c¸c m¸y ®iÖn tho¹i ®¬n gi¶n ®Õn møc mµ chóng ®¾t qu¸ so víi thùc tÕ (mÆt kh¸c. BÊt cø thø g× kh«ng ph¶i cña Bell g¾n vµo m¸y ®iÖn tho¹i hay ®−êng d©y truy nhËp ®Òu bÞ cÊm. Do ®ã c¸c bãng b¸n dÉn cã thÓ ®−îc Bell System sö dông nh−ng l¹i kh«ng ®−îc b¸n ra thÞ tr−êng ngoµi. §iÖn tho¹i vµ thËm chÝ c¶ ®−êng d©y ®i trong nhµ kh¸ch hµng còng ®Òu thuéc vÒ c«ng ty ®iÖn tho¹i néi h¹t. NhiÒu tr−êng ®¹i häc t×m c¸ch cã ®−îc c¶ viÖc sö dông mét hÖ thèng ®iÒu hµnh chung cho c¸c nÒn m¸y tÝnh kh¸c nhau ®ång thêi tèi thiÓu ho¸ chi phÝ. nÒn c«ng nghiÖp m¸y tÝnh lóc ®ã sö dông nhiÒu bãng b¸n dÉn lµ thu ®−îc lîi lín tõ ®iÒu nµy. Vµ vµo n¨m 1955. H×nh 3-10 chØ ra cÊu tróc cña AT&T vµo n¨m 1980. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet Trong nhiÒu n¨m. khi Bell Labs t¹o ra UNIX th× bÊt kú ai còng cã thÓ cã ®−îc hÖ thèng ®iÒu hµnh UNIX ®Çy ®ñ.Ch−¬ng 3. khi AT&T cè g¾ng ®Ò xuÊt r»ng chØ cã c¸c ®iÖn tho¹i cña WECO míi cã thÓ ®−îc dïng trªn m¹ng mµ kh«ng g©y nªn thiÖt h¹i g× th× quyÕt ®Þnh cña toµ ¸n ®· chèng l¹i AT&T (chÝnh phñ Mü ®· sö dông c¸c ®iÖn tho¹i riªng trªn c¸c ®«i d©y cña Bell trong nhiÒu n¨m). Mét trong nh÷ng ph¸t triÓn lín nhÊt cho nÒn c«ng nghiÖp m¸y tÝnh vµ sau ®ã lµ Internet lµ do m«i tr−êng ®−îc ®iÒu tiÕt. AT&T ®· thµnh c«ng trong viÖc ®Èy lïi nhiÒu cè g¾ng cña c¸c c¬ quan chÝnh phñ nh− Uû ban th«ng tin liªn bang (FCC) vµ Bé T− ph¸p Mü nh»m ph¸ vì Bell System. AT&T mÆc dï lµ chñ cña Bell Labs nh÷ng b−íc tiªn phong vÒ m¸y tÝnh nh−ng ®· bÞ cÊm kh«ng ®−îc chÕ t¹o vµ b¸n c¸c m¸y tÝnh c¹nh tranh víi IBM. Bell Labs bÞ cÊm ®−a ra thÞ tr−êng bªn ngoµi bÊt kú mét ph¸t minh nµo cña hä dï ®−îc cÊp b»ng s¸ng chÕ hay kh«ng. Trong kho¶ng thêi gian tõ 1913 ®Õn 1984. m¸y fax vµ sau ®ã lµ c¸c modem m¸y tÝnh. c¸c m¸y ®iÖn tho¹i cña WECO gÇn nh− rÊt bÒn). §−¬ng nhiªn. ®«i khi h¬i qu¸ møc. Do vËy khi mét miÕng chÊt dÎo ®¬n gi¶n ®−îc thiÕt kÕ ®Ó cho ng−êi nãi cã thÓ nãi chuyÖn riªng víi ng−êi thø ba trong khi ®ang thùc hiÖn c¸c cuéc ®iÖn tho¹i (gäi lµ Hush-a-Phone. §Ó b¶o vÖ cho nÒn c«ng nghiÖp c¹nh tranh. mÆc dï nhiÒu ng−êi nghÜ r»ng toµn bé nh÷ng thø ®ã kh«ng thuéc quyÒn kiÓm so¸t cña hä.

Bell System lµ mét hiÖn t−îng kinh doanh ®¸ng kinh ng¹c. khi nÒn c«ng nghiÖp dÞch vô bÞ ®iÒu tiÕt vµ kh«ng ph¶i lµ nhµ s¶n xuÊt th× AT&T ch−a bao giê xuÊt hiÖn trong c¸c c«ng ty ®−îc Fortune 500 c«ng bè n÷a. §iÒu ®ã lµm bËn t©m mét sè ng−êi ®iÒu hµnh AT&T. Cæ phÇn cña AT&T cã ë kh¾p n¬i. sù v÷ng ch¾c cña nã lµm cho nã ®−îc coi nh− lµ cæ phÇn −a thÝch cña “c¸c bµ go¸ vµ trÎ em må c«i” lµ nh÷ng ng−êi kh«ng thÓ m¹o hiÓm ®Çu t− vµo nh÷ng thÞ tr−êng cã chiÒu h−íng ®i xuèng. Nh−ng vµo cuèi thËp kû 70. Sau cïng. ThÝ dô. C¸c h·ng hµng kh«ng ®· lµm nh÷ng g× NÒn c«ng nghiÖp hµng kh«ng ®· tõng ®−îc ®iÒu tiÕt chÆt chÏ vµ do vËy nã lµ ®éc quyÒn gièng nh− nÒn c«ng nghiÖp ®iÖn tho¹i. May m¾n lµ mét sè ng−êi cã tÇm nh×n xa ®· quyÕt ®Þnh dï thÕ nµo ®i ch¨ng n÷a còng vÉn ®¨ng ký s¸ng chÕ vÒ laze. sù ph¸t triÓn cña AT&T lµ kh¸ tr× trÖ do tÊt c¶ mäi ng−êi ®Òu muèn r»ng chØ nªn cã m¸y ®iÖn tho¹i. Do ®ã chØ tÝnh cho nam giíi ë tuæi tr−ëng thµnh th× cã kho¶ng 2% d©n sè lµm viÖc cho “C«ng ty ®iÖn tho¹i”. lêi l·i vµ tµi s¶n th× AT&T lµ c«ng ty lín nhÊt trong sè 5 c«ng ty hµng ®Çu do t¹p chÝ Fortune 500 c«ng bè vµo n¨m 1971. ViÖc gi¶i t¸n Bell System Vµo n¨m 1971. lóc ®ã kh«ng cã ai quan t©m ®Õn viÖc lÊy b»ng s¸ng chÕ nã. Mäi viÖc cµng trë nªn xÊu ë Bell Labs khi laze ®−îc ph¸t minh ë ®©y vµo cuèi thËp kû 60. Cã lÏ mét ngµy nµo ®ã Bell Labs sÏ thu lîi khi cã sù thay ®æi c¬ chÕ vµ ngµy ®ã ®ang dÇn thµnh hiÖn thùc. mét h·ng hµng kh«ng ®−îc c«ng nhËn ®éc quyÒn trªn c¸c chuyÕn bay tõ s©n bay LaGuardia cña New York tíi O’Hare cña Chicago (sau nµy ®æi tªn lµ Orchard Field). tæng thu nhËp. Thùc thÓ ®ã lµ Bé T− ph¸p Mü. Kh«ng mét h·ng nµo kh¸c ®−îc bay trªn tuyÕn ®ã. §iÒu nµy nh»m ®Ó b¶o vÖ nÒn c«ng nghiÖp hµng kh«ng non trÎ vµo nh÷ng n¨m 30 khái bÞ c¹nh tranh kh«ng cÇn thiÕt vµ c¸c vô kinh doanh thÊt b¹i.Ch−¬ng 3. ThÝ dô. VÒ mÆt sè l−îng nh©n c«ng. TÊt nhiªn. Vµo ®Çu thËp kû 80. giai ®o¹n huû bá ®iÒu tiÕt ®iÖn tho¹i ®· b¾t ®Çu nhê viÖc ph¸ vì sù ®éc quyÒn cña nÒn c«ng nghiÖp hµng kh«ng trªn c¸c tuyÕn bay. Vµo nh÷ng n¨m 1970. nh÷ng ng−êi nghÜ r»ng cã thÓ ®¹t ®−îc viÖc AT&T ®−îc tù do hµnh ®éng vµ c¹nh tranh nÕu nh− AT&T ®−îc tù do gia nhËp thÞ tr−êng. tiÒn còng kh«ng cã ®Ó tiÕp tôc c¸c kh¸m ph¸. lµ n¬i cè g¾ng t¸ch Western Electric khái AT&T vµ cho phÐp c¸c c«ng ty thiÕt bÞ ®iÖn tö còng nh− c¸c c«ng ty kh¸c c¹nh tranh víi viÖc cung cÊp thiÕt bÞ cña AT&T. Trong khi AT&T ®ang suy tÝnh vÒ t−¬ng lai cña nã th× mét thùc thÓ kh¸c l¹i còng ®ang quan t©m ®Õn qu¸ tr×nh diÔn biÕn trong t−¬ng lai cña AT&T. râ rµng lµ tÊt c¶ mäi ng−êi lo ng¹i r»ng sù ®iÒu tiÕt cña 121 . AT&T vµo n¨m 1971 cã 1 triÖu nh©n c«ng mµ lóc ®ã d©n sè toµn n−íc Mü lµ kho¶ng h¬n 200 triÖu. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet Ph¸n quyÕt cuèi cïng vµ ®−îc chÝnh phñ Mü dïng ®Ó t¸ch Western Electric khái AT&T.

nh−ng ®æi l¹i viÖc ®−îc tù do h¬n ë ph¹m vi ®−êng dµi vÝ dô nh− viÖc thiÕt lËp gi¸ c−íc th× AT&T ph¶i t¸ch ra c¸c c«ng ty BOC néi h¹t. C¸c RBOC cã thÓ mang c¸c cuéc gäi trªn c¸c ph−¬ng tiÖn riªng cña m×nh (c¸c ®−êng d©y thuª bao. tuy nhiªn ng−êi d©n cã ®−îc gi¸ vÐ thÊp do cã sù c¹nh tranh. AT&T Long Lines vÒ c¬ b¶n trë thµnh AT&T lµ mét c«ng ty ®iÖn tho¹i ®−êng dµi tù do c¹nh tranh (víi mét sè h¹n chÕ) trong nÒn c«ng nghiÖp ®iÖn tho¹i ®−êng dµi ®· b·i bá ®iÒu tiÕt cïng víi MCI. C¸c cuéc gäi liªn LATA nµy ®−îc LEC liÖt kª trong ho¸ ®¬n c−íc göi tíi kh¸ch hµng. V× c¸c nhµ khai th¸c tæng ®µi néi h¹t (LEC) ®éc quyÒn vÒ dÞch vô néi h¹t nh−ng c¸c cuéc gäi liªn LATA ph¶i ®−îc xö lý tõ POP nµy tíi POP kh¸c cña c¸c IXC c¹nh tranh. Sau mét sè th¶o luËn. AT&T muèn duy tr× Western Electric vµ Bell Labs. C¸c IXC tr¶ tiÒn cho dÞch vô nµy. TÊt c¶ c¸c LATA cã cÊu tróc nh©n t¹o ®−îc ¸p dông cho c¸c RBOC nh»m ®¶m b¶o r»ng cã ®ñ cuéc gäi ®−êng dµi ®Ó hç trî cho c¸c nhµ khai th¸c liªn ®µi míi (IXC) hiÖn ®ang th¸ch thøc AT&T. Mét sè h·ng hµng kh«ng. C¸c c«ng ty ®éc lËp kh«ng thuéc Bell System kh«ng bÞ ¶nh h−ëng bëi c¸c nguyªn t¾c LATA. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet h·ng hµng kh«ng sÏ dÉn ®Õn gi¸ vÐ cao h¬n. LEC lµm nhiÖm vô thu thËp toµn bé c¸c lo¹i c−íc vµo ho¸ ®¬n. Nh−ng thö nghiÖm nµy ®· ®−îc nhiÒu ng−êi xem lµ thµnh c«ng.Ch−¬ng 3. AT&T vÉn cßn Western Electric vµ Bell Labs. kh«ng khuyÕn khÝch viÖc c¶i thiÖn dÞch vô vµ nh÷ng hµnh ®éng tiªu cùc kh¸c nh»m b¶o vÖ thÞ tr−êng. Do ®ã AT&T ®· lµm cho mäi ng¹c nhiªn vµo n¨m 1983 khi ®Ò xuÊt r»ng nã sÏ gi¶i t¸n nh−ng kh«ng theo c¸ch mµ chÝnh phñ ®−a ra. TÊt c¶ c¸c cuéc gäi kh¸c lµ liªn LATA (interLATA) vµ chñ gäi cã thÓ lùa chän viÖc sö dông bÊt kú mét c«ng ty ®iÖn tho¹i ®−êng dµi nµo ®Ó mang mét phÇn cuéc gäi còng nh− mét c«ng ty ®−êng dµi nµo cã hÖ thèng chuyÓn m¹ch (®−îc gäi lµ ®iÓm xuÊt hiÖn hay POP) cïng víi LATA n¬i khëi ph¸t cuéc gäi. cßn mét sè h·ng kh¸c hîp nhÊt l¹i ®Ó tån t¹i. Kh«ng mét ai trong c¸c bªn cã liªn quan ®Õn nÒn c«ng nghiÖp viÔn th«ng. viÖc t¸ch c¸c BOC néi h¹t ®äc quyÒn khái AT&T ®· ®−îc phª chuÈn th«ng qua söa ®æi b¶n ph¸n quyÕt cuèi cïng (MFJ) n¨m 1955. trung kÕ vµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch)nÕu nh− c¶ hai phÝa cña cuéc gäi n»m cïng trong mét vïng chuyÓn t¶i vµ truy nhËp néi h¹t (LATA). C¸c cuéc gäi nh− vËy lµ cuéc gäi bªn trong LATA (intraLATA). Mäi ng−êi ®Òu ®ång ý r»ng bÊt cø ®iÒu g× ¶nh h−ëng xÊu dÕn viÖc c¹nh tranh cßn tèt h¬n lµ thùc hiÖn cuéc chiÕn tranh liªn miªn vÒ ®iÒu tiÕt. mÆc dï trong nhiÒu tr−êng hîp ®iÒu nµy chØ lµ t¹m thêi. C¸c RBOC chÞu sù ®iÒu tiÕt chÆt chÏ cña nhµ n−íc vµ vÉn cßn ®éc quyÒn vÒ c¸c dÞch vô ®iÖn tho¹i néi h¹t. c¶ c¸c nhµ ®iÒu tiÕt vµ AT&T bÞ thiÖt h¹i. ®iÒu ®ã tr¸nh 122 . ®Æc biÖt lµ c¸c h·ng hµng kh«ng lµm ¨n ph¸t ®¹t trong m«i tr−êng míi. C¸c c«ng ty ®éc lËp nµy cã thÓ tham gia vµo LATA cña RBOC (nhiÒu c«ng ty ®éc lËp nhá ®· lµm nh− vËy) ®Ó thiÕt lËp c¸c LATA riªng cña m×nh hoÆc lµ kh«ng quan ®Õn cÊu tróc LATA. Do ®ã nÒn c«ng nghiÖp hµng kh«ng ®· bÞ b·i bá ®iÒu tiÕt. Sprint vµ c¸c c«ng ty kh¸c. kÓ c¶ h·ng lín bÞ ph¸ s¶n. C¸c BOC ®−îc tæ chøc thµnh 7 c«ng ty khai th¸c Bell khu vùc (RBOC). KÕt qu¶ ban ®Çu ch−a râ rµng.

Tuy nhiªn. Nã kh«ng ph¶i lµ chñ ®Ò cho tÝnh c−íc truy nhËp. 123 . TÊt c¶ c¸c thùc thÓ cã dÞch vô v−ît qua biªn giíi LATA ®Òu ph¶i tr¶ c−íc truy nhËp. C¸c dÞch vô d÷ liÖu râ rµng ®−îc miÔn tr¶ c−íc truy nhËp phï hîp víi MFJ. C¸c IXC tr¶ tiÒn cho c¸c LEC khi sö dông c¸c ph−¬ng tiÖn cña hä ®Ó thùc hiÖn c¸c cuéc gäi néi h¹t. Do T-1 vÉn lµ ®−êng d©y cho thuª nh−ng tõng cuéc gäi ®−îc mang ®Õn vµ ®i khái POP ®Òu sö dông c¸c tµi nguyªn cña LEC vµ cã rµng buéc víi hÖ thèng tÝnh c−íc truy nhËp cho cuéc gäi. trung kÕ tíi POP cña IXC cã thÓ lµ T-1 mang 24 cuéc tho¹i. c¸c ph−¬ng tiÖn nµy bÞ chiÕm dông trong suèt thêi gian thùc hiÖn cuéc gäi vµ cã thÓ kh«ng ®−îc sö dông cho c¸c cuéc gäi néi h¹t hay sinh lîi cho LEC. c¸c cæng chuyÓn m¹ch tho¹i LEC liªn kÕt tíi T-1.Ch−¬ng 3. ë mçi ®Çu cuèi cã mét cuéc gäi néi h¹t vµ cã mét cuéc gäi IXC ë gi÷a. Mét cuéc gäi néi h¹t cã thÓ lµ cuéc gäi thu phÝ (toll) nh−ng nã chØ cã nghÜa lµ cã c−íc phÝ cao h¬n. Nh−ng nÕu nh− IXC ë gi÷a thu hÕt lîi nhuËn tõ c¸c cuéc gäi ®−êng dµi (mÆc dï trong hÇu hÕt c¸c tr−êng hîp cuéc gäi bÞ LEC n¬i khëi ph¸t tÝnh c−íc). B©y giê. Vµ nã còng t¨ng c−êng viÖc t¸ch biÖt gi÷a c¸c dÞch vô chuyÓn t¶i c¬ b¶n do c¸c LEC cung cÊp vµ c¸c dÞch vô bæ sung do c¸c ISP cung cÊp. th× c¸c LEC t¹i mçi ®µu cuèi cã thÓ ®−îc ®Òn bï nh− thÕ nµo cho viÖc sö dông c¸c ®−êng d©y thuª bao. C©u tr¶ lêi lµ ph¶i l¾p ®Æt mét hÖ thèng tÝnh c−íc truy nhËp theo MFJ. MFJ ®Þnh nghÜa c¸c cuéc gäi néi h¹t nh− sau: c¶ hai ®Çu cuèi ph¶i n»m trªn cïng mét LATA. Nh−ng c¸c IXC lµm thÕ nµo ®Ó lÊy ®−îc ®óng phµn c−íc cña hä mµ LEC ®· thu? Vµ c¸c LEC tÝnh c−íc nh− thÕ nµo ®èi víi c¸c IXC cho viÖc sö dông c¸c ph−¬ng tiÖn cña hä tõ POP tíi kh¸ch hµng? C©u tr¶ lêi lµ th«ng qua hÖ thèng tÝnh c−íc truy nhËp mµ hiÖn nay vÉn cßn lµ chñ ®Ò tranh c·i liªn quan tíi truy nhËp Internet vµ c¸c ISP. trung kÕ vµ hÖ thèng chuyÓn m¹ch cña hä? Sau cïng. C¸c cuéc gäi néi h¹t ®i tíi POP ë phÝa chñ gäi vµ tõ POP tíi ®Ých ë LATA kia. §iÒu nµy ®−îc thùc hiÖn ®Ó ®¶m b¶o r»ng c¸c dÞch vô d÷ liÖu. xö lý hay chuyÓn ®æi chóng thµnh bÊt kú mét kiÓu nµo kh¸c. Nguyªn t¾c nµy cã nghÜa lµ c¸c LEC ®éc quyÒn chØ cã thÓ chuyÓn t¶i c¸c bit qua m¹ng cña hä chø kh«ng cÊt gi÷. C¸c LATA vµ c−íc truy nhËp Cuéc gäi néi h¹t ®−îc mang trªn c¸c ph−¬ng tiÖn do nhµ khai th¸c néi h¹t lµm chñ còng nh− vËn hµnh. thËm chÝ cù ly chØ lµ vµi dÆm qua ranh giíi cña bang (cã rÊt Ýt LATA v−ît qua biªn giíi bang). xuÊt hiÖn vµo n¨m 1984 sÏ kh«ng bÞ tiªu diÖt do gi¸ thµnh. C¸c cuéc gäi nµy ®−îc xö lý tõ POP cña IXC nµy tíi POP cña IXC kh¸c trªn c¸c ph−¬ng tiÖn cña nhµ khai th¸c liªn ®µi. C¸c thay ®æi bit ®Ó bæ sung c¸c dÞch vô vµ ®−îc phôc vô cho c¸c thùc thÓ c¹nh tranh nh− c¸c ISP. ngo¹i trõ ISP. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet cho IXC ph¶i trùc tiÕp thu c−íc cña kh¸ch hµng. Do vËy tÊt c¶ c¸c cuéc gäi ®−êng dµi ®Òu bao gåm 2 cuéc gäi néi h¹t. BÊt cø khi nµo biªn giíi cña LATA bÞ v−ît qua th× ®ã lµ mét cuéc gäi ®−êng dµi.

Ch−¬ng 3. C©u hái duy nhÊt lµ bao nhiªu tiÒn. Cã thÓ cã c¸c trung kÕ trùc tiÕp gi÷a c¸c CO (®−êng chÊm chÊm) vµ c¸c trung kÕ cã thÓ ch¹y tõ POP cña IXC tíi c¸c hÖ 124 . POP vµ IXC. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet C¸c nguyªn t¾c ®iÒu tiÕt gÇn ®©y ®· ®−îc thùc hiÖn vµ kh«ng cã lý do nµo mµ v× sao c¸c ISP kh«ng cÇn ph¶i tr¶ c−íc truy nhËp (kh«ng ai ph¶n ®èi r»ng l−u l−îng Internet sÏ v−ît qua LATA vµ c¸c ranh giíi bang). kiÕn tróc cña PSTN ®· gåm c¶ LEC. CÊu tróc cña PSTN sau khi söa ®æi ®−îc chØ ra trong H×nh 311... NÕu nh− mäi thø d−êng nh− ®· râ rµng th× sím hay muén c¸c ISP sÏ ph¶i tr¶ tiÒn cho mét sè d¹ng nh− "thuÕ Internet" cho c¸c LEC theo d¹ng c−íc truy nhËp. SS7 cho phÐp hÖ thèng c¸c chuyÓn m¹ch ®−êng trôc IXC liªn kÕt l¹i víi nhau mét c¸ch h÷u hiÖu h¬n. §−êng trôc cña IXC A IXC IXC §−êng trôc cña IXC B IXC IXC IXC IXC IXC IXC POP Toll POP POP Toll POP Toll Tandem Tandem Tandem CO CO CO CO CO CO (a) (b) (c) H×nh 3-11.). c¸c ph¶n øng cña c¸c nhµ ®iÒu tiÕt ë cÊp bang còng nh− cÊp liªn bang nh»m ®Ò xuÊt c−íc truy nhËp cña ISP ®· lÇn l−ît lµ "xin ®õng tÝnh c−íc c¸c ISP" tíi "c¸c LEC vµ ISP ph¶i thùc hiÖn viÖc nµy theo c¸ch cña hä" vµ cuèi cïng lµ "®õng buéc t«i ®øng sang phÝa ®ã". (b) LATA sè 2-c«ng ty ®éc lËp. CÊu tróc cña PSTN sau khi thay ®æi: (a) LATA sè 1-RBOC. chñ yÕu ®−îc ph©n biÖt theo kÝch th−íc vµ chøc n¨ng cña chóng (nh− c¸c trung kÕ chuyÓn m¹ch cña tæng ®µi qu¸ giang. Thay cho hÖ thèng ph©n cÊp chuyÓn m¹ch. HiÖn nay. LATA. (c) LATA sè 3-RBOC Th−êng vÉn cã mét ph©n cÊp c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch truy nhËp vµ ®−êng trôc nh−ng cÊu tróc chuyÓn m¹ch theo líp phæ biÕn tr−íc n¨m 1984 lµ rÊt phøc t¹p. TÊt c¶ c¸c khèi lµ c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i. PSTN sau khi thay ®æi Tõ n¨m 1984. chØ cã 1 vÊn ®Ò ®ã lµ chÝnh s¸ch g× lµ tèt nhÊt ®Ó phôc vô c¸c mèi quan t©m c«ng céng.

IXC A cã thÓ thùc hiÖn c¸c cuéc gäi tíi LATA sè 3 nh−ng chØ b»ng c¸ch chuyÓn c¸c cuéc gäi tíi IXC B cã POP t¹i LATA sè 3. HiÖn nay kh«ng cã 1 ph©n biÖt râ rµng gi÷a c¸c cuéc gäi néi h¹t vµ ®−êng dµi (kh¸c biÖt nµy ch−a bao giê râ rµng gièng nh− mäi ng−êi th−êng nghÜ). Chó ý r»ng chØ cã c¸c chñ gäi ë LATA sè 1 cã quyÒn lùa chän nhµ cung cÊp dÞch vô ®−êng dµi v× hai LATA kia chØ cã 1 POP tõ mét IXC. §iÒu nµy ®−îc thÓ hiÖn trªn h×nh vÏ vµ do vËy kh«ng cã nhiÒu th«ng tin vÒ viÖc thiÕu hay cã mÆt cña trung kÕ (c¸c tæng ®µi toll kh«ng chØ liªn kÕt tíi mét CO). §−¬ng nhiªn. viÖc ph¸ vì Bell System vµ viÖc ph¸t triÓn c¸c dÞch vô ®−êng dµi cã tÝnh c¹nh tranh ®−îc xem nh− lµ thµnh c«ng cho ®¹i bé phËn d©n chóng. c¸c c«ng ty nµy th−êng mua mét sè m¹ch vßng néi h¹t tõ LEC phÝa trªn (ILEC) vµ nèi chóng tíi c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch tho¹i riªng cña hä. Bé luËt ViÔn th«ng n¨m 1996 (TA96) ®· ®−îc Quèc héi Mü th«ng qua. B¶n chÊt cña cÊu tróc LATA ®−îc t¨ng c−êng nhê kh¶ n¨ng gäi toll gi÷a c¸c bang chø kh«ng ph¶i gäi toll bªn trong LATA vµ cña c¸c “hµnh lang” ®Æc biÖt gi÷a mét sè LATA n¬i c¸c LEC cã thÓ sö dông c¸c ph−¬ng tiÖn riªng cña chóng. c¸c hÖ thèng chuyÓn m¹ch truy nhËp qu¸ giang hay thËm chÝ chÝnh c¸c tæng ®µi trung t©m CO. §iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet thèng chuyÓn m¹ch toll. IXC A tr¶ tiÒn cho IXC B cho viÖc nµy vµ ®iÒu ®ã hoµn toµn phô thuéc vµo gi÷a IXC A vµ IXC B cã trung kÕ hay kh«ng. C¸c LEC còng c¶m thÊy r»ng hä ®ang ë trong mét m«i tr−êng c¹nh tranh v× nhiÒu bang ®· thõa nhËn c¸c c«ng ty c¹nh tranh ®iÖn tho¹i néi h¹t theo d¹ng c¸c LEC c¹nh tranh (CLEC). C¸c LATA ®−îc thiÕt lËp ®Ó ®¶m b¶o r»ng cã thÓ mang ®−îc nhiÒu cuéc gäi ®−êng dµi. c¸c cuéc gäi toll bªn trong LATA ®−îc gäi lµ “®−êng dµi néi h¹t” nh−ng may lµ thuËt ng÷ nµy kh«ng phæ biÕn.Ch−¬ng 3. TA96 ®−a ra cÊu tróc Byzantine vÒ c¸c ®iÒu kho¶n vµ qui ®Þnh mµ kh«ng ai hoµn toµn biÕt râ vÒ sù kh¸c nhau khi ¸p dông TA96 lªn viÖc c¹nh tranh khai th¸c dÞch vô néi h¹t. LEC cho r»ng hä ph¶i ®−îc phÐp khai th¸c ®−êng dµi trªn c¸c ph−¬ng tiÖn cña hä mµ kh«ng ph¶i chia sÎ víi c¸c IXC. TA96 cho phÐp c¸c ILEC khai th¸c dÞch vô ®−êng dµi nÕu vµ chØ nÕu c¸c khu vùc riªng cña chóng më cöa cho viÖc c¹nh tranh. IXC cã thÓ mang c¸c cuéc gäi tõ LATA sè 1 vµ sè 2 nh−ng kh«ng tíi ®−îc LATA sè 3 v× kh«ng cã POP cña IXC A t¹i LATA sè 3. c¸c cuéc gäi toll bªn trong LATA (vÉn mang trªn c¸c ph−¬ng tiÖn LEC nh−ng cã gi¸ thµnh cao h¬n) vµ c¸c cuéc gäi toll liªn LATA (mµ cã thÓ lµ trong ph¹m vi tiÓu bang hay gi÷a c¸c tiÓu bang nh−ng do mét IXC thùc hiÖn). Gi¸ c−íc gi¶m xuèng. §«i khi. Thay vµo ®ã th× cã c¸c cuéc gäi néi h¹t bªn trong LATA (¸p dông møc gi¸ c−íc thÊp nhÊt). TA96 Vµo ®Çu thËp kû 90. Tuy nhiªn. Trong H×nh 3-11. mäi ng−êi cã thÓ lùa chän nhµ cung cÊp dÞch vô ®−êng dµi theo ý muèn khi gäi ®iÖn tho¹i (chõng nµo cã mét POP trong LATA) vµ viÖc tù do ho¸ thÞ tr−êng ®· ®−îc thiÕt lËp. 125 .

§iÖn tho¹i cho ng−êi sö dông Internet NhiÒu tranh c·i tËp trung vµo gi¸ thµnh b¸n l¹i c¸c m¹ch vßng ®· ®−îc c¸c CLEC mua. §ã chÝnh lµ VoIP.Ch−¬ng 3. Nh−ng cã lÏ c¸c ISP còng cã thÓ xö lý c¸c nhu cÇu truy nhËp néi h¹t cho c¶ tho¹i. cÊu tróc cña PSTN ë cÊp néi h¹t cã 3 kiÓu nhµ cung cÊp dÞch vô cho phÐp c¸c dÞch vô kÕt nèi tho¹i hay d÷ liÖu. Sau ®ã cã c¸c nhµ khai th¸c tæng ®µi néi h¹t c¹nh tranh ®−îc nhµ n−íc bang thõa nhËn. 126 . §ã lµ c¸c nhµ khai th¸c tæng ®µi néi h¹t cÊp trªn (ILEC) mµ tr−íc ®©y ®éc quyÒn vÒ c¸c dÞch vô néi h¹t dï lµ RBOC hay kh«ng. §iÒu ®ã lµm n¶y sinh c¸c th¸ch thøc míi vÒ chÊt l−îng ©m thanh mµ gÇn ®©y ®· ®−îc chØ ra vµ kh«ng ph¶i lu«n lµm tho¶ m·n mäi ng−êi.net vµ BellAtlantic. c¶ hai ®iÒu trªn ®Òu cã thÓ lµ ®óng. Do ®ã BellSouth.net lµ c¸c thùc thÓ riªng biÖt vÒ mÆt kü thuËt víi c¸c tæ chøc mÑ cña chóng. §−¬ng nhiªn. Trong t−¬ng lai gÇn. C¸c ISP xö lý c¸c nhu cÇu truy nhËp néi h¹t cña Internet vÒ d÷ liÖu. c¸c dÞch vô cña CLEC lµ nhiÒu h¬n so víi tr−íc ®©y hoÆc lµ c¸c ILEC vÉn cã thãi quen ®Æt c¸c rµo c¶n lªn bÊt kú ®èi thñ c¹nh tranh nµo. n©ng cÊp vµ nh÷ng c¸i kh¸c nh»m ®¶m b¶o cho m¹ch vßng lu«n s½n cã ®Ó sö dông th× sao? Kh«ng dÔ ®Ó tr¶ lêi cho c¸c c©u hái mµ TA96 ®Æt ra. C−íc phÝ hµng th¸ng lµ bao nhiªu khi ILEC tÝnh ®èi víi CLEC cho viÖc l¾p ®Æt ®−êng d©y vµo n¨m 1940? ViÖc tr¶ nhiÒu lÇn cho c¸c dÞch vô cña ILEC cã ph¶i lµ kh«ng hiÖu qu¶ kh«ng? Nh−ng cßn vÒ gi¸ thµnh b¶o d−ìng. Nh−ng ®iÒu ®ã sÏ lµ chñ ®Ò cña mét ch−¬ng kh¸c. Tuy nhiªn cã nhiÒu viÖc cÇn ph¶i lµm ®Ó ©m thanh thÝch hîp víi chuyÓn t¶i IP h¬n lµ chØ sè ho¸ ©m thanh t−¬ng tù. Phô thuéc vµo nguån gèc. c¸c ISP cã thÓ ph¶i tr¶ c−íc truy nhËp cho c¸c ILEC gièng nh− IXC. S¾p xÕp nµy vÉn cßn sù t¸ch biÖt gi÷a c¸c dÞch vô chuyÓn t¶i c¬ b¶n vµ bæ sung. c¸c c«ng ty nµy c¹nh tranh qua viÖc x©y dùng c¸c ph−¬ng tiÖn riªng hoÆc thuª c¸c ph−¬ng tiÖn tõ c¸c ILEC råi b¸n l¹i. C¸c ILEC. HÇu hÕt c¸c ISP chØ hiÓu ®iÒu nµy nh− lµ mét kiÓu “thuÕ Internet” vµ ®−a nã vµo gi¸ thµnh kinh doanh. Thùc tÕ. ¢m thanh còng ph¶i ®−îc gãi. CLEC vµ ISP Ngµy nay. §«i khi ISP lµ mét phÇn cña ILEC nh−ng viÖc ®iÒu tiÕt cÊp bang cã nghÜa lµ c¸c ISP nµy ph¶i lµ c¸c kh¸ch hµng cØa ILEC. còng cã c¸c ISP cung cÊp truy nhËp Internet.

Ch−¬ng 4 C¬ së tho¹i gãi .

tuy nhiªn kh«ng ®ßi hái sù æn ®Þnh. Trong m¹ng PSTN ®Ó kiÓm so¸t/xö lý lçi ng−êi ®µm tho¹i th−êng sö dông nh÷ng c©u ng¾n nh− “OK”. §é trÔ lµ tham sè rÊt quan träng ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l−îng m¹ng ®iÖn tho¹i. “C¸i g×?” hay “Anh cã thÓ nh¾c l¹i ®−îc kh«ng?” Nh− thÕ trong m¹ng PSTN kiÓm so¸t lçi lµ tr¸ch nhiÖm cña ng−êi ®µm tho¹i. Trong m¹ng PSTN hiÖn nay tho¹i ®· ®−îc sè ho¸. “T«i hiÓu”. 128 . ChuyÓn m¹ch kªnh vµ chuyÓn m¹ch gãi M¹ng PSTN ®−îc ph¸t triÓn nh− m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh ®Ó cung cÊp tèt h¬n c¸c dÞch vô tho¹i. Tr¸i l¹i. ng−îc l¹i c¸c dÞch vô d÷ liÖu cã thÓ cã nhu cÇu vÒ b¨ng th«ng thay ®æi tíi hµng tr¨m.Ch−¬ng 4. D÷ liÖu tho¹i chØ ®−îc gäi lµ ®· gãi ho¸ nÕu nh÷ng gãi nµy ®−îc chyÓn t¶i trªn m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. ®èi víi c¸c dÞch vô d÷ liÖu b¨ng th«ng rÊt quan träng. xö lý lçi truyÒn lµ tr¸ch nhiÖm cña m¹ng. DÞch vô tho¹i chuyÓn m¹ch kªnh lu«n ®ßi hái b¨ng th«ng kh«ng ®æi. C¬ së tho¹i gãi Sè ho¸ vµ gãi ho¸ tho¹i lµ hai vÊn ®Ò hoµn toµn kh¸c nhau. Trong m¹ng ®iÖn tho¹i viÖc göi l¹i th«ng tin nh− thÕ kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc. Trong ch−¬ng nµy chóng ta sÏ xem xÐt nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn gãi ho¸ c¸c d÷ liÖu tho¹i ®Ó chuyÓn t¶i trªn c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi nh− m¹ng IP ch¼ng h¹n. §Æc ®iÓm B¨ng th«ng Sù bïng næ vÒ b¨ng th«ng Nh¹y c¶m víi lçi Göi l¹i th«ng tin §é trÔ KiÓu kÕt nèi DÞch vô tho¹i cè ®Þnh vµ thÊp (d−íi 64kb/s) kh«ng ®µm tho¹i l¹i nÕu cã lçi kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc thÊp vµ æn ®Þnh h−íng kÕt nèi DÞch vô d÷ liÖu thay ®æi (cã thÓ lªn tíi Gb/s) lín (100/1000:1) kh«ng cho phÐp lçi thùc hiÖn dÔ dµng lín h¬n vµ cã thÓ thay ®æi cã thÓ lµ phi kÕt nèi B¶ng 4-1. C¸c m¹ng d÷ liÖu nh− Internet lµ m¹ng chuyÓn m¹ch gãi rÊt thÝch hîp ®Ó trao ®æi d÷ liÖu. NÕu chóng ta cã thÓ cung cÊp b¨ng th«ng lín h¬n cho mçi cuéc gäi th× chÊt l−îng cuéc gäi tho¹i còng kh«ng v× thÕ mµ tèt h¬n. nh− truyÒn tÖp ch¼ng h¹n. NÕu gÆp lçi mét sè gãi tin sÏ ®−îc göi l¹i. thËm chÝ hµng ngµn lÇn. Trong c¸c dÞch vô truyÒn d÷ liÖu. tuy nhiªn chuyÓn m¹ch vÉn lµ chuyÓn m¹ch kªnh. So s¸nh dÞch vô tho¹i vµ d÷ liÖu C¸c dÞch vô tho¹i trong m¹ng PSTN hiÖn nay sö dông b¨ng th«ng lµ 64kb/s. ChuyÓn ®æi m¹ng tho¹i tõ chuyÓn m¹ch kªnh sang chuyÓn m¹ch gãi lµ vÊn ®Ò hÕt søc khã kh¨n. §Çu tiªn chóng ta xem xÐt sù kh¸c biÖt gi÷a chuyÓn m¹ch kªnh vµ chuyÓn m¹ch gãi. Sù thay ®æi vÒ b¨ng th«ng th−êng ®−îc gäi lµ bïng næ b¨ng th«ng. NhiÒu m¹ng d÷ liÖu còng cã yªu cÇu ®é trÔ t−¬ng ®èi thÊp. C¸c cuéc gäi tho¹i ®ßi hái thêi gian trÔ thÊp vµ æn ®Þnh. Trong B¶ng 4-1 ta thÊy sù kh¸c biÖt gi÷a c¸c dÞch vô tho¹i (chuyÓn m¹ch kªnh) vµ dÞch vô d÷ liÖu (chuyÓn m¹ch gãi). Mét sè øng dông ®ßi hái b¨ng th«ng tíi 1Gb/s hoÆc cao h¬n.

V× nh÷ng kh¸c biÖt gi÷a c¸c dÞch vô tho¹i vµ dÞch vô d÷ liÖu nªn viÖc x©y dùng m¹ng riªng biÖt ®Ó cung cÊp c¸c dÞch vô trªn lµ dÔ dµng h¬n rÊt nhiÒu so víi viÖc x©y dùng mét m¹ng cã thÓ cung cÊp ®−îc tÊt c¶ c¸c dÞch vô. Ngay c¶ khi cuéc gäi ®−îc thùc hiÖn bëi modem ®Ó truy nhËp Internet cuéc gäi vÉn lµ cuéc gäi tho¹i. Khi mét cuéc gäi ®−îc thiÕt lËp. Cuéc gäi ®−îc thiÕt lËp sö dông giao thøc b¸o hiÖu. dï ng−êi gäi vµ ng−êi bÞ gäi cã nãi chuyÖn hay kh«ng th× chuçi bÝt vÉn ®−îc göi liªn tôc qua m¹ng theo hai chiÒu víi tèc ®é tæng céng 64 kb/s. Mét sè m¹ng d÷ liÖu còng lµ m¹ng h−íng kÕt nèi. M¹ng chuyÓn m¹ch kªnh cã nh÷ng ®Æc tÝnh sau: 129 . MÆc dï ©m thanh mµ modem ph¸t ra cã kh¸c víi giäng nãi con ng−êi nh−ng tÝn hiÖu t−¬ng tù vÉn thùc hiÖn hµnh tr×nh hoµn toµn trïng lÆp víi hµnh tr×nh cña tÝn hiÖu tho¹i khi chóng ta thùc hiÖn cuéc gäi tho¹i th«ng th−êng. §iÒu nµy dÉn ®Õn viÖc thêi gian chiÕm gi÷ kªnh cña modem lín h¬n rÊt nhiÒu so víi thêi gian trung b×nh cña c¸c cuéc gäi tho¹i néi h¹t lµ 3 phót. m¹ch trong tæng ®µi vµ kªnh trung kÕ. §−êng truyÒn gåm cã m¹ch tõ thuª bao tíi tæng ®µi. VoIP lµ mét gi¶i ph¸p ®Ó tÝch hîp m¹ng tho¹i vµ m¹ng d÷ liÖu: gãi ho¸ c¸c d÷ liÖu tho¹i ®Ó truyÒn qua m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. ChuyÓn m¹ch kªnh KÕt nèi trong m¹ng PSTN ®−îc gäi lµ cuéc gäi tho¹i. NhiÒu nhµ ph©n tÝch cho r»ng gi¶i ph¸p sö dông m¹ng chuyÓn m¹ch gãi ®Ó cung cÊp dÞch vô tho¹i −u viÖt h¬n so víi gi¶i ph¸p ph¸t triÓn c¸c dÞch vô d÷ liÖu trªn m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. M¹ng nµy cho phÐp sö dông cïng mét c¬ së h¹ tÇng ®Ó cung cÊp dÞch vô tho¹i vµ d÷ liÖu. ChÝnh v× thÕ m¹ng PSTN gäi lµ m¹ng h−íng kÕt nèi. Do h¹n chÕ vÒ b¨ng th«ng cña m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh c¸c dÞch vô truyÒn d÷ liÖu còng bÞ h¹n chÕ vÒ tèc ®é ®−êng truyÒn. C¬ së tho¹i gãi Ch¼ng h¹n trong khi truyÒn tÖp viÖc c¸c gãi tin cña ®Çu hay cuèi tÖp ®Õn tr−íc kh«ng cã ý nghÜa g×. tuy nhiªn khi yªu cÇu vÒ ®é trÔ kh«ng qu¸ ngÆt nghÌo m¹ng d÷ liÖu còng cã thÓ lµ m¹ng phi kÕt nèi. Mçi khi cuéc gäi ®−îc thùc hiÖn gi÷a hai ®Çu cuèi cã mét ®−êng truyÒn cè ®Þnh ®−îc thiÕt lËp.Ch−¬ng 4. Khi mét m¸y tÝnh sö dông modem ®Ó truy nhËp Internet. Th«ng th−êng m¹ng b¸o hiÖu lµ mét m¹ng riªng biÖt. Tuy nhiªn chÊt l−îng dÞch vô VoIP lu«n lµ mét th¸ch thøc lín. NÕu xÐt vÒ kh¶ n¨ng t−¬ng thÝch trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi th× gi¶i ph¸p n©ng cÊp c¸c tæng ®µi PSTN ®Ó hç trî chuyÓn m¹ch gãi hoÆc ph¸t triÓn m¹ng d÷ liÖu ®Ó hç trî dÞch vô tho¹i cã vÎ lµ gi¶i ph¸p hiÖu qu¶ h¬n so víi ph¸t triÓn kiÕn tróc míi hoµn toµn nh− m¹ng ATM ch¼ng h¹n. ATM lµ mét trong nh÷ng kiÕn tróc ®−îc x©y dùng ®Ó tÝch hîp m¹ng tho¹i vµ d÷ liÖu. m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh ®−îc sö dông cho c¸c dÞch vô truyÒn d÷ liÖu. §Ó ®¶m b¶o ®é trÔ thÊp vµ æn ®Þnh m¹ng PSTN ®−îc thiÕt kÕ lµ m¹ng h−íng kÕt nèi. T¹i sao tÝch hîp m¹ng tho¹i vµ m¹ng d÷ liÖu l¹i khã kh¨n nh− thÕ? C©u tr¶ lêi lµ sù kh¸c biÖt vÒ kiÕn tróc cña m¹ng tho¹i vµ m¹ng d÷ liÖu.

C¸c nót b¸o hiÖu còng ®−îc kÕt nèi víi nhau b»ng tuyÕn b¸o hiÖu. C¬ së tho¹i gãi Cuéc gäi ®−îc thiÕt lËp sö dông c¸c giao thøc b¸o hiÖu §−êng truyÒn cña mçi cuéc gäi lµ cè ®Þnh §−êng truyÒn hoµn toµn bÞ chiÕm gi÷ trong suèt thêi gian cuéc gäi Nót m¹ng B §Çu cuèi Nót m¹ng A Nót m¹ng D Nót m¹ng C §Çu cuèi M¹ch néi h¹t Trung kÕ §−êng truyÒn TuyÕn b¸o Nót b¸o hiÖu # 1 Nót b¸o hiÖu # 3 Nót b¸o hiÖu # 2 H×nh 4-1. Tuy nhiªn do nót A cã thÓ kÕt nèi trùc tiÕp víi nót D nªn ®−êng truyÒn qua nót B chØ ®−îc lùa chän khi tÊt c¶ c¸c luång trung kÕ gi÷a A vµ D ®· bÞ sö dông. C¸c ®−êng chÊm chÊm cã mòi tªn lµ ®−êng chØ ®−êng truyÒn ®−îc thiÕt lËp khi cuéc gäi gi÷a hai ®Çu cuèi ®−îc thùc hiÖn. Mét ®−êng truyÒn cô thÓ gi÷a hai ®Çu cuèi ®−îc thiÕt lËp ®Ó duy tr× cuéc gäi. ®−îc thiÕt lËp th«ng qua m¹ng b¸o hiÖu. Chó ý r»ng c¸c ®Çu cuèi kh«ng ®−îc kÕt nèi vµo c¸c nót b¸o hiÖu mµ chØ cã tæng ®µi cã kÕt nèi mµ th«i. M¹ng b¸o hiÖu cã thÓ chuyÓn cuéc gäi th«ng qua nót B råi míi tíi D. C¸c ®Çu cuèi lµ c¸c m¸y ®iÖn tho¹i. Chó ý r»ng c¸c nót b¸o hiÖu thùc hiÖn viÖc lùa chän ®−êng truyÒn trong thêi gian thiÕt lËp cuéc gäi. cã nghÜa lµ tÊt c¶ c¸c ®−êng truyÒn.Ch−¬ng 4. Nh− ®· ®Ò cËp ë trªn. Trªn h×nh vÏ chóng ta thÊy c¸c tæng ®µi ®−îc kÕt nèi víi c¸c nót b¸o hiÖu b»ng c¸c tuyÕn b¸o hiÖu. §−êng truyÒn nµy ®−îc thiÕt lËp nh− thÕ nµo? Trong m¹ng PSTN tÊt c¶ c¸c cuéc gäi. ChuyÓn m¹ch kªnh Trªn h×nh H×nh 4-1 chóng ta thÊy s¬ ®å mét m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. cuéc gäi ®−îc thùc hiÖn nhê m¹ng b¸o hiÖu. M¸y ®iÖn tho¹i ®−îc nèi ®Õn nót m¹ng (tæng ®µi) b»ng m¹ch néi h¹t. 130 . C¸c tæng ®µi ®−îc nèi víi nhau b»ng c¸c luång trung kÕ. Lý do rÊt ®¬n gi¶n: kh«ng tån t¹i ®−êng truyÒn nµo gi÷a hai ®Çu cuèi ®i qua nót C. Sau khi cuéc gäi ®· ®−îc thiÕt lËp th× ®−êng truyÒn cho cuéc gäi ®ã kh«ng thÓ thay ®æi ®−îc n÷a. Trªn h×nh vÏ ta thÊy ®−êng truyÒn qua nót m¹ng C kh«ng ®−îc lùa chän. M¹ng b¸o hiÖu lµ m¹ng hoµn toµn t¸ch biÖt víi m¹ng tho¹i.

TDM) ®−îc sö dông. C¬ së tho¹i gãi Trªn h×nh vÏ nót b¸o hiÖu #1 ®−îc kÕt nèi víi nót m¹ng A vµ C. NÕu mét tuyÕn b¸o hiÖu bÞ háng th× l−u l−îng b¸o hiÖu sÏ ®−îc chuyÓn qua c¸c tuyÕn kh¸c. Do l−u l−îng gãi cã kh¶ n¨ng bïng næ. nót b¸o hiÖu #2 kÕt nèi víi nót m¹ng B vµ D. Do sè l−îng gãi cã kh¶ n¨ng bïng næ nªn m¹ng chuyÓn m¹ch gãi sö dông ph−¬ng ph¸p ghÐp kªnh kh¸c so víi m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. M¹ng chuyÓn m¹ch gãi lµ sù kÕt hîp gi÷a ®é mÒm dÎo vÒ b¨ng th«ng. Gãi ®−îc ®Þnh nghÜa lµ ®¬n vÞ d÷ liÖu ®−îc chuyÓn tõ mét nót m¹ng tíi mét nót m¹ng kh¸c. 131 . Tuy nhiªn khi thùc hiÖn cuéc gäi c¸c nót b¸o hiÖu sö dông th«ng tin vÒ t×nh tr¹ng hiÖn thêi cña toµn m¹ng. viÖc chia toµn bé b¨ng th«ng cña tuyÕn thµnh nh÷ng kªnh nhá cã b¨ng th«ng cè ®Þnh mÊt hÕt ý nghÜa. ®−îc x©y dùng trªn nh÷ng nguyªn t¾c t−¬ng tù nh− m¹ng Internet. chuyÓn m¹ch gãi vµ phi kÕt nèi. Gãi bao giê còng chøa th«ng tin cÇn thiÕt vÒ m¹ng ®Ó c¸c nót m¹ng cã thÓ c¨n cø vµo ®ã mµ ®Þnh tuyÕn ®óng cho gãi trªn suèt chÆng ®−êng tíi ®Ých. l−u l−îng c¸c b¶n tin b¸o hiÖu cã thÓ bïng næ. Trong c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi ng−êi ta sö dông ph−¬ng ph¸p ghÐp kªnh kh¸c. ®−îc gäi lµ ph−¬ng ph¸p ghÐp kªnh thèng kª. Trong m¹ng PSTN ph−¬ng ph¸p ghÐp kªnh ph©n chia thêi gian (time-division multiplexing. M¹ng b¸o hiÖu lµ m¹ng client-server dùa trªn bé ®Þnh tuyÕn. c¸c nót b¸o hiÖu còng vËy. Ph−¬ng ph¸p ghÐp kªnh nµy ®−îc tr×nh bµy trªn H×nh 4-2. Th«ng tin vÒ t×nh tr¹ng sö dông trung kÕ vµ c¸c th«ng tin kh¸c ®−îc c¸c nót b¸o hiÖu chia sÎ víi nhau. Thay vµo ®ã ng−êi ta cho phÐp c¸c gãi sö dông toµn bé b¨ng th«ng cña tuyÕn trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh. Chóng ta cã thÓ rót ra nh÷ng kÕt luËn sau ®©y vÒ m¹ng b¸o hiÖu: M¹ng b¸o hiÖu lµ m¹ng phi kÕt nèi M¹ng b¸o hiÖu lµ m¹ng dùa trªn c¸c bé ®Þnh tuyÕn: c¸c b¶n tin tõ mét nót bÊt kú ®Õn mét nót kh¸c cã thÓ ®i theo nhiÒu tuyÕn kh¸c nhau Kh«ng ®ßi hái cè ®Þnh vÒ b¨ng th«ng M¹ng b¸o hiÖu ®iÒu khiÓn c¸c cuéc gäi tho¹i trong PSTN kh«ng ph¶i lµ m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh mµ lµ m¹ng chuyÓn m¹ch gãi phi kÕt nèi. Kh¸c víi tÝn hiÖu tho¹i. tÝnh chÊt Ýt nh¹y c¶m ®èi víi thêi gian trÔ vµ kh¶ n¨ng truyÒn th«ng tin hoµn toµn kh«ng cã lçi. T−¬ng tù nh− c¸c bé ®Þnh tuyÕn trong m¹ng Internet trao ®æi víi nhau th«ng tin th«ng qua giao thøc ®Þnh tuyÕn. hay cßn gäi lµ ghÐp kªnh kh«ng ®ång bé.Ch−¬ng 4. ChuyÓn m¹ch gãi ChuyÓn m¹ch kªnh lµ sù l·ng phÝ rÊt lín tµi nguyªn m¹ng.

Nh− thÕ gãi tin ®Õn sau. Sè l−îng gãi mµ nót m¹ng cã thÓ l−u trong bé ®Öm chê göi ®i hoµn toµn phô thuéc vµo kÝch th−íc bé ®Öm.Ch−¬ng 4. Trong m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh kh«ng cã vÊn ®Ò nµy: mçi khi cuéc gäi ®−îc thiÕt lËp ®−êng truyÒn sÏ ®−îc ®¶m b¶o trong suèt thêi gian cuéc gäi. kÕt qu¶ lµ ®é trÔ kh«ng thÓ dù ®o¸n tr−íc mét c¸ch chÝnh x¸c. Sau khi gãi kia ®· ®−îc göi ®i bé ghÐp kªnh sÏ göi nèt gãi trong bé ®Öm. VÊn ®Ò n¶y sinh khi mét gãi tin quan träng ®Õn bé ®Öm mµ gãi tin tr−íc ®ã võa b¾t ®Çu ®−îc göi ®i. C¬ së tho¹i gãi A N ó t N ó t C A N ó t N ó t C B (a) D B (b) D H×nh 4-2. HiÖn nay kh«ng cã ph−¬ng ph¸p nµo hiÖu qu¶ ®Ó chÊm døt viÖc göi gãi tin ®· b¾t ®Çu ®−îc göi ®i. Khi cã qu¸ nhiÒu øng dông cïng mét lóc göi c¸c gãi tin bé ®Öm cã thÓ bÞ trµn. trong giíi h¹n cho phÐp. T¹i nót m¹ng tiÕp theo sè l−îng gãi chê trong bé ®Öm còng kh«ng thÓ x¸c ®Þnh tr−íc. Tuy nhiªn nÕu c¶ hai cÆp m¸y tÝnh sö dông kªnh cïng mét lóc th× bé ghÐp kªnh kh«ng cßn lùa chän nµo kh¸c ngoµi viÖc ®−a mét trong hai gãi vµo bé ®Öm. ®ã lµ thêi gian trÔ. Nguyªn nh©n cña vÊn ®Ò nµy lµ hiÖn t−îng ®é trÔ nèi tiÕp. tÊt c¶ phô thuéc vµo t¶i cña toµn m¹ng. Khi ®ã nh÷ng gãi tin ®Õn sÏ bÞ lo¹i bá. Tªn gäi nµy kh«ng ®−îc chÝnh x¸c l¾m vµ cã thÓ g©y hiÓu nhÇm. Bé ®Öm lµ mét phÇn bé nhí cña nót m¹ng. Tuy nhiªn ph−¬ng ph¸p nµy chØ cã thÓ gi¶m thêi gian trÔ mµ kh«ng ®¶m b¶o ®−îc thêi gian trÔ æn ®Þnh. (a) TDM: 64 kb/s vµ (b) TDM kh«ng ®ång bé 128 kb/s Víi ph−¬ng ph¸p TDM kh«ng ®ång bé c¸c cÆp m¸y tÝnh A-C vµ B-D cã thÓ trao ®æi th«ng tin víi b¨ng th«ng 128 kb/s. M¹ng sö dông ph−¬ng ph¸p ghÐp kªnh TDM kh«ng ®ång bé th−êng ®−îc gäi lµ m¹ng cung cÊp b¨ng th«ng theo yªu cÇu cña øng dông. chø kh«ng thÓ cung cÊp b¨ng th«ng theo yªu cÇu cña øng dông. ChÊt l−îng dÞch vô tho¹i phô thuéc rÊt nhiÒu vµo ®é trÔ. Trong m¹ng chuyÓn m¹ch gãi ®é trÔ cã thÓ thay ®æi víi biªn ®é lín. §é trÔ nµy gäi lµ ®é trÔ nèi tiÕp vµ phô thuéc vµo ®é dµi tèi ®a cho phÐp cña gãi. dï cã quan träng ®Õn ®©u còng ph¶i ®îi gãi tin tr−íc ®−îc göi xong. KÝch th−íc gãi lín sÏ sö dông tèt h¬n b¨ng th«ng cña m¹ng nh−ng g©y ra ®é trÔ 132 . chø kh«ng bÞ h¹n chÕ bëi 64 kb/s nh− khi sö dông ph−¬ng ph¸p TDM truyÒn thèng. Trªn thùc tÕ m¹ng chØ cã thÓ cung cÊp b¨ng th«ng mét c¸ch mÒm dÎo. ThÝ dô cã mét gãi tin chøa th«ng tin cã ý nghÜa quan träng chê ®−îc göi ®i nh−ng trong bé ®Öm ®· cã nhiÒu gãi xÕp hµng chê. Sö dông hiÖu qu¶ h¬n b¨ng th«ng cña m¹ng chuyÓn m¹ch gãi ph¶i tr¶ gi¸ b»ng sö dông bé ®Öm. Tuy nhiªn kÝch th−íc qu¸ lín cña bé ®Öm lµm n¶y sinh ra vÊn ®Ò míi. DÜ nhiªn c¸c gãi tin quan träng sÏ ®−îc ®−a vµo ®Çu bé ®Öm ®Ó göi ®i ngay lËp tøc sau khi ®−êng truyÒn ®−îc gi¶i phãng.

vµ lµ lý do quan träng nhÊt. Gãi tin cã kÝch th−íc bÐ. ChØ mét sè duy nhÊt cÇn sö dông cho m· ®Þnh danh kÕt nèi bëi v× mçi kÕt nèi t−¬ng øng víi hai ®Çu cuèi cô thÓ trong m¹ng. ch¼ng h¹n nh− tÕ bµo ATM. Trong m¹ng phi kÕt nèi ®Þa chØ gãi chøa ®Þa chØ cña nót m¹ng göi vµ nót m¹ng nhËn gãi tin. Cã hai ph−¬ng ph¸p gi¶m ®é trÔ nèi tiÕp trong m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. Trong m¹ng phi kÕt nèi. Trong m¹ng h−íng kÕt nèi ®Þa chØ lµ mét sè nµo ®ã. Lý do thø ba lµ viÖc tÝnh c−íc trong m¹ng h−íng kÕt nèi rÊt ®¬n gi¶n: tÝnh theo thêi gian kÕt nèi gi÷a hai ®Çu cuèi. kh¸ch hµng sÏ ®−îc nhµ cung cÊp dÞch vô kÕt nèi c¸c nót cÇn thiÕt trong thêi gian cung cÊp dÞch vô. §Þa chØ cña c¸c gãi cã hai d¹ng chÝnh nh− sau. Thø nhÊt. ®Õn: A”.Ch−¬ng 4. cÇn n©ng tèc ®é c¸c tuyÕn lªn møc tèi ®a. lµ hiÖu qu¶ cña m¹ng nh×n tõ gãc ®é nhµ cung cÊp dÞch vô. nèi nót A vµ B trong m¹ng. t−¬ng tù nh− m¹ng PSTN. C¬ së tho¹i gãi nèi tiÕp lín. Thø hai. ®−îc gäi lµ m· ®Þnh danh kÕt nèi. Cã hai ph−¬ng ph¸p thiÕt lËp kÕt nèi trong m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. Thø nhÊt cÇn h¹n chÕ kÝch th−íc tèi ®a cña gãi. C¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi xuÊt hiÖn ®Çu tiªn lµ c¸c m¹ng h−íng kÕt nèi. Gi¶ sö ta cã kÕt nèi 22. Do m¹ng phi kÕt nèi nªn nót m¹ng nhËn gãi tin cÇn ph¶i biÕt gãi tin ®Õn tõ ®©u. TÊt c¶ c¸c gãi cã ®Þnh danh 22 ®Õn nót B ®Òu ®Õn tõ nót A vµ ng−îc l¹i. KÕt nèi trong m¹ng chuyÓn m¹ch gãi h−íng kÕt nèi 133 . Mét thÝ dô ®−îc tr×nh bµy trªn h×nh sau: A C B D H×nh 4-3. Trong m¹ng IP gãi lín nhÊt cã thÓ tån t¹i ®−îc viÕt t¾t lµ MTU (maximum transmission unit). Cã mét sè nguyªn nh©n lÞch sö cña vÊn ®Ò nµy. C¸ch thø nhÊt lµ lªn kÕ ho¹ch tõ tr−íc. Nãi mét c¸ch kh¸c. Nh− thÕ tõ gãc ®é nhµ cung cÊp dÞch vô viÖc chuyÓn c¸c gãi tin trªn qua m¹ng lµ hoµn toµn kh«ng hiÖu qu¶. Trong m¹ng h−íng kÕt nèi viÖc trao ®æi th«ng tin chØ ®−îc thùc hiÖn sau khi kÕt nèi ®· ®−îc thiÕt lËp. ch¼ng h¹n nh− trong tr−êng hîp m¸y tÝnh bÞ t¾t. §©y lµ mét trong nh÷ng −u thÕ chÝnh cña m¹ng h−íng kÕt nèi. nhiÒu m¹ng chuyÓn m¹ch gãi lµ s¶n phÈm cña c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i. mçi gãi ®Òu cã ®Þa chØ ®¹i lo¹i nh− “Tõ: B. Sau n÷a m¹ng h−íng kÕt nèi göi gãi tin theo c¸c ®−êng truyÒn cè ®Þnh. gi¶m thiÓu ®é trÔ nèi tiÕp nh−ng còng lµm gi¶m b¨ng th«ng hiÖu dông cña m¹ng. C¸c gãi trong m¹ng ®Òu chøa ®Þa chØ ®Ó c¸c nót m¹ng biÕt ®−îc cÇn ®−a gãi vµo cæng nµo. Th«ng th−êng c¶ hai ph−¬ng ph¸p trªn ®Òu ®−îc sö dông. Lý do cuèi cïng. mçi nót m¹ng cã thÓ göi gãi tin ®Õn c¸c nót m¹ng kh«ng cã kh¶ n¨ng tiÕp nhËn gãi tin ®· ®ù¬c göi ®i. TÊt c¶ c¸c nót m¹ng c¨n cø vµo m· ®Þnh danh kÕt nèi 22 ®Òu biÕt ®ã lµ kÕt nèi gi÷a nót A vµ B.

Trong tr−êng hîp nµy kÕt nèi gi÷a hai nót ®−îc gäi lµ dÞch vô kÕt nèi ¶o (service virtual connections. Trong tr−êng hîp gi÷a hai nót A vµ C cÇn thiÕt lËp PVC th× kh¸ch hµng ph¶i b¸o cho nhµ cung cÊp dÞch vô. tuy nhiªn hai nót nµy vÉn liªn l¹c ®−îc víi nhau qua nót trung gian B hoÆc D. ®ã lµ khai th¸c triÖt ®Ó h¬n tµi nguyªn hÖ thèng. c¸c øng dông kh«ng ph¶i lóc nµo còng cÇn tµi nguyªn tÝnh to¸n cña m¸y tÝnh. C¸c hÖ thèng chia sÎ thêi gian m¸y tÝnh cho phÐp c¸c øng dông kh¸c nhau sö dông cïng mét tµi nguyªn tÝnh to¸n. Tªn chÝnh thøc cña tiªu chuÈn nµy lµ Interface between Data Terminal Equipment and Data Circuit Terminating Equipment for Terminals Operating in the Packet Mode on Public Data Networks. TÊt c¶ c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi ®Çu tiªn nµy ®Òu sö dông ph−¬ng ph¸p t¹o vµ göi gãi tin riªng cña m×nh. thay vµo ®ã c¸c nót m¹ng thùc hiÖn lu«n chøc n¨ng nót b¸o hiÖu cßn c¸c gãi d÷ liÖu vµ b¶n tin b¸o hiÖu ®−îc truyÒn trªn cïng mét c¬ së h¹ tÇng m¹ng.25 Tiªu chuÈn ®Çu tiªn ®−îc ®−a ra cho m¹ng chuyÓn m¹ch gãi lµ chuÈn X. Chó ý r»ng tiªu chuÈn X. Trong m¹ng kh«ng nhÊt thiÕt tÊt c¶ c¸c nót ph¶i cã kÕt nèi trùc tiÕp víi nhau (kiÓu full mesh). Nh− ta biÕt. gi¸m s¸t. cßn Data Circuit Terminating Equipment (DCE) lµ modem ®Ó kÕt nèi ®Çu cuèi víi m¹ng. KÕt nèi gi÷a c¸c nót nµy ®−îc gäi lµ kªnh ¶o cè ®Þnh (permanent virtual circuits. ChÝnh v× thÕ vµo n¨m 1972 ITU-T ®· thµnh lËp nhãm lµm viÖc ®Ó ®−a ra tiªu chuÈn thèng nhÊt cho m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. ®iÒu khiÓn vµ huû cuéc gäi. C vµ D trong mét kho¶ng thêi gian nµo ®ã. Sù ra ®êi cña X. Giao thøc b¸o hiÖu cã tr¸ch nhiÖm thiÕt lËp. ThËp kû 60 ®· chøng kiÕn sù ra ®êi cña c¸c hÖ thèng nh− Tymshare (sau ®ã ®−îc ®æi tªn thµnh Tymnet). ChØ sau bèn n¨m. C«ng ty nµy chØ cÇn ®−a cho nhµ cung cÊp dÞch vô c¸c th«ng tin cÇn thiÕt nh− kÕt nèi cô thÓ gi÷a c¸c nót. hay PVCs). Trong thÝ dô trªn H×nh 4-3.25 cña ITU. Ph−¬ng ph¸p thiÕt lËp kÕt nèi kh¸c lµ kÕt nèi theo yªu cÇu. gi÷a nót A vµ C kh«ng cã PVC. th«ng th−êng PVC sÏ ®−îc thiÕt lËp trong vßng 24 tiÕng. §Ó cã thÓ thiÕt lËp SVC c¸c nót m¹ng cÇn ph¶i hç trî giao thøc b¸o hiÖu. tiªu chuÈn X. GEIS (General Electric Information Services). Trong m¹ng chuyÓn m¹ch gãi ng−êi ta kh«ng x©y dùng m¹ng b¸o hiÖu riªng biÖt nh− trong m¹ng PSTN. Theo chuÈn mùc thêi bÊy giê c«ng viÖc ®−îc thùc hiÖn víi tèc ®é chãng mÆt. tøc lµ vµo n¨m 1976. tr−íc khi m¹ng Internet (ban ®Çu ®−îc gäi lµ ARPAnet) ra ®êi cuèi n¨m 1969.25 lµ nç lùc chuÈn ho¸ c¸c hÖ thèng chia sÎ thêi gian m¸y tÝnh (computer time-sharing system) rÊt phæ biÕn vµo nh÷ng n¨m 60. B. MÆc dï cã nhiÒu ®iÓm t−¬ng ®ång nh− cïng sö dông giao thøc cã cÊu tróc ®a líp nh−ng c¸c m¹ng nµy cã rÊt nhiÒu ®iÓm kh¸c biÖt. HËu qu¶ lµ liªn l¹c gi÷a c¸c m¹ng kh¸c nhau gÇn nh− kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc.25 ®· ra ®êi. nãi theo c¸ch th«ng th−êng lµ “quay sè”. ChuyÓn m¹ch gãi X. hay SVCs). Data Terminal Equipment (DTE) thùc ra lµ thiÕt bÞ ®Çu cuèi (nh− PC ch¼ng h¹n).Ch−¬ng 4. C¬ së tho¹i gãi Gi¶ sö mét c«ng ty cÇn kÕt nèi c¸c nót A. 134 . C¸c hÖ thèng chia sÎ thêi gian m¸y tÝnh ra ®êi víi cïng môc ®Ých nh− m¹ng chuyÓn m¹ch gãi.25 ®−îc ®−a ra cho m¹ng d÷ liÖu c«ng céng.

OSIRM). Líp m¹ng ®Þnh nghÜa gãi lµ néi dung cña khung. PhÇn lín m¹ng X. Khi c¸c bÝt ®−îc göi ®i. C¸c líp OSI-RM.25 kh«ng ®Ò cËp g× ®Õn néi dung cña gãi tin.Ch−¬ng 4.35.25 ng−êi ta sö dông Giao thøc líp gãi (Packet Layer Protocol). Gãi chøa ®Þa chØ m¹ng nÕu m¹ng phi kÕt nèi vµ chøa m· ®Þnh danh kÕt nèi nÕu nh− m¹ng h−íng kÕt nèi.25 cßn ho¹t ®éng tíi ngµy nay lµ dùa trªn phiªn b¶n 1984. V. 135 . Trong tiªu chuÈn X. Khung ®−îc xö lý t¹i tõng tuyÕn trong m¹ng nh−ng gãi kh«ng hÒ thay ®æi.35 DÞch vô møc øng dông H×nh 4-4. Líp nµy m« t¶ khung nh− cÊu tróc bÝt c¬ b¶n.25 cã nhiÒu thiÕu sãt vµ ®· ®−îc söa ®æi nhanh chãng. øng dông Tr×nh diÔn Phiªn Giao vËn M¹ng Liªn kÕt d÷ liÖu VËt lý TCP (giao vËn) IP Truy nhËp m¹ng X. Trong chuÈn X.35) vµ chuÈn cña modem. Th«ng th−êng líp nµy m« t¶ lo¹i connector (nh− V. tõ khi xuÊt ph¸t ®Õn khi tíi ®Ých. IP vµ Truy nhËp m¹ng. tuy nhiªn X. Khi chuçi c¸c bÝt ®Õn mét nót nµo ®ã chuçi sÏ ®−îc t¸ch thµnh c¸c khung.25 PLP LAPB X. TCP. chóng ®−îc göi d−íi d¹ng khung. B¶y líp cña m« h×nh OSI bao gåm: Líp vËt lý. TCP-IP vµ X.21. th«ng tin nµy cho phÐp nót nhËn biÕt ®−îc bÝt ®Çu vµ cuèi cña khung. Trong X. Thñ tôc nµy m« t¶ sù trao ®æi chuçi c¸c khung gi÷a hai nót m¹ng víi nhau.25 giao diÖn vËt lý th−êng lµ X. ®ã lµ c¸c líp DÞch vô møc øng dông. M« h×nh nµy gåm cã b¶y líp.25 chØ ®Ò cËp ®Õn ba líp thÊp nhÊt. C¸c phiªn b¶n tiÕp theo ra ®êi n¨m 1980 vµ 1984. Líp liªn kÕt d÷ liÖu. §Þa chØ m¹ng vµ ®Þnh danh kÕt nèi ®−îc dïng ®Ó ®Þnh tuyÕn c¸c gãi trong m¹ng. líp khung vµ líp gãi. X. C¬ së tho¹i gãi Phiªn b¶n n¨m 1976 cña X.21 hoÆc V.25 thñ tôc nµy ®−îc gäi lµ LAPB (Link Access Procedure Balanced).25 lµ giao thøc ®a líp ®−îc x©y dùng trªn nÒn M« h×nh chuÈn kÕt nèi c¸c hÖ thèng më (Open Systems Interconnection Reference Model. PhÇn lín c¸c khung chøa th«ng tin vÒ ranh giíi cña khung.25 B¶y líp cña m« h×nh OSI t−¬ng ®−¬ng víi bèn líp cña TCP-IP. Líp nµy còng ®Þnh nghÜa Thñ tôc truy nhËp kÕt nèi (link access procedures). Chó ý r»ng tiªu chuÈn X. Líp m¹ng. ®ã lµ líp d÷ liÖu bÝt. tuy nhiªn còng cã mét sè m¹ng dùa trªn phiªn b¶n 1980 cña tiªu chuÈn.25 kh«ng ®Ò cËp g× ®Õn thiÕt bÞ ®Çu cuèi vµ modem mµ chØ ®Ò cËp ®Õn giao diÖn gi÷a hai thiÕt bÞ nµy. X.

cÇn ph¶i tæ chøc l¹i d−íi d¹ng gãi ®Ó truyÒn trong m¹ng. §é trÔ lín g©y ra tiÕng väng vµ lµm cho cuéc ®µm tho¹i rÊt khã thùc hiÖn. Giäng nãi kh«ng cã cÊu tróc gãi. Líp phiªn.Ch−¬ng 4.25 nãi riªng lµ tÝch hîp t¶i cña nhiÒu øng dông kh¸c nhau ®Ó truyÒn t¶i trªn mét kªnh chung. M·i tíi thËp kû 90 nh÷ng khã kh¨n trªn míi kh¾c phôc ®−îc. Ngµy nay c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i cã thÓ cung cÊp dÞch vô tho¹i trùc tiÕp qua m¹ng chuyÓn m¹ch gãi phi kÕt nèi. Ngay sau khi m¹ng chuyÓn m¹ch gãi ra ®êi ®· cã rÊt nhiÒu nç lùc sö dông m¹ng chuyÓn m¹ch gãi ®Ó truyÒn t¶i l−u l−îng tho¹i. Tho¹i mang tÝnh h−íng kÕt nèi. §ã lµ m¹ng b¸o hiÖu sè 7 (SS7). Tuy nhiªn giäng nãi ®−îc sè ho¸ chØ ®¬n thuÇn lµ mét chuçi c¸c bÝt. T− t−ëng th©u suèt cña m¹ng chuyÓn m¹ch gãi nãi chung vµ m¹ng X. M¹ng b¸o hiÖu sè 7 M¹ng b¸o hiÖu sè 7 lµ m¹ng chuyÓn m¹ch gãi phi kÕt nèi. M¹ng chuyÓn m¹ch gãi dÜ nhiªn yªu cÇu d÷ liÖu d−íi d¹ng gãi. Trong khi ®ã nhiÒu tuyÕn kÕt nèi trong m¹ng chuyÓn m¹ch gãi chØ cã b¨ng th«ng tèi ®a lµ 64 kb/s. ChÕ ®é phi kÕt nèi nhanh h¬n nh−ng ®é trÔ kh«ng æn ®Þnh. thay v× sö dông c¸c kªnh riªng biÖt cho c¸c cuéc gäi kh¸c nhau nh− trong m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. B−íc nh¶y vät kú diÖu dÉn ®Õn sù 136 . §é trÔ nèi tiÕp ph¶i thÊp ®èi víi dÞch vô tho¹i. Líp øng dông kh«ng ®−îc ®Ò cËp ®Õn trong tiªu chuÈn X. C¸c nót m¹ng trong nh÷ng m¹ng chuyÓn m¹ch gãi ®Çu tiªn cã bé xö lý tèc ®é qu¸ thÊp so víi yªu cÇu xö lý giäng nãi. Hä thËm chÝ cßn cã m¹ng chuyÓn m¹ch gãi ho¹t ®éng th−êng xuyªn ®Ó gãp phÇn cung cÊp dÞch vô tho¹i truyÒn thèng. ChÕ ®é h−íng kÕt nèi chËm h¬n lµm cho c¸c cuéc gäi tho¹i trong m¹ng chuyÓn m¹ch gãi cã ®é trÔ qu¸ lín. Líp tr×nh diÔn. Do dÞch vô tho¹i yªu cÇu ®é trÔ m¹ng æn ®Þnh (nÕu kh«ng tiÕng sÏ bÞ mÐo) nªn ®é trÔ nèi tiÕp ph¶i thÊp.25. C¬ së tho¹i gãi C¸c líp cßn l¹i nh− Líp giao vËn. NhiÒu m¹ng chuyÓn m¹ch gãi cã thÓ ho¹t ®éng trong c¶ hai chÕ ®é h−íng kÕt nèi vµ phi kÕt nèi. Hµnh tr×nh cña c¸c gãi tho¹i chiÕm thêi gian tÝnh b»ng ®¬n vÞ gi©y. Nguyªn nh©n cã thÓ tãm t¾t nh− sau: L−u l−îng cña cuéc gäi tho¹i kh«ng thay ®æi. Tuy nhiªn suèt hai thËp kû 70 vµ 80 nh÷ng nç lùc nµy kh«ng mang l¹i kÕt qu¶ g× ®¸ng kÓ. §èi víi dÞch vô tho¹i ®é trÔ trong m¹ng ph¶i thÊp vµ æn ®Þnh. Kh«ng thÓ l−u qu¸ nhiÒu d÷ liÖu tho¹i trong bé ®Öm. Chøc n¨ng chÝnh cña SS7 lµ thiÕt lËp cuéc gäi tho¹i. DÞch vô tho¹i rÊt nh¹y c¶m víi ®é trÔ. thay v× milli gi©y nh− trong m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. Giäng nãi khi m· ho¸ thµnh chuÈn PCM ®ßi hái b¨ng th«ng cè ®Þnh lµ 64 kb/s cho hai chiÒu ®µm tho¹i.

MÆc dï ®−îc thiÕt kÕ chñ yÕu ®Ó thiÕt lËp cuéc gäi nh−ng nh÷ng øng dông kh¸c nh− truyÒn t¶i c¸c gãi X.25 ph¶i sö dông c¸c b¶ng ®Þnh tuyÕn cho c¸c b¶n tin b¸o hiÖu vµ x©y dùng b¶n ®å kÕt nèi c¸c nót cho c¸c gãi d÷ liÖu. M¹ng b¸o hiÖu vµ m¹ng tho¹i hoµn toµn t¸ch biÖt.25 vÉn cã thÓ sö dông ®−îc trªn m¹ng SS7.25 c¸c b¶n tin b¸o hiÖu ®−îc göi trªn cïng tuyÕn víi c¸c gãi d÷ liÖu. “Hmm. Nh÷ng hÖ thèng nµy cã ®é an toµn kÐm. ®Ó cung cÊp c¸c dÞch vô gi¸ trÞ gia t¨ng kh¸c nh− b¸o sè chñ gäi.. lµ m¹ng d÷ liÖu hay tho¹i. Tuy nhiªn SS7 lµ mét thÝ dô tèt ®Ó so s¸nh víi Internet. SS7 lµ mét thÝ dô cña hÖ thèng b¸o hiÖu kªnh chung vµ trªn thùc tÕ ®· trë thµnh tiªu chuÈn quèc tÕ cho b¸o hiÖu kªnh chung. Kh¸c víi PSTN trong nh÷ng m¹ng d÷ liÖu h−íng kÕt nèi nh− m¹ng X. C¬ së tho¹i gãi ra ®êi cña m¹ng phi kÕt nèi Internet xuÊt ph¸t tõ mét kÕt luËn ®¬n gi¶n r»ng tÊt c¶ c¸c m¹ng h−íng kÕt nèi mµ hç trî SVCs ph¶i lµ m¹ng phi kÕt nèi. kiÓm tra thÎ tÝn dông.. Thêi gian thiÕt lËp cuéc gäi gi¶m cßn 3-5 gi©y. Ngoµi ra c¸c hÖ thèng b¸o hiÖu kªnh chung t−¬ng tù SS7 cßn cã kh¶ n¨ng cung cÊp nhiÒu dÞch vô nh− hiÓn thÞ sè chñ gäi. SS7 kh«ng nh÷ng t¸ch tÝn hiÖu b¸o hiÖu ra khái b¨ng tÇn tho¹i mµ cßn ®−a c¸c b¶n tin b¸o hiÖu sang mét m¹ng hoµn toµn kh¸c. ®¹i lo¹i nh− m¹ng SS7 cho d÷ liÖu?” TÊt nhiªn m¹ng SS7 kh«ng ®¬n thuÇn lµ m¹ng chuyÓn m¹ch gãi phi kÕt nèi. VËy t¹i sao ta kh«ng dïng mét m¹ng chuyÓn m¹ch gãi kh¸c cho d÷ liÖu. SS7 lµ m¹ng b¸o hiÖu sö dông tÝn hiÖu ngoµi b¨ng ®Ó trao ®æi c¸c b¶n tin gi÷a c¸c tæng ®µi. Gi¶ sö cho ®Õn b©y giê m¹ng Internet vÉn ch−a ®−îc ph¸t minh th× cã lÏ sÏ cã mét ng−êi nµo ®ã nh×n vµo m¹ng X. ®©y lµ m¹ng phi kÕt nèi sö dông c¸c b¶n tin b¸o hiÖu ®Ó thiÕt lËp kÕt nèi. C¸c nót th× sö dông ®Þa chØ nót göi vµ nót nhËn hay ®Þnh danh kÕt nèi ®Ó ®Þnh tuyÕn. 137 . LiÖu sÏ ra sao nÕu ta lµm cho d÷ liÖu gièng nh− c¸c b¶n tin b¸o hiÖu? Khi ®ã chØ cÇn dïng c¸c b¶ng ®Þnh tuyÕn vµ ®Þa chØ mµ th«i. T×m hiÓu vÒ m¹ng SS7 sÏ gióp ta hiÓu râ rµng h¬n c¸ch thøc thiÕt lËp cuéc gäi VoIP tõ/ ®Õn m¹ng PSTN. SS7 ®−îc ®−a vµo sö dông ®Ó thay thÕ c¸c hÖ thèng b¸o hiÖu trong b¨ng sö dông tr−íc ®©y. SS7 chøa c¬ së d÷ liÖu dïng ®Ó ph©n tÝch sè thuª bao. c¸c tæng ®µi X. Sau ®ã chóng ta dïng m¹ng tho¹i ®Ó giao vËn c¸c gãi d÷ liÖu.. Nh− thÕ th× mäi chuyÖn cã ®¬n gi¶n h¬n kh«ng?” NÕu nh− m¹ng SS7 ®· tån t¹i th× cã thÓ sÏ cã thªm t− t−ëng míi.25 vµ nãi “Hmm. Gi¸ cña m¹ng b¸o hiÖu còng gi¶m ®¸ng kÓ do sè l−îng thiÕt bÞ gi¶m so víi c¸c hÖ thèng b¸o hiÖu kh¸c. §iÒu nµy hoµn toµn ®óng cho dï m¹ng lµ chuyÓn m¹ch kªnh hay lµ chuyÓn m¹ch gãi. nhiÒu trung kÕ ®−îc gi¶i phãng ®Ó t¶i l−u l−îng tho¹i. ®Æc biÖt lµ hiÖn nay khi c¸c cuéc gäi VoIP-PSTN ®−îc thiÕt lËp th«ng qua t−¬ng t¸c m¹ng IP víi m¹ng b¸o hiÖu sè 7. Trong m¹ng PSTN m¹ng b¸o hiÖu sè 7 lµ m¹ng t¸ch biÖt vÒ mÆt vËt lý ®èi víi m¹ng tho¹i h−íng kÕt nèi v× nh÷ng lý do an ninh. thêi gian thiÕt lËp cuéc gäi lín (10-15 gi©y).Ch−¬ng 4..

hay A-links) kÕt nèi SSP. TuyÕn kÕt nèi cÇu (bridge links. MTP líp 2 (khung) vµ MTP líp 3 (gãi) mÆc dï MTP líp 3 kh«ng cã tÊt c¶ chøc n¨ng cña líp m¹ng trong m« h×nh OSI-RM hoÆc cña líp IP trong TCP/IP. Cßn ®iÓm ®iÒu khiÓn b¸o hiÖu SCP (Signal Control Point) lµ c¬ së d÷ liÖu chøa th«ng tin cÇn thiÕt ®Ó m¹ng b¸o hiÖu cã thÓ ho¹t ®éng. Ngoµi ra cßn cã ba lo¹i tuyÕn kÕt nèi n÷a kh«ng ®−îc vÏ trªn h×nh nh−ng l¹i ®−îc sö dông nÕu cuéc gäi ®Þnh tuyÕn qua m¹ng liªn ®µi. §iÓm chuyÓn giao b¸o hiÖu STP (Signal Transfer Point) lµ bé ®Þnh tuyÕn cña c¸c b¶n tin b¸o hiÖu. ViÖc ®Þnh tuyÕn cuéc gäi ®−îc thùc hiÖn dùa trªn ®Þa chØ cña tæng ®µi ®Ých vµ hoµn toµn ®éng. Chøc n¨ng cña ba líp cuèi cïng cña m« h×nh OSI ®−îc thùc hiÖn bëi Giao thøc truyÒn b¶n tin (Message Transfer Part. hay MTP Protocol). C¸c tuyÕn kÕt nèi më réng (extended links. B¶n tin b¸o hiÖu cã thÓ cã tèi ®a 272 octet.Ch−¬ng 4. B-links A-links SSP STP STP C-links STP C-links SCP A-links STP SCP H×nh 4-5. C¸c tuyÕn kÕt nèi chÐo (cross links. C¸c b¶n tin ®−îc ®Þnh tuyÕn dùa trªn c¸c b¶ng ®Þnh tuyÕn.448 Mb/s. C¸c tuyÕn kÕt nèi ®−êng chÐo (diagonal links) nèi m¹ng b¸o hiÖu néi h¹t vµ m¹ng b¸o hiÖu liªn ®µi. C¸c chøc n¨ng cßn l¹i cña líp m¹ng do phÇn ®iÒu khiÓn b¸o hiÖu (Signaling Connection Control Part. Mçi thµnh phÇn cña m¹ng b¸o hiÖu ®−îc kÕt nèi b»ng mét lo¹i tuyÕn kÕt nèi riªng. Cuèi cïng lµ c¸c tuyÕn kÕt nèi hoµn toµn më réng (fully extended links. SS7 cã cÊu tróc ®a líp. hay E-links) nèi SSP víi nhãm 4 STP kh¸c ®Ó c©n b»ng t¶i. hay F-links) nèi trùc hai tæng ®µi SSP hoÆc c¬ së d÷ liÖu SCP còng ®Ó c©n b»ng t¶i vµ t¨ng ®é tin cËy cña m¹ng. SCCP) ®¶m nhiÖm. NÕu m¹ng b¸o hiÖu kh«ng lµm viÖc th× kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc bÊt cø cuéc gäi nµo. hay B-links) nèi c¸c STP ë c¸c vïng kh¸c nhau. C¬ së tho¹i gãi HÖ thèng b¸o hiÖu kªnh chung cã cÊu tróc c¬ b¶n nh− trªn h×nh vÏ. Mét sè b¶n tin b¸o hiÖu 138 . HÖ thèng b¸o hiÖu kªnh chung SSP (Service Switching Point) lµ n¬i ph¸t sinh ra c¸c b¶n tin b¸o hiÖu. Ba líp ®−îc gäi t−¬ng øng lµ MTP líp 1. C¸c tuyÕn kÕt nèi ®−îc thiÕt kÕ ®Ó ®¶m b¶o ®−îc ®é dù phßng cho m¹ng b¸o hiÖu. M¹ng b¸o hiÖu sè 7 sö dông c¸c tuyÕn kÕt nèi 56 hoÆc 64 kb/s. C¸c tuyÕn kÕt nèi truy nhËp (access links. hay C-links) nèi c¸c STP cïng cÆp vµ ®−îc sö dông khi A-links hoÆc B-links kh«ng ho¹t ®éng. SCP tíi hai STP. hËu qu¶ sÏ rÊt nghiªm träng. t−¬ng tù nh− trong m¹ng Internet. C¸c b¶n tin nµy th«ng th−êng còng kÕt thóc t¹i SSP. hoÆc cã thÓ lªn tíi 8. PhÇn lín SSP lµ phÇn mÒm ch¹y t¹i c¸c tæng ®µi.

C¬ së tho¹i gãi kh«ng dïng ®Õn SCCP. tuy nhiªn môc ®Ých vÒ l©u vÒ dµi lµ thùc hiÖn cuéc gäi VoIP trùc tiÕp qua m¹ng IP. C¸c b¶n tin SS7 cã cÊu tróc chuÈn vµ c¸c thiÕt bÞ IP nh− bé ®Þnh tuyÕn cã thÓ kÕt nèi th¼ng vµo SSP nh− thiÕt bÞ ngo¹i vi th«ng minh nÕu nh− thiÕt bÞ IP nµy cã thÓ t¹o c¸c b¶n tin theo ®óng chuÈn cña b¶n tin b¸o hiÖu. T− t−ëng nµy ®−îc sö dông trong m¹ng Internet cho ®Õn tËn ngµy nay. Môc ®Ých chÝnh cña ARPAnet lµ ®Ó c¸c nhµ khoa häc ®ang thùc hiÖn c¸c dù ¸n cña chÝnh phñ chia sÎ th«ng tin qua m¹ng. Cã c¸c kh¶ n¨ng sau cã thÓ x¶y ra: a) cuéc gäi thùc hiÖn tõ m¹ng IP sang m¹ng PSTN hoÆc ng−îc l¹i. SS7 IP SS7 IP SS7 IP SS7 IP SS7/IP gateway H×nh 4-6. tøc tõ SS7 ®Õn m¹ng IP. T− t−ëng chÝnh lµ x©y dùng m¹ng cã kh¶ n¨ng tån t¹i cao h¬n so víi m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh b»ng c¸ch t¸ch c¸c b¶n tin thµnh gãi. ®ã lµ ViÖn nghiªn cøu Stanford. NÕu nh− cuéc gäi VoIP ®−îc thùc hiÖn tõ/®Õn/qua m¹ng PSTN th× râ rµng ph¶i cã giao diÖn gi÷a m¹ng IP vµ m¹ng SS7. b) cuéc gäi thùc hiÖn tõ m¹ng PSTN qua m¹ng IP ®Õn m¹ng PSTN vµ c) cuéc gäi thùc hiÖn tõ m¹ng IP qua m¹ng PSTN ®Õn m¹ng IP (xem H×nh 46). Beranek vµ Newman 139 . tr−êng ®¹i häc tæng hîp California ë Los Angeles. SSP truy nhËp c¬ së d÷ liÖu SCP sö dông ng«n ng÷ ®−îc hç trî bëi TCAP (Transaction Capability Application Part). TÊt nhiªn cã thÓ sö dông m¹ng IP chØ ®Ó giao vËn c¸c b¶n tin SS7. Trong chiÒu ng−îc l¹i. tr−êng ®¹i häc tæng hîp California ë Santa Barbara vµ tr−êng ®¹i häc tæng hîp Utah. C¸c cæng IP-SS7 cho c¸c dÞch vô VoIP Giao tiÕp gi÷a hai m¹ng IP vµ SS7 theo h−íng tõ m¹ng IP sang SS7 cã thÓ ®−îc tæ chøc mét c¸ch t−¬ng ®èi ®¬n gi¶n. Internet: m¹ng chuyÓn m¹ch gãi phi kÕt nèi Cã thÓ coi Internet ®· ®−îc ph«i thai tõ n¨m 1962 khi Paul Baran (Rand Corporation) c«ng bè bµi b¸o næi tiÕng trong ®ã c¸c t− t−ëng vÒ chuyÓn m¹ch gãi lÇn ®Çu tiªn ®−îc tr×nh bµy. C«ng viÖc chuÈn bÞ c¸c giao diÖn chuÈn gi÷a m¹ng SS7 vµ m¹ng IP ®ang ®−îc tiÕp tôc. mäi chuyÖn phøc t¹p h¬n mét chót. HiÖn t¹i ch−a cã chuÈn nµo ®Ó chuyÓn c¸c b¶n tin b¸o hiÖu vµ gãi sang c¸c gãi IP.Ch−¬ng 4. C¸c nót m¹ng do Bolt. ARPAnet nèi bèn tr−êng ®¹i häc vµ viÖn nghiªn cøu. T− t−ëng c¸ch m¹ng nµy ®−îc biÕn thµnh hiÖn thùc vµo n¨m 1969 khi m¹ng ARPAnet ra ®êi víi sù tµi trî cña Bé quèc phßng Mü. ®Þnh tuyÕn tõng gãi hoµn toµn ®éc lËp vµ t¹i ®Ých thiÕt lËp l¹i c¸c b¶n tin tõ gãi.

®ã lµ TCP/IP. ThËm chÝ ban nh¹c rock næi tiÕng Rolling Stones còng biÔu diÔn qua m¹ng Internet víi c¶ ©m thanh vµ h×nh ¶nh sèng ®−îc truyÒn ®i. ®ã lµ Internet. NSFNet kÕt nèi n¨m trung t©m siªu m¸y tÝnh vµ Bé quèc phßng Mü b¾t ®Çu t¸ch m¹ng cña m×nh ra khái ARPAnet. 140 . BBN còng thiÕt lËp m¹ng CSNet (Computer Science Network) ®Ó c¸c nhµ nghiªn cøu sö dông.Ch−¬ng 4. Kh¸ch vµ chñ trong m¹ng Internet ®Òu sö dông giao thøc TCP/IP. c¸c bé ®Þnh tuyÕn truy nhËp t¹i c¸c nót m¹ng vµ c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®−êng trôc kÕt nèi tÊt c¶ víi nhau. tr×nh duyÖt Mosaic ra ®êi n¨m 1993. C¬ së tho¹i gãi (BBN) x©y dùng. N¨m 1974 Cerf vµ Kahn c«ng bè c«ng tr×nh ®Çu tiªn vÒ giao thøc kÕt nèi c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. ph¸t triÓn c¸c chuÈn vµ giao thøc. C¸c m¹ng con nµy vÉn sö dông c¸c giao thøc kh¸c biÖt víi IP. sau ®ã ®−îc ®æi thµnh Because It’s Time Network). ChØ khi thùc hiÖn kÕt nèi liªn m¹ng c¸c giao thøc chuÈn míi cÇn thiÕt. IP lµ giao thøc m¹ng diÖn réng phi kÕt nèi ®Çu tiªn ®−îc sö dông trong ARPAnet. Mét thÝ dô lµ n¨m 1979 tr−êng ®¹i häc tæng hîp Duke vµ tr−êng ®¹i häc tæng hîp B¾c Caroline thiÕt lËp m¹ng Usenet. m¹ng do chÝnh hä x©y dùng nªn. hÖ thèng trao ®æi tin gi÷a c¸c m¸y tÝnh sö dông giao thøc Unix-to-Unix Copy Protocol (UUCP). CÊu tróc nÒn t¶ng cña Internet bao gåm m¸y tr¹m (cã thÓ lµ tr×nh duyÖt web). chñ (cã thÓ lµ web server). CÇn chó ý r»ng trong giai ®o¹n ®Çu Internet kh«ng ph¶i lµ m¹ng IP hoµn toµn thuÇn nhÊt. N¨m 1980 vµ n¨m 1981. tr−êng ®¹i häc tæng hîp New York vµ ®¹i häc tæng hîp Yale thiÕt lËp m¹ng Bitnet (tªn ban ®Çu Because It’s There Network. Nh÷ng n¨m 90 ®· ®¸nh dÊu sù ph¸t triÓn bïng næ cña Internet.FM (Las Vegas. QuÜ khoa häc quèc gia (National Science Foundation) x©y dùng m¹ng ®−êng trôc míi NSFNet. H¹ viÖn vµ Th−îng viÖn Mü ®· cã web site. ViÖc tr×nh diÔn m¹ng mang l¹i kÕt qu¶ tèt ®Ñp vµ mét nhãm lµm viÖc ®· ®−îc thµnh lËp ®Ó nghiªn cøu c¸c ph−¬ng ph¸p kÕt nèi c¸c m¹ng kh¸c nhau. N¨m 1994. Bitnet sö dông phÇn mÒm vµ phÇn cøng cña IBM. M¹ng cña rÊt nhiÒu tr−êng ®¹i häc tæng hîp vµ trung t©m nghiªn cøu ®−îc kÕt nèi vµo ARPAnet. Vinton Cerf ®Õn tõ Stanford ®· chØ huy nhãm trong bèn n¨m ®Çu tiªn. Phã tæng thèng vµ Phu nh©n tæng thèng ®· cã ®Þa chØ e-mail (®−îc b¶o mËt mét c¸ch ®Æc biÖt). N¨m 1972 Robert Kahn lÇn ®Çu tiªn giíi thiÖu m¹ng ARPAnet t¹i héi nghÞ quèc tÕ vÒ m¸y tÝnh vµ truyÒn th«ng. 1994). Web xuÊt hiÖn n¨m 1992. §µi ph¸t thanh ®Çu tiªn xuÊt hiÖn trªn Internet lµ RT. ARPAnet chØ kÕt nèi c¸c m¹ng con víi nhau. M¹ng ARPAnet chÝnh thøc chÊm døt sù tån t¹i cña m×nh vµo n¨m 1989. CSNet kh«ng cã kÕt nèi víi m¹ng ARPAnet. Nhµ tr¾ng. Sù kiÖn nµy ®¸nh dÊu b−íc ph¸t triÓn míi cña m¹ng d−íi tªn míi ®−îc biÕt cho ®Õn tËn ngµy nay. cßn Tæng thèng. N¨m 1986 ARPAnet ®· trë nªn rÊt næi tiÕng vµ TCP/IP thùc tÕ lµ giao thøc chuÈn ®Ó kÕt nèi c¸c m¹ng kh¸c nhau.

chuyÓn thµnh gãi vµ truyÒn qua m¹ng. KÝch th−íc mÆc ®Þnh cña gãi IP th«ng th−êng lµ 570 byte (mÆc dï kÝch th−íc tèi ®a cña gãi IP lµ 64 kbyte nh−ng thùc tÕ ng−êi ta kh«ng sö dông gãi lín nh− vËy). 141 . ThÕ nh−ng UDP kh«ng ph¶i lµ giao thøc h−íng kÕt nèi vµ sÏ khã kh¨n h¬n rÊt nhiÒu trong viÖc ®iÒu khiÓn c¸c kÕt nèi VoIP. §Æc ®iÓm cña cuéc gäi tho¹i lµ thêi gian im lÆng chiÕm kho¶ng 50% tæng thêi gian cuéc gäi (còng tÝnh c¶ hai chiÒu). tøc 125 µs mét lÇn) ®−îc l−u l¹i cho ®ñ thµnh mét gãi. Tho¹i ®−îc sè ho¸ theo chuÈn PCM cã tèc ®é bÝt lµ 64 kb/s (tÝnh c¶ hai chiÒu). do ®ã tæng trÔ nèi tiÕp cã thÓ lµm mÐo tho¹i b»ng nhiÒu c¸ch kh¸c nhau. Nh− thÕ chØ mét kªnh tho¹i ®· chiÕm hÕt b¨ng th«ng cña tuyÕn kÕt nèi. Tuy nhiªn nÕu lo¹i bá h¼n c¸c mÉu tho¹i t−¬ng øng víi kho¶ng lÆng. Mµo ®Çu cña gãi IP cã kÝch th−íc 20 byte. bëi v× TCP còng h−íng kÕt nèi nh− tho¹i nh−ng thùc ra c¸c gãi chøa c¸c mÉu tho¹i kh«ng thÓ göi l¹i ®−îc (tho¹i mang tÝnh thêi gian thùc). VÊn ®Ò kh«ng ®¬n gi¶n chØ lµ sè ho¸ giäng nãi. Nh− vËy ®é trÔ gãi lµ 125 µs x 570 = 71. kh«ng ®ãng gãi vµ kh«ng göi ®i c¸c mÉu nµy th× ng−êi ®µm tho¹i cã thÓ t−ëng ®−êng gi©y tho¹i cã trôc trÆc do kh«ng cã ®é ån nÒn. C¸c bé ®Þnh tuyÕn IP chØ ®¬n thuÇn lo¹i bá c¸c gãi cã lçi. Nh− thÕ thËt v« nghÜa nÕu gãi chøa Ýt h¬n 20 mÉu tho¹i.250 µs hay 71 ms.Ch−¬ng 4. mçi mÉu 8 bÝt. TrÔ ®ãng gãi xuÊt hiÖn khi c¸c mÉu tho¹i (®−îc lÊy víi tÇn suÊt 8000 lÇn trong mét gi©y. §Ó gãi ho¸ tho¹i thµnh c«ng cÇn ph¶i xem xÐt c¸c tham sè sau. Tho¹i th«ng th−êng ®−îc sè ho¸ theo chuÈn PCM vµ ®ßi hái b¨ng th«ng lµ 64 kb/s cho mét cuéc gäi. Tèc ®é bÝt kh«ng ®æi cña tho¹i. Ngoµi ra cßn ph¶i tÝnh ®Õn mµo ®Çu cña gãi. Tèc ®é bÝt t−¬ng ®èi cao cña tho¹i. ViÖc mÊt mét sè gãi trong khi ®µm tho¹i lµ cã thÓ chÊp nhËn ®−îc v× thÕ UDP lµ giao thøc phï hîp h¬n. M¹ng IP lµ m¹ng phi kÕt nèi vµ kh«ng xö lý lçi ë líp IP. TrÔ nèi tiÕp (jitter). Nh− vËy thùc tÕ lµ mét kªnh tho¹i (trong m¹ng chuyÓn m¹ch gãi) sÏ chiÕm b¨ng th«ng lín h¬n 64 kb/s. TrÔ nèi tiÕp xuÊt hiÖn t¹i tÊt c¶ c¸c bé ®Þnh tuyÕn mµ gãi ®i qua. C¬ së tho¹i gãi Gãi ho¸ tho¹i Nh÷ng nç lùc ®Çu tiªn thùc hiÖn gãi ho¸ tho¹i ®· kh«ng thµnh c«ng trªn c¸c m¹ng d÷ liÖu ®−îc thiÕt kÕ cho c¸c dÞch vô d÷ liÖu. Göi l¹i gãi khi cã lçi. Tuy nhiªn líp TCP ch¹y trªn nÒn IP sÏ göi l¹i tÊt c¶ c¸c gãi cã lçi. Cã vÎ nh− TCP lµ lùa chän tèt nhÊt cho VoIP. §é trÔ nµy phô thuéc vµo kÝch th−íc gãi. TrÔ ®ãng gãi. Tuy nhiªn nhiÒu tuyÕn kÕt nèi c¸c bé ®Þnh tuyÕn còng chØ cã b¨ng th«ng lµ 64 kb/s. Do ®ã viÖc ®¶m b¶o ®é ån nÒn trong c¸c cuéc gäi VoIP lµ rÊt cÇn thiÕt. Trªn thùc tÕ sè l−îng mÉu tho¹i trong mét gãi IP cao h¬n rÊt nhiÒu. Chóng ta xem xÐt thÝ dô sau. TrÔ nèi tiÕp xuÊt hiÖn khi gãi d÷ liÖu tho¹i xÕp hµng sau mét sè gãi d÷ liÖu kh«ng nh¹y c¶m l¾m víi ®é trÔ. NÕu ®é trÔ gi÷a hai ®Çu cuèi t−¬ng ®èi lín th× cÇn ph¶i thùc hiÖn thªm thao t¸c lo¹i bá tiÕng väng thËm chÝ c¶ trong tr−êng hîp cuéc gäi VoIP ®−îc thùc hiÖn qua kho¶ng c¸ch vËt lý rÊt ng¾n.

Trªn thùc tÕ cã nhiÒu ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®é trÔ 142 . §é trÔ nèi tiÕp còng ch−a ®−îc lo¹i bá do kh«ng kiÓm so¸t ®−îc c¶ sè l−îng lÉn kÝch th−íc c¸c gãi xÕp hµng ®îi t¹i bé ®Öm cña c¸c bé ®Þnh tuyÕn trªn hµnh tr×nh cña gãi VoIP. Chóng ta lÇn l−ît xem xÐt c¸c gi¶i ph¸p nµy. Trong nhiÒu tr−êng hîp cã thÓ sö dông kÝch th−íc mÆc ®Þnh cña gãi IP. Tuy nhiªn viÖc ph©n cÊp l−u l−îng kh«ng xö lý ®−îc t×nh huèng khi gãi VoIP ®Õn bé ®Öm nh−ng mét gãi d÷ liÖu dµi cã cÊp −u tiªn thÊp h¬n võa b¾t ®Çu ®−îc göi ®i. Thùc ra kh«ng cã kÝch th−íc chuÈn cho gãi VoIP. C¸c mÉu tho¹i ®−îc lÊy ra khái bé ®Öm víi tèc ®é æn ®Þnh t¹o ra c¶m gi¸c ®é trÔ kh«ng thay ®æi trong suèt thêi gian bé ®Öm cã d÷ liÖu. Nh− thÕ cã vÎ nh− lµ c¸c gãi ®Òu cã ®é trÔ nh− nhau lµ 120 ms. tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò nªu trªn ®Òu ®· cã gi¶i ph¸p t−¬ng øng. Trong thÝ dô trªn tÊt c¶ c¸c gãi cã ®é trÔ lín h¬n 120 ms ®Òu bÞ lo¹i. X¸c ®Þnh ®é trÔ chuÈn cho bé ®Öm jitter lµ rÊt khã kh¨n. Bé ®Öm jitter Bé ®Öm jitter lµ gi¶i ph¸p ®Ó gi¶m sù thiÕu æn ®Þnh cña ®é trÔ.Ch−¬ng 4. Thø tù ®Õn cña c¸c gãi kh«ng thay ®æi (thùc ra kh«ng ph¶i bao giê còng vËy). Sö dông c¸c gãi cã kÝch th−íc bÐ Sö dông c¸c gãi VoIP cã kÝch th−íc bÐ lµ gi¶i ph¸p gi¶m trÔ ®ãng gãi. C¸c nhµ cung cÊp bé ®Þnh tuyÕn IP ®Òu cã ph−¬ng ph¸p ph©n cÊp l−u l−îng cña riªng m×nh. Sö dông gãi cã c¸c cÊp −u tiªn kh¸c nhau Gi¶i ph¸p nµy cho phÐp gi¶m thiÓu ®é trÔ nèi tiÕp. C¬ së tho¹i gãi ThËt may m¾n. NÕu ®é trÔ nµy qu¸ thÊp th× nhiÒu gãi VoIP sÏ bÞ lo¹i bá. MÆc dï trong mµo ®Çu cña gãi IP cã chøa th«ng tin vÒ cÊp −u tiªn cña gãi (tr−êng TOS. NÕu ®é trÔ chuÈn qu¸ cao th× bé ®Öm jitter cã thÓ bÞ trµn. h¬n n÷a ®iÒu nµy g©y ra ®é trÔ lín kh«ng cÇn thiÕt cña c¸c gãi VoIP. Ph©n cÊp l−u l−îng IP cã thÓ ®¶m b¶o c¸c gãi VoIP bao giê còng chiÕm vÞ trÝ ®Çu tiªn trong hµng ®îi cña bé ®Öm. hay type of service) nh−ng phÇn lín bé ®Þnh tuyÕn kh«ng sö dông tr−êng nµy. Gi¶ sö cã hai gãi VoIP ®Õn víi ®é trÔ lµ 100 ms vµ 90 ms. Nh− thÕ chÊt l−îng tho¹i cã thÓ gi¶m sót rÊt ®¸ng kÓ do mÊt nhiÒu gãi. Chóng ta xem xÐt thÝ dô sau. Bé ®Öm nµy lµ miÒn bé nhí dïng ®Ó l−u c¸c gãi VoIP ®Õn víi c¸c ®é trÔ kh¸c nhau. Mét vÊn ®Ò kh¸c lµ lµm thÕ nµo ®Ó x¸c ®Þnh ®−îc ®é trÔ cña gãi trong hµnh tr×nh qua m¹ng. Tuy nhiªn kh«ng cã chuÈn nµo ¸p dông cho viÖc ®Þnh cÊp −u tiªn cña gãi trong m¹ng IP. Hai gãi nµy ®−îc ®−a vµo bé ®Öm jitter vµ l−u trong ®ã t−¬ng øng lµ 20 ms vµ 30 ms tr−íc khi ®−îc ®−a ra ®Ó chuyÓn thµnh tÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù.

Kü thuËt nÐn tho¹i vµ kü thuËt lo¹i bá c¸c mÉu t−¬ng øng víi kho¶ng lÆng cho phÐp sö dông mét tuyÕn kÕt nèi 64 kb/s ®Ó phôc vô ®ång thêi cho tho¹i vµ c¸c dÞch vô d÷ liÖu kh¸c. Chó ý r»ng viÖc nÐn tho¹i kh«ng lµm cho tho¹i mÊt tÝnh æn ®Þnh vÒ b¨ng th«ng. Tæng céng xÊp xØ 60% c¸c bit ®−îc göi ®i trong cuéc ®µm tho¹i hai chiÒu PCM 64 kb/s t−¬ng øng víi c¸c kho¶ng lÆng.Ch−¬ng 4. NÕu ta ®Æt ng−ìng qu¸ thÊp th× ng−êi ®µm tho¹i sÏ nghe ®−îc nhiÒu tÝn hiÖu ©m thanh nhiÔu kh«ng cÇn thiÕt. Kü thuËt lo¹i bá c¸c mÉu t−¬ng øng víi kho¶ng lÆng Trong khi ®µm tho¹i th«ng th−êng mét ng−êi nãi cßn ng−êi kia nghe. chuyÓn trùc tiÕp tÝn hiÖu t−¬ng tù thµnh luång 13 hay 8 kb/s. C¬ së tho¹i gãi ®−îc ¸p dông. §iÓm mÊu chèt lµ ë chç bao giê còng tån t¹i ®é ån nÒn nhÊt ®Þnh trong tÝn hiÖu tho¹i. ChØ cã kü thuËt lo¹i bá c¸c mÉu tho¹i t−¬ng øng víi kho¶ng lÆng míi cã thÓ thay ®æi ®Æc tÝnh nµy cña tho¹i. do nhiÒu mÉu t−¬ng øng víi ©m thanh cã Ých bÞ lo¹i bá. §é ån nÒn §¶m b¶o ®é ån nÒn lµ cÇn thiÕt khi kü thuËt lo¹i bá c¸c mÉu t−¬ng øng víi kho¶ng lÆng ®−îc sö dông. VÊn ®Ò khã kh¨n nhÊt trong kü thuËt nµy lµ x¸c ®Þnh ®−îc tÝn hiÖu ©m thanh sau mét kho¶ng lÆng nµo ®ã. Trong tr−êng hîp ng−îc l¹i ng−êi ®µm tho¹i sÏ cã c¶m gi¸c ®−êng d©y bÞ háng. Bé ®Öm jitter lµ gi¶i ph¸p th−êng ®−îc ¸p dông ®Ó t¨ng sù æn ®Þnh cña ®é trÔ trong c¸c m¹ng tho¹i gãi. Kü thuËt x¸c ®Þnh tÝn hiÖu ©m thanh gäi lµ VAD (voice activation detection). hoÆc cã thÓ nÐn tõ luång PCM. hoµn toµn ®¸p øng c¸c yªu cÇu vÒ giäng nãi cña dÞch vô tho¹i. §¬n gi¶n vµ hiÖu qu¶. gi¶i ph¸p nµy cßn ®−îc sö dông trong c¸c m¹ng VoFR (Voice over Frame Relay) vµ thËm chÝ trong c¸c øng dông VoATM (Voice over ATM). NÐn tho¹i Tho¹i nãi ®−îc sè ho¸ theo chuÈn PCM ®ßi hái b¨ng th«ng lµ 64 kb/s. tõ ph−¬ng ph¸p ®¬n gi¶n nhÊt lµ ®¸nh dÊu thêi gian. Nh− vËy chØ khi ©m l−îng v−ît mét ng−ìng cho tr−íc ta cã thÓ coi ng−êi ®µm tho¹i b¾t ®Çu nãi. Tho¹i ®−îc nÐn tíi 13 kb/s hay thËm chÝ 8 kb/s cã chÊt l−îng t−¬ng ®èi tèt. 143 . ngoµi ra cßn cã nhiÒu kho¶ng lÆng t−¬ng ®èi ng¾n gi÷a c¸c tõ vµ c©u. NÐn tho¹i cã thÓ ®−îc thùc hiÖn b»ng c¸c sö dông c¸c chip míi. Khi nãi ®Õn viÖc nÐn tho¹i dÜ nhiªn chóng ta ®Ò cËp ®Õn viÖc nÐn luång 64 kb/s nµy chø kh«ng ph¶i nÐn tÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù. ®Õn c¸c ph−¬ng ph¸p phøc t¹p h¬n kh¸c. NÕu ng−ìng lµ qu¸ cao th× ng−êi ®µm tho¹i sÏ cã c¶m gi¸c tÝn hiÖu tho¹i bÞ c¾t.

VAD. ë líp nµy cã hai giao thøc chÝnh lµ TCP vµ UDP. nªn tèi ®a cã thÓ ®Þnh nghÜa 256 giao thøc kh¸c nhau. ThËt may m¾n. ISDN kh«ng ®−îc thiÕt kÕ ®Ó cung cÊp dÞch vô tho¹i gãi. Tuy nhiªn ban ®Çu ISDN ®−îc thiÕt kÕ ®Ó thùc hiÖn sè ho¸ hoµn toµn tho¹i vµ ®Ó cung cÊp mét sè dÞch vô míi. Gi÷a líp m¹ng vµ líp dÞch vô møc øng dông lµ líp giao vËn. Kªnh ISDN cã thÓ lµm viÖc trong chÕ ®é gãi. Cã nhiÒu gi¶i ph¸p CNG kh¸c nhau. trong ®ã cã VoIP. do mµo ®Çu cña gãi IP cã tr−êng 8 bÝt ®Ó m« t¶ giao thøc. CNG RTP B¶ng 4-2. tuy nhiªn chÕ ®é nµy dïng ®Ó kÕt nèi víi m¹ng X. Tho¹i ISDN chØ ®¬n thuÇn lµ tho¹i PCM 64 kb/s trong m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. C¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn VoIP ISDN ISDN lµ dÞch vô kh¸ quen thuéc ®èi víi nhiÒu ng−êi. 144 . TCP lµ giao thøc h−íng kÕt nèi. C¸c mÉu nµy sÏ ®−îc sö dông ®Ó t¹o ra ®é ån nÒn rÊt thËt.25. VÊn ®Ò TrÔ ®ãng gãi TrÔ nèi tiÕp Tèc ®é bÝt “cao” (64 kb/s) Tèc ®é bÝt kh«ng ®æi Göi l¹i c¸c gãi bÞ lçi Gi¶i ph¸p Dïng gãi cã kÝch th−íc bÐ cho VoIP Ph©n cÊp l−u l−îng IP vµ bé ®Öm jitter NÐn tho¹i Lo¹i bá c¸c mÉu tho¹i t−¬ng øng víi kho¶ng lÆng. Ngµy nay ISDN th−êng ®−îc sö dông ®Ó truy nhËp Internet tèc ®é cao 128 kb/s.Ch−¬ng 4. C¬ së tho¹i gãi Qu¸ tr×nh thªm ®é ån nÒn ®−îc gäi lµ CNG (comfort noise generation). RTP IP lµ giao thøc líp m¹ng. RTP cã nhiÒu ®iÓm t−¬ng ®ång víi TCP. C¸c vÊn ®Ò chÝnh liªn quan ®Õn VoIP ®−îc tæng kÕt trong b¶ng sau. dï t−¬ng øng víi kho¶ng lÆng. Tuy nhiªn giao thøc TCP bao giê còng göi l¹i c¸c gãi bÞ lçi vµ do ®ã cã thÓ lµm cho cuéc gäi VoIP kh«ng thùc hiÖn ®−îc. UDP kh«ng göi l¹i c¸c gãi bÞ lçi. Nh÷ng mÉu nµy. vÉn kh«ng bÞ lo¹i ®i vµ vÉn ®−îc truyÒn qua m¹ng. Trong sè ®ã cã RTP (Real-time Transport Protocol). §¬n gi¶n nhÊt lµ t¹o ra tÝn hiÖu “nhiÔu tr¾ng” víi ©m l−îng thÊp. cã vÎ thÝch hîp cho dÞch vô tho¹i. nh−ng UDP lµ giao thøc phi kÕt nèi. Tuy nhiªn ng−êi ®µm tho¹i sÏ dÔ dµng nhËn ra tÝnh nh©n t¹o cña ®é ån nÒn nµy. tuy nhiªn RTP kh«ng göi l¹i c¸c gãi bÞ lçi vµ do ®ã thÝch hîp víi c¸c dÞch vô thêi gian thùc. chø kh«ng ph¶i m¹ng IP. Ph−¬ng ph¸p phøc t¹p h¬n lµ l−u l¹i mét sè mÉu kho¶ng lÆng ®Çu cuéc ®µm tho¹i.

B¶n th©n G. bé ®Öm jitter hay c¸c giao thøc thêi gian thùc.729.729 Optimized for Terminals Conforming to Recomendation V. ISDN lµ chuÈn quèc tÕ cho tho¹i sè chø kh«ng ph¶i cho tho¹i gãi.70.729B kh«ng ®Ò cËp g× ®Õn kÝch th−íc gãi. KhuyÕn nghÞ G. C¬ së tho¹i gãi VoIP kh«ng liªn quan ®Õn chÕ ®é gãi ISDN.729. PhÇn chÝnh cña khuyÕn nghÞ nµy m« t¶ DTX. VAD vµ CNG.70 lµ khuyÕn nghÞ sö dông chuÈn m· ho¸ G.729B m« t¶ kü thuËt lo¹i c¸c mÉu t−¬ng øng víi kho¶ng lÆng (cßn ®−îc gäi lµ discontinuous transmission. G. G. Tªn ®Çy ®ñ cña khuyÕn nghÞ nµy lµ A Silence Compression Scheme for G.729B lµ phô lôc B cña G.729B lµ khuyÕn nghÞ do ITU-T ®−a ra .729 m« t¶ chuÈn m· ho¸ tho¹i CS-ACELP cho phÐp nÐn tho¹i PCM 64 kb/s thµnh luång 8 kb/s.729B lµ b−íc khëi ®Çu cña qu¸ tr×nh chuÈn ho¸ hoµn toµn c¸c kü thuËt sö dông trong tho¹i gãi. Tuy nhiªn G.729B G. hay DTX).Ch−¬ng 4. V. G. VAD vµ CNG. Nh÷ng vÊn ®Ò nµy n»m ngoµi ph¹m vi khuyÕn nghÞ cña ITU-T. 145 . L−u l−îng VoIP nÕu ®−îc chuyÓn t¶i bëi m¹ng ISDN th× còng ®−îc chuyÓn trong chÕ ®é chuyÓn m¹ch kªnh. c¸c cÊp −u tiªn. do cã liªn quan ®Õn thiÕt bÞ phÝa kh¸ch hµng.

Ch−¬ng 5 C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i .

c¸c cuéc gäi kh¸c nhau cã thÓ cïng tån t¹i trªn mét m¹ng tÝch hîp duy nhÊt ra sao. Quy t¾c cuèi cïng ®ã lµ c¸c dÞch vô cña m¹ng ®iÖn tho¹i ph¶i kh¶ dông víi tÊt c¶ mäi ng−êi. nh−ng cã lÏ nguyªn t¾c −u tiªn sè mét cña m¹ng ®iÖn tho¹i ®ã lµ dÞch vô mµ nã cung cÊp kh«ng bao giê ®−îc phÐp gi¸n ®o¹n.. Quy t¾c ®−îc ngÇm hiÓu thø hai cña hÖ thèng ®iÖn tho¹i ®ã lµ kh«ng thÓ ®Ó bÊt cø ®iÒu g× x¶y ra g©y ¶nh h−ëng ®Õn qu¸ tr×nh mét cuéc gäi ®ang ®−îc thùc hiÖn.Ch−¬ng 5. C¸c thao t¸c vµ tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng cña hÖ thèng ®iÖn tho¹i cña b¹n thÓ hiÖn tÝnh liªn kÕt gi÷a c¸c bang víi nhau vµ ë mét chõng mùc thÊp h¬n lµ thÓ hiÖn tÝnh liªn kÕt cña m¹ng ®iÖn tho¹i toµn cÇu. qu¸ tr×nh trao ®æi th«ng tin gi÷a c¸c tæng ®µi vµ c¸c thiÕt bÞ ®iÖn tho¹i kh¸c x¶y ra nh− thÕ nµo. C¸c ý t−ëng nµy còng quy ®Þnh c¸c ho¹t ®éng cña mét thiÕt bÞ ®iÖn tho¹i. tèi thiÓu lµ kh¶ dông víi tÊt c¶ nh÷ng ng−êi cã nhu cÇu vµ cã kh¶ n¨ng chi tr¶ mét kho¶n chi phÝ “võa ph¶i” theo ®Þnh kú tõng th¸ng. Tõ c¸c bé b¶o mËt vËt lý.. Còng gièng nh− mäi thø cã gi¸ trÞ kh¸c. thËm chÝ lµ kh«ng ®−îc phÐp ®iÒu khiÓn cuéc gäi thay cho ng−êi sö dông mét khi anh ta muèn thùc hiÖn ®iÒu ®ã. c¶ thÕ giíi ®· rÊt −a thÝch Internet. Quy t¾c cuèi cïng nµy lµ ch©m ng«n Èn sau yªu cÇu gäi lµ “dÞch vô phæ biÕn” (universal service) ®ang t¸c ®éng ®Õn thÞ tr−êng ®iÖn tho¹i cña n−íc Mü (mÆc dï kh«ng nhÊt thiÕt t¸c ®éng ®Õn toµn bé thÕ giíi. Th«ng th−êng ng−êi sö dông ®iÖn tho¹i kh«ng hÒ biÕt ®Õn ®iÒu ®ã. Kh«ng l©u sau khi ®iÖn tho¹i ®−îc ph¸t minh. 147 . C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i BÊt kú ng−êi nµo khi ®Õn th¨m mét v¨n phßng c«ng ty ®iÖn tho¹i ®Òu thÊy ®−îc thÕ giíi hiÖn ®¹i sö dông truyÒn th«ng nhiÒu nh− thÕ nµo. VËy chóng ph¶i ho¹t ®éng nh− thÕ nµo víi giao thøc IP (Internet Protocol)? ChØ 30 n¨m sau khi xuÊt hiÖn. n¬i kh¸i niÖm dÞch vô phæ biÕn kh«ng ph¶i lµ lu«n lu«n lµ s½n cã). ®Õn c¸c bé nguån pin 48V. C¸c nhµ cung cÊp dÞch vô viÔn th«ng ®· mÊt nhiÒu thêi gian ®Ó x©y dùng c¸c ®−êng truyÒn vËt lý cña hä tr¸nh ®−îc háng hãc vµ cung cÊp c¸c ®−êng d©y dù phßng còng nh− c¸c thñ tôc ®Ó t¸i ®Þnh tuyÕn ®éng trong tr−êng hîp c¸p bÞ ®øt. hay c¸c m¸y ph¸t diesel trªn m¸i nhµ vµ c¸c v¨n phßng ®· thÓ hiÖn ®−îc nÒn t¶ng c¬ së h¹ tÇng v÷ng ch¾c cña hÖ thèng ®iÖn tho¹i tõ tr−íc ®Õn nay. cô thÓ lµ quy ®Þnh mét cuéc gäi ®−îc thiÕt lËp nh− thÕ nµo. c¸c ®−êng c¸p truyÒn dÉn ®−îc s¾p xÕp ng¨n n¾p. Quy t¾c nh− vËy khiÕn ho¹t ®éng cña mét m¸y ®iÖn tho¹i cã thÓ ®¬n gi¶n tíi møc rÊt nhiÒu trÎ em 3-4 tuæi cã thÓ sö dông ®iÖn tho¹i. MÆc dï cã thÓ x¶y ra tr−êng hîp ng−êi sö dông ®iÖn tho¹i gÆp tÝn hiÖu “bËn t¹m thêi” (fast busy) trong ngµy lÔ Mother-day (ngµy mµ mäi ng−êi th−êng gäi ®iÖn cho mÑ m×nh) do cã qu¸ nhiÒu cuéc gäi khiÕn ®−êng d©y trung kÕ bËn nh−ng hÖ thèng kh«ng ®−îc phÐp ng¾t cuéc gäi cña ng−êi kh¸c. C¸c quy t¾c vÒ thÕ giíi viÔn th«ng sÏ ®−îc xem xÐt trong phÇn sau. viÖc cung cÊp vµ sö dông m¹ng ®iÖn tho¹i ®Òu cã rÊt nhiÒu c¸c quy t¾c thµnh v¨n vµ bÊt thµnh v¨n. mäi ng−êi nhËn ra r»ng kh«ng thÓ thiÕu nã vµ nh÷ng ng−êi cã tr¸ch nhiÖm ®· vµ ®ang cè g¾ng thiÕt kÕ c¸c thµnh phÇn cña ®iÖn tho¹i t−¬ng thÝch víi c¸c tiªu chuÈn tr−íc ®ã.

Mét vÝ dô ®iÓn h×nh cña th«ng tin thêi gian thùc lµ c¸c cuéc gäi ®iÖn tho¹i. Nh÷ng n¨m trë l¹i ®©y thÕ giíi ®· chøng kiÕn sù bïng næ vÒ sè l−îng ng−êi sö dông Internet. Tuy nhiªn. vµ trong khi c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô Internet (Internet Service Provider . theo dâi. nÕu trong m¹ng cã trôc trÆc ®©u ®ã th× b¶n tin cã thÓ ®−îc chuyÓn t¶i qua ®−êng kh¸c hoÆc ®−îc göi l¹i sau ®ã. Gi¶ thiÕt nh− vËy rÊt thuËn tiÖn cho viÖc truyÒn tÖp vµ th− ®iÖn tö nh−ng l¹i kh«ng thÝch hîp víi d¹ng th«ng tin ®ßi hái tÝnh thêi gian thùc cao h¬n. §é tin cËy cao vµ dung l−îng rÊt lín lµ hai ®Æc tÝnh cÇn thiÕt cña bÊt kú mét hÖ thèng ®iÖn tho¹i toµn cÇu nµo tuy nhiªn chóng kh«ng ph¶i lµ nh÷ng yÕu tè duy nhÊt.Ch−¬ng 5. Sù ph¸t triÓn cña hai ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn truyÒn d÷ liÖu nµy (th−êng ®−îc gäi lµ truyÒn th«ng h−íng kÕt nèi (connection oriented) vµ truyÒn th«ng phi kÕt nèi (connectionless)) cã thÓ dÔ dµng hiÓu ®−îc d−íi gãc nh×n cña c¸c nhµ chuyªn m«n. 148 . Thùc tÕ th× m¹ng PSTN kh«ng bÞ ®Ó lé ra c¸c lçi hay gÆp nh− chËm trÔ. Tr−íc hÕt chóng ta sÏ xem qua vÒ tÇm quan träng cña c¸c kÕt nèi (connections) vµ c¸c kªnh vËt lý (physical circuits). Sù kh¸c nhau râ rµng gi÷a hai dÞch vô ®¬n gi¶n chØ lµ do sè tiÒn ®Çu t− vµo m¹ng PSTN vµ m¹ng Internet. sai lÖch trong khi ®ã ng−êi sö dông Internet l¹i rÊt hay gÆp nh÷ng lçi nµy. ngay c¶ trong sè nh÷ng ng−êi sö dông hµng ngµy mét sè ng−êi vÉn cho r»ng ®èi víi cuéc sèng. Sau cïng. Internet còng quan träng nh− m¹ng ®iÖn tho¹i c«ng céng toµn cÇu (PSTN). Internet kh«ng bao giê ®−îc thiÕt kÕ theo c¸c tiªu chuÈn cña PSTN ®ã lµ cung cÊp chi phÝ vµ tµi nguyªn cho mét cuéc gäi hoÆc b¶n tin riªng lÎ. ChÝnh v× vËy lu«n tån t¹i hai ph−¬ng ph¸p kh¸c nhau ®Ó qu¶n lý th«ng tin trªn m¹ng vµ h×nh thµnh nªn nguyªn t¾c c¬ b¶n ®Ó duy tr× ho¹t ®éng cña c¸c giao thøc cho hai d¹ng truyÒn th«ng nµy. nhu cÇu cña nh÷ng ng−êi sö dông Internet trong giai ®o¹n ®Çu tiªn ®· dÉn ®Õn c¸ch tiÕp cËn trong ®ã b¶n tin riªng lÎ kh«ng ph¶i lµ qu¸ quan träng. ph¶i ch¨ng ®iÒu ®ã cã nghÜa lµ cïng víi sù hiÖn diÖn cña Internet kh¾p n¬i víi ®é tin cËy cao. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i Tuy nhiªn. PhÇn nµy sÏ giíi thiÖu vÒ c¸ch thøc Internet xö lý c¸c cuéc gäi h−íng kÕt nèi khi kh«ng cã kÕt nèi nµo gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn. Kh¸i niÖm vÒ kÕt nèi ®· ®−îc tr×nh bµy trong c¸c phÇn tr−íc. Kh«ng gièng nh− PSTN lµ ph¶i thiÕt lËp.ISP) ®· vµ ®ang t¨ng thªm dung l−îng vµ hiÖu lùc víi mét tèc ®é chãng mÆt th× ®é tin cËy cña dÞch vô Internet vÉn ch−a ®¹t ®Õn ®é tin cËy cña PSTN. t×m kiÕm vµ tÝnh c−íc cho tõng cuéc gäi. cã tÝnh liªn kÕt th× mäi ng−êi cã thÓ chØ ®¬n gi¶n c¾m vµo ®iÖn tho¹i cña hä vµ dÔ dµng liªn l¹c víi nhau gi÷a hai vïng bÊt kú nµo? Ph¶i ch¨ng c¸c vÊn ®Ò vÒ ®é tin cËy vµ dung l−îng ®· ng¨n c¶n Internet trë thµnh mét m¹ng ®iÖn tho¹i c¬ së thËm chÝ trong t−¬ng lai lµ m¹ng ®iÖn tho¹i hµng ®Çu? §¸ng tiÕc lµ viÖc t¹o nªn mét “PSTN” Internet hoµn toµn kh«ng ph¶i ®¬n gi¶n chót nµo. Khi tèc ®é cña viÖc ph¸t triÓn Internet b¾t ®Çu dÔ dµng vµ khi mäi ng−êi b¾t ®Çu tin vµo Internet trong cuéc sèng h»ng ngµy còng nh− trong c«ng viÖc mua b¸n th× chÊt l−îng c¬ së h¹ tÇng Internet cÇn ®−îc c¶i tiÕn ®Ó t¹o cho nã kh¶ n¨ng “miÔn dÞch” nh− m¹ng ®iÖn tho¹i.

cïng lµm viÖc víi nhau ®Ó duy tr× b¶n th©n kÕt nèi ®ã. c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch sÏ xö lý theo mét quy tr×nh cã ph−¬ng ph¸p vµ tuÇn tù ®Ó t×m mét ®−êng ®i ®Õn ®Ých th«ng qua mét hoÆc nhiÒu m¹ng kh¸c nhau ®ång thêi dµnh riªng mét kho¶ng b¨ng th«ng quy ®Þnh theo toµn bé ®−êng ®i nãi trªn. Víi lêi nãi cña ng−êi b×nh th−êng th× ph¹m vi tÇn sè cã thÓ ®−îc giíi h¹n trong kho¶ng 300 ®Õn 3300 Hz. bé nhí vµ cæng cña c¸c chuyÓn m¹ch) nªn cuéc gäi cÇn kÕt thóc theo mét quy tr×nh hîp lý nµo ®ã ®Ó cã thÓ gi¶i phãng tµi nguyªn cho c¸c cuéc gäi tiÕp theo. c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh nh− PSTN tËp trung chñ yÕu vµo viÖc thiÕt lËp vµ huû bá kÕt nèi vËt lý cña cuéc gäi. Sù ®¬n gi¶n nµy ®ång nghÜa víi viÖc c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch h−íng kÕt nèi chuyÓn c¸c th«ng tin rÊt nhanh víi thêi gian trÔ rÊt nhá. c¶ hai ®Çu cuéc gäi nèi tíi mét liªn kÕt cã chÊt l−îng biÕt tr−íc vµ tíi mét ®Ých ®· ®−îc x¸c ®Þnh tr−íc råi hy väng r»ng khi th«ng tin ®−îc ®Æt ë mét ®Çu th× nã ®i ra ë ®Çu kia vµ chuyÓn ®Õn n¬i mong muèn. bÊt cø thø g× ph¸t ra ë mét m¸y sÏ ngay lËp tøc ®−îc nh¾c l¹i ë m¸y kia. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i KÕt nèi vµ kªnh Nh− ®· tr×nh bµy trong ch−¬ng 3. Sau khi ng−êi gäi quay sè cÇn thiÕt. bao gåm c¸c ®iÓm kÕt cuèi còng nh− c¸c chuyÓn m¹ch. Cã rÊt nhiÒu vÊn ®Ò liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh thiÕt kÕ mét m¹ng ho¹t ®éng theo c¸ch nµy. DÜ nhiªn viÖc b¸o hiÖu ®Ó c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch thiÕt lËp kÕt nèi lµ mét viÖc lµm cÇn thiÕt vµ tiªu tèn mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh nh−ng khi kÕt nèi ®· ®−îc thiÕt lËp th× c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch chØ ®¬n thuÇn chuyÓn tiÕp th«ng tin tõ cæng nµy sang cæng kia dùa trªn th«ng tin chøa trong b¶ng kªnh. vµ hÇu hÕt mäi ng−êi chÊp nhËn giíi h¹n ®ã mµ nh− lµ ®Æc tÝnh cña mét “m¹ch tho¹i”. V× thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch trong PSTN d−êng nh− h×nh thµnh mét m¹ch ®iÖn thùc sù tõ ng−êi gäi ®Õn ng−êi nhËn nªn c¸c chuyÓn m¹ch nh− vËy ®−îc gäi lµ thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch kªnh (circuit switch) vµ m¹ng PSTN ®−îc gäi lµ m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh (circuit-switched network). Tuy nhiªn khi mét kÕt nèi ®−îc t¹o ra th× mçi ng−êi ë c¸c ®Çu cuèi cña ®−êng truyÒn tho¹i 149 . Khi mét cuéc gäi võa ®−îc thiÕt lËp. Qu¸ tr×nh ho¹t ®éng nh− vËy gäi lµ ho¹t ®éng h−íng kÕt nèi bëi v× c¸c nót (node). Mét −u ®iÓm kh¸c cña c¸c m¹ng h−íng kÕt nèi ®ã lµ c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch (c¸c thiÕt bÞ nµy cïng víi c¸c liªn kÕt h×nh thµnh nªn cÊu tróc m¹ng) cã thÓ ho¹t ®éng rÊt ®¬n gi¶n sau khi kÕt nèi ®· ®−îc thiÕt lËp. Hai m¸y ®iÖn tho¹i (nguån vµ ®Ých) ®−îc kÕt nèi bëi mét kªnh ®iÓm-®iÓm. B¶n th©n kÕt nèi ®¶m b¶o c¸c c«ng viÖc nµy. §©y lµ ®iÒu rÊt quan träng v× nã liªn quan ®Õn viÖc t¹o ra mét sè quy ®Þnh vÒ ®Þnh d¹ng th«ng tin ë hai ®Çu cña m¹ch ®Ó ®¶m b¶o chóng cã thÓ trao ®æi víi nhau. DÜ nhiªn.Ch−¬ng 5. ngoµi ra cßn cÇn ph¶i giíi h¹n b¨ng th«ng hoÆc d¶i tÇn ®Ó cho kªnh cã thÓ ®iÒu khiÓn ®−îc. göi chu«ng ®Õn m¸y ®Ých vµ thiÕt lËp kÕt nèi khi nhËn ®−îc tÝn hiÖu tr¶ lêi. v× sù tån t¹i cña mét cuéc gäi gi÷a hai m¸y ®ßi hái ph¶i sö dông c¸c tµi nguyªn (nh− b¨ng th«ng cña ®−êng truyÒn. Sù tån t¹i kÕt nèi ®ång nghÜa víi viÖc chØ cßn l¹i rÊt Ýt c«ng viÖc cÇn ph¶i lµm ®Ó chuyÓn th«ng tin ®Õn m¹ng theo mét quy tr×nh ®· ®−îc x¸c ®Þnh tr−íc.

Ngoµi ra. vµ cã mét sè kü thuËt ®Ó thùc hiÖn qu¸ tr×nh nµy. Ph−¬ng ph¸p ®−îc tÊt c¶ c¸c m¹ng d÷ liÖu sè sö dông ®ã lµ ghÐp kªnh ph©n chia thêi gian (time-division multiplexing – TDM). ng−êi sö dông tiÕp theo sÏ tiÕp nhËn ngay lËp tøc vµ t−¬ng tù nh− thÕ cho ®Õn khi tÊt c¶ mäi ng−êi ®Òu sö dông phÇn thêi gian cña m×nh. t¹i lóc ®ã ng−êi sö dông ®Çu tiªn l¹i ®−îc quyÒn dïng tiÕp vµ tiÕn tr×nh nh− vËy ®−îc tiÕp tôc. ®ång thêi thùc hiÖn 150 . §iÒu ®ã cã nghÜa lµ c¸c nhµ cung cÊp cã thÓ yªu cÇu phÝ truy nhËp Ýt h¬n so víi m«i tr−êng chuyÓn m¹ch kªnh ®óng nghÜa cña nã. Nh×n theo mét gãc ®é kh¸c th× ®ã chÝnh lµ kh¸i niÖm vÒ qu¸ tr×nh ghÐp kªnh “tÊt c¶ b¨ng th«ng tÊt c¶ thêi gian” (all the bandwith all the time). kh¶ n¨ng chia sÎ mét kªnh vËt lý duy nhÊt cho nhiÒu ng−êi sö dông ®−îc gäi lµ qu¸ tr×nh ghÐp kªnh (multiplexing).Ch−¬ng 5. vµ v× thÕ cho phÐp ng−êi cung cÊp cã thÓ sö dông tèi ®a hiÖu suÊt c¸c kªnh. Kªnh ¶o Tuy nhiªn cã mét sè c¸ch kh¸c ®Ó cung cÊp mét ph−¬ng tiÖn vËn chuyÓn ho¹t ®éng t−¬ng tù nh− ho¹t ®éng cña kªnh ®ång thêi vÉn cã kh¶ n¨ng t¸i ph©n phèi c¸c b¨ng th«ng kh«ng sö dông cho nh÷ng ng−êi sö dông kh¸c. ë líp vËt lý. mçi cÆp thiÕt bÞ ®−îc g¸n nh·n lµ A. ®iÒu nµy còng lµm n¶y sinh hai vÊn ®Ò: ®ã lµ ng−êi sö dông ph¶i tr¶ tiÒn cho m¹ng trong c¸c kho¶ng thêi gian kh«ng cÇn thiÕt vµ khiÕn cho viÖc sö dông b¨ng th«ng trªn m¹ng kh«ng hiÖu qu¶. CÇn nh¾c l¹i r»ng.B vµ C cã mét cuéc héi tho¹i riªng biÖt. ThiÕt bÞ ®Ó thùc hiÖn viÖc ghÐp kªnh theo thêi gian ®−îc gäi lµ bé ghÐp kªnh (multiplexer) hay lµ MUX vµ hÇu hÕt c¸c thiÕt bÞ nh− thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch th−êng tÝch hîp kh¶ n¨ng ghÐp kªnh vµo c¸c chøc n¨ng chuÈn cña nã v× thÕ kh«ng cã thiÕt bÞ nµo chuyªn dông thùc hiÖn qu¸ tr×nh ghÐp kªnh. Khi thêi gian cña mét ng−êi sö dông hÕt. §èi víi m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. vµ sau ®ã thùc hiÖn viÖc kÕt hîp vµ ph©n t¸ch l−u l−îng qua mét ®−êng truyÒn dïng chung. ®Æc tÝnh nµy cho phÐp c¶ hai ng−êi sö dông ch¾c ch¾n vÒ nh÷ng g× hä nhËn ®−îc trong thêi gian diÔn ra cuéc gäi. hoÆc mét phÇn b¨ng tÇn kh¶ dông. H×nh 5-1 cho thÊy r»ng trong TDM qua mét kªnh duy nhÊt gi÷a hai bé ghÐp kªnh. ®iÒu ®ã khiÕn cho c¸c m¹ng kªnh ¶o trë thµnh x−¬ng sèng cña hÇu hÕt c¸c m¹ng d÷ liÖu c«ng céng. M¹ng kiÓu nµy cho phÐp nhiÒu ng−êi dïng chung c¸c kªnh vËt lý ®ång thêi. C¸c m¹ng nh− vËy ®−îc gäi lµ c¸c m¹ng kªnh ¶o (virtual circuit networks) vµ vÉn lµ m¹ng h−íng kÕt nèi tuy nhiªn chóng cã cung cÊp kh¶ n¨ng chia sÎ c¸c kªnh ®ång thêi còng ho¹t ®éng t−¬ng nh− m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. C¸c bé tËp trung ph©n ®Þnh cho mçi thiÕt bÞ mét khe thêi gian. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i ®Òu ®−îc ®¶m b¶o r»ng m×nh ®ang truy cËp ®Õn mét m¹ch 3000Hz gi÷a hai ®Çu vµ cã thÓ sö dông nã mét c¸ch tuú ý. ph−¬ng ph¸p nµy chia sÎ b¨ng th«ng cña mét kªnh vËt lý b»ng c¸ch ph©n ®Þnh mét sè h÷u h¹n c¸c kho¶ng thêi gian cho mét nhãm ng−êi sö dông trong suèt kho¶ng thêi gian mµ kªnh thuéc quyÒn sö dông cña hä. MÆt tiªu cùc cña ®Æc tÝnh nµy chÝnh lµ ng−êi sö dông cã thÓ kh«ng cÇn tÊt c¶ toµn bé cuéc gäi.

HÇu hÕt c¸c m¹ng kªnh ¶o ®Òu phøc t¹p h¬n so víi m¹ng kªnh ¶o ®· nãi ë trªn. A B M U X Khe thêi gian A Khe thêi gian B Khe thêi gian C Khe thêi gian A Khe thêi gian B Khe thêi gian C M U X A B C C H×nh 5-1. hÖ thèng ®ã cã thÓ cho phÐp kÕt nèi bÊt kú hai thiÕt bÞ sö dông nµo bÊt chÊp vÞ trÝ cña chóng. §iÒu nµy cho phÐp bé ghÐp kªnh bªn thu cã thÓ chuyÓn d÷ liÖu tíi ®óng n¬i cÇn thiÕt. NÕu kªnh ®−îc ph©n chia theo TDM chuÈn th× c¸c kho¶ng thêi gian cña C sÏ l·ng phÝ v« cïng trong khi A kh«ng thÓ truyÒn nhanh nh− nã mong muèn. t¹i kho¶ng thêi gian nµo ®ã th× A cã thÓ rÊt bËn víi mét l−îng d÷ liÖu rÊt lín ®Ó göi tíi ®èi t¸c cña nã trong khi B cã Ýt d÷ liÖu h¬n nhiÒu vµ C th× rÊt Ýt. Ch¼ng h¹n. GhÐp kªnh thèng kª cho phÐp c¸c bé ghÐp kªnh cã thÓ ph©n ®Þnh b¨ng th«ng mét c¸ch mÒm dÎo tuú theo møc ®é cÇn thiÕt cña mçi thiÕt bÞ sö dông kªnh chung. 151 .B vµ C. c¸c nhµ cung cÊp m¹ng d÷ liÖu th−êng x©y dùng mét hÖ thèng ®−êng truyÒn vËt lý vµ chuyÓn m¹ch kh¸ lín. ®Æc biÖt c¸c m¹ch ¶o ®ã th−êng cã nhiÒu ®−êng truyÒn vËt lý (d÷ liÖu ®−îc chuyÓn gi÷a c¸c thiÕt bÞ ®i qua c¸c ®−êng truyÒn nµy). C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i viÖc truyÒn dÉn gi÷a c¸c bé dån kªnh vµ gi÷a c¸c thiÕt bÞ cña ng−êi sö dông ë hai ®Çu m¹ng. V× c¸c khe thêi gian ®−îc ph©n ®Þnh mét c¸ch mÒm dÎo chø kh«ng cè ®Þnh cho nªn d÷ liÖu trong mçi khe ph¶i ®−îc ®¸nh dÊu bëi bé ghÐp kªnh ph¸t d÷ liÖu ®i ®Ó chØ ra r»ng nã ®ang sö dông kªnh ¶o – nghÜa lµ chØ ra thiÕt bÞ cuèi thuéc vÒ khe ®ã. GhÐp kªnh ph©n chia thêi gian C¬ cÊu ghÐp kªnh thèng kª kh¸c víi c¬ cÊu ghÐp kªnh chuÈn ë mét ®iÓm quan träng. Ph−¬ng ph¸p cô thÓ lµ cho bé ghÐp kªnh phÝa ph¸t g¸n lo¹i m· ®Þnh danh nµo ®ã vµo phÇn ®Çu cña mçi khe thêi gian. §iÒu ®ã ®−îc chØ ra trong H×nh 5-2. DÜ nhiªn.Ch−¬ng 5. ®Ó hiÖu qu¶ vÒ mÆt kinh tÕ vµ t¨ng tÝnh kh¶ dông cña dÞch vô cho mét sè l−îng lín kh¸ch hµng. H×nh 5-3 biÓu diÔn kh¸i niÖm vÒ c¸c kªnh ¶o. l−u l−îng d÷ liÖu th−êng kh«ng mang tÝnh quy luËt nªn th−êng xuÊt hiÖn nhu cÇu sö dông kªnh dïng chung kh¸c nhau gi÷a A. §Ó göi th«ng tin trong nh÷ng tr−êng hîp nh− vËy mét d¹ng TDM kh¸c th−êng ®−îc sö dông h¬n ®ã lµ ghÐp kªnh thèng kª (statistical TDM) hay cßn gäi lµ ghÐp kªnh theo tr¹ng th¸i (statmuxing). c¸c m· ®Þnh danh nµy cã thÓ ®−îc ®äc bëi bé ghÐp kªnh bªn thu vµ mçi nh·n t−¬ng øng víi mét thiÕt bÞ cuèi nµo ®ã. Trong thùc tÕ.

C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i A Dµnh cho c¸c bit cña A Dµnh cho c¸c bit cña B Dµnh cho c¸c bit cña A Dµnh cho c¸c bit cña A Dµnh cho c¸c bit cña A Dµnh cho c¸c bit cña B A B M U X M U X B C C C kh«ng ho¹t ®éng trong kho¶ng thêi gian nµy H×nh 5-2. CÊu h×nh kªnh ¶o thñ c«ng hay cÊu h×nh kªnh ¶o tÜnh rÊt phï hîp khi kªnh cã xu h−íng vÜnh cöu hay Ýt nhÊt tån t¹i trong mét kho¶ng tÝnh b»ng th¸ng hoÆc n¨m.PVC). GhÐp kªnh ph©n chia thêi gian thèng kª Liªn kÕt gi÷a c¸c vÞ trÝ trong m¹ng VÞ trÝ A VÞ trÝ B C¸c kªnh ¶o kÕt nèi c¸c vÞ trÝ kh¸c nhau VÞ trÝ C VÞ trÝ D H×nh 5-3. ViÖc thiÕt lËp mét kªnh ¶o cã thÓ ®−îc c¸c kü s− m¹ng thùc hiÖn mét c¸ch thñ c«ng hoÆc do chÝnh c¸c thñ tôc truyÒn th«ng thùc hiÖn mét c¸ch tù ®éng. kh«ng cÇn ph¶i trao ®æi th«ng tin gi÷a c¸c bé ghÐp kªnh ®Ó thiÕt lËp mét m¹ch ¶o v× qu¸ tr×nh truyÒn th«ng ®· ®−îc ng−êi qu¶n trÞ m¹ng lËp cÊu h×nh tõ tr−íc b»ng c¸ch kÕt hîp mçi sè hiÖu kªnh ¶o víi mét thiÕt bÞ cuèi. bé ghÐp kªnh ë vÞ trÝ A chØ ra nh÷ng khe thêi gian nµo ®−îc göi tíi B b»ng c¸ch chÌn mét tr−êng cã m· ®Þnh danh kªnh ¶o lµ 47. bé ghÐp kªnh ë vÞ trÝ B còng thÊy r»ng c¸c khe ®−îc ®¸nh dÊu lµ 47 lµ c¸c khe ®−îc chuyÓn tõ bé ghÐp kªnh ë vÞ trÝ A. C¸c kªnh ®−îc cung cÊp theo cÊu h×nh nµy ®−îc gäi lµ kªnh ¶o cè ®Þnh (permenant virtual circuit . DÜ nhiªn. Qu¸ tr×nh ®ã t−¬ng tù nh− qu¸ tr×nh thiÕt lËp vµ huû bá mét cuéc gäi trong mét m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. Trong H×nh 5-3. M¹ng chuyÓn m¹ch kªnh ¶o ThiÕt lËp c¸c kªnh ¶o NÕu mét m¹ng kªnh ¶o ®−îc ghÐp kªnh thèng kª th× c¸c bé ghÐp kªnh (vµ bÊt kú bé chuyÓn m¹ch nµo) ph¶i biÕt nh÷ng khe thêi gian nµo lµ “thuéc vÒ” kÕt nèi nµo. trong mét hÖ thèng nh− vËy. Chó ý r»ng.Ch−¬ng 5. ®ång thêi ®Ó chän ®−êng ®i hîp lý gi÷a hai thiÕt bÞ 152 . Tuy nhiªn c¸c kªnh ¶o ®éng hay c¸c kªnh ¶o chuyÓn m¹ch (switched virtual circuit – SVC) ph¶i cung cÊp mét ph−¬ng thøc th«ng qua ®ã c¸c bé ghÐp kªnh cã thÓ th«ng tin víi nhau ®Ó x¸c ®Þnh kªnh ¶o thuéc vÒ thiÕt bÞ cuèi nµo trong m¹ng.

Cã rÊt nhiÒu vÊn ®Ò bµn c·i vÒ c¸ch sö dông thuËt ng÷ datagram ®èi víi c¸c gãi phi kÕt nèi. §iÒu nµy cã nghÜa lµ ph¶i cã mét kiÓu ph©n ®Þnh kªnh b¸o hiÖu nµo ®ã sao cho tÊt c¶ bé ghÐp kªnh ®Òu cã thÓ hiÓu ®−îc vµ tån t¹i mét nguyªn t¾c ®Þnh tuyÕn nhÊt ®Þnh cho viÖc lùa chän ®−êng ®i. Chó ý r»ng. Sau ®ã m¹ng sÏ chuyÓn nh÷ng th«ng tin ®ã ®Õn mét bé ®Þnh tuyÕn (®©y lµ tªn ®−îc sö dông ®Ó chØ thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch gãi) vµ nhiÖm vô chÝnh cña bé ®Þnh tuyÕn lµ hç trî th«ng tin ®i ®Õn n¬i mong muèn.25. Tr−íc khi t×m hiÓu chi tiÕt h¬n. Trong thùc tÕ cã nhiÒu m¹ng d÷ liÖu kh«ng cÇn ph¶i sö dông c¸c kªnh ®Ó x¸c ®Þnh vÞ trÝ ®Ých. B»ng c¸ch ®ã th«ng tin di chuyÓn tõng b−íc mét qua m¹ng cho ®Õn khi tíi ®−îc mét bé ®Þnh tuyÕn nµo ®ã cã thÓ chuyÓn th«ng tin tíi n¬i nhËn cuèi cïng. m¹ng ATM vµ mét sè m¹ng kh¸c. c¸c kü s− m¹ng chØ cÇn ®¶m b¶o r»ng giao thøc b¸o hiÖu ho¹t ®éng tèt cßn l¹i viÖc thiÕt lËp vµ huû bá c¸c kªnh ¶o lµ do c¸c bé ghÐp kªnh ®¶m nhiÖm. §Ó tr¸nh viÖc thiÕt bÞ göi th«ng tin nh−ng kh«ng bao giê dõng l¹i (trõ phi tr−êng hîp thiÕt bÞ ®ã ®−îc lËp tr×nh ®Ó truyÒn dÉn mét dßng d÷ liÖu “kh«ng kÕt thóc” nh− c¸c th«ng tin vÒ thêi tiÕt hoÆc c¸c th«ng tin vÒ gi¸ c¶ thÞ tr−êng chøng kho¸n). m¹ng Frame relay. V× lý do ®ã mµ nh÷ng m¹ng nh− vËy ®−îc gäi lµ m¹ng phi kÕt nèi. Theo lêi cña hä th× lý do c¬ b¶n cña viÖc lµm nãi trªn ®ã lµ “m¹ng cña chóng t«i kh¸c rÊt nhiÒu so víi c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi truyÒn thèng do 153 .25 nh− lµ giao thøc truyÒn th«ng h−íng kÕt nèi ®iÓn h×nh ®ång thêi xem xÐt ho¹t ®éng cña m¹ng truyÒn th«ng h−íng kÕt nèi. M¹ng phi kÕt nèi Sù lùa chän kh¸c cho ý t−ëng vÒ viÖc thiÕt kÕ mét m¹ng dïng chung (shared network) lµ g×? Ph¶i ch¨ng tån t¹i mét lo¹i kÕt nèi kh¸c víi lo¹i kÕt nèi vËt lý hay ¶o mµ cã kh¶ n¨ng chuyÓn t¶i th«ng tin tíi ®óng ®èi t−îng. §èi víi nh÷ng m¹ng nh− vËy. Cã nhiÒu lo¹i hÖ thèng d÷ liÖu ho¹t ®éng gièng nh− c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh ¶o hoÆc kªnh ¶o cè ®Þnh hoÆc c¶ hai. tèt h¬n hÕt chóng ta nªn xem xÐt c¸c kªnh ¶o X. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i trong sè c¸c thiÕt bÞ nèi kÕt víi m¹ng. Ban ®Çu nh÷ng ng−êi thµnh lËp Internet muèn sö dông mét thuËt ng÷ nhÊn m¹nh sù kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a viÖc ®Þnh tuyÕn phi kÕt nèi vµ viÖc chuyÓn m¹ch h−íng kÕt nèi. C¸c m¹ng ®−îc thiÕt kÕ ®Ó truyÒn d÷ liÖu sè gåm cã c¸c m¹ng nh− X. Trong m¹ng phi kÕt nèi. thay vµo ®ã lµ sö dông c¸c ®Þnh danh hoÆc ®Þa chØ ®Ó x¸c ®Þnh ng−êi nhËn. ®«i khi b¶n th©n c¸c bé ®Þnh tuyÕn cã thÓ chuyÓn th«ng tin ®Õn ®Ých cña th«ng tin ®ã vµ ®«i khi nã l¹i chuyÓn th«ng tin ®Õn bé ®Þnh tuyÕn kh¸c. m¹ng phi kÕt nèi yªu cÇu c¸c thµnh phÇn tham gia truyÒn th«ng cña m¹ng chØ göi mét l−îng th«ng tin h÷u h¹n trong mçi th«ng b¶n tin vµ ®−îc gäi lµ datagram.Ch−¬ng 5. thiÕt bÞ göi (sending device) (kh«ng nªn sö dông thuËt ng÷ “ng−êi gäi” ë ®©y v× kh«ng cã cuéc gäi nµo ®−îc thiÕt lËp) cã tr¸ch nhiÖm göi kÌm th«ng tin ®Þa chØ hoÆc ®Þnh danh bªn nhËn trong mçi b¶n tin (message).

Tuy nhiªn. thiÕt lËp cuéc gäi. b¶ng kªnh (cho phÐp chuyÓn m¹ch cã thÓ chuyÓn d÷ liÖu theo nh·n kªnh ¶o mét c¸ch nhanh chãng. Ngµy nay trong c¸c tµi liÖu vÒ Internet. Chóng bao gåm c¸c m· ZIP cña tÊt c¶ c¸c phÇn m¹ng (network segment) kh¶ dông ®èi víi bé ®Þnh tuyÕn vµ ®Þa chØ cña c¸c bé ®Þnh tuyÕn kh¸c nèi víi c¸c phÇn m¹ng ®ã. Ethernet. Cã thÓ xem mét datagram nh− mét khe thêi gian ®é dµi thay ®æi ®−îc sö dông cho viÖc ghÐp kªnh thèng kª. nã sÏ gÆp 154 . thuËt ng÷ datagram vÉn th−êng ®−îc sö dông vµ trong tµi liÖu nµy còng vËy. nÕu kh«ng tån t¹i mét kªnh biÓu diÔn ®−êng ®i tíi ®Ých th× mét bé ®Þnh tuyÕn sÏ ph¶i xö lý mét gãi tin ®−îc chuyÓn t¶i tíi nã nh− thÕ nµo? C©u tr¶ lêi lµ do cã sù kh¸c biÖt gi÷a mét bé ®Þnh tuyÕn phi kÕt nèi vµ thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch h−íng kÕt nèi. mµ thay vµo ®ã lµ mét b¶ng ®Þnh tuyÕn liÖt kª c¸c ®Þa chØ m¹ng (network address).25. X. §èi víi mét chuyÓn m¹ch. Khi mét bé ®Þnh tuyÕn nhËn mét gãi tin. hÇu hÕt c¸c m¹ng WAN VÝ dô B¶ng 5-1. khung vµ tÕ bµo C¸c thiÕt m¹ch bÞ chuyÓn Datagram Phi kÕt nèi §Þa chØ m¹ng vµ nót Gãi. ng−êi ta còng ®Þnh nghÜa mét ®¬n vÞ hoÆc gãi mµ ng−êi göi cã thÓ bæ sung thªm th«ng tin vÒ ®Þa chØ. nh−ng mét bé ®Þnh tuyÕn th× kh«ng cã b¶ng kªnh. hÇu hÕt c¸c m¹ng LAN B»ng víi b¨ng th«ng cña m¹ng ChuyÓn tiÕp khung. KÕt qu¶ lµ c¸c gãi IP vÉn gäi lµ gãi. Kªnh ¶o ThiÕt kÕ Thùc thÕ x¸c ®Þnh ®Þa chØ §¬n vÞ th«ng tin Thùc thÓ m¹ng Sö dông b¨ng th«ng H−íng kÕt nèi Nh·n kªnh Gãi. Trong mét sè tr−êng hîp. Thuéc tÝnh cña kªnh ¶o vµ c¸c m¹ng d÷ liÖu gãi Chó ý r»ng ®Ó khëi t¹o qu¸ tr×nh nµy th× kh«ng cÇn ph¶i cµi ®Æt. viÖc giíi h¹n vÒ chiÒu dµi mét datagram còng lµ mét ý t−ëng hay v× ®iÒu nµy khiÕn cho qu¸ tr×nh ghÐp kªnh ®−îc dÔ dµng h¬n nhê viÖc t¹o ra nhiÒu kho¶ng kh«ng gian gi÷a c¸c b¶n tin h¬n (néi dung cña c¸c datagram chÝnh lµ c¸c b¶n tin) vµ v× thÕ t¹o c¬ héi nhiÒu h¬n cho c¸c thiÕt bÞ truyÒn th«ng tin cña chÝnh b¶n th©n chóng.Ch−¬ng 5. nã sÏ kiÓm tra ®Þa chØ ®Ých cña gãi ®ã vµ t×m trong b¶ng ®Þnh tuyÕn “m· ZIP” t−¬ng øng vµ chuyÓn gãi tin ®Õn b−íc tiÕp theo gÇn víi ®Ých h¬n b»ng c¸ch göi gãi tin tíi bé ®Þnh tuyÕn kh¸c ®−îc nèi tíi m¹ng ®Ých. khung vµ tÕ bµo C¸c bé ®Þnh tuyÕn Tuú thuéc vµo sè l−îng vµ kÝch cì cña c¸c khung ®−îc xÐt IP. §Ó cho thuËn lîi. Gãi (hoÆc datagram) tù t×m ®−êng ®i ®Ých th«ng qua viÖc t×m “m· ZIP” t−¬ng øng trong mçi bé ®Þnh tuyÕn mµ nã gÆp. Cho ®Õn mét lóc nµo ®ã. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i ®ã cÇn sö dông tªn kh¸c cho ®¬n vÞ d÷ liÖu”. ATM. §iÒu duy nhÊt mµ bªn göi cÇn biÕt tr−íc khi ®¸nh ®Þa chØ vµ göi gãi tin ®i ®ã lµ ®Þa chØ cña thiÕt bÞ mµ bªn göi muèn trao ®æi th«ng tin. khi xuÊt hiÖn kh¸i niÖm vÒ datagram th× vÉn cã c¸c khuyÕn nghÞ ®èi víi ng−êi ®äc nªn tham kh¶o kh¸i niÖm “gãi” (packet). Tuy nhiªn.

tõ ®ã chØ ra sù kh¸c nhau gi÷a qu¸ tr×nh ®Þnh tuyÕn vµ qu¸ tr×nh chuyÓn m¹ch. ChÝnh v× vËy mµ l−u l−îng trªn kÕt nèi 34 sÏ ®i ®Õn cæng 1 vµ l−u l−îng trªn kÕt nèi 47 ®i ®Õn cæng 0 mÆc dï c¶ hai ®Òu cã cïng cæng vµo lµ cæng sè 0.Ch−¬ng 5. DÜ nhiªn c¶ hai lo¹i m¹ng nµy ®Òu cè g¾ng chuyÓn c¸c gãi tíi ®Ých cña nã nh−ng c¸ch thøc x¸c ®Þnh ®Ých vµ c¸ch thøc lµm viÖc víi c¸c gãi cña c¸c thiÕt bÞ l¹i kh¸c nhau rÊt nhiÒu. th× tèt h¬n hÕt chóng ta cÇn t×m hiÓu sù kh¸c nhau gi÷a c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch vµ c¸c bé ®Þnh tuyÕn. B¶ng 5-1 chØ ra sù kh¸c nhau gi÷a m¹ng kªnh ¶o (h−íng kÕt nèi) vµ m¹ng gãi (phi kÕt nèi). ThiÕt bÞ chuyÓn m¹ch Qu¸ tr×nh nµy lµ lâi cña c¸c kü thuËt m¹ng kªnh ¶o. B¶ng ®Þnh tuyÕn ®−îc tæ chøc bëi c¸c cæng vµo (chuyÓn m¹ch ®¬n gi¶n nµy chØ cã hai cæng). ChuyÓn m¹ch vµ ®Þnh tuyÕn VÊn ®Ò quyÕt ®Þnh sö dông m¹ng h−íng kÕt nèi hay phi kÕt nèi liªn quan mËt thiÕt víi ®Æc tÝnh cña thiÕt bÞ ®Ó chuyÓn t¶i th«ng tin qua m¹ng. Chó ý r»ng. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i bé ®Þnh tuyÕn kÕt nèi trùc tiÕp víi m¹ng mang “m· ZIP” ®Ých vµ bé ®Þnh tuyÕn nµy sÏ chuyÓn gãi tin trùc tiÕp ®Õn ng−êi nhËn. ChuyÓn m¹ch chØ thay thÕ “nh·n” (label) vµ s¾p xÕp gãi tin ®Õn cæng ra mong muèn. Trong khi c¸c nhµ s¶n xuÊt phÇn cøng cã xu h−íng lµm mËp mê vÊn ®Ò b»ng viÖc tuyªn bè r»ng c¸c s¶n phÈm gÇn ®©y nhÊt cña hä kÕt hîp c¸c ®Æc tÝnh tèt nhÊt cña c¶ hai ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn. c¸c 155 . H×nh 5-4 biÓu diÔn qu¸ tr×nh xö lý gãi khi ®−îc chuyÓn qua thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch. TÊt c¶ c¸c gãi ®Õn ®−îc xö lý bëi b¶ng ®Þnh tuyÕn (ngay c¶ víi c¸c chuyÓn m¹ch cã b¶ng ®Þnh tuyÕn). NhËn mét gãi ®Õn 2. Thay thÕ ID b»ng mét ID ®−îc chØ ra trong b¶ng 5. TruyÒn tiÕp gãi theo kªnh cã m· nhËn d¹ng ID míi Cæng vµo 0 0 1 1 M· nèi 34 47 77 47 kÕt Cæng ra 1 0 1 1 M· nèi 18 12 12 23 kÕt M· kÕt nèi: 47 M· kÕt nèi: 12 H×nh 5-4. T×m ID ®ã trong c¸c chØ dÉn ë b¶ng kªnh cña chuyÓn m¹ch 4. ®ã lµ: 1. KiÓm tra tr−êng nhËn d¹ng ID cña kÕt nèi (tr−êng nµy x¸c ®Þnh kªnh ¶o mµ gãi sö dông) 3. NhiÖm vô cña thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch h−íng kÕt nèi cã nhiÖm vô t−¬ng ®èi ®¬n gi¶n.

Tuy nhiªn. ®ã lµ ID duy nhÊt ®Ó ph©n biÖt nót (node) ®Ých mong muèn víi c¸c nót kh¸c trªn toµn thÕ giíi. NhiÖm vô cña mét thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch 156 . C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i m· nhËn d¹ng (ID) cã thÓ ®−îc lÆp l¹i trong b¶ng nh−ng c¸c cæng kh«ng gièng nhau (vÝ dô nh− kÕt nèi 47 trong b¶ng). B¶ng ®Þnh tuyÕn Internet trong nh÷ng n¨m tr−íc 1999 chøa kho¶ng 50. Bé ®Þnh tuyÕn cã b¶n chÊt t−¬ng ®èi phøc t¹p v× ®· ®¸nh ®æi sù ®¬n gi¶n ®Ó t¨ng kh¶ n¨ng t−¬ng thÝch. Khi nhËn mét gãi ®−îc chuyÓn ®Õn. NÕu cã sù cè kh«ng may x¶y ra ®èi víi mét liªn kÕt nµo ®ã n»m trong kªnh th× kªnh sÏ trë thµnh v« hiÖu lùc cho ®Õn khi háng hãc ®−îc söa ch÷a. cã rÊt nhiÒu m¹ng chuyÓn m¹ch hç trî kh¶ n¨ng t¸i ph©n ®Þnh. Nh−îc ®iÓm chÝnh cña c¸ch tiÕp cËn nh− vËy ®ã lµ kh«ng cã kh¶ n¨ng thÝch øng víi sù thay ®æi hoµn c¶nh cña m¹ng. Cã mét sù kh¸c nhau rÊt nhá gi÷a qu¸ tr×nh t¸i ph©n ®Þnh kªnh nh− ®· nãi ë trªn víi qu¸ tr×nh t¸i ph©n ®Þnh trong mét m¹ng phi kÕt nèi ch¼ng h¹n nh− Internet.000 ®−êng ®i kh¸c nhau. viÖc t¸i ph©n ®Þnh nhanh chãng lµ mét qu¸ tr×nh phøc t¹p vµ cÇn cã sù can thiÖp thñ c«ng ®ång thêi lµm ph¸t sinh l−u l−îng qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh m¹ng. §äc ®Þa chØ ®Ých ë phÇn ®Çu gãi 2. c¸c ®Ých (®−îc thÓ hiÖn th«ng qua ®Þa chØ cña c¸c gãi tin) chø kh«ng ph¶i lµ c¸c kªnh ®ßi hái mét sè l−îng lín c¸c phÐp xö lý cÇn ®−îc thùc hiÖn ®Ó chuyÓn gãi d÷ liÖu ®i. nh−ng trªn thùc tÕ. ChuyÓn gãi tin ®Õn bé ®Þnh tuyÕn ®ã Nh×n qua th× cã vÎ nh− nhiÖm vô trªn lµ rÊt ®¬n gi¶n. §iÒu ®ã kh«ng cã nghÜa r»ng kh«ng thÓ g¸n kªnh cho c¸c liªn kÕt kh¸c vµ trong thùc tÕ. chuyÓn m¹ch cã thÓ chØ ph¶i thùc hiÖn mét ®éng t¸c ®ã lµ chuyÓn tiÕp gãi ®i mét b−íc n÷a theo hµnh tr×nh cña nã. V× mét bé ®Þnh tuyÕn cã thÓ nhËn gãi tin ë bÊt kú cæng nµo t¹i bÊt cø thêi gian nµo nªn gãi tin cã thÓ chuyÓn tíi bÊt kú m¹ng nµo trªn thÕ giíi do ®ã bé ®Þnh tuyÕn ph¶i so s¸nh ®Þa chØ ®Ých cña gãi víi tõng ®Þa chØ ®Ých trong b¶ng ®Þnh tuyÕn cña riªng nã. X¸c ®Þnh m¹ng mµ ®Þa chØ ®Ých n»m trong 3.Ch−¬ng 5. ViÖc so s¸nh nãi trªn liªn quan ®Õn rÊt nhiÒu c«ng viÖc. §èi víi mét chuyÓn m¹ch. ®Æc biÖt ®èi víi nh÷ng bé ®Þnh tuyÕn ®ßi hái ph¶i thùc hiÖn c¸c phÐp so s¸nh ®ã víi tèc ®é cì chôc triÖu gãi trªn mét gi©y. C«ng viÖc nµy kh«ng ®ßi hái cao l¾m vÒ mÆt kü thuËt bëi chØ cÇn cã mét bé t×m kiÕm ID ®¬n gi¶n vµ cã kh¶ n¨ng theo dâi c¸c h−íng trong kªnh. Mét gãi tin tíi mét bé ®Þnh tuyÕn kh«ng mang mét ID cña kÕt nèi mµ lµ mét ®Þa chØ ®Ých toµn côc (chø kh«ng ph¶i côc bé) duy nhÊt. T×m trong b¶ng ®Þnh tuyÕn cña nã ®Þa chØ cña bé ®Þnh tuyÕn gÇn ®Ých cña gãi tin h¬n so víi chÝnh nã 4. NhiÖm vô cña mét bé ®Þnh tuyÕn ®ã lµ: 1. C¸c ID chØ mang ý nghÜa côc bé vµ nhê ®ã c¸c m¹ng lín cã thÓ sö dông mét l−îng t−¬ng ®èi nhá c¸c c¸c ®Þnh danh kÕt nèi. ¦u ®iÓm cña tÝnh ®¬n gi¶n nµy ®ã lµ tèc ®é cña viÖc truyÒn tin bëi v× c«ng viÖc xö lý c¸c gãi cµng Ýt th× thêi gian tiªu phÝ ë trong chuyÓn m¹ch cµng Ýt ®i. chÕ ®é ho¹t ®éng lµ rÊt quan träng.

DÞch vô m¹ng X. §©y chÝnh lµ ®iÒu t¹o nªn sù kh¸c biÖt gi÷a thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch vµ bé ®Þnh tuyÕn.21/X. Líp m¹ng Líp liªn kÕt d÷ liÖu Líp vËt lý X. TiÕp ®ã. ViÖc quan s¸t ho¹t ®éng cña c¶ m¹ng h−íng kÕt nèi lÉn ho¹t ®éng cña m¹ng phi kÕt nèi lµ mét viÖc lµm cÇn thiÕt trong viÖc t×m ra c¸c −u ®iÓm vµ nh−îc ®iÓm cña c¶ hai lo¹i m¹ng. chóng ta sÏ xem xÐt mét vÝ dô vÒ ®Çu vµo vµ ®Çu ra cña d¹ng m¹ng phi kÕt nèi ®ã lµ c¸c dÞch vô Internet cïng víi c¸c giao thøc kÌm theo nã.25 Mét sè vÊn ®Ò vÒ X.25 kh«ng quan t©m ®Õn c¸c tr¹m cuèi hoÆc thiÕt bÞ ng−êi sö dông mµ tr¸ch nhiÖm nµy thuéc vÒ 4 líp trªn cña m« h×nh quy chiÕu vµ ng−êi sö dông cã thÓ thùc hiÖn theo ý muèn cña hä.25. chóng chuyÓn c¸c tÇng cao h¬n tõ nót tíi nót th«ng qua m¹ng.25 ®· ®−îc tr×nh bµy ë ch−¬ng 3 vµ 4. ThËm chÝ PSTN chuyÓn m¹ch kªnh còng cã c¸c thµnh phÇn ho¹t ®éng phi kÕt nèi trong mét sè c¸c thñ tôc ®iÒu khiÓn cña nã vµ c¶ trong c¸c nèi kÕt cña nã víi c¸c m¹ng kh¸c. Chóng ta kh«ng cÇn quan t©m nhiÒu ®Õn líp vËt lý mµ chØ cÇn chó ý r»ng c¸c khuyÕn nghÞ X. mçi tÇng t−¬ng øng víi nhiÒu h¬n hoÆc Ýt h¬n mét trong 3 tÇng d−íi cïng cña m« h×nh tham chiÕu kÕt nèi hÖ thèng më (OSI-RM). Chó ý r»ng ®Æc t¶ X. mét thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch PSTN chØ ph¶i theo dâi c¸c kÕt nèi ®ang ho¹t ®éng. giao thøc nµy gåm 3 phÇn hay 3 tÇng. C¸c giao thøc X.21 vµ X.25 157 . Cuèi cïng chóng ta dõng l¹i ë mét c«ng nghÖ míi ®−îc gäi lµ tho¹i qua IP (voice over IP) hiÖn ®ang lµ mét vÊn ®Ò th¸ch thøc ®èi víi m¹ng PSTN ®ång thêi xem xÐt mét vÝ dô vÒ ho¹t ®éng cña m¹ng d÷ liÖu h−íng kÕt nèi th«ng qua viÖc nghiªn cøu dÞch vô X. Nh− ®· minh ho¹ trong H×nh 5-5.21 bis H×nh 5-5. Giao thøc X. B©y giê. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i ®¬n gi¶n h¬n bëi sè kªnh ®−îc biÓu diÔn trªn mét cæng ®¬n th«ng th−êng lµ rÊt nhá. Thùc ra rÊt Ýt khi cã mét øng dông m¹ng lµ øng dông thuÇn tuý h−íng kÕt nèi hoÆc phi kÕt nèi.25 ®−îc thùc hiÖn bëi c¸c líp m¹ng vµ líp liªn kÕt d÷ liÖu.21 bis m« t¶ c¸c ®Æc t¶ ®iÖn-c¬ cña c¸p vµ c¸c bé thu ph¸t. C«ng viÖc thùc sù cña bé giao thøc X. C«ng viÖc cña mét bé ®Þnh tuyÕn Internet ®ã lµ liÖt kª c¸c ®Ých cã thÓ ®Õn ®−îc vµ ®©y lµ mét c«ng viÖc khæng lå.25 PLP LAPB X. chóng ta sÏ t×m hiÓu chi tiÕt h¬n vÒ ho¹t ®éng cña c¸c giao thøc ®Ó hiÓu râ h¬n vÒ ho¹t ®éng cña IP.25 lµ mét ®Æc t¶ vÒ truy cËp h−íng kÕt nèi tíi mét m¹ng d÷ liÖu gãi c«ng céng (PSPDN).Ch−¬ng 5. Ng−îc l¹i.

Ch−¬ng 5.25 PAD H×nh 5-6.25 ®Çu cuèi ®Õn ®Çu cuèi ®−îc t¹o gi÷a hai PAD th× ®i qua mét lo¹t c¸c liªn kÕt LAPB ®iÓm nèi ®iÓm nh− ®· nãi ë trªn. ®Çu cuèi vµ m¸y in kÕt nèi víi c¸c PAD th«ng qua c¸c liªn kÕt nèi tiÕp kh«ng ®ång bé hoÆc th«ng qua c¸c m¹ng côc bé (LAN – Local Access Network) kh¸c vµ chóng th−êng kh«ng biÕt ®Õn sù cã mÆt cña X. mét kÕt nèi X. Mét øng dông ®¬n gi¶n cña X. Ng−êi ta th−êng sö dông thuËt ng÷ “®¸m m©y m¹ng” ®Ó chØ c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch vµ c¸c kÕt nèi gi÷a chóng. c¸c kªnh mµ X. ®Çu ra lµ X.25 X. C¸c thiÕt bÞ cña kh¸ch hµng nh− m¸y tÝnh. Ng−êi sö dông (hay kh¸ch hµng) kh«ng cã c¸ch nµo ®Ó biÕt ®−îc c¸c kü thuËt liªn kÕt d÷ liÖu vµ kÕt nèi vËt lý ®−îc sö dông gi÷a hai thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch. §iÒu ®ã lµ hîp lý v× ng−êi sö dông chØ cÇn biÕt ®Çu vµo lµ X. Trong thùc tÕ. th«ng th−êng c¸c PAD ®−îc nèi víi c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch vµ c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch nµy l¹i kÕt nèi víi nhau th«ng qua c¸c ®−êng d©y trung kÕ hoÆc ®Õn c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch kh¸c. Chó ý r»ng thuËt ng÷ “®¸m m©y” ®−îc sö dông ë ®©y v× ng−êi sö dông th−êng kh«ng biÕt g× vÒ néi dung bªn trong cña nã. kh«ng cã kh¸ch hµng thùc sù quan t©m ®Õn néi dung cña ®¸m m©y. Thùc tÕ trong hÇu hÕt dÞch vô PSPDN c¸c m¹ng ®¸m m©y lµ m¹ng th«ng tin thÝch hîp ®−îc t¹o ra víi môc ®Ých kÕt nèi c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch X. Trong hÇu hÕt c¸c tr−êng hîp. Tuy nhiªn v× ®©y lµ m¹ng PSPDN nªn ng−êi sö dông thùc sù biÕt r»ng m¹ng cã thÓ cung cÊp c¸c kªnh X.25.25 LAPB (thñ tôc truy nhËp liªn kÕt c©n b»ng – Link Acess Procedure Balanced – mét siªu tËp cña giao thøc cña m« h×nh tham chiÕu kÕt nèi hÖ thèng më HDLC) lµ giao thøc líp liªn kÕt d÷ liÖu cã tr¸ch nhiÖm kÕt nèi mét bé hîp/t¸ch gãi (PAD – Packet Assembler/Disassembler) tíi mét thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch hoÆc kÕt nèi thiÕt chuyÓn m¹ch nµy ®Õn mét chuyÓn m¹ch kh¸c.25 PAD ChuyÓn m¹ch gãi X.25. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i X.25 vµ d÷ liÖu cã kh¶ n¨ng chuyÓn t¶i tõ n¬i nµy tíi n¬i kh¸c. Chóng lµ c¸c kªnh ¶o cè ®Þnh 158 . Kh«ng gièng c¸c kªnh vËt lý trong PSTN.25 cung cÊp lµ c¸c kªnh ¶o. H×nh 5-6 chØ ra mét vÝ dô vÒ mét m¹ng kiÓu nh− vËy víi hai PAD ®−îc kÕt nèi tíi thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch ®Ó t¹o ra mét kÕt nèi m¸y chñ-tíi-®Çu cuèi (host-to-terminal) duy nhÊt. DÜ nhiªn ®©y kh«ng ph¶i lµ mét m¹ng c«ng céng ®iÓn h×nh bëi v× ë ®©y chØ xuÊt hiÖn duy nhÊt mét liªn kÕt. C¸c kªnh ¶o cã thÓ ®−îc nh÷ng ng−êi ®iÒu khiÓn “®¸m m©y” thiÕt lËp mét c¸ch thñ c«ng hoÆc chóng cã thÓ ®−îc thiÕt lËp vµ huû bá khi cÇn thiÕt hoµn toµn ®éng bëi ng−êi sö dông m¹ng. vÒ b¶n chÊt X. Trong thùc tÕ.25 ®· t¹o ra ®¸m m©y m¹ng (network cloud). nghÜa lµ d−íi gãc ®é ng−êi sö dông th× chóng lµ c¸c kªnh riªng biÖt tuy nhiªn vÒ mÆt l«gic chóng hoµn toµn kh«ng ph¶i lµ c¸c kªnh riªng biÖt.25. Ngoµi ra.25 l¹i víi nhau. KÕt nèi nµy lu«n lµ d¹ng ®iÓm nèi ®iÓm vµ th«ng th−êng tån t¹i trªn mét ®−êng truyÒn vËt lý duy nhÊt.

ng−êi sö dông th«ng b¸o cho m¹ng ®Ó huû bá kÕt nèi vµ ngay lËp tøc toµn bé qu¸ tr×nh thiÕt lËp kÕt nèi sÏ ®−îc thùc hiÖn theo h−íng ng−îc l¹i ®ång thêi gi¶i phãng tµi nguyªn cña c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch vµ kÕt nèi. Do ®ã. Ng−êi sö dông cã thÓ tin vµo mét chØ sè chÊt l−îng dÞch vô (QoS) nµo ®ã mµ m¹ng cung cÊp. c¸c PVC ®−îc “chuyÓn m¹ch” trong nót m¹ng gièng nh− c¸c SVC vµ ng−îc l¹i c¸c SVC cã thÓ ®−îc duy tr× trong thêi gian hµng n¨m (v× thÕ cã thÓ xem lµ t−¬ng ®èi cè ®Þnh) do ®ã ®©y lµ c¸c thuËt ng÷ mang tÝnh t−¬ng ®èi. Tuy nhiªn sau khi hoµn thµnh th× ng−êi sö dông cã ®−îc mét kªnh ¶o ®· x¸c ®Þnh tõ tr−íc (dùa trªn kü thuËt vµ thiÕt kÕ m¹ng hîp lý) phï hîp víi øng dông cña ng−êi sö dông vµ ®iÒu nµy lµm tèi −u ho¸ ®Æc tÝnh l−u l−îng cña c¸c liªn kÕt còng nh− c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch. ViÖc thiÕt lËp SVC ph¶i thùc hiÖn mét c¸ch mÒm dÎo v× vËy kh«ng cã thêi gian cho mét tiÕn tr×nh thao t¸c thñ c«ng. vµ ®ã chÝnh lµ ý nghÜa cña kh¸i niÖm ®é tin cËy.25 cã hai nhiÖm vô ®ã lµ lµm chøc n¨ng bé ®Öm d÷ liÖu ®ång thêi kiÓm so¸t lçi. nÕu ng−êi sö dông muèn cã mét VC cã ®é trÔ bÐ nhÊt cã thÓ th× hä cã thÓ yªu cÇu c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô X.Ch−¬ng 5. giao thøc ®Þnh tuyÕn sÏ t×m ra mét ®−êng ®i th«ng suèt vµ mét giao thøc b¸o hiÖu kh¸c sÏ ®−îc sö dông ®Ó h−íng dÉn cho c¸c thiÕt bÞ t¹o nªn c¸c liªn kÕt vµ do ®ã h×nh thµnh nªn kªnh. Nã ®ßi hái nhiÒu tµi nguyªn nh− thêi gian vµ b¨ng th«ng. §èi víi mét PVC còng nh− mét SVC. NÕu v× mét lý do nµo ®ã mµ kh«ng thÓ chuyÓn t¶i ®−îc d÷ liÖu th× tèi thiÓu còng ph¶i c¶nh b¸o cho ng−êi sö dông biÕt ®Ó hä cã c¸c hµnh ®éng thÝch hîp kh¸c. V× vËy. Sau khi hoµn thµnh xong qu¸ tr×nh nµy th× ng−êi sö dông cã thÓ tù do chuyÓn d÷ liÖu d−íi d¹ng gãi qua VC. bao gåm c¶ viÖc söa lçi. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i (PVC – permenant virtual circuit) vµ c¸c kªnh ¶o chuyÓn m¹ch (SVC – switched virtual circuit). C¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch lu«n duy tr× mét b¶n sao gãi tin cho ®Õn khi nhËn ®−îc th«ng b¸o vÒ viÖc nhËn gãi thµnh c«ng.25 ®Ó nhËn mét ®−êng ®i nhanh nhÊt qua c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch vµ liªn kÕt. Vµ nÕu mét liªn kÕt LAPB ph¸t hiÖn ra gãi tin bÞ háng th× nã ®Ò nghÞ thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch truyÒn l¹i gãi tin ®ã. Trong X. ChÝnh v× vËy 159 . Thay vµo ®ã khi ng−êi sö dông yªu cÇu m¹ng cung cÊp mét kªnh ¶o. B©y giê chóng ta sÏ t×m hiÓu ho¹t ®éng cña mét sè dÞch vô kiÓu nh− vËy. tiÕn tr×nh thiÕt lËp kªnh t¹o ra mét kÕt nèi "®¸ng tin cËy". §Ó cung cÊp ®é tin cËy thùc sù lµ mét c«ng viÖc hoµn toµn kh«ng ®¬n gi¶n. mçi liªn kÕt LAPB chøa mét kªnh X. §é tin cËy thùc sù ph¶i ®¶m b¶o tÝnh toµn vÑn d÷ liÖu (data integrity). ý nghÜa cña kh¸i niÖm ®é tin cËy trong viÖc truyÒn d÷ liÖu lµ ph¶i ®¶m b¶o r»ng d÷ liÖu sÏ ®−îc chuyÓn t¶i trªn m¹ng gièng nh− khi nã ®−îc göi ®Õn. Tuy nhiªn. Trong tr−êng hîp truyÒn xong d÷ liÖu. NÕu nh− c¸c giao thøc liªn kÕt d÷ liÖu kh«ng thÊy lçi nµo x¶y ra th× thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch ®−îc phÐp göi l−u l−îng ®Õn liªn kÕt LAPB h−íng tíi ®Ých.25 viÖc cung cÊp PVC lµ mét qu¸ tr×nh ®¬n gi¶n nh−ng kh¸ mÊt thêi gian vµ liªn quan ®Õn cÊu h×nh cña tõng thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch trong ®−êng ®i tíi ®Ých còng nh− cÊu h×nh cña c¸c PAD liªn quan ®Õn kªnh kÕt nèi.

Vµ nÕu c¸c lçi lµ c¸c lçi th−êng gÆp th× nªn ®Æc biÖt ®Ó ý bëi v× kh«ng thÓ chuyÓn mét gãi tin mang d÷ liÖu sai. Tuy nhiªn. Ch¼ng h¹n. Tuy nhiªn ®iÒu g× sÏ x¶y ra nÕu tÊt c¶ nh÷ng g× mµ bªn göi muèn chuyÓn chØ lµ mét gãi duy nhÊt ®Ó b¸o hiÖu r»ng mét phÝm võa ®−îc nhÊn hay võa ®ãng mét c¸nh cöa? ë ®©y chóng ta thÊy r»ng tuú theo møc ®é quan träng cña d÷ liÖu mµ viÖc thiÕt lËp cã mang tÝnh hiÖu suÊt cao hay kh«ng – b¶n chÊt vÊn ®Ò chÝnh lµ d÷ liÖu. hai tr¹m cuèi ®−îc nèi tíi kªnh X. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i lµm cho kh¶ n¨ng cung cÊp cña hÇu hÕt c¸c m¹ng X.25 hÇu hÕt c¸c nhµ thiÕt kÕ m¹ng ®Òu nhËn thÊy r»ng trong thùc tÕ hiÕm Ýt khi ph¶i sö dông ®é tin cËy thùc sù tuy nhiªn hä vÉn ph¶i ®−a vµo. Tuy nhiªn còng nªn xem xÐt mét sè nh−îc ®iÓm vÒ h−íng gi¶i quyÕt mµ X. ChØ sau khi hoµn thµnh c¸c thñ tôc nµy th× kªnh gi÷a bªn nhËn vµ göi míi ®−îc xem lµ th«ng suèt vµ s½n sµng truyÒn d÷ liÖu. sau khi më ra mét kÕt nèi.25 sö dông lµ g×? §Çu tiªn. NhiÒu d÷ liÖu mang tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh vµ v× thÕ ®iÒu quan träng nhÊt lµ b¶o vÖ ®−îc d÷ liÖu vµ ®¶m b¶o ®−îc ®é tin cËy. Cuèi cïng. thËm chÝ ngay khi d÷ liÖu ®ã chØ lµ ®éng t¸c nhÊn mét phÝm. ®èi víi mét sè d÷ liÖu kh«ng quan träng l¾m mµ dÔ dµng ®−îc göi l¹i nÕu bÞ mÊt th× kh«ng cÇn ph¶i l·ng phÝ b¨ng th«ng vµ ®i s©u gi¶i quyÕt vÊn ®Ò r¾c rèi liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh thiÕt lËp kªnh. Mét sè lo¹i l−u l−îng kh¸c th× l¹i kh«ng chÊp nhËn thêi gian trÔ do qu¸ tr×nh thiÕt lËp kªnh g©y ra. Rèt cuéc.25 thiÕt bÞ göi ph¶i b¾t ®Çu tiÕn tr×nh thiÕt lËp b»ng c¸ch th«ng b¸o dù ®Þnh cña nã b»ng mét lo¹i gãi gäi lµ yªu cÇu gäi (call request). MÆc dï. §©y cã thÓ xem lµ mét ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn hîp lý ®Ó truyÒn d÷ liÖu vµ nã t¹o ra mét luång d÷ liÖu chÊt l−îng cao ë bé thu vµ gièng nh− d÷ liÖu ®−îc ®−a vµo kªnh ë bªn ph¸t. khi x©y dùng X. nÕu cuéc gäi ®ang ®−îc thiÕt lËp nh»m môc ®Ých chuyÓn t¶i néi dung th− viÖn Quèc héi. Khi nhËn ®−îc gãi yªu cÇu gäi. ng−êi ta cã thÓ thÊy r»ng s¸u gãi d÷ liÖu ®Ó phôc vô viÖc më vµ ®ãng kÕt nèi lµ nhá h¬n rÊt nhiÒu so víi khèi l−îng d÷ liÖu thùc sù ®−îc truyÒn. tiÕn tr×nh thiÕt lËp mét kªnh mÊt nhiÒu thêi gian nªn lµm trÔ ®iÓm xuÊt ph¸t qu¸ tr×nh truyÒn th«ng. MÆc dï vËy.25 cã thÓ kÐm ®i. HiÖu qu¶ cña mét tiÕn tr×nh xö lý nh− vËy kh«ng chØ tuú thuéc vµo b¶n th©n c¸c thñ tôc thiÕt lËp cuéc gäi mµ cßn phô thuéc vµo sè l−îng ®÷ liÖu ®−îc truyÒn qua cuéc gäi. vËy cÇn ph¶i lµm thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu 160 . trong X.Ch−¬ng 5. bªn göi ph¶i x¸c nhËn viÖc thu ®−îc gãi chÊp nhËn cuéc gäi b»ng th«ng b¸o cuéc gäi hoµn thµnh (call complete). Do ®ã trong thùc tÕ cã mét sè lo¹i l−u l−îng kh«ng ®−îc phôc vô mét c¸ch hoµn h¶o bëi c¸c kªnh. ngay lËp tøc phÝa thu ph¶i th«ng b¸o viÖc chÊp nhËn më kÕt nèi th«ng qua mét lo¹i gãi ®Æc biÖt kh¸c ®−îc gäi lµ chÊp nhËn cuéc gäi (call accept). Cuèi cïng nÕu nh− kh«ng cã sù x¸c nhËn lµ kh«ng cã lçi ë cuèi mçi chÆng th× liÖu d÷ liÖu cã thÓ truyÒn tõ ®Çu nµy sang ®Çu kia mµ kh«ng cã bÊt kú lçi nµo hay kh«ng? ThËm chÝ tû lÖ xuÊt hiÖn lçi ë c¸c m¹ng vËt lý tèt nh− m¹ng c¸p ®ång bäc kim ®Ó tr¸nh nhiÔu ®iÖn tõ còng rÊt cao.25 cã thÓ truyÒn d÷ liÖu nhanh nh− kh¶ n¨ng vËt lý cña kÕt nèi cho phÐp miÔn lµ kÕt nèi vÉn cßn ®−îc më.

Chóng ta h·y xem xÐt yªu cÇu xuÊt ph¸t tõ mét thÎ tÝn dông ë mét cöa hµng b¸n lÎ.25 cã ý ®Þnh biÕn nã thµnh mét m¹ng tÝch hîp b»ng c¸ch kÕt nèi c¸c m¹ng PSPDN. Trong thùc tÕ. ®· xuÊt hiÖn lo¹i h×nh dÞch vô gäi lµ dÞch vô lùa chän nhanh X. v× thÕ t¹i sao chóng ta kh«ng ®¬n gi¶n göi nã tíi nót B mµ kh«ng cÇn ®Õn sù phøc t¹p cña viÖc thiÕt lËp kªnh? Ho¸ ra. sè hiÖu cña thÎ vµ sè tiÒn giao dÞch ®−îc ®Æt vµo mét b¶n tin thiÕt lËp cuéc gäi vµ PSPDN sÏ ®Þnh tuyÕn b¶n tin nµy tíi c¬ së d÷ liÖu trung t©m l−u gi÷ c¸c th«ng tin vÒ tµi kho¶n cña ng−êi gi÷ thÎ.25 lµ cã thÓ göi mét l−îng nhá d÷ liÖu mµ kh«ng cÇn nhiÒu th«ng tin mµo ®Çu. Tuy nhiªn. Cã rÊt nhiÒu øng dông ®−îc lîi tõ c¸ch tiÕp cËn nh− vËy. nÕu th«ng b¸o ®ã bÞ mÊt th× còng kh«ng cã nghÜa lµ thÕ giíi ®· ®Õn ngµy tËn thÕ.25 (fast select service). v× vËy cÇn ph¶i cã mét c¸ch nµo ®ã ®Ó cã thÓ sö dông kh¶ n¨ng s½n cã cña c¸c thiÕt bÞ X.Ch−¬ng 5. C¸c nhµ thiÕt kÕ X. DÞch vô lùa chän nhanh ®¸p øng ®−îc yªu cÇu cña ng−êi sö dông m¹ng X.25 sÏ xem gãi tin ®ã nh− lµ gãi tin ®−îc bªn göi chuyÓn ®i ®Ó thiÕt lËp kÕt nèi vµ chuyÓn nã trùc tiÕp ®Õn bªn nhËn vµ bªn nhËn chØ ®¬n thuÇn gì th«ng tin trong phÇn ®Çu gãi ra vµ lÊy d÷ liÖu ë phÇn cuèi cña gãi. V× lý do ®ã. DÔ nhËn thÊy r»ng ph−¬ng ph¸p lùa chän nhanh lµ kh«ng tin cËn vµ h¬i m¹o hiÓm khi sö dông trong m¹ng ®−îc tæ chøc tèt nh− PSPDN. Nãi mét c¸ch kh¸c lµ khi nót A göi mét th«ng b¸o ng¾n cho nót B. TÊt nhiªn lµ m¹ng X. c¸c nót khi muèn göi mét gãi tin nhá ®Õn mét nót kh¸c th× nã cã thÓ thùc hiÖn b»ng c¸ch göi kÌm d÷ liÖu cÇn chuyÓn vµo th«ng b¸o yªu cÇu gäi (call request) h−íng tíi nót kia. DÞch vô lùa chän nhanh gièng nh− viÖc sö dông xe buýt 50 chç ngåi víi mét tµi xÕ duy nhÊt thay cho c¸c xe h¬i gia ®×nh ®Ó chuyªn chë c¸c hµnh kh¸ch mua vÐ ®Þnh kú ë trong thµnh phè. Kh«ng cÇn thiÕt lËp kÕt nèi vµ kh«ng phiÒn phøc chót nµo c¶.25.25 kh¸ thµnh c«ng trong mét sè thÞ tr−êng nh− Ch©u ¢u vµ c¸c vïng ë vµnh ®ai Th¸i B×nh D−¬ng nh−ng l¹i kh«ng thµnh c«ng nh− m¹ng tÝch hîp 161 .25 v× ®ã chØ lµ nç lùc ®Ó sö dông m¹ng theo mét c¸ch kh¸c víi môc ®Ých thiÕt kÕ cña nã.25 kh«ng cung cÊp ph−¬ng thøc truyÒn dÉn d÷ liÖu "kh«ng kªnh". Cuèi cïng. §èi víi mét lo¹i øng dông nh− vËy. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i cña nh÷ng l−u l−îng ®ã? C©u tr¶ lêi ®¬n gi¶n nhÊt lµ: göi nã. mÆc dï X. b¶n chÊt cña X. Sau khi c¬ së d÷ liÖu x¸c nhËn giao dÞch nã sÏ göi mét l−îng nhá d÷ liÖu trë l¹i cöa hµng víi mét m· sè uû nhiÖm. khã kh¨n duy nhÊt trong viÖc thùc hiÖn qu¸ tr×nh nµy ®ã lµ v× X. mét hoÆc c¶ hai gãi tin sÏ bÞ mÊt theo c¸ch gièng nhau ®ã lµ v× kh«ng cã sù ®¸p tr¶ cña thiÕt bÞ ®Çu cuèi t¹i ®iÓm b¸n hµng. Tuy nhiªn do nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau nªn dÞch vô lùa chän nhanh kh«ng bao giê thÝch hîp víi ng−êi sö dông hoÆc c¸c chuyªn viªn cña m¹ng X. Trong dÞch vô nµy.25 vµ líp c¬ së LAPB ®¶m b¶o cho viÖc d÷ liÖu ®−îc chuyÓn t¶i b»ng mét c¬ chÕ hoµn h¶o vµ kh«ng cã lçi. t−¬ng tù nh− viÖc t¹o ra m¹ng PSTN b»ng c¸c kÕt nèi gi÷a c¸c m¹ng ®iÖn tho¹i trªn thÕ giíi. øng dông nµy cho phÐp nh©n viªn b¸n hµng cã mét sè kh¶ n¨ng chän lùa vµ c¸ch thøc dÔ dµng nhÊt cã lÏ lµ lÆp l¹i tiÕn tr×nh ®· nãi vµ hy väng r»ng sÏ thµnh c«ng trong lÇn thø hai.

25 cña Ph¸p”. §· xuÊt hiÖn c¸c m¹ng “X. sau ®ã lµ m¹ng DARPANet (Defense Advanced Research Projects Agency Network) tiÒn th©n cña m¹ng Internet ngµy nay. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i toµn cÇu v× mét lý do chÝnh ®ã lµ X. §iÒu nµy lµ mét tai ho¹ ®èi víi viÖc dù ®Þnh x©y dùng mét m¹ng toµn cÇu. Bªn göi sÏ nhËn b¶n tin vµ chia nã ra mét sè gãi tin nhá (datagram) kh«ng chøa qu¸ 1500 byte vµ sau ®ã göi chóng ®Õn mét bé ®Þnh tuyÕn. cã dù ®Þnh x©y dùng mét m¹ng trong ®ã th«ng tin cã thÓ ®−îc ®i theo mét ®−êng ®i bÊt kú trong mét sè c¸c ®−êng ®i cã thÓ ®Ó ®Õn ®−îc ®Ých.25 tiÕp tôc ph¸t triÓn th× c¸c kü s− cña chÝnh phñ Hoa Kú vµ mét sè c¸c nhµ thÇu kho¸n cïng mét sè tr−êng ®¹i häc ®ang lµm viÖc trªn m¹ng riªng cña hä vµ ®©y lµ tiÒn th©n cña m¹ng Internet. Cuèi cïng. ®iÒu nµy g©y rÊt nhiÒu khã kh¨n trong viÖc kÕt nèi c¸c m¹ng X. M¹ng ®−îc h×nh thµnh kh«ng ph¶i trong th−¬ng m¹i mµ ë trong phßng thÝ nghiÖm c¸c dù ¸n vÒ chiÕn tranh h¹t nh©n. Bé ®Þnh tuyÕn lµ mét thiÕt bÞ cã nhiÖm vô x¸c ®Þnh mét bé ®Þnh tuyÕn gÇn ®Ých h¬n vµ chuyÓn tiÕp gãi tin ®Õn bé ®Þnh tuyÕn ®ã. LÜnh vùc Internet Trong khi dÞch vô X. c¸c nhµ thiÕt kÕ cña m¹ng ARPANet (Advanced Research Projects Agency Network). Ph−¬ng thøc ho¹t ®éng cña c¸c giao thøc ®−îc sö dông ë ®©y kh¸c h¼n víi ph−¬ng thøc ho¹t ®éng cña c¸c giao thøc trong m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. nÕu mét qu¶ bom lµm v« hiÖu ho¸ hay ph¸ huû mét ®iÓm kÕt nèi trung t©m cho nh÷ng kªnh quan träng th× sÏ dÉn tíi ph¸ háng qu¸ tr×nh liªn l¹c gi÷a c¸c m¸y tÝnh mµ chØ cã duy nhÊt mét ®−êng truyÒn. Thay vµo c¸c giao thøc trªn.25 quèc gia. Tuy nhiªn khi c¸c kÕt nèi tõ Thç NhÜ Kú ®Õn Italia (kÕt nèi nµy chuyÓn qua Hy L¹p) cã lçi th× ai lµ ng−êi cã tr¸ch nhiÖm xö lý c¸c trôc trÆc? Do ®ã nªn tån t¹i mét kiÓu m¹ng cã kh¶ n¨ng cung cÊp c¸c kÕt nèi tõ mét n¬i ®Õn tÊt c¶ c¸c n¬i kh¸c mµ kh«ng cÇn thiÕt lËp c¸c kÕt nèi cè ®Þnh gi÷a hai ®Çu mót (end-to-end connection). NÕu cã mét kÕt nèi bÞ lçi ®èi víi mét thµnh phè n»m trong mét quèc gia nµo ®ã th× chØ cÇn thùc hiÖn mét cuéc gäi ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò. Theo ph−¬ng thøc tõng chÆng mét nµy (hop by hop).25 cã qu¸ nhiÒu " kh¶ n¨ng lùa chän". ThËm chÝ ban ®Çu ý t−ëng "c¸c gãi tin ®−îc chuyÓn t¶i theo c¸c kªnh ¶o" còng ®−îc xem xÐt tuy nhiªn cuèi cïng còng bÞ lo¹i bá v× sÏ rÊt khã kh¨n trong viÖc t¸i ®Þnh h−íng ®−êng dÉn kªnh trong tr−êng hîp x¶y ra lçi cña mét thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch trªn ®−êng truyÒn (hoÆc lµ do n¹n nh©n cña mét vô næ h¹t nh©n). Mçi bé ®Þnh tuyÕn sÏ biÕt ®Þa chØ cña tÊt c¶ c¸c m¹ng ®Ých vµ ®Þa chØ cña c¸c bé ®Þnh tuyÕn kÕ tiÕp vµ do ®ã sÏ ®Èy “tr¸ch nhiÖm” ®èi víi gãi d÷ liÖu b»ng c¸ch chuyÓn nã tíi bé ®Þnh tuyÕn gÇn ®Ých h¬n. tÊt c¶ c¸c gãi cña b¶n tin cuèi cïng sÏ t×m ®−îc ®−êng ®Õn ®Ých mong muèn vµ t¹i ®©y c¸c gãi sÏ ®−îc kÕt hîp l¹i ®Ó 162 .25 cña BØ” vµ cña mét sè n−íc kh¸c n÷a. “X.Ch−¬ng 5. Qu©n ®éi Hoa Kú ®· quan t©m ®Õn mét vÊn ®Ò ®ã lµ khi chiÕn tranh x¶y ra ®é tin cËy cña c¸c m¸y tÝnh cña hä cã thÓ mÊt ®i bëi v× c¸c kªnh chuyªn dông nèi kÕt c¸c m¸y tÝnh nµy víi nhau vµ tíi ng−êi sö dông tõ xa sÏ lµ mét gãt ch©n Asin.

c¸c trang Web vµ tÊt c¶ c¸c l−u l−îng kh¸c cña Internet ®−îc chuyÓn t¶i trong c¸c gãi tin (datagram) theo c¸c ®Þnh d¹ng cña tiªu chuÈn vÒ IP (Internet protocol). IP ®· bá qua vµ thËm chÝ gÇn nh− kh«ng biÕt ®Õn c¸c lçi truyÒn dÉn ¶nh h−ëng ®Õn d÷ liÖu ng−êi sö dông. Thùc tÕ. IP lµ mét giao thøc kh«ng tin cËy nghÜa lµ giao thøc ®ã kh«ng ®¶m b¶o viÖc truyÒn dÉn còng nh− chÊt l−îng cña d÷ liÖu ®−îc giao phã cho nã. MÆc dï cã thÓ xuÊt hiÖn tr−êng hîp tÊt c¶ c¸c gãi thuéc cïng mét b¶n tin nµo ®ã ®i theo cïng mét ®−êng vµ ®Õn ®Ých theo ®óng thø tù göi t−¬ng tù nh− trong m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh hay m¹ng kªnh ¶o X. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i cã thÓ ®äc vµ xö lý. MÆc dï tiªu chuÈn IP cho phÐp kÝch th−íc cña mét gãi tin cã thÓ thay ®æi trong kho¶ng 20 ®Õn 65. thiÕt bÞ ho¹t ®éng kh«ng chuÈn x¸c. cÊu h×nh kh«ng phï hîp hoÆc v× bÊt cø lý do nµo. Theo thuËt ng÷ truyÒn th«ng. IP kh«ng thùc hiÖn bÊt cø t¸c vô nµo ®Ó truyÒn l¹i. C©u hái 163 .Ch−¬ng 5. Sù kh«ng tin cËy cña IP khiÕn cho nã kh«ng cã kh¶ n¨ng nhËn thøc ®−îc r»ng trªn thùc tÕ d÷ liÖu bÞ háng lµ kh«ng tèt. Th«ng tin ®Þnh tuyÕn cÇn thiÕt cho mçi bé ®Þnh tuyÕn trong m¹ng APRANet ®Ó chuyÓn t¶i c¸c datagram ®−îc cËp nhËt b»ng nh©n c«ng theo ®Þnh kú. IP ho¹t ®éng theo mét c¸ch kh¸c h¼n víi c¸c c¸ch th−êng ®−îc sö dông trong c¸c giao thøc ®¸ng tin cËy nh− X. tiÕn tr×nh nµy kh¸ khã kh¨n vµ do ®ã ®· xuÊt hiÖn c¸c giao thøc ®Þnh tuyÕn míi cã kh¶ n¨ng chia sÎ c¸c th«ng tin liªn quan ®Õn m¹ng mét c¸ch mÒm dÎo (chia sÎ ®éng) trong tr−êng hîp bæ sung thªm c¸c m¹ng míi hay khi mét sè m¹ng ®ang tån t¹i ng−ng ho¹t ®éng. Giao thøc IP lµ kh«ng tin cËy ®èi víi bÊt cø chÊt l−îng dÞch vô QoS nµo c¶.25 khi mét trong c¸c tr−êng hîp trªn x¶y ra th× nã yªu cÇu truyÒn l¹i c¸c gãi tin bÞ mÊt hoÆc bÞ háng tÝnh tõ thêi ®iÓm ch−a x¶y ra lçi gÇn nhÊt. c¸c b¶ng ®Þnh tuyÕn bÞ háng. C¸c mµo ®Çu IP (IP header) ®−îc ®−a vµo phÇn ®Çu cña d÷ liÖu n»m trong b¶n tin. MÆc dï qu¸ tr×nh cËp nhËt b¶ng ®Þnh tuyÕn dùa vµo giao thøc vµ qu¸ tr×nh ®Þnh vÞ ®−îc thùc hiÖn nhê vµo c¸c mµo ®Çu IP nh−ng mét gãi tin cã thÓ bÞ mÊt ®©u ®ã trong khi ®i tõ bªn göi ®Õn bªn nhËn.25.25 nh−ng ®iÒu ®ã kh«ng ph¶i lu«n lu«n x¶y ra trong m¹ng Internet. DÜ nhiªn. Mçi khi cã mét m¹ng míi ®−îc thªm vµo hÖ thèng th× c¸c b¶ng ®Þnh tuyÕn trong m¹ng míi ph¶i ®−îc t¹o ra vµ ®−îc göi ®Õn c¸c nhµ qu¶n lý cña tõng bé ®Þnh tuyÕn vµ hä sÏ thay thÕ b¶ng ®Þnh tuyÕn cò b»ng mét b¶ng ®Þnh tuyÕn míi ®Ó cho phÐp c¸c thiÕt bÞ cña m¹ng cã thÓ liªn l¹c ®−îc víi m¹ng míi. viÖc truyÒn c¸c gãi tin ®ã ë lÇn thø hai hoÆc lÇn tiÕp theo sÏ kh«ng gÆp trôc trÆc nh− lÇn ®Çu tiªn vµ cuèi cïng d÷ liÖu sÏ ®−îc chuyÓn tíi ®Ých thµnh c«ng. d÷ liÖu trong mét gãi tin IP cã thÓ bÞ h− háng khi ®i qua m¹ng. Sau khi m¹ng ARPANet ph¸t triÓn ®Õn mét møc ®é nhÊt ®Þnh. ngo¹i trõ qu¸ tr×nh kÕt nèi nguån vµ ®Ých. C¸c mµo ®Çu nµy chøa th«ng tin vÒ ®Þa chØ vµ mét sè th«ng tin kh¸c ®Ó c¸c bé ®Þnh tuyÕn cã thÓ thùc hiÖn ®−îc nhiÖm vô cña chóng. Ngµy nay. §iÒu nµy cã thÓ x¶y ra khi bé ®Þnh tuyÕn hoÆc liªn kÕt bÞ lçi. §èi víi m¹ng X. Víi mét chót may m¾n. th− ®iÖn tö. §Ó kh¾c phôc vÊn ®Ò mÊt hoÆc háng d÷ liÖu.000 byte nh−ng hÇu hÕt c¸c gãi tin chØ gãi gän trong vßng 1500 byte v× hÇu hÕt b¶n tin cña ng−êi sö dông lµ t−¬ng ®èi ng¾n.

nªn c¸c tiÕn tr×nh RFC ph¸t triÓn theo xu h−íng th−êng ®−îc quy thµnh c¸c tiªu chuÈn. c¸c m¹ng hîp thµnh m¹ng Internet vµ c¸c m¹ng dùa trªn giao thøc IP cã nh÷ng vïng sö dông c¸p quang vµ c¸c bé ®Þnh tuyÕn líp chuyÓn t¶i sÏ hiÕm khi xuÊt hiÖn lçi. nÕu nh− thêi gian chê nhËn ®−îc tr¶ lêi qu¸ l©u th× anh ta cã thÓ vµo l¹i ®Þa chØ cña dÞch vô ®Ó cè g¾ng kÕt nèi lÇn thø hai. mçi nhãm cã nhiÖm vô gi¶i quyÕt mét tËp c¸c vÊn ®Ò vÒ thiÕt kÕ Internet cña riªng nã. KiÕn tróc nµy cïng víi ®Þnh nghÜa cña tõng giao thøc ®−îc miªu t¶ trong mét tËp c¸c tiªu chuÈn ®−îc qu¶n lý bëi IETF (Internet Engineering Task Force). trong mét sè øng dông nµo ®ã.. §èi víi mét sè lo¹i d÷ liÖu th× vÊn ®Ò nµy kh«ng quan träng l¾m. Trong thùc tÕ giao thøc nµy ho¹t ®éng song song víi giao thøc IP trong c¸c øng dông phæ biÕn nh− th− ®iÖn tö vµ World Wide Web. Mét trong nh÷ng giao thøc ®iÓn h×nh kiÓu nµy ®ã lµ giao thøc ®iÒu khiÓn truyÒn d÷ liÖu TCP. Tr−íc hÕt c¸c tiªu chuÈn IETF ®−îc ph¸t triÓn nh− lµ c¸c RFC (Request for Comment). ®©y lµ tæ chøc ®−îc ph¸t triÓn tõ mét diÔn ®µn vÒ vÊn ®Ò chia sÎ th«ng tin trong thêi kú ph¸t triÓn ®Çu tiªn cña bé giao thøc IP. b¶n th©n ch÷ RFC mang mét ý nghÜa thÝch hîp cho c¸c tiªu chuÈn "ph¸c th¶o" ®ång thêi më ra h−íng míi cho c¸c ph−¬ng ph¸p mang tÝnh lý thuyÕt hîp lý vµ t−¬ng ®èi c©n b»ng. §−îc ®−a ra tõ nh÷ng n¨m 1960. cã nghÜa lµ mét c¸i g× ®ã ngí ngÈn.. bÞ ¶nh h−ëng bëi chÝnh trÞ vµ lÖch l¹c. tæ chøc. ViÖc sö dông IP (cho qu¸ tr×nh ®Þnh vÞ vµ ®Þnh tuyÕn) ®i cïng víi TCP (cho ®é tin cËy) lµ rÊt phæ biÕn ®Õn nçi rÊt nhiÒu ng−êi gäi toµn bé bé giao thøc IP lµ TCP/IP. HiÖn nay IETF cã trªn 100 nhãm ®ang lµm viÖc. c¸c giao thøc "hç trî" kh¸c cã thÓ ®−îc kÕt hîp víi IP ®Ó cung cÊp mét dÞch vô truyÒn dÉn thùc sù ®¸ng tin cËy trong tr−êng hîp cÇn thiÕt. Cuèi cïng. Thø hai. mçi mét bé giao thøc cã c¸c quy ®Þnh ®Æc biÖt cña riªng nã cho viÖc truyÒn dÉn d÷ liÖu qua mét m¹ng IP nh− m¹ng Internet. KiÕn tróc bé giao thøc Internet (TCP/IP) IP t¹o ra mét hä c¸c bé giao thøc réng lín vµ phøc t¹p. Mét sè ng−êi cho r»ng kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i ®−a c¬ chÕ söa lçi vµo giao thøc IP v× kh¶ n¨ng háng hãc d÷ liÖu lµ rÊt thÊp. Tuy nhiªn c¸c bé giao thøc IP vÉn lµ mét trong nh÷ng kiÕn tróc giao thøc "më" cã s½n trong c¸c tiªu chuÈn IETF miÔn phÝ trªn 164 . Thø nhÊt. c¸c gãi tin bÞ nhÇm lÉn vÉn cã ®−îc chÊp nhËn bëi v× ng−êi sö dông (hoÆc c¸c ch−¬ng tr×nh) ë hai m¸y tÝnh ë hai ®Çu ®−êng truyÒn cã thÓ ph¸t hiÖn ra vµ yªu cÇu truyÒn l¹i chóng.Ch−¬ng 5. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i ®Æt ra ®ã lµ: lµm thÕ nµo ®Ó giao thøc ho¹t ®éng theo c¸ch nµy nh−ng vÉn cho phÐp c¸c hÖ thèng kÕt nèi tíi Internet vµ ®¶m b¶o ®−îc tÝnh toµn vÑn d÷ liÖu? Tuy nhiªn chóng kh«ng ®Õn nçi tåi tÖ nh− chóng ta nghÜ. Mét sè ng−êi cho r»ng kh¶ n¨ng x¶y ra lçi rÊt thÊp vµ kh«ng ®¸ng kÓ. V× nh÷ng n¨m qua nÒn kinh tÕ ®· ®¹t ®−îc møc nh÷ng b−íc ph¸t triÓn ®¸ng kÓ. Ch¼ng h¹n trong tr−êng hîp mét ng−êi sö dông ®ang chê t¶i mét trang Web.

§Þnh nghÜa khu«n d¹ng cña gãi tin IP vµ phÇn ®Çu cña nã 3. ChuyÓn t¶i c¸c d÷ liÖu ®−îc chøa trong c¸c gãi tin tíi c¸c líp trªn cho c¸c øng dông sö dông 165 . c¸p quang. H×nh 5-7 biÓu diÔn vÞ trÝ t−¬ng ®èi cña c¸c khèi chÝnh cña bé giao thøc theo c¸ch nh×n ®èi víi mét m« h×nh gièng nh− OSI. WWW vµ c¸c øng dông kh¸c TCP hoÆc UDP IP Giao vËn M¹ng VËt lý/Liªn kÕt d÷ C¸c giao thøc LAN vµ liÖu WAN H×nh 5-7. kh«ng ®−îc ®Þnh nghÜa cô thÓ trong c¸c tiªu chuÈn trong bé giao thøc IP. dÞch vô kh«ng d©y vµ thËm chÝ mét sè c«ng nghÖ kh«ng phæ biÕn kh¸c nh− laser. Chó ý r»ng kh«ng gièng nh− X. C¸c thµnh phÇn c¬ b¶n cña líp giao thøc Internet (TCP/IP) ChuyÓn lªn phÝa trªn bé giao thøc. ChÝnh v× vËy ng−êi ta cã thÓ x©y dùng ®−îc c¸c m¹ng IP ho¹t ®éng mét c¸ch rÊt hiÖu qu¶ víi c¸c lo¹i dÞch vô c¸p ®ång. §¸nh ®Þa chØ duy nhÊt cho c¸c m¹ng vµ c¸c m¸y tÝnh (host) ®−îc kÕt nèi víi c¸c m¹ng ®ã 2. §Þnh tuyÕn c¸c gãi tin IP ®i qua c¸c bé ®Þnh tuyÕn vµ c¸c m¹ng tíi ®Ých cña chóng 4. HÇu nh− bÊt kú m¹ng nµo còng cã thÓ vËn chuyÓn gãi tin IP miÔn lµ m¹ng cã thÓ hç trî mét kÝch th−íc t¶i thÝch hîp.25 ë ®©y kh«ng cã yªu cÇu vÒ c¬ cÊu vËn chuyÓn kh«ng lçi.Ch−¬ng 5. Ph©n m¶nh vµ kÕt hîp c¸c m¶nh l¹i khi d÷ liÖu qu¸ lín ®Ó chuyÓn t¶i qua m¹ng 5. §¸y cña bé giao thøc. chuyÓn m¹ch gãi diÖn réng. øng dông Th− ®iÖn tö (E-mail). C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i Internet vµ ®−îc biÕt ®Õn réng r·i. ta thÊy r»ng bé giao thøc IP còng cã líp m¹ng t−¬ng tù nh− cña OSI-RM vµ ®−îc gäi IP. C¸c chøc n¨ng nµy bao gåm: 1. ®· vµ ®ang ®−îc sö dông trong nhiÒu m¹ng h¬n bÊt kú tiªu chuÈn nµo kh¸c. Trong khi ®iÒu nµy cã vÎ nh− lµ mét thiÕu sãt nh−ng trªn thùc tÕ nã t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó x©y dùng c¸c m¹ng dùa trªn IP tõ h¹ tÇng c¬ së cña gÇn nh− bÊt kú m¹ng nµo mµ kh«ng cÇn quan t©m ®Õn ®Æc tÝnh chóng. ®−îc xem nh− lµ líp vËt lý vµ líp liªn kÕt d÷ liÖu trong thuËt ng÷ OSI. V× c¸c dÞch vô do IP cung cÊp ®−îc biÕt nh− lµ c¸c dÞch vô kh«ng ®¸ng tin cËy nªn b¶n th©n IP kh«ng quan t©m ®Õn viÖc m¹ng sö dông nã cã ®¸ng tin cËy hay kh«ng. HÇu hÕt chøc n¨ng cña líp m¹ng ®−îc thùc hiÖn bëi IP.

§ã chÝnh lµ quan hÖ “kh¸ch chñ” gi÷a hai m¸y tÝnh trong qu¸ tr×nh truyÒn d÷ liÖu cña mét øng dông nµo ®ã hoÆc cña c¸c giao thøc líp cao h¬n. §ã lµ viÖc chuyÓn t¶i th«ng tin ®Þnh tuyÕn vµ giao diÖn víi c¸c líp thÊp h¬n. mçi bé ®Þnh tuyÕn sÏ chia sÎ th«ng tin vÒ ®Þa chØ cña c¸c m¹ng mµ nã truy nhËp ®Õn víi c¸c bé ®Þnh tuyÕn kh¸c vµ b»ng c¸ch ®ã th× mçi bé ®Þnh tuyÕn ®Òu ph¸t hiÖn sù hiÖn diÖn vµ kh¶ n¨ng kÕt nèi tíi c¸c m¹ng.Ch−¬ng 5. TCP lµ c¸ch thøc mµ bé giao thøc IP sö dông ®Ó ®iÒu khiÓn lçi. giao thøc −u tiªn ®−êng ®i ng¾n nhÊt OSPF (Open Shortest Path First) hoÆc BGP (Border Gateway Protocol). ch¼ng h¹n nh− giao thøc th«ng tin ®Þnh tuyÕn RIP (Routing Information Protocol). Cã mét sè tiªu chuÈn dµnh riªng cho viÖc truyÒn d÷ liÖu sö dông giao thøc IP qua c¸c m¹ng LAN nh− Ethernet vµ Token Ring hoÆc c¸c dÞch vô gãi nh− X. tuy nhiªn cã thÓ nhËn xÐt r»ng chóng cã ®iÓm gièng nhau ®ã lµ: cho phÐp c¸c bé ®Þnh tuyÕn chuyÓn t¶i (hoÆc loan b¸o) th«ng tin vÒ kh¶ n¨ng kÕt nèi tíi m¹ng cho c¸c bé ®Þnh tuyÕn kh¸c. “Chñ” lµ mét m¸y tÝnh ®ãng vai trß cung cÊp quyÒn truy nhËp cho c¸c m¸y tÝnh hoÆc ng−êi sö dông kh¸c. MÆc dï trong ph¹m vi quyÓn s¸ch nµy kh«ng m« t¶ chi tiÕt ho¹t ®éng cña c¸c giao thøc nµy. Th«ng tin ®Þnh tuyÕn ®−îc chuyÓn t¶i hoÆc theo c¸ch thñ c«ng hoÆc th«ng qua mét sè giao thøc chung ®−îc thiÕt kÕ cho môc ®Ých nµy. C¸c chøc n¨ng líp giao vËn trong bé giao thøc IP th−êng ®−îc ®iÒu khiÓn bëi mét trong hai giao thøc: Giao thøc ®iÒu khiÓn truyÒn d÷ liÖu TCP (transmission control protocol) hoÆc giao thøc d÷ liÖu ng−êi sö dông UDP (user datagram protocol). C¸ch thøc mµ TCP thiÕt lËp vµ huû bá c¸c kÕt nèi t−¬ng tù nh− giao thøc X. C¸c t¸c gi¶ IP kh«ng tÝch hîp hai kh¶ n¨ng ®ã vµo IP bëi nh− thÕ sÏ lµm h¹n chÕ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn bé giao thøc v× ph¶i söa ®æi c¸c ®Æc t¶ IP c¬ b¶n. B¶n th©n mèi quan hÖ “kh¸ch chñ” xuÊt hiÖn khi líp giao vËn thiÕt lËp kÕt nèi vµ sö dông giao thøc IP ®Ó truyÒn d÷ liÖu. giao diÖn cña IP víi líp liªn kÕt d÷ liÖu ®−îc thùc hiÖn dùa trªn mét nÒn t¶ng nµo ®ã theo tõng tr−êng hîp cô thÓ vµ ®−îc ®Þnh nghÜa th«ng qua mét sè tiªu chuÈn trong ®ã mçi tiªu chuÈn ®−îc dµnh riªng cho mét lo¹i c«ng nghÖ liªn kÕt d÷ liÖu. “Kh¸ch” lµ mét m¸y tÝnh cã nhu cÇu lÊy d÷ liÖu hoÆc yªu cÇu mét m¸y tÝnh kh¸c (“chñ”) cung cÊp dÞch vô. Trong khi b¶n chÊt IP lµ ®ång cÊp vµ chØ liªn quan ®Õn vÊn ®Ò ®¸nh ®Þa chØ vµ truyÒn c¸c datagram riªng biÖt. §©y lµ ®iÒu cÇn thiÕt bëi v× c¸c m¹ng dùa trªn IP cã nh÷ng yªu cÇu kh¸c nhau riªng vµ c¸ch thøc ®Ó ®¸p øng c¸c ®ßi hái vÒ mÆt giao thøc IP cña chóng còng kh¸c nhau. Khi c¸c giao thøc ®Þnh tuyÕn ho¹t ®éng. BÊt kú mét m¸y tÝnh nµo ®Òu cã thÓ võa ®ãng vai trß lµ “kh¸ch” (vÝ dô nh− trong phiªn lµm viÖc WWW hoÆc trao ®æi th− ®iÖn tö SMTP) vµ võa ®ãng vai trß lµm chñ ch¼ng h¹n nh− FTP server ®Ó cung cÊp d÷ liÖu cho m¸y kh¸c. V× cã rÊt nhiÒu kiÓu m¹ng sö dông giao thøc IP. th− tÝn ®iÖn tö SMTP.25 vµ Frame Relay vµ c¸c dÞch vô Cell Relay nh− ATM hay lµ c¸c c«ng nghÖ m¹ng ®ang thÞnh hµnh kh¸c.25 khi 166 . gi÷a c¸c m¸y tÝnh trong m¹ng cã mét mèi liªn quan ngÇm ®Þnh nµo ®ã. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i Cã hai chøc n¨ng quan träng mµ IP kh«ng ®¶m nhiÖm. chuyÓn t¶i th«ng tin h−íng kÕt nèi vµ nã ®−îc sö dông réng r·i trong c¸c øng dông truyÒn thèng nh− WWW.

Ngoµi nh÷ng lý do vÒ ®é tin cËy.Ch−¬ng 5. dùa vµo sè hiÖu cæng nã biÕt r»ng ®©y lµ d÷ liÖu cña mét Web Server vµ do ®ã sÏ chuyÓn d÷ liÖu tíi tr×nh duyÖt Web. ghi vµo mét socket (t−¬ng tù nh− thao t¸c göi). §èi víi øng dông WWW t×nh tr¹ng nµy x¶y ra h¬i kh¸c. mét chøc n¨ng quan träng kh¸c n÷a cña líp giao vËn lµ qui ®Þnh vÒ thø tù göi gãi d÷ liÖu (datagram) tíi mét øng dông t¹i mét ®Þa chØ ®Ých nµo ®ã. Giao thøc UDP ®−îc sö dông trong tr−êng hîp kh«ng cÇn ®é tin cËn cao vÒ mÆt d÷ liÖu hoÆc khi mµ giao thøc TCP kh«ng ®¸p øng ®−îc yªu cÇu vÒ ®é trÔ tèi thiÓu do ph¶i mÊt thêi gian ®Ó thiÕt lËp kÕt nèi vµ kiÓm so¸t lçi. Do ®ã c¶ hai giao thøc TCP vµ UDP ®Òu bæ sung thªm th«ng tin vÒ cæng ®Ó x¸c ®Þnh øng dông sÏ nhËn gãi d÷ liÖu. Líp øng dông cña bé giao thøc IP bao gåm c¸c øng dông Internet truyÒn thèng vµ c¸c dÞch vô kh¸c do c¸c líp cßn l¹i cña bé giao thøc cung cÊp. §iÒu nµy dÉn tíi viÖc thay ®æi ®Þnh nghÜa 167 . Trong khi thêi gian trÔ kh«ng ph¶i lµ quan träng l¾m ®èi víi Internet tr−íc khi xuÊt hiÖn WWW th× ngµy nay yªu cÇu vÒ viÖc gi¶m thiÓu vµ lo¹i bá hoµn toµn thêi gian trÔ ®ang lµ vÊn ®Ò cÇn ®−îc gi¶i quyÕt ®Ó n©ng cao chÊt l−îng cña Internet. V× c¸c gãi IP cã thÓ göi tíi nhiÒu øng dông kh¸c nhau nªn cÇn cã thªm th«ng tin ®Ó x¸c ®Þnh xem gãi ®ã ®−îc göi tíi øng dông nµo. MÆc dï m¹ng tèc ®é cao sÏ n©ng cao hiÖu suÊt cña qu¸ tr×nh truyÒn tuy nhiªn chÊt l−îng truyÒn kh«ng phô thuéc vµo tèc ®é cña m¹ng. Mét ch−¬ng tr×nh cã thÓ t¹o hoÆc më mét socket (cã nghÜa lµ øng dông ®· s½n sµng sö dông m¹ng). ®äc tõ mét socket (thao t¸c nhËn) vµ ®ãng mét socket (thao t¸c huû bá kÕt nèi). Ch¼ng h¹n nh− khi mét m¸y tÝnh nhËn d÷ liÖu tõ cæng 80 cña mét m¸y chñ. Winsock lµ thuËt ng÷ ®−îc sö dông ®Ó m« t¶ c¸c socket trong m«i tr−êng hÖ ®iÒu hµnh Windows. T−¬ng tù nh− thÕ. Th«ng th−êng thêi gian chê ®îi lµ kho¶ng vµi gi©y tuy nhiªn ®èi víi nh÷ng tr−êng hîp trang th«ng tin qu¸ lín vµ phøc t¹p hoÆc x¶y ra t×nh t¾c nghÏn m¹ng hay lçi ®−êng truyÒn (®ßi hái TCP ph¶i söa lçi) hoÆc do tèc ®é kÕt nèi gi÷a server vµ tr×nh duyÖt qu¸ thÊp sÏ g©y nªn thêi gian chê ®îi kÐo dµi hµng phót. Socket chÝnh lµ c¸ch thøc ®Ó trao ®æi d÷ liÖu gi÷a c¸c líp cßn l¹i trong bé giao thøc IP. C¸c m¸y tÝnh ®Òu qu¶n lý mét danh s¸ch c¸c cæng còng nh− c¸c øng dông ®−îc g¾n víi c¸c cæng ®ã. VÝ dô nh− th− ®iÖn tö sö dông giao thøc SMTP (simple mail transfer protocol) cã thÓ truyÒn ®−îc qua c¶ m¹ng tèc ®é chËm vµ m¹ng tèc ®é nhanh. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i thiÕt lËp mét kªnh ¶o ®¶m b¶o ®é tin cËy gi÷a hai kÕt cuèi. §Þa chØ IP cïng víi sè hiÖu cæng TCP/UDP ®−îc gäi lµ socket. C¸c phiªn lµm viÖc cña WWW th−êng ®ßi hái ph¶i cã ®é trÔ thÊp h¬n c¸c giao thøc nãi trªn v× nh÷ng ng−êi sö dông rÊt sèt ruét khi chê ®îi trang th«ng tin ®Õn. giao thøc FTP (file transfer protocol) ®Ó truyÒn tÖp gi÷a hai m¸y tÝnh còng ph¶i chÊp nhËn mét ®é trÔ nhÊt ®Þnh. Mét trong nh÷ng lý do chÝnh ®Ó ®−a ra kh¸i niÖm vÒ socket lµ khi viÕt c¸c ch−¬ng tr×nh øng dông mçi mét socket sÏ ®−îc xem nh− mét tÖp d÷ liÖu. V× Internet nãi riªng vµ bé giao thøc IP nãi chung ®−îc xem lµ m¹ng kh«ng hç trî thêi gian thùc (cã nghÜa lµ tån t¹i thêi gian trÔ nhÊt ®Þnh trong ho¹t ®éng cña m¹ng) do ®ã c¸c øng dông ®Òu ph¶i chÊp nhËn mét møc trÔ nµo ®ã.

C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i Internet tõ kh¸i niÖm “m¹ng kh«ng hç trî thêi gian thùc” tíi kh¸i niÖm “m¹ng gÇn hç trî thêi gian thùc”. c¸c giao thøc truyÒn th«ng tèc ®é cao (gåm cã c¸c modem tèc ®é 56Kb) vµ sù xuÊt hiÖn cña øng dông WWW bé mÆt cña m¹ng m¸y tÝnh ®· thay ®æi vµ cã thÓ ®−îc sö dông réng r·i. §©y lµ mét kh¸i niÖm kh«ng thùc tÕ vµ t−¬ng ®èi m¬ hå tuy nhiªn d−íi mét ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh nµo ®ã. Vµo thêi kú ®ã.Ch−¬ng 5. ch¼ng h¹n nh− trÔ gi÷a hai ®Çu cuèi lµ kh¸ thÊp. sù ph¸t triÓn cña c¸c giao thøc WWW kÕt hîp víi tÇm quan träng t¨ng dÇn cña Web trªn toµn thÕ giíi ®· lµm t¨ng kh¶ n¨ng cña Web. thêi gian trÔ vµ nh÷ng yªu cÇu vÒ dÞch vô trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña m¹ng. c¸c h×nh ¶nh th−êng cã ®é ph©n gi¶i thÊp vµ sö dông sè l−îng mµu t−¬ng ®èi Ýt nªn kÝch th−íc file th−êng rÊt nhá. World Wide Web Nh÷ng ng−êi sö dông Internet tõ rÊt l©u nh− c¸c nhµ khoa häc. cã thÓ xem lµ ®óng. Nãi chung nh÷ng ng−êi sö dông kh«ng quan t©m nhiÒu l¾m ®Õn viÖc ph¶i chê ®îi mét vµi gi©y ®Ó ®äc mét trang Web nh−ng nÕu nh− øng dông gi¶m thiÓu ®−îc thêi gian ®ã tíi møc chØ cßn tÝnh b»ng gi©y th× nh− thÕ nµo? T−¬ng tù nh− vËy. Hä ®· nhËn ra r»ng sÏ tiÕt kiÖm ®−îc mét khèi l−îng thêi gian khæng lå nÕu nh− sö dông th− ®iÖn tö thay cho th− b−u ®iÖn. kü s− hay c¸c viÖn sÜ ®Òu c¶m nhËn r»ng kh«ng thÓ thiÕu ®−îc Internet trong cuéc sèng hµng ngµy. sö dông FTP thay v× ph¶i chuyÓn c¸c b¨ng tõ vµ chØ cÇn lµm viÖc t¹i mét thiÕt bÞ ®Çu cuèi ®¬n gi¶n thay v× ph¶i sö dông mét m¸y tÝnh thùc sù. mét modem tèc ®é thÊp cã thÓ chØ mÊt kho¶ng mét vµi gi©y ®Ó t¶i trang Web vÒ. Trong nh÷ng n¨m 1990. WWW cïng víi giao thøc chuyÓn t¶i siªu v¨n b¶n møc øng dông ®i kÌm theo nã (Hypertext Transfer Protocol – HTTP) ®· ®−îc sö dông ®Ó chia sÎ th«ng tin cña c¸c trang Web bao gåm v¨n b¶n vµ nh÷ng h×nh ¶nh ®¬n gi¶n ®−îc ®Þnh d¹ng theo khu«n mÉu cña ng«n ng÷ ®¸nh dÊu siªu v¨n b¶n (Hypertext Markup Language – HTML). khi mµ c¸c ch−¬ng tr×nh vµ c¸c giao thøc truyÒn th«ng cho phÐp trao ®æi khèi l−îng d÷ liÖu ngµy cµng lín vµ phøc t¹p h¬n th× sÏ ¶nh h−ëng ®Õn kÝch th−íc t¨ng dÇn cña c¸c b¶n tin nh− thÕ nµo? Cã lÏ sù ph¸t triÓn cña WWW lµ vÝ dô tèt nhÊt vÒ mèi quan hÖ gi÷a tèc ®é. Internet còng nh− c¸c m¹ng kh¸c vµo thêi kú nµy rÊt khã sö dông ®èi víi nh÷ng ng−êi lao ®éng b×nh th−êng ch¼ng h¹n nh− mét c«ng nh©n vµ lu«n ®−îc xem nh− lµ mét thø xa xØ. mçi trang Web cã thÓ chøa hµng t¸ tÖp 168 . MÆc dï thêi kú ®Çu Internet chØ mang tÝnh chÊt lµ hÖ thèng dµnh riªng cho c¸c nhµ chuyªn gia. KÝch th−íc mét trang Web trung b×nh cña n¨m 1992 chØ kho¶ng 5 hoÆc 6 KB. §−îc thai nghÐn tõ nh÷ng n¨m 1990. Thùc chÊt. Tuy nhiªn sù ph¸t triÓn cña c¸c m¸y tÝnh c¸ nh©n rÎ tiÒn. §ã lµ nh÷ng ng−êi sö dông m¸y tÝnh víi môc ®Ých c«ng viÖc vµ ®Çu t− rÊt nhiÒu thêi gian vµ c«ng søc ®Ó nghiªn cøu vÒ vÊn ®Ò truyÒn th«ng tõ nh÷ng ngµy s¬ khai cña Internet. kh¶ n¨ng ®å ho¹ cña c¸c m¸y tÝnh kh«ng cao. Kho¶ng n¨m 1999. Do ®ã.

Trong khi ®ã JPEG th−êng ®−îc sö dông trong c¸c h×nh ¶nh ®å ho¹ chÊt l−îng cao. Sù ph¸t triÓn c¸c giao thøc WWW còng nh− ®é phøc t¹p t¨ng dÇn cña c¸c trang Web nh»m môc ®Ých hç trî tèt h¬n kh¶ n¨ng t−¬ng t¸c víi ng−êi sö dông vµ khèi l−îng th«ng tin ®ång thêi hç trî c¸c ph−¬ng tiÖn kh¸c nhau ®Ó ng−êi sö dông cã thÓ dÔ dµng xem c¸c trang Web. mét ®o¹n m· nguån ®Ó thùc hiÖn vµi thao t¸c nµo ®ã. Sù më réng dÞch vô nµy cña Web ®· lµm cho kÝch th−íc tÖp t¨ng dÇn tõ vµi Kilobytes tíi hµng tr¨m kilobyte. khèi vµ Ýt sö dông mµu. kÝch th−íc vµ vÞ trÝ víi chÝnh b¶n th©n h×nh ¶nh ®å ho¹ chø kh«ng tËp trung vµo th«ng tin cña c¸c ®o¹n v¨n b¶n v× nã th−êng bÞ ¶nh h−ëng khu«n d¹ng khi sö dông c¸c tr×nh duyÖt Web kh¸c nhau. MÆc dï cã h¹n chÕ nh− vËy nh−ng ngµy nay ph−¬ng ph¸p t¹o h×nh ¶nh ®éng sö dông c¸c tÖp GIF còng vÉn ®−îc sö dông trªn c¸c trang Web vµ ®−îc xem lµ mét c«ng cô ®¬n gi¶n nhÊt ®Ó cung cÊp kh¶ n¨ng t¹o h×nh ¶nh ®éng. mét vµi h×nh ¶nh ®éng. mét ®o¹n nh¹c hay mét ®o¹n phim ng¾n. vµi chôc tÖp v¨n b¶n. biÓu ®å hoÆc nh÷ng ®−êng kÎ ®¬n gi¶n tuy nhiªn b©y giê nã l¹i lµ phÇn tö chÝnh chøa ®ùng th«ng tin. MÆc dï ban ®Çu nã chØ ®¬n thuÇn lµ c¸c s¬ ®å. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i ®å ho¹ (mçi tÖp cã thÓ chøa hµng ngµn pixel). Ngoµi ra. Ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn nµy ®· thóc ®Èy c¸c nhµ thiÕt kÕ trang Web x©y dùng c¸c h×nh ¶nh ®å ho¹ mét c¸ch tèt h¬n vµ g¾n chÆt c¸c yÕu tè cña v¨n b¶n nh− ph«ng. Nãi chung c¸c h×nh ¶nh ®å ho¹ th−êng ®−îc l−u tr÷ d−íi d¹ng GIF (Graphics Interchange Format) hoÆc JPEG (Joint Photographic Expert’s Group) tuú thuéc vµo tõng tr−êng hîp cô thÓ. Nhê vµo c«ng nghÖ nÐn d÷ liÖu c¸c tÖp GIF rÊt h÷u Ých cho c¸c h×nh ¶nh d¹ng ®−êng. H×nh ¶nh ®éng trªn Web C¸c kü thuËt t¹o h×nh ¶nh ®éng ®Çu tiªn trªn Web chÝnh lµ dùa vµo c¸c tÖp GIF b»ng c¸ch göi mét sè tÖp GIF vµ ra lÖnh cho tr×nh duyÖt Web lÇn l−ît hiÓn thÞ c¸c h×nh ¶nh nµy t¹i cïng mét vÞ trÝ nµo ®ã trªn trang Web. §å ho¹ trªn Web Vai trß cña ®å ho¹ trong Web ngµy mét trë nªn quan träng h¬n. kh¶ n¨ng tÝnh to¸n cña c¸c m¸y tÝnh vµ tèc ®é truy nhËp kÕt nèi 169 . Ngoµi ra nã còng cho phÐp sö dông c¸c h×nh ¶nh ®å ho¹ ®Ó t¹o ra c¸c liªn kÕt siªu v¨n b¶n thay v× sö dông v¨n b¶n v× nh− vËy sÏ lµm ®¬n gi¶n ho¸ qu¸ tr×nh m· ho¸ sö dông HTML.Ch−¬ng 5. Vµ cã lÏ chóng ta nªn dµnh chót Ýt thêi gian ®Ó xem qua xu h−íng ph¸t triÓn nµy. Ngoµi ra cßn cã mét sè khu«n d¹ng h×nh ¶nh kh¸c nh−ng ®©y vÉn lµ hai khu«n d¹ng phæ biÕn nhÊt. §©y chØ lµ ph−¬ng ph¸p ®¬n gi¶n ®−îc sö dông cho c¸c h×nh ¶nh nhá tuy nhiªn nã còng ®ßi hái ph¶i can thiÖp mét chót Ýt vµo viÖc ®iÒu khiÓn tèc ®é vµ thêi gian xuÊt hiÖn cña tõng h×nh ¶nh. Sù thay ®æi nµy ®· lµm cho nh÷ng trang Web ngµy nay chøa hÇu hÕt lµ h×nh ¶nh vµ thËm chÝ c¸c ®o¹n v¨n b¶n còng ®−îc xem nh− lµ mét thµnh phÇn cña ®å ho¹. V× nhu cÇu ngµy cµng t¨ng cña c¸c h×nh ¶nh ®éng cã kÝch th−íc lín vµ phøc t¹p h¬n nªn ®· xuÊt hiÖn mét sè tiÖn Ých dµnh riªng cho c«ng viÖc nµy.

nh÷ng ng−êi thiÕt kÕ Web ®Çu tiªn ®· nç lùc rÊt nhiÒu ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi nhÊt cho ng−êi sö dông víi c¸c dÞch vô ®−îc cung cÊp bëi c¸c trang Web d−íi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau. Ch−¬ng tr×nh thu thËp d÷ liÖu sÏ tiÕp nhËn th«ng tin vµ tr¶ lêi yªu cÇu cña ng−êi sö dông hoÆc cung cÊp mét sè th«ng tin kh¸c nÕu nh− cÇn thiÕt. cho ®Õn gi÷a n¨m 1995 kh¶ n¨ng ®Ó giao tiÕp víi Web server vÉn dõng ë møc ®¬n gi¶n. tr×nh duyÖt sÏ thùc hiÖn mét thao t¸c nµo ®ã. hoµn toµn ®éc lËp víi m¸y tÝnh còng nh− tr×nh duyÖt vµ cho phÐp c¸c trang Web ra lÖnh cho tr×nh duyÖt t¶i c¸c ch−¬ng tr×nh nhá. Khi ng−êi sö dông kÝch vµo mét siªu liªn kÕt trªn trang Web. T¹i thêi ®iÓm nµy. th«ng th−êng lµ chuyÓn tíi mét trang kh¸c liªn quan ®Õn h×nh ¶nh hoÆc ®o¹n v¨n b¶n cña siªu liªn kÕt ®ã. applet Java lµ c¸ch thøc mµ Webserver sö dông ®Ó phôc vô c¸c øng dông kh¸ch hµng ë ngay t¹i m¸y tr¹m. Víi kh¶ n¨ng cho phÐp ng−êi sö dông lÇn theo m¹ch th«ng tin dùa trªn c¸c liªn kÕt. Dùa vµo giao diÖn lËp tr×nh CGI (Common Gateway Interface) tr×nh duyÖt cã thÓ hiÓn thÞ mét b¶n mÉu cho phÐp ng−êi sö dông vµo d÷ liÖu vµ sau ®ã th«ng tin nµy ®−îc chuyÓn t¶i tíi Web server.Ch−¬ng 5. T−¬ng t¸c víi ng−êi sö dông Ho¹t ®éng t−¬ng t¸c ng−êi-m¸y lu«n lµ mét vÊn ®Ò cña Web vµ kh¶ n¨ng trî gióp cña c¸c siªu liªn kÕt ®−îc xem nh− mét trong nh÷ng thµnh c«ng cña WWW nãi riªng vµ lµ cña Internet nãi chung. Nãi chung. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i ngµy mét t¨ng nªn nh÷ng nhu cÇu nµy hoµn toµn kh¶ thi. Mét sè m«i tr−êng ph¸t triÓn nh− MacroMedia’s Director cho phÐp ng−êi thiÕt kÕ cã thÓ t¹o ra ®−îc h×nh ¶nh ®éng thùc sù vµ trë thµnh mét thµnh phÇn cña trang Web. Trong thùc tÕ. kh¶ n¨ng giao tiÕp ng−êi m¸y (vµ cã lÏ lµ c¶ kh¶ n¨ng tµi chÝnh cña nhµ cung cÊp dÞch vô) ®· trë nªn rÊt m¹nh mÏ do ®ã xuÊt hiÖn nhiÒu c«ng cô kh¸c ngoµi Java mµ nh÷ng nhµ ph¸t triÓn phÇn mÒm cã thÓ sö dông ®Ó thùc hiÖn nhiÒu chøc n¨ng kh¸c nhau. Java lµ mét ng«n ng÷ hiÖn ®¹i dùa trªn ng«n ng÷ lËp tr×nh C. Microsoft ph¸t triÓn ng«n ng÷ lËp tr×nh h−íng ®èi t−îng ActiveX t−¬ng tù nh− kh¶ n¨ng cña Java.. VÝ dô. tõ Web server vµ ch¹y ngÇm chóng ë phÝa m¸y tr¹m. Ng«n ng÷ lËp tr×nh Java ®· ®−îc ph¸t minh bëi Sun MicroSystems – ng−êi tiªn phong trong viÖc ph¸t triÓn hÖ ®iÒu hµnh UNIX ®ång thêi lµ nhµ s¶n xuÊt c¸c m¸y tÝnh Sun vµo thêi kú s¬ khai cña WWW. c¸c tr×nh duyÖt Web kh«ng cÇn thiÕt ph¶i hiÓu ®o¹n m· ®Ó biªn dÞch c¸c tÖp nµy mµ chØ cÇn ng−êi sö dông t¶i vµ cµi ®Æt mét phÇn cña phÇn mÒm MacroMedia’s Director (®−îc gäi lµ plug-in) vµ tr×nh duyÖt sÏ sö dông nã ®Ó hiÓn thÞ h×nh ¶nh.. 170 . ®−îc gäi lµ applet. Cuéc chiÕn tranh gi÷a Java vµ ActiveX ®Ó thèng trÞ thÞ tr−êng giao tiÕp ng−êi-m¸y trªn WWW liªn quan ®Õn cuéc chiÕn tranh gi÷a Internet Explorer vµ Netscape Navigator ®Ó tranh giµnh thÞ tr−êng tr×nh duyÖt hay víi mét Èn ý s©u xa h¬n lµ nã quyÕt ®Þnh vÒ h×nh thøc vµ c¸ch thøc ho¹t ®éng cña Web trong t−¬ng lai. hay lµ vÏ c¸c ®å thÞ phong vò biÓu. MÆc dï vËy. Nh÷ng ch−¬ng tr×nh ®ã cã thÓ lµm bÊt cø ®iÒu g× tõ viÖc tÝnh to¸n c¸c b¶ng c«ng nî cho ®Õn hiÓn thÞ b¶ng gi¸ c¶.

T¹i thêi ®iÓm nµy. c¸c bé ch¬i nh¹c ë m¸y tr¹m sÏ göi yªu cÇu vÒ mét ®o¹n nh¹c hay mét ®o¹n h×nh ¶nh video tíi m¸y chñ vµ m¸y chñ sÏ truyÒn d÷ liÖu tíi bé ch¬i nh¹c theo tèc ®é lín lín h¬n tèc ®é cÇn thiÕt ®Ó ®¶m b¶o h×nh ¶nh sèng ®éng nh− thËt. Râ rµng ®©y lµ kiÓu øng dông thÝch hîp nhÊt ®èi víi c¸c kªnh vËt lý dµnh riªng bëi v× c¸c kªnh nh− vËy kh«ng gÆp ph¶i vÊn ®Ò liªn quan ®Õn viÖc dån kªnh vµ lu«n cã mét sè l−îng b¨ng th«ng cè ®Þnh kh¶ dông t¹i mäi thêi ®iÓm. Tr−íc ®©y nh÷ng ©m thanh vµ h×nh ¶nh trªn Internet t−¬ng tù nh− nh− sãng truyÒn thanh hay truyÒn h×nh truyÒn thèng th−êng bÞ ¶nh h−ëng bëi vÊn ®Ò t¾c nghÏn vµ vÊn ®Ò vÒ b¨ng th«ng. Cã mét sè c¸ch kh¸c nhau ®Ó kh¾c phôc khã kh¨n nµy. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i ¢m thanh vµ h×nh ¶nh Mét sè tiÒm n¨ng cña Internet sÏ kh«ng trë thµnh hiÖn thùc nÕu nh− kh«ng cã kh¶ n¨ng hç trî cña c¸c ph−¬ng tiÖn truyÒn thèng trªn m¹ng. nÕu nh− ®−êng truyÒn bÞ gi¸n ®o¹n. Khi chuçi d÷ liÖu ®−îc truyÒn tíi bé ch¬i nh¹c nã kh«ng ®−îc hiÓn thÞ ngay lËp tøc mµ ®−îc l−u vµo bé nhí cho tíi khi ®¶m b¶o r»ng bé ch¬i nh¹c cã thÓ hiÓn thÞ h×nh ¶nh mét c¸ch liªn tôc ngay c¶ khi ®−êng truyÒn bÞ gi¸n ®o¹n t¹m thêi trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh nµo ®ã. bé ch¬i nh¹c sÏ yªu cÇu server gi¶m tèc ®é truyÒn th«ng tin ®Ó phï hîp víi tèc ®é cña bé ch¬i nh¹c. ChØ cÇn tèc ®é truy nhËp t−¬ng ®èi (tèi thiÓu lµ 33. còng ®−a ra nh÷ng s¶n phÈm t−¬ng tù. Nãi mét c¸ch kh¸c. RealPlayer cã kh¶ n¨ng hiÓn thÞ nh÷ng ®o¹n phim cã chÊt l−îng t−¬ng tù nh− chÊt l−îng truyÒn h×nh trong mét cöa sæ nhá trªn mµn h×nh. chñ yÕu lµ Microsoft.Ch−¬ng 5. T¹i phÝa m¸y tÝnh cung cÊp dÞch vô ©m thanh vµ h×nh ¶nh video lµ mét media server. Mèi quan hÖ gi÷a server vµ c¸c bé ch¬i nh¹c lµ mét vÊn ®Ò nh¹y c¶m bëi v× khã kh¨n lín nhÊt lµ ph¶i duy tr× mét dßng th«ng tin chuyÓn t¶i gi÷a hai ®Çu víi mét tèc ®é cè ®Þnh.6 Kb) vµ d−íi ®iÒu kiÖn m¹ng b×nh th−êng. tuy nhiªn trong mét vµi n¨m gÇn ®©y ®· xuÊt hiÖn nhiÒu gi¶i ph¸p ®Ó hç trî c¸c ©m thanh vµ h×nh ¶nh sèng ®éng h¬n. §èi víi viÖc truyÒn d÷ liÖu ©m thanh vµ h×nh ¶nh video ®¬n c«ng (mét chiÒu). th«ng th−êng lµ mét phÇn mÒm hç trî kh¶ n¨ng giao tiÕp víi c¸c phÇn mÒm ch¬i nh¹c ë m¸y tr¹m sö dông mét giao thøc truyÒn th«ng nµo ®ã. Trong tr−êng hîp bé ®Öm ®Çy. lu«n lu«n cã d÷ liÖu dù phßng trong bé ®Öm khi h×nh ¶nh ®ang ®−îc hiÓn thÞ. bé ch¬i nh¹c sÏ cã thÓ tiÕp tôc hiÓn thÞ h×nh ¶nh thªm mét kho¶ng thêi gian nµo ®ã (ch¼ng h¹n lµ 10 171 . c¸ch ®¬n gi¶n nhÊt lµ th«ng qua bé ®Öm vµ ®©y chÝnh lµ ph−¬ng ph¸p mµ c¸c s¶n phÈm cña RealNetworks vµ Microsoft sö dông. Theo ph−¬ng ph¸p nµy. Mét sè nhµ s¶n xuÊt. Ban ®Çu ®−îc t¸ch thµnh hai s¶n phÈm riªng biÖt nh−ng hiÖn nay Real cung cÊp ®· tÝch hîp l¹i thµnh mét phÇn mÒm ch¬i nh¹c duy nhÊt gäi lµ RealPlayer cã kh¶ n¨ng hç trî ch¬i nh¹c hoÆc hiÓn thÞ h×nh ¶nh video tõng phÇn mµ kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i cã toµn bé néi dung tÖp. HÇu hÕt c¸c chuyªn gia vÒ thÞ tr−êng ®Òu cho r»ng trang Web dï ®Ñp ®Õn mÊy vµ chøa nhiÒu h×nh ¶nh ®éng còng kh«ng thÓ thay thÕ ®−îc c¸c ©m thanh vµ h×nh ¶nh video truyÒn thèng. Cã lÏ gi¶i ph¸p ®¸ng chó ý nhÊt ®ã lµ gi¶i ph¸p RealAudio vµ RealVideo cña h·ng Real Networks.

Ch−¬ng 5. V× sè l−îng ng−êi sö dông Internet ngµy mét t¨ng vµ hä lu«n ®ßi hái (hoÆc mong muèn) Internet sÏ hç trî ®−îc c¸c dÞch vô cã chÊt l−îng t−¬ng tù nh− ®iÖn tho¹i truyÒn thèng cho nªn nh÷ng ng−êi cung cÊp dÞch vô ph¶i cã tr¸ch nhiÖm n©ng cao chÊt l−îng Internet ®Ó ®¸p øng ®−îc nhu cÇu vµ mong muèn ®ã. Cho dï vÉn tån t¹i nh÷ng h¹n chÕ nh− vËy nh−ng −u thÕ cña World Wide Web còng ®ang më ®−êng ®Ó x©y dùng c¸c c¬ chÕ giao tiÕp ng−êi m¸y. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i gi©y) vµ hy väng r»ng cã thÓ kh¾c phôc ®−îc lçi ®−êng truyÒn tr−íc khi bé ®Öm hoµn toµn rçng vµ ng−êi sö dông ph¸t hiÖn ra sù cè. nÕu nh− viÖc gi¸n ®o¹n ®−êng truyÒn x¶y ra th−êng xuyªn th× yªu cÇu bé ®Öm ph¶i cã kÝch th−íc t−¬ng ®èi lín cßn nÕu nh− c¸c kÕt nèi m¹ng tèt vµ tèc ®é truyÒn kh¸ cao th× chØ cÇn bé ®Öm cã kÝch th−íc nhá. MÆc dï víi c¬ së h¹ tÇng Internet hiÖn t¹i ph¶i mÊt mét thêi gian kh¸ dµi ®Ó ®¹t ®−îc ®é tin cËy vµ hiÖu suÊt cña m¹ng PSTN nh−ng râ rµng viÖc chuyÓn ®æi nµy còng ®ang cã nh÷ng b−íc tiÕn triÓn tèt ®Ñp. cung cÊp dÞch vô tho¹i t−¬ng tù tho¹i truyÒn thèng vµ thËm chÝ c¶ héi nghÞ truyÒn h×nh qua Internet. HÇu hÕt mäi ng−êi ®Òu nghÜ r»ng ®ã chØ lµ sù tr¶ gi¸ nhá ®Ó xem ®−îc nh÷ng h×nh ¶nh cã chÊt l−îng vµ ®é æn ®Þnh cao. 172 . Kh¸i niÖm nµy t−¬ng tù nh− c¸c thiÕt bÞ ch¬i ®Üa CD kiÓu “sport” mµ trong bé nhí RAM lu«n tån t¹i c¸c ©m thanh sè cã thÓ ch¬i ®−îc trong vµi gi©y tr¸nh tr−êng hîp x¶y ra t×nh tr¹ng gi¸n ®o¹n khi ch¬i l¹i b¶n nh¹c. Trong khi ph−¬ng ph¸p bé ®Öm ®ang ®−îc sö dông kh¸ réng r·i ®Ó chuyÓn t¶i ©m thanh vµ h×nh ¶nh trªn Internet th× nã rÊt hiÕm khi ®−îc sö dông trong c¸c øng dông qu¶ng b¸ (®ßi hái trÔ nhá h¬n ½ gi©y) vµ mét sè thñ tôc ®Ó ®iÒu khiÓn bé ®Öm theo mét sè nguyªn t¾c nhÊt ®Þnh nµo ®ã sÏ ®−îc tr×nh bµy trong ch−¬ng 7. Víi ®é trÔ kho¶ng ¼ gi©y ®· lµm cho cuéc héi tho¹i trë nªn khã kh¨n vµ nÕu ®é trÔ nµy t¨ng lªn ½ gi©y th× cã thÓ xem lµ kh«ng thÓ chÊp nhËn ®−îc ®èi víi hÇu hÕt mäi ng−êi. Sè l−îng d÷ liÖu dù phßng phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn m¹ng. Ph−¬ng ph¸p nµy còng t−¬ng tù nh− ph−¬ng ph¸p sö dông bé ®Öm cho c¸c gãi tho¹i. MÆc dï vËy ®©y l¹i lµ vÊn ®Ò lín ®èi víi c¸c h×nh thøc héi tho¹i song c«ng (hai chiÒu) vÝ dô nh− c¸c cuéc nãi chuyÖn qua ®iÖn tho¹i. vÝ dô ®é trÔ nµy cã thÓ kh«ng quan träng l¾m v× ng−êi xem hiÕm khi nhËn thøc ®−îc r»ng h×nh ¶nh ®ang xem lµ chËm h¬n 10 gi©y so víi ë tr¹m ph¸t. Tr−êng hîp xÊu nhÊt còng chØ lµ tån t¹i mét kho¶ng thêi gian trÔ rÊt nhá tõ khi ng−êi sö dông b¾t ®Çu yªu cÇu xem h×nh ¶nh cho ®Õn khi thùc sù xem nã. H·y t−ëng t−îng r»ng trong mét cuéc héi tho¹i khi mµ nh÷ng tõ ®−îc ph¸t ra tõ mét phÝa sÏ chØ nghe ®−îc sau 10 gi©y ë phÝa bªn kia nh− trong m« h×nh bé ®Öm mµ chóng ta ®· ®Ò cËp ë trªn ®èi víi nh÷ng cuéc héi tho¹i hai chiÒu. ¶nh h−ëng lín nhÊt x¶y ra ë phÝa nhËn chÝnh lµ thêi gian trÔ khi chê nhËn ®−îc chuçi d÷ liÖu ©m thanh hoÆc h×nh ¶nh video ®Çu tiªn. Trong tr−êng hîp truyÒn h×nh qu¶ng b¸.

Song song víi sù ph¸t triÓn vÒ sè l−îng m¸y tÝnh. Vµ tèc ®é ph¸t triÓn vÒ dung l−îng còng ®ang cè g¾ng ®¸p øng ®−îc tèc ®é ph¸t triÓn cña ng−êi sö dông. May m¾n lµ chÝnh phñ Mü ®· nhËn thøc ®−îc ®iÒu nµy vµ vµo kho¶ng gi÷a nh÷ng n¨m 1990 Tæ chøc khoa häc quèc gia cña Mü ®· x¸c nhËn r»ng hä sÏ kh«ng can thiÖp vµo Internet vµ nh−êng l¹i viÖc qu¶n trÞ m¹ng cho mét sè c«ng ty vµ tæ chøc quan t©m lÜnh vùc kinh doanh cung cÊp dÞch vô truy nhËp Internet. ViÖc ®¸nh gi¸ tèc ®é ph¸t triÓn cña Internet th«ng qua c¸c chØ tiªu nh− sè l−îng m¸y tÝnh. SÏ rÊt khã cã ®−îc nh÷ng c¶i tiÕn nµy nÕu nh− m¹ng Internet kh«ng ®−îc t− nh©n ho¸. c¸c nhµ cung cÊp Internet chÝnh ®Òu nhËn thÊy r»ng l−u l−îng Internet t¨ng gÊp ®«i theo chu kú 6 th¸ng vµ mét sè kh¸c cho r»ng tèc ®é t¨ng tr−ëng ®ã thËm chÝ cßn gÊp ®«i! MÆc dï tèc ®é t¨ng tr−ëng nµy kh«ng thÓ duy tr× m·i m·i nh−ng xÐt d−íi gãc ®é m¹ng vµ dÞch vô. §©y lµ 173 . chÊt l−îng vµ dÞch dung l−îng cña m¹ng trôc (backbone) còng t¨ng dÇn. Khëi ®Çu lµ m¹ng ®−îc ®Çu t− bëi chÝnh phñ. Sù ph¸t triÓn ngµy cµng t¨ng ®ång thêi víi viÖc më réng céng ®ång Internet ®· lµm cho vÊn ®Ò qu¶n lý Internet trë nªn khã kh¨n h¬n rÊt nhiÒu vµ do ®ã tèt nhÊt lµ kh«ng nªn do chÝnh phñ ®iÒu hµnh. MÆc dÇu vËy. sè l−îng ng−êi sö dông còng nh− sè l−îng m¹ng. Internet ®· ph¸t triÓn qu¸ nhanh so víi nh÷ng ph©n tÝch vµo gi÷a thËp kû 90 vµ do ®ã kh«ng cã lý do g× ®Ó tin t−ëng r»ng cã thÓ dù b¸o chÝnh x¸c sè l−îng ng−êi sö dông t¨ng thªm trong vßng mét hoÆc vµi n¨m tíi. Vµ nh÷ng ¶nh h−ëng nµy ®· ®−îc nh©n lªn gÊp béi nhê sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña Internet trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Lý do ®Çu tiªn lµ ®· vµ ®ang x¶y ra nh÷ng c¶i tiÕn vÒ kiÕn tróc vËt lý cña m¹ng Internet. §ã còng chÝnh lµ lý do lµm thay ®æi dung l−îng. MÆc dï vËy. Internet ph¶i ®èi mÆt víi sù tr× trÖ quan liªu vµ c¸ch qu¶n lý cøng nh¾c cña c¸c c¬ quan chÝnh phñ. thùc tÕ cho thÊy r»ng cã mét sè lý do ®Ó chÊt l−îng tho¹i trong m¹ng Internet cã thÓ tiÕp cËn gÇn víi chÊt l−îng tho¹i trong m¹ng PSTN.Ch−¬ng 5. Vµo thêi ®iÓm nµy nhu cÇu vµ sè l−îng ng−êi sö dông còng rÊt Ýt. tèc ®é vµ chÊt l−îng cña c¸c dÞch vô Internet. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i Mét m¹ng Internet dµnh cho tho¹i? Mét kÕt nèi Internet ®−îc xem lµ lý t−ëng nÕu nã ®¶m b¶o ®−îc chÊt l−îng cao. sè l−îng ng−êi sö dông hay l−u l−îng chuyÓn t¶i hµng ngµy ®Òu kh«ng ®¸ng tin cËy. thêi gian trÔ nhá trong ®ã c¸c gãi d÷ liÖu mang th«ng tin vÒ ©m thanh còng nh− h×nh ¶nh gÇn nh− ®Õn ®Ých ®ång thêi vµ kh«ng x¶y ra lçi. æn ®Þnh vµ hiÖu suÊt cña c¬ së h¹ tÇng Internet lµ hÖ qu¶ tÊt yÕu cña sù ph¸t triÓn c«ng nghÖ nh−ng kh«ng thÓ phñ nhËn r»ng nã ®ang cã ¶nh h−ëng tÝch cùc ®Õn nh÷ng tæ chøc vµ c¸ nh©n sö dông Internet. MÆc dï cã thÓ cho r»ng c¸c c¶i tiÕn vÒ ®é tin cËy. §©y chØ lµ vÒ mÆt lý thuyÕt cßn trong thùc tÕ v× b¶n chÊt cña Internet lµ phi kÕt nèi nªn nã sÏ kh«ng bao giê ®¸p øng ®−îc chÊt l−îng tho¹i t−¬ng tù nh− m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh PSTN th«ng th−êng. §iÒu nµy gÇn nh− lµ b¾t buéc bëi v× kh«ng thÓ b¸n truy nhËp m¹ng cho kh¸ch hµng nÕu nh− m¹ng kh«ng cã kh¶ n¨ng ®¸p øng ®−îc yªu cÇu sö dông.

(Mét trong nh÷ng dÉn chøng lµ sù ph¸t triÓn cña c¸c RFC cña IETF: giai ®o¹n n¨m 1984-1988 xuÊt hiÖn 192 RFC míi. V× Internet nãi riªng vµ liªn m¹ng nãi chung (internetworking) lµ mét m«i tr−êng kinh doanh lín nªn nã khuyÕn khÝch c¸c nhµ ph¸t triÓn n¾m b¾t ®−îc mét sè l−îng lín ng−êi sö dông th«ng qua viÖc ®−a ra mét “øng dông ®ét biÕn” (killer application) thÕ hÖ tiÕp. Nh×n chung sù ph¸t triÓn cña c¸c øng dông vµ c¸c giao thøc lu«n lu«n ®¸p øng ®−îc sù ph¸t triÓn cña chÝnh b¶n th©n Internet. 174 . vµ giai ®o¹n 1994-1998 bæ sung thªm 907 RFC n÷a). Lý do thø hai lµm cho Internet ®ang ngµy cµng trë nªn quan träng ®èi víi l−u l−îng tho¹i lµ sù ph¸t triÓn c¸c giao thøc vµ c¸c thñ tôc cho viÖc gi¶i quyÕt tÊt c¶ c¸c yªu cÇu cña ng−êi sö dông. C¸c giao thøc cô thÓ phôc vô cho môc ®Ých nµy sÏ ®−îc giíi thiÖu trong ch−¬ng 7. th«ng l−îng. C¸c gãi d÷ liÖu dµnh cho ng−êi sö dông dÞch vô tho¹i vÊn ®Ò mµ c¸c nhµ cung cÊp m¹ng vµ c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng (ISP – Internet service provider) lu«n lu«n nhËn thøc ®−îc vµ hä ®· ph¶i bá ra mét sè l−îng tiÒn kh¸ lín ®Ó kh¾c phôc nã. Qu¸ tr×nh n©ng cÊp. ph−¬ng ph¸p m· ho¸.. Vµ m¹ng ph¶i lu«n lu«n ph¸t triÓn míi cã thÓ tån t¹i ®−îc..Ch−¬ng 5. ®· t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó cã thÓ ph¸t triÓn ®−îc c¸c lo¹i h×nh dÞch vô trªn Internet tuú thuéc vµo tõng ®Æc tÝnh riªng biÖt cña chóng (vÝ dô nh− tèc ®é.. ®é lín) mµ tr−íc ®©y kh«ng thÓ lµm ®−îc. më réng vµ c¶i tiÕn ph¶i liªn tôc ph¸t triÓn ®Ó n©ng cao chÊt l−îng vµ tèc ®é cña m¹ng. MÆc dï ®iÒu nµy dÉn tíi ®é phøc t¹p m¹ng ngµy mét t¨ng nh−ng kh«ng thÓ phñ nhËn r»ng nh÷ng c¶i tiÕn vÒ c¸c tiªu chuÈn ®Þnh tuyÕn. Sù ph¸t triÓn nµy còng biÕn Internet thµnh mét m«i tr−êng cã kh¶ n¨ng t−¬ng thÝch víi tho¹i vµ mét sè dÞch vô thêi gian thùc kh¸c mµ nhiÒu ng−êi tin t−ëng r»ng ®ã sÏ lµ “øng dông ®ét biÕn” mµ chóng ta ®ang mong chê. c¸c giao thøc líp giao vËn. N¨m n¨m qua c¸c c«ng cô vµ giao thøc trªn m¹ng ®· ph¸t triÓn ®¸ng kÓ.

Ch−¬ng 6 C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i .

mäi ng−êi nh×n vµo trang Web. thËm chÝ lµ c¸c th− viÖn c«ng céng cho phÐp truy cËp Interrnet miÔn phÝ ®èi víi céng ®ång. VÊn ®Ò mµ ch−¬ng nµy ®Ò cËp ®Õn lµ viÖc cho phÐp lång tiÕng nãi vµo c¸c trang Web. §iÒu nµy kh«ng cã nghÜa r»ng tiÕng nãi th× tèt h¬n mäi thø trªn mét trang Web.Ch−¬ng 6. nhÊt thiÕt lµ mét trung t©m tho¹i. Ch−¬ng nµy chñ yÕu tr×nh bµy vÒ tr¹m chñ kÕt cuèi liªn l¹c tho¹i. mÆc dï trang Web mang tÝnh t¸c ®éng qua l¹i. so víi nh÷ng thay ®æi vÒ th«ng tin. ChØ bëi lÏ mét ®iÒu g× ®ã cã thÓ thùc hiÖn ®−îc nh−ng kh«ng cã nghÜa lµ mét ý t−ëng hay hoÆc ai ®ã sÏ bá tiÒn ®Ó lµm ®iÒu ®ã. Sù kú diÖu cña Interrnet ®«i khi ®−îc c−êng ®iÖu mµ kh«ng bao giê thùc hiÖn ®−îc (h¼n mäi ng−êi cßn nhí vÒ hÖ thèng Video sè chuyÓn m¹ch?). Cßn ph¸t thanh th«ng th−êng cã sù ®a d¹ng ®−îc ®Þnh d¹ng vµ ®−îc ghi tõ tr−íc. Ýt nhÊt lµ t¹i n−íc Mü. Giao tiÕp tiÕng nãi lµ sù giao tiÕp thuÇn tuý vµ tinh tÕ h¬n vÒ mÆt c¶m gi¸c h¬n so víi nh÷ng thay ®æi vÒ mÆt thÞ gi¸c. mµ vßng trong giíi h¹n tíi dÞch vô sè 800 ®−îc b¸n ra kÌm theo c¸c trî gióp kü thuËt cßn vßng ngoµi lµ c¸c th«ng tin giao dÞch (th−êng ®−îc xem lµ c¸c ho¹t ®éng nhµm ch¸n nhÊt). C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i M¹ng Interrnet mµ c¸c trang Web ®· qu¸ phæ biÕn ®Õn nçi sÏ g©y ng¹c nhiªn nÕu ai ®ã chÊp nhËn kh«ng truy cËp vµo m¹ng vµ c¸c trang Web. Trang Web cã sö dông trung t©m tho¹i lµ viÖc bæ sung c¸c trang Web ®a ph−¬ng tiÖn vµo liªn l¹c tho¹i truyÒn thèng. ®©y lµ mét sù kh¸c biÖt rÊt lín. §©y lµ lý do t¹i sao viÖc sö dông ®iÖn tho¹i d−êng nh− mang tÝnh tù nhiªn h¬n víi con ng−êi so víi viÖc viÕt th−. tuy nhiªn kÕt qu¶ ®Òu gièng nhau lµ: cïng mét lóc mäi ng−êi võa cã thÓ xem néi dung trang Web võa cã thÓ ®èi tho¹i trùc tiÕp víi nhau. c¸c trang Web. Bëi vËy lý do t¹i sao trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi lµ rÊt quan träng. Ng−îc l¹i ch−¬ng nµy l¹i tËp trung vµo viÖc bæ sung liªn l¹c tho¹i truyÒn thèng vµo c¸c trang Web ®a ph−¬ng tiÖn. Mét trang tho¹i lµ mét trung t©m tho¹i. Nãi mét c¸ch hµi −íc th× ch−¬ng nµy cã thÓ ®ùîc ®Æt tªn lµ "nh÷ng trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi" nh−ng hoµn toµn kh«ng thay ®æi néi dung th«ng tin. C©u hái lµ lµm thÕ nµo ®Ó cã thÓ thùc hiÖn ®−îc ®iÒu nµy? Nh−ng cã lÏ c©u hái "nh− thÕ nµo" còng quan träng nh− c©u hái "t¹i sao". T¹i sao xuÊt hiÖn trang web kÕt hîp tiÕng nãi? Mäi ng−êi nãi chuyÖn trªn ®iÖn tho¹i. thËm chÝ nh÷ng ng−êi v« gia c− còng cã ®Þa chØ Email (kh«ng ph¶i lµ hép th− thùc mµ lµ hép th− ¶o). Còng cã nh÷ng ch−¬ng tr×nh ph¸t thanh thêi gian thùc trªn Interrnet nh−ng kh«ng cã c¸ch nµo ®Ó giao tiÕp trë l¹i. nÕu thiÕu m¹ng Interrnet vµ c¸c trang Web. C¶ hai ph−¬ng c¸ch giao tiÕp nµy ®Òu cã nh÷ng thuËn lîi vµ nh÷ng bÊt lîi 176 . Tuy nhiªn. Mét sè ng−êi chØ trÝch ch−¬ng tr×nh v« tuyÕn v× thiÕu tÝnh néi dung vµ mang nhiÒu hµnh vi b¹o lùc nh−ng ®· truy cËp Interrnet bëi v× hä kh«ng thÊy cã c¸ch nµo tèt h¬n ®Ó lµm ®−îc nhiÒu vÊn ®Ò nh− vËy c¶ vÒ mÆt c«ng viÖc còng nh− vÊn ®Ò riªng t−. th× nã th−êng chØ lµ t¸c ®éng vÒ mÆt thÞ gi¸c.

Tuy nhiªn. mµ sÏ cÇn thêi gian ®Ó cã thÓ chÝnh thøc xuÊt hiÖn trong bÊt kú tr−êng hîp nµo. con ng−êi th−êng gi÷ nh÷ng thãi quen sö dông riªng. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i Liªn l¹c tho¹i ThuËn lîi Cã sù giao tiÕp gi÷a con ng−êi Cã tÝnh linh ho¹t C¸c ®Æc tÝnh tinh tÕ BÊt lîi Khã n¾m b¾t cèt lâi Kh«ng cã yÕu tè thÞ gi¸c §¾t ®á C¸c trang Web §Þnh h−íng thÞ gi¸c Th«ng tin kh«ng h¹n chÕ Kh¶ dông 24 h/7 ngµy Kh«ng cã giao tiÕp víi ng−êi Khã t×m kiÕm th«ng tin Néi dung tÜnh B¶ng 6-1. mµ ®«i khi ngay c¶ ng−êi nãi còng kh«ng biÕt m×nh sÏ nãi g×. Ai ®ã t×m ®−îc mét ®iÒu g× trªn mét trang Web th× cã thÓ hoÆc kh«ng thÓ ®Þnh vÞ l¹i ®−îc nã mét lÇn n÷a? Th«ng tin trªn trang Web d−êng nh− kh«ng h¹n chÕ nh−ng rÊt khã ®Ó t×m nã. Bëi vËy nÕu ai ®ã sö dông ph¸t ©m "collocation" th× sÏ t×m ®−îc nã trªn 500 trang Web cßn nÕu t×m theo tõ "colocation" th× cã thÓ t×m ®−îc trªn 500 trang Web hoµn toµn kh¸c. mét vÝ dô: mét cuéc ®èi tho¹i 5 phót víi mét ®¹i diÖn trî gióp kü thuËt sÏ cã ®−îc nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt ®−îc ®¨ng t¶i trªn trang Web cña c«ng ty nµy. MÆt kh¸c trong khi kh«ng cã yÕu tè thÞ gi¸c ë liªn l¹c tho¹i th× trang Web chñ yÕu sö dông thÞ gi¸c. VÝ dô.Ch−¬ng 6. trong khi ®ã hä sÏ ph¶i mÊt nöa 177 . B¶n th©n con ng−êi th× cã nh÷ng ®Æc tÝnh tinh tÕ h¬n trang Web rÊt nhiÒu lÇn. ®iÒu ®ã kh«ng bao giê cã thÓ x¶y ra trong mét cuéc tho¹i. Con ng−êi ch¾c ch¾n biÕt ®−îc r»ng hä biÕt nh÷ng g× vµ kh«ng biÕt nh÷ng g× trong khi ®ã trang Web th× kh«ng nh− vËy. B¹n thö t×m kiÕm mét c¸i g× ®ã theo c¸ch nµy vµ kÕt qu¶ b¹n kh«ng t×m ®−îc c¸i g× c¶. Tho¹i vµ Web Toµn bé ý t−ëng kÕt hîp tiÕng nãi vµo trang Web lµ ®Ó t¨ng c−êng ®iÓm m¹nh vµ lo¹i bá c¸c ®iÓm bÊt lîi. nh−ng hoµn toµn thiÕu c¸c yÕu tè míi XML (eXtensible Markup Language – ng«n ng÷ ®¸nh dÊu cã thÓ më réng). b¶ng trªn ®· ghi nhËn r»ng trªn tÊt c¶ tiÕng nãi lµ giao tiÕp gi÷a con ng−êi víi con ng−êi trong khi ®ã trang Web th× kh«ng cã (trong thùc tÕ sù ph©n c¸ch víi x· héi mµ mét tr×nh duyÖt trang Web thÓ hiÖn ®· ®−îc ghi nhËn rÊt nhiÒu lÇn). Kh«ng chØ ng−êi nghe sÏ kh«ng biÕt ®−îc ®iÒu g× sÏ x¶y ra tiÕp theo. Kh¸i niÖm qua ®iÖn tho¹i cña tõ "Collocation" ®−îc ph¸t ©m lªn th× còng gièng nh− tõ "colocation". B¶ng nµy ®· xem xÐt mét trang Web truyÒn thèng cã thÓ kÕt hîp ©m thanh. Tuy nhiªn mét vµi yÕu tè trong b¶ng trªn còng kh«ng thùc sù râ rµng. Nh− ®· ®−îc dù b¸o tr−íc c¸i g× còng cã hai mÆt tù nhiªn cña nã. B¶ng 6-1 chØ ra nh÷ng thuËn lîi vµ bÊt lîi cña liªn l¹c tho¹i vµ cña trang Web. Tuy nhiªn khi b¹n truy cËp vµo mét trang Web 20 lÇn/ngµy th× cã thÓ b¹n sÏ kh«ng thÊy nhiÒu thay ®æi trªn ®ã. VÝ dô liªn l¹c tho¹i th× rÊt linh ho¹t nh− cuéc sèng vèn cã. Thö mét c¸ch kh¸c (cã thÓ chØ cÇn thay ®æi mét ch÷ c¸i) vµ kh¸ch hµng bçng nhiªn cã ®−îc mét l−îng th«ng tin bÊt ngê tõ cïng mét hÖ thèng trang Web.

Mét trong sè nh÷ng t¸c gi¶ ®· cã nh÷ng kinh nghiÖm ngÉu nhiªn trong viÖc kiÓm tra gi¸ c¶ ®èi víi c¸c ®¹i diÖn b¸n hµng trong khi gäi ®iÖn tho¹i bëi lÏ ®¹i lý kh«ng ph¶i truy cËp vµo b¶ng gi¸ hiÖn t¹i trªn trang Web. Kh«ng cÇn thiÕt ph¶i nãi r»ng ®©y kh«ng ph¶i lµ c¸ch ®Ó l«i cuèn kh¸ch hµng quay trë l¹i (mÆc dï nã rÊt hÊp dÉn vÒ gi¸ c¶ thÊp vµ hÊp dÉn h¬n).Ch−¬ng 6. Cã lÏ ®©y lµ viÖc c«ng ty b¸n ra nh÷ng thiÕt bÞ ngo¹i vi cña m¸y tÝnh. Gi¶ ®Þnh r»ng mét kh¸ch hµng tiÒm n¨ng kh«ng bÞ nhµm ch¸n bëi c¸c hÖ thèng ®¸p øng t−¬ng t¸c tiÕng nãi (IMR) víi v« sè nh÷ng th− môc lµm rèi trÝ mäi ng−êi vµ kh«ng bÞ bùc m×nh bëi ph¶i chê c¸c ®¹i diÖn trong mét thêi gian dµi nh÷ng ng−êi "®ang bËn ®Ó trî gióp kh¸ch hµng kh¸c" mµ kh¸ch hµng ®ã cuèi cïng còng sÏ liªn l¹c ®−îc víi ng−êi kh¸c. Bëi vËy nh÷ng lý do ®Ó cho phÐp mét trang Web kÕt hîp tiÕng nãi lµ rÊt hÊp dÉn. mét sè ng−êi dù ®o¸n r»ng mét cuéc gäi ®Ó liªn l¹c víi con ng−êi sÏ ®¾t gÊp 20 lÇn so víi viÖc truy cËp mét trang Web (kho¶ng 0. 178 . §©y lµ nh÷ng lîi nhuËn mµ nh÷ng trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi mang l¹i. C¸c trang Web cung cÊp c¸c néi dung tÜnh cã thÓ thay ®æi lµm c¸c trang Web trë nªn sinh ®éng b»ng c¸ch chuyÓn ®éng c¸c logo vµ cuén trßn c¸c qu¶ng c¸o. Tuy nhiªn nÕu nh− ®¹i diÖn ®ã kh«ng truy cËp vµo trang Web th× ng−êi kh¸ch hµng tiÒm n¨ng nµy ph¶i lÆp l¹i toµn bé c¸c b−íc mµ hä võa lµm tr−íc ®ã trªn trang Web nµy. phøc t¹p. NÕu nh− danh s¸ch cña mét trang Web chøa 800/888 con sè th× ®iÒu nµy cã thÓ lµ mét b−íc ®i kh¶ thi duy nhÊt. Sù khëi nguån liªn l¹c d−êng nh− chñ yÕu th«ng qua trang Web (®iÒu nµy lµ sù thùc vµ ngay c¶ ®èi víi ngµnh th−¬ng m¹i kh«ng ph¶i lµ kü thuËt cao nh− lµ c¸c c«ng ty hç trî v¨n phßng). Sù trung thµnh cña kh¸ch hµng lu«n lµ môc tiªu sè mét cho bÊt kú mét tæ chøc muèn nµo t×m kiÕm lîi nhuËn. Trang Web cã thÓ sÏ chøa ®Þa chØ E-mail. ViÖc bè trÝ nh©n sù ë trung t©m tho¹i c¶ ngµy lµ ®iÒu cã thÓ nh−ng rÊt ®¾t ®á. MÆt kh¸c c¸c trang Web lu«n ë ®ã 24 giê trong ngµy. H·y xem xÐt mét chót vÒ nh÷ng hiÖu qu¶ cña viÖc ph©n t¸ch hoµn toµn gi÷a trung t©m tho¹i vµ trang Web ®èi víi c«ng viÖc th−¬ng m¹i. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i giê ®Ó cã thÓ t×m ®−îc trªn trang Web víi nh÷ng néi dung th«ng tin nh− vËy vµ ph¶i theo nh÷ng chØ dÉn liªn kÕt ë dßng cuèi. vµ 7 ngµy trong 1 tuÇn. nh−ng ai mµ biÕt ®−îc khi nµo hép th− nµy sÏ ®−îc kiÓm tra vµ tr¶ lêi "trong khi c«ng viÖc th−¬ng m¹i nµy chØ ®−îc thùc hiÖn trong ngµy h«m ®ã". Toµn bé ý t−ëng nµy còng ®Ó ®¶m b¶o l«i cuèn nhiÒu kh¸ch hµng cho c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô. Con ng−êi tinh tÕ h¬n mét trang Web rÊt nhiÒu lÇn.5 USD cho tr×nh duyÖt trang Web khi so s¸nh víi 10 USD khi liªn l¹c víi con ng−êi). Nh÷ng liªn kÕt nµy th−êng lµm cho trang Web trë lªn rèi r¾m. Mét kh¸ch hµng tiÒm n¨ng sÏ t¹o ra ®−êng liªn l¹c cña hä th«ng qua danh s¸ch trªn m¹ng vµ t×m ra c¸c æ ®Üa ®ang h¹ gi¸ (chØ trong ngµy h«m ®ã) víi mét gi¸ rÊt thÊp. C¬ së d÷ liÖu nghiªn cøu thÞ tr−êng còng cã thÓ gãi gän trong mét gãi gäi lµ "c¸c trung t©m ®iÒu hµnh gi¸m s¸t kh¸ch hµng". Vµ thay vµo mét trung t©m tho¹i truyÒn thèng th× viÖc thªm mét trang Web cã thÓ lµm cho trung t©m tho¹i thµnh "Trung t©m liªn l¹c".

Cã ba c¸ch chÝnh ®Ó thªm tiÕng nãi vµo trang Web. IRC lµ mét phÇn rÊt quan träng cña c¸c trß ch¬i trªn m¹ng vµ c¸c ho¹t ®éng x· héi kh¸c nh− " phßng t¸n gÉu" trªn Interrnet. ViÖc t¸n gÉu dùa trªn trang Web chØ chÊp nhËn øng dông nµy cho viÖc sö dông trung t©m tho¹i. T¸n gÉu dùa trªn c¸c trang Web. Khi kh¸ch hµng ®¸nh m¸y xong lêi nh¾n vµ nhÊn phÝm Enter (hoÆc kÝch vµo mét phÝm kh¸c) ®Ó ng−êi ®¹i diÖn sÏ nhËn ®−îc lêi nh¾n nµy. B¹n h·y gäi cho chóng t«i Mét kh¸ch hµng sö dông viÖc t¸n gÉu dùa trªn c¬ së trang Web ®ã lµ dùa trªn ph−¬ng thøc ho¹t ®éng "B¹n h·y gäi cho chóng t«i". Tr−íc khi kiÓm tra mçi mét ph−¬ng ph¸p ®ã mét c¸ch chi tiÕt h¬n. trong khi ph−¬ng ph¸p thø ba l¹i sö dông tiÕng nãi th«ng qua IP (VoIP). §ã lµ viÖc thªm kh¶ n¨ng"t¸n gÉu" trªn Web vµo c¸c trang Web. §ã lµ. Trong mét sè nh÷ng øng dông ban ®Çu cña c¸c trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi (n¬i mµ chØ cã mét sè v« cïng Ýt ®· ®−îc thö nghiÖm ë phßng thÝ nghiÖm) th× øng dông cho viÖc t¸n gÉu ®· ®−îc thay thÕ bëi mét cuéc gäi ®iÖn tho¹i sèng ®éng. mét hép nhá cïng víi mét con trá nhÊp nh¸y trong mét khung th−êng nhá h¬n mµn h×nh xuÊt hiÖn lµ n¬i kh¸ch hµng cã thÓ ®¸nh lêi nh¾n cña hä vµo ®ã. Mçi trang Web cã mét phÝm gäi lµ "t¸n gÉu víi ng−êi ®¹i diÖn" mµ kh¸ch hµng cã thÓ nhÊn vµo bÊt kú trong thêi ®iÓm nµo. c¸c ®¹i diÖn sÏ chê ë ®ã ®Ó s½n sµng gióp ®ì nh−ng nÕu kh¸ch hµng kh«ng gäi th× hä sÏ ph¶i chê m·i m·i. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i Bëi thÕ c©u hái ®Æt ra kh«ng ph¶i liÖu c¸c trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi (hoÆc c¸c trung t©m tho¹i sö dông trang Web) lµ ý t−ëng tèt hay kh«ng mµ chØ lµ lµm thÕ nµo ®Ó thùc hiÖn ®iÒu ®ã. Trªn Interrnet. PhÇn nµy sÏ chØ xem xÐt ®Õn nh÷ng gi¶i ph¸p dùa trªn c¬ së tiÕng nãi. PhÝm t¸n gÉu trªn trang Web ®−îc thay thÕ b»ng phÝm "H·y gäi cho chóng t«i". Hai ph−¬ng ph¸p ®Çu tiªn sö dông PSTN ®Ó hoµn thµnh phÇn tiÕng nãi. mét c¸ch ®Ó thªm t−¬ng t¸c giao tiÕp gi÷a con ng−êi vµo trang Web cÇn ph¶i ®−îc quan t©m. Mét c¸ch tù nhiªn m¸y tÝnh PC nµy ®· cÇn thiÕt ®Ó truy nhËp vµo ®−êng d©y tho¹i. viÖc tr×nh duyÖt Web ®· sö dông øng dông trî gióp dùa trªn kÕt hîp m¸y tÝnh.®iÖn tho¹i (CTI) ®Ó liªn l¹c tíi mét ®Þa ®iÓm thùc tÕ lµ trung t©m ®iÖn tho¹i cña c«ng ty víi cuéc gäi sö dông tiÕng nãi qua PSTN. Khi kÝch ho¹t. Hai ph−¬ng ph¸p ®Çu kh¸c biÖt trong c¸ch mµ cuéc gäi gi÷a kh¸ch hµng vµ trung t©m tho¹i ®−îc thiÕt lËp. Nã ®−îc ®Ò cËp ë ®©y lµ bëi v× t¸n gÉu trªn trang Web qu¸ phæ biÕn vµ bëi v× sù hiÓu nhÇm cã thÓ x¶y ra khi nghe thÊy tªn cña nã. Khi ®−îc kÝch ho¹t. nh−ng nÕu kh¸ch hµng ®ang chiÕm dông trªn ®−êng tho¹i ®ã th× hiÓn nhiªn lµ ®iÒu nµy kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc. mÆc dï cã sù t−¬ng t¸c vµ mÆc dï tªn cña nã lµ nh− vËy th× nã còng hoµn toµn kh«ng liªn quan g× ®Õn tiÕng nãi hoÆc VoIP.Ch−¬ng 6. §¹i diÖn kia cã thÓ tr¶ lêi ngay lËp tøc. mét øng dông gäi lµ t¸n gÉu trªn Interrnet (IRC) lµ mét d¹ng giao tiÕp th− ®iÖn tö E-mail b»ng c¸c b¶n tin ng¾n. 179 .

Gi¶i ph¸p thø hai. th× mét (cuéc gäi) cã thÓ ®−îc ngõng l¹i vµ ®−îc sö dông ®Ó kÕt nèi víi trung t©m tho¹i. Tuy nhiªn hÇu hÕt mäi ng−êi ®· cã m¸y tÝnh th× sÏ cã nh÷ng ®−êng ®iÖn tho¹i th«ng th−êng. DÞch vô thuª bao kh¸ch hµng cho phÐp 2 kªnh B ë 64kbit/s ®−îc sö dông cïng mét lóc. phô thuéc vµo tÝnh kh¶ dông réng r·i vµ sö dông ISDN còng kh«ng tiÕn xa h¬n. ph−¬ng ph¸p "chóng t«i gäi cho b¹n" thùc sù ®· chiÕm lÜnh ®−îc thÞ tr−êng th«ng qua mét sè c¸c c«ng ty ®· mua c¸c phÇn mÒm ®−îc yªu cÇu. phÇn mÒm CTI trong øng dông cña tr×nh duyÖt nµy thùc tÕ cã thÓ lµ kh«ng kÕt nèi cuéc gäi víi ng−êi cung cÊp dÞch vô Interrnet (ISP). mÆc dï tÝnh riªng t− còng lµ mét vÊn ®Ò cã thÓ sÏ gÆp nh− trong c¸c gi¶i ph¸p trªn. TÊt c¶ hä ®Òu dùa trªn ý t−ëng lµ rÊt nhiÒu kh¸ch hµng trªn m¹ng vÉn muèn nãi chuyÖn víi con ng−êi ®Ó con ng−êi kÕt thóc" th−¬ng vô". Ph−¬ng ph¸p nµy. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i TÊt nhiªn. kh¸ch hµng cÇn ph¶i cã mét ®−êng d©y ®iÖn tho¹i thø hai g¾n víi m¸y tÝnh nµy (trªn m¸y tÝnh nµy nhÊt thiÕt ph¶i cã Microphone vµ Speaker). vµ quay l¹i con sè cña trung t©m tho¹i.Ch−¬ng 6. TÊt c¶ c¸c ph−¬ng ph¸p nµy ®Òu yªu cÇu mét m¸y tÝnh ®a ph−¬ng tiÖn cïng víi Speaker vµ Microphone. ThËt kh«ng may DSL còng ph¸t triÓn chËm ch¹p còng nh− ISDN. Th−êng kh«ng cã sù lùa chän cho ng−êi mua hµng ngo¹i trõ "h·y lµm hoÆc h·y thùc 180 . Mét tû lÖ phÇn tr¨m rÊt lín c¸c th−¬ng vô ®iÖn tö ®· ®æ bÓ bëi v× c¸c kh¸ch hµng kh«ng ®−îc phôc vô tho¶ m·n ®· bá dë gi÷a chõng hoÆc c¸c kh¸ch hµng nhÇm lÉn nªn hä ®· kh«ng hoµn thµnh ®−îc qu¸ tr×nh mua hµng mét c¸ch phï hîp. VËy t¹i sao l¹i kh«ng sö dông ph−¬ng ph¸p nµy? Chóng t«i gäi cho b¹n Ng−îc víi ph−¬ng ph¸p "B¹n h·y gäi cho chóng t«i". gi¶i ph¸p høa hÑn nhÊt. kÌm theo nh÷ng phÇn mÒm m¹ng ®Æc biÖt vµ ®−êng d©y ®iÖn tho¹i. lµ khi ISDN ®−îc sö dông ®Ó truy cËp vµo ISP. §©y kh«ng ph¶i lµ kÕ ho¹ch th«ng dông bëi lÏ nã võa thªm nh÷ng chi phÝ kh«ng cÇn thiÕt vµ lµm mÊt ®i tÝnh riªng t− cho dï tai nghe (headset) ®−îc sö dông. §iÒu nµy còng kh«ng th«ng dông bëi v× kh¸ch hµng sÏ mÊt kh¶ n¨ng tham kh¶o vµ kÕt nèi víi c¸c trang Web kh¸c trong khi nãi chuyÖn víi ®¹i diÖn cña trung t©m tho¹i. NÕu chØ cã 1 ®−êng ®iÖn tho¹i g¾n víi m¸y tÝnh cña kh¸ch hµng th× lµm thÕ nµo mét cuéc gäi sö dông tiÕng nãi cã thÓ thiÕt lËp vµo cïng mét thêi ®iÓm ®ã? Cã 3 c¸ch gi¶i quyÕt ®−îc ®−a ra cho vÊn ®Ò nµy nh−ng kh«ng mét c¸i nµo trong sè chóng lµ lý t−ëng vµ ®èi víi hÇu hÕt th× cuèi cïng ®· bÞ bá dë. ®iÒu nµy ®· ®−a ra nh÷ng vÊn ®Ò thó vÞ. Gi¶i ph¸p thø nhÊt. Vµ còng th−êng xuyªn cã nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t sinh trong viÖc lÆp l¹i kÕt nèi víi ISP khi cuéc gäi ®· kÕt thóc. Gi¶i ph¸p thø 3. Kh«ng ph¶i ai cïng mét lóc ®Òu cã tÊt c¶ nh÷ng thø nµy. Toµn bé b−íc tiÕn ®−îc gäi lµ"b¹n gäi chóng t«i" Ýt nhiÒu ®· bÞ bá dë chØ khi c¸c gi¶i ph¸p vÒ ®−êng thuª bao sè (DSL) xuÊt hiÖn cho phÐp nh÷ng cuéc gäi sö dông tho¹i t−¬ng tù ®−îc thiÕt lËp t¹i cïng mét thêi ®iÓm víi ®−êng d©y ®ang sö dông truy cËp Interrnet (trong thùc tÕ ISDN chÝnh lµ mét d¹ng ®Çu tiªn cña DSL). ThËm chÝ nÕu c¶ hai ®−îc sö dông ®Ó truy cËp vµo ISP víi tèc ®é 128kbit/s. Truy cËp Interrnet sÏ tiÕp tôc víi tèc ®é 64kbit/s.

181 . Kh¸ch hµng nhÊc m¸y. ThËm chÝ ngay mét quyÕt ®Þnh ®· ®−îc cam kÕt cã thÓ còng bÞ huû bá nÕu mét th«ng tin cÇn thiÕt nµo ®ã bÞ mÊt ®i. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i hiÖn ®iÒu ®ã" hoÆc "tho¸t ra". th«ng tin vÒ c¸ nh©n..Ch−¬ng 6.. NÕu mäi ng−êi c¶m thÊy bÊt tiÖn v× bÊt cø lý do nµo ®Êy hä sÏ tõ bá viÖc mua hµng. Kh¸ch hµng vµo th«ng tin Vµo th«ng tin: Tªn: (Ng−êi sö dông#:) Sè ®iÖn tho¹i: . NÕu b¹n kÝch ho¹t vµo phÝm ®ã th× b¹n còng kh«ng thÓ nãi chuyÖn ®−îc ngay. Trong khi hiÓn thÞ mét trong Web ®Ó t×m kiÕm mét s¶n phÈm nµo ®ã th× kh¸ch hµng cã thÓ nghÜ r»ng rÊt khã ®Ó mua hµng th«ng qua m¹ng theo ph−¬ng thøc nµy.. sÏ kh«ng ph¶i lµ mét khã kh¨n qu¸ lín ®èi víi kh¸ch hµng. Qu¸ tèt ®Ó ý nghÜ ®Çu tiªn cña hä sÏ lµ " ®©y cã lÏ chØ lµ mét sù nhÇm lÉn". 1. Ho¹t ®éng cña "§iÖn tho¹i trªn trang Web" Giê th× kh¸ch hµng ®· cã thÓ kiÓm so¸t ®−îc toµn bé qu¸ tr×nh truy nhËp. sè tµi kho¶n "®· ®−îc biÕt tr−íc ®èi víi nh÷ng kh¸ch hµng quen". 3. N¬i cung cÊp cuéc gäi PSTN 5. PSTN 4. sè ®iÖn tho¹i ®Ó gäi".. Tuy nhiªn ý nghÜ thø hai cña hä sÏ lµ "h·y thö vµo vµ xem thÕ nµo" ®©y chÝnh lµ n¬i mµ "phÝm gäi trang Web" xuÊt hiÖn. Th«ng tin nµy sÏ ®−îc chuyÓn ®i bëi tr¹m chñ cña trang Web (®©y chÝnh lµ n¬i yªu cÇu nh÷ng phÇn mÒm ®Æc biÖt) tíi trung t©m tho¹i cña c«ng ty. Web site chuyÓn th«ng tin tíi trung t©m xö lý cuéc gäi Th«ng tin cuéc gäi. Th«ng tin chØ lµ mét tªn ®¬n gi¶n. NÕu nh− phÝm gäi ë ®ã th× nã chØ nãi mét c¸ch ®¬n gi¶n lµ "h·y gäi t«i". Kh¸ch hµng bÊm phÝm Web Call Trang Web víi phÝm bÊm gäi Call 2. Mét ®iÒu rÊt quan träng ®Ó nhËn ra r»ng c¸c b−íc tiÕn míi vÒ cuéc gäi trªn trang Web kh«ng yªu cÇu phÇn mÒm hoÆc phÇn cøng ®Æc biÖt ®èi víi m¸y tÝnh cña kh¸ch hµng. Gi¶ sö kh¸ch hµng truy cËp ®iÖn tho¹i còng nh− lµ truy cËp vµo mét m¸y tÝnh. b¾t ®Çu ®µm tho¹i H×nh 6-1. . quan s¸t qu¸ tr×nh nµy ho¹t ®éng nh− thÕ nµo... Thay vµo ®ã b−íc thø hai sÏ yªu cÇu kh¸ch hµng ®iÒn vµo mét b¶ng mÉu cã s½n trªn trang Web. S¬ ®å "®iÖn tho¹i trªn trang Web" ®−îc bæ sung tr×nh bµy ë H×nh 6-1.

thËm 182 . bªn c¹nh ISPs.Ch−¬ng 6.cã thÓ lµ nh− vËy. nh−ng nã ®· lµm viÖc. mét vµi gãi lµ tiÕng nãi. Khi ®−îc hái vÒ chiÕn l−îc nµy trong viÖc gi¶ ®Þnh r»ng mäi ng−êi ®Òu cã ®iÖn tho¹i di ®éng. ®Ó cã thÓ giao tiÕp b»ng tiÕng nãi. gièng hÖt c¸ch mµ ng−êi ta ®· lµm tr−íc ®ã. §−êng kÕt nèi chØ chuyÓn ®æi c¸c gãi. khi ®ã VoIP sÏ lµ c¸ch tèt nhÊt ®Ó kÕt hîp gãi d÷ liÖu cho trang Web vµ gãi tiÕng nãi cho con ng−êi vµo cïng mét ®−êng kÕt nèi t¹i cïng mét thêi ®iÓm. Mét vµi gãi lµ d÷ liÖu. Mét b−íc ®i tiÕp theo lµ ®Ó gîi ý kh¸ch hµng gäi l¹i sau t¹i mét thêi ®iÓm nµo ®ã. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i Trung t©m tho¹i cña c«ng ty sÏ lµ n¬i mäi thø trë lªn v« cïng hÊp dÉn. NÕu chØ cã duy nhÊt 1 ®−êng ®iÖn tho¹i cã kh¶ n¨ng cho cuéc ®èi tho¹i. nh−ng víi hÖ thèng m¹ng th× ®iÒu nµy kh«ng quan träng chØ cã kh¸ch hµng th× míi quan t©m ®Õn chóng. sö dông sè kh¸ch hµng ®· cung cÊp. LiÖu ®©y cã ph¶i lµ c¸i mµ VoIP còng sÏ lµm? Chóng t«i cã VoIP Cã lÏ c¸ch tèt nhÊt kÕt hîp tiÕng nãi vµo trong m¹ng Interrnet lµ viÖc sö dông VoIP cho môc ®Ých nµy. Ngay khi tiÕng nãi cã thÓ ®−îc ®ãng gãi mét c¸ch thµnh c«ng. Ph−¬ng ph¸p nµy ®· lµm mÊt dù ®Þnh vÒ sù t−¬ng t¸c cña toµn bé qu¸ tr×nh. th× vÊn ®Ò cò l¹i x¶y ra lµ lµm thÕ nµo ®Ó võa cã thÓ nãi chuyÖn. võa cã thÓ truy cËp Interrnet. Cã 2 gi¶i ph¸p ®−îc ®−a ra bëi ng−êi cung cÊp cuéc gäi trªn trang Web. tÊt c¶ th«ng tin cña kh¸ch hµng ®· ®iÒn vµo sÏ xuÊt hiÖn trªn mµn h×nh cña ng−êi ®¹i diÖn trung t©m tho¹i. Tuy nhiªn cho tíi nay cã lÏ nã còng trë lªn l¹c hËu bëi v× cÇn thiÕt lËp cuéc gäi thø hai. ThuËn lîi lín nhÊt víi nh÷ng trang Web cho phÐp sö dông tiÕng nãi cã sö dông VoIP lµ chóng ta kh«ng cßn cÇn thiÕt ph¶i sö dông PSTN cho phÇn tiÕng nãi cña cuéc tho¹i. Nh− ®· nãi ë trªn rÊt nhiÒu cuéc gäi trang Web ®· bao hµm c¶ c¸c b¶n h−íng dÉn vµ viÖc truyÒn dÉn tíi trung t©m tho¹i ®· s½n cã trong mét sè n¨m gÇn ®©y vµ ®· thµnh c«ng trong mét sè tr−êng hîp. ViÔn c¶nh vÒ viÖc b¸n hµng trªn trang Web hiÓn nhiªn bao hµm sù tù tin qu¸ møc. khi hä ®· ra khái m¹ng. Ng−êi ®¹i diÖn sÏ thiÕt lËp cuéc gäi tíi kh¸ch hµng th«ng qua PSTN. ViÖc ®ãng gãi tiÕng nãi thµnh c¸c gãi ®· lo¹i bá vÊn ®Ò vÒ thiÕt lËp mét gi©y kÕt nèi ®èi víi phÇn tiÕng nãi cña sù t−¬ng t¸c. ViÖc gäi ®iÖn tho¹i sö dông PSTN trong khi kh¸ch hµng ®ang truy nhËp Interrnet cã thÓ lµ mét vÊn ®Ò cho dï lµ kh¸ch hµng khëi t¹o cuéc gäi hay c«ng ty khëi t¹o cuéc gäi. §iÖn tho¹i ®æ chu«ng vµ cuéc ®èi tho¹i sÏ ®−îc thùc hiÖn. th× phÇn mÒm trang Web cña nhµ cung cÊp sÏ tr¶ lêi " chóng t«i sÏ b¸n cho hä mét chiÕc ®iÖn tho¹i di ®éng". gi¶ ®Þnh r»ng ISDN hoÆc DSL kh«ng ®−îc sö dông (mét gi¶ ®Þnh rÊt hay). do ®ã ®iÖn tho¹i di ®éng chØ nªn dïng cho cuéc gäi ®iÖn tho¹i th«ng th−êng mµ th«i. thËm chÝ cã thÓ cïng víi c¶ mét trang Web ®· l−u l¹i yªu cÇu. Bëi v× IP còng gièng nh− vËy nªn cho dï ë ®©u th× nã còng ®−îc sö dông trªn toµn thÕ giíi. PSTN chØ cung cÊp ®−êng truyÒn dÉn cho ISP. Ph−¬ng ph¸p thay thÕ lµ gîi ý kh¸ch hµng ®iÒn vµo trang Web sè ®iÖn tho¹i di ®éng cña hä. Nh−ng rèt cuéc th× rÊt khã cho ai ®ã muèn truy nhËp vµo Internet th«ng qua ®iÖn tho¹i di ®éng cña hä.

H×nh 6-2 m« t¶ ho¹t ®éng cña “nh÷ng cuéc gäi trang Web VoIP”: 1. Kh«ng cã mét sè ®iÖn tho¹i nµo lµ cÇn thiÕt. Mét trong nh÷ng øng dông cña viÖc kÕt hîp VoIP vµo trang Web ®−îc mong ®îi lµ thiÕt bÞ m¸y tÝnh vµ c¸c trî gióp kü thuËt phÇn mÒm. PhÇn mÒm kh¸ch hµng VoIP gièng nh− IP kÕt nèi tíi trang Web Internet M¸y tÝnh PC ®a ph−¬ng tiÖn víi phÇn mÒm VoIP 4. Web site chuyÓn th«ng tin tíi trung t©m xö lý cuéc gäi Th«ng tin cuéc gäi. B¾t ®Çu ®µm tho¹i qua phÇn mÒm VoIP H×nh 6-2. th«ng tin c¸ nh©n. . Cuéc gäi yªu cÇu hç trî kü thuËt Ng−êi ta ®· cho r»ng ngµy nay c¸c phÇn mÒm hÇu nh− lµ miÔn phÝ. 2.. §ã lµ v× chi phÝ cho viÖc t¸i s¶n xuÊt phÇn mÒm lµ rÊt nhá. nh−ng ngµy nay ®ã kh«ng ph¶i lµ mét vÊn ®Ò lín. Kh¸ch hµng bÊm phÝm Web Call Trang Web víi phÝm bÊm gäi VoIP! 3. Cuéc gäi VoIP trªn trang Web Ng−êi ta ®· nhËn thÊy sù s¾p sÕp cña VoIP ®¬n gi¶n vµ râ rµng h¬n rÊt nhiÒu. Giao diÖn kh¸ch hµng lµ rÊt quan träng.. LiÖu thÕ giíi cÇn bao nhiªu c¸c gãi xö lý tõ? BÊt kú nh÷ng g× mµ chøc 183 .. nÕu kh«ng nãi lµ h¬n nh− vËy. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i chÝ còng cã Ýt nh÷ng vÊn ®Ò do kh¶ n¨ng t−¬ng t¸c h¬n so víi ISDN (tuy nhiªn cã rÊt nhiÒu ph−¬ng ph¸p VoIP kh«ng t−¬ng thÝch víi nhau vµ lµm cho VoIP trë lªn kÐm hÊp dÉn). so víi nh÷ng ch−¬ng tr×nh thùc sù ®· ®−îc hoµn thµnh trong mét sè tr−êng hîp. Mét m¸y tÝnh ®a ph−¬ng tiÖn lµ cÇn thiÕt.Ch−¬ng 6. PhÇn mÒm cho c¸c kh¸ch hµng th−êng lµ nh÷ng phÇn mÒm miÔn phÝ do ®ã gi¸ c¶ kh«ng cßn lµ vÊn ®Ò ®¸ng quan t©m. PhÝa ®¹i diÖn c«ng ty cã thÓ cã ®−îc tÊt c¶ nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt trùc tiÕp tõ phÝa kh¸ch hµng ngay khi hä lÊy ®−îc trang Web ra (khi kh¸ch hµng ®−a vµo c¸c th«ng tin ®óng). Interrnet sÏ ®−îc sö dông cho mäi yªu cÇu. chØ cã phÇn IP sÏ ®Þnh vÞ ®Þa chØ kh¸ch hµng. Nh−ng cßn vÒ gi¸ c¶ cho viÖc ph¸t triÓn phÇn mÒm lóc ban ®Çu lµ nh− thÕ nµo? Nh÷ng c«ng cô øng dông ®· lµm cho qu¸ tr×nh nµy trë lªn rÊt dÔ dµng so víi tr−íc ®©y vµ hÇu nh− kh«ng cã nhµ viÕt øng dông Window nµo l¹i b¾t ®Çu tõ v¹ch xuÊt ph¸t.

Th«ng th−êng nh÷ng trung t©m tho¹i trî gióp kü thuËt truyÒn thèng ®Òu chñ yÕu dùa vµo nh÷ng th«ng tin ®−îc ®¨ng t¶i trªn trang Web cµng nhiÒu cµng tèt. TÊt c¶ c¸c tµi liÖu ®Òu ë ®ã còng nh− c¸c phÇn mÒm míi nhÊt cã thÓ t¶i xuèng ®−îc. YÕu tè ®Ó ph©n biÖt cã thÓ cã s½n trong dÞch vô sè 800. Vµ viÖc sao chÐp c¸c phÇn mÒm ®−îc phæ biÕn nh− thÕ nµo? viÖc copy trém th«ng qua æ CD-ROM ®· trë lªn qu¸ th«ng dông. NÕu ®óng lµ c¸c kh¸ch hµng cÇn phÇn mÒm ®Ó mua c¸c trî gióp kü thuËt hoÆc kh«ng. ë ®©y kh«ng chØ coi lÜnh vùc phÇn mÒm lµ trî gióp kü thuËt quan träng nhÊt. LiÖu cã bao nhiªu c«ng ty mua giÊy phÐp sö dông ®éc quyÒn phÇn mÒm ®ã sau ®ã l¹i sao chÐp ra hµng t¸ c¸c m¸y tÝnh kh¸c? VÊn ®Ò ë ®©y kh«ng ph¶i lµ sù ®e do¹ nguån thu nhËp tõ phÇn mÒm. §©y lµ lý do mµ c¸c card ®· ®−îc ®¨ng ký tr−íc trong c¸c hép tho¹i vµ c¸c sè series trong c¸c CD-ROM vµ thËm chÝ c¶ c¸c sè ®Æc biÖt ®−îc tung ra ®Ó l¾p ®Æt s¶n phÈm trong mét sè tr−êng hîp. th× trong sè c¸c s¶n phÈm t−¬ng tù nhau sÏ cã mét s¶n phÈm cung cÊp c¸c trî gióp kü thuËt tèt h¬n so víi c¸c phÇn mÒm kh¸c. VËy t¹i sao mäi ng−êi l¹i kh«ng t¶i xuèng nh÷ng phÇn mÒm miÔn phÝ l¹i sö dông nh÷ng phÇn mÒm vi ph¹m b¶n quyÒn? ChØ bëi v× c¸i mµ mäi ng−êi thùc sù tr¶ tiÒn khi mua nh÷ng phÇn mÒm l¹i kh«ng cã g× ®Ó lµm víi nh÷ng gi¸ trÞ thùc chÊt cña phÇn mÒm nµy. hoÆc b»ng c¸ch nµo ®ã nh−ng tÊt c¶ ®Òu tËp trung quanh vÇn ®Ò trî gióp kü thuËt. hoÆc mét sè thiÕt bÞ ngo¹i vi kh¸c. Ngay khi viÖc l¾p ®Æt hoÆc n©ng cÊp kh«ng mang l¹i h÷u Ých cho m¸y tÝnh. nãi mét c¸ch kh¸c lµ kh«ng thùc hiÖn ®−îc c«ng viÖc nh− mong muèn. vÊn ®Ò lµ ë chç rÊt nhiÒu tiÒn ®· ®−îc bá ra cho nh÷ng phÇn mÒm th−¬ng m¹i ®ang trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu. Mét kh¸ch hµng cã thÓ th©m nhËp vµo trang Web cña ng−êi b¸n hµng th× cã thÓ gi¶i quyÕt ®−îc rÊt nhiÒu vÊn ®Ò. hoÆc th«ng qua c¸c ®¹i diÖn trî gióp kü thuËt.Ch−¬ng 6. Th«ng th−êng c©u hái ®Çu tiªn kh¸ch hµng gäi ®Õn trung t©m trî 184 . Kh¸ch hµng thªm c¸c bé quÐt (Scaner). TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu nµy cã liªn quan g× ®Õn trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi? Th«ng th−êng vÊn ®Ò lµ ë chç nh÷ng h−íng dÉn l¾p ®Æt bÞ l¹c hËu. Hä ®ang mua b¶n quyÒn ®Ó cã thÓ gäi cho mét ai ®ã khi phÇn mÒm gÆp vÊn ®Ò hoÆc hoµn toµn bÞ háng. æ cøng thø hai. hoÆc kh«ng cã ®−îc phÇn mÒm míi nhÊt. (nh÷ng c¸i hép cã thÓ rÊt hÊp dÉn nh−ng sÏ lµ v« dông nÕu nh− ch¼ng cã g× bªn trong). C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i n¨ng cña m¸y tÝnh ®−îc sö dông nh− c¸c b¶ng më réng vµ E-mail th× cã thÓ ®−îc t¶i th«ng qua Interrnet tõ bÊt kú n¬i nµo hoµn toµn miÔn phÝ. §ã kh«ng ph¶i lµ lçi cña c¸ nh©n nµo c¶. th× nh÷ng trang Web cã thÓ lµ nh÷ng nguån th«ng tin tèt mµ th−êng lµ nh÷ng thø mµ mäi ng−êi mong ®îi vµ cÇn ®Õn nã. TÊt c¶ vÊn ®Ò nµy ®· ®−îc ®Ò cËp tr−íc kia nh−ng còng cã mét sè phÇn sÏ ®−îc ®−a ra trong c¸c b−íc ph¸t triÓn tiÕp theo. Hä ®ang mua c¸c trî gióp kü thuËt. B−íc tiÕp theo th«ng th−êng lµ cuéc gäi víi trung t©m trî gióp kü thuËt. æ cøng t¸i t¹o më réng. bé l−u ®iÖn (UPS).

thËm chÝ mét sè ng−êi ®· kÝch ho¹t hÖ thèng tr¶ lêi tù ®éng nµy ®Ó khái ph¶i lµm viÖc. th−êng kh«ng dÉn tíi ®−îc ng−êi ®¹i diÖn mµ tíi hÖ thèng tr¶ lêi b»ng Fax mµ Fax nµy l¹i göi l¹i cho b¹n cïng trang Web FAQ thùc tÕ ngay tõ ®Çu kh«ng gióp g× ®−îc cho b¹n. nh÷ng yªu cÇu nµy th−êng cÇn cã sù ph©n tÝch dÉn tíi viÖc bµn luËn xung quanh vÊn ®Ò ®ã nh−ng kh«ng gi¶i quyÕt ®−îc g×. nh−ng hÇu hÕt c¸c kh¸ch hµng quen ®· th−êng xuyªn ë ®ã vµ lµm ®iÒu ®ã. mét vµi ng−êi th× l¹i ®ang t¹m nghØ sau nh÷ng cuéc tr¶ lêi ®iÖn tho¹i tèn rÊt nhiÒu søc lùc. Tuy nhiªn.Ch−¬ng 6. ë ®©y th−êng Èn chøa nh÷ng nh÷ng ph−¬ng thøc rÊt th«ng minh lµm kh¸ch hµng bèi rèi trong hÖ thèng tr¶ lêi t−¬ng t¸c tho¹i. VÊn ®Ò cã thÓ ®−îc gi¶i quyÕt linh ho¹t h¬n. Cßn kh¸ch hµng ®ang gi÷ m¸y th× th−êng xuyªn nghe thÊy mét vµi ®o¹n nh¹c tõ nh¹c Bach cho ®Õn nh¹c cña Marilyn Manson . mét khi kh¸ch hµng tr¸nh ®−îc viÖc quay ng−îc l¹i trang Web ban ®Çu th× th−êng lµ hä muèn nãi chuyÖn víi trung t©m trî gióp kü thuËt. ®o¹n nh¹c sÏ bÞ gi¸n ®o¹n bëi nh÷ng th«ng b¸o tíi kh¸ch hµng cuéc gäi cña hä rÊt quan träng ®èi víi c«ng ty (nh−ng kh«ng qóa quan träng ®Ó thªm nguån nh©n lùc vµo c¸c trung t©m tho¹i nh»m ®¸p øng c¸c cuéc gäi cña kh¸ch hµng ngay lËp tøc). Ng−êi ®¹i diÖn cã thÓ nhËn biÕt 185 . Nh÷ng lêi nh¾n th× cho kh¸ch hµng biÕt r»ng“ tÊt c¶ c¸c ®¹i diÖn ®Òu ®ang bËn trî gióp c¸c kh¸ch hµng kh¸c” nh− thÓ lµ hä ®−îc ë trong mét d©y chuyÒn ho¹t ®éng víi nh÷ng nhiÖm vô riªng biÖt nhau. Nh÷ng c©u hái th−êng xuyªn ®−îc hái (FAQ. ThËt dÔ dµng ®Ó phª ph¸n qu¸ tr×nh nµy mµ nã th−êng lµ ®−îc thö nghiÖm vµ bÞ chª tr¸ch kh¾p n¬i. vËy th× t¹i sao l¹i kh«ng cho phÐp nh÷ng trang Web kÕt hîp tiÕng nãi cïng víi VoIP? ®iÒu nµy thËt dÔ hiÓu vµ tr¸nh ®−îc nh÷ng vÊn ®Ò mµ c¸c trung t©m tho¹i trî gióp kü thuËt chØ cã tiÕng nãi hoÆc chØ cã trang Web g©y ra. Nh−ng nh÷ng trang Web tèt nhÊt th× sÏ th«ng b¸o cho kh¸ch hµng vÒ kho¶ng thêi gian t−¬ng ®èi mµ hä sÏ ph¶i chê ®îi (th−êng lµ t−¬ng ®èi l©u vµ nh− thÕ th× sÏ kh«ng ai phµn nµn lµ sÏ bÞ chê Ýt h¬n dù ®Þnh) vµ ®Ó tù hä quyÕt ®Þnh cã nªn gäi vµo thêi ®iÓm kh¸c hay kh«ng. Tuú theo tõng giai ®o¹n. NÕu nh− trang Web chØ tËp trung vµo c¸c nhãm trî gióp kü thuËt thay v× hç trî c¸c th«ng tin. nãi chuyÖn víi mét ai ®ã lµ mét qu¸ tr×nh t×m hiÓu vÊn ®Ò.Frequence Asked Question) th−êng xuyªn ®¨ng t¶i trªn trang Web cã thÓ sÏ gióp b¹n. Thùc tÕ mét vµi trong sè hä ra ngoµi ®Ó ¨n tr−a. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i gióp kü thuËt lµ “«ng bµ ®· ®äc FAQ trªn trang Web ch−a?”. NÕu c©u tr¶ lêi kh«ng ë ®ã trªn trang Web th× nã sÏ Èn chøa ®»ng sau rÊt nhiÒu kÕt nèi phøc t¹p. ThËm chÝ sau ®ã kh¸ch hµng l¹i bÞ gi÷ trªn cuéc ®iÖn tho¹i cho tíi khi cã mét ®¹i diÖn kh¸ch hµng tr¶ lêi cho hä. viÖc ®−a ra nh÷ng yªu cÇu trî gióp b»ng E-mail lµ ®ñ. Mét vµi Ých lîi cña nh÷ng trang Web cho phÐp sö dông tiÕng nãi lµ: Cã sù t−¬ng t¸c trong nh÷ng cuéc ®èi tho¹i.

B−íc 4.. Kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c cuéc gäi ®Òu cã thÓ ®−îc gi¶i quyÕt th«ng qua trang Web. ThËm chÝ c«ng ty còng cã thÓ giíi thiÖu nh÷ng ch−¬ng tr×nh dÞch vô víi nh÷ng kh¸ch hµng hoµn toµn míi “dùa vµo nh÷ng viÖc mua b¸n cña b¹n tõ tr−íc”..Ch−¬ng 6. . B−íc 2. bªn c¹nh kü thuËt cao còng cã thÓ thu ®−îc lîi nhuËn. vµ cßn h¬n thÕ khi nã dùa vµo mét chiÕc ®iÖn tho¹i ®¬n gi¶n th× cã thÓ tiÕt kiÖm ®−îc c¶ chi phÝ. Tuy nhiªn trî gióp kü thuËt kh«ng chØ lµ nh÷ng ho¹t ®éng m¹ng cã ®−îc lîi nhuËn tõ kÕt hîp VoIP.. C¸c chØ dÉn trªn trang Web KÕt nèi VoIP Kh¸ch hµng: "LiÖu t«i cã thÓ lµm c«ng viÖc nµy mµ kh«ng bÞ ¶nh h−ëng trong khi t«i ®ang lµm viÖc kh¸c kh«ng?" Ng−êi ®iÒu hµnh: “B¹n cã thÓ” .. H×nh 6-3. Trang Web hç trî kü thuËt cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi Khi vÊn ®Ò trî gióp kü thuËt ngµy cµng theo c¸ch mµ b¶n th©n c¸c nhµ b¸n phÇn mÒm vµ phÇn cøng sÏ tù ph¸t hiÖn ra nh÷ng trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi sÏ trë lªn cã gi¸ trÞ h¬n bao giê hÕt. Cã nh÷ng kh¸ch hµng ®−îc −u ®·i h¬n khi c«ng ty ®−a ra c¸c d¹ng hµng ho¸ vµ dÞch vô bëi sù trung thµnh cña nh÷ng kh¸ch hµng nµy. H×nh 6-3 minh ho¹ c¸ch c¸c trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi hç trî kü thuËt . . mäi ng−êi sÏ ph¶i kÕt hîp ®−îc c¸c th«ng tin vÒ mét vÊn ®Ò míi ®−îc ph¸t hiÖn nhanh h¬n rÊt nhiÒu so víi viÖc dùa vµo göi E-mail. kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i duy tr× nh÷ng m¹ng sö dông tiÕng nãi ph©n t¸ch cho tÊt c¶ c¸c cuéc gäi trî gióp.. TiÕt kiÖm chi phÝ... .. C¸c c«ng ty b¸n hµng truyÒn thèng còng ®ang thay ®æi ®Ó thóc ®Èy c«ng viÖc kinh doanh cña hä tËn dông ®−îc nh÷ng −u thÕ cña viÖc ph¸t triÓn th«ng qua Interrnet vµ Web. Qu¶ng c¸o h¹ gi¸ hµng còng ®−îc xem lµ ®iÒu quan 186 . nh−ng chØ cÇn 1 cuéc gäi ë tr¹ng th¸i duy tr× lµ cã thÓ lµm trung t©m trî gióp ë bÊt kú n¬i ®©u mÊt tõ 6-8 cent/phót. . B−íc 3.. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i ®−îc ngay lËp tøc tr×nh ®é kü thuËt cña ng−êi gäi (ng−êi gäi còng cã thÓ nhang chãng x¸c ®Þnh ®−îc kh¶ n¨ng cña ng−êi ®¹i diÖn). Nh÷ng vÊn ®Ò míi sÏ ®−îc biÕt ngay lËp tøc. Kh«ng chØ cã sù kÕt hîp nµy thu ®−îc lîi nhuËn tõ nh÷ng kh¶ n¨ng cña m¸y tÝnh PC. LiÖu t«i cã thÓ cã thÓ mua bÊt kú thø g×? Cã nhiÒu kh¸ch hµng sö dông Interrnet vµ trang Web ®Ó mua mäi thø hä muèn tõ c¸i « t« ®Õn c¸c b«ng hoa nhiÒu h¬n lµ hä sö dông Interrnet vµ trang Web ®Ó kÕt nèi víi trung t©m trî gióp kü thuËt. C¸c thiÕt bÞ VoIP (duy tr× cuéc gäi) sÏ gi¶m chi phÝ rÊt nhiÒu. ThËm chÝ nh÷ng trang Web th−¬ng m¹i qu¶ng c¸o hµng ho¸ vµ dÞch vô..

cã ®−îc nh÷ng møc ®é dÞch vô kh«ng thÓ dù ®o¸n tr−íc vµ kh«ng ®ång bé. ¸p lùc c¹nh tranh ®ang ngµy cµng t¨ng lªn ®èi víi lo¹i thÞ tr−êng nµy. vµ ®ã chÝnh lµ ®iÒu lµm cho kh¸ch hµng e ng¹i bëi v× hä bÞ mÊt ph−¬ng h−íng lùa chän (liÖu ai muèn cã mét danh s¸ch cã tíi 79 sù lùa chän kh¸c nhau). ThËm chÝ mét trang Web t¸n gÉu còng cã thÓ nhËn mét lêi nh¾n tõ mét ®¹i diÖn trung t©m tho¹i. tr−íc khi xuÊt hiÖn trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi ®ang dÇn dÇn tiÕp cËn víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ hiÖn t¹i. trong khi kh¸ch hµng yªu cÇu dÞch vô tèt h¬n. VËy chÝnh x¸c th× “c¸i” ë ®©y lµ c¸i g×? Kh¸ch hµng th× nh×n thÊy s¶n phÈm cßn ng−êi ®¹i diÖn kh¸ch hµng th× kh«ng. sö dông c¸c c¬ së d÷ liÖu riªng biÖt cïng víi c¸c thñ tôc x¸c ®Þnh. Nh÷ng øng dông cña trung t©m tho¹i lµ sö dông tiÕng nãi dµnh cho viÖc b¸n hµng. §iÒu nµy ®ång nghÜa víi viÖc kÕt hîp tiÕng nãi vµo trang Web. Møc ®é cña dÞch vô phô thuéc vµo ph−¬ng tiÖn ®−îc sö dông ®Ó truy cËp vµo c«ng ty. Khi ngµy cµng cã nhiÒu kh¸ch hµng sö dông trang Web ®Ó giao dÞch th× hä cµng muèn cã thÓ lùa chän ph−¬ng thøc ®Æt hµng kh¶ thi. T×nh huèng nµy ®−îc chØ ra ë H×nh 6-4. Nh÷ng chi tiÕt s©u h¬n sÏ ®−îc tr×nh bµy ë phÇn sau cña ch−¬ng nµy. Bëi thÕ b−íc tiÕp theo lµ viÖc chuyÓn kh«ng chØ lêi nh¾n mµ lµ c¶ trang Web tíi ng−êi ®¹i diÖn ë 187 . Trung t©m tho¹i cã sö dông kÕt hîp tiÕng nãi nh¹y bÐn h¬n so víi viÖc thªm VoIP vµo qu¸ tr×nh trî gióp lü thuËt. Nh−ng nÕu lêi nh¾n b»ng ch÷ hay ©m thanh lµ “liÖu t«i cã thÓ lÊy c¸i mµu ®á Êy ®−îc kh«ng?”. SÏ kh«ng cã c¸c ®¹i diÖn hay c¸c øng dông lÉn lén. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i t©m cña kh¸ch hµng mét c¸ch thiÕt thùc h¬n so víi nh÷ng viÖc qu¶ng c¸o tù ®Ò cao kh¸c. Mét sè ng−êi kh«ng ngÇn ng¹i ®−a sè thÎ tÝn dông cho ng−êi ®¹i diÖn nh−ng l¹i rÊt l−ìng lù ®−a nh÷ng th«ng tin nh− vËy vµo hÖ thèng trang Web (TÊt nhiªn lµ ng−êi ®¹i diÖn còng ph¶i ®¸nh m¸y nh÷ng con sè Êy vµo m¸y tÝnh ®ang truy cËp Interrnet cña chÝnh hä). L−îng kh¸ch hµng ®ang t¨ng lªn víi mong ®îi sÏ cã ®−îc nhiÒu ®iÒu g× ®ã ®−îc thùc hiÖn tõ nh÷ng trung t©m tho¹i nµy. kh¸ch hµng cã thÓ ®Æt hµng vµ dÞch vô th«ng qua PSTN víi mét hÖ thèng PBX vµ mét thiÕt bÞ ph©n phèi cuéc gäi tù ®éng (ACD) ngay t¹i trang Web th«ng qua E-mail. Nh−ng nh÷ng c¸i ®ang tån t¹i b©y nay.®iÖn tho¹i (CTI) t¹i mét trung t©m ®iÖn tho¹i hiÖn ®¹i.Ch−¬ng 6. Hä muèn c«ng ty biÕt r»ng hä lµ nh÷ng kh¸ch hµng quen vµ hä kh«ng cßn bÞ nãi chuyÖn víi c¸c m¸y tr¶ lêi tù ®éng n÷a (mÆc dÇu vÉn cã nh÷ng kh¸ch hµng kh«ng chÞu ®Ó l¹i nh÷ng lêi nh¾n trªn m¸y tù ®éng). thËm chÝ lµ b»ng Fax. Thóc ®Èy kinh doanh trªn trang Web cã nghÜa lµ thóc ®Èy h×nh thµnh trung t©m tho¹i kÕt hîp víi trang Web. Còng rÊt khã kh¨n ®Ó cã ®−îc mét ch−¬ng tr×nh qu¶ng c¸o hiÖu qu¶ víi trung t©m tho¹i kÕt hîp tiÕng nãi. Trong nhiÒu tr−êng hîp. mµ còng rÊt khã mµ ®¸p øng ®−îc nhu cÇu cña kh¸ch hµng nÕu kh«ng cã ®−îc nh÷ng c¬ së c«ng nghÖ nhÊt ®Þnh. Tån t¹i mét sè cÊp t−¬ng t¸c/ kÕt nèi gi÷a hÖ thèng m¸y tÝnh. Hä muèn thêi gian ®¸p øng nhanh h¬n vµ cã thÓ nãi chuyÖn/liªn l¹c ®−îc víi ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng bÊt kú khi nµo hä muèn. TÊt c¶ lµ nh÷ng øng dông riªng biÖt. Tãm l¹i.

øng dông sè 3 Giao tiÕp kh¸ch hµng. øng dông sè 5 H×nh 6-4.m¸y tÝnh Tr¹m chñ Fax C¸c ®¹i diÖn. 188 . Kh¸ch hµng sÏ x¸c ®Þnh lµ thÕ nµo ®Ó cã thÓ liªn l¹c ®−îc víi c«ng ty. NÕu cã mét ph−¬ng ph¸p −u viÖt h¬n nh÷ng ph−¬ng ph¸p kh¸c th× c«ng ty sÏ kh«ng tù m×nh ®−a ra nh÷ng khuyÕn khÝch phï hîp cho kh¸ch hµng ®Ó hä sö dông ph−¬ng thøc mµ c«ng ty muèn hä dïng (10 cent gi¶m gi¸ cho tÊt c¶ c¸c mÆt hµng ®−îc bµy b¸n qua viÖc sö dông VoIP). øng dông sè 2 Tr¹m chñ E-mail C¸c ®¹i diÖn. b»ng c¶ ®−êng ®iÖn tho¹i hoÆc th«ng qua m¹ng Interrnet. Cuèi cïng lµ viÖc kh¸ch hµng ph¶i cã kh¶ n¨ng lùa chän møc ®é t−¬ng t¸c cÇn thiÕt. ViÖc thªm VoIP vµo trung t©m tho¹i yªu cÇu m¸y tÝnh PC ®a ph−¬ng tiÖn cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi vµ tr×nh duyÖt trang Web ë ®Çu cuèi kh¸ch hµng. øng dông sè 1 Giao dÞch tho¹i Thªm CTI C¸c ®¹i diÖn. §©y lµ “trang hç trî” cho phÐp c¶ kh¸ch hµng vµ ng−êi ®¹i diÖn theo h−íng dÉn hoµn tÊt c¶ qu¸ tr×nh vµ cïng chia xÎ kinh nghiÖm. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i trung t©m tho¹i. §iÒu nµy hiÕm khi lµ cÇn thiÕt ®èi víi c¸c øng dông trî gióp kü thuËt nh−ng lµ rÊt cÇn thiÕt trong tr−êng hîp cã danh s¸ch hµng b¸n ra trªn hÖ thèng m¹ng.Ch−¬ng 6. NÕu ng−êi ®¹i diÖn b¸n hµng “qu¸ tù ®Ò cao” vÒ c¶ nghÜa ®en vµ nghÜa bãng trong ng÷ c¶nh nµy th× ng−êi mua/kh¸ch hµng sÏ c¶m thÊy hä bÞ mÊt tù chñ trong tr−êng hîp nµy. Trung t©m tho¹i truyÒn thèng B−íc tiÕp theo gäi lµ “tr×nh duyÖt chia sΔ cho phÐp ng−êi ®¹i diÖn theo s¸t ®−îc kh¸ch hµng th«ng qua trang Web trong khi ®ang nãi chuyÖn. PBX víi ACD C¸c ®¹i diÖn. Liªn l¹c cã thÓ ®−îc thiÕt lËp ë mäi n¬i. mäi lóc. tÊt nhiªn lµ chØ khi cã kÌm theo c¸c øng dông trî gióp vÒ kü thuËt. ®©y lµ mét sù lùa chän. øng dông sè 4 Tr¹m chñ Web C¸c ®¹i diÖn.

th× sÏ kh«ng cã vÊn ®Ò g× ®¸ng ng¹i c¶ nÕu mµ qu¸ tr×nh nµy ®−îc b¾t ®Çu bëi c¸c trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi hoÆc c¸c trang Web cho phÐp lµ mét trung t©m tho¹i. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i C¸c trung t©m tho¹i vµ trang Web B©y giê th× chóng ta cÇn ph¶i kh¼ng ®Þnh r»ng cã rÊt nhiÒu lý do ®Ó kÕt hîp tiÕng nãi vµo trang Web. viÖc lùa chän tiÕng nãi cÇn ph¶i khÈn tr−¬ng h¬n. Thø nhÊt. cæng vµo ra (gateway) ®iÖn tho¹i IP ph¶i ®−îc g¾n vµo tr¹m chñ (Server) trang Web vµ thiÕt bÞ ACD. Thø hai. BÊt kú mét ho¹t ®éng nµo theo nãi c¸ch th«ng th−êng bao gåm c¶ tµi liÖu b»ng ch÷ viÕt vµ t−¬ng t¸c b»ng tiÕng nãi ®Òu lµ ho¹t ®éng s¬ khai. 189 . Ch−¬ng nµy sÏ xem xÐt c¸c qu¸ tr×nh tõ ®iÓm xuÊt ph¸t cña trung t©m tho¹i. Nh−ng kÕt qu¶ cuèi cïng th× vÉn gièng nhau. Cho ®Õn khi c¶ kh¸ch hµng vµ c¸c nhµ ®¹i diÖn cã thÓ truy nhËp tr×nh duyÖt Web vµ VoIP. C¸c c«ng viÖc kinh doanh cÇn thiÕt sÏ sö dông VoIP ®Ó kÕt hîp tiÕng nãi vµo c¸c trang Web bao gåm c¸c phÇn sau: §Æt chç hµng kh«ng §Æt chç kh¸ch s¹n Thanh to¸n ng©n hµng C«ng viÖc b¶o hiÓm C«ng viÖc b¸n vÐ C«ng viÖc kinh doanh cæ phiÕu C¸c c«ng viÖc kh¸c Trong khi tÊt c¶ c¸c c«ng viÖc ®ã cã thÓ ®−îc ®iÒu khiÓn qua trang Web mµ kh«ng cÇn t−¬ng t¸c tiÕng nãi (th«ng th−êng víi mét khu«n d¹ng hoÆc t¸n gÉu trªn trang Web hoÆc lµ E-mail). linh ho¹t h¬n vµ cÇn sù chÊp nhËn cña c¸c kh¸ch hµng.Ch−¬ng 6. vµ bÊt kú mét th«ng tin c¬ së d÷ liÖu nµo cã s½n ë phÝa nhµ ®¹i diÖn th× còng cÇn ph¶i th«ng suèt trong hÖ thèng tÝch hîp. cã 2 vÊn ®Ò chÝnh cÇn ®−îc quan t©m. Víi môc ®Ých kÕt hîp VoIP víi trung t©m tho¹i. ®¹i diÖn trung t©m tho¹i cÇn ph¶i cã tr×nh duyÖt Web trùc tuyÕn (anh ta hoÆc c« ta s½n sµng ®èi tho¹i). C¸c v¨n b¶n ®· ®−îc ®−a vµo trang Web tõ tr−íc. vµ c¸c m¸y tÝnh cña kh¸ch hµng cÇn ph¶i cã phÇn mÒm VoIP (cã lÏ bao gåm c¶ phÇn cøng n÷a) ®−îc cµi ®Æt bªn trong (anh ta hoÆc c« ta cã s½n trang Web). C¸c møc kÕt hîp trung t©m tho¹i Chóng ta ®· s½n sµng ®Ó chØ ra r»ng khi kÕt hîp tiÕng nãi vµo trang Web sÏ t¹o ra mét sè kh¸c biÖt trong qu¸ tr×nh khëi ®éng. b©y giê t×m c¸ch ®Ó kÕt hîp tiÕng nãi vµo trang Web. C¸c vÝ dô vÒ kinh doanh vµ ph−¬ng thøc b¸n hµng ®· ®−îc sö dông kh«ng h¼n cã liªn quan ®Õn viÖc ph¸t triÓn cña c¸c trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi.

Th«ng th−êng th× t¹i c¸c trung t©m tho¹i c¸c th«ng tin cña ®Çu ra vµ ®Çu vµo lµ kh«ng gièng nhau. Kh«ng nh÷ng mçi m¹ng ®ã sö dông c¸c phÇn cøng. toµn bé c¸c vÊn ®Ò ®ã yªu cÇu hai m¹ng ph©n biÖt. phÇn d÷ liÖu cña trung t©m tho¹i chØ lµ mét m¹ng néi h¹t (LAN) vµ kh«ng më réng tíi phÝa kh¸ch hµng. C¸c trung t©m nµy tån t¹i trong suèt nh÷ng n¨m 80 vµ bao gåm c¶ m¸y tÝnh t¹i tÊt c¶ c¸c vÞ trÝ cña c¸c nhµ ®aÞ diÖn. bao gåm toµn bé c¸c th«ng tin vÒ cuéc gäi ®iÖn tho¹i mµ ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng cÇn ph¶i biÕt. Nh−ng khi tiÕng nãi ®−îc truyÒn qua m¹ng LAN vµ c¸c thiÕt bÞ PBX/ACD hoµn toµn chØ lµ dïng cho tho¹i. mét dïng cho tiÕng nãi vµ mét dïng cho d÷ liÖu. Sù s¾p xÕp nµy ®−îc tr×nh bµy trong H×nh 6-5.Ch−¬ng 6. Tuy nhiªn. PBX/ ACD PSTN C¬ së d÷ liÖu §iÒu hµnh víi ®iÖn tho¹i vµ m¸y tÝnh M¹ng tho¹i §iÒu hµnh víi ®iÖn tho¹i vµ m¸y tÝnh M¹ng d÷ liÖu tíi PC (LAN) M¹ng ®¬n ThiÕt bÞ ®¬n PhÇn mÒm kh¸ch hµng §iÒu hµnh víi ®iÖn tho¹i vµ m¸y tÝnh H×nh 6-5. Trung t©m tho¹i/d÷ liÖu Trong h×nh trªn cã nhiÒu m¹ng kÐp dïng cho tiÕng nãi vµ khai th¸c d÷ liÖu cña c¸c trung t©m tho¹i truyÒn thèng. truy nhËp tíi c¸c th«ng tin kh¸ch hµng. mµ cßn sö dông t¸ch biÖt c¸c m¹ng vËt lý (®Êu d©y vµ c¸c thiÕt bÞ kh¸c). C¸c nhµ ®¹i lý sö dông c¬ së d÷ liÖu thay cho tµi liÖu viÕt ®Ó tr¶ lêi c¸c c©u hái. Thø hai. M¹ng LAN kÕt nèi tíi mçi vÞ trÝ ®ã víi tõng c¬ së d÷ liÖu. Thø nhÊt. ViÖc qu¶n lý. Trªn thùc tÕ ®a sè c¸c trung t©m tho¹i ®Òu cã mét sè møc tiÕng nãi vµ kÕt hîp d÷ liÖu s½n sµng. phÇn nµy sÏ ®−îc tr×nh bµy chi tiÕt h¬n trong phÇn cuèi cña ch−¬ng nµy. NÕu m¸y ®iÖn tho¹i cña ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch 190 . vµ thËm chÝ hä cßn biÕt ®−îc nãi c¸i g× lµm cho kh¸ch hµng kh«ng b»ng lßng. Tuy nhiªn sÏ cã ba trë ng¹i chÝnh cho viÖc chuÈn bÞ nµy. giai ®o¹n chuyÓn tiÕp thµnh c¸c trung t©m tho¹i dùa trªn c¬ së Web lµ t−¬ng ®èi xa. giao thøc riªng biÖt. phÇn mÒm. Khi ®ã sÏ cã mét ®−êng kÕt nèi gi÷a PBX/ACD vµ c¬ së d÷ liÖu. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i ThËm chÝ. TÊt c¶ ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng ®Òu cã m¸y ®iÖn tho¹i (th«ng th−êng th× kh«ng ph¶i lµ m¸y cÇm tay nh−ng nÕu cã m¸y cÇm tay th× tiÖn lîi h¬n) vµ mét m¸y tÝnh hoÆc mét thiÕt bÞ ®Çu cuèi ®Ó truy nhËp tíi c¬ së d÷ liÖu. b¶o d−ìng c¶ hai m¹ng ®ã yªu cÇu hai bé phËn chøc n¨ng riªng biÖt. ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng ph¶i cÇn tíi c¸c thiÕt bÞ qu¶n lý kÐp.

Thªm trang Web vµo trung t©m tho¹i Mét ®iÒu cã thÓ nhËn ra r»ng c¸c kh¸ch hµng kh«ng muèn nghe ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng thuyÕt tr×nh qua tµi liÖu khi hä ®èi tho¹i. thËm chÝ th«ng qua c¬ së d÷ liÖu víi c¸c th«ng tin cã s½n. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i hµng n»m ngoµi vïng dÞch vô vµ m¸y tÝnh cña hä kh«ng tèt. PBX/A CD PSTN M¹ng tho¹i C¬ së d÷ liÖu M¹ng d÷ liÖu tíi PC (LAN) §iÒu hµnh víi m¸y tÝnh vµ PC VoIP gateway §iÒu hµnh víi m¸y tÝnh vµ PC Internet Tr¹m chñ Web §iÒu hµnh víi m¸y tÝnh vµ PC VÉn lµ 2 m¹ng Thªm vµo c¸c cuéc gäi VoIP PhÇn mÒm kh¸ch hµng H×nh 6-6. møc ®é hµi lßng cña kh¸ch hµng ngµy cµng tèt h¬n. Nh−ng viÖc nµy còng kh«ng ®−îc qui ®Þnh mét c¸ch chÆt chÏ. TÊt c¶ hä ®Òu nghÜ r»ng "chóng t«i kh«ng muèn gäi ®iÖn chØ ®Ó nghe hä ®äc mét c¸ch nh©n c«ng". viÖc chuÈn bÞ nµy yªu cÇu phÇn mÒm ®Æt hµng ®Ó thùc hiÖn tÊt c¶ c¸c c«ng viÖc. Víi tõng b−íc nh− vËy ®· g©y lªn sù thay ®æi trong viÖc khai th¸c vµ nhËn thøc t¹i trung t©m tho¹i. c¸c thiÕt bÞ PBX/ACD cã kh¶ n¨ng cung cÊp c¸c sè ®iÖn tho¹i tíi c¸c øng dông c¬ së d÷ liÖu. Vµ trong khi c¸ch diÔn ®¹t c¸c th¾c m¾c vÒ c¬ së d÷ liÖu ë phÝa ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng cã thÓ lµ chuÈn nh−ng ®iÒu ®ã còng kh«ng x¸c ®Þnh ®−îc lµm thÕ nµo mµ th«ng tin ®· xuÊt hiÖn ë phÝa ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng. khi mét m¸y tÝnh cña ng−êi ®¹i diÖn sö dông c¬ së d÷ liÖu ®Ó cung cÊp th«ng tin tíi c¸c thuª bao chñ gäi thay v× in nh©n c«ng nh− ®· tõng thùc hiÖn tr−íc nh÷ng n¨m 1980. Thø ba.Ch−¬ng 6. kh«ng cã mét øng dông hoÆc mét giao thøc chuÈn nµo cho phÐp thiÕt bÞ PBX/ACD göi sè ®iÖn tho¹i chñ gäi tíi c¬ së d÷ liÖu vµ cËp nhËt th«ng tin kh¸ch hµng. còng nh− khi m¸y tÝnh cña hä kh«ng sö dông ®−îc khi ®ã sÏ rÊt khã kh¨n. Trong rÊt nhiÒu tr−êng hîp. TÊt nhiªn trong rÊt nhiÒu tr−êng hîp th× ®iÒu nµy lµ ®óng 191 . Nh×n chung. nh−ng kh«ng cã øng dông "më réng" hoÆc giao thøc cã thÓ thiÕt lËp th«ng tin kh¸ch hµng chñ gäi lÊy tõ sè ®iÖn tho¹i xuÊt hiÖn trªn mµn h×nh cña ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng mµ cuèi cïng dÉn tíi cuéc tho¹i. VÝ dô. Nh− vËy ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng ph¶i ph©n lo¹i tªn cña c¸c kh¸ch hµng chñ gäi vµ c¸c sè cña hä.

ViÖc nµy cã thÓ hoµn toµn thùc hiÖn ®−îc. phÇn trang Web c«ng céng cña m¹ng ®−îc t¸ch ra khái phÇn Intranet cña m¹ng víi c¸c c¬ së d÷ liÖu cña ng−êi ®¹i diÖn. Vµ trõ phi ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng còng cã chuyÓn ®æi c¸c øng dông dùa vµo Web (kh«ng h¼n ®−îc qui ®Þnh). th× ®iÒu nµy sÏ bÞ giíi h¹n. th× phÇn mÒm kh¸ch hµng vÉn tån t¹i trong cÊu h×nh nµy. B−íc tiÕp theo lµ ®èi víi trung t©m tho¹i cho phÐp sö dông trang Web. khi mµ tµi liÖu ®−îc x©y dùng d−íi c¬ së d÷ liÖu. Do ®ã. ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng kh«ng cÇn thiÕt ph¶i cã VoIP. L−u ý r»ng vÉn tån t¹i hai m¹ng cho tho¹i vµ d÷ liÖu trong cïng mét cÊu h×nh. VÒ c¬ b¶n VoIP ®· ®−îc g¾n thªm vµo trung t©m tho¹i. cã thÓ cã mét nhãm gåm nhiÒu tr¹m chñ) vµ cæng vµo ra (gateway) VoIP. nh−ng ®iÒu nµy còng lu«n lu«n kh«ng ®−îc hoµn tÊt. tÊt nhiªn bao gåm c¶ c¸c kh¸ch hµng víi c¸c kh¶ n¨ng cña VoIP. nã còng t−¬ng tù nh− c¸c trang Web cho phÐp hÕt hîp tiÕng nãi. §iÒu quan träng lµ c¸c cuéc gäi VoIP ®· ®−îc bæ sung. Nh÷ng vÊn ®Ò cã thÓ ®¹t ®−îc ë thêi ®iÓm hiÖn t¹i ®−îc chØ ra trong H×nh 6-6. nh−ng nã ®−îc xem nh− lµ mét n¬i kh«ng ®¶m b¶o an ninh tèt. Tuy nhiªn. (Kh«ng chØ c¸c kh¸ch hµng kh«ng muèn ®äc mét c¸ch nh©n c«ng. víi c¸c tæ chøc qu¶ng c¸o th−¬ng m¹i viÔn th«ng kü thuËt cao. Mét ®iÓm chung ngµy nay lµ ®Ó thay thÕ c¬ së d÷ liÖu víi phiªn b¶n dùa vµo Web cña cïng mét viÖc vµ chuyÓn tíi ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng th× ®¬n gi¶n h¬n so víi giao diÖn tr×nh duyÖt Web. H¬n thÕ n÷a. mÆc dï truy cËp tíi VoIP vµ c¸c trang Web lµ mét ý t−ëng hay ®èi víi c¸c trung t©m tho¹i do ®ã ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng cÇn ph¶i quan s¸t c¸i mµ c¸c kh¸ch hµng cÇn. Sù kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a H×nh 6-6 vµ H×nh 6-5 lµ viÖc thªm tr¹m chñ Web m« pháng trang Web (trong thùc tÕ. L−u ý r»ng tr¹m chñ Web cã thÓ ®−îc tËp trung vµo cïng mét m¹ng LAN nh− c¸c nhµ ®¹i lý vµ c¬ së d÷ liÖu. nh−ng thùc tÕ chØ dïng cho ®−êng vÒ (vÝ dô nh− trî gióp kü thuËt). h×nh nh− hä kh«ng muèn bÊt kú ai kh¸c ®äc mét c¸ch nh©n c«ng n÷a). nh−ng kh«ng qua cïng mét thiÕt bÞ PBX/ACD tr−íc ®ã. nh−ng víi VoIP th× cã thÓ thùc hiÖn ®−îc nhiÒu 192 . Khi ®ã c¸c kh¸ch hµng nghÜ r»ng "b©y giê th× hä ®· cã m¸y tÝnh råi. tÊt c¶ c¸c cuéc gäi qua VoIP ®i qua cïng mét thiÕt bÞ PBX/ACD còng gièng nh− c¸c cuéc gäi th«ng th−êng. Thùc tÕ kh«ng cã mét c¸ch nµo thùc sù ph©n phèi c¸c cuéc gäi h−íng ®i qua Interrnet tíi kh¸ch hµng víi VoIP. khi ®ã tÊt c¶ c¸c kh¸ch hµng ®· cã thÓ nghe ®−îc b»ng c¸ch bÊm phÝm trªn bµn phÝm ®Ó ®−îc gi¶i ®¸p c¸c c©u hái th¾c m¾c. B©y giê th× phÝm "cuéc gäi VoIP qua Web" ®−îc kÕt nèi tíi cæng vµo ra (gateway) VoIP ®Ó cho phÐp giao tiÕp tho¹i víi c¸c kh¸ch hµng sö dông VoIP ®ã. lu«n cè g¾ng ®Ó ®¹t ®−îc thÕ lùc tèt víi c¸c kh¸ch hµng. Nãi mét c¸ch kh¸c. Tr¹m chñ (server) Web lµ môc tiªu chÝnh cho c¸c ho¹t ®éng cña kh¸ch hµng trªn Interrnet. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i khi ho¹t ®éng ®ang x¶y ra.Ch−¬ng 6. hä s½n sµng gióp ®ì chóng ta". Tuy nhiªn. Nh÷ng thiÕt bÞ ®· ®−îc thªm vµo ®ã lµ c¸ch ®Ó kÕt nèi c¸c cuéc gäi tõ Interrnet tíi trung t©m tho¹i.

VÊn ®Ò chÝnh b©y giê cÇn quan t©m lµ lîi Ých. Tr¹m chñ Web cã thÓ n»m trªn cïng mét m¹ng LAN nh− lµ c¬ së d÷ liÖu ë trung t©m tho¹i. Tuy nhiªn giê ®©y chØ cÇn sö dông cã mét m¹ng duy nhÊt cho c¶ tho¹i vµ sè liÖu. nh−ng tÊt c¶ c¸c cuéc gäi ®ã ®−îc ®iÒu khiÓn b»ng c¸c cuéc gäi VoIP tíi vÞ trÝ cña ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng. Khi ®ã c¬ së d÷ liÖu t¹i trung t©m tho¹i ®−îc truy nhËp víi giao diÖn tr×nh duyÖt Web mét c¸ch ®¬n gi¶n. Trung t©m tho¹i giê ®©y ®· bÞ ®Æt vµo t×nh thÕ tÊt c¶ c¸c m¹o hiÓm ®Òu cã thÓ cã víi c¸c trang Web hoÆc lµ tèt lªn hoÆc lµ xÊu ®i.Ch−¬ng 6. ThiÕt bÞ PBX/ACD Kh«ng ph¶i l−u tr÷ cïng mét thiÕt bÞ nh− cæng vµo ra VoIP. HiÖn nay mét sè m¹ng LAN dùa trªn VoIP PBXs vµ ACDs ®ang tån t¹i. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i h¬n n÷a vµ rÊt nhiÒu ®èi víi trung t©m tho¹i. KÕt hîp trang Web vµ trung t©m tho¹i H×nh trªn chØ ra sù kÕt hîp hoµn h¶o gi÷a Interrnet/khai th¸c d÷ liÖu Web vµ khai th¸c tho¹i qua PSTN/Interrnet. §iÒu nµy cã nghÜa lµ 193 . C¬ së d÷ liÖu PSTN PBX/ACD /cæng vµo ra VoIP §iÒu hµnh víi ®iÖn tho¹i vµ PC §iÒu hµnh víi ®iÖn tho¹i vµ PC Internet Tr¹m chñ Web §iÒu hµnh víi ®iÖn tho¹i vµ PC ChØ cã mét m¹ng duy nhÊt Cæng vµo ra VoIP chÝnh lµ PBX/ACD Web/phÇn mÒm IP theo tiªu chuÈn H×nh 6-7. kh«ng chØ lµ c¸c cuéc gäi Internet. Cæng vµo ra PBX/ACD/VoIP vÉn cã thÓ t¶i vµ thùc hiÖn c¸c cuéc gäi qua m¹ng PSTN. Ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng vÉn cã m¸y ®iÖn tho¹i cÇm tay vµ m¸y tÝnh PC tr−íc ®ã. C¸c cuéc gäi qua Interrnet/Web VoIP thùc tÕ kh«ng yªu cÇu cã sù ®¶o chiÒu. vµ thùc tÕ nã chØ cã thÓ l−u tr¹m chñ kh¸c trong m¹ng LAN. H×nh 6-7 chØ ra viÖc tÝch hîp tèt h¬n nhiÒu gi÷a trung t©m tho¹i vµ VoIP. nh−ng b©y giê th× m¸y tÝnh víi VoIP ®iÒu khiÓn tÊt c¶ c¸c cuéc gäi. Tuy nhiªn vÊn ®Ò b¶o mËt b©y giê trë nªn cùc kú quan träng.

Vµ nh− vËy th× chøc n¨ng cña 194 . Ngµy cµng cã nhiÒu ng−êi h¬n mua hµng trªn trang Web. Tuy nhiªn phÇn lín trong sè hä ®ång ý víi viÖc chuyÓn ®æi hoÆc c«ng khai thay ®æi theo yªu cÇu cña kh¸ch hµng. v× vËy cÇn ph¶i hiÓu râ r»ng sù kh¸c biÖt gi÷a trung t©m gäi ®Õn vµ trung t©m gäi ®i lµ rÊt quan träng. Toµn bé vÊn ®Ò nµy ®−îc liªn kÕt víi kh¸i niÖm qu¶n lý mèi liªn hÖ kh¸ch hµng (CRM). C¸c kh¸ch hµng ®Æc tr−ng ®−îc hái ®Ó t×m ra khu«n d¹ng chung ®Ó phôc vô trong c«ng viÖc kinh doanh. Chøc n¨ng kh¸c biÖt nµy sÏ më réng thµnh c¸c trung t©m tho¹i víi ®Æc ®iÓm VoIP. phÇn mÒm vµ hai giao thøc mµ chØ cÇn 1 lµ ®ñ. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i b©y giê chØ cã mét hÖ thèng. C¸ch thøc tèt nhÊt ®Ó lµm dÞu ®i nçi e ng¹i chung cña kh¸ch hµng lµ cho phÐp hä nghe thÊy tiÕng nãi trªn trang Web khi hä mua hµng. rÊt nhiÒu c¸c c«ng ty b¸n hµng theo danh b¹ (catalog) vÉn ph©n phèi dÞch vô sè 800 sö dông danh b¹ (catalog) ®−îc in s½n cho viÖc b¸n hµng. C¸c trung t©m tho¹i gäi ®Õn bao hµm dÞch vô tho¹i sè 800. H¬n 30 nhµ b¸n hµng cung cÊp phÇn cøng. §©y lµ ch×a kho¸ ®Ó t¹o thµnh mét hÖ thèng kÕt hîp ho¹t ®éng mét c¸ch hoµn thiÖn. phÇn mÒm t¹o lªn c¸c trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi ®−îc hiÖn diÖn. C¸c trung t©m tho¹i hç trî vßng trong trë lªn dÔ dµng h¬n vµ hiÖu qu¶ h¬n víi sö dông VoIP. Trang Web cho phÐp kÕt hîp VoIP cã thÓ ®−îc ghÐp l¹i víi c¬ së d÷ liÖu cña trung t©m tho¹i cã trang Web. Mét lý do mµ kh¸ch hµng lu«n lu«n ®−a ra víi viÖc ng¹i khi mua hµng dùa trªn trang Web lµ sù thiÕu sù tin t−ëng trong hÖ thèng mµ thùc sù hä kh«ng hiÓu g× c¶. Mét øng dông chung nhÊt cña c¸c trung t©m tho¹i gäi ®Õn lµ cã chung mét sè khu«n d¹ng dÞch vô kh¸ch hµng. Nh−ng ®iÒu nµy chØ lµ mét d¹ng kh¸c trong dÞch vô kh¸ch hµng. Lóc nµy còng kh«ng ph¶i cã hai hÖ thèng phÇn cøng. Vµ bÊt kú mét vÊn ®Ò nµo x¶y ra th× ®ã còng chØ lµ vÊn ®Ò IP.Ch−¬ng 6. vµ khi ®ã c¸c kh¸ch hµng cã ®−îc c¸c thø tèt nhÊt lµ: trî gióp tù ®éng thêi gian thùc qua Web vµ tÊt c¶ ®Òu qua mét ®−êng ®iÖn tho¹i. Mét ng−êi ®¹i diÖn trung t©m tho¹i kh«ng nh÷ng nãi chuyÖn víi kh¸ch hµng mµ cßn quan s¸t trªn cïng mét trang Web. §iÒu nµy cã nghÜa lµ theo tiªu chuÈn th× mét sè l−îng lín c¸c trang Web. phÇn mÒm IP vµ c¸c giao thøc ®−îc sö dông th«ng suèt qu¸ tr×nh khai th¸c. thËm chÝ trªn c¶ phÇn tho¹i cña qu¸ tr×nh khai th¸c. Tuy nhiªn. kh«ng chØ riªng cã phÇn d÷ liÖu. vµ khu«n d¹ng ®ã lµ th«ng tin c¸ nh©n ®−îc göi qua m¹ng Interrnet mµ kh«ng mét kh¸ch hµng nµo thùc sù biÕt r»ng ai ë trªn ®ã. n¬i c«ng ty bÞ gäi ph¶i tr¶ tiÒn c−íc chø kh«ng ph¶i lµ thuª bao chñ gäi ph¶i tr¶. VoIP cã thÓ gióp mang tíi c¸c dÞch vô tèt h¬n. Trung t©m tho¹i gäi ®Õn Cã mét sù kh¸c biÖt rÊt lín vÒ chøc n¨ng trong qu¸ tr×nh khai th¸c t¹i trung t©m tho¹i gi÷a h−íng ®i vµ h−íng vÒ. mét cÊu tróc d©y dÉn vµ rÊt dÔ dµng cã ®−îc sù hç trî tõ ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng (chØ cÇn g¾n mét ®−êng d©y tõ PC vµo trong kÕt nèi m¹ng LAN vµ cã thÓ ho¹t ®éng).

NÕu sè thuª bao chñ gäi kh«ng thuéc c¬ së d÷ liÖu. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i c¬ së d÷ liÖu cña trung t©m tho¹i hç trî vßng trong lµ g×? Mét sè nguyªn t¾c chung vÒ chøc n¨ng cña c¬ së d÷ liÖu nµy ®· ®−îc ®Ò cËp . mét cöa sæ mµn h×nh kh¸c cã thÓ cung cÊp th«ng tin râ rµng h¬n. NÕu sè cña thuª bao chñ gäi ®−îc cung cÊp bëi PBX/ACD khi ®ã ng−êi ®¹i diÖn cã thÓ nãi "Xin chµo Mr. C¸c c«ng ty th−êng th× tr«ng ®îi vµo kh¸ch hµng cña hä. nh−ng kh«ng nhÊt thiÕt lµ lo¹i th«ng tin cÇn ®Ó chia xÎ th«ng tin riªng. Th«ng tin ®Æc tr−ng ®−îc cung cÊp bëi c¬ së d÷ liÖu ë trung t©m tho¹i ®−îc chØ ra trong H×nh 6-2. nh−ng phÇn nµy sÏ tr×nh bµy mét sè phÇn chi tiÕt h¬n. T«i cã thÓ nhËn ®−îc 6 th«ng tin nµy vÒ gi¸ c¶ ®−îc kh«ng? §Ò môc vµ gi¸ c¶ Gi¸ b¸n Ngµy b¸n Cã s½n hay kh«ng? LÞch tr×nh ho¸ ®¬n Thêi h¹n tr¶ B¶ng 6-2. §«i khi th× VoIP còng t¹o nªn mét sè t×nh huèng kh¸c biÖt. Trang web víi trß game ch¬i qua Interrnet ®· trë lªn phæ biÕn h¬n khi nã b¾t ®Çu cung cÊp VoIP ®Ó nh÷ng ng−êi tham gia trß ch¬i cã thÓ trß chuyÖn víi nhau trong khi ®ang ch¬i game. C¬ së d÷ liÖu trung t©m ®iÒu hµnh tho¹i Do ®ã. th× phÝa bªn ph¶i mµn h×nh m¸y tÝnh cña ng−êi ®¹i diÖn l−u tr÷ « cho cuéc gäi. Khi ®ã. T«i cã thÓ gióp g× ®−îc cho ngµi kh«ng?" tr−íc khi thuª bao chñ gäi thùc hiÖn gäi. H¬n n÷a kh¸ch hµng thÝch sö dông VoIP v× hä 195 . VÝ dô. C¸c yªu cÇu cña kh¸ch hµng cã thÓ lµ "Ho¸ ®¬n ®Æt hµng cña t«i ®©u?" hoÆc "Lµm thÕ nµo mµ t«i cã thÓ kÕt nèi víi m¸y in cña b¹n?" hay lµ “T«i cã thÓ nhËn ®−îc 6 th«ng tin nµy vÒ gi¸ c¶ ®−îc kh«ng?”..Smith. viÖc bæ sung VoIP vµo trung t©m tho¹i sÏ thu hót ®−îc sè l−îng kh¸ch hµng lín. L−u ý r»ng mét sè lo¹i th«ng tin trong ®ã cã thÓ ®−îc t¹o ra lµ kh¶ dông cho kh¶ n¨ng an toµn cña thuª bao chñ gäi vµ dÔ dµng lÊy trùc tiÕp tõ trang Web. Ho¸ ®¬n ®Æt hµng cña t«i ®©u? Ngµy ho¸ ®¬n Néi dung ho¸ ®¬n Ngµy chuyÓn hµng Ph−¬ng thøc chuyÓn hµng Sè thø tù ®−êng ®i Thanh to¸n hay ch−a? LÞch tr×nh ho¸ ®¬n Lµm thÕ nµo ®Ó t«i cã thÓ kÕt nèi víi m¸y in cña b¹n? C¸c yªu cÇu phÇn cøng C¸c yªu cÇu phÇn mÒm C¸c b−íc l¾p ®Æt Gi¶i quyÕt c¸c th¾c m¾c Nguån? C¸p? . C¸c lo¹i th«ng tin kh¸c cÇn cho ng−êi ®¹i diÖn ®Ó trî gióp thuª bao chñ gäi. nÕu c¬ së d÷ liÖu chiÕm gi÷ th«ng tin. dùa vµo tÝnh chÊt yªu cÇu cuéc gäi. khi ®ã ng−êi ®¹i diÖn cÇn ph¶i gîi ý tªn cña thuª bao chñ gäi vµ/hoÆc sè hoÆc mét sè c¬ së d÷ liÖu kh¸c vÝ dô nh− sè tµi kho¶n (c¸i mµ thuª bao chñ gäi kh«ng biÕt)..Ch−¬ng 6. Th«ng th−êng th× c¬ së d÷ liÖu sÏ cung cÊp mét sè th«ng tin c¬ b¶n vÒ kh¸ch hµng. C¬ së d÷ liÖu ë trung t©m tho¹i chiÕm sè ®iÖn tho¹i cña kh¸ch hµng chñ gäi (tÊt nhiªn ë ®©y sÏ kh«ng thùc hiÖn ®−îc víi c¸c kh¸ch hµng kho¸ chøc n¨ng Caller ID) tõ thiÕt bÞ PBX/ACD vµ sö dông nã ®Ó gi¸m s¸t th«ng tin chÝnh mµ ng−êi ®¹i diÖn cã thÓ sö dông ®Ó ph©n phèi th«ng tin cã liªn quan ®Õn kh¸ch hµng.

PhÇn lín th× ®a sè ng−êi ®¹i diÖn sÏ dµnh cho kh¸ch hµng kho¶ng thêi gian chõng Êy ®Ó gîi trÝ tß mß cña hä vµ kiÓm tra th¸i ®é cña hä. XÐt cho cïng th× nÕu mµ kh«ng cã ai mua bÊt cø mét thõ g× th«ng qua m¹ng th× trung t©m nµy còng nhanh chãng bÞ c« lËp. Trong khi ®ã c¸c trung t©m tho¹i gäi ®i th× thùc hiÖn c«ng viÖc ng−îc l¹i. Trung t©m tho¹i gäi ®i: TiÕp thÞ tõ xa C¸c trung t©m tho¹i gäi ®Õn tiªu tèn thêi gian hµng ngµy ®Ó nãi chuyÖn víi kh¸ch hµng cña hä. Th«ng th−êng th× phÇn "hÖ thèng ch÷ viÕt" sÏ ®iÒn tªn cña thuª bao bÞ gäi vµ tªn mét sè ®Þa ®iÓm thËm chÝ c¶ ®Þa chØ ®−êng phè.30 gi©y ®Çu tiªn. vµ ®©y chÝnh lµ nghÖ thuËt b¸n hµng: mäi kh¸ch hµng ®Òu muèn mua hµng tõ ng−êi mµ hä cã c¶m t×nh. giê ®©y 196 . bëi v× ACDs chØ ph©n phèi c¸c cuéc gäi h−íng vµo). HÇu hÕt sù hç trî tõ phÝa ng−êi ®¹i diÖn víi "hÖ thèng ch÷ viÕt" ®−îc sö dông trong suèt cuéc gäi. §«i khi ngay trong 30 gi©y ®Çu tiªn hoÆc trong lêi chµo mêi th× ng−êi ®¹i diÖn ph¶i ngay lËp tøc cã qui ®Þnh vÒ viÖc sö dông tiÕp lêi chµo mêi giíi thiÖu nµo. C¸c trung t©m hç trî vßng ngoµi ®−îc sö dông cho viÖc tiÕp thÞ tõ xa (telemarketing). Ng−êi ®¹i diÖn tèt nhÊt lµ c− xö víi kh¸ch hµng cña m×nh mét c¸ch niÒm në. LiÖu cã ai l¹i muèn nghe mét con ng−êi víi giäng nãi buån ch¸n ®äc nh÷ng c©u mét c¸ch tõ tõ hoÆc mét kÞch b¶n nµo ®ã? Mét sè ng−êi chµo hµng qua ®iÖn tho¹i cña h·ng sÏ gäi Ýt h¬n 10 gi©y.Ch−¬ng 6. ThËt may m¾n v× hiÖn ®· cã mét phÇn mÒm ®−îc thiÕt kÕ ®Ó cho phÐp ng−êi ®¹i diÖn lµm thÓ nµo ®Ó ph¸t ©m ®−îc hä tªn cña kh¸ch hµng. Dùa trªn sù lùa chän cña kh¸ch hµng. sau khi nghe ng−êi chµo hµng giíi thiÖu th× hoÆc lµ hä im lÆng. Kh¶ n¨ng tiÒm Èn cña ng−êi ®¹i diÖn mang rÊt nhiÒu ý nghÜa. Do ®ã viÖc qu¶ng c¸o tõ xa ®· thu ®−îc mét sè thµnh c«ng kh«ng nhá vµ ®©y lµ mét thµnh c«ng lín trong c«ng viÖc kinh doanh. hoÆc lµ hä muèn nghe thªm th«ng tin. Môc ®Ých chung nhÊt cña c¬ së d÷ liÖu lµ cung cÊp c¸c sè ®iÖn tho¹i ®−îc quay sè bëi PBX (tÊt nhiªn lµ kh«ng cã hÖ thèng ACD ë trong trung t©m tho¹i hç trî tõ ngoµi. Ng−êi chµo hµng cña h·ng sÏ hái vÒ ®Æc ®iÓm ®Ó nhËn d¹ng kh¸ch hµng tr¶ lêi ®iÖn tho¹i víi c¸c th«ng tin vÒ hä tªn vµ sau ®ã thªm vµo nh÷ng lêi b×nh luËn thÝch hîp. PhÇn quan träng nhÊt cña cuéc gäi lµ 10. NÕu trong tr−êng hîp kh¸ch hµng lµ ng−êi ®−îc biÕt bëi ®· tõng ®Æt hµng víi c«ng ty tõ tr−íc ®ã th× khi ®ã mét sè th«ng tin c¸ nh©n cña hä còng ®· cã s½n tr−íc råi. th«ng th−êng th× ng−êi ®¹i diÖn rÊt khã kh¨n trong viÖc ph¸t ©m hä tªn cña kh¸ch hµng mét c¸ch chÝnh x¸c. C¸c trung t©m tho¹i hç trî gäi ®i kh¸c víi c¸c trung t©m tho¹i gäi ®Õn kh«ng chØ ë h−íng cña cuéc gäi mµ cßn kh¸c c¶ ë khu«n d¹ng vµ chøc n¨ng cña c¬ së d÷ liÖu ®−îc sö dông bëi ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng. Cuéc ®èi tho¹i cã thÓ sÏ ®i theo mét chiÒu h−íng kh«ng ®Þnh tr−íc bëi v× kh¸ch hµng míi lµ ng−êi cã quyÒn lùa chän mÆt hµng mµ hä sÏ mua. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i kh«ng muèn ph¶i dõng sö dông con chuét vµ bµn ®iÒu khiÓn cña hä ®Ó ®¸nh vµo m¸y tÝnh c¸c b¶n tin t¸n gÉu hoÆc ph¶i ®Ó m¾t tíi viÖc nh×n lªn mµn h×nh m¸y tÝnh ®Ó ®äc c¸c b¶n tin.

Bëi thÕ.. c¸c c¬ së d÷ liÖu cña trung t©m tho¹i ph¶i chøa ®ùng mét chuçi liªn hoµn c¸c trang b¸n hµng mµ cã thÓ truy cËp theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i cuéc gäi sÏ ph©n theo v« sè c¸c h−íng kh¸c nhau. chóng kh¸c nhau vµ kh¸c nhau ®èi víi mçi cuéc gäi. T«i cã thÓ gäi l¹i cho «ng (bµ) sau cã ®−îc kh«ng ?. H×nh 6-8.Ch−¬ng 6.. Víi VoIP th× c¸c nhµ ®¹i diÖn cã thÓ ®iÒu hµnh c«ng viÖc tõ nhµ th«ng qua m¸y tÝnh PC vµ ®¶m b¶o ®é ®−îc ®é tin cËy trong viÖc chµo hµng tíi kh¸ch hµng. Trong h×nh trªn nh÷ng tõ ®−îc g¹ch ch©n lµ nh÷ng tõ ®−îc cung cÊp tõ c¬ së d÷ liÖu. V× vËy. Liªn kÕt ®−îc lùa chän phô thuéc vµo c¶ viÖc tr¶ lêi c©u hái ®−îc ®−a ra vµ c¶ c¶m gi¸c cña ng−êi ®¹i diÖn vÒ cuéc gäi. ®iÒu nµy nghe ra cã vÎ kh«ng gièng nh− mét øng dông hoµn h¶o cho mét trang Web ®· kÕt nèi. ¤ng (bµ) cã vui lßng ®Ó chóng t«i rót tªn cña «ng (bµ) khái danh s¸ch .Smith. Xin chµo Mr. Th«ng th−êng liªn kÕt ë phÝa cuèi lµ liªn kÕt trang Web. T«i xin lçi ph¶i lµm phiÒn «ng bµ. Th«ng th−êng th× c«ng ty cung cÊp ph¶i cã ®−îc sù ®a d¹ng nhÊt ®Þnh vÒ dÞch vô mµ hä ®−a ra ®Ó b¸n hµng... Xin phÐp «ng mÊy phót ®Ó chóng t«i giíi thiÖu vÒ dÞch vô míi ? YES NO Hostile ThËt tuyÖt! Bëi v× thêi gian chuÈn bÞ ®· ®−îc giíi h¹n. mÆc dï hoµn toµn cã thÓ hiÓu ®−îc lµ cã nh÷ng cuéc gäi chµo hµng tíi nh÷ng m¸y tÝnh PC cho phÐp sö dông VoIP (b¸n kÌm phÇn mÒm vµ phÇn cøng VoIP?). ®«i khi cßn thay ®æi c¶ viÖc ®Æt hµng. ... Trung t©m tho¹i VoIP ph©n t¸n Trung t©m tho¹i IP ph©n t¸n sÏ bao gåm nh÷ng c¸i g×? Nã nh− thÕ nµo? Lµm thÕ nµo ®Ó cã thÓ x©y dùng mét trung t©m nh− vËy? Cã rÊt nhiÒu chØ dÉn r»ng cã thÓ thùc hiÖn ®−îc ®iÒu ®ã. VoIP ®−îc sö dông ®Ó truyÒn nh÷ng cuéc gäi tiÕp vµo PSTN. vËy th× nã lµ c¸i g×? ý t−ëng chung cho c¸c c¬ së d÷ liÖu cña trung t©m tho¹i ®−îc tr×nh bµy ë H×nh 6-8. mét c¸ch hiÓn nhiªn VoIP vµ trang Web lµ mét c¸ch chµo hµng qua ®iÖn tho¹i... ý t−ëng vÒ c¬ së d÷ liÖu trung t©m tho¹i §iÓm mÊu chèt ë ®©y lµ vÊn ®Ò nµy chØ cã thÓ ®−îc hiÓu r»ng c¬ së s÷ liÖu cña trung t©m tho¹i chÝnh lµ øng dông cña trang Web b¾t nguån tõ m¸y chñ cña trang Web nµy.. nh−ng thùc hiÖn nh− c¸c trung t©m 197 .

tuy nhiªn vÊn ®Ò nµy v−ît ra khái ph¹m vi cña phÇn nµy. Kh¶ n¨ng cña VPN cã 198 . nh−ng chóng cã ®Çy ®ñ c¸c ®Æc ®iÓm cña VoIP.Ch−¬ng 6. mét sè c«ng viÖc phøc t¹p cã thÓ ®−îc thùc hiÖn víi viÖc thiÕt lËp trung t©m tho¹i c¬ b¶n. bao gåm c¶ PBX vµ ACD. nh−ng c¸i quan träng lµ hä kh«ng bÞ Ðp buéc vÒ kh«ng gian lµm viÖc. Trong tr−êng hîp nÕu mét trung t©m nµo ®ã bÞ qu¸ t¶i hoÆc gÆp trôc trÆc th× trung t©m kh¸c cã thÓ t¨ng tèc ®é ®Ó lu«n ®¶m b¶o th«ng tin vÒ c¬ së d÷ liÖu lu«n lu«n kh¶ dông. Mét sè lo¹i trung t©m tho¹i ®−îc gäi lµ c¸c trung t©m tho¹i ¶o. VÊn ®Ò cÇn thiÕt n÷a lµ cÇn ph¶i thªm vµo ®ã c¸c thiÕt bÞ b¶o mËt ®Ó ®¶m b¶o sù c©n b»ng víi khu«n d¹ng cña m¹ng riªng ¶o (VPN). Khi ®ã l−¬ng cña hä ®−îc tr¶ theo s¶n phÈm nh−ng hä cã thÓ thùc hiÖn vµ ®iÒu khiÓn ®−îc rÊt nhiÒu cuéc gäi trong ngµy. Víi mét nhãm ng−êi lín h¬n th× thêi gian lµm viÖc qu¸ giê sÏ Ýt ®i bëi v× ®a sè c¸c cuéc gäi ®−îc thùc hiÖn vµ ®−îc ®iÒu khiÓn trong c¸c giê hµnh chÝnh hµng ngµy. VÝ dô. TÊt nhiªn lµ nh÷ng ng−êi lµm viÖc t¹i nhµ th× sÏ ®−îc h−ëng møc l−¬ng t−¬ng xøng. Mét b−íc tiÕn míi cña VoIP t¹i trung t©m tho¹i ®−îc thiÕt lËp. phô thuéc vµo qu¸ tr×nh truyÒn t¶i. th× thËm chÝ ngay c¶ c¸c chuyªn gia ®· nghØ h−u còng cã thÓ ®−îc mêi vµo ®Ó ®iÒu khiÓn c«ng viÖc trong mét hoÆc hai th¸ng khi cÇn thiÕt. Tõng bé phËn cña hÖ thèng nµy ®Òu lµ mét m¹ng ®¶m b¶o tÝnh b¶o mËt gi÷a c¸c vÞ trÝ. B©y giê th× ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng cã thÓ gi¸m s¸t kh¸ch hµng mét c¸ch hoµn toµn ®éc lËp th«ng qua kü thuËt TCP/IP. trong phßng kh¸ch tÊt c¶ ®Òu chÊp nhËn ®−îc. hoÆc phô thuéc vµo mét sè nh©n tè kh¸c. giê ®©y trong thùc tÕ tÊt c¶ mäi c«ng viÖc ®Òu dùa vµo m¹ng LAN. Do ®ã c¸c chuyªn gia kh«ng cÇn tËp trung l¹i mét n¬i nh−ng hä vÉn cã thÓ gi¸m s¸t ®−îc toµn bé qu¸ tr×nh cuéc gäi khi cÇn thiÕt. VoIP cung cÊp toµn bé cuéc gäi víi tÝnh chÊt cã thÓ dÞch chuyÓn ®−îc nÕu trong tr−êng hîp nã ho¹t ®éng tèt. hä cã thÓ ngåi trong phßng ¨n. §èi víi c¸c trung t©m tho¹i kü thuËt cao. hoÆc lµ hä kh«ng cÇn mÊt thêi gian nhiÒu ë c«ng së th× hä vÉn cã thÓ gi¶i quyÕt c¸c c«ng viÖc mét c¸ch dÔ dµng. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i tho¹i th«ng th−êng th× kh«ng ®óng theo qui luËt ch¾c ch¾n vµ nhanh gän. Giê th× ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng cã thÓ lµm viÖc ë bÊt kú n¬i ®©u víi mét m¸y tÝnh hç trî VoIP thËm chÝ hä cã thÓ lµm viÖc t¹i nhµ. §èi víi nh÷ng nh©n viªn th× hä còng kh«ng cÇn ph¶i tiªu tèn nhiÒu thêi gian 8 giê trong ngµy ë n¬i c«ng së. ThËm chÝ khi ®ã kh¸ch hµng còng kh«ng nhËn thÊy ®−îc sù thay ®æi ®ã. thêi gian trong ngµy. ®iÒu ®ã cã nghÜa lµ trung t©m tho¹i cã thÓ ®−îc tr¶i réng ra trong mét mét sè m¹ng LAN ë mét sè vÞ trÝ. ®iÒu nµy ®ång nghÜa víi viÖc cã thÓ cã nhiÒu trung t©m nhá h¬n hoÆc mét sè trung t©m lín h¬n ®Ó ®¶m b¶o liªn l¹c trong mäi t×nh huèng. TuyÕn m¹ng cã thÓ dÞch chuyÓn cuéc gäi tõ h−íng nµy sang h−íng kh¸c. NhiÒu vÞ trÝ vÉn cã thÓ ®−îc qu¶n lý vµ quan s¸t mét c¸ch tËp trung. ThËm chÝ ngay c¶ c¸c nhµ lµm c«ng viÖc qu¶ng c¸o tõ xa hoÆc c¸c thî söa ch÷a hä chØ cÇn lµm viÖc b¸n thêi gian. Khi ®ã kÕ ho¹ch thùc hiÖn còng ®−îc cung cÊp mét c¸ch ®Çy ®ñ vµ chu ®¸o.

cã thÓ th«ng qua ®Þa chØ hoÆc tªn cña kh¸ch hµng ®Ó gióp ®ì nh÷ng th¾c m¾c cña hä. Khi cã sù thay ®æi ng−êi ®iÒu hµnh cuéc gäi th× còng kh«ng cÇn ph¶i cã sù lÆp l¹i th«ng tin nµo c¶ vµ ng−êi ®iÒu hµnh cã thÓ thªm bÊt kú th«ng tin nµo khi cÇn thiÕt. Th«ng tin nµy ®−îc chuyÓn tíi tõ bé phËn øng dông cña trung t©m tho¹i vµ rÊt cÇn thiÕt bëi v× thuª bao chñ gäi còng cã thÓ kh«ng truy nhËp vµo ®−îc trang Web. Khi ®ã th× thuª bao chñ gäi cã thÓ nhËn ®−îc sè ®iÖn tho¹i tõ trang Web. ®Æc biÖt lµ khi VoIP cã mÆt ë trong ®ã.). Mét lóc nµo ®ã th× viÖc m« t¶ c«ng nghÖ VoIP chØ tËp trung quan t©m vÒ phÝa c«ng nghÖ cña VoIP th«i chø kh«ng quan t©m vÒ phÝa kh¸ch hµng. Do ®ã bÊt kú mét th«ng tin nµo kh¸c còng ®−îc cËp nhËt tõ c¬ së d÷ liÖu cña trung t©m tho¹i. H¬n n÷a th«ng tin nµy còng rÊt quan träng bëi v× kh¸ch hµng ®ang trong cuéc gäi nµy cã thÓ quan s¸t trang Web ®ång thêi lu«n. vµ tªn cña thuª bao chñ gäi ®−îc hiÓn thÞ trªn mµn h×nh cña trung t©m ®iÒu hµnh. Ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng cã thÓ giao tiÕp víi kh¸ch hµng. nh−ng nã chØ g©y nguy hiÓm t¹i ®iÓm mµ tuyÕn dÔ bÞ t¾c nghÏn. NÕu ®©y lµ mét trung t©m tho¹i ®iÓn h×nh th× cã rÊt nhiÒu cuéc gäi ®îi ®Ó ®−îc ch¨m sãc.. NÕu kh¸ch 199 . 2. Ng−êi ®¹i diÖn ®¹t ®−îc viÖc kinh doanh thuËn lîi (hä chØ cÇn ngåi trong c«ng së th«i) vµ cã lÏ khi ®ã hä ®iÒu khiÓn c«ng viÖc b»ng m¸y tÝnh PC vµ èng nghe ®iÖn tho¹i. khi ®ã mét cöa sæ kh¸c trªn mµn h×nh sÏ xuÊt hiÖn ®Ó th«ng b¸o cã cuéc gäi VoIP tíi th«ng qua m¹ng Interrnet. Cæng vµo ra VoIP (gateway) thùc hiÖn bÊt kú mét sù chuyÓn ®æi nµo khi ®−îc cÇn ®Õn. thËm chÝ mét sè kh¸ch hµng t−ëng r»ng hä ®ang giao tiÕp víi ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng chØ th«ng qua m¸y ®iÖn tho¹i "th«ng th−êng".Ch−¬ng 6. thËm chÝ ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng cã thÓ thªm mét sè tr¹ng th¸i míi vÝ dô nh− tªn cña ng−êi ®¹i diÖn cã thÓ c¶ ¶nh cña hä n÷a. còng nh− c¸c tr¹ng th¸i tæng quan cña toµn bé qu¸ tr×nh giao tiÕp (vÝ dô Ên phÝm sè 1 ®Ó mua mét chiÕc ®ång hå ch¼ng h¹n. Tr−íc tiªn khi cuéc gäi ®−îc thiÕt lËp. 3. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i thÓ ®−îc thªm vµo ë vÞ trÝ ®Þnh tuyÕn. Ng−êi ®¹i diÖn cã thÓ thiÕt lËp cuéc gäi tíi bÊt kú ai ®ã ë thµnh phè kh¸c vµ ch¾c ch¾n r»ng cuéc gäi cña hä sÏ thùc hiÖn ®−îc. Vµ khi ®ã ng−êi ®¹i diÖn chØ cÇn nh×n lªn mµn h×nh vi tÝnh ®Ó nhËn d¹ng cuéc gäi ®Õn tr−íc tõ m¹ng PSTN. Sau mét vµi ®éng t¸c nhÊn chuét trªn mµn h×nh th× ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng cã thÓ quan s¸t bÊt kú mét trang Web nµo cña kh¸ch hµng mµ kh¸ch hµng ®ã ®ang kÝch ho¹t. C«ng ty qu¶n lý dÞch vô Internet Giê th× ®iÒu cÇn quan t©m lµ viÖc duy tr× c¸c ho¹t ®éng trî gióp cña ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng ®èi víi kh¸ch hµng khi hä mua mét sè thø qua trang Web sö dông VoIP còng nh− qua c¸c trang Web t¹i c¸c trung t©m tho¹i.. TÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng nµy ®Òu thùc hiÖn th«ng qua m¹ng LAN kÕt hîp VoIP. 1.

ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng cã thÓ s½n sµng gióp ®ì kh¸ch hµng nÕu ®−îc yªu cÇu. 5. ho¸ h¬n hµng. B−íc tiÕp theo cña cuéc gäi còng gièng nh− b−íc ®Çu tiªn. ®Þnh tuyÕn. 4.Ch−¬ng 6. thËm chÝ ngay khi kh¸ch hµng cã t¶i xuèng ®−îc phÇn mÒm thÝch hîp th× hä còng kh«ng biÕt lµ phÇn mÒm nµy kh«ng ho¹t ®éng ®−îc nÕu thiÕu Speaker. §iÓm nµy sÏ ®−îc quan t©m ë phÇn cuèi cña ch−¬ng nµy. phÇn mÒm. nh−ng møc dÞch vô kh¸ch hµng th× cã thÓ thay ®æi lín. Web c¸c nhµ b¸n phÇn cøng. SÏ kh«ng cã vÇn ®Ò g× x¶y ra nÕu cuéc gäi tíi tõ m¹ng PSTN hoÆc Interrnet. Mét sè l−îng lín kh¸ch hµng ®· thö t¶i xuèng vµ l¾p ®Æt phÇn mÒm VoIP miÔn phÝ vµo c¸c m¸y tÝnh cña hä nh−ng kh«ng ®¹t ®−îc g× c¶ trong lÇn thö ®Çu tiªn. Khi ®ã th× sÏ kh«ng cã ai bÞ bÊt ngê c¶.323 cho ®iÖn tho¹i trªn Interrnet. vµ tÊt c¶ nh÷ng c«ng viÖc kh¸c ®Òu thùc hiÖn mét c¸ch th«ng suèt tíi kh¸ch hµng chñ gäi. Thø hai. Ph¶i mÊt 30 n¨m ®Ó c¸c trung t©m tho¹i xem xÐt l¹i hÖ thèng ®iÖn tho¹i c¬ b¶n. §iÒu nµy cã thÓ thùc hiÖn ®−îc. c¸c nhµ b¸n hµng sÏ ph¶i cã tr¸ch nhiÖm trong qu¸ tr×nh tiªu chuÈn ho¸ VoIP. phÇn mÒm ®iÒu khiÓn. cïng mét nhµ ®¹i diÖn. khi ®ã ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng cã thÓ t¶i trang th«ng tin víi néi dung chi tiÕt h¬n tíi kh¸ch hµng chñ gäi qua trang Web. Hä sÏ ph¶i cã mèi liªn kÕt víi c¸c nhµ b¸n c¸c mÆt hµng nh− ACD. hä sÏ ph¶i tËp trung c¸c kh¶ n¨ng tèt nhÊt cña hä. RÊt quan träng ®Ó chØ ra r»ng víi chuyÓn m¹ch kªnh. truyÒn t¶i. th× nh÷ng nhµ b¸n hµng sÏ cã ba viÖc ph¶i lµm. mét sè nghiªn cøu ®· chØ ra r»ng ph¶i mÊt bèn lÇn ®Ó t¶i phÇn mÒm Êy xuèng th× míi mong t¶i ®−îc cÊu h×nh ®óng. Kh«ng chØ cã c¸c c«ng ty ph¶i thay ®æi trong m«i tr−êng lµm viÖc míi mµ còng ph¶i cã sù thay ®æi trong c¸ch nh×n nhËn cña 200 . Thø nhÊt. c¸c nhµ b¸n hµng ph¶i chuÈn bÞ c¸c kho¸ ®µo t¹o kh¸c hµng mµ trong t−¬ng lai trung t©m tho¹i cña hä sÏ ®−a vµo sö dông VoIP. §Ó cung cÊp ®Çy ®ñ c¸c gãi VoIP cho c¸c trung t©m tho¹i. phÇn cøng. vµ nhÊt lµ nÕu thiÕu giao thøc H. NÕu kh¸ch hµng ®· tho¶ m·n yªu cÇu. Khi ®ã khèi l−îng th«ng tin cã thÓ kh¸c kh«ng ®¸ng kÓ. Thø ba. khi ®ã ng−êi ®¹i diªn c«ng ty cã thÓ tiÕp tôc thùc hiÖn c«ng viÖc vµ göi cho kh¸ch hµng b¶n copy cña néi dung mÆt hµng theo yªu cÇu. §iÒu nµy th× kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc víi m¹ng PSTN. C¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn trang Web hç trî tho¹i Gièng nh− bÊt kú mét c«ng nghÖ viÔn th«ng nµo. M«i tr−êng ho¹t ®éng ph¶i th«ng suèt vµ phï hîp. Trong tr−êng hîp nÕu kh¸ch hµng c¶m thÊy kh«ng an t©m khi sö dông ph−¬ng thøc mua hµng theo ph−¬ng ph¸p nµy. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i hµng ®· ®iÒn ®Çy ®ñ néi dung mÆt hµng cÇn mua th× ng−êi ®¹i diÖn cã thÓ quan s¸t ®−îc néi dung cña c¸c yªu cÇu ®ã. hµng chê. viÖc bæ sung VoIP vµo trang Web còng kh«ng g©y phiÒn phøc g×. CÊu h×nh cña VoIP lµ rÊt phøc t¹p. Mét yªu cÇu khi ph¸t hµnh trang Web cho phÐp kÕt hîp tiÕng nãi lµ m«i tr−êng v¨n ho¸ n÷a. Microphone. VoIP cã thÓ thùc hiÖn ®−îc tÊt c¶ nh÷ng c«ng viÖc nµy. VoIP.

khi ®ã d÷ liÖu cã thÓ hç trî qu¸ tr×nh truyÒn khÈn cÊp th«ng tin gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®ã. hoÆc lµ PSTN hoÆc lµ VoIP cÇn ph¶i ®−îc nghiªn cøu theo cïng mét h−íng. khi ®ã th× ai sÏ lµ ng−êi chÞu tr¸ch nhiÖm ®iÒu khiÓn qu¸ tr×nh kÕt hîp nµy? ViÖc kÕt hîp gi÷a tiÕng nãi vµ d÷ liÖu ®· ®−îc ®Ò cËp ë phÇn tr−íc. NÕu c¸c ®−êng truyÒn gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn bÞ háng. §iÒu nµy lµ kh«ng thÓ tr¸nh khái trong mét qu¸ tr×nh thay ®æi ng¾n nh−ng còng kh«ng thÓ cho phÐp tiÕp tôc trong bÊt kú giai ®o¹n nµo kh¸c. Khi ®ã sÏ kh«ng cã mét ai muèn t¶i xuèng vµ l¾p ®Æt c¸c lo¹i phÇn mÒm VoIP kh¸c cho tÊt c¶ c¸c trang Web mµ hä truy cËp. C¸c cuéc gäi qua PSTN.Ch−¬ng 6. vµ chØ ph©n t¸ch nhau ra sau mét kho¶ng ng¾n ®ång bé hoÆc xung kh¾c. H¬n n÷a. Lµm thÕ nµo ®Ó cã thÓ kÕt hîp trang Web vµ trung t©m tho¹i? Lo¹i qu¶n lý m¹ng nµo lµ kh¶ dông cho m«i tr−êng hçn t¹p ®ã? ®Ó thùc hiÖn tÊt c¶ c¸c qu¸ tr×nh ®ã. ViÖc thªm c¸c trang Web t¸n gÉu. dÞch vô gäi l¹i. VoIP vµo c¸c trung t©m tho¹i cã thÓ lµ bèi rèi ®èi víi ng−êi ®¹i diÖn trî gióp kh¸ch hµng còng nh− c¸c kh¸ch hµng. Nh×n chung tiÕng nãi cña kh¸c hµng cã thÓ s¾p ®Æt l¹i ®−îc "b©y giê ®ang bËn. Trong khi c«ng nghÖ cã thÓ che mê ®i sù ph©n biÖt gi÷a tiÕng nãi vµ d÷ liÖu. C¸c Web site hç trî dÞch vô tho¹i kh¸ch hµng n÷a. NÕu ®−êng truyÒn gi÷a c¸c PBXs bÞ háng. cÇn ph¶i c«ng bè mét bé VoIP chuÈn. VoIP cã thÓ nhËn ®−îc c¸c møc ®é dÞch vô kh¸c nhau. nh−ng c«ng nghÖ kh«ng thÓ thùc hiÖn bÊt kú ®iÒu g× kh¸c vÒ sù ph©n biÖt kh¸c nhau gi÷a tiÕng nãi vµ d÷ liÖu kh¸ch hµng. khi ®ã phÇn tiÕng nãi sÏ hç trî phôc vô gäi th«ng b¸o cho tÊt c¶ mäi ng−êi quay sè ra trong m¹ng PSTN. Nh−ng viÖc c«ng bè c¸c tiªu chuÈn vÒ VoIP lµ rÊt quan träng xøng ®¸ng víi kû nguyªn cña nã. 201 . ViÖc chuÈn ho¸ lµ cÇn thiÕt cho viÖc kÕt hîp b¸o hiÖu vµo ra SS7-VoIP còng nh− cho phÇn mÒm ®Çu cuèi kh¸ch hµng. t«i cÇn mét ®−êng truyÒn trùc tuyÕn b©y giê". Vµ ®©y còng lµ mét sù thay ®æi tù nhiªn mµ th«i. Trong tr−êng hîp cã mét kh¸ch hµng thiÕt lËp cuéc gäi tõ m¹ng tho¹i th«ng th−êng ®Õn trung t©m tho¹i vµ mét kh¸ch hµng kh¸c còng thiÕt lËp cuéc gäi kh¸c th«ng qua m¹ng Interrnet tíi trung t©m tho¹i trªn cïng mét trang Web. TiÕng nãi vµ d÷ liÖu hç trî c¸c nhãm phôc vô cho cïng mét qu¸ tr×nh. Còng cã nhiÒu c«ng nghÖ ®−îc c«ng bè. t«i sÏ gäi l¹i sau" h¬n lµ qu¸ tr×nh thay ®æi d÷ liÖu kh¸ch hµng "b©y giê ®ang bËn.

Ch−¬ng 7 Tiªu chuÈn cho tho¹i IP .

bÊt kú ai còng cã thÓ nhÊc ®iÖn tho¹i lªn vµ quay sè cho bÊt kú mét ®iÖn tho¹i nµo kh¸c trªn thÕ giíi. Uû ban viÔn th«ng quèc tÕ ( th−êng ®−îc gäi lµ ITU-T) ®· nç lùc tõng b−íc ®¹t ®−îc mét chuÈn mùc hoµn chØnh ®èi víi mäi ho¹t ®éng cña tho¹i IP. Ch−¬ng nµy sÏ tr×nh bµy vÒ hÖ thèng tiªu chuÈn cña ITU-T (còng nh− cña mét sè nh÷ng tiªu chuÈn kh¸c ®ang "c¹nh tranh"). ThËm chÝ víi cïng mét sè l−îng thiÕt bÞ. Trõ nh÷ng tr−êng hîp ngo¹i lÖ cã thÓ v× nh÷ng lý do chÝnh trÞ. ChÝnh chÊt l−îng cña m¹ng mµ ®iÖn tho¹i ®−îc kÕt nèi tíi sÏ quyÕt ®Þnh gi¸ trÞ cña ®iÖn tho¹i. TÊt nhiªn bÊt kú mét ®iÖn tho¹i IP nµo còng ph¶i ®−îc kÕt nèi ®−îc víi m¹ng tho¹i "chuÈn" hoÆc m¹ng tho¹i th«ng th−êng ®Ó mäi ng−êi sö dông ®Òu cã thÓ nãi chuyÖn ®−îc víi nhau. Ch−¬ng nµy còng ®Ò cËp ®Õn nh÷ng thuéc tÝnh kh¸c cña IP n»m ngoµi ph¹m vi cña ITU-T ch¼ng h¹n nh− nh÷ng giao thøc ®Þnh tuyÕn vµ truyÒn t¶i cña IETF. c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i ®−îc x©y dùng ®Òu thùc hiÖn viÖc truyÒn t¶i c¸c cuéc tho¹i tõ ®iÖn tho¹i nµy sang ®iÖn tho¹i kh¸c. 203 . cïng mét c¬ së h¹ tÇng. ®Õn viÖc thiÕt lËp cuéc gäi. tõ m· ho¸ tÝn hiÖu audio. §ã lµ do mét lo¹t c¸c hÖ thèng tho¹i hiÖn nµy ®Òu cã bæ sung thªm tho¹i IP. ngay tõ ®Çu. Nh÷ng tiªu chuÈn do Liªn minh ViÔn th«ng quèc tÕ (ITU) ®−a ra thùc hiÖn hai chøc n¨ng quan träng: H¹n chÕ sè l−îng nh÷ng lo¹i hÖ thèng ®iÖn tho¹i kh¸c nhau vµ x¸c ®Þnh c¸c thuéc tÝnh chung mµ c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i ph¶i cã ®Ó thÓ kÕt nèi víi nhau. ViÖc ®−a ra hÖ thèng ®iÖn tho¹i dùa trªn giao thøc Internet (IP) ®· më réng ph¹m vi cña ITU vµ t¨ng thªm nh÷ng phøc t¹p trong c¶ hai lÜnh vùc nµy. nh÷ng kh¸c biÖt ®ßi hái nh÷ng c¬ chÕ t−¬ng thÝch phøc t¹p nÕu ng−êi sö dông cña mét hÖ thèng nµy muèn liªn l¹c víi mét ng−êi ë hÖ thèng kh¸c. VÊn ®Ò kÕt nèi m¹ng ®· ®−îc ®Ò cËp ®Õn vµ ®−îc gi¶i quyÕt ®¬n gi¶n h¬n b»ng viÖc ®−a ra nh÷ng tiªu chuÈn toµn cÇu vÒ ®iÖn tho¹i. ch−¬ng nµy ®Ò cËp ®Õn nh÷ng ph−¬ng thøc −u tiªn theo ®ã c¸c nhµ khai th¸c thùc hiÖn vµ ch−¬ng nµy còng xem xÐt ®Õn kÕt qu¶ tiÕp cËn c¸c vÊn ®Ò vÒ ®iÖn tho¹i IP. c¸c c«ng ty ®iÖn tho¹i nhanh chãng më réng ph¹m vi m¹ng vµ kÕt nèi víi c¸c m¹ng kh¸c. m« t¶ c¸c chøc n¨ng cña hÖ thèng tiªu chuÈn ®ã vµ xem xÐt nh÷ng s¶n phÈm ®−îc thiÕt kÕ theo c¸c tiªu chuÈn nµy sÏ ho¹t ®éng vµ vËn hµnh nh− thÕ nµo. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP Mét trong nh÷ng thuéc tÝnh quan träng cña m¹ng chuyÓn m¹ch c«ng céng (PSTN) ®ã lµ kh¶ n¨ng kÕt nèi toµn cÇu. Trong viÖc kÕt nèi gi÷a c¸c m¹ng. hay d÷ liÖu. khã kh¨n lµ ë chç cã c¸c lo¹i m¹ng kh¸c nhau. VÊn ®Ò truyÒn t¶i c¸c tÝn hiÖu tho¹i cã nhiÒu gi¶i ph¸p vµ c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i nµy xö lý c¸c tÝn hiÖu ®ã kh¸c nhau mét c¸ch ®¸ng kÓ. VÝ dô. bÊt kÓ lµ m¹ng tho¹i. C¸c hÖ thèng kh«ng nªn kh¸c nhau nhiÒu qu¸ ®Ó cã thÓ t−¬ng t¸c ®−îc víi nhau.Ch−¬ng 7. còng cã thÓ lùa chän ®−îc nhiÒu cÊu tróc m¹ng kh¸c nhau. Kh¶ n¨ng s½n cã ë kh¾p mäi n¬i lµ nhê c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô chø kh«ng ph¶i ë b¶n th©n chiÕc ®iÖn tho¹i. ®Þnh tuyÕn vµ thËm chÝ lµ më réng tíi c¶ viÖc kÕt nèi víi PSTN. Cuèi cïng. Do vËy.

cã lÏ sÏ rÊt h÷u Ých nÕu chóng ta xem xÐt mét vÝ dô qu¸ tr×nh thùc hiÖn tõ ®Çu tíi cuèi cña tho¹i IP. Dave ®· ®¨ng ký thuª bao t¹i mét trong sè c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô tho¹i Internet (ITSP) ®Ó thùc hiÖn dÞch vô tho¹i ®−êng dµi. ®Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c cuéc gäi quèc tÕ sÏ ®−îc tr×nh bµy chi tiÕt h¬n trong ch−¬ng 11. VÝ dô. LiÖu toµn bé PSTN cã chuyÓn sang chuyÓn m¹ch gãi hay kh«ng? SÏ cã rÊt nhiÒu vÊn ®Ò vÒ tho¹i IP ®−îc ®¬n gi¶n ho¸ v× khi ®ã kh«ng cÇn ®Õn kÕt nèi tíi m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh. C¸c øng dông cô thÓ cña Toll-bypass trong tho¹i IP. c¸c gãi ph¶i ®−îc chuyÓn trë l¹i thµnh luång audio trªn mét m¹ch tho¹i "b×nh th−êng" ®Ó truyÒn t¶i qua m¹ng truyÒn thèng t¹i LEC B vµ tíi ®iÖn tho¹i cña mÑ Dave. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP Mét cuéc gäi tho¹i IP Tr−íc khi ®i vµo c¸c giao thøc. VÝ dô ®−a ra d−íi ®©y kh¸i qu¸t mét cuéc gäi kh«ng chØ s½n cã trong m«i tr−êng hiÖn nay mµ cßn lµ mét cuéc gäi ®iÓn h×nh. Dave sèng t¹i Los Angeles muèn gäi ®iÖn cho mÑ cña anh ta sèng t¹i NewYork. §Õn ®ã. VÝ dô nµy sÏ ®−îc sö dông ®Ó minh ho¹ mét sè chøc n¨ng kh¸c. ph¶i thùc hiÖn mét sè chøc n¨ng sau: 204 . V× IXC cña Dave lµ mét ITSP.Ch−¬ng 7. ITSP cña Dave sÏ ph¶i chuyÓn kªnh audio ®ã thµnh c¸c luång gãi vµ chuyÓn c¸c gãi ®ã tíi NewYork. C«ng viÖc cña IXC lµ chuyÓn cuéc gäi ®ã tíi c«ng ty tho¹i ®Þa ph−¬ng cña bµ mÑ cña Dave (LEC B) sao cho LEC B ®æ chu«ng ®iÖn tho¹i vµ kÕt nèi cuéc gäi tíi mÑ cña Dave. Khi Dave nhÊc ®iÖn tho¹i lªn vµ quay sè ®iÖn tho¹i cña mÑ anh ta. ®−îc gäi lµ Toll-bypass. toµn bé lµ chuyÓn m¹ch gãi th× ngµy ®ã còng cßn rÊt l©u. nªn chuyÓn m¹ch kªnh th«ng th−êng sÏ kÕt thóc t¹i ®ã. tæng ®µi néi h¹t cña Dave (LEC A) sÏ nhËn d¹ng ®©y lµ mét cuéc gäi ®−êng dµi khi Dave quay sè 1 ®Çu tiªn vµ LEC sÏ chuyÓn cuéc gäi ®ã tíi tæng ®µi mµ Dave ®· chän (IXC). víi hy väng sÏ tËn dông møc gi¸ c−íc thÊp cña hä cho c¸c cuéc gäi ®−êng dµi trong liªn bang. Dave'Mom LEC A Nhµ cung cÊp dÞch vô Internet Telephony Dave LEC B H×nh 7-1. Tuy nhiªn kh«ng mét vÝ dô nµo cã thÓ m« t¶ toµn bé chøc n¨ng cña mét hÖ thèng tho¹i IP. §Ó thùc hiÖn qu¸ tr×nh nµy. NÕu trong t−¬ng lai. Ýt nhÊt lµ cho ®Õn thêi ®iÓm khi mµ hÖ thèng IP ngµy cµng trë nªn phæ biÕn vµ réng kh¾p. Toll-bypass Internet Telephony H×nh 7-1 tr×nh bµy mét vÝ dô vÒ dÞch vô mµ hiÖn nay sö dông nhiÒu nhÊt øng dông cña dÞch vô tho¹i IP.

16 kb/s hoÆc thËm chÝ cßn nhá h¬n. NÕu cã mét l−u l−îng d÷ liÖu cïng chung kÕt nèi. ITSP ph¶i cã c¸ch thøc ®Ó ph©n biÖt vµ nhËn d¹ng l−u l−îng tho¹i víi c¸c l−u l−îng tho¹i kh¸c. Khi kh«ng thùc hiÖn ®−îc viÖc truyÒn t¶i dù ®o¸n (khi kh«ng kÕt nèi ®−îc víi IP). Xö lý lçi. B¶o ®¶m chÊt l−îng. sao cho tho¹i ®−îc −u tiªn vµ thùc hiÖn theo c¸ch cña nã. nã cßn ph¶i göi b¸o hiÖu cho gateway ®ã khi ®Õn ®Ých cuèi cïng cña cuéc gäi. Cuéc gäi cña Dave ®−îc LEC mµ ho¸ sÏ ®Õn tíi ITSP d−íi d¹ng chuçi d÷ liÖu sè víi tèc ®é 64kb/s.Ch−¬ng 7. M¹ng ITSP kh«ng ph¶i chØ truyÒn t¶i cuéc gäi cña Dave vµo ®óng gateway. duy tr× kh¶ n¨ng thÊp nhÊt khi c©n b¨ng l−u l−îng qua m¹ng sao cho c¸c kÕt nèi kh«ng bÞ qu¸ t¶i. chøc n¨ng quan träng nhÊt cña líp truyÒn t¶i lµ b¶o ®¶m viÖc truyÒn t¶i th«ng tin audio b×nh th−êng. LEC. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP Ph©n tÝch ®Þa chØ. 205 . M¹ng ITSP ph¶i chuyÓn c¸c gãi tõ gateway t¹i LosAngeles tíi Gateway t¹i NewYork b»ng c¸c ph−¬ng tiÖn s½n cã nhÊt. Trong tr−êng hîp l−u l−îng thêi gian thùc. B¸o hiÖu cuéc gäi. ThËm chÝ nÕu chØ cã l−u l−îng tho¹i trªn m¹ng. ®Ó nã cã thÓ quay sè qua LEC NewYork tíi mÑ cña Dave vµ kÕt nèi cuéc gäi IP víi cuéc gäi LEC. Líp truyÒn t¶i cña Giao thøc Internet (TCP/IP) ph¶i ®¶m b¶o mét møc ®é tin cËy cho chuçi d÷ liÖu. Do ®ã ph¶i cã c¸ch thøc ®Ó gateway NewYork hiÓu ®−îc sè bÞ gäi tõ luång IP. gateway LosAngeles Ýt nhÊt lµ ph¶i g¾n ®−îc d÷ liÖu víi mét kho¶ng thêi gian t−¬ng ®èi sao cho gateway NewYork cã thÓ t¸i thiÕt lËp nã víi mét kho¶ng thêi gian t−¬ng tù. M· ho¸ tho¹i. hoÆc sù gi¸n ®o¹n dÞch vô m¹ng cña ITSP. truyÒn t¶i liªn tôc. TruyÒn t¶i dù ®o¸n. sÏ cã mét sè c¸ch thøc ®Ó cuéc gäi cña Dave kh«ng bÞ lÊn l−ít bëi c¸c cuéc gäi kh¸c mµ lµm m¹ng qu¸ t¶i ®Õn møc chÊt l−îng cña mäi ng−êi gäi bÞ suy gi¶m. ph¶i tån t¹i mét sè ph−¬ng thøc söa lçi ®Ó hoµn thµnh ®−îc cuéc gäi. PhÇn lín −u ®iÓm cña tho¹i IP so víi tho¹i truyÒn thèng lµ kh¶ n¨ng nÐn chuçi d÷ liÖu nµy thµnh chuçi chØ cã tèc ®é 32kb/s. §Þnh tuyÕn. NÕu cã mét vÊn ®Ò ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn cuéc gäi ch¼ng h¹n nh− lçi cña gateway. §iÒu nµy ®−îc thùc hiÖn nhê vµo viÖc kÕt hîp sè ®iÖn tho¹i ®−îc gäi víi gateway cã tr¸ch nhiÖm víi m· vïng cña bªn bÞ gäi. cuéc gäi cña Dave sÏ cïng tån t¹i víi c¸c l−u l−îng kh¸c. §−¬ng nhiªn lµ c¸c gãi IP ®−îc sö dông ®Ó truyÒn t¶i chuçi nµy. Cæng Gateway gi÷a LEC A cña Dave vµ ITSP ph¶i t×m ®−îc ®Þa chØ IP cña cæng gateway gi÷a ITSP vµ LEC B cña bµ mÑ anh ta. trong tr−êng hîp nµy lµ khi ®Õn ®−îc ®iÖn tho¹i cña bµ mÑ Dave. Tuú thuéc vµo c¸c dÞch vô do ITSP cung cÊp (còng cã thÓ lµ mét nhµ cung cÊp dÞch vô Internet ISP mµ l−u l−îng d÷ liÖu còng nh− l−u l−îng tho¹i sÏ ®−îc truyÒn qua m¹ng cña hä). kh«ng cã lçi vµ nh÷ng b¶o ®¶m kh¸c.

323 dù ®Þnh giµnh cho X. C¸c vÊn ®Ò ch¼ng h¹n nh− kiÓu m¹ng mµ IP vËn hµnh. c¸ch thøc m¹ng audio tíi ®iÖn tho¹i hoÆc thiÕt bÞ ®Çu cuèi vµ mét sè vÇn ®Ò liªn quan ®Õn tÝnh c−íc. nh−ng giê ®©y l¹i lµ Internet vµ TCP/IP.323:"HÖ thèng truyÒn th«ng ®a ph−¬ng tiÖn dùa trªn c«ng nghÖ gãi".323 Khi ®Ò cËp ®Õn tho¹i IP.245. SIP) Timing (RTP) Gateway / Gatekeeper Control (GLP. trong khi ®ã cã rÊt Ýt H. qu¶n lý vµ b¶o tr×. H. §−îc ban hµnh lÇn ®Çu tiªn vµo n¨m 1996 vµ gÇn ®©y nhÊt vµo 2/1998. Cã mét chót ch©m biÕm lµ H.323 lµ ®Æc tÝnh ®a ph−¬ng tiÖn toµn diÖn ®−îc sö dông nh− mét trong nh÷ng øng dông audio 206 . hoµn toµn cã thÓ thiÕt kÕ mét hÖ thèng hoµn toµn tho¹i tu©n thñ H. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP Cã mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n mµ bÊt kú mét hÖ thèng tho¹i IP nµo ph¶i gi¶i quyÕt. Tuy nhiªn khuyÕn nghÞ H. sau ®ã lµ ATM.323 mµ kh«ng cÇn ®Õn IP.25.25 vµ ATM.Ch−¬ng 7. H×nh 7-2 m« t¶ mét sè giao thøc thùc hiÖn mét sè chøc n¨ng ®· ®−îc nãi ë trªn.323 thùc tÕ ®· m« t¶ c¸ch thøc cña hÖ thèng kÕt nèi lµ nh÷ng hÖ thèng cã nhiÒu kh¶ n¨ng h¬n ngoµi c¸c kh¶ n¨ng truyÒn vµ nhËn tÝn hiÖu audio tho¹i. tiªu chuÈn quèc tÕ th−êng ®−îc ®Ò cËp ®Õn lµ H. khuyÕn nghÞ nµy hiÖn ®ang lµ mét b¶n chØ tiªu kü thuËt c¬ b¶n vÒ c¸c s¶n phÈm tho¹i qua IP.323 rÊt chung chung nªn Ýt ®−îc coi lµ tiªu chuÈn cô thÓ. Cã thªm mét ®iÒu ch©m biÕm n÷a cña H. Nh÷ng vÊn ®Ò nµy kh«ng ®−îc ITU-T gi¶i quyÕt bëi v× ®ã lµ c¸c vÊn ®Ò kh«ng trùc tiÕp ph¶n ¸nh tÝnh vËn hµnh cña hÖ thèng. C¸c ph−¬ng ph¸p m· ho¸ tho¹i (ITU-T G) §iÒu khiÓn cuéc gäi / Session Initialization (H225. MGCP) Líp chuyÓn t¶i Líp m¹ng Líp giao diÖn m¹ng Líp øng dông C¸c dÞch vô truyÒn t¶i tin cËy / kh«ng tin cËy (TCP/UDP) Giao thøc Internet (IP) C¬ së h¹ tÇng m¹ng gãi H×nh 7-2: C¸c vÊn ®Ò/ giao thøc trong m¹ng tho¹i IP Khung H. Trong thùc tÕ. Do ®ã c¸c vÊn ®Ò nµy ®−îc dµnh cho c¸c nhµ thiÕt kÕ m¹ng vµ thiÕt bÞ ®Ó c¶i tiÕn chóng. H.323 ®−îc vËn hµnh trªn m¹ng X. KhuyÕn nghÞ nµy chØ ®−a ra yªu cÇu vÒ "giao diÖn m¹ng gãi" t¹i thiÕt bÞ kÕt cuèi. MÆc dï H. Theo tiªu ®Ò cña ITU-T cho H.323.323 cã nhiÒu c«ng dông nh−ng träng t©m chÝnh cña thÞ tr−êng ®èi víi khuyÕn nghÞ nµy lµ kh¶ n¨ng audio ®Ó thùc hiÖn tho¹i IP. Ng−êi ta hy väng r»ng c¸c hÖ thèng truyÒn th«ng ®a ph−¬ng tiÖn nµy cã thÓ hç trî cho ngµnh viÔn th«ng vµ cã thÓ hç trî c¸c øng dông video nh− teleconferencing vµ data-conferencing hoÆc truyÒn file.

323 Gatekeeper H. bao gåm héi nghÞ video ®a ®iÓm.321 207 . c¸c thiÕt bÞ nµy lµ tuú chän ë H.323 nªn sÏ rÊt tèt nÕu ta xem xÐt cÊu tróc H.323 cã thÓ phèi hîp ho¹t ®éng víi c¸c lo¹i thiÕt bÞ kh¸c nhau trong c¸c cÊu tróc m¹ng kh¸c nhau. Toµn bé cÊu tróc H.320 ThiÕt bÞ ®Çu cuèi H. TÊt nhiªn c¸c kh¶ n¨ng cña H.323 cã thÓ ®−îc sö dông mét c¸ch th«ng dông ë m¹ng LAN hoÆc m¹ng gãi diÖn réng. CÊu tróc H. Mäi kÕt nèi WAN ®Òu ®−îc xö lý b»ng mét hoÆc nhiÒu c¸c gateway H. Nh÷ng ng−êi sö dông ®Òu ph¶i cã thiÕt bÞ ®Çu cuèi H.323 Gateway H.323.323 ®−îc minh ho¹ trong H×nh 7-3. BÊt kú mét m¹ng gãi kh«ng ®ñ tin cËy (kh«ng cã ®¶m b¶o vÒ vÒ chÊt l−îng dÞch vô).323 PSTN QoS LAN N-ISDN B-ISDN ThiÕt bÞ ®Çu cuèi V. tÊt c¶ c¸c thiÕt bÞ ph¶i cã kh¶ n¨ng tù ®−a ra c¸c b¶n tin b¸o hiÖu trùc tiÕp. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP c¬ b¶n nhÊt .®ã lµ tho¹i.323. bÊt kÓ thiÕt bÞ nµo n»m ngoµi gateway H.323.70 ThiÕt bÞ ®Çu cuèi H. CÊu tróc H. hoÆc cã ®é trÔ cao ®Òu cã thÓ ®−îc sö dông cho H.322 ThiÕt bÞ ®Çu cuèi speech ThiÕt bÞ ®Çu cuèi H.323.323 cã thÓ më réng cho m¹ng WAN nÕu c¸c kÕt nèi ®−îc thiÕt lËp gi÷a c¸c thiÕt bÞ H. VÒ mÆt kü thuËt.323 ®Òu kh«ng ®−îc ®Ò cËp trong khuyÕn nghÞ H.323. lµ nh÷ng PC ®a ph−¬ng tiÖn ®iÓn h×nh cã thÓ tËn dông ®−îc mäi −u ®iÓm cña H.323 V× VoIP chØ sö dông mét phÇn cÊu tróc H. §©y lµ chøc n¨ng chÝnh cña c¸c thiÕt bÞ Gatekeeper H.324 ThiÕt bÞ ®Çu cuèi speech ThiÕt bÞ ®Çu cuèi H.323.323 ThiÕt bÞ ®Çu cuèi H.323.323 Khèi ®iÒu khiÓn ®a ®iÓm H. ThiÕt bÞ ®Çu cuèi H.323 mét c¸ch hoµn chØnh tr−íc khi tiÕn hµnh khai th¸c mét phÇn cña H323 ®−îc sö dông trong m¹ng VoIP. Mäi thiÕt bÞ truyÒn th«ng ®a ®iÓm sö dông khèi ®iÒu khiÓn ®a ®iÓm H.323.323 chÝnh.MCU . ®ã còng lµ môc ®Ých trong ch−¬ng nµy. m¹ng LAN ®−îc chØ ra víi 4 lo¹i thiÕt bÞ H. NÕu kh«ng cã c¸c gatekeeper.Ch−¬ng 7.323. nh−ng c¸c gateway H.323 ThiÕt bÞ ®Çu cuèi H. Cã lÏ cã nhiÒu ph−¬ng ph¸p hç trî VoIP tèt h¬n H. Theo h×nh vÏ.323 .

chØ sö dông mét phÇn trong H.320 còng ®−îc sö dông. khi ®ã kÕt cuèi H. ThiÕt bÞ kÕt cuèi V. C¸c kÕt cuèi H. NÕu cã mét m¹ng LAN ®−îc g¾n liÒn víi ISDN ®¶m b¶o chÊt l−îng mÆc ®Þnh cña c¸c tham sè dÞch vô. Tãm l¹i. Th«ng th−êng.320. isoethernet kh«ng ®−îc sö dông. Tuy nhiªn v× mét sè lý do. nh÷ng m¹ng B-ISDN dùa trªn ATM cã thÓ dïng c¸c kÕt cuèi H. N-ISDN (m¹ng ch¹y víi tèc ®é d−íi 1.321 video/audio. ThËm chÝ lµ mét ®iÖn tho¹i hoÆc mét ®Çu cuèi còng cã thÓ tham gia vµo héi nghÞ H. CÊu tróc H. lµ cÊu tróc Ethernet c¬ b¶n ®−îc ghÐp thªm mét sè kªnh 64kb/s. H.322 cho QoS c¸c m¹ng LAN.323 lµ qu¸ møc cÇn thiÕt ®èi víi VoIP vµ thËm chÝ lµ c¶ ®èi víi m¹ng tho¹i IP hoµn chØnh.322 lµ ®Çu cuèi g¾n liÒn víi m¹ng trong ®ã ®−êng truyÒn bao gåm 1 hoÆc nhiÒu m¹ng LAN.6kb/s).322 vËn hµnh trªn ph¹m vi Ethernet më réng ®−îc gäi lµ Ethernet ®¼ng thêi. Cuèi cïng.323 nh− trong H×nh 7-4.323 nh−ng chØ víi kh¶ n¨ng audio. H.323 cho IP Telephony CÊu tróc H. kÕt cuèi H. mµ chØ tËp trung vµo viÖc VoIP trªn c¸c d¹ng kÕt cuèi H. d÷ liÖu. ®iÖn tho¹i ISDN hoÆc c¸c kÕt cuèi H.323 cho héi nghÞ. 208 .324 dµnh cho c¸c kÕt nèi kiÓu quay tho¹i 33. C¸c kÕt cuèi H.5 hoÆc 2 Mb/s).324 cã thÓ truyÒn thêi gian thùc c¶ tho¹i. Khi H.320 m« t¶ mét sù s¾p xÕp c¸c kÕt cuèi ®èi víi hÖ thèng ®iÖn tho¹i N-ISDN.323 lµ cÇn thiÕt ®Ó vËn hµnh c¸c kÕt cuèi audio (c¸c PC hoÆc ®iÖn tho¹i) qua m¹ng IP.310 lµ mét kiÓu kÕt cuèi "super" audio/visual tËn dông ®−îc B-ISDN vµ ATM vÒ mÆt dÞch vô vµ b¸o hiÖu. H. Do ®ã khi ¸p dông cho tho¹i IP. C¸c thiÕt bÞ nµy th−êng ®−îc sö dông cho c¸c dÞch vô videoconference vµ videophone.323 ®−îc sö dông víi N-ISDN.321.323. Khi ®−îc sö dông cho tho¹i IP.323 H.310 ho¹t ®éng trong H.Ch−¬ng 7.324 (KÕt cuèi H. kÕt cuèi H.323 vµ gateway H.320 ®−îc dïng ®Ó x¸c ®Þnh 4 lo¹i kÕt cuèi (thiÕt bÞ sö dông). m¹ng B-ISDN sö dông ATM (m¹ng ch¹y cã tèc ®é lín h¬n 1. B-ISDN còng cã thÓ sö dông cÊu h×nh gäi lµ CÊu h×nh kÕt cuèi H. Kh«ng cã c¸c quy ®Þnh sö dông VoIP ®èi víi c¸c thµnh phÇn kh«ng thuéc hä H.320 vµo B-ISDN. H. hoÆc isoethernet.324 chØ lµ mét PC víi mét vµi ch−¬ng tr×nh phÇn mÒm ®Æc biÖt.6kb/s. H.70 cã nhiÒu chøc n¨ng kh¸c nhau. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP H×nh 7-3. mçi m¹ng LAN ®−îc cÊu t¹o ®Ó cung cÊp mét chÊt l−îng dÞch vô Q0S t−¬ng xøng víi chÊt l−îng cña N-ISDN. H. vµ H. kÕt cuèi H.323 bao gåm c¶ c¸c cuéc gäi VoIP ®−îc thùc hiÖn gi÷a c¸c kÕt cuèi H. th«ng qua modem ch¹y víi tèc ®é 33.5 hoÆc 2 Mb/s). nh÷ng kÕt cuèi hç trî cho c¶ tho¹i sè ho¸ vµ d÷ liÖu qua mét m¹ng ®iÖn tho¹i "b×nh th−êng" vµ nh÷ng kÕt cuèi H. video hoÆc bÊt kú sù kÕt hîp nµo ch¼ng h¹n nh− tho¹i video.323.323 cã thÓ ®−îc sö dông víi PSTN toµn cÇu. ChØ cã mét tËp hîp con cña H.323 hoÆc gi÷a kÕt cuèi H.321 cho B-ISDN vµ ATM.321 ¸p dông kh¸i niÖm kÕt cuèi H.

225 còng ®−îc sö dông ®Ó ®iÒu khiÓn cuéc gäi víi TCP ®Ó thiÕt lËp. duy tr× nh÷ng kÕt nèi VoIP. PhÇn ®iÒu khiÓn cña H.245 D÷ liÖu T.323 Audio In/Out §iÒu khiÓn hÖ thèng M¹ng IP (Internet) M· Audio ChuyÓn t¶i ChuyÓn ®æi IP 209 .728 G.711 G. Trong phÇn sau sÏ tr×nh bµy chi tiÕt h¬n vÒ ho¹t ®éng cña RTP vµ RTCP.261 H.320 còng cã thÓ ®−îc sö dông víi TCP. cã lÏ G.323. Thµnh phÇn audio xö lý toµn bé chøc n¨ng VoIP vµ tiªu chuÈn audio mµ H.120 (ChuyÓn tiÕp d÷ liÖu ®a ®iÓm RTP RTCP RTP RTCP ChuyÓn t¶i kh«ng tin cËy (UDP) ChuyÓn t¶i tin cËy (TCP) H×nh 7-4. Chøc n¨ng cña H.3 hoÆc 6.225 Terminal to gatekeeper signaling H.729 (kb/s).323 . ®Æc biÖt lµ G.225 TÝn hiÖu cuéc gäi H. H.728 (16kb/s) sÏ cã ý nghÜa h¬n khi thùc hiÖn tho¹i sè ho¸ cã tèc ®é thÊp.323 cho tho¹i IP Tho¹i IP chØ sö dông thµnh phÇn audio vµ ®iÒu khiÓn cña H.323 vµ gatekeeper H. Gatekeeper H.245 sö dông víi mäi kÕt cuèi H.4 kb/s) hoÆc G.729 §iÒu khiÓn H.323 yªu cÇu lµ G.711 (64kb/s). H.723 G.323 vÒ mÆt c¬ b¶n lµ mét server truy cËp tõ xa RAS cña m¹ng H. mét sè giao thøc ®iÒu khiÓn truyÒn t¶i thêi gian thùc RTCP ®−îc thùc hiÖn. TÊt nhiªn ë hÇu hÕt c¸c cÊu h×nh cña VoIP. PhÇn tiÕp theo sÏ lµm s¸ng tá c¸c phÇn phøc t¹p trong c¸c khuyÕn nghÞ H nµy.263 (m· ho¸ video) ©m thanh G. H.Ch−¬ng 7.723 (5.323.323 chØ ra r»ng c¸c mµo ®Çu cña giao thøc truyÒn t¶i thêi gian thùc RTP sÏ ®−îc bæ sung vµo d÷ liÖu UDP. §Ó kiÓm so¸t chÊt l−îng cña tho¹i trªn m¹ng.722 G.323 còng cã thÓ sö dông c¸c UDP ®Ó nhanh chãng thiÕt lËp c¸c kÕt nèi gi÷a thiÕt bÞ ®Çu cuèi H. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP H×nh ¶nh Video H. H.

tho¹i sÏ ®i tõ PSTN sang gãi råi trë l¹i PSTN víi sù chuyÓn ®æi tõ PSTN sang gãi ®−îc diÔn ra t¹i c¸c kÕt cuèi H. Nh− ®· chØ ra trong H×nh 7-5.323. H. H. Thùc tÕ ®ã lµm cho H. trong phÇn nµy chØ ®−a c¸c chøc n¨ng mµ cÇn thiÕt cho ho¹t ®éng cña VoIP. Hai lo¹i thiÕt bÞ nµy cïng thùc thi mét nhiÖm vô: §¸nh dÊu khëi ®Çu vµ kÕt thóc c¸c thµnh phÇn IP trong cuéc gäi tho¹i. Tãm l¹i. vµ H. VÝ dô ®Ó tu©n thñ chØ tiªu kü thuËt nµy. H×nh 7-5 ®· m« t¶ hÇu hÕt chøc n¨ng cña H. §Ó ®¬n gi¶n. Thµnh phÇn c¬ b¶n cña luång th«ng tin VoIP lµ tho¹i. C¸c chøc n¨ng giao thøc cña hÖ thèng VoIP Trong khi mét sè c¸c nhµ s¶n xuÊt thiÕt bÞ vµ phÇn mÒm VoIP tuú thuéc vµo c¸c thµnh phÇn vµ giao thøc ®éc quyÒn.323 trë thµnh m« h×nh tèt ®èi víi c¸c hÖ thèng VoIP. Trong c¸c tr−êng hîp kh¸c .711. mét trong nh÷ng ph−¬ng ph¸p tõ l©u ®Ó chuyÓn audio analog sang d÷ liÖu sè.323 lµ nã lµm c¸i g× vµ kh«ng bao gåm c¸i g×. G. H. C¸c kÕt cuèi H.711 (m· ho¸ vµ gi¶i m·). toµn bé cuéc gäi cã thÓ ®−îc tiÕn hµnh th«ng qua m¹ng IP gi÷a 2 ®iÓm cuèi H.323.323.323 cho phÐp c¸c luång th«ng tin ®ã ®−îc t¹o ra theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau. hÇu hÕt hä ®· sö dông khuyÕn nghÞ H.323 vµ c¸c gateway sÏ ph¶i cã kh¶ n¨ng m· ho¸ audio b»ng c¸ch sö dông m· ITUT G. còng kh«ng ®Þnh nghÜa c¸c giao diÖn gi÷a c¸c kÕt cuèi tho¹i vµ m¹ng ®ã. tÊt c¶ c¸c kÕt cuèi H. c¸c chøc n¨ng c¬ b¶n cña thiÕt bÞ vÉn gi÷ nguyªn . H.323 vµ cè g¾ng tu©n thñ nã mét c¸ch ®Çy ®ñ ®Ó cè g¾ng cã thÓ phèi hîp ho¹t ®éng víi nhiÒu nhµ khai th¸c kh¸c.323 chØ ®Þnh nghÜa rÊt râ vai trß cña kÕt cuèi vµ gateway H.323 x¸c ®Þnh mét sè ph−¬ng ph¸p m· ho¸ bao gåm: 210 . §Þnh h−íng quan träng nhÊt vÒ H. Trong tr−êng hîp cuéc gäi ®−êng dµi tõ ®iÖn tho¹i nµy ®Õn ®iÖn tho¹i kh¸c th«ng qua nhµ khai th¸c VoIP. sö dông microphone vµ speaker ®−îc tÝch hîp trong PC. ®Æc tÝnh vµ kh¶ n¨ng cña chóng.323 h×nh thµnh c¸c ®iÓm cuèi cuéc gäi VoIP. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP H×nh 7-5.323 ®Ò cËp ®Õn mét lo¹t c¸c gãi nh− mét luång th«ng tin. H×nh 7-5 chØ ra cho thÊy c¸c chøc n¨ng chÝnh cña hÖ thèng VoIP tu©n thñ H.323 kh«ng ®Þnh nghÜa c¸c ®Æc tÝnh cña m¹ng mµ qua ®ã tho¹i ®· ®−îc ®ãng gãi sÏ truyÒn ®i.323 kh«ng ®Þnh nghÜa c¬ chÕ ®−a c¸c tÝn hiÖu tho¹i vµo hÖ thèng VoIP. Khi hai ng−êi sö dông PC ®a ph−¬ng tiÖn gäi cho nhau víi mét phÇn mÒm øng dông cã s½n trong m¸y tÝnh.mçi chøc n¨ng m« t¶ mét ®iÓm mµ t¹i ®ã tho¹i ®−îc ®−a vµo hoÆc ®−a ra khái mét lo¹t c¸c gãi IP. H. Ngoµi G.711 sö dông PCM nh− mét kü thuËt ®Ó sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i.323 x¸c ®Þnh vai trß cña c¸c thµnh phÇn trong c¸c lo¹i hÖ thèng VoIP. C¸c kÕt cuèi vµ gateway VoIP. C¸c giao thøc vµ thñ tôc khi ®−îc tr×nh bµy sÏ ®−îc so s¸nh víi m« h×nh nµy vµ sö dông m« h×nh ®ã nh− mét khung ®Ó cã thÓ ph¸c th¶o ra c¸c chøc n¨ng.323. t¹o ra luång th«ng tin 64kb/s trong mét gi©y. Trong mét sè chøc n¨ng kh¸c. Cã lÏ quan träng nhÊt trong sè c¸c thµnh phÇn nµy lµ c¸c kÕt cuèi vµ gateway ®−îc hiÓu nh− nh÷ng ®iÓm cuèi.Ch−¬ng 7.323 vµ c¸c s¶n phÈm VoIP. H. Kü thuËt nµy t−¬ng tù víi kü thuËt ®· ®−îc c¸c c«ng ty tho¹i sö dông ®èi víi c¸c kªnh sè ho¸ trong nhiÒu n¨m.

Khi kiÓm tra c¸c ®Æc tÝnh cña luËt m· ho¸. C¸c ph−¬ng ph¸p sè ho¸ mÆc dï ®−îc sö dông bëi c¸c c¸ch m· ho¸ víi nh÷ng thuËt to¸n kh¸c nhau. ng−êi ta th−êng dùa trªn 2 tiªu chÝ ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l−îng: ®é trÔ vµ ®iÓm ®¸nh gi¸ trung b×nh (MOS). So víi G.1 G. hÇu nh− ng−êi nghe c¶m nhËn r»ng viÖc ®¸nh gi¸ chÊt l−îng tÝn hiÖu audio cña b¶n th©n hä gi¶m xuèng. ®é trÔ vµ MOS ®−îc chØ ra trong H×nh 7-6.723.726 G.Ch−¬ng 7. ta thÊy mèi quan hÖ ng−îc l¹i gi÷a chÊt l−îng cña audio ®−îc t¹o ra bëi luËt m· ho¸ víi tèc ®é d÷ liÖu mµ nã t¹o ra. (low-delay algebraic .3 vµ 6. chÊt l−îng lµ khã ®o ®−îc nh÷ng sÏ rÊt h−u Ých khi dïng ph−¬ng ph¸p mang tÝnh chÊt ®Þnh l−îng ®Ó so s¸nh c¸c ph−¬ng ¸n m· ho¸ kh¸c nhau ®ã. VÝ dô trÔ lµ ®iÒu kh«ng thÓ tr¸nh khái khi cã kho¶ng c¸ch lín gi÷a vÖ tinh vµ tr¸i ®Êt.723. G.723.728 G.1 còng x¸c ®Þnh gãi 4 byte sö dông cho triÖt kho¶ng lÆng vµ truyÒn t¶i th«ng tin "tiÕng ån" khi ng−êi göi yªn lÆng.1 ph©n tÝch tÝn hiÖu DTMF tèt h¬n.code .excited linear prediction) G.723. Nh− ®· ®Ò cËp ë trªn. C¸c nhµ s¶n xuÊt kÕt cuèi vµ gateway cè g¾ng gi¶m trÔ nµy b»ng c¸ch sö dông c¸c m¹ch tÝch hîp ASIC vµ c¸c chip lËp tr×nh trong thiÕt kÕ.4 kb/s. Ngoµi 2 tèc ®é bit víi kÝch th−íc gãi lµ 20 vµ 24 byte. nã lµ nguyªn nh©n c¬ b¶n g©y ra"tiÕng väng"th−êng hay xuÊt hiÖn trong c¸c cuéc 211 . trÔ vµ chÊt l−îng cña tÝn hiÖu audio ®o ®−îc. nh−ng ®Òu x¸c ®Þnh 3 thµnh phÇn: tèc ®é d÷ liÖu ®Çu ra.1.excited linear prediction). Tiªu chuÈn cho tho¹i IP G. Khi ®Ò cËp ®Õn viÖc ®¸nh gi¸ tho¹i ®· ®−îc sè ho¸. Mèi quan hÖ gi÷a tèc ®é d÷ liÖu.728. trÔ vµ MOS Khi ®é phøc t¹p cña thuËt to¸n cÇn thiÕt cho viÖc nÐn tÝn hiÖu audio t¨ng lªn .729. Mèi quan hÖ gi÷a tèc ®é d÷ liÖu.729. thêi gian mµ mét m¸y tÝnh ®ái hái ®Ó xö lý còng t¨ng lªn. ChØ tiªu kü thuËt cña ITU-T cho m· ho¸ 16 kb/s sö dông thuËt to¸n LD-ACELP. Mäi ng−êi ®Òu ®ång ý r»ng trÔ lµ mét phÇn kh«ng tèt trong qu¸ tr×nh m· ho¸. M· ho¸ 2 tèc ®é 5.729 G. 70 60 50 40 30 20 10 0 G. M· ho¸ 8kb/s sö dông thuËt to¸n CS-ACELP (conjugate structure algebraic . Khi cã nh÷ng thuËt to¸n kh¸c thay thÕ.code .1 TrÔ (ms) Tèc ®é d÷ liÖu (kb/s) ChÊt l−îng (MOS x 10) H×nh 7-6. c¶ hai ®Òu ®−îc hç trî bëi tÊt c¶ m· v× giao thøc yªu cÇu kh¶ n¨ng chuyÓn m¹ch trong kho¶ng 30ms khi cÇn thiÕt.722 G. G. G.723.711 G.

TÊt nhiªn c¸c nhµ s¶n xuÊt kh«ng Ðp buéc ph¶i sö dông 1 trong nh÷ng codec nãi trªn. MOS lµ mét th−íc ®o t−¬ng ®èi chñ quan vÒ tÝnh trung thùc audio do ng−êi nghe x¸c ®Þnh.7xx. nã còng lµ nhiÖm vô duy nhÊt cña c¸c gateway hoÆc kÕt cuèi VoIP theo H. vµ hÇu hÕt mäi ng−êi ®Òu kh«ng hµi lßng ®èi víi c¸c cuéc gäi cã ®é trÔ >0. §é trÔ lín h¬n nhiÒu còng cã thÓ cã ë c¸c nót xö lý m¹ng ch¼ng h¹n nh− ®Þnh tuyÕn. C¸c líp øng dông M· ho¸ tho¹i thµnh 1 tÝn hiÖu sè ®ãng vai trß quan träng nhÊt trong viÖc truyÒn t¶i tho¹i qua IP. Tuy nhiªn. ®ã lµ MOS. ®ång thêi vÉn t¹o ra ®−îc tèc ®é bit thÊp tèt h¬n so víi G. c¸c thiÕt bÞ ®ã sÏ kh«ng t−¬ng thÝch víi bÊt kú mét thiÕt bÞ nµo kh¸c ngo¹i trõ thiÕt bÞ cña hä. HÖ thèng VoIP còng thùc hiÖn nhiÒu chøc n¨ng ®iÒu kiÓn kh¸c. chuyÓn m¹ch. Mäi viÖc sÏ trë nªn rÊt tåi tÖ nÕu nh− ®é trÔ gi÷a ng−êi göi vµ ng−êi nhËn nh− trong biÓu ®å. Trong khung H.323.245 ph©n tÝch. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP gäi ra n−íc ngoµi tr−íc c¸p quang phæ biÕn. §¸ng chó ý nhÊt lµ c¸c gi¸ trÞ cña MOS tèt mét c¸ch ®¸ng ng¹c nhiªn. hoÆc lµ nh÷ng trÔ tuy cËp ph−¬ng tiÖn thuéc vÒ nhiÒu m¹ng. s¾p xÕp c¸c tham sè cuéc gäi (vÝ dô nh− nh÷ng tham sè mµ qu¸ tr×nh m· ho¸ sÏ sö dông trong qu¸ tr×nh cuéc gäi). 212 . ®o thêi gian trÔ. cung cÊp ®é tin cËy 80% trong 8% cña b¨ng th«ng.323. Do ®ã th¸ch thøc mµ c¸c nhµ thiÕt kÕ ph¶i ®èi mÆt kh«ng chØ ®¬n gi¶n lµ ®¶m b¶o ®−a tho¹i vµo c¸c luång d÷ liÖu víi chÊt l−îng cao mµ cßn ph¶i thùc hiÖn rÊt nhanh.225 vµ H.323 vµ c¸c gateway mét c¸ch trùc tiÕp hoÆc chóng cã thÓ ®−îc "qua" mét thiÕt bÞ kh¸c mµ nhiÖm vô duy nhÊt cña thiÕt bÞ ®ã lµ qu¶n lý c¸c dÞch vô ®iÒu khiÓn cuéc gäi trong hÖ thèng VoIP. thùc tÕ cã mét sè c¸c nhµ s¶n xuÊt c¸c kÕt cuèi vµ gateway nãi r»ng hä cã ph−¬ng ph¸p sè ho¸ tho¹i riªng mµ vÉn duy tr× ®−îc chÊt l−îng cuéc tho¹i tèt nhÊt. bao gåm c¶ viÖc ®Þnh vÞ vµ kÕt thóc cuéc gäi. BÊt kú ai ®· tõng thùc hiÖn nh÷ng cuéc gäi nh− thÕ ®Òu ®ång ý r»ng trÔ tõ 1/2 ®Õn 1 gi©y (phæ biÕn trong nh÷ng hÖ thèng ®iÖn tho¹i vÖ tinh) lµm cho c¸c cuéc gäi trë nªn khã kh¨n. MÆc dï trÔ rÊt quan träng. Gatekeeper C¸c chøc n¨ng ®iÒu khiÓn nµy cã thÓ ®−îc trao ®æi gi÷a kÕt cuèi H. nh−ng tiªu chÝ thø 2 mµ c¸c nhµ thiÕt kÕ m¹ng dïng ®Ó ®èi chiÕu cã lÏ lµ quan träng nhÊt. thùc tÕ lµ c¸c nhµ s¶n xuÊt vÉn ph¶i hç trî theo codec ITU-T bëi v× nÕu kh«ng dùa trªn chuÈn mùc. sù t¾c nghÏn m¹ng thËm chÝ lµ trÔ truyÒn dÉn (h¹n chÕ vËt lý ®èi víi tèc ®é truyÒn dÉn lµ do tèc ®é ¸nh s¸ng). c¸c vÊn ®Ò nµy ®−îc hÖ thèng ®iÒu khiÓn H. thËm chÝ c¶ viÖc duy tr× kÕt nèi víi c¸c b¶n tin "keep alive" trong thêi gian im lÆng.Ch−¬ng 7.2s. ®−îc gäi lµ Gatekeeper. ®iÒu ®ã lµ hoµn toµn kh«ng chÊp nhËn ®−îc. nh−ng thùc tÕ trÔ trong qu¸ tr×nh m· ho¸ chØ lµ mét phÇn trong qu¸ tr×nh truyÒn tÝn hiÖu audio.

®Þa chØ email vµ "dÞch" tÊt c¶ chóng thµnh ®Þa chØ IP ®Ó thiÕt lËp liªn l¹c IP.Ch−¬ng 7. Qu¶n lý kiÓu nµy còng hç trî mét sè chøc n¨ng nh− ph©n phèi cuéc gäi tù ®éng ACD vµ c¸c dÞch vô gièng nh− trung t©m dÞch vô kh¸c. Gatekeeper cho phÐp sö dông c¸c ph−¬ng ¸n ®¸nh ®Þa chØ −u tiªn (trong H. Gatekeeper cã thÓ ho¹t ®éng gièng nh− mét "proxy" b¸o hiÖu cuéc gäi cho c¸c thiÕt bÞ kÕt cuèi ( hoÆc Ýt nhÊt còng lµ cho c¸c gateway) mµ nã ®¹i diÖn cho. VÝ dô. Gatekeeper cã thÓ ®iÒu khiÓn c¬ cÊu cuéc goi VoIP gi÷a c¸c kÕt cuèi vµ gateway mµ Gatekeeper ®¶m nhËn.323 kh«ng ®ßi hái t−¬ng thÝch H. Mét Gatekeeper vµ toµn bé c¸c ®iÓm cuèi d−íi sù ®iÒu khiÓn cña Gatekeeper ®ã t¹o thµnh mét vïng H.323 MCU Terminal §Þnh tuyÕn IP Gatekeeper Gateway Internet hoÆc m¹ng IP kh¸c 213 .323 cã thÓ yªu cÇu c¸c kÕt cuèi vµ gateway H. do ®ã gi¶i phãng c¸c kÕt cuèi khái c¸c nhiÖm vô nh− hç trî giao thøc ®iÒu khiÓn cuéc gäi. Qu¶n lý vïng. Gatekeeper sÏ ®¶m b¶o an toµn cho hÖ thèng VoIP. Theo c¸ch nµy.323 thay ®æi c¸c tham sè truyÒn th«ng cña cuéc gäi ®Ó sao cho viÖc qu¶n lý sö dông b¨ng th«ng cã thÓ ®−îc c¸c tr¹m sö dông chung t¹i bÊt kú thêi ®iÓm nµo. c¸c nhµ thiÕt kÕ m¹ng vµ c¸c nhµ cung cÊp tho¶ thuËn ®iÒu quan träng nhÊt lµ ph¶i qu¶n lý tËp trung c¸c chøc n¨ng trong cïng mét khèi. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP Gatekeeper H. HoÆc ®¬n gi¶n h¬n lµ Gatekeeper ho¹t ®éng nh− mét "®iÓm liªn l¹c" ban ®Çu cho ng−êi gäi. thêi gian. Gatekeeper hç trî c¸c chøc n¨ng trªn qua m¹ng thiÕt bÞ mµ nã ®¶m nhËn. Theo c¸ch nµy . Qu¶n lý b¨ng th«ng. V× chóng ®ãng mét vai trß quan träng trong khi thiÕt lËp ®−êng dÉn IP. hç trî cho hai gateway hoÆc hai thiÕt bÞ kÕt cuèi b¸o hiÖu trùc tiÕp cho nhau. Gatekeeper ho¹t ®éng nh− mét trung t©m ph©n phèi b¨ng th«ng mét c¸ch hiÖu qu¶.323 nh−ng trong c¸c hÖ thèng víi bÊt kú quy m« lín nhá thÕ nµo. hoÆc bÊt kú sù thay ®æi nµo cña Gatekeeper. Vïng H.323 nh− trong H×nh 7-7.323 gäi lµ ®Þa chØ alias) ch¼ng h¹n nh− bé nhí. §iÒu khiÓn lèi vµo. C¸c chøc n¨ng cña Gatekeeper bao gåm: DÞch ®Þa chØ. qu¶n lý vïng cã thÓ yªu cÇu lµ kh«ng qu¸ 25 cuéc gäi cã thÓ ®−îc phÐp qua kÕt nèi cã d¶i tÇn thÊp ®Ó tr¸nh gi¶m sót vÒ chÊt l−îng. biÖt danh. B¸o hiÖu cuéc gäi. Gatekeeper H. Truy nhËp cã thÓ ®−îc chÊp nhËn hoÆc tõ chèi dùa trªn viÖc x¸c nhËn ®Þa chØ nguån hoÆc ®Þa chØ ®Ých.

H. §Ó mét Gatekeeper chÞu tr¸ch nhiÖm cho mét kÕt cuèi hay gateway.41 mét b¶n tin yªu cÇu gatekeeper. c¸c ®iÓm cuèi truyÒn ®Õn multicast IP ®Þa chØ 224.Ch−¬ng 7.225 trong qu¸ tr×nh s¾p xÕp cuéc gäi VoIP cã trong th«ng b¸o tõ c¸c thiÕt bÞ göi ®Õn thiÕt bÞ nhËn ®Ò nghÞ thiÕt lËp cuéc gäi ®−îc thùc hiÖn trªn c¸c kªnh H. ®iÓm cuèi vµ Gatekeeper cã thÓ tiÕn hµnh trao ®æi th«ng tin.1. ghi nhí ®Þa chØ cña nã (c¶ IP vµ alias) vµ c¸c th«ng tin kh¸c (ch¼ng h¹n nh− giíi h¹n b¨ng tÇn) cÇn thiÕt cho Gatekeeper ho¹t ®éng ®¹i diÖn cho c¸c ®iÓm cuèi. sau kho¶ng thêi gian ®ã.0.225 cã quyÒn gièng nh− H. H.225.245 Tiªu chuÈn H.323 nªn c¸c thñ tôc b¸o hiÖu ®−îc ®Þnh nghÜa theo H.323 Ngoµi c¸c chøc n¨ng nãi trªn. Gäi RAS lµ mét "kªnh" lµ ch−a hoµn toµn ®óng v× RAS ®−îc 214 .225 thùc hiÖn b¸o hiÖu cho viÖc ®iÒu khiÓn cuéc gäi.323 cã tham chiÕu ®Õn mét tiªu chuÈn kh¸c cña ITU-T lµ H. Trong Gatekeeper. B¶n th©n H.225 vµ H. C¸c ®iÓm cuèi cã thÓ lùa chän trong sè c¸c Gatekeeper nh÷ng Gatekeeper nµo cã thÓ ®−îc ®¨ng ký mét c¸ch ch¾c ch¾n.245 ®Ó thiÕt lËp vµ kÕt thóc c¸c kªnh logic mét c¸ch riªng biÖt cho audio (hoÆc trong c¸c kÕt cuèi ®a ph−¬ng tiÖn . Khi nhËn ®−îc sù x¸c nhËn tõ phÝa Gatekeeper . do Gatekeeper lµ mét thµnh phÇn cã tÝnh chÊt lùa chän cña mäi hÖ thèng H. H. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP H×nh 7-7. Gatekeeper ®¬n gi¶n ho¸ viÖc triÓn khai vµ sö dông hÖ thèng VoIP b»ng viÖc tËp trung ho¸ vµ phèi hîp qu¶n lý tÝn hiÖu cuéc gäi do ®ã cung cÊp 1 " nót ®iÒu khiÓn" cho tÊt c¶ c¸c thiÕt bÞ trong vïng. C¸c yªu cÇu nµy sÏ ®−îc tÊt c¶ c¸c Gatekeeper tr¶ lêi b»ng c¸c b¶n tin hoÆc chÊp nhËn hoÆc tõ chèi. Gatekeeper H. ViÖc sö dông ban ®Çu c¸c thñ tôc H. ViÖc ®¨ng ký nµy cã thÓ ®−îc thùc hiÖn b»ng tay th«ng qua sö dông c¸c file cÊu h×nh Gatekeeper hoÆc th«ng qua Gatekeeper H. qu¶n lý vµ b¸o hiÖu (RAS). Trong bÊt kú tr−êng hîp nµo. ®iÓm cuèi ph¶i ®¨ng ký. ®Èy tr¸ch nhiÓm qu¶n lý vµ ®iÒu khiÓn mµ Gatekeeper ®¶m nhËn lªn chÝnh nh÷ng ®iÓm ®ã.225 lµ ®¨ng ký. video ).323 cã thÓ ®ãng c¸c vai trß kh¸c trong hÖ thèng VoIP t−¬ng lai n»m trong ph¹m vi nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn cña c¸c nhµ s¶n xuÊt.245 vµ H. VÝ dô Gatekeeper cã thÓ chØ ®Þnh mét ®Þa chØ alias tíi ®iÓm cuèi hoÆc nã cã thÓ ®−a ra nh÷ng dÞch vô ®¨ng ký trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh. nã x¸c ®Þnh 1 tËp hîp c¸c kh¶ n¨ng nhiÒu h¬n nh÷ng kh¶ n¨ng ®−îc sö dông trong hÖ thèng chØ cã l−u l−îng tho¹i. C¸c hÖ thèng kh«ng cã Gatekeeper cho phÐp c¸c ®iÓm cuèi b¸o hiÖu trùc tiÕp cho nhau.323 vµ thñ tôc ®¨ng ký. nã ph¶i ®¨ng ký lµ tån t¹i trong c¬ së d÷ liÖu cña nã. Sau ®ã c¸c ®iÓm cuèi göi yªu cÇu ®¨ng ký ®Õn Gatekeeper ®−îc lùa chän.225 còng sö dông c¸c b¶n tin ®−îc ®Þnh nghÜa theo H. Vïng H.323.225 ®−îc quy ®Þnh ®Ó thùc hiÖn c¶ hai chøc n¨ng mµ kh«ng cã Gatekeeper.

®iÓm cuèi bªn bÞ gäi sÏ tr¶ lêi b»ng b¶n tin kÕt nèi cã chøa ®Þa chØ IP kªnh ®iÒu khiÓn H.Ch−¬ng 7. ThiÕt bÞ muèn kÕt thóc cuéc gäi H. Giai ®o¹n E: KÕt thóc cuéc gäi. Khi hoµn thµnh giai ®o¹n thiÕt lËp cuéc gäi. theo b¶n tin ®ã. mçi ®Çu cuèi cuéc gäi sÏ më mét kªnh duy nhÊt bëi v× sÏ kh«ng cã mét yªu cÇu nµo cã cïng m· hoÆc tèc ®é bit ®−îc sö dông theo c¶ hai h−íng. cô thÓ lµ sù tån t¹i vµ vÞ trÝ cña c¸c gatekeeper . Tuy nhiªn kªnh RAS x¸c ®Þnh "n¬i héi tô" mµ mäi thiÕt bÞ cã thÓ gi¸m s¸t ®−îc tÝn hiÖu ®Çu tiªn cña cuéc gäi . §é chÝnh x¸c cña tÝn hiÖu thiÕt lËp cuéc gäi tuú thuéc vµo cÊu h×nh m¹ng. Trong c¶ 2 tr−êng hîp . Trong tr−êng hîp nµy. Trong qu¸ tr×nh gäi. cho phÐp ng−êi gäi thiÕt lËp 1 kÕt nèi TCP. thñ tôc b¸o hiÖu bao gåm 5 giai ®o¹n: Giai ®o¹n A: ThiÕt lËp cuéc gäi. DÞch vô cuéc gäi lµ nh÷ng sù thay ®æi c¸c tham sè cuéc gäi ®· ®−îc tho¶ thuËn trong 3 giai ®o¹n trªn.245. Giai ®o¹n B: TruyÒn th«ng vµ kh¶ n¨ng trao ®æi.323 ph¶i hç trî cho c¸c kªnh audio. Trong mäi tr−êng hîp. råi ®Õn data. audio) vµ cho phÐp chuyÓn c¸c c¸c b¶n tin xo¸ cuéc gäi gièng nh− chuyÓn c¸c b¶n tin thiÕt lËp cuéc gäi ®−îc sö dông lóc b¾t ®Çu cuéc gäi.245 th«ng qua viÖc trao ®æi th«ng tin cã liªn quan ®Õn kh¶ n¨ng cña tõng ®iÓm trong cuéc gäi. bæ sung hoÆc lo¹i bá c¸c thµnh phÇn tham gia cuéc gäi hoÆc trao ®æi tr¹ng th¸i "keep alive" gi÷a gateway vµ /hoÆc ®Çu cuèi. kh¶ n¨ng cã liªn quan ®Õn kiÓu lo¹i kªnh truyÒn th«ng ®−îc hç trî. VÝ dô c¸c gateway H.323. ®iÓm cuèi bªn gäi th«ng b¸o bªn bÞ gäi yªu cÇu më mét kªnh audio. c©u tr¶ lêi bao gåm ®Þa chØ IP vµ sè cæng TCP cña thiÕt bÞ bªn bÞ gäi. C¸c dÞch vô cuéc gäi nh− thÕ bao gåm c¶ ®iÒu chØnh b¨ng tÇn mµ cuéc gäi ®ßi hái. c¸c thñ tôc kÕt thóc cuéc gäi kh¸c nhau tuú thuéc vµo 215 . song cã nhiÒu lo¹i gateway l¹i kh«ng hç trî cho video hoÆc kªnh media ®−îc ®Þnh nghÜa theo H. Mét RAS yªu cÇu thiÕt lËp cuéc gäi cã thÓ nhËn ®−îc ®−îc tr¶ lêi cña gatekeeper chÞu tr¸ch nhiÖm phÝa bÞ gäi hoÆc cña b¶n th©n thiÕt bÞ trong tr−êng hîp kh«ng cã gatekeeper. §èi víi th«ng tin audio. Còng gièng nh− khi thiÕt lËp cuéc gäi. Trong qu¸ tr×nh nµy. Giai ®o¹n C: ThiÕt lËp vµ truyÒn th«ng audiovisual.323 ®¬n gi¶n chØ cÇn mét sù truyÒn t¶i kh«ng liªn tôc c¸c luång th«ng tin (®Çu tiªn lµ video. c¶ hai ®iÓm cuèi sÏ b−íc sang giai ®o¹n B lµ giai ®o¹n cã liªn quan ®Õn thiÕt lËp kªnh ®iÒu khiÓn H. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP ®Þnh nghÜa nh− mét tµi nguyªn "kh«ng ch¾c ch¾n" vµ do ®ã sö dông UDP nh− 1 ph−¬ng thøc truyÒn t¶i mµ kh«ng cã sù x¸c ®Þnh râ rµng nµo c¶.245 víi môc ®Ých thiÕt lËp kªnh truyÒn th«ng b»ng c¸c b¶n tin H. Giai ®o¹n nµy còng x¸c ®Þnh b¶n tin víi môc ®Ých th«ng b¸o víi ng−êi gäi lµ bªn bÞ gäi ®· nhËn ®−îc th«ng b¸o vÒ cuéc gäi. Trong giai ®o¹n nµy. c¸c ®iÓm cuèi ®−îc tù do thiÕt lËp c¸c kªnh logic sÏ truyÒn t¶i c¸c luång th«ng tin. ®iÓm cuèi bªn gäi sÏ b¾t ®Çu mét kÕt nèi víi mét b¶n tin setup. Giai ®o¹n D: DÞch vô cuéc gäi.

hoÆc nÕu kh«ng th× ®iÒu chØnh c¸c luång audio kh¸c nhau. §èi víi chøc n¨ng nµy. H323 ®Þnh nghÜa hÖ thèng xö lý ®a ®iÓm (MP) h×nh thµnh mét bé phËn cña 1 MCU ®Ó phôc vô môc ®Ých trén lÉn. mäi ®iÓm cuèi tham gia vµo héi nghÞ thiÕt lËp nh÷ng mèi kÕt nèi ®iÓm tíi ®iÓm cïng víi ®iÓm cuèi cã chøa ®ùng MC. c¸c chuçi nµy h×nh thµnh 1 héi nghÞ d−íi sù ®iÒu khiÓn cña MC. MC cã thÓ cung cÊp 1 ®Þnh nghÜa cô thÓ cho héi nghÞ kiÓu liªn l¹c cã lùa chän SCM. C¸c tÝn hiÖu ®−îc m· ho¸ l¹i tuú theo kh¶ n¨ng cña mçi tr¹m ®Çu cuèi. nã ph¶i ®−îc th«ng b¸o tr−íc vÒ viÖc kÕt thóc cuéc gäi sao cho nã cã thÓ ®iÒu chØnh b¨ng tÇn.323 cho phÐp cung cÊp c¸c øng dông tho¹i kh«ng truyÒn thèng. gateway hoÆc thËm chÝ mét ®Çu cuèi. Chøc n¨ng cña MC cã thÓ ®−îc tÝch hîp trong mét gatekeeper. sö dông MC chØ dµnh cho viÖc ®iÒu khiÓn héi nghÞ.323 xö lý yªu cÇu nµy th«ng qua kh¸i niÖm vµ sö dông hÖ thèng ®iÒu khiÓn ®a ®iÓm MC vµ xö lý ®a ®iÓm MP. bëi v× nã h×nh thµnh 1 trung t©m viÔn th«ng ®iÒu khiÓn tÝn hiÖu. H. Nh÷ng héi nghÞ phi tËp trung ®ßi hái nh÷ng ®iÓm cuèi hoÆc gateway ph¶i trùc tiÕp kÕt nèi víi nhau qua multicast. Ngoµi ra. Bé ®iÒu khiÓn vµ xö lý ®a ®iÓm Víi cïng 1 c¸ch ®Ó hÖ thèng tho¹i truyÒn thèng c¶ m¹ng riªng vµ m¹ng c«ng céng ph¸t triÓn ®Ó hç trî c¸c dÞch vô gi¸ trÞ gia t¨ng. m«i tr−êng phi tËp trung ®ßi hái mäi ®iÓm cuèi hç trî c¸c d¹ng phæ biÕn. MP chuyÓn c¸c luång audio thµnh audio t−¬ng tù víi môc ®Ých trén lÉn chóng thµnh 1 tÝn hiÖu audio hçn hîp. Trong mét m«i tr−êng héi nghÞ tËp trung. Cã lÏ ®iÒu ®ã ®ßi hái kh¶ n¨ng thùc thi cuéc gäi 3 bªn . hoÆc conferenece. 216 .Ch−¬ng 7. gäi lµ khèi ®iÒu khiÓn ®a ®iÓm (MCU). Khi ®ã MC cã thÓ qu¶n lý héi nghÞ mét c¸ch trùc tiÕp. Mét hÖ thèng kiÓm so¸t ®a ®iÓm ho¹t ®éng nh− mét ®iÓm trung t©m th«ng qua ®iÓm ®ã nh÷ng ®iÓm cuèi cã thÓ trao ®æi th«ng tin vÒ nh÷ng kh¶ n¨ng cã ®−îc vµ cã thÓ "ph¸ vì" nh÷ng d¹ng audio vµ d¹ng kh¸c phæ biÕn ®èi víi c¸c thµnh viªn trong héi nghÞ. kh«ng cÇn ph¶i ®iÒu chØnh sù kh¸c biÖt gi÷a c¸c ®iÓm cuèi. C¸c luång audio vµ th«ng tin kh¸c t¹o thµnh mét héi nghÞ thiÕt lËp cã thÓ ®−îc tËp trung ho¸ hoÆc phi tËp trung tuú thuéc vµo c«ng suÊt cña nh÷ng ®iÓm cuèi hoÆc cña MC ®Ó hç trî c¸c d¹ng phæ biÕn. MP cã thÓ thu ®−îc c¸c luång audio tõ nh÷ng nguån kh¸c nhau. mçi luång ®−îc m· ho¸ kh¸c nhau. chuyÓn m¹ch. Héi nghÞ phi tËp trung t¶i Ýt h¬n lªn MCU nh−ng ®ßi hái c¸c ®iÓm cuèi (vµ m¹ng cña hä) hç trî c¸c kÕt nèi multicast vµ xö lý hçn hîp nh÷ng luång audio kh¸c. H. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP vai trß cña gatekeeper trong cuéc gäi. Khi cã mét gatekeeper. lµ nh÷ng cuéc gäi chñ yÕu trong m«i tr−êng kinh doanh.

hç trî c¸c chøc n¨ng phÇn lín lµ kh«ng cÇn thiÕt cho tho¹i IP do ®ã ®ßi hái chi phÝ cao vµ kh«ng hiÖu qu¶. tÝnh t−¬ng thÝch H. víi c¸c kÕt nèi kh¸c nhau.225 vµ H. trong ®ã c¸c yªu cÇu ®−îc bªn gäi (client) ®−a ra vµ bªn bÞ gäi (server) tr¶ lêi. ®ang xuÊt hiÖn trong b¸o hiÖu ATM vµ ISDN.323. Mét sè ng−êi kh«ng hiÓu t¹i sao c¸c quy ®Þnh cña ITU-T vÒ H. SIP dùa trªn ý t−ëng vµ cÊu tróc cña HTTP (Hypertext Transfer Protocol). H323 kh«ng ph¶i lµ ph−¬ng ph¸p duy nhÊt cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó kÕt hîp m¹ng IP vµ m¹ng tho¹i Giao thøc ®iÒu khiÓn phiªn SIP ITU-T kh«ng ph¶i lµ tæ chøc tiªu chuÈn duy nhÊt ®−a ra kÕ ho¹ch thiÕt lËp kÕt nèi tho¹i IP vµ ®ãng gãi audio.225. lµ nh÷ng c«ng nghÖ ch¾c ch¾n sÏ ph¸t triÓn vµ hç trî c¸c dÞch vô vµ ®Æc tÝnh míi. vµ kh«ng cÇn thiÕt ph¶i lµm phøc t¹p lªn trong m«i tr−êng ®ßi hái c¸c tiªu chuÈn ph¸t triÓn phæ biÕn vµ ®−îc kh¸ch hµng chÊp nhËn.245 ngang qua kÕt nèi H. Kinh nghiÖm trong sö dông c¸c giao thøc Internet mail (SMTP) ®· cung cÊp rÊt nhiÒu triÕt lý ph¸t triÓn SIP.225.323 kh«ng cã kh¶ n¨ng më réng yªu cÇu ®èi víi giao thøc b¸o hiÖu cho c«ng nghÖ ch¼ng h¹n nh− VoIP.kiÓu lo¹i) vµ cho phÐp x¸c nhËn c¸c ph−¬ng ph¸p sö dông gièng nhau ®−îc sö dông trªn Web. H¬n h¼n bÊt kú mét tæ chøc qu¶n lý c¸c chuÈn mùc Internet .245. Mét sè ng−êi cho r»ng SIP chØ nh− mét c¸ch tiÕp cËn VoIP vµ tho¹i IP kh¸c H. NhiÒu n¨m. Do ®ã. §ång thêi. VÝ dô H. giao thøc trao ®æi th«ng tin cña World Wide Web.323 x¸c ®Þnh 3 ph−¬ng ph¸p kh¸c nhau ®Ó phèi hîp ho¹t ®éng gi÷a H. trong ®ã tËp trung vµo kh¶ n¨ng thÝch øng cña b¸o hiÖu trong t−¬ng lai. nh÷ng ng−êi ñng hé SIP còng cho r»ng H. lµ kh«ng thÝch hîp cho ®iÒu khiÓn hÖ thèng VoIP nãi chung vµ trong tho¹i Internet nãi riªng. SIP ®Þnh nghÜa c¸c b¶n tin INVITE vµ ACK gièng nh− b¶n tin setup vµ kÕt nèi trong H. H.323 ®i liÒn víi truyÒn th«ng Internet. Nã ®−îc ®Þnh nghÜa nh− mét giao thøc Client-Server. ITU lµm ng¬ tr−íc c¸c vÊn ®Ò mµ IETF ®−a ra liªn quan ®Õn tiªu chuÈn quèc tÕ TCP/IP. Tuy nhiªn.323. Yªu cÇu nµy kh¼ng ®Þnh lµ H. Nh÷ng ng−êi ®Ò xuÊt SIP cho r»ng H.323 vµ SIP. vµ tiÕn hµnh ph−¬ng ph¸p "kÕt nèi nhanh" cña 2 giao thøc tÝch hîp. x¸c ®Þnh néi dung luång th«ng tin theo mµo ®Çu thùc thÓ (m« t¶ néi dông .323 vèn dÜ rÊt phøc t¹p.323 liªn quan ®Õn yªu cÇu hç trî cña c¶ 3 ph−¬ng ph¸p. trong ®ã c¶ hai ®Òu ®Þnh nghÜa qu¸ tr×nh më 1 kªnh 217 . IETF còng cã nh÷ng yªu cÇu cña riªng m×nh ®èi víi nh÷ng hÖ thèng VoIP vµ ®−îc gäi lµ " Giao thøc ®iÒu khiÓn phiªn " SIP. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP H323 lµ 1 c¸ch hiÖu qu¶ vµ phæ biÕn ®Ó thùc thi hÖ thèng tho¹i VoIP vµ IP.Ch−¬ng 7. §· x¶y ra c¸c cuéc tranh c·i kh«ng chÝnh thøc gi÷a nh÷ng ng−êi ®Ò xuÊt H. MÆc dï hÇu hÕt c¸c kh¶ n¨ng thùc hiÖn chØ hç trî cho c¸c kÕt nèi nhanh. SIP sö dông mét sè kiÓu b¶n tin vµ c¸c tr−êng mµo ®Çu cña HTTP. ai biÕt IP h¬n lµ IETF ? TÊt nhiªn kh«ng ph¶i lµ ITU-T.

mét gateway lµ mét phÇn cña hÖ thèng gåm 10 gateway cã ®Þa chØ b»ng c¸ch kÕt hîp ®Þa chØ IP víi m· vïng. §¸nh ®Þa chØ vµ tªn TÊt nhiªn. TÊt nhiªn s¬ ®å ho¹t ®éng nh− thÕ tèt nhÊt cho nh÷ng hÖ thèng chØ cã mét vµi nót vµ kh«ng ®ñ quy m« ®Ó hç trî cho c¸c hÖ thèng VoIP ®· ®−îc ph©n phèi mét c¸ch hoµn chØnh mµ trong ®ã. Khi ®ã sù x¸c ®Þnh bªn bÞ gäi ®−îc gi¶i quyÕt b»ng ®Þa chØ IP. mçi ng−êi sö dông ®−îc nhËn d¹ng b»ng mét tªn m¸y chñ DNS cña kÕt cuèi VoIP t¹i n¬i cña ng−êi sö dông. viÖc b¾t ®Çu hay thùc hiÖn cuéc gäi chØ ®−îc hoµn thµnh khi ng−êi gäi x¸c ®Þnh mét c¸ch chÝnh x¸c ®Þa ®iÓm mµ hä muèn gäi ®Õn. nh÷ng hÖ thèng VoIP tuú thuéc phÇn lín vµo cÊu h×nh cña nh÷ng ®iÓm cuèi víi ®Þa chØ ®iÓm cuèi kh¸c.323 cã thuËn lîi rÊt lín trong thÞ tr−êng (®· xuÊt hiÖn tr−íc SIP) th× SIP cã lîi thÕ cña IETF lµ mét trong sè c¸c tæ chøc tiªu chuÈn ho¹t ®éng tÝch cùc. Cuéc tranh luËn liÖu chuÈn H. Nh÷ng ng−êi sö dông VoIP theo kiÓu PC-PC ph¶i dùa vµo c¸c dÞch vô ®−îc −u tiªn hoÆc th«ng b¸o tr−íc ®Þa chØ 218 . Cuèi cïng. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP ®¸ng tin cËy mµ th«ng qua ®ã cuéc gäi cã thÓ ®i qua. SDP còng ®−îc sö dông ®Ó chuyÓn c¸c phÇn tö th«ng tin cña giao thøc b¸o hiÖu thêi gian thùc RTSP ®Ó s¾p xÕp c¸c tham sè héi nghÞ ®a ®iÓm vµ ®Þnh nghÜa khu«n d¹ng chung cho nhiÒu lo¹i th«ng tin khi ®−îc chuyÓn trong SIP.Ch−¬ng 7. Khi ®Þnh h−íng ®−îc cuéc gäi VoIP tíi mét sè ®· chän. cã thÓ tèi −u ho¸ VoIP h¬n lµ phô thuéc vµo nh÷ng gi¸ trÞ "môc ®Ých chung chung" cña TCP.323 vµ SIP. C¶ hai c¸ch ®Òu cã nh÷ng thuËn lîi vµ bÊt lîi.225. SDP ®−îc dïng ®Ó nhËn d¹ng m· tæng ®µi trong nh÷ng cuéc gäi sö dông mét m« t¶ nguyªn b¶n ®¬n. Nh−ng kh«ng may m« h×nh ph©n phèi hoµn chØnh ®ã kh«ng ph¶i m« h×nh cña m¹ng VoIP hiÖn t¹i. Trong hÖ thèng nh− thÕ. VÝ dô. SIP dùa vµo giao thøc m« t¶ phiªn SDP.225 hay SIP phï hîp cho tho¹i Internet mang tÝnh chÊt häc thuËt. C¸c nhµ ®Ò xuÊt SIP kiÕn nghÞ r»ng viÖc tÝch hîp ®é tin cËy vµo líp øng dông nµy cho phÐp kÕt hîp mét c¸ch chÆt chÏ c¸c gi¸ trÞ ®iÒu chØnh ®Ó øng dông. Víi môc ®Ých nghiªn cøu c¸c giao thøc vµ gi¶i ph¸p vÊn ®Ò VoIP. mét ®Þa chØ IP t−¬ng øng víi mét ng−êi sö dông. gateway cã thÓ so s¸nh m· vïng víi danh s¸ch m· vïng vµ b¾t ®Çu phÇn VoIP víi gateway ®−îc liªn kÕt. DNS khi ®ã ph©n tÝch ®Þa chØ yªu cÇu ®Ó cã ®−îc ®Þa chØ IP cña ®iÓm cuèi ®ã. 1 sè l−îng lín c¸c ®iÓm cuèi gäi trùc tiÕp cho nhau. ®Ó thùc hiÖn sù s¾p xÕp t−¬ng tù theo c¬ cÊu chuyÓn ®æi dung l−îng cña H.245. Ngµy nay. mét tiªu chuÈn kh¸c cña IETF. VÝ dô trong mét m«i tr−êng mµ ng−êi sö dông ®ãng vai trß lµ c¸c ®iÓm cuèi. tèt nhÊt lµ l−u ý ®Õn c¶ H. Tuy nhiªn kh¸c víi H. Trong khi H. ®é tin cËy cña kªnh nµy kh«ng phô thuéc vµo TCP. khi ®ã hä cã thÓ liªn l¹c trùc tiÕp víi nhau qua IP. Ngoµi ra do c¸c m¹ng VoIP ®−îc x©y dùng theo nhiÒu kiÓu kh¸c nhau nªn c¸c hÖ thèng ®¸nh ®Þa chØ vµ tªn cÇn thiÕt cho viÖc m¹ng VoIP kh¸c tuú thuéc vµo cÊu tróc cña tõng hÖ thèng. mµ phÇn lín c¸c tr¹m riªng lÎ cã kh¶ n¨ng ho¹t ®éng nh− c¸c ®Çu cuèi VoIP thËm chÝ kh«ng cã tªn m¸y chñ DNS.323/H.

mçi ng−êi sö dông ®−îc x¸c ®Þnh b»ng sè ®iÖn tho¹i cña hä hoÆc sè më réng. hoÆc do xu thÕ tiÕn tíi ®Þa chØ ®éng (ch¼ng h¹n nh− xu h−íng ®−îc sö dông trong giao thøc Point .com. mçi tham sè m« t¶ mét thuéc tÝnh cña sè liÖu ®Çu vµo. Trong m« h×nh gateway-gatway. viÖc t×m gateway bªn bÞ gäi lµ mét vÊn ®Ò. mét sè ng−êi dïng chung mét ®Þa chØ IP.to . DÞch vô chØ dÉn Mét dÞch vô ®Æt tªn ch¼ng h¹n nh− DNS lµ mét thùc thÓ t−¬ng ®èi tÜnh kh«ng chøa ®ùng mét ®iÒu kho¶n nµo cho cËp nhËt ®éng nh÷ng thay ®æi gi÷a ®Þa chØ IP vµ tªn vïng. GLP sÏ ho¹t ®éng b»ng c¸ch trao ®æi th«ng tin nhËn d¹ng gateway còng gièng nh− c¸ch cña c¸c giao thøc ®Þnh tuyÕn trao ®æi th«ng tin víi c¸c server ®Þnh vÞ LS ®−îc x¸c ®Þnh nh− nh÷ng ®¹i diÖn cña mét nhãm gateway trong vïng qu¶n lý.323 ®Ò xuÊt kh¶ n¨ng thùc hiÖn gièng nh− email. C¸c thµnh viªn cña SIP vµ H. VÝ 219 .Ch−¬ng 7. b¾t buéc ng−êi sö dông ph¶i th«ng b¸o ®Þa chØ theo kiÓu ®iÖn tho¹i cho nhau tr−íc vÒ kho¶ng thêi gian sÏ liªn l¹c. do ®ã lµm cho cuéc gäi ®−îc ®¬n gi¶n nh− bÊm vµo hypertex link. §iÒu ®ã dÉn ®Õn viÖc sÏ ph¶i cã dÞch vô chØ dÉn thùc sù chø kh«ng chØ lµ dÞch vô ®Æt tªn ®¬n thuÇn do DNS cung cÊp.164 tõ nót PSTN chuyÓn ®Õn cã thÓ ph¸t tÝn hiÖu cho gatekeeper cña bªn bÞ gäi.com hoÆc sip:// user@domain. ph¶i cã 1 ®iÒu kho¶n quy ®Þnh cho viÖc ®Æt tªn cho bªn bÞ gäi hoÆc ng−êi sö dông cã kh¶ n¨ng t−¬ng thÝch víi DNS. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP cÇn thiÕt ®Ó liªn l¹c. GLP vµ MGCP sÏ cho phÐp gatekeeper x¸c ®Þnh cho ng−êi gäi gateway hoÆc ®Çu cuèi chÞu tr¸ch nhiÖm cho sè ®iÖn tho¹i ®ã vµ thiÕt lËp mét phiªn ®Ó hoµn thµnh cuéc gäi.Point (PPP) cña DHCP). mét s¸ng kiÕn cña nhãm thuéc IETF ®Þnh nghÜa mét ph−¬ng ph¸p mµ theo ®ã geteway gäi ®Õn khi nhËn ®−îc ®Þa chØ E. KÕt qu¶ lµ DNS rÊt cã Ých cho viÖc t×m kiÕm c¸c gateway cã hostname nh−ng kÐm hiÖu qu¶ ®èi víi c¸c kÕt cuèi VoIP. MÆc dï kh«ng ®−îc ®Þnh nghÜa ®Çy ®ñ. Ho¹t ®éng chÝnh x¸c cña GLP vµ MGCP vÉn ch−a ®−îc x¸c ®Þnh râ rµng nh−ng c¸c ®Ò xuÊt bao gåm th«ng tin b¨ng réng vµ tho¶ thuËn m· ho¸. Khu«n mÉu ®· ®−îc ®Þnh s½n nµy cho phÐp m· d÷ liÖu hiÖn hµnh ®−îc t¸i sö dông. còng nh− cho phÐp tÝnh c¶ c¸c URL ch¼ng h¹n nh− h323:// user@domain. t×m ®−îc b¶n ghi dùa trªn sè l−îng c¸c tham sè t×m kiÕm.com trong trang Web HTML. Do ®ã c¸c nhµ thiÕt kÕ m¹ng tho¹i IP kh«ng l−êng tr−íc vÒ vÞ trÝ cña c¸c ®iÓm cuèi. Trong m¹ng VoIP Internet. Nhãm lµm viÖc tho¹i IP cña IETF ®· ®Ò xuÊt Giao thøc ®Þnh vÞ gateway GLP ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò trªn. C¸c kÕt cuèi gÆp mét sè vÊn ®Ò khã kh¨n vÒ ®Þa chØ IP do chóng cã thÓ thay ®æi vïng (ch¼ng h¹n khi mét ng−êi ®i du lÞch kÕt nèi Internet qua mét STP kh¸c t¹i kh¸ch s¹n n¬i anh ta ®Õn). L−u ý r»ng kh¶ n¨ng nµy ®−îc ®Ò cËp theo "nh÷ng ®Æc tÝnh cña gatekeeper trong m« h×nh H. Trong c¶ hai tr−êng hîp. Trong tr−êng hîp ®ã. Mét dÞch vô chØ dÉn kh¸c víi dÞch vô ®Æt tªn ë chç nã cã thÓ truy cËp th«ng tin theo c¸ch gièng nh− d÷ liÖu liªn quan ®· lµm. ch¼ng h¹n nh− user@domain. Giao thøc ®iÒu khiÓn gateway media MGCP.323".

m· ho¸ gi¶i m· c¸c tÝn hiÖu audio. §èi víi c¸c gãi d÷ liÖu tiÕp theo. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ mét sè l−îng lín c¸c gãi ®Õn cïng mét lóc. Theo c¸ch t−¬ng tù.500.323 vµ SIP chØ râ viÖc sö dông giao thøc truyÒn t¶i theo thêi gian thùc RTP vµ giao thøc ®iÒu khiÓn theo thêi gian thùc RTCP ®−îc ®Þnh nghÜa theo IETF RFC 1889 vµ 1890. phèi hîp víi c¸c gatekeeper. ng−êi sö dông cã thÓ hái chØ dÉn vÒ c¸c ®Þa chØ gateway hay kÕt cuèi cña ng−êi sö dông. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ øng dông nµy sÏ "®Ó m¾t" ®Õn m¹ng ®Ó ®iÒu chØnh c¸c ho¹t ®éng cña nã hoÆc ¶nh h−ëng cña nã tíi m¹ng ®Ó ®¹t ®−îc c¸c dÞch vô kh¶ thi nhÊt. Token Ring. HiÖn nay. Mèc thêi gian. Sù biÕn ®æi cña ®é trÔ gi÷a ng−êi göi vµ ng−êi nhËn trong m¹ng sö dông c«ng nghÖ gãi (ch¼ng h¹n nh− Internet) lu«n ®−a ®Õn kÕt qu¶ lµ gãi ®Õn ®Ých trong tr¹ng th¸i tõng "khèi". ATM (cô thÓ lµ AAL5. gi¸ trÞ 220 . RTP vµ RTCP RTP ®−îc thiÕt kÕ ®Ó hç trî mét sè dÞch vô quan träng trong viÖc viÖc cung cÊp th«ng tin víi c¸c yªu cÇu thêi gian thùc. RTP cè g¾ng ®−a mét sè quy t¾c vµ kh¶ n¨ng dù ®o¸n tr−íc cho c¸c øng dông mµ sö dông Internet ®Ó truyÒn l−u l−îng nh¹y c¶m vÒ thêi gian. C¸c yªu cÇu m¹ng C¶ H. c¸c øng dông ®¶m nhËn viÖc truyÒn vµ nhËn d÷ liÖu d¹ng tho¹i ph¶i cã kh¶ n¨ng thu nhËn th«ng tin tõ dÞch vô m¹ng. dÞch vô kh«ng tin cËy) .Ch−¬ng 7. c¶ H. vµ thËm chÝ IETF cho ®ã lµ mét kh¶ n¨ng. ch¼ng h¹n nh− Ethernet. RTP gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy b»ng c¸ch sö dông tr−êng 32 bit ®Ó x¸c ®Þnh thêi ®iÓm mµ tr−êng d÷ liÖu b¾t ®Çu ®−îc lÊy mÉu.323 nãi râ giao thøc IPX cña Novell lµ mét líp m¹ng cã gi¸ trÞ nh− IP vÒ mÆt tho¹i. Tuy nhiªn.®−îc thiÕt kÕ theo ph−¬ng thøc client-server ®Ó truy nhËp c¸c th«ng tin cã trong c¬ së d÷ liÖu X.323 vµ SIP cung cÊp ng«n ng÷ phæ cËp (nh−ng kh«ng t−¬ng thÝch) b»ng c¸ch ®ã c¸c ®iÓm cuèi cã thÓ b¸o hiÖu ®−îc cho nhau. sau ®ã kh«ng cã gãi nµo råi l¹i l¹i ®Õn giai ®o¹n c¸c gãi ®Õn hµng lo¹t vµ cø thÕ tiÕp tôc. 1. §Ó phôc vô cho môc ®Ých nµy.com lµ g×" TÊt nhiªn do gi¸ trÞ liªn tôc thay ®æi. ngÉu nhiªn x¸c ®Þnh gãi d÷ liÖu ®Çu tiªn. th− môc sÏ tr¶ lêi tuú thuéc vµo gi¸ trÞ cã trong b¶n ghi nªn sÏ cho c¸c ®Þa chØ kh¸c nhau trong c¸c thêi ®iÓm kh¸c nhau. Qu¸ tr×nh ®ã t¹o ra Jitter. VÝ dô H. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP dô ng−êi sö dông dÞch vô th− môc cã thÓ hái chØ dÉn " ®Þa chØ IP kÕt cuèi cña user@domain. ®Æc biÖt lµ l−u l−îng tho¹i vµ video. ®èi thñ hµng ®Çu vÒ viÖc sö dông dÞch vô chØ dÉn VoIp Internet lµ Giao thøc truy nhËp chØ dÉn ®¬n gi¶n LDAP . nã kh«ng gièng nh− m«i tr−êng tèi −u cho viÖc quy ®Þnh m¹ng trong ®ã d÷ liÖu ®Ô cã mét ®é trÔ nhÊt ®Þnh. FDDI vµ c¸c m¹ng t−¬ng tù. trong khi b¶n th©n m¹ng (®ång nghÜa víi kÕt nèi d÷ liÖu vµ líp m¹ng) bÞ coi lµ kh«ng ch¾c ch¾n vµ "cè g¾ng tèi ®a". C¸c giao thøc líp m¹ng sÏ ®−îc vËn chuyÓn qua m¹ng d−íi d¹ng khung hoÆc d¹ng tÕ bµo.

Gi¸m s¸t ph©n phèi. X¸c ®Þnh t¶i. Do ®ã RTP trë thµnh c¬ së giao thøc ®Ó hç trë bÊt kÓ chøc n¨ng øng dông nµo. PhÇn thø hai lµ c¸c tham sè dÞch vô. ®é an toµn. Do ®ã RTP x¸c ®Þnh c¸c th«ng tin nã truyÒn dÉn b»ng viÖc quy ®Þnh t¶i x¸c ®Þnh cho tõng gãi. RTP còng bá ngá kh¶ n¨ng c¸c th«ng tin mµo ®Çu RTP cã thÓ bÞ ¶nh h−ëng cña c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng. lµ phÇn dïng bit thø 3 chØ thÞ møc ®é −u tiªn mµ bé ®Þnh tuyÕn göi c¸c gãi tin tõ ®Þnh tuyÕn (møc thÊp) ®Õn ®iÒu khiÓn m¹ng (møc cao). do ®ã lµm qu¸ tr×nh truyÒn d÷ liÖu liªn tôc h¬n. c¸c øng dông nhËn ®−îc th«ng b¸o vÒ vÞ trÝ gi¸n ®o¹n trong luång audio. §iÒu ®ã kh«ng ®¶m b¶o truyÒn sè liÖu ®Õn ®−îc ®óng h¹n. 4 bit chØ thÞ yªu cÇu cña ng−êi göi lµ gãi ®−îc ®Þnh tuyÕn víi c¸c vÊn ®Ò vÒ trÔ. 3. §iÒu quan träng kh«ng chØ lµ d÷ liÖu audio ®−îc truyÒn qua RTP chÝnh x¸c vÒ ®Æc tÝnh thêi gian mµ cßn ®−îc gi¶i m· tuú theo c¸c quy ®Þnh t−¬ng øng. ChÊt l−îng dÞch vô Toµn bé c¸c vÊn ®Ò vÒ QoS. C¸c vÊn ®Ò vÒ QoS trong m¹ng IP lµ ®¸nh ®Þa chØ trong phiªn b¶n IP version 4 theo lo¹i octet dÞch vô ToS. chØ ®−a ra c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn QoS cña phiªn b¶n IP hiÖn hµnh. sè l−îng. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP timestaming t¨ng lªn theo mét ®−êng th¼ng tuú theo kho¶ng thêi gian kÓ tõ gãi cuèi cïng. V× c¸c kÕt nèi nµy cã thÓ cã nh÷ng ®Æc tÝnh trÔ kh¸c nhau. RTP cã thÓ cung cÊp 1 ph¶n håi tíi ng−êi göi th«ng qua giao thøc RTCP. 4. më réng l−îng truyÒn t¶i qua nhiÒu kÕt nèi kh¸c nhau. cung cÊp c¸c d÷ liÖu nhËn ®−îc cho øng dông thu nhËn víi c¸c ®Æc tÝnh trÔ interpacket khi rêi khái m¸y ph¸t. Trong khi RTP kh«ng ®ßi hái kh¶ n¨ng t¸i truyÒn dÉn c¸c gãi bÞ mÊt. m¹ng. PhÇn thø nhÊt lµ phÇn −u tiªn. 2. rÊt cã thÓ c¸c gãi sÏ ®Õn ng−êi nhËn theo mét trËt tù kh¸c h¼n so víi trËt tù khi ®−îc truyÒn ®i. §iÒu nµy cho phÐp ng−êi nhËn quy ®Þnh c¸c gãi trong 1 chuçi ®· ®Þnh vµ ph¸t hiÖn mét hoÆc mét sè l−îng c¸c gãi thÊt tho¸t. tæng sè gãi vµ octets ®· ®−îc truyÒn ®i vµ c¸c sè liÖu kh¸c.Ch−¬ng 7. 221 . RTCP x¸c ®Þnh c¸c gãi tin vÒ ng−êi göi SR vµ ng−êi nhËn RR bao gåm c¸c th«ng tin ch¼ng h¹n nh− jitter ®Õn. Ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn cña ITU ®ã lµ kÕt hîp RTP víi c¸c líp øng dông mµ nã hç trî vµ kh«ng ®øng ®¬n lÎ nh− mét líp giao thøc riªng rÏ. Trong ch−¬ng nµy. Sù tån t¹i cña c¸c buffer víi c¸c th«ng tin mèc thêi gian do RTP cung cÊp sÏ cho phÐp ng−êi nhËn t¨ng thªm trÔ tíi c¸c gãi. C¸c lo¹i t¶i (®Æc biÖt lµ c¸c luËt m· ho¸ cã thÓ ®−îc sö dông cho audio vµ video) ®−îc ®Þnh nghÜa trong RFC 1890. Chuçi RTP quy ®Þnh mét sè ngÉu nhiªn cho gãi ®Çu tiªn cña mét luång vµ do ®ã gia t¨ng sè l−îng cña mçi mét gãi tiÕp theo ®−îc göi ®i. sè l−îng gãi bÞ mÊt. Octet thø hai cña mµo ®Çu gãi sÏ ®−îc ph©n chia vµo 2 phÇn. vµ IP sÏ ®−îc tr×nh bµy cô thÓ trong ch−¬ng 12. §¸nh sè thø tù (Sequence numbering). HÇu hÕt m¹ng gãi cho phÐp c¸c gãi thuéc cïng 1 luång d÷ liÖu ®i qua m¹ng theo c¸c ®−êng dÉn kh¸c nhau.

do ®ã sÏ cÇn ®Õn c¸ch göi "líp trªn cïng ". C¸c giao thøc hç trî kh¶ n¨ng nµy ®ang ®−îc ph¸t triÓn. kh¶ n¨ng cung cÊp chØ thÞ "trÔ thÊp" bao hµm c¶ sù nhËn biÕt ®−êng "trÔ thÊp" thªm vµo ®−êng "b×nh th−êng". thùc tÕ IETF ®· t¸ch c¸c yªu cÇu ®Þnh tuyÕn c¸c tham sè dÞch vô ra tõ chØ tiªu kü thuËt. DS-1 víi tèc ®é 1. kªnh thuª bao sè.Ch−¬ng 7. trõ khi AS bªn c¹nh ngÉu nhiªn thùc hiÖn gièng nh− vËy.6kb/s hoÆc thÊp h¬n. ®¸ng chó ý cã 2 c¸ch tiÕp cËn vÊn ®Ò nµy lµ: m« h×nh tÝch hîp dÞch vô vµ m« h×nh ph©n t¸ch c¸c dÞch vô. Mét sè chuyªn gia cho r»ng cuéc tranh luËn nµy gièng nh− cuéc tranh luËn gi÷a "m¹ng ngí ngÈn vµ m¹ng th«ng minh". Trªn Internet. V× thÕ mµ nã cã thÓ ph©n biÖt c¸c ®Æc tÝnh kh¸c nhau cña dÞch vô trong mét AS ®¬n. hä d¸m ch¾c r»ng nhu cÇu sÏ v−ît xa so víi kh¶ n¨ng. Intserv ®−îc m« t¶ nh− mét cÊu tróc gåm 2 bé phËn chÝnh: 222 . vµ sÏ tiÕp tóc ph¸t triÓn. Gãi giao thøc rêi AS ho¹t ®éng trong ph¹m vi mµ giao thøc ®Þnh tuyÕn d−íi sù ®iÒu khiÓn cña ISP ®¬n. H¬n n÷a. Gi¶i ph¸p cho toµn bé m¹ng chØ lµ më réng b¨ng th«ng lµ coi nh− vÊn ®Ò ®−îc gi¶i quyÕt. IP vµ tr−êng ToS ®−îc lÇn l−ît ph¸t triÓn khi mµ tèc ®é WAN phæ biÕn lµ 9. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP HÇu nh− c¸c bé ®Þnh tuyÕn hiÖn hµnh ®Òu −u tiªn c¸c tr−êng con. OSPE vµ IGRP kh«ng cã kh¶ n¨ng lùa chän hiÖu qu¶ c¸c ®Æc tÝnh ®−êng dÉn. viÖc duy tr× kh¶ n¨ng nµy qua c¸c ranh giíi AS ®ßi hái kÕt hîp trong m«i tr−êng hçn ®én nh− Internet. Intserv vµ RSVP M« h×nh c¸c dÞch vô tÝch hîp sÏ cung cÊp ph−¬ng ph¸p ®Ó øng dông c¸c møc dÞch vô cho luång d÷ liÖu cña "dÞch vô ph©n phèi" .5Mb/s ®−îc xem lµ chËm. OSPF (Open Shortest Path First) cña IETF vµ IGRP (Interior Gateway Routing Protocol) cña Cisco c¶ hai hç trî kh¶ n¨ng ph©n biÖt c¸c ®−êng dÉn m¹ng trªn c¬ së th«ng tin ®Æc tÝnh kªnh vµ ®−êng dÉn. Trong m«i tr−êng nh− vËy. ghÐp kªnh ph©n chia b−íc sãng vµ mét sè c«ng nghÖ kh¸c. §ã lµ v× c¸c ISP lín h¬n ®−îc s¾p xÕp vµo trong c¸c "®¸m m©y" gäi lµ HÖ thèng ®éc lËp ASs. Do vÉn cßn cã sù kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng vÒ c¸c vÇn ®Ò cÇn thiÕt nªn IP hç trî møc −u tiªn kh«ng ®ång nhÊt vµ kh«ng cã giao thøc ®Þnh tuyÕn tham sè dÞch vô. Cuèi cïng. trong khi ®ã hiÖn nay. Kh«ng mét giao thøc nµo sö dông mét c¸ch réng r·i theo c¸ch tËn dông kh¶ n¨ng nµy. nã viÕt t¾t b»ng inteserv vµ diffserv. Víi tèc ®é m¹ng ngµy cµng t¨ng dÇn nhê c«ng nghÖ sîi quang. mét sè kü s− nghÜ r»ng sù ph©n biÖt c¸c líp l−u l−îng kh¸c nhau ®ã lµm t¨ng thªm sù phøc t¹p kh«ng cÇn thiÕt ®Ó chuyÓn t¶i d÷ liÖu trong khi cÇn sù ®¬n gi¶n ®Ó chuyÓn t¶i d÷ liÖu cµng nhanh cµng tèt. §èi víi m¹ng IP. trªn Internet kh«ng bao giê cung cÊp c¸c bÝt tham sè dÞch vô ®−îc bëi v× kh«ng cã sù lùa chän l−u l−îng kh¸c. PhÝa nh÷ng ng−êi b¶o vÖ ý kiÕn cho r»ng cÇn thiÕt cã chÊt l−îng dÞch vô m¹ng IP chØ ra Internet sÏ ph¸t triÓn víi tèc ®é nhanh chãng kh«ng ngê trong vßng 5 n¨m tíi. Cuèi cïng.

cïng cæng líp truyÒn t¶i vµ nh÷ng ®Æc tÝnh kh¸c. trËt tù −u tiªn. VÝ dô.. øng dông göi ®i cho biÕt qu¸ tr×nh RSVP cña nã vÒ l−u l−îng t¹o ra cïng víi nh÷ng ®Æc tÝnh cña dßng l−u l−îng. Khi viÖc ®iÒu khiÓn QoS ®· ®−îc ®¶m b¶o. Do ®ã. 2. ®ã lµ nh÷ng vÊn ®Ò kh«ng dù ®o¸n tr−íc ®−îc. VÝ dô. Khi l−u l−îng ®· ®−îc ®iÒu khiÓn. C¸c b−íc c¬ b¶n cña intserv bao gåm: 1.. t¹o ra mét b¶n m« t¶ vÒ ®−êng dÉn. ®iÒu ®ã ®−îc chØ ra trong RFC 2211 vµ 2212.. Mét b¶n tin vÒ c¬ cÊu RSVP chøa ®ùng hai nh©n tè ®−îc chuyÓn ®i theo ®−êng dÉn tíi ng−êi nhËn ®· ®Þnh vµ ®−îc söa ®æi vÒ th«ng tin vµ kh¶ n¨ng cña mçi nót khi nã ®−îc tiÕp ©m tõng chÆng mét. §ång thêi nÕu 2 host còng truyÒn tÖp cã l−u l−îng thêi gian kh«ng thùc. M« h×nh intserv nµy phô thuéc vµo t¸c ®éng cña hai chøc n¨ng trªn vµ nh÷ng øng dông cña chóng ®èi víi luång l−u l−îng. mét phÇn nh÷ng yªu cÇu cña 223 . DÞch vô ®−îc ®iÒu khiÓn sö dông chøc n¨ng ®iÒu khiÓn ®Çu vµo ®Ó x¸c ®Þnh vµ −u tiªn nh÷ng gãi phï hîp víi ®Æc ®iÓm nhÊt ®Þnh. øng dông cung cÊp cho RSVP mét b¶n m« t¶ vÒ nh÷ng yªu cÇu mµ mét dßng l−u l−îng ph¶i cã.. lµm cho l−u l−îng ®ã cã nh÷ng ®iÒu kiÖn t−¬ng tù víi nh÷ng ®iÒu kiÖn trªn m¹ng kh«ng qu¸ t¶i. C¸c luång l−u l−îng cÇn thiÕt cho ho¹t ®éng cña RSVT vµ intserv nãi chung v× khung intserv sö dông nh÷ng ®Æc ®iÓm cña luång l−u l−îng nh− mét ph−¬ng tiÖn x¸c ®Þnh l−u l−îng cho ®Þnh tuyÕn (chøc n¨ng ®iÒu khiÓn thiÕt lËp) tuú theo nh÷ng tham sè kiÓm so¸t QoS cô thÓ (chøc n¨ng ®iÒu khiÓn QoS). Chøc n¨ng nµy ®«i khi ®−îc hiÓu nh− lµ chøc n¨ng ®iÒu khiÓn cña intserv . vµ tÊt c¶ c¸c gãi víi nh÷ng ®Æc tÝnh cña mét cuéc gäi ®Æc biÖt nh− thÕ cã thÓ ®−îc xem nh− lµ mét luång ®¬n. c¸c gãi ®ã sÏ kh«ng cïng mét luång (Ýt nhÊt lµ kh¸c nhau vÒ sè cæng ). Tiªu chuÈn cho tho¹i IP Bé ®Þnh tuyÕn (Router) vµ m¸y tÝnh (host) nã cã thÓ hiÓu vµ cã thÓ ph©n biÖt ®−îc nh÷ng møc ®é dÞch vô kh¸c nhau. mét host trªn Internet cã thÓ thiÕt lËp mét kÕt nèi víi mét host kh¸c víi môc ®Ých truyÒn cuéc gäi VoIP.Ch−¬ng 7. mét chuçi c¸c gãi cã liªn quan víi nhau theo mét sè c¸ch vµ do ®ã cã thÓ ®−îc xem nh− lµ mét ®¬n vÞ. c¸c phÇn tö m¹ng chÊp nhËn cung cÊp mét dÞch vô víi ®é trÔ cã kh¶ n¨ng dù ®o¸n ®−îc vÒ mÆt to¸n häc Mét ph−¬ng ph¸p theo ®ã nh÷ng ng−êi sö dông vµ nh÷ng ng−êi øng dông cã thÓ th«ng b¸o ®−îc nh÷ng nót yªu cÇu. dÞch vô m¹ng d−êng nh− lµ "tèt nhÊt" nÕu nãi vÒ ®é trÔ vµ ®é tin cËy.). Nh÷ng thiÕt bÞ nµy ph¶i cã kh¶ n¨ng xö lý c¸c gãi cã ®Æc ®iÓm nhÊt ®Þnh (®Þnh tuyÕn ®Æc biÖt. §iÒu nµy cã ®−îc lµ do c¸c gãi nµy cã cïng chung mét n¬i ®Õn vµ nh÷ng ®Þa chØ IP nguån. §©y lµ chøc n¨ng ®−îc quy ®Þnh cho RSVP ë RFC 2205 vµ cã thÓ ®−îc gäi chung lµ chøc n¨ng ®iÒu khiÓn thiÕt lËp cña intserv.. Nh÷ng vÝ dô vÒ chøc n¨ng ®iÒu khiÓn QoS bao gåm t¶i ®−îc ®iÒu khiÓn vµ ®é tin cËy. c¸c nót m¹ng cã thÓ ®−îc ph©n biÖt l−u l−îng truyÒn file víi l−u l−îng VoIP.

Qu¸ tr×nh RSVP 4. RSVP chuyÓn chuçi yªu cÇu ®ã däc theo ®−êng dÉn ®Õn ng−êi göi. nã sÏ trao tr¶ l¹i yªu cÇu cho RSVP. Trong khi cã thÓ kh«ng cã khã kh¨n g× cho 1 server truyÒn t¶i hµng tr¨m hoÆc hµng ngµn nh÷ng yªu cÇu cña RSVP mµ nã ph¶i ®¶m nhiÖm thay mÆt kh¸ch hµng ®ång thêi víi viÖc kÕt nèi tíi nã. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP dßng l−u l−îng cã thÓ trë thµnh ®¬n vÞ cã thÓ truyÒn dÉn tèi ®a (MTU) cã kÝch cì 1KB vµ mçi bé ®Þnh tuyÕn däc theo ®−êng dÉn sÏ cho thÊy kh¶ n¨ng cña nã (tÝnh s½n sµng cña nã ®Ó cung cÊp MTU ®ã cho dßng l−u l−îng). RSVP sÏ m« t¶ ®−êng dÉn cho øng dông. 6. øng dông nµy cã thÓ sö dông ®−êng dÉn ®ã vµo viÖc lùa chän nh÷ng thuéc tÝnh hîp lý ®Ó yªu cÇu. Tuy nhiªn m« h×nh intserv cã nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh. nã rÊt xøng ®¸ng víi cè g¾ng ®Ó duy tr× mét tËp hîp nh÷ng thuéc tÝnh cña m¹ng cho mét l−u l−îng cô thÓ . nh÷ng bé ®Þnh tuyÕn ë trung t©m cña m¹ng cã thÓ sÏ cã nh÷ng th«ng tin vÒ t×nh tr¹ng cña luång l−u l−îng ®i qua cã liªn quan ®Õn kh«ng ph¶i lµ mét server vµ nh÷ng kh¸ch hµng cña nã mµ lµ nhiÒu server vµ tÊt c¶ c¸c kh¸ch 224 .Ýt nhÊt lµ tõ quan ®iÓm cña øng dông c¸ nh©n. 5 øng dông RSVP 4c §Þnh tuyÕn RSVP 2b 4b øng dông 6 §Þnh tuyÕn RSVP 2c RSVP 4a 2a 3 H×nh 7-8. 5. ®ßi hái nh÷ng thuéc tÝnh ®ã tõ c¸c bé ®Þnh tuyÕn. Khi øng dông ®· cho ta ®−îc yªu cÇu cña nã. SÏ kh«ng khã g× trong viÖc t−ëng t−îng ra mäi thiÕt bÞ trªn Internet cã thÓ yªu cÇu m¹ng mét møc ®é dÞch vô cÇn thiÕt cho nh÷ng g× mµ thiÕt bÞ vËn hµnh ë mét thêi ®iÓm cô thÓ hoÆc kh«ng cã mét yªu cÇu g× c¶ khi chØ yªu cÇu dÞch vô "besteffort". C¸c bé ®Þnh tuyÕn thùc hiÖn "sù duy tr×" b»ng c¸ch lµm cho c¸c ®Æc tÝnh cña dßng l−u l−îng ®· ®−îc ®Ò cËp ë trong b¶n tin setup cña ng−êi göi phï hîp víi nh÷ng thuéc tÝnh chØ ra trong yªu cÇu cña ng−êi nhËn. 3. nã sÏ th«ng b¸o cho øng dông göi vÒ sù tån t¹i cña ®−êng dÉn cïng víi nh÷ng ®Æc tÝnh ®Æc biÖt thuËn tiÖn cho viÖc sö dông. Khi RSVP cña ng−êi göi nhËn ®−îc b¶n tin. ®iÒu nµy cã liªn quan ®Õn quy m« ngµy cµng më réng nhanh chãng cña Internet h¬n lµ cã liªn quan ®Õn thiÕt kÕ giao thøc. Khi b¶n tin setup ®Õn ®−îc ng−êi nhËn.Ch−¬ng 7. Trong khi qu¸ tr×nh intserv lµ t−¬ng ®èi phøc t¹p.

Ver Ln ToS §é dµi gãi Sè nhËn diÖn Flgs Offset TTL Giao thøc Header Checksum §Þa chØ nguån §Þa chØ gèc Tr−êng m· ®iÓm DS Kh«ng sö dông å Mµo ®Çu gãi IPv4 truyÒn thèng Diffserv . Mét h¹n chÕ kh¸c ®èi víi viÖc triÓn khai RSVP ë diÖn réng ®ã lµ sù phèi hîp cña nh÷ng nhµ cung cÊp néi bé ®Ó nh÷ng dßng RSVP ®−îc ®¨ng ký. Khi m¹ng Internet t¨ng vÒ quy m« vµ tèc ®é. Do ®ã RSVP cã nh−îc ®iÓm cña tÊt c¶ nh÷ng giao thøc trong nh÷ng nót khi mµ b¶n th©n l−u l−îng kh«ng tån t¹i ®−îc. nh÷ng møc ®é dÞch vô cã kh¶ n¨ng thÝch hîp cho nh÷ng dßng nãi trªn. t×m kiÕm vµ ho¹t ®éng däc theo ®−êng dÉn nh÷ng nhµ cung cÊp. Khi yªu cÇu cña nhµ cung cÊp hç trî chøc n¨ng ®iÒu khiÓn QoS gièng nhau. ®ßi hái nót ph¶i cung cÊp n¨ng l−îng vµo bé nhí ®Ó dù ®o¸n ®−îc l−u l−îng vµ ®Ó duy tr× th«ng tin vÒ tÝn hiÖu ®ã. Mét sè bé ®Þnh tuyÕn t¹i vÞ trÝ cã nguån l−u l−îng cao ®«i khi cÇn thiÕt ph¶i duy tr× tr¹ng th¸i hµng triÖu cuéc héi tho¹i cïng mét lóc. mµ kh«ng cÇn ph¶i chÞu thªm chi phÝ gia t¨ng cña viÖc xö lý th«ng tin vÒ tr¹ng th¸i. ®ã lµ tr−êng ToS. vµ c«ng suÊt ®ñ cho sè luång nãi trªn sÏ h¹n chÕ kh¶ n¨ng hîp t¸c cña nh÷ng nhµ cung cÊp dÞch vô Internet. Tuy nhiªn. sè l−îng tr¹ng th¸i l−u l−îng ®ßi hái viÖc duy tr× sÏ t¨ng lªn. nhãm lµm viÖc vÒ dÞch vô tÝch hîp cña IETF ®· lµm c¸c thµnh viªn nhãm lµm viÖc Diffserv "chao ®¶o" víi môc ®Ých lµ s¸ng t¹o ra mét ph−¬ng ph¸p cã quy m« vÒ " c¸c dÞch vô ph©n biÖt ". Nh÷ng bé ®Þnh tuyÕn ®−êng trôc ho¹t ®éng ®Ó ®Þnh tuyÕn c¸c gãi vµ duy tr× th«ng tin sö dông giao thøc ®Þnh tuyÕn. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP hµng cña chóng.Modified ToS Field 225 . chõng nµo chóng cßn trùc thuéc mét c¬ quan qu¶n lý ®¬n nhÊt. Vµo th¸ng 12 n¨m 1997. Ng−îc l¹i víi gi¶i ph¸p intserv vµ RSVP.Ch−¬ng 7. Do nh÷ng h¹n chÕ ®ã intserv vµ RSVP ®−îc nhiÒu ng−êi xem lµ chØ cã Ých ë biªn ®−êng dÉn. ng−êi ta chó ý nhiÒu ®Õn octet thø 2 Ýt dïng ®Õn trong mµo ®Çu IP. cho nh÷ng bé phËn riªng rÏ cña cuéc gäi VoIP ®i qua m¹ng cña nhµ cung cÊp ®ã vµ cho nh÷ng m¹ng cña nhµ cung cÊp riªng rÏ giµnh cho VoIP vµ nh÷ng dÞch vô thêi gian thùc kh¸c. Diffserv vµ ToS Khi xem xÐt gi¶i ph¸p cho QoS cña Internet gièng nh− intserv vµ RSVP t¹i ISP vµ vïng ®Þnh tuyÕn. ViÖc nµy sÏ chØ t¨ng ®é trÔ trong ®Þnh tuyÕn. ph−¬ng ph¸p diffserv cho phÐp c¸c bé ®Þnh tuyÕn x¸c ®Þnh ®−îc tr¹ng th¸i truyÒn t¶i cña mäi gãi dùa trªn c¸c thµnh phÇn cña mét tr−êng ®¬n. intserv râ rµng kh«ng ph¶i lµ c©u tr¶ lêi cho sù hç trî VoIP ë diÖn réng hoÆc nh÷ng dÞch vô thêi gian thùc kh¸c trªn Internet nãi chung.

Ch−¬ng 7. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP

H×nh 7-9. Diffserv vµ tr−êng ToS

Tr−êng ToS IP bao gåm 2 tr−êng con: 3 bit −u tiªn ®Ó cung cÊp 8 møc −u tiªn vµ 3 hoÆc 4 bit thuéc tÝnh. Sè l−îng chÝnh x¸c cña bit ë trong tr−êng con tuú thuéc vµo thêi gian thùc hiÖn. C¸c octet Diffserv nµy bao gåm 1 tr−êng 6 - bit, 2 bit kh¸c kh«ng sö dông. 6 bit ®−îc dïng ®Ó lùa chän ra ®iÓm m· dÞch vô ph©n biÖt (DSCP hoÆc ®¬n gi¶n lµ CP). ViÖc sö dông tr−êng ®ã hoµn toµn kh«ng t−¬ng thÝch víi viÖc sö dông tr−êng "truyÒn thèng" ®· ®−îc chØ ra trong RFC 791. HÇu hÕt mäi ng−êi kh«ng nh×n thÊy nã nh− mét vÊn ®Ò dÉn ®Õn sö dông kh«ng ®ång bé hiÖn nay . M« h×nh diffserv ®−îc chØ ra trong H×nh 7-9. M« h×nh diffserv x¸c ®Þnh vïng DS cã chøa mét sè l−îng lín c¸c bé ®Þnh tuyÕn kÕt nèi lÉn nhau, nh÷ng bé ®Þnh tuyÕn nµy hiÓu ®−îc nh÷ng kh¸i niÖm t−¬ng tù cho nh÷ng ho¹t ®éng tõng b−íc (PHBs). M« h×nh nµy gi¶ thiÕt vïng lµ mét m¹ng cña nhµ cung cÊp 1 dÞch vô ®¬n nhÊt hoÆc 1 sè m¹ng kh¸c d−íi sù kiÓm so¸t cña 1 c¬ quan qu¶n lý duy nhÊt , th«ng qua c¬ quan nµy cã thÓ x¸c ®Þnh ®−îc PHB. ViÖc cho phÐp truy cËp vµo vµ ra khái DS lµ c¸c bé ®Þnh tuyÕn ®−îc biÕt ®Õn nh− nh÷ng nót ranh giíi DS, nh÷ng nót nµy "ph©n lo¹i" l−u l−îng vµo vïng dùa trªn mét ®Æc tÝnh l−u l−îng cña c¸c nhµ qu¶n lý m¹ng. ViÖc l−u l−îng thÝch hîp víi 1 ®Æc tÝnh cô thÓ cã thÓ cã 1 gi¸ trÞ CP nhÊt ®Þnh. Gi¸ trÞ nµy chØ ra r»ng 1 PHB nhÊt ®Þnh sÏ ®−îc kÕ tiÕp theo bëi nh÷ng bé ®Þnh tuyÕn ë trong vïng ®ã. Gi¸ trÞ nµy cã thÓ cã hoÆc kh«ng cã ý nghÜa t−¬ng tù (hoÆc bÊt kú) víi nh÷ng bé ®Þnh tuyÕn ë ngoµi vïng DS ®ã. CÊu tróc dÞch vô ph©n biÖt tuú thuéc vµo sù hiÓu biÕt nãi chung vÒ nh÷ng quy t¾c PHB vµ vÒ viÖc chóng cã liªn quan nh− thÕ nµo ®Õn mét QoS cô thÓ sÏ cã ®−îc tõ m¹ng. §Ó ®¹t ®−îc môc tiªu nµy, diffserv cho r»ng l−u l−îng qua danh giíi vïng DS sÏ ph¶i ®−îc tÝnh ®Õn trong nh÷ng tho¶ thuËn. VÝ dô nh÷ng tho¶ thuËn vÒ møc ®é dÞch vô (SLAS) vµ nh÷ng tho¶ thuËn vÒ ®iÒu kiÖn l−u l−îng (TCA). Trong khi mét sè PHB sÏ ®−îc tiªu chuÈn ho¸ bëi IANA vµ ®é an toµn (ch¼ng h¹n nh− PHB "mÆc ®Þnh" t−¬ng tù l−u l−îng Internet "th−êng lÖ"), nh÷ng nhµ cung cÊp sÏ ®−îc tù do, tho¶i m¸i trong viÖc x¸c ®Þnh nh÷ng ®iÓm m· cña hä vµ PHB ®Ó ®−a ra nh÷ng møc ®é dÞch vô cña hä.

QoS trong IPv6
Trong phiªn b¶n tiÕp theo cña giao thøc Internet - IPv6, vÊn ®Ò ®¸nh ®Þa chØ hoµn toµn râ rµng vµ døt kho¸t. §Çu tiªn, mµo ®Çu IPv6 x¸c ®Þnh tr−êng 4 bit −u tiªn cã thÓ chØ thÞ ®−îc 16 møc −u tiªn kh¸c nhau gièng nh− c¸ch cña IP ToS. Mét nöa gi¸ trÞ nµy lµ giµnh cho viÖc sö dông l−u l−îng thêi gian kh«ng thùc, ch¼ng h¹n nh− truyÒn file vµ nh÷ng l−u l−îng kh«ng x¸c ®Þnh ®Æc tÝnh. Mét nöa gi¸ trÞ cßn l¹i x¸c ®Þnh 8 møc ®é −u tiªn giµnh cho thêi gian thùc (§iÒu nµy cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó ph©n biÖt gi÷a c¸c ®−êng dÉn audio vµ video cïng lóc). Chõng nµo c¸c ®Þnh tuyÕn IPv6 thùc hiÖn c¸c chØ dÉn sö dông tr−êng nµy lµ kh«ng ch¾c ch¾n, tr−êng nµy xÐt vÒ b¶n chÊt lµ gièng tr−êng ToS cña IPv4 ®Õn møc mµ kh¶ n¨ng thµnh c«ng cña nã còng nh− c¬ chÕ −u tiªn cña m¹ng tuú thuéc hoµn toµn vµo ®é s½n cã cña c¸c nhµ cung cÊp øng dông. Khi mµ IPv4 kh«ng thùc hiÖn ®Æc tÝnh ToS, mét sè
226

Ch−¬ng 7. Tiªu chuÈn cho tho¹i IP

ng−êi tù hái liÖu ®Æc tÝnh −u tiªn cña IPv6 cã tr¶i qua sè phËn t−¬ng tù hay kh«ng. Mét lý do cho sù l¹c quan ®ã lµ sù chó träng míi ®Õn QoS mµ ngµnh c«ng nghÖ viÔn th«ng hiÖn ®ang giµnh cho IP, ®iÒu nµy ch¾c ch¾n sÏ tËp trung c¸c nç lùc ®Ó cung cÊp dÞch vô −u tiªn. Nh·n −u tiªn kh«ng ph¶i lµ c¸ch duy nhÊt mµ IPv6 gi¶i quyÕt vÊn ®Ò QoS trong m¹ng IP t−¬ng lai. Mµo ®Çu IPv6 c¬ b¶n còng bao gåm nh·n 24 bit ®−îc øng dông ®Ó ®¸nh dÊu mét chuçi c¸c gãi sao cho ®Þnh tuyÕn cã thÓ ph©n lo¹i ®−îc chóng mµ kh«ng cÇn xem xÐt ®Õn ®Þa chØ, cæng øng dông vµ c¸c th«ng tin kh¸c. ViÖc cã th«ng tin ID trong phÇn mµo ®Çu IP sÏ cho phÐp c¸c ®Þnh tuyÕn gi¶m bít c«ng viÖc vµ do ®ã gi¶m thêi gian cÇn thiÕt ®Ó chØ ®Þnh mét QoS cô thÓ tíi tõng gãi. TÊt nhiªn ¶nh h−ëng cña c¸c ®Æc tÝnh míi cña IPv6 chØ cã thÓ c¶m nhËn ®−îc khi c¸c thµnh phÇn quan träng trong m¹ng triÓn khai IPv6 vµ ngµy ®ã d−êng nh− cø lïi xa dÇn. C¸c ph−¬ng ph¸p "n©ng cÊp míi" cho IPv4 ®Ó cung cÊp dÞch vô thÕ hÖ sau thËm chØ lµ më réng ph¹m vi ®Þa chØ d−êng nh− kÐo dµi "tuæi thä" cña IPv4. ViÖc chuyÓn ®æi sang IPv6 sÏ liªn quan ®Õn c¸c m¹ng c¬ b¶n tr−íc tiªn, råi ®Õn c¸c m¹ng c¸ nh©n vµ m¹ng cña c¸c c«ng ty. Nh©n tè chÝnh trong mäi chuÈn mùc nµy, tõ H.323 ®Õn SIPvµ QoS, lµ gateway tho¹i IP vµ VoIP. Trong hÇu hÕt mäi tr−êng hîp, gateway tho¹i IP vµ VoIP n»m ë ranh giíi cña IP vµ PSTN. §· ®Õn lóc ph¶i cã mét c¸ch nh×n s©u s¾c h¬n vÒ h×nh thøc vµ chøc n¨ng cña c¸c thiÕt bÞ gateway nµy.

227

Ch−¬ng 8 Gateway tho¹i IP

Ch−¬ng 8. Gateway tho¹i IP

NhiÒu ý kiÕn cho r»ng khi ®Ò cËp tíi c¸c lÜnh vùc c«ng nghÖ, v¨n ho¸, cÊu tróc, môc ®Ých, hay trÝ tuÖ, m¹ng ®iÖn tho¹i chuyÓn m¹ch c«ng céng vµ m¹ng Internet vÒ c¬ b¶n lµ kh«ng cã ®iÓm chung ngo¹i trõ ë nh÷ng møc ®é rÊt c¨n b¶n. ThËm chÝ hÇu hÕt c¸c b¶n thuyÕt tr×nh ®i s©u vÒ tho¹i qua IP còng sÏ ph¶i thõa nhËn r»ng cã sù kh¸c biÖt lín gi÷a hai m¹ng nµy vµ trong khi sù tÝch hîp mét c¸ch rÊt ®¬n gi¶n (ch¼ng h¹n nh− c¸c cuéc gäi b»ng modem qua PSTN hoÆc ®¬n gi¶n nh− cuéc gäi th«ng qua m¸y tÝnh c¸ nh©n) rÊt dÔ hiÓu vµ th«ng dông, nh−ng sù phèi hîp ho¹t ®éng ë møc cao gi÷a c¸c bé phËn, vµ c¸ch tÝnh c−íc thèng nhÊt gi÷a hai m¹ng, c¸c dÞch vô vµ tËp hîp c¸c tÝnh n¨ng vÉn cßn tiÕp tôc ®−îc nghiªn cøu. Cã nhiÒu bé phËn trong hai m¹ng nµy ph¶i ®−îc söa ®æi ®Ó ®¹t ®−îc ®é tÝch hîp cao vµ cho phÐp truyÒn dÉn mét c¸ch kh«ng h¹n chÕ c¸c cuéc gäi tõ PSTN tíi Internet vµ ng−îc l¹i. VÝ dô, m¹ng Internet hay mét m¹ng IP c¸ nh©n ph¶i th«ng qua mét ®−êng hay nhiÒu ®−êng ®Ó cung cÊp dÞch vô tin cËy vµ ®¶m b¶o chÊt l−îng, trong khi ®ã PSTN ph¶i ®−îc x©y dùng theo nh÷ng c¸ch cho phÐp IP truy cËp ®−îc nhiÒu dÞch vô cña nã. ChÝnh x¸c lµ ®iÓm kÕt nèi gi÷a hai m¹ng lµ mét vÊn ®Ò cÇn më réng trong t−¬ng lai, nh−ng kh«ng cßn nghi ngê g× n÷a r»ng phÇn chÝnh cña c«ng viÖc lµ h−íng tíi sù hoµ hîp hai m¹ng vµ chóng ®−îc thiÕt lËp bëi mét thiÕt bÞ ®¬n gi¶n ®ã lµ “IP Telephony Gateway”. Cø theo bÒ ngoµi mµ xem xÐt, th× chøc n¨ng chÝnh cña Gateway VoIP ®−îc dÔ ®µng ®Þnh nghÜa: §ã lµ mét thiÕt bÞ chuyÓn ®æi tÝn hiÖu tho¹i t−¬ng tù... mét m¸y ®iÖn tho¹i sang tÝn hiÖu sè vµ göi tÝn hiÖu nµy qua m¹ng IP gièng nh− chuyÓn tõ Internet tíi mét Gateway kh¸c, ë ®ã tÝn hiÖu l¹i ®−îc chuyÓn ®æi ng−îc trë l¹i thµnh tÝn hiÖu t−¬ng tù vµ göi tíi mét m¸y ®iÖn tho¹i kh¸c. Trong khi hiÖu ®Ýnh nh÷ng thuËt ng÷ ®¬n gi¶n nhÊt, ®Þnh nghÜa nµy lµm cho mét sè lín c¸c vÊn ®Ò cÇn ph¶i ®−îc xem xÐt l¹i toµn bé ngo¹i trõ nh÷ng phÇn ®¬n gi¶n nhÊt cña hÖ thèng. Trong ch−¬ng nµy, chóng ta xem xÐt tØ mØ nh÷ng vÊn ®Ò nµy trªn quan ®iÓm Gateway VoIP vµ c¸c thiÕt bÞ phô trî kh¸c vµ nghiªn cøu mét sè gi¶i ph¸p ®Ó xem xÐt nh÷ng vÊn ®Ò lín nhÊt cña hÖ thèng - ®ã lµ sù tÝch hîp. Tõ khi ranh giíi gi÷a vai trß cña c¸c thiÕt bÞ kh¸c nhau phô thuéc rÊt nhiÒu vµo nhµ cung cÊp nµo hoÆc ®Æc ®iÓm kü thuËt ®ang ®−îc t×m hiÓu cho c¸c ®Þnh nghÜa, kh¸i niÖm Gateway sÏ ®−îc sö dông trong ch−¬ng nµy ®Ó ®Ò cËp tíi tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng cÇn thiÕt cho viÖc tÝch hîp VoIP vµ PSTN, vµ ®−îc ph©n biÖt víi c¸c thiÕt bÞ kh¸c khi cÇn thiÕt.

Gateway vµ c¸c chøc n¨ng cña nã
Khi nÒn c«ng nghiÖp VoIP ph¸t triÓn vµ khi c¸c nhµ khai th¸c, c¸c nhµ s¶n xuÊt phÇn cøng cµng ®i s©u vµo vÊn ®Ò tÝch hîp th× sù phøc t¹p cña chøc n¨ng Gateway ngµy cµng râ rµng. C¸c b¶n ghi th«ng sè kü thuËt nh− H.323 vµ c¸c kÕ ho¹ch thùc hiÖn cña nhµ cung cÊp ®éc quyÒn x¸c ®Þnh nh÷ng vai trß cña c¸c thiÕt bÞ nh− thiÕt bÞ Gatekeepers, ®iÒu khiÓn ®a ®iÓm
229

Ch−¬ng 8. Gateway tho¹i IP

(multipoint controllers), chuyÓn m¹ch tho¹i, vµ ®iÖn tho¹i IP, nh−ng nh÷ng vai trß nµy hiÕm khi phï hîp víi c¸c nhµ s¶n xuÊt hoÆc c¸c tiªu chuÈn. Trong khi nh÷ng cè g¾ng ph¸t triÓn vµ t×m hiÓu thÞ tr−êng cña c¸c nhµ cung cÊp lµm mê ®i c¸c ®Þnh nghÜa râ rµng vÒ vai trß cña c¸c yÕu tè cÊu thµnh kh¸c nhau, mét ®iÒu râ rµng r»ng viÖc ngÉu nhiªn sö dông thuËt ng÷ Gateway VoIP th−êng ®Ò cËp tíi thiÕt bÞ hoÆc c¸c thiÕt bÞ h×nh thµnh nªn c¸c chøc n¨ng sau.

Truy t×m ®Ých (Destination Lookup)
Gateway nhËn sè ®iÖn tho¹i ®−îc quay d−íi d¹ng ©m ®a tÇn (DTMF) còng nh− ®−îc t¹o bëi mét ng−êi nhÊc m¸y ®iÖn tho¹i vµ bÊm sè. Trong m«i tr−êng PSTN, sè quay cã 10 ch÷ sè (vÝ dô cuéc gäi ®−êng dµi ë Mü) cã mét ý nghÜa ®Æc tr−ng riªng. Trong vÝ dô ®−îc chØ ra ë H×nh 8-1, tæng ®µi chuyÓn m¹ch PSTN néi h¹t (LEC) cña ng−êi gäi biÕt ®−îc ®ã lµ sè quay ®−êng dµi (cuéc gäi chuyÓn tiÕp hoÆc IXC) bëi sè quay ®Çu tiªn lµ sè 1. Do ®ã tæng ®µi nhËn ra r»ng chñ gäi lùa chän IXL. Vïng ®−îc gäi th«ng qua IXC ®−îc chØ thÞ bëi m· vïng 212 – nã rÊt quan träng ®èi víi m¹ng IXC, tæng ®µi sÏ ®Þnh tuyÕn thiÕt lËp cuéc gäi têi vïng ®ã dùa trªn sù hiÓu biÕt cña nã vÒ sù s¾p ®Æt m· vïng. M¹ng IXC ph¶i liªn l¹c víi chuyÓn m¹ch trong vïng 212 n¬i cã tr¸ch nhiÖm liªn l¹c víi tæng ®µi 555 vµ yªu cÇu chuyÓn m¹ch 555 t¹m thêi kÕt nèi cuéc gäi th¼ng tíi ®−êng d©y cã sè 1212. NÕu cuéc gäi ®−îc thiÕt lËp th«ng qua hÖ thèng chuyÓn m¹ch riªng hoÆc PBX, th× ph¶i quay thªm sè phô tr−íc chuçi sè nµy (th−êng lµ sè 9) do ®ã d·y sè cã thÓ lªn ®Õn 12 sè. Trong m«i tr−êng VoIP, Gateway nhËn ©m ®a tÇn DTMF biÓu thÞ c¸c sè ®−îc gäi ph¶i ®ãng mét vai trß t−¬ng tù nh− trong qu¸ tr×nh kÕt nèi cuéc gäi vµ nã ph¶i ®−îc thùc hiÖn th«ng qua m¹ng mµ trong ®ã ©m DTMF vµ ph−¬ng ph¸p b¸o hiÖu PSTN kh«ng cßn mang nghÜa vèn cã. Do vËy Gateway ph¶i cã kh¶ n¨ng kÕt hîp sè bÞ gäi víi ®Þa chØ IP cña Gateway kh¸c n¬i sÏ cã kh¶ n¨ng kÕt thóc phÇn IP cña cuéc gäi vµ kÕt nèi tíi sè bÞ gäi th«ng qua PSTN. Trong mét thiÕt kÕ hîp lý, ph©n bè vÒ mÆt ®Þa lý m¹ng VoIP, sÏ cã mét Gateway gièng nh− (trong thuËt ng÷ cña PSTN) sè bÞ gäi ®Ó hoµn thµnh cuéc gäi trong LEC. Tuy nhiªn Gateway nµy sÏ kh«ng thÓ ®−îc x¸c ®Þnh theo cïng mét c¸ch nh− chuyÓn m¹ch LEC, tøc lµ sè tæng ®µi n»m trong vïng cña nã sÏ kh«ng cã mét mèi quan hÖ nµo víi ®Þa chØ IP cña nã.

230

Ch−¬ng 8. Gateway tho¹i IP 1 (212) 555 - 1212

Sè quay ®−êng dµi Mét n¬i nµo ®ã ë New York Tæng ®µi 555

®−êng d©y cã sè 1212

H×nh 8-1. Sè ®iÖn tho¹i ë B¾c Mü

Trong c¸c m¹ng nhá, chøc n¨ng nµy ®−îc thùc hiÖn bëi b¶ng t×m kiÕm ®¬n gi¶n trong Gateway gèc b»ng c¸ch chuyÓn ®æi m· vïng bÞ gäi hoÆc (tæng ®µi) vµo ®Þa chØ IP cña Gateway ®−îc cung cÊp cho vïng bÞ gäi. VÝ dô: mét danh s¸ch tõng phÇn (xem B¶ng 8-1), trong b¶ng nµy ta thÊy: 1. C¸c cuéc gäi ®Õn cho c¸c sè trong tæng ®µi 899 trong m· vïng 802 cã thÓ ®−îc ®Þnh tuyÕn theo Gateway 192.168.16.23. 2. C¸c cuéc gäi cho c¸c sè trong tæng ®µi 542 vµ 341 trong m· vïng 212 cã thÓ ®−îc ®Þnh tuyÕn theo Gateway 10.34.56.78. 3. TÊt c¶ c¸c cuéc gäi cho m· vïng 203, kh«ng cÇn quan t©m tíi tæng ®µi, ®−îc ®Þnh tuyÕn theo Gateway 10.64.53.10. 4. TÊt c¶ c¸c cuéc gäi kh¸c th«ng qua Gateway 192.168.16.47.
M· vïng/Tæng ®µi (802) 899 (212) 542, (212) (203) ... §Þa chØ Gateway IP 192.168.16.23 10.34.56.78 10.64.253.10 192.168.16.47

B¶ng 8-1. B¶ng ®Þnh tuyÕn PSTN/IP

Dùa trªn kÝch th−íc cña m¹ng vµ c¸c vïng bao phñ bëi c¸c Gateway, mét b¶ng nh− vËy cã thÓ thay ®æi tõ mét b¶ng ng¾n vµ ®¬n gi¶n sang rÊt lín vµ phøc t¹p. C¸c h¹n chÕ cña b¶ng t×m kiÕm ®−îc thiÕt lËp cÊu h×nh cè ®Þnh lµ chóng rÊt khã ®Ó b¶o d−ìng trong bÊt kú m¹ng nµo, ngo¹i trõ nh÷ng m¹ng nhá nhÊt vµ ®¬n gi¶n nhÊt vµ nh÷ng c¶n trë ®èi víi viÖc b¶o d−ìng nµy biÕn ®æi theo quy luËt hµm mò khi sè l−îng c¸c Gateway t¨ng, ®iÒu nµy lµm t¨ng c¶ sè phÇn tö cña b¶ng vµ sè thiÕt bÞ mµ chóng ph¶i ®−îc th−êng xuyªn cËp nhËt. Kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh linh ho¹t cña chóng ®èi víi sù thay ®æi trong cÊu h×nh hÖ thèng hoÆc sù cè cña Gateway x¸c ®Þnh gÇn nh− lµ kh«ng, khiÕn cho c¸ch tiÕp cËn nµy kÐm æn ®Þnh h¬n. §Ó ®¬n gi¶n ho¸ qu¸ tr×nh ®Þnh vÞ Gateway, mét sè c¸c giao thøc cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó gióp chuyÓn ®æi sè PSTN sang ®Þa chØ IP. Giao thøc ®¬n gi¶n nhÊt dùa trªn viÖc sö dông hÖ thèng tªn miÒn (Domain Name System DNS), nã ®−îc dïng trong Internet cho kh¸ch hµng t×m kiÕm Server, ®Ó ®Æt tªn Gateway víi ®Æc tÝnh liªn quan nhiÒu tíi m· vïng vµ tæng ®µi thuéc Gateway. VÝ dô, voipprovider.com cã thÓ x¸c ®Þnh Gateway Manhatan cña nã nh− 212. voipprovider.com, cho phÐp c¸c Gateway kh¸c cã thÓ kÕt hîp
231

Ch−¬ng 8. Gateway tho¹i IP

tªn chñ DNS (212) víi m· vïng cña sè quay dµnh cho vïng ®ã. ViÖc sö dông DNS trong c¸ch nµy t−¬ng ®èi linh ®éng, nã cho phÐp ®Þa chØ IP cña Gateway thay ®æi mµ kh«ng ¶nh h−ëng tíi ho¹t ®éng cña Gateway, nh−ng nã l¹i bá qua nh÷ng chi tiÕt quan träng cña viÖc triÓn khai riªng (nh− quy −íc tªn chñ vµ b¶o mËt). Mét giao thøc dùa trªn c¸c tiªu chuÈn ®Ó ®−a ra mét sè trî gióp trong phÇn nµy lµ giao thøc cña IETF, giao thøc x¸c ®Þnh Gateway (GLP), ®ang ®−îc thiÕt kÕ trªn c¬ së kÕt hîp m· vïng PSTN, c¸c tæng ®µi, c¸c sè víi c¸c Gateway VoIP riªng biÖt. Víi mét sè ®iÖn tho¹i nh©t ®Þnh, GLP sÏ cã kh¶ n¨ng quyÕt ®Þnh hoÆc mét Gateway hoÆc mét server b¸o hiÖu cã kh¶ n¨ng chØ ®−êng cho Gateway ®ang gäi tíi ®Þa chØ chÝnh x¸c. GLP sö dông nhiÒu tiªu chuÈn cña Internet cho viÖc ®Þnh tuyÕn gi÷a c¸c miÒn, tøc lµ giao thøc BGP (Border Gateway Protocol), trong ®ã nã sö dông mét tæ hîp c¸c thñ tôc tr¹ng th¸i liªn kÕt vµ thñ tôc ®Þnh h−íng tõ xa ®Ó truyÒn th«ng tin liªn quan tíi m· vïng vµ tæng ®µi tõ miÒn VoIP nµy tíi miÒn VoIP kh¸c. Th«ng tin ®Þnh tuyÕn cuéc gäi ®−îc l−u tr÷ trong mçi server côc bé cña miÒn (LS), chóng cung cÊp th«ng tin cuéc gäi ®Þnh tuyÕn gi÷a c¸c miÒn cho Gateway nh− yªu cÇu. Tuy nhiªn nhµ cung cÊp hç trî cho GLP ®ang ®îi sù c¶i tiÕn c¸c giao thøc th«ng qua con ®−êng tiªu chuÈn. C¸c nhµ cung cÊp kh¸c, kh«ng thÓ ®îi ®−îc mét tiªu chuÈn më, ®· ph¸t triÓn mét sè c¸c ph−¬ng ph¸p riªng ®Ó ®¹t ®−îc cïng mét chøc n¨ng. MÆc dï cã søc hÊp dÉn ®èi víi giao thøc x¸c ®Þnh Gateway, tuy nhiªn cã mét sù thuËn lîi lín ®èi víi c¸ch tiÕp cËn cÊu h×nh kh«ng ®æi ®ã lµ viÖc sö dông b¶ng t×m kiÕm sÏ rÊt nhanh. Khi tÊt c¶ sù tiÕp cËn dùa trªn giao thøc phô thuéc vµo m¹ng ®Ó më réng nhËn biÕt Gateway, chóng phã mÆc cho server cung cÊp th«ng tin th«ng dÞch vµ c¸c liªn kÕt ®Ó truyÒn chóng ®i vµ ®Õn, sù t¾c ngÏn m¹ng hoÆc c¸c server bËn cã thÓ lµm ho¹t ®éng cña giao thøc chËm mét c¸ch ®¸ng kÓ. KÕt qu¶ lµ trong khi truy t×m b¶ng trong mét b¶ng rÊt lín tèn mÊt mét kho¶ng thêi gian ch−a ®Õn mét phÇn gi©y, th× ho¹t ®éng cña DNS hoÆc GLP cã thÓ mÊt 5 thËm chÝ 10 gi©y trong c¸c ®iÒu kiÖn thuËn lîi. §iÒu nµy cã vÎ nh− kh«ng mÊt nhiÒu thêi gian, nh−ng nã chØ lµ mét phÇn trong toµn bé trÔ cña toµn bé kÕt nèi vµ ng−êi sö dông ®îi mét cuéc gäi ®−îc thùc hiÖn rÊt khã chÞu nÕu nh− thêi gian kÕt nèi l©u h¬n mét vµi gi©y so víi trong PSTN.

Qu¶n lý kÕt nèi IP
Sau khi t×m hiÓu ®Æc tÝnh cña Gateway t¹i ®Çu cuèi ®èi ph−¬ng cña cuéc gäi IP, mét Gateway ph¶i t¹o ra mét kÕt nèi VoIP tíi Gateway ®Ých th«ng qua ®ã mµ tÝn hiÖu tho¹i ®−îc gãi ho¸ ®−îc truyÒn t¶i ®i. C¸c Gateway cã thÓ kÕt hîp víi c¸c gatekeeper cña nã (khi cã mét gatekeeper trong hÖ thèng) sö dông mét sè giao thøc kh¸c nhau ®Ó thiÕt lËp, duy tr× vµ xo¸ cuéc gäi - khi cuéc gäi kÕt thóc. HiÖn nay, cã hai lo¹i giao thøc kh¸c nhau lµ tiªu chuÈn kü thuËt cña hÖ thèng giao tiÕp ®a ph−¬ng tiÖn dùa trªn gãi ITU-T H.323 vµ giao thøc khëi ®éng phiªn (SIP). Nãi thªm vÒ c¸c giao thøc dùa trªn c¸c tiªu chuÈn, cã nhiÒu ph−¬ng thøc ®Æc tr−ng riªng mµ c¸c nhµ cung cÊp Gateway ®· øng dông trong viÖc sö dông víi c¸c thiÕt bÞ riªng cña hä.
232

Gateway tho¹i IP Qu¶n lý kÕt nèi lµ mét c«ng viÖc phøc t¹p. tuy nhiªn nhµ thiÕt kÕ Gateway ph¶i ®Æc biÖt chó träng tíi sù c©n b»ng gi÷a c¸c yÕu tè c¹nh tranh cña tèc ®é bit. §èi víi m¹ng VoIP sö dông c¸c Gateway dïng c¶ b¸o hiÖu H.323 vµ SIP. c¶ H. HiÖn ®ang tån t¹i nhiÒu lo¹i bé xö lý tÝn hiÖu sè cho m· ho¸ tÝn hiÖu ©m thanh (DSP) mang ®Õn rÊt nhiÒu sù kÕt hîp cña c¸c phÇn tö nµy. Do ®ã Gateway cã thÓ truyÒn d÷ liÖu tho¹i víi tèc ®é t¨ng gÊp 10 lÇn qua mét kªnh sè ®· cho nh− lµ cã thÓ ®−îc thùc hiÖn trong viÖc gi¶i m· PSTN chuÈn. SIP liªn quan tíi mét sè c¸c tiªu chuÈn kh¸c ®Ó hoµn thiÖn c¸c chøc n¨ng thÝch hîp mµ chóng ph¶i cung cÊp ®Ó thùc hiÖn cuéc gäi. ViÖc chuyÓn ®æi tÝn hiÖu t−¬ng tù sang tÝn hiÖu sè lµ kh«ng ®¸ng ®Ó ý.Ch−¬ng 8. thËm chÝ PSTN ngµy nay sö dông c¸c ph−¬ng ph¸p sè ho¸ c¬ b¶n ®Ó t¹o ra tèc ®é d÷ liÖu ®¹t 64Kb/gi©y (hoÆc thÊp h¬n lµ 32 Kb/gi©y). kh¶ n¨ng xö lý Gateway (vµ c¶ chi phÝ phÇn cøng). NÐn / Sè ho¸ Sù chuyÓn ®æi tÝn hiÖu tho¹i tõ t−¬ng tù hoÆc tõ d¹ng ®iÒu chÕ sung m· sè(PCM) sang chuçi bit tèc ®é thÊp lµ chøc n¨ng chÝnh cña Gateway. C¸c chøc n¨ng nµy bao gåm n¨ng lùc tæng ®µi.323 . c¸c Gateway cã thÓ sö dông c¸c dÞch vô cña gatekeeper ®Ó thùc hiÖn viÖc thiÕt lËp cuéc gäi vµ duy tr× chóng. sau ®ã c¸c m¹ng tho¹i sö dông c¸c ®−êng trung kÕ sè ®Ó truyÒn ®i. chøc n¨ng nµy kh«ng bao giê ®−îc thùc hiÖn ë c¸c thiÕt bÞ phô trî. ®iÒu nµy cho phÐp ®¹t møc h÷u dông cao h¬n vµ do ®ã tiÕt kiÖm ®−îc ë møc ®é lín trªn m¹ng ®iÖn tho¹i truyÒn thèng (Tèc ®é truyÒn t¶i thùc tÕ cña Gateway thay ®æi tuú theo c¬ chÕ nÐn ®−îc sö dông còng nh− mµo ®Çu ph©n bè cho chuçi d÷ liÖu bëi c¸c ®Çu kh¸c nhau cña c¸c giao thøc truyÒn t¶i). mét thiÕt bÞ cã thÓ cÇn thiÕt ®Ó cho phÐp c¸c dÞch vô SIP vµ H.323 cïng t−¬ng t¸c. mµ mçi biÕn b¶n th©n nã thÝch hîp víi mét kiÓu m¹ng riªng biÖt. B¸o hiÖu còng ®−îc coi lµ mét chøc n¨ng nh− vËy. phÇn lín nÒn cña Gateway cã thÓ thay ®æi ®−îc cÊu h×nh (hoÆc trong phÇn mÒm hoÆc th«ng qua viÖc cµi ®Æt thªm c¸c modul DSP) ®Ó ¸p dông mét sè c¸c kü thuËt kh¸c nhau nh»m ®¸p øng nhu cÇu kh¸c nhau riªng cña hä. ®iÒu nµy cho phÐp b¶n th©n Gateway tËp trung chñ yÕu vµo d÷ liÖu thùc cña cuéc gäi. nã thÊp h¬n nhiÒu so víi thùc tÕ cña vi ®iÖn tö ngµy nay NhiÒu sù chøng minh cho ®iÖn tho¹i IP trong lÜnh vùc th−¬ng m¹i ®−îc ®−a ra bëi chøc n¨ng nÐn vèn thuéc vÒ Gateway ®· mang l¹i tèc ®é d÷ liÖu cho mét cuéc gäi ®¬n tõ 5. ®iÒu nµy lu«n lu«n cã mét mèi quan hÖ nghÞch víi tèc ®é bit.3kb/gi©y ®Õn 24kb/gi©y. Nh− ®· ®Ò cËp ë tr−íc. Tuy nhiªn. 233 . chÊt l−îng ©m thanh. trong khi thuËt ng÷ Gateway ®−îc ®Þnh nghÜa trong tµi liÖu chuÈn. cã nhiÒu chøc n¨ng mµ c¸c Gateway th−êng thùc hiÖn l¹i cã thÓ ®−îc chuyÓn giao cho c¸c thiÕt bÞ kh¸c trong m¹ng VoIP. dµn xÕp vÒ nÐn vµ kÕ ho¹ch sè ho¸. §Ó thùc hiÖn viÖc sè ho¸ vµ nÐn ph¶i cÇn tíi mét sè l−îng ®¸ng kÓ kh¶ n¨ng tÝnh to¸n. V× c¸c nhµ cung cÊp Gateway lu«n mong muèn thiÕt bÞ cña hä phï hîp víi nhiÒu øng dông m¹ng kh¸c nhau.

. Gateway tho¹i IP Gãi ho¸ IP vµ vËn chuyÓn Sau khi Gateway chuyÓn ®æi d÷ liÖu tho¹i sang dßng bit tèc ®é thÊp cña c¸c d÷ liÖu sè. Mét khi mét chuçi ©m thanh ®−îc ®−a vµo c¸c gãi RTP vµ ®−îc g¸n víi mét kho¶ng thêi gian. dông giao thøc míi dùa trªn chuÈn nh− lµ diffserv coding vµ intserv 234 . c¸c d÷ liÖu nµy ph¶i ®−îc truyÒn trong m¹ng theo c¸ch cµng gÇn cµng tèt gièng nh− chÊt l−îng truyÒn cña m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh PSTN. muèn vËy ph¶i ®−a ra c¸c ph−¬ng ph¸p ®iÒu khiÓn chÊt l−îng thÝch hîp. trong khi quan t©m ®Õn thiÕt kÕ IP tõ lóc b¾t ®Çu (nh−ng kh«ng nhËn ®−îc nhiÒu sù chó ý cho tíi gi÷a nh÷ng n¨m 1990) vµ kÕt qu¶ lµ mét sè c¸c ph−¬ng ph¸p kh¸c nhau dµnh cho viÖc ®Þnh nghÜa. RTP dùa trªn hÖ thèng c¸c bé ®Öm jitter.trong bé thu cho phÐp d÷ liÖu ©m thanh ®−îc l−u tr÷ trong mét thêi gian ng¾n trong khi nã ®ang chê mét thêi gian thÝch hîp ®Ó ®−a vµo m· ho¸ ©m thanh. Tuy nhiªn. thiÕt bÞ truyÒn dÉn l−u l−îng tho¹i ph¶i cã mét c¸ch ®Ó nhËn ®−îc dÞch vô ®−îc thùc hiÖn cho gãi cña chóng. nã ph¶i ®−îc truyÒn ®i tíi Gateway ®Ých víi ®é trÔ nhá nhÊt mµ m¹ng cho phÐp. Trong khi dÞch vô ®−a ra bëi PSTN vµ nã còng ®−îc cung cÊp bëi m¹ng IP phi kÕt nèi kh«ng cßn kh¸c nhau n÷a. k×m h·m sù biÕn ®éng cña trÔ vèn cã trong c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi. C¸c Gateway VoIP cã thÓ ®−îc sö tr−êng m¹ng nhiÒu nhµ cung cÊp kh¸c khi c¸c phÇn quan träng cña m¹ng ¸p mùc cho chÊt l−îng dÞch vô gièng dông mét c¸ch hiÖu qu¶ trong m«i nhau nh− m¹ng Internet ch¼ng h¹n.. viÖc cung cÊp vµ viÖc nhËn ®−îc chÊt l−îng dÞch vô ®ang c¹nh tranh sù chó ý vµ viÖc triÓn khai trong c¸c lo¹i m¹ng kh¸c nhau. cã mét sè c¸c thñ tôc vµ giao thøc cho phÐp m«i tr−êng chuyÓn m¹ch gãi gi÷ l¹i ®ñ chÊt l−îng cÇn thiÕt cho mét ®−êng truyÒn tèt ®Ó ®¹t ®−îc chÊt l−îng tho¹i tèt. c¶ hai Gateway SIP vµ H323 sö dông giao thøc thêi gian thùc IETP (RTP) cho phÐp Gateway ®ang nhËn kh«i phôc l¹i dßng d÷ liÖu ©m thanh ®Çu vµo kh«ng ¶nh h−ëng tíi thêi gian. viÖc x©y dùng c¸c m¹ng IP víi môc ®Ých tho¹i lµ mét gi¶i ph¸p rÊt tèn kÐm vµ ®iÒu nµy kh«ng cho phÐp ng−êi sö dông thóc ®Èy ®Çu t− cña hä vµo c«ng nghÖ m¹ng. Trong nh÷ng m¹ng ®−îc thiÕt kÕ chØ ®Ó truyÒn l−u l−îng VoIP. mÆc dï viÖc sö dông chÝnh trong c¸c m¹ng d−íi sù ®iÒu khiÓn qu¶n lý thèng lµ kh«ng cÇn thiÕt nhÊt bëi v× l−u l−îng trong nh÷ng m¹ng nh− vËy th−êng ®−îc qu¶n lý mét c¸ch tËp trung theo thiÕt kÕ m¹ng.. Thay vµo ®ã.. C¸c gi¶i ph¸p cña c¸c nhµ cung cÊp ®¬n lÎ th−êng phï hîp vµ cã tÝnh thùc tiÔn.Ch−¬ng 8. C¸c IP chñ (gièng nh− c¸c VoIP Gateway) cã kh¶ n¨ng yªu cÇu mét chÊt l−îng dÞch vô nµo ®ã (QoS) tõ m¹ng.. sè c¸c cuéc gäi cho phÐp t¹i mét thêi ®iÓm cã thÓ bÞ h¹n chÕ ®Ó kh«ng trµn ®é réng b¨ng s½n cã. khi nã ®−îc gi¶i m· ng−îc trë l¹i sang tÝn hiÖu t−¬ng tù. Kh¶ n¨ng nµy th−êng ®−îc kÕt hîp víi Gateway ®ang truyÒn dÉn v× nã chØ lµ mét thiÕt bÞ ®äc vµ hiÓu ®−îc néi dung cña gãi mét c¸ch râ rµng vµ do ®ã chØ cã thiÕt bÞ nµy cã kh¶ n¨ng ph©n lo¹i d÷ liÖu khi cÇn xö lý ®Æc biÖt. v× cã nhiÒu sù quan t©m tíi VoIP ®−îc tËp trung vµo viÖc héi tô l−u l−îng tho¹i vµ d÷ liÖu trªn cïng mét m¹ng. §øng ®Çu trong sè nµy lµ ph−¬ng ph¸p ®iÒu khiÓn thêi gian.

kh«ng dïng cæng trªn c¸c chuyÓn m¹ch tho¹i vµ Ýt ph¶i xö lý h¬n so víi khi dïng b¸o hiÖu kªnh kÕt hîp. c¸c nhµ cung cÊp muèn t×m ra mét c¸ch cung cÊp dÞch vô kh«ng ph¶i ®¬n gi¶n chØ ®Ó lµm võa lßng kh¸ch hµng mµ bëi v× dÞch vô cña m¹ng th«ng minh ®em l¹i mét phÇn lín lîi nhuËn. Cuèi cïng. ®iÒu nµy kh«ng ®¬n gi¶n nh− chän c¸c m¹ch ®iÖn ®Ó ®−a ©m thanh vµo m¹ng VoIP. §Ó cho ng−êi tiªu dïng øng dông ®−îc VoIP trªn diÖn réng. Nh−ng tr¸i l¹i..Ch−¬ng 8. −íc tÝnh lªn tíi 50%. Nh÷ng yªu cÇu nµy ®−îc ®Þnh tuyÕn th«ng qua mét sè c¸c ®iÓm chuyÓn tiÕp tÝn hiÖu/b¸o hiÖu SS7(STP). chuyÓn cuéc gäi. Gateway tho¹i IP Reservation Protocol (RSVP). gi÷ nguyªn sè. B¶n th©n Gateway cã thÓ thùc hiÖn vai trß then chèt trong ho¹t ®éng cña mçi giao thøc nµy: m· ho¸ mçi gãi VoIP víi mÉu bit chØ ra QoS ®¹t ®−îc tõ m¹ng (trong tr−êng hîp diffserv) hoÆc liªn hÖ víi c¸c Bé ®Þnh tuyÕn däc theo ®−êng dÉn tíi ®Ých ®Ó ®Æt tr−íc mét sè l−îng cÇn thiÕt ®é réng b¨ng vµ c¸c tµi nguyªn cÇn thiÕt kh¸c cÇn cho cuéc gäi cña nã (trong tr−êng hîp RSVP). nh÷ng ®iÓm nµy ho¹t ®éng nh− Bé ®Þnh tuyÕn ®−a c¸c yªu cÇu nµy ®Õn ®iÓm kiÓm so¸t tÝn hiÖu chøa c¸c th«ng tin cÇn thiÕt. hÇu hÕt c¸c nhµ cung cÊp ph¶i lªn tiÕng ñng hé hoÆc cho c¶ hai giao thøc nµy hoÆc s½n sµng tiÕn hµnh ph¸t hµnh c¸c tËp con cña chøc n¨ng QoS trong Gateway cña hä. viÖc tÝch hîp SS7 vµo VoIP lµ kh«ng dÔ dµng v× kh«ng cã mét chuÈn mùc nµo ®−îc chÊp nhËn cho viÖc truyÒn b¶n tin SS7 qua m¹ng IP. Trong PSTN. SS7 lµ ph−¬ng tiÖn ®Ó biÕn viÖc truyÒn t¶i tho¹i ®¬n gi¶n thµnh dÞch vô tho¹i víi tÊt c¶ c¸c ®Æc tÝnh −u viÖt nµy mµ kh¸ch hµng ®· mong muèn tõ m¹ng tho¹i cæ ®iÓn. C¸c biÖn ph¸p hiÖn nay lµ së h÷u ®éc quyÒn cña c¸c nhµ cung cÊp 235 . viÖc t×m kiÕm c¬ së d÷ liÖu vµ thiÕt lËp b¶n tin mµ kh«ng dïng tíi ®é réng b¨ng tho¹i. truyÒn nã tíi mét sè kh¸c víi sè ®−îc quay (chuyÓn cuéc gäi) hoÆc kÕt nèi trùc tiÕp víi hÖ thèng th− tho¹i ( tr¶ lêi cuéc gäi). B¸o hiÖu IP/PSTN tiªn tiÕn PSTN ®−îc ph¸t triÓn nhanh chãng qua h¬n 100 n¨m qua. Gateway ph¶i cã kh¶ n¨ng tËn dông ®−îc kh¶ n¨ng cña SS7 ®Ó sö dông PSTN nh− m¹ng trÝ tuÖ. ®Æc biÖt ®èi víi nh÷ng ng−êi lµm c«ng viÖc kinh doanh phô thuéc vµo c¸c tÝnh n¨ng tho¹i tiªn tiÕn. tõ mét mang kÕt nèi b»ng tay ®¬n gi¶n dùa trªn m¹ch ®iÖn ®Ó truyÒn tÝn hiÖu tho¹i tõ mét ®iÓm cè ®Þnh ®Õn ®iÓm kh¸c cho tíi mét tËp hîp c¸c thiÕt bÞ phøc t¹p lín cung cÊp c¸c dÞch vô nh− dÞch vô 800. Tuy nhiªn.Kh¶ n¨ng cung cÊp c¸c dÞch vô phô nµy phô thuéc nhiÒu vµo viÖc x©y dùng mét m¹ng ®−îc tÝch hîp vµo ®Ó kiÓm so¸t c¸c cuéc gäi ®¬n lÎ nh−ng ph¶i ph©n biÖt víi m¹ng truyÒn t¶i tho¹i. nhËn biÕt sè gäi tíi. M¹ng th«ng minh nµy dùa trªn giao thøc gãi ®¸ng tin cËy gäi lµ hÖ thèng b¸o hiÖu sè 7 ( SS7).. Khi b¸o hiÖu SS7 xuÊt hiÖn trªn m¹ng riªng biÖt víi m¹ng tho¹i cña nã. c¸c tæng ®µi sö dông SS7 ®Ó x¸c ®Þnh c¸c cuéc gäi cÇn c¸c dÞch vô th«ng minh vµ yªu cÇu mét sè c¸c ®iÓm ®iÒu khiÓn b¸o hiÖu (SCP) ®Ó ®iÒu khiÓn xö lý cuéc gäi – VÝ dô. TiÕp ®ã SS7 cã thÓ ®iÒu khiÓn chuyÓn m¹ch cÇn thiÕt ®Ó thiÕt lËp cuéc gäi tíi ®iÓm kÕt thóc thÝch hîp.

236 . víi viÖc tËp trung vµo hai giao thøc: Giao thøc IETF Media Gateway Control Protocol(MGCP) vµ mét giao thøc ch−a ®−îc ®¸nh sè cña ITU-T (H. chuyÓn m¹ch PSTN ph¶i cã tr¸ch nhiÖm ®èi víi vÊn ®Ò b¶o mËt (vÝ dô: ®iÒu khiÓn kh«ng cho phÐp truy cËp tõ c¸c m¸y ®iÖn tho¹i x¸c ®Þnh). §¨ng ký.Ch−¬ng 8. Gateway VoIP Trung kÕ tho¹i Trung kÕ b¸o hiÖu ChuyÓn m¹ch PBX hoÆc PSTN SS7 STP SS7 SCP Internet hoÆc c¸c m¹ng IP kh¸c H×nh 8-2. n¬i mµ míi chØ b¾t ®Çu thùc sù nh¾m vµo th−¬ng m¹i ®iÖn tö hoÆc tÝnh c−íc cho bÊt cø thø g× nh−ng chØ ®−îc tiÕp cËn trong 5 n¨m gÇn ®©y. ®iÒu khiÓn truy cËp (chØ cho phÐp ng−êi dïng cã hîp ®ång dÞch vô). Gateway gèc sÏ cã kh¶ n¨ng sö dông m¹ng SS7 nh− lµ mét chuyÓn m¹ch PSTN. nã liªn quan tíi qu¸ tr×nh xö lý nh− H. Trong mét m¹ng tÝch hîp ®Çy ®ñ. yªu cÇu SCP cho c¸c h−íng vµ cung cÊp dÞch vô cÇn thiÕt qua m¹ng IP ( H×nh 8-2). nã yªu cÇu chuyÓn m¹ch nµy sö dông c¸c biÖn ph¸p cña PSTN truyÒn thèng ®Ó cung cÊp dÞch vô. Trong PSTN. C¶ hai giao thøc nµy ®ang cè g¾ng t¹o c¸c Gateway VoIP xuÊt hiÖn nh− nh÷ng chuyÓn m¹ch tho¹i truyÒn thèng ®èi víi m¹ng SS7 song sö dông IP ®Ó thùc hiÖn c¸c h−íng ®−îc cung cÊp bëi SCP. Gateway tho¹i IP Gateway riªng biÖt vµ phô thuéc nhiÒu vµo viÖc truyÒn c¸c b¶n tin mét c¸ch ®¬n gi¶n qua m¹ng IP tíi chuyÓn m¹ch ®Çu xa. §óng nh− nã ®· ®−îc thùc hiÖn tõ miÒn Internet. tÝnh n¨ng nµy ®· ®−îc sö dông qua nhiÒu thËp kû – ng−îc l¹i víi thÕ giíi IP.248). Trªn diÖn réng. sù nhËn biÕt nµy x¸c ®Þnh r»ng liÖu PSTN xem Gateway VoIP nh− lµ mét ®iÓm chuyÓn m¹ch hay ®¬n gi¶n chØ lµ mét ®iÓm cuèi kh¸c ngoµi c¸c dÞch vô SS7. truy nhËp vµ tÝnh c−íc §Ó hç trî viÖc cung cÊp kÕt nèi tho¹i cho thuª bao. tÝnh c−íc (duy tr× theo dâi c¸c dÞch vô ®−îc sö dông ®Ó cã thÓ ®−îc tÝnh c−íc).gcp (giao thøc ®iÒu khiÓn Gateway). KÕt nèi Gateway/SS7 HiÖn ®ang cã nh÷ng tranh luËn lµm thÕ nµo tèt nhÊt ®Ó tÝch hîp SS7 vµo Gateway VoIP vµ vµo thiÕt bÞ Gatekeeper. MGCP ®−îc xem nh− lµ ®éng l−îng cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn c¸c tr¹ng th¸i chuÈn cã kh¶ n¨ng t−¬ng t¸c vµ hç trî nã bëi kÕ ho¹ch cña c¸c nhµ cung cÊp Gateway.

ngµy . ®é dµi cuéc gäi. ®¨ng ký (authorization) vµ x¸c nhËn (authentication) ®−îc IETF ®Þnh nghÜa trong c¸c COPS (Common Open Policy Specification) vµ giao thøc 237 . ®ã lµ ho¸ ®¬n ®iÖn tho¹i cña kh¸ch hµng (H×nh 8-3). nh÷ng thiÕt bÞ hç trî chóng trong kÕt nèi cuéc gäi) ph¶i cã kh¶ n¨ng cung cÊp c¸c dÞch vô gièng nhau cho m¹ng cña ng−êi cung cÊp mµ chuyÓn m¹ch tho¹i PSTN ®ang lµm. VÝ dô.) ®−îc liÖt kª ®Ó kh¸ch hµng cã thÓ xem xÐt kü l−ìng. HiÖn nay. C¸c dÞch vô ®Æc biÖt HÖ thèng VoIP HÖ thèng tÝnh c−íc M¹ng IXC DÞch vô m¹ng th«ng minh M¹ng LEC H×nh 8-3. th−êng ®−îc cung cÊp bëi tæng ®µi néi h¹t cña thuª bao chñ gäi. Trong tr−êng hîp kh¸c. Gateway tho¹i IP ViÖc tÝch hîp thùc sù c¸c thiÕt bÞ VoIP vµo m«i tr−êng cña c¸c nhµ cung cÊp ph¶i ®ßi hái c¸c dÞch vô VoIP cã thÓ ®−îc tÝnh c−íc gièng nh− c¸c c¸ch mµ hÖ thèng tÝnh c−íc ®iÖn tho¹i ®ang tiÕn hµnh: ®ã lµ kh¸ch hµng nhËn ®−îc ho¸ ®¬n ®¬n lÎ víi c¸c chi tiÕt cña mçi cuéc gäi (thêi gian. nh− lµ hÖ thèng “dïng bao nhiªu tr¶ bÊy nhiªu” trong ®ã c¸c chñ gäi cã thÓ lùa chän dÞch vô (thËm chÝ c¶ m¹ng nhµ cung cÊp) mµ hä mong muèn sö dông trªn c¬ së mçi cuéc gäi. HoÆc lµ nã cã thÓ lµ m¹ng VoIP cã nh÷ng kh¶ n¨ng thÝch hîp víi viÖc x¸c ®Þnh cña c¸c kiÓu tÝnh c−íc míi. c¸c giao thøc tÝnh c−íc. vµi vÊn ®Ò chØ ®−îc ®Þnh nghÜa khi nhµ cung cÊp VoIP quyÕt ®Þnh lµm c¸ch nµo ®Ó ®−a ra c¸c dÞch vô. Dßng CDR §Ó thùc hiÖn ®−îc ®iÒu nµy trong m¹ng VoIP. Cuèi cïng. c¸c Gateway (hoÆc lµ c¸c bé ®Þnh truyÕn. c¸c b¶n ghi chi tiÕt cuéc gäi cña kh¸ch hµng ®−îc gom l¹i trong mét kho¶ng thêi gian. ®−îc tÝnh c−íc theo tû lÖ ®−îc cung cÊp bëi c¸c h·ng kh¸c nhau. sè bÞ gäi. ®«i khi lµ IXC ®èi víi cuéc gäi ®−êng dµi. cuéc gäi qua IP cã thÓ ®−îc cung cÊp theo c¸ch mµ PSTN ®ang tiÕn hµnh: t−¬ng ®−¬ng víi kiÓu thuª bao ®iÖn tho¹i nh− lµ mét phÇn cña tho¶ thuËn hµng th¸ng gi÷a nhµ cung cÊp vµ kh¸ch hµng. BiÖn ph¸p cô thÓ ®−îc sö dông sÏ phô thuéc vµo kiÓu tÝnh c−íc ®−îc nhµ cung cÊp sö dông. server truy cËp hoÆc thiÕt bÞ Gatekeeper. cã khi lµ tæng ®µi quèc tÕ nÕu ®−îc yªu cÇu) cã tr¸ch nhiÖm t¹o ra b¶n ghi chi tiÕt cho mçi cuéc gäi vµ chuyÓn nã tíi trung t©m tÝnh c−íc. mçi tæng ®µi ®iÖn tho¹i (LEC...Ch−¬ng 8.

cã mét khuynh h−íng ngÇm ñng hé cho nh÷ng ai bá qua truy cËp PSTN víi nhau vµ cung cÊp cuéc gäi qua nh÷ng m¹ng thuÇn IP (H×nh 8-4).®Ó thay thÕ PSTN toµn cÇu. kh¶ n¨ng cung cÊp dÞch vô ë mäi n¬i. th× khuynh h−íng trªn lµ mét ý t−ëng hÊp dÉn. vµ v× nã lu«n lu«n ®−îc söa ch÷a qua c¸c qua tr×nh háng hãc. Trong khi ý t−ëng vÒ c¸c lùa chän kÕt nèi ®−îc cho phÐp dÔ hiÓu nh− lµ chóng ®−îc thùc hiÖn trong PSTN. Gateway tho¹i IP Diameter ph¶i ®−îc c¸c Gateway hç trî ®Ó cung cÊp kh¶ n¨ng t¹o ra CDR (Call Detail Record) chuÈn cho trung t©m tÝnh c−íc sö dông. Sù cÇn thiÕt cña Gateway Tr−íc khi cè g¾ng ph©n lo¹i phÇn cøng Gateway vµ c¸c kiÓu kiÕn tróc giao thøc. viÖc hiÓu s©u h¬n n÷a c¸c thuËt ng÷ nh− chuyÓn m¹ch tho¹i IP vµ Gateway ®a ph−¬ng tiÖn/bé ®iÒu khiÓn ®ang tiÕn tíi thay thÕ nh÷ng kh¸i niÖm chung vÒ Gateway vµ thiÕt bÞ Gatekeeper ®· ®−îc ®Þnh nghÜa trong c¸c tiªu chuÈn.Ch−¬ng 8. §iÒu nµy g©y nªn sù bèi rèi trong m¶ng c¸c s¶n phÈm Gateway. kh¶ n¨ng tÝnh c−íc. thËt cÇn thiÕt khi tiÕn hµnh kiÓm tra tÊt c¶ c¸c cÊu h×nh Gateway nhá nhÊt: kh«ng trõ mét cÊu h×nh nµo. VoIP kh«ng cã Gateway (′Gateway-less′VoIP) §iÒu g× cÇn thiÕt ®Ó biÕn giÊc m¬ thµnh hiÖn thùc? Yªu cÇu c¬ b¶n lµ m¹ng IP toµn cÇu – nã tån t¹i theo mét chõng mùc nµo ®ã gièng víi Internet . nh÷ng c¸i ®· ®−îc coi lµ chuÈn mùc vµ ®−îc ®¶m b¶o trong PSTN. C¸c tÝnh n¨ng cÇn thiÕt Víi tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng nµy vµ c¸c nhu cÇu kh¸c ®ang ®−îc nh¾m tíi. Multimedia PC Multimedia PC Bé ®Þnh tuyÕn Internet hoÆc m¹ng IP kh¸c Bé ®Þnh tuyÕn IP telephone ☎ ☎ ☎ ☎ LAN LAN H×nh 8-4. khi mµ c¸c nhµ s¶n xuÊt phÇn cøng cè g¾ng s¶n xuÊt c¸c nÒn s¶n phÈm ®ñ ®¸p øng tÊt c¸c nhu cÇu øng dông cña ng−êi sö dông riªng biÖt. thËm chÝ trong ph¹m vi s¶n phÈm cña chØ mét nhµ cung cÊp. Trong khi nghµnh c«ng nhiÖp tËp trung nhiÒu vµo viÖc hîp nhÊt hai m¹ng PSTN vµ IP. ThËm chÝ cã gi¶ thuyÕt cho r»ng vÊn ®Ò ®é tin cËy cña m¹ng Internet ®ang ®−îc gi¶i quyÕt bëi c¸c 238 . Internet b¾t ®Çu nãi tíi c¸c vÊn ®Ò vÒ ®é tin cËy. sÏ cÇn mét kho¶ng thêi gian nµo ®ã tr−íc khi Internet s½n sµng c¹nh tranh víi m¹ng ®iÖn tho¹i truyÒn thèng vÒ nh÷ng vÊn ®Ò nµy. mçi øng dông cã nh÷ng yªu cÇu riªng trong nh÷ng phÇn ®−îc ®Ò cËp trªn ®©y. Cã nhiÒu øng dông trong VoIP. ChØ gÇn ®©y.

c¸c th¸ch thøc cña Internet kh«ng ph¶i lµ mét yÕu tè. Trªn quan ®iÓm ®ã.®Þa chØ nµy th−êng thay ®æi ®−îc v× c¸c giao thøc qu¶n lý ®Þa chØ nh− giao thøc Point-to-Point hoÆc giao thøc Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP). vµ t−¬ng ®èi ng¾n th× c¸c cuéc gäi cã thÓ ®−îc thùc hiÖn gièng nh− chÊt l−îng cña PSTN. Tuy nhiªn. vÉn lµ vÊn ®Ò vÒ sù biÕn ®æi vµ kh«ng thÓ dù ®o¸n ®−îc chÊt l−îng. c¸c ®Æc tÝnh cã mét kh«ng hai cña m¹ng lµ truyÒn t¶i c¶ l−u l−îng thêi gian thùc nh− tÝn hiÖu tho¹i vµ l−u l−îng d÷ liÖu kh«ng yªu cÇu thêi gian thùc. gãi ho¸.Ch−¬ng 8. d−êng nh− ch¾c ch¾n r»ng trong sè c¸c dÞch vô cña nã Internet sÏ tiÕn tíi cung cÊp mét dÞch vô m¹ng ®¶m b¶o chÊt l−îng. thËm chÝ gi÷a nh÷ng ng−êi truy cËp m¹ng nhanh nhÊt vÉn cßn nh÷ng tån t¹i nh− viÖc ngõng ho¹t ®éng. ph¶i sö dông mét Gateway ®Ó kÕt nèi víi thÕ giíi bªn ngoµi. nh÷ng phÇn mÒm nµy cã thÓ t¹o l¹i chÊt l−îng tho¹i tèt mét c¸ch ®¸ng ng¹c nhiªn. theo mét sè quan ®iÓm. b¶o mËt vµ tin cËy ®Ó ®−a ra c¸c kÕt nèi t−¬ng tù nh− hiÖn nay chóng ®−îc PSTN cung cÊp. MÆc dï chÊt l−îng rÊt quan träng nh−ng vÉn chØ lµ mét nöa cña c«ng viÖc. Nh÷ng kh¶ n¨ng nµy lµ hiÖn nay ®· cã. th× ®Çu cuèi VoIP tíi ®Çu cuèi VoIP lµ cã thÓ thùc hiÖn ®−îc ngay. Do ®ã chñ gäi ph¶i t×m ®−îc ®Þa chØ IP cña ng−êi bÞ gäi . tuy nhiªn. Nh÷ng ng−êi sö dông ph¶i x¸c ®Þnh vµ nhËn ra thuª bao kh¸c mµ hä muèn liªn hÖ trong mét m¹ng Internet th«ng dông nµo ®ã. vµ b¶n th©n c¸c c¬ chÕ ®iÒu khiÓn cuéc gäi. nÕu ng−êi sö dông m¸y tÝnh c¸ nh©n ®a ph−¬ng tiÖn vµ ®iÖn tho¹i Internet chØ mong gäi ®iÖn víi nhau th«ng qua m¹ng chÊt l−îng cao mµ hä ®ang dïng. kh«ng cã g× ng¨n c¶n nh÷ng ng−êi sö dông Internet sö dông nh÷ng m¸y tÝnh c¸ nh©n ®a ph−¬ng tiÖn hay m¸y tÝnh c¸ nh©n trang bÞ ©m thanh ®¬n gi¶n ®Ó thùc hiÖn c¸c cuéc gäi trùc tiÕp qua m¹ng Internet tíi nh÷ng m¸y tÝnh c¸ nh©n ho¹t ®éng nh− H. Do ®ã. mét c¸i g× ®ã nh− sè ®iÖn tho¹i truyÒn thèng lµ hoµn toµn kh«ng phï hîp. nh− m¹ng LAN vµ m¹ng diÖn réng dùa trªn Intranet IP. Khi sö dông c¸c m¹ng c¸ nh©n hoÆc m¹ng b¸n-riªng biÖt. Trong nh÷ng m¹ng nh− thÕ nµy. chËm trÔ vµ t¾c nghÏn. Gateway tho¹i IP nhµ cung cÊp nãng lßng sö dông chóng cho viÖc cung cÊp c¸c dÞch vô tho¹i. ChØ khi hai thuª bao cña cuéc gäi ®−îc kÕt nèi tíi Internet theo mét kÕt nèi kh«ng bÞ nghÏn vµ ®−êng dÉn m¹ng gi÷a chung còng kh«ng bÞ nghÏn. nã ®ßi hái thªm c¸c kh¶ n¨ng nh− cung cÊp QoS vµ c¸c thñ tôc b¶o mËt mµ chØ tån t¹i trong thêi kú s¬ khai cña chóng. m¹ng Internet vÉn chØ lµ m¹ng Internet. ViÖc cè g¾ng sö dông chóng qua m¹ng Internet trªn diÖn réng. bëi v× c¸c m¹ng c¸ nh©n nµy ®−îc thiÕt kÕ (th−êng lµ bëi mét nhµ qu¶n trÞ m¹ng riªng) ®Ó béc lé chÝnh x¸c c¸c ®Æc tÝnh mµ Internet ®ang thiÕu. Ýt nhÊt lµ trªn danh nghÜa trong c¸c phÇn phÇn mÒm nh− Microsoft NetMeeting vµ VocalTec Internet Phone. th«ng qua Internet hoÆc gäi tíi nh÷ng kh¸ch hµng chØ kÕt nèi víi PSTN.323 hoÆc c¸c ®Çu cuèi t−¬ng tù vµ cung cÊp nÐn. nh÷ng giao thøc g¸n c¸c ®Þa chØ dùa trªn mét c¬ së cÇn thiÕt. C¸c cuéc gäi kh¸c nh− gäi tíi m¹ng kh¸c. Nãi cho cïng. 239 .

Ch−¬ng 8. víi 25 nhµ cung cÊp s¶n xuÊt tÊt c¶ mäi thø tõ nh÷ng gi¶i ph¸p chØ cho phÇn mÒm ho¹t ®éng trªn server dùa trªn c¬ së Windows NT Intel ®Õn thiÕt bÞ ®a ph−¬ng tiÖn PSTN/VoIP. Mçi mét b¶ng m¹ch th−êng chøa mét hoÆc nhiÒu giao diÖn sè hoÆc giao diÖn t−¬ng tù cho PSTN vµ ®«i lóc cho c¶ IP cña m¹ng. ®−îc c¸c nhµ cung cÊp cho r»ng cã kh¶ n¨ng thay thÕ hoµn toµn chuyÓn m¹ch PSTN cÊp 5. th× rÊt cÇn thiÕt ph©n lo¹i c¸c thiÕt bÞ nµy t−¬ng øng víi thÞ tr−êng mµ chóng h−íng tíi phôc vô. KÕt qu¶ cuèi cïng lµ mét cÊu h×nh mµ ®«i khi tr«ng gièng nh− trong H×nh 8-5. Trong mét vµi tr−êng hîp. chøc n¨ng ®iÒu khiÓn cuéc gäi ®−îc thùc hiÖn bëi Gatekeeper. Gateway tho¹i IP C¸c kiÓu kiÕn tróc Gateway Nh− ®· ®Ò cËp ë ®Çu ch−¬ng nµy. ®«i khi cho giao diÖn m¹ng IP. Cuèi cïng. cã nhiÒu tr−êng hîp trong ®ã Gateway cña nhµ cung cÊp nµy cã thÓ ho¹t ®éng t−¬ng t¸c víi bé Gatekeeper cña nhµ cung cÊp kh¸c. cho bé xö lý xö lý (bé xö lý PC chÝnh).323. ®−îc ghi râ trong giao thøc H. Cã rÊt nhiÒu c¸ch ®Ó ®Þnh nghÜa nh÷ng lo¹i nµy. Tõ khi sù t−¬ng t¸c gi÷a Gateway vµ bé Gatekeeper th−êng xuyªn ®−îc tiÕn hµnh t−¬ng thÝch víi H.225 vµ H. c¸c lo¹i ®−îc liÖt kª d−íi ®©y cho c¸c líp Gateway kh¸c nhau kh«ng ®−îc ®Þnh nghÜa mét c¸ch râ rµng bëi hoÆc c¸c nhµ cung cÊp hoÆc nÒn c«ng nghiÖp trªn diÖn réng. còng nh− phÇn mÒm ®iÒu khiÓn c¸c b¶ng m¹ch vµ qu¶n lý c¸c cuéc gäi liªn quan tíi Gateway. còng nh− ®Æc tr−ng riªng cña phÇn cøng dµnh cho viÖc nÐn vµ sè ho¸ tho¹i. Nh÷ng lo¹i d−íi ®©y lµ dµnh cho c¬ së phÇn cøng mµ Gateway ®−îc x©y dùng. cho nguån cung cÊp. 240 . vµ cÇn l−u ý r»ng cã rÊt nhiÒu kiÓu lai vµ c¸c kiÓu kh¸c cã thÓ më réng ra nhiÒu h¬n mét lo¹i. §Ó kiÓm tra vµ so s¸nh c¸c gi¶i ph¸p Gateway mét c¸ch râ rµng. NÒn PC cung cÊp mét m«i tr−êng cho card. thÞ tr−êng cña Gateway VoIP vµ c¸c thiÕt bÞ kh¸c lµ mét thÞ tr−êng ph¸t triÓn nhanh chãng. nh−ng nã l¹i kh«ng ho¹t ®éng ®−îc víi Gateway cña chÝnh nhµ cung cÊp ®ã. ®ã lµ bé chÝp xö lý tÝn hiÖu sè (DSP) ®iÓn h×nh.245. nã cã thÓ ®−îc tÝch hîp (hoÆc kh«ng) trong Gateway. n¬i mµ c¸c nhµ s¶n xuÊt nh¾m tíi. C¸c Gateway trªn nÒn t¶ng PC (PC platform Gateways) Chóng th−êng bao gåm mét hoÆc nhiÒu b¶ng m¹ch dµnh cho PC server hoÆc m¸y tÝnh ®a n¨ng. ®Æc biÖt mét sè c¸c thiÕt bÞ lín h¬n. thiÕt bÞ vËt lý mµ c¸c b¶ng m¹ch ®−îc ®Æt trong ®ã. th−êng ®−îc dïng theo ®¬n vÞ tÝnh nh− sè c¸c cuéc gäi ®−îc xö lý ®ång thêi hoÆc kiÓu thÞ tr−êng ®Æc tr−ng.

TÊt c¶ c¸c phÇn cøng cÇn thiÕt cho gi¶i ph¸p nµy ®−îc cung cÊp bëi m¸y tr¹m. mét sè c¸c nhµ cung cÊp ®−a ra c¸c gi¶i ph¸p phÇn mÒm ch¹y trªn Pentium.hoÆc c¸c m¸y tr¹m trªn c¬ së SPARC. Gateway tho¹i IP Card giao tiÕp Ethernet Card DSP Card giao tiÕp PSTN (T1-E1) PC MotherBoard H×nh 8-5. Víi nh÷ng øng dông cã mËt ®é thÊp vµ nhá nhÊt. nÒn PC kh«ng ®−îc ®¸nh gi¸ l¹c quan trong nhu cÇu vÒ phÇn cøng vµ phÇn mÒm cña VoIP. b¶n th©n gi¸ nÒn còng rÊt nhá. nã ¶nh h−ëng tíi hÖ thèng cã thÓ ph¸t triÓn lín ®Õn møc nµo vµ hÖ thèng cã thÓ ho¹t ®éng nh− thÕ nµo trong t×nh tr¹ng t¶i cao. KiÓu Gateway trªn nÒn PC ®−îc ®−a ra ®Çu tiªn bëi nh÷ng nhµ cung cÊp mµ: Xem Gateway VoIP nh− mét thiÕt bÞ phÇn mÒm víi mét sè l−îng nhá phÇn cøng th«ng th−êng. Cuèi cïng trong c¸c ®Æc tÝnh kü thuËt ®a n¨ng cung cÊp mét nÒn cho hµng ngh×n øng dông kh¸c nhau. mÆc dï vÒ mÆt nµy æ cøng vµ nguån cung cÊp còng ®· trë nªn tèt h¬n. VÝ dô. ThuËn lîi c¬ b¶n cña Gateway dùa trªn PC ®¹t ®−îc lµ gi¶m gi¸. Kh«ng mong muèn t¹o ra nÒn phÇn cøng th«ng th−êng. ngo¹i trõ giao tiÕp víi hÖ thèng ®iÖn tho¹i. b¶ng m¹ch PC ®iÓn h×nh cã tõ 3 cho ®Õn 6 khe c¾m ®Ó l¾p ®Æt DSP hoÆc card giao diÖn. thùc hiÖn xö lý cuéc gäi vµ c¸c chøc n¨ng kh¸c trong b¶n th©n bé xö lý tr¹m lµm viÖc mµ kh«ng cÇn sù gióp ®ì cña DSP. trong ®ã cã tiªu chuÈn c«ng nghiÖp hç trî nhiÒu ®Æc ®iÓm cã thÓ ®−îc thiÕt kÕ cho Gateway. §Æc tÝnh kh«ng cÇn t¾t hÖ thèng nh− lµ hÖ thèng bus thay ®æi nãng lµ ®Æc tÝnh quý gi¸ vµ së h÷u ®éc quyÒn cña dßng PC server. x©y dùng phÇn cøng kh¸ch hµng ngo¹i trõ c¸c giao diÖn vµ c¸c chip ®Òu bÞ lo¹i ra. lµm cho viÖc thu nhá c¸c kiÕn tróc nµy lµ rÊt khã ngo¹i trõ cÊu h×nh nhá nhÊt. kiÓm tra. 241 . CÊu h×nh cña nÒn PC Mét kiÕn tróc ®−îc x©y dùng trªn nÒn t¶ng PC bÞ h¹n chÕ bëi b¶n th©n c¸c ®Æc tÝnh cña PC. Dï c¬ së phÇn mÒm hay phÇn cøng. ®iÒu nµy cã thÓ kh«ng ph¶i lµ yÕu tè h¹n chÕ.Ch−¬ng 8. c¸c Gateway PC hay m¸y tr¹m th−êng ®−a ra Ýt h¬n c¸c ®Æc tÝnh c¬ së mµ nhiÒu gi¶i ph¸p truyÒn thèng vÉn tõng lµm. ViÖc sö dông nÒn PC cho c¸c ho¹t ®éng phi tho¹i cña Gateway. nhu cÇu ®Ó thiÕt kÕ. Trong c¸c øng dông møc ®é nhá. cho phÐp gi¸ cña gi¶i ph¸p phÇn mÒm vµ b¶ng m¹ch gi¶m ®i rÊt nhiÒu so víi thiÕt bÞ phÇn cøng ®−îc x©y dùng víi môc ®Ých ho¹t ®éng ®éc lËp. Víi server PC chÊt l−îng cao s½n cã nh− lµ mét mÆt hµng th«ng th−êng.

BÊt kÓ mét thiÕt kÕ nµo cña bé ®Þnh tuyÕn th× b¶n th©n nã còng cung cÊp chøc n¨ng cña Gateway VoIP h¬n lµ mét PC. Chóng lµ c¸c module trong c¸c kiÕn tróc vËt lý. Gateway tho¹i IP Duy tr× gi¸ thµnh s¶n xuÊt thÊp b»ng c¸ch dïng tiªu chuÈn thiÕt kÕ PC vµ t−¬ng thÝch chóng víi phÇn cøng th«ng th−êng theo nhu cÇu riªng cña hä. YÕu tè nµy cã thÓ chèng l¹i bé ®Þnh tuyÕn. tuy nhiªn bëi v× nhËn thøc r»ng bé ®Þnh tuyÕn dµnh cho c¸c gãi vµ do ®ã trang bÞ cho chóng bé xö lý tiÕng nãi bªn trong ®ang lµm më réng kh¶ n¨ng cña chóng 242 . Mét trong nh÷ng ®iÓm thuyÕt phôc nhÊt cña nÒn bé ®Þnh tuyÕn Gateway VoIP lµ c¬ së cña bé ®Þnh tuyÕn vµ líp t−¬ng thÝch víi ng−êi ®iÒu hµnh m¹ng (vµ phßng IT hç trî chóng). ng−êi thÝch hîp víi nÒn bé ®Þnh tuyÕn cã thÓ quan t©m tíi sù cung cÊp tho¹i nh− ‘giao thøc kh¸c ®Ó hç trî’ trªn mét m¹ng ®−îc ®Þnh tuyÕn t−¬ng ®èi ®¬n gi¶n. kh«ng gièng nh− dßng PC. §iÒu nµy lµ v× phÇn lín nÒn nµy kh«ng cã tiÕng vÒ ®é tin cËy. nh−ng sù nhËn thøc lµ mét th¸ch thøc lín. nãi chung lµ gi¸ thµnh cña phÇn cøng cña Gateway gi¶m. C¸c Bé ®Þnh tuyÕn Gateway C¸c nhµ ph©n phèi chÝnh s¶n xuÊt c¸c bé ®Þnh tuyÕn vµ phÇn cøng kÕt nèi cã khuynh h−íng xem xÐt c¸c ®Æc tÝnh cña Gateway nh− lµ xu thÕ phÇn cøng. cho phÐp bæ sung c¸c giao diÖn tho¹i sè hoÆc t−¬ng tù theo c¸c khe më réng trong khung cña nã. Cã mét c¸ch gi¶i quyÕt ®−îc ®−a ra ®èi víi sù kh¸c biÖt trong nhËn thøc gi÷a viÖc triÓn khai mét server míi hoµn toµn cho VoIP cïng víi cÊu h×nh phøc t¹p vµ c¸ch xö lý lçi thÝch hîp cña nã vµ bæ sung thªm mét card vµo bé ®Þnh tuyÕn cã s½n hoÆc n©ng cÊp b¶n th©n bé ®Þnh tuyÕn.) cÇn thiÕt cho mét Gateway. mµ trªn ®ã bé ®Þnh tuyÕn ®−îc thiÕt kÕ ®Ó cung cÊp c¸c kÕt nèi víi m¹ng ngoµi th«ng qua kÕt nèi c¸c m¹ng néi h¹t (th−êng lµ m¹ng LAN) víi m¹ng diÖn réng WAN còng nh− m¹ng Internet. Trong thùc tÕ.Ch−¬ng 8.cã mét sè vÊn ®Ò liªn quan tíi viÖc sö dông hÖ ®iÒu hµnh cña server ®a n¨ng h¬n lµ mét m¸y ®iÖn tho¹i chÕ t¹o theo ®¬n ®Æt hµng vµ sù h¹n chÕ cña b¶n th©n cÊu tróc phÇn cøng PC... møc ®é khã kh¨n vµ nh÷ng r¾c rèi tiÒm Èn cã lÏ lµ gièng nhau. tõ bé ®Þnh tuyÕn nhá cã hai cæng cho tíi bé ®Þnh tuyÕn cã thÓ më réng lín hµng tr¨m cæng tèc ®é cao. qu¶n lý l−u l−îng.vµ kü thuËt viªn m¹ng. kh«ng qu¸ ®¾t ®Ó x©y dùng mét Gateway cã kh¶ n¨ng cung cÊp chuyÓn tiÕp l−u l−îng nhanh vµ c¸c ®Æc tÝnh tiªn tiÕn (hµng ®îi th«ng th−êng. Bé ®Þnh tuyÕn trë nªn cã nhiÒu kÝch th−íc kh¸c nhau. vµ thËm chÝ nh÷ng ng−êi sö dông trªn diÖn nhá ®· b¾t ®Çu quan t©m tíi c¸c øng dông kh¸c cña VoIP nªn cã lÏ thÞ tr−êng Gateway trªn nÒn PC sÏ co l¹i. mét quan ®iÓm phï hîp víi dßng s¶n phÈm cña hä vµ kiÓu kinh doanh. C¸c kiÓu bé ®Þnh tuyÕn ®−îc tu©n theo hoÆc t−¬ng thÝch víi viÖc sö dông nh− lµ nÒn cña Gateway VoIP ®−a ra c¸c ®Æc tÝnh sau: Chóng ®−îc xuÊt hiÖn ë møc trung b×nh cña c¸c s¶n phÈm bé ®Þnh tuyÕn. Do lµ thÞ tr−êng VoIP ®· hoµn thiÖn.

C¸c bé phËn vËt lý lµ ®ång d¹ng víi nhau: c¸c modul tæng hîp tho¹i ph¶i võa vÆn víi mét khung. bëi v× kiÕn tróc khung tèc ®é cao vµ hÖ thèng qu¶n lý card. Module qu¶n lý/gi¸m s¸t Module giao diÖn Router/IP Modul DSP Modul card thuª bao PSTN H×nh 8-6. PBX VoIP Card C¸c gi¶i ph¸p tr−íc cã mét ®Æc ®iÓm chung lµ: Chóng ®Òu cè g¾ng ®Ó t−¬ng thÝch c¸c thiÕt bÞ ®· ®−îc kÕt hîp trong c¸c d÷ liÖu m¹ng víi thÕ giíi m¹ng tho¹i. Sù kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a chóng lµ server truy cËp.C¸c dÞch vô nµy vµ c¸c dÞch vô kh¸ch hµng míi mµ hä cã kh¶ n¨ng ®−a ra sÏ lµm t¨ng ®¸ng kÓ mèi quan t©m mµ nghµnh th−¬ng m¹i ®iÖn tö ®· ®−a ra trong VoIP vµ ®−îc ®Ò cËp tíi ë ch−¬ng 6. vµ ®−îc hiÓu nh− lµ dÞch vô ‘Ên vµ nãi’. §iÒu nµy cã nghÜa lµ trong khi chøc n¨ng cña hai lo¹i nÒn vÒ c¬ b¶n lµ gièng nhau. th× c¸c server truy cËp lµ thÝch hîp h¬n víi m¹ng ®−îc thiÕt kÕ ®Ó cung cÊp hç trî cho nhiÒu ng−êi sö dông. hç trî mét sè l−îng lín c¸c card.®Æc biÖt bá qua c¸i mµ mét vµi chuyªn gia m¹ng tho¹i coi lµ m¹ng d÷ liÖu phi kÕt nèi. Gateway tho¹i IP h¬n n÷a . vÒ b¶n chÊt ®−a m¹ng d÷ liÖu vµo trong m«i tr−êng tho¹i. ThÞ tr−êng ®Þnh tuyÕn VoIP tËp trung h−íng tíi chuyÓn ®æi tho¹i tõ mét sè t−¬ng ®èi nhá c¸c cæng vËt lý. nãi mét c¸ch t−¬ng tù. Mét kiÓu th«ng dông vÒ kiÕn tróc vËt lý cña server truy cËp tõ xa ®−îc tr×nh bµy trong H×nh 8-6. C¸c Gateway server truy cËp tõ xa VÒ c¬ b¶n ®©y lµ phÇn chuyªn m«n ho¸ cña thÞ tr−êng ®Þnh tuyÕn VoIP. TiÕn tr×nh nµy hoµn toµn phï hîp víi c¸c tæ chøc mµ ë ®ã viÖc ®iÒu hµnh c¸c 243 . nh÷ng card ®Õn l−ît nã hç trî cho c¸c cæng trªn card ®ã.Ch−¬ng 8. v× c¸c lo¹i bé ®Þnh tuyÕn ®−îc ®Ò cËp ë trªn hiÕm khi cã kh¶ n¨ng hç trî h¬n hai giao diÖn T-1 trong mét khung ®¬n. nh÷ng ng−êi quan t©m tíi truy nhËp tõ xa ®· xuÊt hiÖn vµ ®−a ra mét lo¹i ®Æc tr−ng cña bé ®Þnh tuyÕn mËt ®é cæng cao víi môc ®Ých kÕt hîp c¸c l−u l−îng tõ mét sè l−îng lín c¸c nguån trªn mét hÖ thèng chÝnh. Khung Server truy nhËp tõ xa C¸c server tuy cËp tõ xa còng ®−a ra c¸c ph−¬ng ph¸p tiÖn lîi mµ nhê ®ã cã thÓ tÝch hîp kh¶ n¨ng tho¹i vµo kiÓu trang Web míi hç trî tho¹i.

khiÕn b¶n th©n PBX lµ mét Gateway VoIP cho phÐp tÝch hîp chÆt chÏ h¬n gi÷a m¹ng d÷ liÖu vµ m¹ng tho¹i. §èi víi c¸c doanh nghiÖp ®ang t×m mét gi¶i ph¸p ®Ó triÓn khai VoIP trªn m¹ng tho¹i cña hä. cã mét lÞch sö l©u dµi vÒ ®é tin cËy cao vµ ®é tiÖn dông cao. §iÓm ®Çu tiªn ®ã lµ ®é tin cËy: PBX. nã hoµn toµn chøng minh ®−îc r»ng rÊt khã ®Ó h−íng dÉn ng−êi sö dông v−ît ra khái nh÷ng giíi h¹n cña m¸y ®iÖn tho¹i b×nh th−êng ®Ó thu ®−îc nh÷ng lîi nhuËn mµ kh«ng thÓ nhËn ra ngay tr−íc m¾t hä (phÇn lín nh÷ng ng−êi c«ng nh©n Ýt quan t©m tíi gi¸ c¸c cuéc ®iÖn tho¹i mµ hä thùc hiÖn). Trong doanh nghiÖp cã sù c¹nh tranh gay g¾t gi÷a phßng d÷ liÖu vµ phßng tho¹i. c¸ch c¸c b¶n ghi CDR ®−îc t¹o ra cho tÝnh c−íc vµ qu¶n lý cã thÓ ®−îc tiÕn hµnh theo nhiÒu tr−êng hîp mµ kh«ng ph¶i söa ®æi khi l¾p ®Æt card VoIP vµo PBX. ®Çu vµo nguån tÝch hîp ®Ó tr¸nh bÞ mÊt nguån. ng−êi sö dông cña c¸c Gateway ®¬n.Ch−¬ng 8. víi c¸c ®Æc tÝnh nh− nhiÒu nguån cung cÊp phô. ViÖc PBX hç trî VoIP cã thÓ lùa chän trung kÕ VoIP hoÆc PSTN truyÒn thèng truyÒn t¶i mét c¸ch linh ®éng. C¸c nhµ qu¶n lý tho¹i nhËn ra nhiÒu ®iÓm gi¸ trÞ khi chØ ra sù tiªn tiÕn cña nh÷ng qu¸ tr×nh nh− vËy. §iÓm thø hai lµ c¸c thñ tôc ®iÒu hµnh vµ qu¶n lý cÇn thiÕt ®Ó hç trî VoIP ®−îc hç trî hoµn toµn bëi tÊt c¶ PBX. viÖc thªm mét card trung kÕ IP kh«ng lµm ¶nh h−ëng tíi ®iÒu nµy. nh− lµ mét bé phËn cña PSTN. Gateway tho¹i IP m¹ng d÷ liÖu ®−îc coi lµ quan träng nhÊt nh− m¹ng tho¹i nh−ng chÞu nhiÒu tr¸ch nhiÖm vµ ®iÒu khiÓn dßng tho¹i cho thiÕt bÞ cña nhµ qu¶n lý trong ph¹m vi tÝn hiÖu tho¹i. viÖc tÝch hîp b¸o hiÖu SS7 vµo VoIP dùa trªn PBX dÔ h¬n lµ ph¸t triÓn mét c¸i míi mµ nã ph¶i lµm cho bé ®Þnh tuyÕn IP truyÒn thèng hiÓu nã. mét ng−êi qu¶n lý tho¹i ph¶i cÇn thiÕt thu ®−îc kh¶ n¨ng sö dông m¹ng IP thùc sù nh− nh÷ng trung kÕ T-1 vµ ISDN PRI ®· ®−îc sö dông qua nhiÒu thËp kû. card bus hç trî chuyÓn ®æi nãng. mét sè nhµ cung cÊp PBX truyÒn thèng ®· s¶n xuÊt ra c¸c card phï hîp víi khung c¸c thiÕt bÞ cña hä cho phÐp thùc hiÖn viÖc nÐn vµ sè ho¸ tÝn hiÖu tho¹i. VÝ dô. Trong khi c¸c b−íc ®¬n gi¶n nµy gièng nh− lµ mét nhiÖm vô b×nh th−êng. VÝ dô. viÖc gi¶i m· vµ c¸c chøc n¨ng nÐn cÇn thiÕt cho VoIP ë trong PBX. vµ c¸c yÕu tè kh¸c mµ kh«ng cÇn sù hiÓu biÕt cña 244 . cæng s½n cã. chÞu sù ®iÒu khiÓn vµ qu¶n lý cña ng−êi qu¶n lý dÞch vô tho¹i. ch−a kÓ ®Õn kiÕn tróc cô thÓ. vµ m«i tr−êng vËt lý æn ®Þnh. trªn c¬ së c¸c sè bÞ gäi. ®iÒu nµy khiÕn cho c¸c cuéc gäi (tèi thiÓu còng lµ mét phÇn) ®−îc truyÒn qua IP trong suèt tíi ng−êi sö dông dÞch vô. Cuèi cïng vµ cã lÏ lµ quan träng nhÊt. card VoIP cña PBX cho phÐp phßng tho¹i n¾m khëi ®Çu viÖc thu lîi nhuËn tõ m¹ng phi kÕt nèi. Duy tr× qu¸ tr×nh xö lý cuéc gäi trong PBX cµng nhiÒu cµng tèt lµ mét c¸ch ®Ó tr¸nh tÝn hiÖu tho¹i kh«ng bÞ ¶nh h−ëng bëi ®é kh«ng æn ®Þnh cña m¹ng d÷ liÖu. T−¬ng tù nh− vËy. bëi v× SS7 lµ mét phÇn cña PBX trong nhiÒu thËp kû nay. Ch−a kÓ m¹ng IP sÏ ®−îc triÓn khai ®Ó truyÒn t¶i tho¹i. B»ng c¸ch cµi ®Æt card VoIP (th−êng ®−îc c¸c nhµ cung cÊp PBX gäi lµ card trung kÕ tho¹i IP) trong mét PBX. th−êng ph¶i quay mét m· ®Æc biÖt ®Ó truy nhËp vµo m¹ng VoIP. khi so s¸nh nã víi tiÕt kiÖm gi¸ vµ c¸c lîi nhuËn kh¸c cña VoIP.

vµ hä kh«ng ®ßi hái mét t¸c ®éng ®Æc biÖt nµo. víi sù hç trî cho c¸c kÕt nèi dù phßng víi IN.Ch−¬ng 8. mét chuyÓn m¹ch hoÆc Gateway ®−a ra c¸c ®Æc tÝnh ®ã. TruyÒn dÉn trong suèt tíi c¸c chñ gäi. vÝ dô nh− trong c¸c t×nh huèng ®Êu vßng dßng ®iÖn lçi xuèng ®Êt cho tíi ®éng ®Êt. ChuyÓn m¹ch ®iÖn tho¹i IP Lo¹i cuèi cïng cña Gateway VoIP lµ míi nhÊt hiÖn giê vµ nã giíi thiÖu nÒn t¶ng tÝch hîp cña ®iÖn tho¹i IP vµ PSTN. Ng−êi sö dông m¹ng kh«ng thÓ ph©n biÖt ®−îc c¸c cuéc gäi IP víi c¸c cuéc gäi PSTN. nã ®−îc phÐp hái tr¹ng th¸i cña c¸c líp truyÒn t¶i. ViÖc tu©n theo NEBS ®Ó ho¹t ®éng liªn tôc trong c¸c t×nh huèng kh¸c nhau. ®ã lµ mét lîi Ých to lín ®èi víi nh÷ng ng−êi qu¶n lý. nh−ng nã ®−îc ®Þnh nghÜa nh− lµ cã kh¶ n¨ng ®Ó triÓn khai ë møc ®é lín trong m¹ng dÞch vô cña c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô chÝnh. ChuyÓn m¹ch IP ®−îc ph©n biÖt víi c¸c ph−¬ng thøc kh¸c ho¹t ®éng c¨n b¶n t−¬ng t¸c IP/PSTN bëi nh÷ng ®iÒu sau: MËt ®é Gateway rÊt cao. Gateway tho¹i IP ng−êi sö dông. mçi kiÒu víi ®Æc tÝnh riªng cña nã chØ ra chÝnh x¸c 245 . còng ®−îc biÕt nh− c¸c Gateway truyÒn t¶i vµ c¸c thiÕt bÞ ®a ph−¬ng tiÖn. Më réng ra. Mét chuyÓn m¹ch IP nªn cã kh¶ n¨ng x¸c ®Þnh chÝnh x¸c chuyÓn m¹ch truyÒn t¶i tring ph¹m vi ®Þnh tuyÕn cuéc gäi. nã cã kh¶ n¨ng hç trî hµng ngµn Gateway ®Çu vµo. mét kh¸i niÖm mê. Dung sai lçi cao vµ cã kh¶ n¨ng kh«i phôc l¹i tõ c¸c háng hãc cña c¸c thiÕt bÞ kh¸c nhau mµ kh«ng lµm ¶nh h−ëng tíi c¸c dÞch vô. Nh÷ng chuyÓn m¹ch nµy. Mét chuyÓn m¹ch IP cã thÓ b¾t ®Çu tõ nhá nhÊt cho tíi lín nhÊt mµ kh«ng cÇn thay thÕ nh÷ng phÇn chÝnh trong kiÕn tróc cña nã. Nh÷ng chuyÓn m¹ch nµy ®−îc c¸c nhµ s¶n xuÊt ®Þnh dïng thay thÕ hoµn toµn chuyÓn m¹ch cÊp 5. ChØ mét sè Ýt c¸c nhµ cung cÊp yªu cÇu tÊt c¶ c¸c ®Æc ®iÓm tr−íc ®ã cho s¶n phÈm cña hä. c¸c chuyÓn m¹ch ®iÖn tho¹i ®−îc x©y dùng víi môc ®Ých cè g¾ng ®Ó t¹o ra ranh giíi gi÷a hai lo¹i m¹ng nh−ng v« h×nh b»ng c¸ch cung cÊp c¸c ®Æc tÝnh tèt nhÊt cho kh¸ch hµng vµ ng−êi qu¶n lý m¹ng cña m¹ng tho¹i. còng nh− x©y dông hç trî c¸c ®Æc tÝnh cña IN – ch−a kÓ ®Õn lo¹i m¹ng trung kÕ mµ sö dông cho c¸c cuéc gäi ®Æc biÖt. Ph©n møc cao. phÇn lín c¸c ®Æc tÝnh nµy chØ ra sù kh¸c nhau cña c¸c kiÓu kiÕn tróc tr−íc ®ã. nh÷ng ng−êi mong muèn triÓn khai dÞch vô VoIP mµ kh«ng chia rÏ lùc l−îng lao ®éng mµ hä phôc vô. §Æc tÝnh qu¶n lý vµ tÝnh c−íc hoµn toµn t−¬ng thÝch víi hÖ thèng tÝnh c−íc CDR chuÈn. c¸c dÞch vô tiªn tiÕn. TruyÒn dÉn trong suèt tíi m¹ng PSTN trong c¶ hai m¹ng tho¹i vµ m¹ng SS7. Sù tÝch hîp tæng thÓ thµnh m¹ng th«ng minh SS7.

Xö lý tÝn hiÖu sè. DSP lµ trung t©m ho¹t ®éng cña nhiÒu thiÕt bÞ viÔn th«ng ngµy nay vµ ®iÖn tö d©n dông nh− chuyÓn m¹ch trung t©m.1 vµ G. c¸c chøc n¨ng cña chóng lµ gièng nhau trong c¸c m¹ng mµ nã phôc vô.723. Intel. Mét sè bé phËn t¹o nªn Gateway VoIP ®−îc liÖt kª d−íi ®©y. dung l−îng (sè c¸c cuéc gäi ®ång thêi) cã thÓ ®−îc t¨ng lªn b»ng c¸ch thªm c¸c card DSP. ®iÖn tho¹i tÕ bµo. ®iÒu nµy lµm cho chóng cã kÝch th−íc lín vµ rÊt ®¾t ®Ó chÕ t¹o. m¸y nghe nh¹c CD. B−íc ph¸t triÓn chÝnh cña c¸c s¶n phÈm nµy ®ang ®îi mét sù chøng minh r»ng ®iÖn tho¹i IP cã thÓ lµm viÖc trong c¸c m¹ng truyÒn t¶i diÖn réng – cã mét sè vÊn ®Ò sÏ chØ trë thµnh nh− lµ kÕt qu¶ cña sù thö nghiÖm cña nhµ cung cÊp. vµ cuèi cïng kiÕm tiÒn víi c¸c ®ång h÷u kÐm æn ®Þnh h¬n. Phô thuéc vµo kiÓu kiÕn tróc ®−îc sö dông trong Gateway riªng biÖt. Sù ph¸t triÓn cña thiÕt kÕ DSP cho thÊy kh«ng ph¶i sè c¸c DSP lµ t−¬ng ®−¬ng víi sè cuéc gäi ®ång thêi. ®ã lµ chøc n¨ng chÝnh cña nã. NEC. Bell Labs vµo ®Çu nh÷ng n¨m 1980.729a. chip DSP riªng biÖt dµnh cho thÞ tr−êng cña Gateway VoIP ®−îc b¾t ®Çu xuÊt hiÖn tõ mét sè c¸c nhµ cung cÊp vµ th−êng ®−a ra c¸c tiªu chuÈn m· ho¸ cho tÝn hiÖu tho¹i nh− G. ®−a ra c¸c dÞch vô. víi di s¶n ®iÖn tho¹i hoÆc giao diÖn PSTN nh− mét lùa chän thªm vÒ gi¸.Ch−¬ng 8. ®iÒu khiÓn. vµ c¸c øng dông kh¸c. th× phÇn cøng vµ phÇn mÒm cña nã ph¶i ph©n chia c¸c ®Æc tÝnh chung víi c¸c Gateway kh¸c. Cuèi nh÷ng n¨m 1970. Gateway tho¹i IP c¸i g× t¹o nªn mét líp truyÒn t¶i chuyÓn m¹ch VoIP. ChÝp DSP ®· gÇn trë thµnh mét thø hµng ho¸. vµ th−êng lµ c¶ c¸c chøc n¨ng kh¸c. Nh÷ng cè g¾ng ®Çu tiªn tÝnh to¸n cho c¸c thuËt to¸n DSP ®−îc thùc hiÖn trªn c¸c b¶ng m¹ch nhiÒu chÝp hoÆc thËm chÝ toµn bé m¸y tÝnh dµnh cho c¸c chøc n¨ng m· ho¸. ®· cã tõ nh÷ng n¨m 1960. 246 . nh−ng sù ®ét ph¸ trong thiÕt kÕ vµ s¶n xuÊt vi ®iÖn tö trong vßng 10 n¨m l¹i ®©y ®· cho phÐp ¸p dông thµnh c«ng nh÷ng kü thuËt nµy vµo VoIP. bao gåm c¸c ®Æc tÝnh mµ ®«i lóc thiÕt lËp nªn c¸c phÇn cña Gateway khi so s¸nh c¸c phÇn t−¬ng tù. vµ l−u tr÷ ®−îc tÝch hîp trªn mét chip. lµ phÇn cøng thùc hiÖn viÖc m· ho¸ vµ gi¶i m· tÝn hiÖu tho¹i. nh− lµ mét thñ tôc thùc hiÖn bªn trong phÇn cøng. sù tiÕn bé trong lÜnh vùc s¶n xuÊt VLSI ®· cho phÐp tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng cña DSP nh− ®¸nh ®Þa chØ. vµo-ra. còng nh− m· riªng cña c¸c nhµ s¶n xuÊt ®ã. Nh÷ng cè g¾ng ®Çu tiªn trªn c¸c chÝp ®¬n DSP ®−îc thùc hiÖn bëi c¸c h·ng AMI. Trªn quan ®iÓm nµo ®ã chóng ta sÏ nh×n nhËn mét c¸ch ch¾c ch¾n nh÷ng chuyÓn m¹ch dùa trªn kiÕn tróc IP kÓ tõ nÒn. C¸c bé phËn cña Gateway vµ ®Æc tÝnh Mét Gateway ®Æc biÖt thÝch hîp víi tÊt c¶ c¸c lo¹i. khi mµ nhiÒu DSP míi cã thÓ xö lý nhiÒu cuéc gäi trªn mét chip. c¸c nhµ s¶n xuÊt ®−a ra c¸c chÝp DSP ®a n¨ng vµ c¸c øng dông cô thÓ trong ph¹m vi s¶n phÈm cña hä. Bé xö lý tÝn hiÖu sè Bé xö lý sè lµ tr¸i tim cña Gateway. Trong khi nhiÒu Gateway ®−îc x©y dùng trªn nh÷ng chÝp ®a n¨ng thùc hiÖn chøc n¨ng m· ho¸. bëi v× nÕu bá qua kÝch th−íc m¹ng. sè häc.

CÊu h×nh phÇn cøng linh ®éng nhÊt ®−îc ®−a ra bëi c¸c Gateway lo¹i server truy nhËp. ®Æc biÖt c¸c kiÓu dùa trªn bé ®Þnh tuyÕn. C¸c Gateway víi hç trî ISDN sÏ thùc hiÖn kÕt nèi tho¹i víi tèc ®é c¬ b¶n (BRIs) hoÆc tèc ®é c¬ së (PRIs). ViÖc kÕt nèi T-1 vµ E-1 ®−îc thùc hiÖn b»ng c¸c connector ®ång trôc BNC -75Ω hoÆc RJ-48C 120 Ω trªn c¸c b¶ng m¹ch. giao diÖn ISDN th−êng dïng RJ-48C. do ®ã c¸c lùa chän còng t¨ng lªn. c¸c Gateway PC th−êng chØ cung cÊp mét ®−êng T-1 hoÆc E-1 trªn mét khe c¾m. Giao diÖn vµ c¸c khe phÇn cøng ViÖc më réng phÇn cøng bÞ ¶nh h−ëng trùc tiÕp bëi kiÕn tróc phÇn cøng cña thiÕt bÞ l¾p ®Æt Gateway. C¸c c¸ch thiÕt lËp cÊu h×nh TÊt c¶ c¸c Gateway. 247 .Ch−¬ng 8. nh− ®Þa chØ IP cña giao diÖn Internet vµ tr¹ng th¸i bËt/t¾t cña mçi mét Gateway riªng. nã cho phÐp kÕt nèi tíi c¸c hÖ thèng chÝnh vµ c¸c PBX nhá h¬n. cho phÐp dÔ dµng ho¹t ®éng t−¬ng t¸c víi bÊt kú thiÕt bÞ kÕt nèi m¹ng nh− thiÕt bÞ truy nhËp frame-relay hoÆc bé ®Þnh tuyÕn. C¸c thñ tôc ghi d÷ liÖu cuéc gäi: d÷ liÖu chøa ®ùng vµ ®Þnh d¹ng CDR. Mét sè d¹ng Gateway. ThuËt to¸n m· ho¸: theo tiªu chuÈn hoÆc theo h·ng ®éc quyÒn. th−êng lµ PBX. c¸c kÕt nèi m¹ng th−êng sö dông th«ng qua giao diÖn 10100Mbps Ethernet. VÝ dô. VÒ phÝa IP. ®Òu yªu cÇu mét cÊu h×nh cô thÓ. V× mét sè ®Æc tÝnh ®−îc thªm vµo cho c¸c nÒn. Cã c¸c tham sè cè ®Þnh. Gateway tho¹i IP C¸c cæng vËt lý Nh÷ng kÕt nèi dµnh cho m¸y ®iÖn tho¹i cña m¹ng. subnet mask.35 hoÆc RS232. tõ lo¹i dïng cho v¨n phßng nhá dùa trªn PC ®¬n gi¶n nhÊt cho tíi lo¹i cÊp 5. mçi thø trong ®ã cã thÓ cung cÊp kÕt nèi mËt ®é cao bëi v× kÝch th−íc lín cña nã. mÆc dï nh÷ng h¹n chÕ nµy ®−îc nhËn ra khi thiÕt kÕ Gateway vµ chóng cã thÓ x¶y ra tr−íc c¶ nh÷ng h¹n chÕ chñ yÕu cña b¶n th©n phÇn cøng. nh×n chung ®−îc thùc hiÖn th«ng qua c¸c kªnh T-1 hoÆc E-1 cho phÐp kÕt nèi 24 hoÆc 30 ®−êng tho¹i sè PCM 64/kbps. trong khi ®ã kiÓu server truy nhËp cã thÓ cung cÊp tíi 8 kÕt nèi trªn mét khe c¾m. ISA. chóng ®−îc chän vµ ®−îc thiÕt lËp cÊu h×nh mét c¸ch tæng thÓ. EISA cã s½n trong c¸c m¸y tÝnh chñ. nã c¸c khung ®−îc x©y dùng ®Ó chÊp nhËn (trong c¸c thiÕt kÕ lín) nhiÒu card h¬n cÊu h×nh PC. Mét sè Gateway cã s½n giao diÖn t−¬ng tù. bé ®Þnh tuyÕn ngÇm ®Þnh. C¸c Gateway trªn c¬ së PC bÞ h¹n chÕ bëi sè c¸c khe c¾m PCI. mµ tÊt c¶ c¸c Gateway ph¶i ®−îc ®Æt cÊu h×nh ®Ó ho¹t ®éng ®−îc trong ph¹m vi m¹ng ®−îc l¾p ®Æt. cã kh¶ n¨ng ®Þnh tuyÕn IP trùc tiÕp tíi cæng nèi tiÕp ®ång bé theo giao diÖn V. VÝ dô. mét tËp hîp c¸c lùa chän cho cÊu h×nh cña Gateway cã kÝch th−íc trung b×nh cã thÓ bao gåm: Tham sè giao tiÕp IP: ®Þa chØ IP.

l−u l−îng thiÕt kÕ vµ ®iÒu khiÓn cuéc gäi lµ rÊt cÇn thiÕt cho ho¹t ®éng hµng ngµy cña nhµ cung cÊp dÞch vô ®Ó thu ®−îc lîi Ých tõ c¸c th«ng tin mµ chóng cung cÊp. C¸ch ®¸nh ®Þa chØ: c¸c b¶ng ®Þa chØ vµ b¶ng ®Þnh tuyÕn. nh− ®Þnh tuyÕn PSTN. HÖ thèng ghi b¶n tin HÇu hÕt c¸c Gateway tÝch hîp vµi kiÓu hÖ thèng ghi b¶n tin cuéc gäi. x¸c ®Þnh cæng ra vµ vµo. C¸c Gateway phô thuéc vµo hÖ ®iÒu hµnh thiÕt bÞ m¹ng. nh− c¸c Gateway ®Þnh tuyÕn hoÆc c¸c Gateway dùa trªn server truy nhËp. C¸c Gateway dµnh cho doanh nghiÖp nhá h¬n th−êng ®−a ra Ýt th«ng tin vÒ cuéc gäi. nã ghi l¹i thêi gian cuéc gäi vµ th«ng tin vÒ cæng. b¶ng ®Þa chØ PSTN/Gateway . bëi v× chóng rÊt khã ®Ó thiÕt lËp cÊu h×nh ®ã lµ ch−a kÓ bé thuéc tÝnh mµ kh«ng thÓ triÓn khai theo c¸ch h÷u hiÖu nhÊt. viÖc qu¶n lý tõ xa c¸c Gateway ë xa còng ®¬n gi¶n nh− ®−a ra mét telnet hoÆc mét phiªn WWW t¹i mét cæng trªn Gateway vµ nã ho¹t ®éng nh− lµ c¸c Gateway ®−îc ®Æt gÇn. nã ho¹t ®éng nh− mét øng dông trªn hÖ ®iÒu hµnh cña PC. ®Æc biÖt lµ c¸c Gateway ®−îc x©y dùng trªn nÒn PC. B¶o mËt cuéc gäi: c¸c sè vµ c¸c m· vïng cho phÐp hoÆc kh«ng cho phÐp. c¸c byte vµ c¸c lçi ®−îc tÝnh trong cuéc gäi. ITSP cã lÏ ®ang t×m thªm c¸c ®Æc tÝnh cho c¸c Gateway nµy vµ xem chøc n¨ng ghi l¹i b¶n tin nµy rÊt quan träng nh− chÝnh kh¶ n¨ng cña Gateway bëi v× chóng cÇn thiÕt cho tÝnh c−íc. Gateway tho¹i IP Ph−¬ng tiÖn chuÈn ®o¸n: ghi l¹i lçi vµ c¸c c«ng cô x¸c ®Þnh lçi kh¸c Hç trî quay sè: quay sè cÊp 1 hoÆc cÊp 2. bao gåm thêi gian b¾t ®Çu vµ kÕt thóc cña mçi cuéc gäi. còng nh− c¸c tham sè QoS nh− ®é trÔ trung b×nh vµ sù biÕn ®æi trÔ ®−îc tÝnh trong suèt cuéc gäi. c¸c gãi. muèn tr¸nh sù phøc t¹p nµy. C¸c Gateway cung cÊp dÞch vô lo¹i lín cã nhiÒu sù lùa chän nhÊt. ®Þa chØ IP dïng trong cuéc gäi. Thªm vµo ®ã. mÆc dï c¸c th«ng tin thu ®−îc tõ mçi cuéc gäi thay ®æi nhiÒu. yªu cÇu c¸c Gateway dïng ch−¬ng tr×nh ®iÒu khiÓn tõ xa nh− Symantec’spcAnywhere ®Ó truy cËp Gateway tõ xa. C¸c Gateway dùa trªn PC ®−îc thiÕt lËp cÊu h×nh theo ch−¬ng tr×nh ®iÒu khiÓn ®å ho¹. Xö lý lçi: c¬ cÊu dù phßng. 248 . ViÖc sö dông phÇn mÒm nµy khã hay dÔ lµ rÊt quan träng ®èi víi hÖ thèng. do vËy ®¶m b¶o ho¹t ®éng liªn tôc trong ph¹m vi s¶n phÈm cña chóng. ph¶i ®−îc thiÕt kÕ vµ sö dông phÇn mÒm qu¶n lý riªng cña nã. Khi viÖc qu¶n lý tõ xa cña hÖ thèng lµ mét yªu cÇu c¬ b¶n cña c¸c thiÕt bÞ nµy. Mét sè nhµ cung cÊp. ch−¬ng tr×nh cho phÐp qu¶n lý tõ xa ph¶i ®−îc x©y dùng theo tiªu chuÈn hoÆc cã tÝnh chÊt hç trî truy nhËp tõ xa.Ch−¬ng 8. C¸c Gateway riªng biÖt. th−êng tÝch hîp c¸c lÖnh cÇn thiÕt ®Ó ®Æt cÊu h×nh cho tÊt c¶ sù lùa chän nµy vµo ng«n ng÷ thiÕt lËp cÊu h×nh hÖ ®iÒu hµnh.

trªn thùc tÕ OS trë thµnh mét phÇn cña b¶n th©n Gateway. NhiÒu hÖ thèng nhá sö dông hÖ ®iÒu hµnh Windows 95 vµ 98. vµ do ®ã nã tËn dông ®−îc thuËn lîi cña thiÕt bÞ. vµ cung cÊp c¸c dÞch vô gi¸ trÞ gia t¨ng ®Ó xö lý cuéc gäi b»ng c¸c Gateway cña hä. Trong khi ®Ó b¶o d−ìng vµ mua ®¾t h¬n Windows 95 vµ 98. lµ hÖ ®iÒu hµnh cña c¸c c«ng viÖc phøc t¹p trong PSTN vµ chuyÓn m¹ch 5ESS Do ®ã nhiÒu nh©n viªn IS nhËn thÊy r»ng UNIX lµ hÖ ®iÒu hµnh chÝnh dïng cho ®iÖn tho¹i. Do ®ã. UNIX cã mét sè thuËn lîi h¬n c¸c hÖ ®iÒu hµnh kh¸c lµ: Nã lµ sù lùa chän cho m«i tr−êng ho¹t ®éng ph¸t triÓn vµ nghiªn cøu Nã lµ lùa chän truyÒn thèng cho c¸c server øng dông (phÇn cøng thiÕt kÕ ®Ó hç trî cho mét øng dông riªng quan träng) bëi v× søc m¹nh vµ ®é linh ®éng cña nã Nã lµ mét trong nh÷ng hÖ ®iÒu hµnh æn ®Þnh nhÊt vµ rÊt Ýt háng hãc Nã cã sù kÕ thõa ®¸ng kÓ trong lÜnh vùc ®iÖn tho¹i. Nh÷ng hÖ ®iÒu hµnh nµy rÊt rÎ (thùc tÕ khã cã thÓ t×m ®−îc mét ng−êi lµm trong phßng th«ng tin mµ kh«ng biÕt cµi ®Æt mét ch−¬ng tr×nh øng dông trªn m¸y tÝnh Windows 95). ®¸ng kÓ nhÊt lµ Sun Microsystem’s Solaris (cã kh¶ n¨ng ch¹y trªn c¶ Intel vµ Sun SPARC). m· ho¸. vµ cã c¶m gi¸c r»ng kÓ c¶ mét nhµ qu¶n lý tho¹i ®èi lËp víi VoIP còng cho r»ng “nÕu t«i tin t−ëng vµo dÞch vô tho¹i trªn mét m¸y tÝnh th× tèi thiÓu nã còng ph¶i ch¹y trªn mét m¸y tÝnh UNIX”. PhÇn lín c¸c Gateway trªn c¬ së PC ho¹t ®éng trªn mét trong c¸c hÖ ®iÒu hµnh Microsoft .chuÈn cho phÇn lín PC Intel. Windows NT còng thu ®−îc lîi tõ c¬ së kh¸ch hµng lín. ®iÒu nµy ®¶m b¶o chÊt l−îng hç trî cho hÖ thèng. cho phÐp ho¹t ®éng æn ®Þnh h¬n vµ nhanh h¬n ngang hµng víi nh÷ng g× mµ phßng IS mong muèn hÖ thèng ®¸p øng cho d÷ liÖu vµ dÞch vô cña hä. ®iÒu rÊt phøc t¹p ®èi víi Windows 95 vµ 98. ®iÒu khiÓn phÇn mÒm vµ phÇn cøng truy cËp tíi bé vi xö lý hoÆc c¸c bé phËn kh¸c cña hÖ thèng. §ã lµ c«ng viÖc cña hÖ ®iÒu hµnh ®Ó qu¶n lý tµi nguyªn cña m¸y tÝnh. Trong khi Windows NT chiÕm thÞ phÇn lín. nh−ng kÐm linh ®éng vµ æn ®Þnh h¬n c¸c hÖ ®iÒu hµnh kh¸c. nhiÒu Gateway lín h¬n dùa trªn phÇn cøng ®a n¨ng ch¹y trªn c¸c biÕn thÓ cña hÖ ®iÒu hµnh UNIX. PhÇn lín c¸c nhµ cung cÊp c¸c s¶n phÈm nµy cã 249 . Gateway tho¹i IP HÖ ®iÒu hµnh C¸c Gateway hoat ®éng trªn PC hoÆc m¸y tÝnh ®a n¨ng kh¸c – hoÆc chØ hoµn toµn phÇn mÒm hoÆc víi sù gióp ®ì cña phÇn cøng ®Æc biÖt cho viÖc sè ho¸ vµ nÐn – th−êng ho¹t ®éng nh− mét øng dông cña hÖ ®iÒu hµnh chuÈn. HÖ ®iÒu hµnh phæ biÕn nhÊt cho thÞ tr−êng Gateway c¬ së PC lµ hÖ ®iÒu hµnh Windows NT. Hç trî giao thøc chuÈn NhiÒu nhµ cung cÊp ®· ph¸t triÓn c¸c ph−¬ng ph¸p riªng cña hä cho b¸o hiÖu.Ch−¬ng 8. Windows NT kh«ng ph¶i chÞu ¸p lùc tõ nh÷ng vÊn ®Ò vÒ tÝnh t−¬ng thÝch.

chØ ng−êi qu¶n lý míi ®−îc gäi ®−êng dµi) vµ cung cÊp b¶n ghi ai ®· thùc hiÖn cuéc gäi (bÊt kÓ ë m¸y ®iÖn tho¹i nµo). thùc tÕ. hoÆc bëi −u ®iÓm ®Çu vµo cña nã (mét cæng vËt lý riªng biÖt trªn bé ®Þnh tuyÕn ®−îc thiÕt lËp cÊu h×nh víi hµng ®îi −u tiªn) hoÆc bëi viÖc ph©n lo¹i c¸c l−u l−îng tho¹i t¹i bé ®Þnh tuyÕn b»ng c¸ch dïng sè cæng hoÆc b»ng c¸ch nhËn ra sù kh¸c biÖt cña nã víi l−u l−îng kh¸c. 250 . §Ó ®¶m b¶o chÊt l−îng truyÒn t¶i l−u l−îng tho¹i cña Gateway. ®¸ng ng¹c nhiªn khi nhiÒu nhµ cung cÊp cho r»ng chÊt l−îng m¹ng n»m ngoµi sù quan t©m cña hä. Trong khi kh«ng cã sù thèng nhÊt vÒ ph−¬ng ph¸p −u tiªn cho l−u l−îng tho¹i. th× thÞ tr−êng ®−îc ph©n chia gi÷a RSVP vµ diffserv. ViÖc −u tiªn l−u l−îng tho¹i trªn l−u l−îng d÷ liÖu lµ c«ng viÖc cña b¶n th©n m¹ng. cã nhiÒu ng−êi vÉn duy tr× theo lèi suy nghÜ nµy.323 chuÈn ITU-T hiÖn nay. NhiÒu PBX doanh nghiÖp cßn yªu cÇu c¶ sè nhËn d¹ng c¸ nh©n (PIN) khi thùc hiÖn cuéc gäi. ®iÒu nµy rÊt cÇn thiÕt cho mét m¹ng ®iÖn tho¹i hoµn h¶o. nhµ qu¶n lý m¹ng ph¶i lu«n suy nghÜ vÒ sù lùa chän Gateway khi thiÕt kÕ c¬ cÊu QoS. thay v× dùa vµo kiÕn tróc cña m¹ng ®Ó thiÕt kÕ c¬ së h¹ tÇng IP nã cho phÐp lµm gi¶m ®é trÔ vµ gi¶m rñi ro. Gateway sÏ tõ chèi c¸c cè g¾ng kÕt nèi tõ c¸c Gateway tr¸i phÐp hoÆc c¸c ®iÖn tho¹i PC tr¸i phÐp (VoIP ‘crack call’). tèi thiÓu lµ ®èi víi mét sè øng dông nhÊt ®Þnh. VoIP cã lÏ lµ vÝ dô râ nhÊt trong c¸c øng dông IP vÒ sù cÇn thiÕt cña QoS.Ch−¬ng 8. nhµ triÓn khai dÞch vô VoIP ph¶i n¾m ®−îc c¸c ®Æc tÝnh m¹ng cña hä vµ qu¶n lý chóng víi l−u l−îng tho¹i – mét c«ng viÖc cã lÏ dÔ h¬n trong c¸c m¹ng dµnh cho VoIP nh−ng rÊt khã ®Ó chuyÓn ®æi gi÷a c¸c m¹ng tho¹i vµ d÷ liÖu. Hç trî QoS Cho ®Õn gÇn ®©y. víi rÊt Ýt Gateway hç trî cho c¶ hai. Gateway tho¹i IP thÓ b»ng nhiÒu c¸ch ®Ó chØ ra r»ng hÖ thèng c¸c giao thøc vµ ®Æc tÝnh cña hä tèt h¬n giao thøc H. do vËy chØ nh÷ng ng−êi ®−îc phÐp míi thùc hiÖn ®−îc (vÝ dô. nhiÒu nhµ cung cÊp ®· ®i theo mét trong c¸c nguyªn t¾c QoS. B¶o mËt Trong bÊt kú hÖ thèng ®iÖn tho¹i nµo còng cã kh¶ n¨ng bÞ sö sông tr¸i phÐp. cho phÐp mét sè m¸y ®iÖn tho¹i ®−îc gäi néi h¹t hoÆc chØ gäi ®−îc mét sè c¸c sè ®Æc biÖt. PhÇn lín c¸c nhµ cung cÊp thiÕt kÕ Gateway cña hä cã kh¶ n¨ng chuyÓn ®æi gi÷a ph−¬ng ph¸p riªng vµ c¸c chuÈn chung ®Ó cho phÐp kh¸ch hµng cña hä n¾m quyÒn kiÓm so¸t chÝnh x¸c c¸c Gateway thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng nh− thÕ nµo vµ cho phÐp chóng t−¬ng t¸c víi hÖ thèng cña c¸c nhµ cung cÊp kh¸c. víi viÖc cho phÐp c¸c cuéc gäi tíi. HÖ thèng ®iÖn tho¹i truyÒn thèng cã kh¶ n¨ng h¹n chÕ gäi ra vµ gäi vµo cho tõng cæng (cho tõng m¸y ®iÖn tho¹i). Kh¶ n¨ng nµy còng ®ang ®−îc ®−a vµo c¸c Gateway VoIP. Vµi Gateway VoIP cã thÓ thùc hiÖn chøc n¨ng b¶o mËt IP b»ng c¸ch kÕt hîp ®Þa chØ IP riªng biÖt. Víi c¸ch nµy. hoÆc mét chuçi c¸c ®Þa chØ. Víi mét thiÕt kÕ nh− thÕ.

nã bá qua viÖc kh«ng kiÓm tra nhiÒu tÝn n¨ng rÊt quan träng cho nhµ cung cÊp dÞch vô nh− tÝnh c−íc vµ gi¸m s¸t tr¹ng th¸i Gateway. Gateway chØ tËp trung ®Ó xö lý tÝn hiÖu tho¹i. ChØ trong nh÷ng m¹ng lín nhÊt (cã hµng triÖu cuéc gäi trong ngµy) míi mong muèn lo¹i bá c¸c tÝnh n¨ng nh− quyÒn truy nhËp. ThiÕt bÞ Gatekeeper còng cã thÓ ®−a ra ®iÒu khiÓn héi nghÞ. Cuèi cïng thiÕt bÞ Gatekeeper ho¹t ®éng nh− giao diÖn cña hÖ thèng VoIP víi c¬ së d÷ liÖu ngoµi nh− LDAP. nã sÏ ®Þnh tuyÕn l¹i cuéc gäi tíi PBX vµ ra khái PSTN nÕu nh− kh«ng cßn kh¶ n¨ng VoIP trong hÖ thèng Gateway ®Ó xö lý nã.323. T−¬ng tù víi H. thiÕt lËp cuéc gäi. Do ®ã c¸c nhµ cung cÊp còng tÝch hîp nh÷ng dÞch vô nµy vµo thiÕt bÞ Gatekeeper cña hä.323. bëi v× viÖc triÓn khai c¸c Gateway lµ ®ñ nhá ®Ó kh«ng cÇn yªu cÇu dÞch vô cña mét thiÕt bÞ Gatekeeper riªng biÖt. hÖ thèng ph¶i ®¹t ®−îc kh¶ n¨ng tËp trung c¸c tÝnh n¨ng nµy vµ nh− thÕ cung cÊp cho viÖc qu¶n lý ®¬n gi¶n h¬n.Ch−¬ng 8. thªm vµo ®ã chóng trë thµnh nÒn qu¶n lý cã ®Çy ®ñ c¸c ®Æc tÝnh ho¹t ®éng nh− ‘b¶ng ®iÒu khiÓn’ (control panel) cho toµn bé m¹ng VoIP VÝ dô. nh−ng ph¶i tèn chi phÝ cho viÖc duy tr× mét sè thiÕt bÞ phô thªm. ghi b¶n tin gi¸m s¸t. Chøc n¨ng quay l¹i PSTN nµy cÇn thiÕt ®Ó cho phÐp nhµ cung cÊp ®−a ra dÞch vô cña m×nh mét c¸ch liªn tôc trong tr−êng hîp m¹ng IP bÞ t¾c nghÏn hoÆc háng hãc. PhÇn lín c¸c thiÕt bÞ Gatekeeper ®éc lËp ®−îc x©y dùng trªn mét m¸y tÝnh PC hoÆc trªn nÒn mét thiÕt bÞ vi tÝnh kh¸c vµ ®−îc bæ sung cho c¸c Gateway cïng mét nhµ cung cÊp. Kh¸i niÖm thiÕt bÞ Gatekeeper trong m¹ng IP hiÖn nay ph¶i ®−îc coi lµ “thiÕt bÞ dÞch vô phô trî vµ ®iÒu khiÓn cuéc gäi”. vµ nh÷ng yªu cÇu cho thiÕt bÞ Gatekeeper trong m¹ng riªng biÖt phô thuéc rÊt nhiÒu vµo c¸c dÞch vô duy nhÊt ®−îc yªu cÇu bëi ng−êi sö dông m¹ng vµ nhµ qu¶n lý nh− nã cã nhiÖm vô lo¹i bá chøc n¨ng ®iÒu khiÓn cuéc gäi khái Gateway. qu¶n lý ra khái Gateway. nã ®· trë nªn ®¬n gi¶n h¬n nhiÒu nh− ®Þnh nghÜa trong H. 251 . §Ó lµm ®−îc ®iÒu nµy.323. bëi c¸c thñ tôc phøc t¹p cho truy cËp d÷ liÖu ngoµi ®· kh«ng cßn trong thiÕt bÞ Gateway n÷a. Gateway tho¹i IP ThiÕt bÞ Gatekeeper HiÖn nay cã nhiÒu Gateway tÝch hîp c¸c chøc n¨ng cña thiÕt bÞ Gatekeeper. Trong khi H323 ®Þnh nghÜa rÊt râ vÒ vai trß cña thiÕt bÞ Gatekeeper. c¸c dÞch vô cña nã sÏ ®−îc sö dông nÕu nh− s¾n cã nh−ng kh«ng ®Çy ®ñ nh− mét m¹ng VoIP ®a n¨ng. cho phÐp vµ ®iÒu khiÓn nhiÒu cuéc gäi héi nghÞ t−¬ng øng víi vai trß ®−îc ®Þnh nghÜa lµ ‘®iÒu khiÓn ®a ®iÓm’ trong H. c¸c Gateway cã kh¶ n¨ng ho¹t ®éng nh− c¸c thiÕt bÞ ®iÒu khiÓn ®a n¨ng. RADIUS vµ c¸c c¸i kh¸c. thiÕt bÞ Gatekeeper lµ mét thiÕt bÞ lùa chän.

Ch−¬ng 9 §iÖn tho¹i LAN .

ATM vµ IsoEnet kh«ng cã. Tuy nhiªn. cÊu h×nh nµy d−êng nh− ®· kh¼ng ®Þnh ®−îc nh÷ng høa hÑn cña ATM vÒ vÊn ®Ò chia sÎ d÷ liÖu vµ m¹ng ®a ph−¬ng tiÖn tõ desktop ®Õn desktop. c¸c dÞch vô video. hoÆc mét sè c¸c c«ng nghÖ míi kh¸c. Vµo n¨m 1990. c¸c c«ng ty xuyªn quèc gia nh− Apple. National Semiconductor ®· ®−a ra mét c«ng nghÖ ®−îc gäi lµ m¹ng Ethernet ®¼ng thêi (IsoEnet) sö dông s¬ ®å m· ho¸ lu©n phiªn cho phÐp c¸c kªnh B ISDN 96 cïng tån t¹i víi kªnh Ethernet 10-Mbps chuÈn trªn cïng mét c¸p hai ®«i xo¾n lo¹i 3. Kh«ng bÞ hÊp dÉn bëi sù høa hÑn cña IsoEnet. ®ã lµ tÝnh gi¶n ®¬n trong viÖc qui ho¹ch. nh÷ng ng−êi thiÕt kÕ vµ vËn hµnh m¹ng LAN trong c¸c v¨n phßng trªn toµn thÕ giíi ®· ph¸t triÓn ®−îc mét sù lùa chän cho c«ng nghÖ ®−îc −a thÝch cña riªng hä: Ethernet. §−îc ph¸t triÓn vµo ®Çu nh÷ng n¨m 1970 t¹i Trung t©m nghiªn cøu Xerox’s Palo Alto. Tõ khi ISDN cho phÐp mét dÞch vô ®¼ng thêi (cã thêi gian gièng nhau). KÕt qu¶ cã thÓ lµ mét m¹ng LAN tÝch hîp cho phÐp hç trî d÷ liÖu Ethernet chuÈn (kh«ng ®ång bé). v−ît qua c¸c kho¶ng c¸ch ®Þa lý. Vµo cïng kho¶ng thêi gian ®ã.tÊt c¶ trªn cïng mét c¸p.11 vµo mïa thu n¨m 1995. T−¬ng lai gÇn nh− s¸ng sña khi IEEE chÝnh thøc ho¸ c¸c ®Æc tÝnh kü thuËt b»ng c¸ch tiªu chuÈn ho¸ chóng nh− 802. Ethernet ®−îc thiÕt kÕ víi nh÷ng môc ®Ých râ rµng mµ ISDN. héi nghÞ ®a ph−¬ng tiÖn. triÓn khai vµ b¶o d−ìng ®ång thêi gi¶m gi¸ thµnh l¾p ®Æt. dÞch vô ®iÖn tho¹i . héi nghÞ video vµ c¸c m¹ng. c¸c m¸y ®iÖn tho¹i d−êng nh− chØ lµ vÊn ®Ò vÒ thêi gian. Tæ chøc ATM ®· dù ®o¸n r»ng ATM cã thÓ sö dông cho tÊt c¶ c¸c lo¹i l−u l−îng. v× vËy giai ®o¹n nµy d−êng nh− t¹o ®iÒu kiÖn (trªn quan ®iÓm cña nhµ cung cÊp) cho IsoEnet trë thµnh c«ng nghÖ chñ chèt ®Ó kÕt nèi m¹ng LAN vµ h−íng sù tËp trung vµo c¸c dÞch vô thêi gian thùc vµ d÷ liÖu trong c¸c xÝ nghiÖp ®Þa ph−¬ng. nh÷ng nhµ qu¶n lý LAN l¹i cã mét ý t−ëng kh¸c. Kh«ng cã g× ®¸ng ng¹c nhiªn khi nh÷ng ®Æc ®iÓm nµy ®−îc xem lµ tiªn tiÕn trong c¸c s¶n phÈm cña ngµnh c«ng nghiÖp m¹ng LAN ®ang ph¸t triÓn nhanh chãng. KÕt hîp víi c¸c ph−¬ng ph¸p phøc t¹p vµ c¶i tiÕn ®Ó ®−a ra m¹ng hç trî truyÒn th«ng qu¶ng b¸ nh− LAN (®−îc gäi lµ LAN Emulation – LANE). IBM.3 vµo n¨m 1995. c¸c ®Çu cuèi ®a ph−¬ng tiÖn. ViÖc giíi thiÖu IsoEnet vµo ®óng thêi ®iÓm thÝch hîp ®ång thêi víi kÕ ho¹ch triÓn khai ISDN trªn diÖn réng t¹i n−íc Mü vµ trªn toµn thÕ giíi. vµ ®iÒu ®ã dÉn tíi IEEE ®· phª chuÈn vÒ Ethernet nh− lµ mét tiªu chuÈn . IsoEnet ®−îc dµnh ®Ó cho phÐp c¸c nhµ qu¶n lý m¹ng LAN tÝch hîp c¸c m¹ng d÷ liÖu chuÈn cña hä víi tho¹i. c¸c nhµ cung cÊp ATM ®· ph¸t triÓn theo c¸ch riªng cña hä nhê ®ã ®−a ra c¸c dÞch vô thêi gian thùc (real-time) vµ c¸c dÞch vô d÷ liÖu kh«ng thêi gian thùc (non-real-time) trªn cïng mét lo¹i cña c¸p hai ®«i xo¾n b»ng c¸ch giíi thiÖu c¸c bé t−¬ng thÝch hai ®«i xo¾n 25-Mbps vµ c¸c chuyÓn m¹ch “nhãm” (workgroup) gi¸ thÊp. Vµ viÖc sö dông nã ®Ó kÕt nèi c¸c m¸y tÝnh v¨n phßng.®−îc gäi lµ IEEE 802. ATM. Ethernet ®· ph¸t triÓn m¹nh mÏ theo d¹ng mµ ngµy nay ®· trë thµnh quen thuéc: ®ã lµ ph−¬ng thøc truyÒn t¶i d÷ liÖu LAN kh«ng tin cËy víi tèc ®é 10-Mbps vµ nç lùc kÕt nèi tèi ®a. §iÖn tho¹i LAN Vµo n¨m 1992.Ch−¬ng 9. ho¹t ®éng chñ yÕu trªn 253 .

vµ c¸c øng dông tho¹i ®−îc −u tiªn hµng ®Çu trong c¸c øng dông nµy. thêi ®iÓm xuÊt hiÖn cña c¸c c«ng nghÖ c¹nh tranh lµ rÊt quan träng. VÊn ®Ò ®Æt ra lµ trong nh÷ng c«ng nghÖ ®ã. ®Æc biÖt lµ c¬ së h¹ tÇng réng lín cña nã ®ång thêi ®−îc thõa nhËn cã kh¶ n¨ng lµm viÖc chÝnh x¸c trong nhiÒu m«i tr−êng kh¸c nhau – ®©y lµ ®Æc ®iÓm lµm cho hÇu hÕt c¸c nhµ qu¶n lý LAN yªu thÝch. Nh÷ng ®Æc tÝnh nµy gi¶i thÝch t¹i sao Ethernet lµ c«ng nghÖ m¹ng LAN duy nhÊt tån t¹i trong hÇu hÕt c¸c øng dông. Chóng ®ang ®−îc ph¸t triÓn bëi c¸c nhµ qu¶n lý nh×n xa tr«ng réng – ®ã lµ nh÷ng ng−êi kh«ng quan t©m tíi thêi gian vµ tiÒn b¹c chØ víi môc ®Ých trë thµnh ng−êi ®Çu tiªn sö dông c¸c øng dông mµ mét ngµy nµo ®ã sÏ trë nªn th«ng dông. hä ®iÒu nh×n thÊy tr−íc ®−îc sù cÇn thiÕt ph¶i tÝch hîp d÷ liÖu vµ tho¹i LAN tr−íc khi phÇn cøng vµ c¸c øng dông ®· s½n sµng hç trî lo¹i l−u l−îng nµy vµ tr−íc khi nhµ cung cÊp dÞch vô tin r»ng hä cã thÓ ®−a ra c¸c s¶n phÈm dùa trªn nã. Xu h−íng héi tô d÷ liÖu vµ tho¹i trong m¹ng côc bé Vµo cuèi nh÷ng n¨m 1990. Kh«ng cã lÝ do g× ®Ó biÖn hé cho c¸c chi phÝ mµ c¸c c«ng ty hµng n¨m ph¶i bá ra ®Ó mua c¸c tæng ®µi PBX hoÆc c¸c hÖ thèng quan träng kh¸c ®ång thêi duy tr× chóng song song víi viÖc duy tr× mét m¹ng LAN mµ cã thÓ hoµn toµn t−¬ng tù nh− m¹ng 254 . Vµo cuèi nh÷ng n¨m 1990. bao gåm c¸c tèc ®é d÷ liÖu 100 vµ 1000Mbps. V× xuÊt hiÖn sù ch÷ng l¹i cña thÞ tr−êng. c¸c øng dông video vµ tho¹i nªn ®îi cho tíi khi Ethernet ®· s½n sµng cho chóng. tÊt c¶ mäi thø kh¸c lµ kh«ng t−¬ng ®−¬ng nhau. c«ng nghÖ nµo thÝch hîp nhÊt cho viÖc kÕt nèi m¹ng m¸y tÝnh ®a ph−¬ng tiÖn? Thùc ra hÇu hÕt c¸c nhµ ph©n tÝch nhËn thÊy r»ng c¸c c«ng nghÖ trªn ®Òu thÝch hîp cho viÖc chuyÓn t¶i d÷ liÖu thêi gian thùc nÕu nh− hä coi r»ng tÊt c¶ mäi thø kh¸c lµ t−¬ng ®−¬ng nhau. vµ cã lÏ lµ quan träng nhÊt ®ã lµ viÖc gi¶m gi¸ rÊt nhanh cña thiÕt bÞ Ethernet. Trong bÊt cø tr−êng hîp nµo. C¸c m¹ng kh¸c vÉn ®−îc duy tr× v× tÝnh chÊt lÞch sö cña chóng tuy nhiªn chóng ngµy cµng xuèng cÊp vµ sÏ thay thÕ khi cã ®iÒu kiÖn. tiÕt kiÖm tiÒn cho c¸c chñ nh©n b»ng c¸ch h−ëng c¸c lîi nhuËn th«ng qua viÖc tÝch hîp d÷ liÖu/tho¹i mµ sÏ ®−îc tr×nh bµy trong quyÓn s¸ch nµy. TÊt nhiªn. kh¶ n¨ng sö dông c¸p quang (t¨ng rÊt lín ®é dµi cã thÓ cña ®o¹n c¸p ®¬n). tÝnh n¨ng ®−îc riªng biÖt ho¸. §iÖn tho¹i LAN c¸p hai ®«i d©y xo¾n. Trong sè c¸c m¹ng nµy mét sè ®· thùc sù thµnh c«ng. Ethernet ®· s½n sµng cung cÊp c¸c øng dông nµy. Nh÷ng n¨m 1990 ghi nhËn nhiÒu sù c¶i tiÕn lín h¬n vÒ hÖ thèng. Nguyªn nh©n lµ rÊt ®¬n gi¶n: trong m¹ng truyÒn t¶i diÖn réng chóng ta ®· cã thÓ tiÕt kiÖm ®−îc nhê trén c¸c lo¹i l−u l−îng kh¸c nhau vËy th× trong m¹ng côc bé chóng ta còng ph¶i ®¹t ®−îc mét ®iÒu g× ®ã t−¬ng tù. V× thÕ nh÷ng viÖc triÓn khai IsoEnet vµ ATM desktop chØ tån t¹i trong mét sè l−îng h¹n chÕ. ¸p lùc cña thÞ tr−êng vÒ viÖc tÝch hîp d÷ liÖu vµ tho¹i ®· t¸c ®éng tíi ph¹m vi ho¹t ®éng cña m¹ng. vµ Ethernet cã nh÷ng thuËn lîi quan träng riªng.Ch−¬ng 9. Ch−¬ng nµy sÏ gi¶i thÝch t¹i sao Ethernet cã thÓ ®−îc sö dông nh− lµ x−¬ng sèng cña mét hÖ thèng tho¹i qua IP dùa trªn LAN vµ nghiªn cøu mét vµi ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn cña c¸c nhµ cung cÊp kh¸c nhau còng nh− mét sè tiªu chuÈn cã liªn quan.

Cuèi cïng. Râ rµng lµ. Tuy nhiªn kh«ng nªn coi nhÑ hÖ thèng ®iÖn tho¹i. §iÖn tho¹i LAN ®iÖn tho¹i. hÖ thèng ®iÖn tho¹i cña hä ph¶i hç trî nhiÒu lo¹i dÞch vô kh¸c nhau – tõ dÞch vô nghe nh¹c trong khi ®ang gi÷ m¸y cho tíi hép th− tho¹i cho call forwarding. c¸c qu¹t lµm m¸t phô vµ nguån cung cÊp. Trong khi phÇn lín nh÷ng ng−êi sö dông c¸c tµi nguyªn tÝnh to¸n trªn m¹ng lu«n ph¶i ®èi mÆt víi c¸c háng hãc cã thÓ x¶y ra ®èi víi m¹ng t¹i bÊt cø thêi ®iÓm nµo th× nh÷ng ng−êi sö dông ®iÖn tho¹i hoµn toµn kh«ng ph¶i lo l¾ng vÒ ®iÒu nµy. Nh÷ng th¸ch thøc ®èi víi nh÷ng ng−êi ®ang nghiªn cøu ph¸t triÓn c¸c s¶n phÈm VoIP sö dông c¸c thiÕt bÞ m¹ng LAN ®Ó thay thÕ c¸c tæng ®µi PBX vµ c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i v¨n phßng kh¸c lµ: TiÕp tôc ®¶m b¶o ®é tin cËy cao cña hÖ thèng hiÖn t¹i §−a ra c¸c ®Æc tÝnh gièng nh− vËy hoÆc tèt h¬n Lµm cho ng−êi sö dông kh«ng ý thøc ®−îc sù thay ®æi vÒ c«ng nghÖ Gi¶m ®¸ng kÓ gi¸ thµnh Cuèi cïng. Ng−êi sö dông th× muèn tÝnh tin cËy cao h¬n n÷a. n¾m b¾t nh÷ng thuËn lîi cña viÖc trén hai m«i tr−êng d÷ liÖu/tho¹i ®Ó hç trî c¸c øng dông quan träng mµ hiÖn nay kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc (hoÆc cã thÓ thùc hiÖn ®−îc nh−ng gi¸ thµnh kh¸ ®¾t) ®èi víi c¸c hÖ thèng hiÖn t¹i C¸c m«i tr−êng ®iÖn tho¹i c¬ quan Cã hai lo¹i hÖ thèng ®iÖn tho¹i mµ ®−îc dïng chñ yÕu trong c¬ quan: hÖ thèng KEY (KS) vµ tæng ®µi nh¸nh riªng (PBX). hÖ thèng dù phßng nguån ®Ó b¶o vÖ c¸c dÞch vô trong tr−êng hîp mÊt ®iÖn kÌm theo ®ñ lo¹i giÊy chøng nhËn kh¸c nhau ®¶m b¶o cho tÝnh tin cËy cña chóng trong nh÷ng vïng th−êng xuÊt hiÖn c¸c sù cè vÒ thiªn tai. Chóng th−êng ®−îc ph©n biÖt theo c¸c c¸ch sau: 255 . ®ång thêi ngoµi ra c¸c chøc n¨ng gÇn nh− hoµn h¶o nµy. §Ó chøng tá nã kh«ng ph¶i lµ mét m¾t xÝch yÕu trong d©y chuyÒn. hÖ thèng ®iÖn tho¹i c¬ quan tr«ng gièng nh− c¸c chuyÓn m¹ch trung t©m thu nhá víi c¸c bé phËn chuyÓn ®æi nãng. ViÖc dù phßng vµ kh¾c phôc lçi ®−îc x©y dùng cho tÊt c¶ c¸c ®iÓm chuyÓn m¹ch néi h¹t vµ chuyÓn m¹ch IXC ®Ó t¹o nªn ®é tin cËy cña hÖ thèng m¹ng trªn toµn thÕ giíi.Ch−¬ng 9. mong −íc nµy thuyÕt phôc c¸c nhµ qu¶n lý v¨n phßng biÕn hÖ thèng ®iÖn tho¹i cña hä gÇn gièng víi hÖ thèng m¸y tÝnh nh»m gi¶m bít sè l−îng c«ng viÖc cho hä. nh÷ng ng−êi sö dông ®· trë nªn quen víi tÝnh tin cËy hoµn toµn mµ hÖ thèng ®iÖn tho¹i ®−a ra. nh÷ng tÝnh n¨ng nµy ph¶i cµng dÔ sö dông cµng tèt vµ kh«ng yªu cÇu ng−êi sö dông häc thªm nh÷ng c©u lÖnh míi. Thùc sù lµ khã chÞu khi nhÊc m¸y mµ kh«ng cã ©m mêi quay sè. CÇn ph¶i cã sù ®Çu t− thÝch hîp trong hÖ thèng ®iÖn tho¹i ®Ó gi¶m chi phÝ.

Mèi quan hÖ gi÷a chuyÓn m¹ch vµ m¸y ®iÖn tho¹i ®−îc gäi lµ tæng ®µi c¬ quan (Private Branch Exchange . §iÖn tho¹i LAN HÖ thèng KEY th−êng ®−îc triÓn khai trong c¸c v¨n phßng nhá ®−îc ph©n biÖt bëi sù hiÖn diÖn cña mét sè c¸c ®−êng d©y vµo ph©n biÖt – mçi ®−êng d©y xuÊt hiÖn trªn mét m¸y ®iÖn tho¹i. hoÆc ISDN PRI.Ch−¬ng 9. Vµ nÕu cuéc gäi ®Õn ®−îc tr¶ lêi. ®−îc nhãm l¹i thµnh mét nhãm vµ xem lµ mét sè ®iÖn tho¹i ®¬n. Trong phÇn cßn l¹i cña ch−¬ng nµy. 256 . sù ph©n biÖt gi÷a chóng víi hÖ thèng key sÏ chØ ®−îc ®−a ra khi cÇn thiÕt. Cã nhiÒu hÖ thèng key míi h¬n cã kh¶ n¨ng ho¹t ®éng nh− hÖ thèng PBX trong qu¸ tr×nh kÕt nèi víi PSTN. Quay sè mong muèn HÖ thèng PBX cho phÐp giao tiÕp trong v¨n phßng b»ng c¸ch quay trùc tiÕp sè m¸y lÎ mµ kh«ng cÇn quay m· truy nhËp ra ngoµi. C¸c cuéc gäi vµo ®−îc tr¶ lêi mét c¸ch tù ®éng hoÆc th«ng qua ®µm tho¹i viªn – ng−êi cã tr¸ch nhiÖm chuyÓn c¸c cuéc gäi tíi m¸y lÎ thÝch hîp. Mét hÖ thèng PBX ®iÓn h×nh t−¬ng tù nh− trong H×nh 9-1. Quay m· truy cËp ra ngoµi (th−êng lµ 9) 3. c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i v¨n phßng truyÒn thèng ®−îc gäi lµ PBX. HÖ thèng PBX bao gåm c¸c ®¬n vÞ ®iÒu khiÓn mµ vÒ b¶n chÊt lµ c¸c chuyÓn m¹ch ®iÖn tho¹i kªnh nhá kÕt nèi víi LEC theo mét hoÆc nhiÒu ®−êng trung kÕ T-1. NhËn ©m mêi quay sè t¹o bëi chuyÓn m¹ch LEC 4. cuéc gäi cã thÓ ®−îc chuyÓn m¹ch bëi chuyÓn m¹ch PBX tíi m¸y lÎ bÞ gäi – gièng nh− lµ hai m¸y ®iÖn tho¹i ë trong tæng ®µi PSTN. Mçi m¸y lÎ nµy n»m ë cuèi ®«i d©y riªng cña nã. Nh÷ng ®−êng d©y nµy ®−îc cung cÊp bëi c¸c nhµ cung cÊp tæng ®µi néi h¹t (LEC) hoÆc c«ng ty ®iÖn tho¹i trªn m¹ch vßng néi h¹t riªng. vµ v× c¸c ®Æc tÝnh vµ tÝnh n¨ng cña mçi lo¹i cã xu h−íng xÝch l¹i gÇn nhau h¬n nªn c¸c hÖ thèng key cã kh¶ n¨ng hç trî nhiÒu chøc n¨ng h¬n th−êng ®−îc gäi lµ hÖ thèng lai (hybrid systems).PBX). C¸c cuéc gäi bªn trong v¨n phßng ®−îc tiÕn hµnh theo hÖ thèng intercom tÝch hîp vµo hÖ thèng KEY hoÆc ®¬n vÞ ®iÒu khiÓn. ng−êi tr¶ lêi sÏ chuyÓn cuéc gäi tíi ®−êng d©y liªn quan. Ngoµi kh¶ n¨ng kÕt nèi trùc tiÕp tíi m¸y ®iÖn tho¹i bÞ gäi (nh− lµ sö dông c¸c ®Æc tÝnh intercom cña mét hÖ thèng key). NÕu mét cã cuéc gäi ®Õn th× nã sÏ chiÕm ®−êng d©y rçi ®Çu tiªn. §©y lµ hÖ thèng tÝch hîp c¸c ®Æc tÝnh tèt nhÊt cña tõng lo¹i. E1. NhÊc m¸y vµ nhËn ©m quay sè tõ chuyÓn m¹ch PBX 2. Cã rÊt nhiÒu cuéc tranh luËn cho ®Þnh nghÜa nµy còng nh− c¸c cuéc tranh luËn gi÷a c¸c nhµ cung cÊp s¶n xuÊt ra c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i kinh doanh nh»m môc ®Ých ph©n lo¹i ®óng c¸c s¶n phÈm cô thÓ. C¸c cuéc gäi ra ®−îc thùc hiÖn bëi c¸c thao t¸c sau: 1. Ng−êi sö dông thùc hiÖn cuéc gäi ra ngoµi b»ng c¸ch chän ®−êng d©y rçi vµ quay sè.

§Æc tÝnh nµy ®· ®−îc ph¸t triÓn thµnh nhiÒu d¹ng kh¸c nhau bao gåm nhiÒu lo¹i dÞch vô kh¸c nhau nh− lµ chuyÓn c¸c b¶n tin hay göi l¹i lêi nh¾n. M¹ng PBX ®iÓn h×nh Ngo¹i trõ tÝnh chÝnh x¸c cña hÖ thèng. Ng−êi gäi tíi cã thÓ nghe nh¹c trong khi hä ®ang ®îi mét m¸y lÎ tr¶ lêi. HÖ thèng nµy cã thÓ cã 257 .. Mét sè c¸c ®Æc tÝnh nh− vËy bao gåm: Gäi héi nghÞ (Call Conference). §iÖn tho¹i LAN PBX switch Tæng ®µi Trung t©m PSTN B−u ®iÖn H×nh 9-1.Ch−¬ng 9. quay sè 2 ®Ó gÆp bé phËn dÞch vô”. NhËn cuéc gäi ë m¸y ®iÖn tho¹i ®ang ®æ chu«ng tõ mét m¸y lÎ kh¸c. Nghe nh¹c trong lóc ®îi (Music on hold). §Þnh h−íng l¹i c¸c cuéc gäi vµo tíi mét m¸y lÎ tíi mét m¸y kh¸c hoÆc tíi mét m¸y n»m ë ®©u ®ã trong PSTN. H−íng cuéc gäi (Call Forwarding). tÊt c¶ c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i v¨n phßng cè g¾ng ®¹t tíi ®Ó cung cÊp c¸c ®Æc tÝnh ngoµi c¸c kÕt nèi PSTN chuÈn.. Còng nªn giíi thiÖu vÒ hai ®Æc tÝnh kh¸c mµ kh«ng ph¶i lu«n lu«n ®−îc tÝch hîp vµo tæng ®µi PBX ®ã lµ: Th− tho¹i (Voice mail). KÕt nèi mét hoÆc nhiÒu m¸y ®iÖn tho¹i néi h¹t tíi mét hoÆc nhiÒu ®−êng d©y ra cho phÐp c¸c cuéc gäi nhiÒu ng−êi. NhÆt cuéc gäi (Call pickup). NhËn d¹ng ng−êi gäi vµo víi sè chñ gäi hoÆc tªn ng−êi gäi trªn mµn h×nh tinh thÓ láng g¾n trªn m¸y. NhËn d¹ng chñ gäi (Caller ID). Bé phËn trî gióp tù ®éng. Mét d¹ng cña call pickup trªn tÊt c¶ c¸c m¸y ®iÖn tho¹i cho phÐp tÊt c¶ c¸c cuéc gäi tíi sè chÝnh sÏ ®−îc tr¶ lêi ë bÊt kú chç nµo trong v¨n phßng. Th«ng th−êng nã liªn quan tíi viÖc h−íng dÉn cho chñ gäi c¸c b−íc tiÕp theo (rÊt gièng víi c¸ch mét ng−êi vËn hµnh b¶ng chuyÓn m¹ch thùc hiÖn) ®¹i lo¹i nh− “quay sè 1 ®Ó gÆp bé phËn b¸n hµng.. Ng−êi sö dông cã thÓ sö dông chøc n¨ng nµy ®Ó h−íng c¸c cuéc gäi tíi m¸y ®iÖn tho¹i di ®éng khi ®i ra ngoµi v¨n phßng do vËy c¸c cuéc gäi theo hä tíi mäi n¬i. D−íi d¹ng ®¬n gi¶n nhÊt ®ã lµ dÞch vô tr¶ lêi riªng cho mçi mét m¸y phô. Mét ph−¬ng ph¸p dùa trªn m¸y tÝnh ®Ó x¸c ®Þnh m¸y phô mong muèn vµ h−íng chuyÓn m¹ch PBX ®Ó hoµn tÊt cuéc gäi. Night bell.

TÊt c¶ c¸c ®Æc tÝnh nµy ph¶i ®−îc thiÕt lËp cÊu h×nh vµ qu¶n lý thÝch hîp víi chÝnh s¸ch cña c«ng ty ®ång thêi ®¶m b¶o ®−îc ®é thuËn tiÖn vµ b¶o mËt. C¸c c«ng ty cã nhu cÇu sö dông mét hÖ thèng hç trî c¸c dÞch vô t−¬ng tù nh− PBX nh−ng hä kh«ng cã chuyªn m«n vµ nh©n viªn ®iÒu hµnh hoÆc mong muèn triÓn khai hÖ thèng riªng cña hä cã thÓ mua Centex. §iÖn tho¹i Ethernet Gateway truy nhËp PSTN PSTN Ethernet LAN §iÖn tho¹i Analog Gateway biÕn ®æi Bé ®Þnh tuyÕn IP WAN hoÆc Internet §iÖn tho¹i trªn m¸y tÝnh Gate keeper H×nh 9-2. §iÒu ®ã lµm cho dÞch vô Centex c¹nh tranh thùc sù víi c¸c hÖ thèng cã ®Çy ®ñ tÝnh n¨ng nh− hÖ thèng Key hay c¸c tæng ®µi PBX. C¸c thµnh phÇn cña hÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN §Ó cung cÊp dÞch vô ®iÖn tho¹i t−¬ng tù hoÆc tèt h¬n c¸c hÖ thèng ®−îc nªu trªn. §iÖn tho¹i LAN rÊt nhiÒu lo¹i tõ hÖ thèng ®¬n gi¶n ®Õn hÖ thèng phøc t¹p h¬n. bëi v× cã nhiÒu hÖ thèng rÊt phøc t¹p nh−ng cã thÓ ®−îc thiÕt kÕ sao cho ng−êi sö dông t−ëng chõng nh− lµ hoµn toµn ®¬n gi¶n. §Æc tÝnh dÔ dµng sö dông còng lµ ®iÒu quan träng ®Æc biÖt ®èi víi c¸c c«ng ty nhá. mËt khÈu lµ cÇn thiÕt ®Ó h¹n chÕ truy cËp hép th− tho¹i vµ ®«i lóc dïng ®Ó h¹n chÕ gäi ®−êng dµi. Centex hç trî c¸c cuéc gäi miÔn phÝ trong v¨n phßng vµ c¸c ®Æc tÝnh tiÖn lîi c¬ b¶n nh− lµ chuyÓn h−íng cuéc gäi vµ gi÷ cuéc gäi. cho ®Õn c¸c hÖ thèng ®Çy ®ñ ®Æc tÝnh cung cÊp thùc sù kh¶ n¨ng ph©n bè cuéc gäi tù ®éng (ACD). VÝ dô. 258 . c¸c tÝnh n¨ng mµ mét hÖ thèng PBX cung cÊp ph¶i ®−îc g¸n víi c¸c thµnh phÇn t−¬ng øng trªn m¹ng LAN. Do ®ã thiÕt bÞ PBX ph¶i cã mét bµn ®iÒu khiÓn (management console) mµ cho phÐp ®Æt cÊu h×nh mét c¸ch thuËn tiÖn nhÊt. mçi thµnh phÇn ®ãng vai trß riªng cña nã trong hÖ thèng ®iÖn tho¹i. HÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN c¬ b¶n PhÇn tiÕp theo sÏ ®Ò cËp tíi tõng thµnh phÇn vµ chøc n¨ng cña nã trong hÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN. Ngoµi ra cã thÓ bæ sung c¸c ®Æc tÝnh kh¸c vµo dÞch vô Centex. bao gåm c¸c ®Æc tÝnh nh− hép th− tho¹i vµ tr¶ lêi tù ®éng.Ch−¬ng 9. Mét hÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN c¬ b¶n ®−îc ®−a ra trong H×nh 9-2. mét dÞch vô PBX ¶o ho¹t ®éng gièng nh− PBX sö dông ®−êng d©y chuÈn hoÆc ®−êng ISDN.

HËu qu¶ cña viÖc t¾c nghÏn nµy lµ mÊt nhiÒu thêi gian ®Ó truyÒn c¸c tÖp ®i vµ c¸c thiÕt bÞ ph¶i cè g¾ng truyÒn l¹i hoÆc chê cho viÖc t¾c nghÏn gi¶m ®i. Mét vÊn ®Ò t−¬ng tù th−êng x¶y ra ®ã lµ xuÊt hiÖn sù cè víi m¸y tÝnh riªng cña ng−êi sö dông hoÆc víi tµi nguyªn mµ hä ®ang t×m c¸ch truy cËp. Trong bÊt cø tr−êng hîp nµo.Ch−¬ng 9. cho dï b¶n chÊt phi kÕt nèi cña chóng. do ®ã lµm cho m¹ng ngµy cµng hoµn h¶o h¬n. khi xuÊt hiÖn t¾c nghÏn nh− thÕ. viÖc nhËn thøc r»ng m¹ng Ethernet lµ kÐm tin cËy h¬n m¹ng PBX lµ mét sai lÇm. c«ng nghÖ Token Ring cña IBM còng kh¸ phæ biÕn. ®· cã rÊt nhiÒu nç lùc ®Ó ph¸t triÓn c«ng nghÖ LAN cã kh¶ n¨ng hç trî l−u l−îng tho¹i vµ l−u l−îng ®a ph−¬ng tiÖn. Thùc tÕ nµy kh«ng chØ lµ do c¸c vÊn ®Ò gi¸ c¶ vµ tiÕp thÞ mµ cßn v× sù qu¸ phæ biÕn cña tiªu chuÈn Ethernet vÒ m¹ng LAN. chÊt l−îng cña ®«i d©y xo¾n ®−îc sö dông cho kÕt nèi c¸c thiÕt bÞ Ethernet ®· ®−îc c¶i tiÕn ®¸ng kÓ vµ kh¶ n¨ng hç trî c¸p quang ®· ®¶m b¶o l−u l−îng cña Ethernet cã thÓ chuyÓn t¶i trªn mét ®−êng dÉn th«ng suèt tíi ®Ých. ®ång thêi triÓn khai ë diÖn réng. Ethernet ®· trë thµnh mét m¹ng tån t¹i trong hÇu hÕt tÊt c¶ c¸c m«i tr−êng v¨n phßng. Sù ph¸t triÓn cña Ethernet ®−îc tiÕn hµnh t−¬ng tù nh− giao thøc Internet (IP): tõ sù khëi ®Çu khiªm tèn nh− lµ c¸c thÝ nghiÖm nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn. nÕu nh− nã kh«ng ng¨n viÖc kÕt nèi cuéc gäi ngay tõ ®Çu th× sÏ r¬i vµo t×nh tr¹ng “bÞ treo” t−¬ng tù. Ngoµi ra. 259 . §iÒu nµy g©y khã chÞu cho ng−êi sö dông vµ mét sè øng dông rÊt khã hoÆc kh«ng thÓ ho¹t ®éng ®−îc. c¶ hai ®i theo mét con ®−êng chËm r·i vµ ch¾c ch¾n. ®iÒu nµy kh«ng lµm c¸c nhµ cung cÊp ®iÖn tho¹i LAN ph¶i lo l¾ng nhiÒu v× hÖ thèng cña hä chØ nh¾m vµo nh÷ng m«i tr−êng v¨n phßng võa vµ nhá. C¸c sù cè víi b¶n th©n m¹ng nãi chung lµ do t¾c nghÏn – ®©y lµ kÕt qu¶ cña qu¸ nhiÒu khung Ethernet ganh ®ua nhau trªn cïng mét phÇn m¹ng gièng nhau hoÆc thiÕt bÞ gièng nhau vµo cïng mét thêi ®iÓm. rÊt hay phµn nµn vÒ t×nh tr¹ng ngõng ho¹t ®éng cña m¹ng nh−ng ®iÒu nµy rÊt Ýt khi ®óng v× b¶n th©n c¬ së h¹ tÇng cña m¹ng ®ang ho¹t ®éng sai chøc n¨ng cña nã. MÆc dï nh÷ng ng−êi sö dông. T−¬ng tù nh− vËy. nh−ng m¹ng vÉn duy tr× c¸c chøc n¨ng – mÆc dï ë tèc ®é chËm – cho tíi khi sù t¾c nghÏn ®−îc gi¶i quyÕt. nh−ng vÉn ch−a ai thµnh c«ng trong viÖc giµnh thÞ tr−êng ®Ó chøng tá vai trß quan träng cña viÖc triÓn khai ®iÖn tho¹i m¹ng LAN trªn diÖn réng. §iÖn tho¹i LAN M¹ng côc bé (LAN) Nh− ®· ®Ò cËp ë phÇn ®Çu cña ch−¬ng. ®Æc biÖt ë nh÷ng v¨n phßng lín. Tuy nhiªn. ®Æc biÖt trong c¸c v¨n phßng nhá kh«ng cã nh©n viªn qu¶n lý m¹ng th−êng xuyªn. Thùc tÕ c¶ hai c«ng nghÖ chØ hç trî ph−¬ng thøc chuyÓn t¶i d÷ liÖu theo kiÓu “nç lùc tèi ®a” vµ chØ thÝch hîp cho c¸c øng dông tho¹i d−íi mét gãc ®é nhÊt ®Þnh. PhÇn lín viÖc ph¸t triÓn Ethernet tr¶i qua hai thËp kû gÇn ®©y ®Òu nh¾m tíi viÖc t¨ng ®é tin cËy cña nã. Víi viÖc chiÕm ®Õn h¬n 90% thÞ tr−êng LAN. Sù bæ sung cho líp vËt lý cña chØ tiªu kü thuËt Ethernet ®−a ®Õn kÕt qu¶ lµ trong Ethernet nÕu cã mét vÊn ®Ò x¶y ra víi mét m¸y tÝnh hoÆc mét phÇn nµo ®ã th× còng kh«ng ¶nh h−ëng tíi toµn bé m¹ng – ®©y ®· tõng lµ tai häa ®èi víi m¹ng cã cÊu h×nh bus vËt lý thêi kú ®Çu. §èi víi l−u l−îng tho¹i.

§iÓm c¬ b¶n cña ®iÒu khiÓn tranh chÊp lµ cung cÊp cho mçi thiÕt bÞ mét ph©n ®o¹n riªng cña nã ®Ó kÕt nèi víi chuyÓn m¹ch. NhiÒu nhãm nµy. mét sù lùa chän víi gi¸ rÊt cao cho tíi gÇn ®©y nh−ng mét khi gi¸ cña thiÕt bÞ gi¶m th× thËm chÝ cã thÓ ®−îc triÓn khai cho c¸c m¹ng nhá h¬n. do ®ã sÏ lµm gi¶m c¸c miÒn tranh chÊp gi÷a c¸c thiÕt bÞ. V× c¸c thiÕt bÞ ph¶i truyÒn víi mét tèc ®é ®Þnh s½n.Ch−¬ng 9. §iÖn tho¹i LAN Do ®ã. mét ph©n ®o¹n cã tèc ®é 10-Mbps ®−îc dïng bëi 10 thiÕt bÞ th× kÕt qu¶ lµ mçi thiÕt bÞ sÏ nhËn Ýt h¬n 1Mbps. trong ®ã c¸c thiÕt bÞ chiÕm mét c¸ch tù nhiªn ®é réng b¨ng s½n cã theo x¸c suÊt. thiÕt bÞ sÏ nhËn ®−îc “tèc ®é tèi ®a” (wire speed) cña ph−¬ng tiÖn mµ nã kÕt nèi vµo. mçi thiÕt bÞ nhËn ®−îc x¸c suÊt ngang nhau. sù ph¸t triÓn Ethernet ®· ®−îc tËp trung chñ yÕu vµo c¸c ph−¬ng ph¸p ®Ó lµm gi¶m t¾c nghÏn. ngoµi thêi gian ®ang truy nhËp. Cã ba ph−¬ng ph¸p ®Ó thùc hiÖn nh− vËy. hÇu hÕt nh÷ng vÊn ®Ò cña líp vËt lý ¶nh h−ëng trùc tiÕp tíi m¹ng cho ®Õn thêi ®iÓm hiÖn t¹i ®Òu ®· ®−îc xem xÐt. b¶n th©n dung l−îng cña c¸p ph¶i ®−îc ph©n chia cho c¸c thiÕt bÞ theo mét kÕ ho¹ch ®iÒu khiÓn thèng nhÊt truy nhËp cô thÓ nµo ®ã. Ethernet ®−îc ph¸t triÓn ngay tõ ®Çu theo m« h×nh cho phÐp c¸c thiÕt bÞ dïng chung mét c¸p ®¬n. trong ®ã giíi h¹n ph©n c¸ch 260 . hay cßn gäi lµ vLAN cã thÓ cïng tån t¹i trªn cïng mét c¬ së h¹ tÇng m¹ng. vµ c¶ ba ®Òu cã nh÷ng tiÕn bé ®¸ng kÓ trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y: Ph©n ®o¹n (Segmentation). Trong mét hÖ thèng nh− vËy. ®¶m b¶o r»ng. Sù ph¸t triÓn gÇn ®©y nhÊt cña chuyÓn m¹ch LAN lµ kh¶ n¨ng kÕt nèi LAN ¶o. Nã còng cã kh¶ n¨ng truyÒn d÷ liÖu vµo bÊt cø thêi ®iÓm nµo mµ kh«ng cÇn tranh chÊp truy cËp tíi ph−¬ng tiÖn. Mét trong nh÷ng th«ng th−êng ®Ó t¨ng dung l−îng b¨ng th«ng kh¶ dông lµ gi¶m sè thiÕt bÞ trªn mçi ph©n ®o¹n m¹ng. VÊn ®Ò vÒ ®iÖn tho¹i LAN còng ®−îc quan t©m. GÇn ®©y. dung l−îng b¨ng th«ng kh¶ dông ®èi víi mçi thiÕt bÞ cã thÓ ®−îc tÝnh to¸n mét c¸ch ®¬n gi¶n b»ng c¸ch chia tèc ®é cña ph©n ®o¹n m¹ng (network segment) sö dông chung víi sè l−îng c¸c thiÕt bÞ sö dông nã. Mét ph−¬ng ph¸p hiÖn ®¹i ®Ó ®¹t ®−îc ®iÒu nµy lµ sö dông bé chuyÓn m¹ch LAN: ®ã lµ ®iÓm kÕt nèi trung t©m cho c¸c ph©n ®o¹n Ethernet ®−îc sö dông ®Ó chia m¹ng LAN thµnh c¸c ph©n ®o¹n víi môc ®Ých gi¶m thiÓu sù tranh chÊp ®ång thêi vÉn cho l−u l−îng chuyÓn t¶i gi÷a c¸c ph©n ®o¹n khi cÇn thiÕt. Trong mét m¹ng nh− thÕ. VÝ dô. Së dÜ Ýt h¬n 1 Mbps lµ do viÖc c¹nh tranh vµ phÇn mµo ®Çu cña khung trong b¶n th©n hÖ thèng Ethernet. H×nh 9-3 so s¸nh hai kiÓu triÓn khai c¸c bé chuyÓn m¹ch trong mét m¹ng Ethernet dïng chung truyÒn thèng. T×nh tr¹ng cña viÖc nµy hiÖn ®ang cßn tån t¹i trong phÇn lín c¸c hÖ thèng Ethernet hiÖn ®¹i trong ®ã c¸c thiÕt bÞ vÉn cã xu h−íng chiÕm ®é réng b¨ng kh¶ dông. trong ®ã c¸c thiÕt bÞ riªng ®−îc g¸n nh− lµ thµnh viªn cña mét nhãm vµ nhãm nµy ®−îc kÕt nèi víi c¸c nhãm kh¸c vµ l−u l−îng cña nã kh«ng bÞ ‘trén lÉn’ víi c¸c l−u l−îng kh¸c khi nã truyÒn qua c¸c m¹ng ®−êng trôc. chuyÓn m¹ch xa hay vµ c¸c Hub dïng chung. Ethernet sö dông ph−¬ng ph¸p truyÒn t¶i ®a truy nhËp víi ph−¬ng ph¸p ph¸t hiÖn ®ông ®é (CSMA/CD) cña ®iÒu khiÓn truy nhËp.

Ch−¬ng 9. §iÖn tho¹i LAN

gi÷a l−u l−îng tho¹i vµ d÷ liÖu cã thÓ qu¶n lý b»ng c¸ch ®Æt thiÕt bÞ ®iÖn tho¹i trªn vLAN kh¸c tõ thiÕt bÞ d÷ liÖu. CÊu h×nh nh− vËy ®−îc m« t¶ ë H×nh 9-4.

Ethernet HUB Ethernet HUB Ethernet HUB Ethernet SWITCH Ethernet SWITCH Ethernet SWITCH

(a)

(b)

(c)

H×nh 9-3. C¸c kiÓu triÓn khai thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch LAN: (a) topology ph©n chia, (b) topology chuyÓn m¹ch côc bé, (c) topology chuyÓn m¹ch toµn phÇn

§iÖn tho¹i Ethernet Ethernet SWITCH

Ethernet SWITCH

Telephone Gate keeper Gateway truy nhËp PSTN Kho d÷ liÖu

H×nh 9-4. C¸c m¹ng LAN ¶o hç trî VoIP

Trong khi m« t¶ c¸ch gi¶i quyÕt vÊn ®Ò t¾c nghÏn, th× sù ph©n ®o¹n còng kh«ng ph¶i lµ c¸ch ®¬n gi¶n nhÊt ®Ó t¨ng dung l−îng d÷ liÖu cña m¹ngg LAN. T¨ng tèc ®é. NÕu ®é réng b¨ng th«ng kh¶ dông cã thÓ ®−îc −íc tÝnh b»ng c¸ch chia toµn bé ®é réng b¨ng cho sè c¸c thiÕt bÞ tranh chÊp chóng, th× mét c¸ch kh¸c ®¬n gi¶n h¬n ®Ó t¨ng phÇn cña mçi thiÕt bÞ lµ cung cÊp nhiÒu b¨ng th«ng h¬n cho lÇn ®Çu tiªn. Trong khi Ethernet thêi kú ®Çu tiªn ch¹y víi tèc ®é 3Mbps, c«ng nghÖ t¨ng tèc ®é ®· n¾m toµn bé thÞ tr−êng d−íi d¹ng cung cÊp viÖc chuyÓn t¶i d÷ liÖu víi tèc ®é 10Mbps – mét tèc ®é d÷ liÖu nhanh mét c¸ch ®¸ng ng¹c nhiªn trong c¸c m¹ng nhá nh−ng còng trë nªn b·o hoµ nhanh chãng khi c¸c m¹ng ph¸t triÓn tíi hµng chôc hoÆc hµng tr¨m thiÕt bÞ. C¸c nhµ cung cÊp liªn lôc ®Þa ®· më réng ®Æc tÝnh kü thuËt 10Base-T IEEE (Ethernet ®«i d©y xo¾n, víi c¸c thiÕt bÞ nèi tíi Hub trung
261

Ch−¬ng 9. §iÖn tho¹i LAN

t©m) bao gåm c¸c tèc ®é d÷ liÖu 100Mbps, mét nç lùc mµ IEEE ®· phª chuÈn nh− 802.3u. Ngoµi viÖc thªm vµo c¸c tèc ®é d÷ liÖu cao h¬n, tiªu chuÈn nµy còng bæ sung c¸c chØ tiªu kü thuËt vÒ viÖc tho¶ thuËn tèc ®é trao ®æi d÷ liÖu tù ®éng trong c¸c m¹ng hç trî c¶ hai hai lo¹i tèc ®é: 10 vµ 100Mbps. 100Base-T yªu cÇu thay ®æi mét sè h¹n chÕ vÒ cÊu tróc vËt lý tuy nhiªn d−êng nh− nã vÉn lµ “Ethernet cò nh−ng nhanh h¬n” vµ do ®ã phèi hîp ho¹t ®éng hoµn h¶o víi 10Mbps. Vµo nh÷ng n¨m cuèi thËp kû 1990, mét bé phËn c¸c nhµ cung cÊp kh¸c bæ sung vµo tiªu chuÈn kü thuËt 802.3 tèc ®é truyÒn d÷ liÖu mµ thùc sù vµi n¨m tr−íc ®ã kh«ng ai cã thÓ tin ®−îc ®ã lµ: 1000 Mbps – Gigabit Ethernet. Gigabit Ethernet gi÷ l¹i cÊu tróc khung vµ c¸c bé phËn c¬ b¶n cña m¹ng tèc ®é thÊp h¬n trong khi lµm thay ®æi nh÷ng miÒn mµ ng−êi b×nh th−êng kh«ng nhËn ra ®−îc: kÝch th−íc khung râ rµng, ®é dµi m¶ng tèi ®a, ph−¬ng ph¸p m· hãa, vµ tèc ®é ®ång hå truyÒn dÉn. Sù triÓn khai ®Çu tiªn cña Gigabit Ethernet chØ ch¹y trªn c¸p quang, nh−ng mét tiªu chuÈn cho viÖc sö dông c¸p xo¾n ®«i ®−îc IEEE ®−a ra vµo gi÷a n¨m 1999. Vµo thêi ®iÓm ®ã, Gigabit Ethernet ®−îc −u tiªn hµng ®Çu khi triÓn khai c¸c liªn kÕt chuyÓn m¹ch vµ ë nh÷ng vïng cã l−u l−îng cao. Ngoµi tèc ®é chuyÓn t¶i d÷ liÖu cña b¶n th©n ®−êng truyÒn, xuÊt hiÖn sù ®æi míi kh¸c høa hÑn ®Æc biÖt cho viÖc cung cÊp c¸c dÞch vô thêi gian thùc ch¼ng h¹n nh− tho¹i th«ng qua Ethernet: ®ã lµ kh¶ n¨ng song c«ng (full duplex). Ngay tõ ®Çu, Ethernet ho¹t ®éng nh− mét c«ng nghÖ b¸n c«ng (half duplex), chÞu sù rµng buéc cña nguån gèc c¸p dïng chung. ¶o t−ëng cña ho¹t ®éng song c«ng chØ cã thÓ ®−îc thùc hiÖn trªn Ethernet truyÒn thèng nÕu nh− nã cã tèc ®é chuyÓn t¶i d÷ liÖu cao, vµ ¶o t−ëng nµy bÞ ph¸ vì khi sù tranh chÊp t¨ng lªn. Tuy nhiªn, v× c¸c chuyÓn m¹ch LAN ®· xuÊt hiÖn t¹o nªn mét phÇn quan träng nhÊt cña kiÕn tróc LAN vµ trong nhiÒu tr−êng hîp chóng ®−îc sö dông ®Ó t¹o ra c¸c ph©n ®o¹n m¹ng mµ chØ chøa hai thiÕt bÞ: hoÆc lµ hai chuyÓn m¹ch hoÆc mét tr¹m ®Çu cuèi nh− lµ mét PC vµ mét chuyÓn m¹ch. Mét ph©n ®o¹n m¹ng nh− vËy, víi −u ®iÓm thiÕt bÞ vËt lý cña nã (hai ®«i d©y nèi hoÆc hai c¸p quang, mçi mét d©y dµnh riªng cho truyÒn dÉn cña mçi thiÕt bÞ) cã thÓ tr¸nh ®−îc tranh chÊp, vµ mçi thiÕt bÞ cã thÓ truyÒn mµ kh«ng liªn quan tíi thiÕt bÞ kh¸c trªn ph©n ®o¹n v× mçi thiÕt bÞ cã ®«i d©y hoÆc c¸p riªng cña nã. Gi¶ sö r»ng c¶ hai thiÕt bÞ ®Òu cã kh¶ n¨ng ®Æt cÊu h×nh cho ho¹t ®éng song c«ng, th× mét ph©n ®o¹n m¹ng cã thÓ chuyÓn t¶i nhiÒu gÊp ®«i l−îng d÷ liÖu trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh. Sù ph©n nh¸nh cña nã cã lîi ®Æc biÖt cho c¸c øng dông thêi gian thùc nh− tho¹i, bëi v× kÕt nèi song c«ng chuyÓn m¹ch gi÷a hai thiÕt bÞ Ethernet cã thÓ c¹nh tranh víi m«i tr−êng chuyÓn m¹ch kªnh vÒ mäi khÝa c¹nh. ¦u tiªn ho¸ (Prioritization). MÆc dï vËy, gièng nh− Internet l−u l−îng trong m¹ng LAN Ethernet kh«ng thÓ cø t¨ng m·i, thËm chÝ ngay c¶ trong m¹ng ®−îc thiÕt kÕ tèt nhÊt. Trong khi c¸c nhµ qu¶n lý m¹ng tiÕp tôc n©ng cÊp thiÕt bÞ m¹ng ®Ó hç trî chuyÓn m¹ch LAN, LAN ¶o, vµ tèc ®é chuyÓn t¶i d÷ liÖu cao, th× xu h−íng nµy vÉn bÞ h¹n chÕ v× lý do tÝnh t−¬ng thÝch hoÆc gi¸ thµnh.
262

Ch−¬ng 9. §iÖn tho¹i LAN

Nh÷ng gi¶i ph¸p −u tiªn ho¸ l−u l−îng LAN (cho phÐp mét sè kiÓu l−u l−îng cã ®é −u tiªn cao h¬n mét sè kh¸c) – t−¬ng tù nh− trong lÜnh vùc IP – ®· g©y ®−îc nhiÒu sù chó ý v× th«ng qua ®ã, viÖc tÝch hîp truyÒn th«ng ®a ph−¬ng tiÖn/tho¹i/d÷ liÖu cã thÓ trë thµnh hiÖn thùc trong thÕ giíi m¹ng LAN. Trong khi c¸c nhµ cung cÊp ®· trang bÞ ph−¬ng ph¸p −u tiªn ho¸ trªn c¬ së møc thiÕt bÞ cho thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch theo c¸ch riªng cña hä trong nhiÒu n¨m nay th× ®iÒu kho¶n vÒ vÊn ®Ò nhiÒu nhµ cung cÊp, ph−¬ng ph¸p ®a m¹ng ph©n quyÒn −u tiªn dùa trªn c¬ së gãi chØ míi ®−îc ®−a vµo gÇn ®©y d−íi d¹ng tiªu chuÈn kü thuËt IEEE 802.1p/Q. MÆc dï trªn danh nghÜa nã rÊt h÷u Ých ®èi víi hÇu hÕt c«ng nghÖ LAN tuy nhiªn môc tiªu lín nhÊt cña 802.1p/Q lµ cung cÊp c¸c dÞch vô ®a ph−¬ng tiÖn qua Ethernet. ViÖc sö dông 802.1p/Q ®−îc ®−a ra trong h×nh 9-5.
12 Th«ng tin ®Þa chØ Ethernet 4 nh·n 802.1p/Q 2 Lo¹i hoÆc ®é dµi 46 - 1500 D÷ liÖu 4 KiÓm tra

NhËn d¹ng 802.1p/Q 16 bit

¦u tiªn 3 bit

CFI 1 bit

NhËn d¹ng VLAN 12 bit

H×nh 9-5. VoIP trong Ethernet theo tiªu chuÈn 802.1p/Q

802.1p/Q ®Þnh nghÜa mét mµo ®Çu 32 bit ®−îc chÌn vµo mµo ®Çu cña Ethernet, cho phÐp x¸c ®Þnh c¸c møc −u tiªn, thµnh viªn vLAN, ®iÒu khiÓn truyÒn th«ng qu¶ng b¸ vµ multicast. PhÇn ‘p’ cña ®Æc tÝnh kü thuËt (liªn quan tíi ®é −u tiªn) ®Þnh nghÜa mét tr−êng 3 bit mµ cã thÓ thiÕt lËp bëi c¸c chuyÓn m¹ch hoÆc c¸c tr¹m ®Çu cuèi, bao gåm c¸c ®iÖn tho¹i hoÆc c¸c ®Çu cuèi ®a ph−¬ng tiÖn, cho phÐp tíi 8 møc −u tiªn. Sù xuÊt hiÖn cña tr−êng nµy víi gi¸ trÞ −u tiªn cao nhÊt lµ mét tÝn hiÖu cho c¸c chuyÓn m¹ch, bé ®Þnh tuyÕn (router) xö lý c¸c gãi víi chÊt l−îng dÞch vô ®−îc qui ®Þnh s½n (QoS). V× nh·n chøa th«ng tin −u tiªn cña khung ®−îc thùc hiÖn trªn c¬ së mçi khung, nã cung cÊp mét ph−¬ng ph¸p mµ nhê ®ã thËm chÝ mét m¸y tÝnh ®a ph−¬ng tiÖn mµ cã kh¶ n¨ng ®ång thêi göi c¶ l−u l−îng tho¹i vµ d÷ liÖu cã thÓ chØ ra mét c¸ch linh ®éng c¸c khung nµo nªn xö lý mét c¸ch ®Æc biÖt vµ khung nµo ®−îc xö lý b×nh th−êng sao cho ®¹t ®−îc hiÖu qu¶ cao nhÊt. MÆc dï hÖ thèng nµy cã nhiÒu høa hÑn nh−ng cho ®Õn nay nã vÉn ch−a cung cÊp sù chuyÓn ®æi cô thÓ gi÷a c¸c møc −u tiªn trong khung vµ c¸c tham sè chÊt l−îng dÞch vô QoS ®−îc yªu cÇu bëi c¸c øng dông ®Æc biÖt nh− VoIP. Nãi chung gi¸ trÞ trong tr−êng −u tiªn mang ý nghÜa “cµng cao cµng tèt”. Bëi vËy, trong khi hÇu hÕt c¸c nhµ s¶n xuÊt chÕ t¹o chuyÓn m¹ch hç trî ®Æc tÝnh −u tiªn 802.1p/Q, hä thùc hiÖn theo c¸ch riªng cña m×nh, ¶nh h−ëng gÇn nh− m©u thuÉn tíi quyÒn −u tiªn qua m¹ng bao gåm nhiÒu nhµ cung cÊp thiÕt bÞ kh¸c nhau. H¬n n÷a, ch−a cã c¸c chØ tiªu kü thuËt cô thÓ cho sù chuyÓn ®æi gi÷a møc ®é −u tiªn 802.1p/Q tíi c¸c c¸c tham sè QoS (vÝ dô: trÔ thÊp, vµo cao,...) mµ ®· ®−îc ®−a ra ®èi víi m¹ng IP trong m«i
263

Ch−¬ng 9. §iÖn tho¹i LAN

tr−êng m¹ng gåm nhiÒu nhµ cung cÊp. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ c¸c møc ®é −u tiªn nµy - bÊt kÓ môc ®Ých cuèi cïng cña chóng - trë nªn gÇn nh− v« nghÜa ®èi víi c¸c gãi d÷ liÖu khi rêi khái m¹ng LAN ®Ó ®i vµo Internet hay c¸c m¹ng IP diÖn réng kh¸c. Mét m¹ng Ethernet thÝch hîp víi tho¹i (voice) mµ bao gåm c¸c thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch, vLAN, c¸c kªnh tèc ®é cao, vµ sù −u tiªn cïng thùc hiÖn cung cÊp tiÒm n¨ng thÊp, m«i tr−êng b¨ng th«ng cao cho VoIP hoµn toµn cã kh¶ n¨ng trë thµnh hiÖn thùc. DÞch vô VoIP cã thÓ dÔ dµng triÓn khai trong nh÷ng m¹ng nh− vËy – nãi chung chØ cÇn cã c¸c m¸y tÝnh PC hç trî ©m thanh vµ phÇn mÒm VoIP trªn m¸y tr¹m lµ cã thÓ thùc hiÖn ®−îc. Th¸ch thøc ®èi víi nh÷ng ng−êi qu¶n lý m¹ng trong viÖc thay thÕ hÖ thèng PBX b»ng ®iÖn tho¹i LAN liªn quan ®Õn vÊn ®Ò lùa chän c«ng nghÖ trong qu¸ tr×nh thiÕt kÕ vµ qu¶n lý LAN ®ång thêi ph¶i lùa chän ®−îc nh÷ng ®Æc tÝnh phôc vô tèt nhÊt cho c«ng viÖc cña hä.

M¸y ®iÖn tho¹i LAN
Ng−êi ta cã thÓ cho r»ng thµnh phÇn thø hai ®ãng gãp vµo sù thµnh c«ng cña hÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN lµ chÝnh b¶n th©n m¸y ®iÖn tho¹i. Nh÷ng s¶n phÈm nµy cã ë mét sè d¹ng, tõ c¸i tæ hîp nh×n ®¬n gi¶n ®−îc g¾n bªn c¹nh m¸y tÝnh ®Ó bµn PC ®Õn nh÷ng thiÕt bÞ ®éc lËp hoµn chØnh (PhÇn tiÕp theo chóng ta chØ bµn vÒ c¸c thay thÕ PBX “gÇn nh− trong suèt” cßn viÖc sö dông PC nh− "m¸y ®iÖn tho¹i" sÏ ®Ò cËp ë phÇn sau cña ch−¬ng nµy). MÆc dï ®iÖn tho¹i Ethernet cã thÓ kh«ng kh¸c nhiÒu l¾m so víi ®iÖn tho¹i PBX chuÈn ë h×nh d¸ng bªn ngoµi nh−ng ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn ®Ó cung cÊp dÞch vô tho¹i lµ kh¸c nhau ®¸ng kÓ. Thø nhÊt, nguån ®iÖn cÇn thiÕt cho m¸y ®iÖn tho¹i PBX chuÈn ho¹t ®éng th−êng lÊy tõ hÖ thèng chuyÓn m¹ch PBX vµ ®©y còng chÝnh lµ nguån cho toµn bé m¹ng ®iÖn tho¹i. NÕu nh− chuyÓn m¹ch cã nguån dù phßng, vÝ dô nh− ¾c qui, th× ch¾c ch¾n r»ng toµn bé hÖ thèng ®iÖn tho¹i sÏ ho¹t ®éng liªn tôc trong tr−êng hîp mÊt ®iÖn hoÆc thËm chÝ nghiªm träng h¬n. Kh¶ n¨ng ho¹t ®éng liªn tôc lµ tiªu chuÈn cña m¹ng PSTN vµ ®©y lµ ®Æc tÝnh mµ ng−êi sö dông lu«n lu«n ®ßi hái vµ ®¸nh gi¸ cao. TÊt nhiªn lµ Ethernet kh«ng cung cÊp bÊt kú nguån ®iÖn æn ®Þnh nµo do ®ã ®iÖn tho¹i Ethernet ph¶i nhËn nguån tõ mét nguån kh¸c. Lùa chän ®¬n gi¶n nhÊt lµ sö dông bé n¾n dßng (ac/dc) nèi tíi æ ®iÖn xoay chiÒu gÇn víi m¸y ®iÖn tho¹i, bé n¾n dßng nµy cã ®Çu gi¾c ra mét chiÒu (lo¹i 48V) nèi tíi m¸y ®iÖn tho¹i. Trõ phi nguån cung cÊp hay ®Çu ra cña nã ®−îc b¶o vÖ chèng l¹i sù mÊt nguån nÕu kh«ng th× nguån ®iÖn sÏ kh«ng ®−îc ®¶m b¶o. Lùa chän thø hai mµ ®ang ®−îc nhiÒu nhµ cung cÊp ®iÖn tho¹i m¹ng LAN hç trî ®−îc gäi lµ nguån ®«i thø t−. HÖ thèng nµy sö dông mét hay nhiÒu lo¹i nguån ®−îc cung cÊp ph©n phèi 48V qua ®«i d©y thø t− cña chñng lo¹i c¸p Ethernet (mét sù ngÉu nhiªn may m¾n lµ d©y c¸p Ethernet trong nhµ lµ lo¹i c¸p cã s½n 4 ®«i trong khi ®ã trªn thùc tÕ chØ cã 2 ®«i ®−îc sö dông cho tÝn hiÖu Ethernet). Nh− trong H×nh 9-6, ph¶i nãi r»ng viÖc sö
264

Ch−¬ng 9. §iÖn tho¹i LAN

dông míi cã liªn quan ®Õn c¸c ®«i d©y tr−íc ®©y kh«ng sö dông ®· ®−îc kiÓm tra víi tÊt c¶ c¸c chñng lo¹i mÉu m· thiÕt bÞ m¹ng, vµ mét vµi HUB vµ thiÕt bÞ kÕt nèi kh¸c ch¾c ch¾n kh«ng cã 48V xuÊt hiÖn trªn giao diÖn - mét c¸ch chi tiÕt th× c¸c HUB nµy tù ®éng chuyÓn ®æi ho¹t ®éng gi÷a hai vµ bèn ®«i (TX -T4). Thªm vµo ®ã ph−¬ng ph¸p cung cÊp nguån nµy sÏ ¶nh h−ëng tíi nh÷ng ®Æc tÝnh t−¬ng t¸c cña thµnh phÇn cßn l¹i.
Ethernet HUB hoÆc SWITCH

Khèi nguån

§iÖn tho¹i Ethernet
Mét ®«i cho D÷ liÖu truyÒn ®i Mét ®«i cho D÷ liÖu nhËn vÒ Mét ®«i Kh«ng sö dông
Mét ®«i cho Nguån 48VDC

H×nh 9-6. Nguån Ethernet sö dông ®«i d©y thø t−

Cã s½n nguån cung cÊp, tho¹i Ethernet hoµn toµn trë thµnh mét nót m¹ng vµ cÇn c¸c ®Þa chØ: 6 octet cho ®Þa chØ MAC sö dông Ethernet, còng nh− 4 octet cho ®Þa chØ IP. Card m¹ng LAN ®−îc m· ho¸ víi mét ®Þa chØ duy nhÊt tõ nhµ m¸y, nh−ng ®Þa chØ IP ph¶i ®−îc g¸n bëi nhµ qu¶n trÞ m¹ng phï hîp víi tæ chøc cña m¹ng. Qu¶n lý ®Þa chØ IP truyÒn thèng lµm ®au ®Çu c¸c nhµ qu¶n lý m¹ng LAN, nh− sè cña c¸c thiÕt bÞ m¹ng t¨ng vµ søc Ðp cung cÊp mét hÖ thèng ®Þa chØ mµ qu¶n lý tÊt c¶ b»ng mét c¸ch cã tæ chøc Cã thÓ thay thÓ viÖc ®Æt cÊu h×nh ®Þa chØ IP b»ng tay cho tõng nót m¹ng LAN b»ng c¸ch sö dông giao thøc cÊu h×nh ®Þa chØ IP ®éng (DHCP), trong ®ã sö dông m¸y chñ trung t©m hay nhãm m¸y chñ cung cÊp ®Þa chØ vµ th«ng tin IP kh¸c ®Õn c¸c m¸y tr¹m dùa theo mét c¬ chÕ nhÊt ®Þnh. Tiªu chuÈn DHCP ®−îc hç trî thËt sù bëi nh÷ng nhµ s¶n xuÊt ®iÖn tho¹i Ethernet, nªn sù cung cÊp ®Þa chØ cho mét m¸y ®iÖn tho¹i míi ®¬n gi¶n nh− viÖc c¾m nã vµo vµ ®Þa chØ sÏ ®−îc cung cÊp bëi mét m¸y chñ DHCP. HÇu hÕt ®iÖn tho¹i Ethernet cã kh¶ n¨ng ®Æt cÊu h×nh ®Þa chØ IP b»ng tay, tuy nhiªn nÕu lµm nh− vËy th× khi di chuyÓn m¸y ®iÖn tho¹i tõ m¹ng nµy ®Õn m¹ng kh¸c b¾t buéc ph¶i ®Æt cÊu h×nh l¹i cho nã. V× thÕ, ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt ®Ó triÓn khai c¸c dÞch vô tho¹i Ethernet lµ m¹ng ph¶i hç trî dÞch vô DHCP th«ng qua viÖc sö dông mét m¸y chñ DHCP ®Ó cung cÊp ®Þa chØ. Sau khi ®· ®−îc cÊu h×nh ®Þa chØ IP, m¸y ®iÖn tho¹i Ethernet VoIP cã ®Çy ®ñ chøc n¨ng t−¬ng tù nh− mét thµnh phÇn cña m¹ng LAN vµ theo lý thuyÕt cã thÓ göi c¸c gãi IP tíi bÊt kú m¸y ®iÖn tho¹i t−¬ng thÝch nµo hay gateway vµ hç trî mét sè c¸ch thøc ®Ó chuyÓn ®æi tõ sè ®iÖn tho¹i sang ®Þa chØ IP thÝch hîp. Kh¶ n¨ng nµy ®−îc cung cÊp bëi bé qu¶n lý cuéc gäi sÏ ®−îc ®Ò cËp ë phÇn d−íi ®©y.

265

Ch−¬ng 9. §iÖn tho¹i LAN

Dßng gãi VoIP ra còng nh− dßng gãi vµo ®Òu chøa d÷ liÖu tho¹i ®· ®−îc m· ho¸ theo mét trong sè c¸c ph−¬ng ph¸p m· ho¸ VoIP, hoÆc theo d¹ng ®Æc biÖt hoÆc theo d¹ng tiªu chuÈn. Mét vµi ®iÖn tho¹i cã kh¶ n¨ng ®a m· ho¸ theo nhiÒu c¬ chÕ kh¸c nhau; vÝ dô c¸c cuéc gäi truyÒn t¶i theo LAN vµ kªnh WAN b¨ng th«ng cao cã thÓ m· ho¸ theo c¬ chÕ PCM G.711 64kb/s, nh−ng ng−îc l¹i nh÷ng cuéc gäi ph¶i truyÒn t¶i qua Internet hay m¹ng kh¸c ph¶i chó ý tíi b¨ng th«ng cã thÓ sö dông m· ho¸ 6kb/s G.723. Chi tiÕt h¬n vÒ kh¶ n¨ng ®a m· ho¸ nµy ®−îc m« t¶ trong tiªu chuÈn kü thuËt H.323. NÕu ®iÖn tho¹i vµ m¹ng hç trî kh¶ n¨ng ®ã, nh÷ng gãi d÷ liÖu tho¹i ra nªn ®−îc g·n nh·n −u tiªn ®Ó m¹ng cã thÓ biÕt c¸ch xö lý thÝch hîp. C¸ch thøc g·n nh·n cã thÓ dùa theo chØ tiªu kü thuËt Q.802.1 hoÆc mét trong nh÷ng ph−¬ng ph¸p IP QoS, hoÆc c¶ hai. MÆc dï c¸c nhµ chÕ t¹o ®iÖn tho¹i LAN ®Òu ®ång ý r»ng cã mèi liªn hÖ gi÷a møc −u tiªn vµ QoS trong m«i tr−êng m¹ng LAN, tuy nhiªn viÖc triÓn khai c¸c ®iÖn tho¹i LAN hç trî nh÷ng chØ tiªu kü thuËt míi nµy vÉn cßn rÊt hiÕm. MÆc dï c¸ch thøc c¸c ®iÖn tho¹i ho¹t ®éng theo tiªu chuÈn cã kh¶ n¨ng x¸c ®Þnh vµ nhËn cuéc gäi còng nh− viÖc tiÕp nhËn vµ gi¶i m· tÝn hiÖu ©m thanh hoµn toµn lµ do ý kiÕn chñ quan cña c¸c nhµ s¶n xuÊt tuy nhiªn ®iÖn tho¹i Ethernet rÊt gièng víi ®iÖn tho¹i PBX tiªu chuÈn v× nã cung cÊp tÊt c¶ c¸c lo¹i chøc n¨ng "thuËn tiÖn" kh¸c nh−: chøc n¨ng speakerphone (®µm tho¹i b»ng loa vµ micro), cã c¸c phÝm cã kh¶ n¨ng lËp tr×nh, c¸c kiÓu chu«ng ®Æc biÖt, ®Ìn b¸o tr¹ng th¸i ®−êng d©y vµ ®îi b¶n tin, mµn h×nh hiÓn thÞ tinh thÓ láng LCD. Ngoµi ra mét chøc n¨ng quan träng kh¸c cña ®iÖn tho¹i Ethernet lµ kh¶ n¨ng cung cÊp lµ chuyÓn m¹ch Ethernet hai cæng ®−îc tÝch hîp trong cïng mét m¸y ®iÖn tho¹i. Sù kÕt nèi vËt lý ®¬n gi¶n nµy cho phÐp ®iÖn tho¹i vµ m¸y tÝnh v¨n phßng cã thÓ sö dông chung mét sîi c¸p Ethernet mµ hÇu hÕt c¸c m¸y tÝnh PC v¨n phßng ®Òu cã s½n, do ®ã kh«ng cÇn thiÕt ph¶i thªm c¸p cho ®iÖn tho¹i. Sù tr¶ gi¸ cña viÖc cµi ®Æt nµy lµ khi huû bá kÕt nèi m¸y ®iÖn tho¹i hay chuyÓn dÞch nã tíi æ c¾m kh¸c ®ång nghÜa víi viÖc ph¶i gi¸n ®o¹n ho¹t ®éng cña m¸y tÝnh. Ngoµi viÖc thiÕt kÕ c¸c m¸y ®iÖn tho¹i Ethernet VoIP, mét sè nhµ s¶n xuÊt còng ®−a ra c¸c bé chuyÓn ®æi cho phÐp sö dông mét hoÆc nhiÒu ®−êng ®iÖn tho¹i chuÈn trªn m¹ng LAN Ethernet b»ng c¸ch cung cÊp giao diÖn chuÈn cho tÊt c¶ c¸c lo¹i m¸y ®iÖn tho¹i vµ m¹ng d−íi d¹ng mét thiÕt bÞ nhá hç trî ®ång thêi kh¶ n¨ng kÕt nèi tõ m¸y ®iÖn tho¹i truyÒn thèng tíi m¹ng tho¹i hoÆc tõ m¸y ®iÖn tho¹i LAN ®Õn m¹ng Ethernet. MÆc dï nh÷ng thiÕt bÞ nh− vËy cã kh¶ n¨ng lµm gi¶m gi¸ thµnh kÕt nèi tuy nhiªn vÒ b¶n chÊt chóng lµ nh÷ng gateway thu nhá vµ do ®ã lµm t¨ng ®é phøc t¹p vÒ cÊu h×nh vµ b¶o mËt m¹ng. Cuèi cïng, còng cã c¸c phÇn mÒm m« pháng "m¸y ®iÖn tho¹i ¶o" do c¸c nhµ cung cÊp ®iÖn tho¹i LAN ®−a ra. C¸c phÇn mÒm nµy cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó triÓn khai c¸c bé gatekeeper vµ mét sè bé phËn kh¸c cña hÖ thèng mµ kh«ng cÇn ph¶i mua thªm phÇn cøng ®iÖn tho¹i Ethernet. Nh÷ng phÇn
266

Ch−¬ng 9. §iÖn tho¹i LAN

mÒm nµy cã thÓ ch¹y trªn hÇu hÕt c¸c m¸y tÝnh PC nµo cã Ethernet, ®ång thêi hç trî chøc n¨ng ©m thanh còng nh− tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng cña m¸y ®iÖn tho¹i th«ng th−êng ®−îc thÓ hiÖn th«ng qua "bµn phÝm ¶o" xuÊt hiÖn trªn mµn h×nh cña ng−êi sö dông. Trong khi hÇu hÕt ng−êi sö dông ®Òu quen thuéc víi d¹ng tæ hîp tho¹i truyÒn thèng nh−ng c¸c tæ hîp g¾n víi PC theo kiÓu BUS nèi tiÕp tæng hîp (USB) hoÆc cæng nèi tiÕp tiªu chuÈn (COM) còng ho¹t ®éng gÇn gièng víi ®iÖn tho¹i th«ng th−êng. Sù bÊt lîi cña viÖc mét m¸y ®iÖn tho¹i (thiÕt bÞ ch¾c ch¾n vµ æn ®Þnh) phô thuéc vµo mét m¸y tÝnh PC (thiÕt bÞ cã ®é æn ®Þnh rÊt kÐm) dÉn ®Õn nhu cÇu cÇn ph¶i biÕt thªm mét c¸ch thøc sö dông ®iÖn tho¹i míi – vµ ®©y lµ mét vÊn ®Ò hoµn toµn ®¬n gi¶n ®èi víi nh÷ng ng−êi chÞu khã häc hái nh−ng ®èi víi mét sè ng−êi kh¸c th× l¹i trë nªn rÊt phøc t¹p. Nh÷ng khã kh¨n nµy cµng ®−îc nh©n lªn gÊp béi do h¹n chÕ vÒ kh¶ n¨ng sö dông chung khe Ethernet cña dÞch vô tho¹i vµ d÷ liÖu ®ång thêi còng bÞ ¶nh h−ëng bëi viÖc sö dông lÉn lén c¸c m¸y ®iÖn tho¹i cøng vµ “¶o” (phÇn mÒm). Nh÷ng lý do nµy nãi lªn r»ng ®iÖn tho¹i “¶o” nªn ®−îc xem nh− cÇn ph¶i bæ sung chø kh«ng ph¶i lµ thay thÕ cña nh÷ng m¸y ®iÖn tho¹i truyÒn thèng trong tÊt c¶ ngoµi c¸c trung t©m cuéc gäi vµ thÞ tr−êng ®iÖn tho¹i truyÒn thèng.

Gatekeeper hay bé qu¶n lý cuéc gäi (call manager)
H.323, giao thøc khëi t¹o phiªn (SIP) vµ mét sè gi¶i ph¸p kh¸c ®Þnh nghÜa c¸c thiÕt bÞ ®a ph−¬ng tiÖn lµ nh÷ng thiÕt bÞ cã kh¶ n¨ng ho¹t ®éng theo tõng cÆp hoÆc theo nhãm ®Ó thùc hiÖn kÕt nèi vµ hoµn thµnh c¸c cuéc gäi VoIP. §èi víi ®iÖn tho¹i LAN, v× nh÷ng ®ßi hái vÒ mÆt gi¸ thµnh vµ giao diÖn ph¶i ®¬n gi¶n ®ång thêi cã kh¶ n¨ng ho¹t ®éng theo kiÓu ®iÖn tho¹i th−êng tiªu chuÈn nªn nãi chung chóng kh«ng cã kh¶ n¨ng nµy ngo¹i trõ mét tû lÖ phÇn tr¨m rÊt nhá. ChØ khi ng−êi sö dông (hay ng−êi qu¶n lý m¹ng) lËp tr×nh cho mét nót bÊm nµo ®ã lµ ®Þa chØ IP cña m¸y ®iÖn tho¹i hay gateway kh¸c th× khi ®ã ng−êi sö dông míi x¸c ®Þnh ®−îc thiÕt bÞ mµ anh ta muèn quay sè tíi. ViÖc quay sè ®éng ®¬n gi¶n (vÝ dô nh− kh¶ n¨ng quay sè tíi bÊt kú sè m¸y nµo vµ ®Ó cho nã tù kÕt nèi) còng nh− bÊt kú chøc n¨ng nµo cÇn sù phèi hîp ho¹t ®éng víi c¸c thiÕt bÞ kh¸c (ch¼ng h¹n c¸c cuéc gäi héi nghÞ) ®Òu ®ßi hái ph¶i sö dông c¸c dÞch vô cña mét thiÕt bÞ xö lý cuéc gäi. ThiÕt bÞ nµy ®−îc gäi b»ng nhiÒu tªn kh¸c nhau. H.323 bao hµm mét sè yªu cÇu d−íi d¹ng ®Þnh nghÜa gatekeeper; nh÷ng nhµ cung cÊp thiÕt bÞ sö dông thuËt ng÷ "bé qu¶n lý cuéc gäi" (call manager) vµ "trung t©m th«ng tin" (communication center). Tr¸ch nhiÖm chñ yÕu cña mét gatekeeper PBX lµ thiÕt lËp cuéc gäi vµ b−íc thø nhÊt trong qu¸ tr×nh nµy lµ ph©n tÝch ®Þa chØ. Khi ng−êi sö dông nhÊc m¸y ®iÖn tho¹i Ethernet vµ quay sè (hoÆc khi b¶n tin thiÕt lËp cuéc gäi ®−îc nhËn qua m¹ng), th«ng tin sè bÞ gäi ®−îc chuyÓn tíi gatekeeper. Qua viÖc so s¸nh sè bÞ gäi vµ mét c¬ së d÷ liÖu chØ danh b¹ (cã thÓ n»m trong danh b¹ hoÆc lµ ®−îc cung cÊp th«ng qua dÞch vô danh b¹ nh− LDAP), thiÕt bÞ gatekeeper cã thÓ x¸c ®Þnh c¸ch thøc tèt nhÊt ®Ó kÕt nèi cuéc gäi. NÕu nh− thuª bao ®−îc gäi lµ néi h¹t th× gatekeeper sÏ tr¶ vÒ mét ®Þa chØ IP nµo ®ã trªn cïng m¹ng LAN, ng−îc l¹i nÕu thuª bao ®ã lµ mét sè m¸y ë thµnh
267

®©y lµ mét lo¹i thiÕt bÞ “ng−îc víi gateway VoIP” mµ chóng ta sÏ ®Ò cËp ë d−íi ®©y. thiÕt bÞ LAN gatekeeper cã tr¸ch nhiÖm cung cÊp tÊt c¶ c¸c dÞch vô t−¬ng tù nh− thiÕt bÞ chuyÓn m¹ch PBX truyÒn thèng cung cÊp. ®iÒu thó vÞ lµ ë chç cã thÓ ph¸t triÓn ®−îc mét lo¹t øng dông tÝch hîp tho¹i-m¸y tÝnh (CTI application) trong m¹ng tho¹i LAN. ThiÕt bÞ thùc hiÖn kh¶ n¨ng nµy ®−îc gäi lµ gateway truy nhËp PSTN (còng ®−îc gäi lµ chuyÓn m¹ch truy nhËp). C¸c thiÕt bÞ truy nhËp PSTN Chóng ta cã thÓ nh×n thÊy tr−íc trong t−¬ng lai vµo mét ngµy nµo ®ã tÊt c¶ l−u l−îng tho¹i sÏ ®−îc ®−îc mang trong nh÷ng gãi IP. §iÖn tho¹i LAN phè kh¸c th× th«ng tin tr¶ vÒ sÏ lµ ®Þa chØ cña gateway n»m thµnh phè ®ã mµ ®iÖn tho¹i LAN cña chñ gäi cã thÓ kÕt nèi tíi th«ng qua m¹ng WAN riªng hoÆc m¹ng IP hoÆc Internet. LAN PBX cã thÓ lµ c¬ së h¹ tÇng ®Ó ph¸t triÓn c¸c øng dông CTI. chuyÓn tiÕp cuéc gäi. Cã kho¶ng 500 chøc n¨ng kh¸c nhau mµ c¸c hÖ thèng PBX truyÒn thèng cã kh¶ n¨ng cung cÊp vµ nãi chung kh«ng bao giê sö dông hÕt nh÷ng chøc n¨ng nµy. C¸c nhµ nhµ qu¶n lý khi thay thÕ c¸c hÖ thèng PBX cña hä cÇn ph¶i c©n nh¾c nh÷ng chøc n¨ng nµy. v× bÞ gäi bËn hay kh«ng cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn kÕt nèi. C¸c cuéc gäi ®−îc ®Þnh tuyÕn bëi PSTN sÏ cÇn sù hç trî cña c¸c dÞch vô gateway truy nhËp PSTN . §−îc xem nh− lµ "bé n·o" cña LAN PBX. Nh÷ng ®Æc tÝnh nµy sÏ ®−îc m« t¶ chi tiÕt ë phÇn sau. NÕu cuéc gäi kh«ng nèi th«ng ®−îc. SIP hoÆc b¸o hiÖu kh¸c ®Ó liªn l¹c víi sè bÞ gäi. gatekeeper sÏ th«ng b¸o tíi chñ gäi tÝn hiÖu b¸o bËn hoÆc chuyÓn cuéc gäi tíi bµn khai th¸c tù ®éng hoÆc hÖ thèng th− tho¹i.225. Mét sè trong ®ã cã thÓ trë nªn rÊt quan träng ®èi víi mét vµi thÞ tr−êng hay c¸c nh©n viªn v¨n phßng nµo ®ã. vµ trong mäi tr−êng hîp nã lµ mét gateway thùc 268 . Sù xuÊt hiÖn cña nh÷ng øng dông nh− dÞch vô trao ®æi th«ng tin thèng nhÊt (unified messaging) vµ dÞch vô héi nghÞ d÷ liÖu/tho¹i lµ nh÷ng vÊn ®Ò rÊt ®−îc quan t©m trong lÜnh vùc tho¹i tuy nhiªn cho ®Õn ngµy nay ®ã vÉn chØ lµ mét sù l¾p ghÐp ®¸ng thÊt väng cña c¸c s¶n phÈm phøc t¹p vµ rÊt khã cã thÓ ¸p dông ®ång thêi gi¸ thµnh ph¸t triÓn l¹i t−¬ng ®èi ®¾t.Ch−¬ng 9. §èi víi nh÷ng sè m¸y mµ kh«ng t×m thÊy gateway hoÆc ®iÖn tho¹i nµo t−¬ng øng th× gatekeeper sÏ cã thÓ kh«ng tr¶ vÒ bÊt cø ®Þa chØ nµo c¶ vµ do ®ã ph¶i sö dông m¹ng PSTN ®Ó ®Þnh tuyÕn cuéc gäi. chuyÓn cuéc gäi. vµ khi ®ã hÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN ph¶i cung cÊp kh¶ n¨ng kÕt nèi víi PSTN khi yªu cÇu kÕt nèi cña c¸c cuéc gäi kh«ng thÓ ®Þnh tuyÕn qua m¹ng IP. C¸c chøc n¨ng chung cña PBX lµ cÇn thiÕt nh−ng cã phÇn Ýt g©y høng thó cho nh÷ng ng−êi ®ang t×m lêi gi¶i ®¸p cho vÊn ®Ò vÒ viÖc kinh doanh dùa trªn hÖ thèng ®iÖn tho¹i cña hä. Gatekeeper cã thÓ hç trî hÇu hÕt c¸c dÞch vô c¬ b¶n nh−: gi÷ cuéc gäi. B»ng c¸ch thóc ®Èy nhanh qu¸ tr×nh héi tô tho¹i/d÷ liÖu trªn m¹ng LAN. Sau khi thµnh c«ng. MÆc dï vËy. Sau ®ã gatekeeper sÏ b¾t ®Çu khëi t¹o cuéc gäi b»ng c¸ch sö dông giao thøc H. vµ chê cuéc gäi v× toµn bé sù ®iÒu khiÓn vµ thiÕt lËp cuéc gäi ®Òu do nã thùc hiÖn. thiÕt bÞ gatekeeper "bá mÆc" cuéc gäi ®· ®−îc kÕt nèi cho hai thiÕt bÞ ®iÖn tho¹i hay cÆp ®iÖn tho¹i-gateway.

Nh÷ng gateway ë c¶ hai h−íng H×nh 9-7 chØ ra mèi liªn hÖ ®èi nghÞch gi÷a c¸c m¹ng LAN. Tuy nhiªn. gateway truy nhËp PSTN lµ thiÕt bÞ mµ gatekeeper sÏ ®Þnh h−íng c¸c cuéc gäi ra khi: Kh«ng t×m ®−îc gateway ë xa (gÇn phÝa bÞ gäi h¬n lµ phÝa chñ gäi) t−¬ng øng víi sè bÞ gäi. lçi giao thøc ®Þnh tuyÕn. Cïng víi chøc n¨ng thiÕt lËp c¸c cuéc gäi truyÒn thèng khi cÇn thiÕt. WAN Analog Phone Gateway VoIP H×nh 9-7. 269 . ®Æc biÖt lµ nh÷ng lçi do gateway ë xa bËn hay kh«ng ho¹t ®éng. ThiÕt bÞ chuyÓn m¹ch truy nhËp ph¶i ®ång thêi thùc hiÖn hai chøc n¨ng ®ã lµ chuyÓn th«ng tin b¸o hiÖu tíi gatekeeper khi nhËn cuéc gäi tõ PSTN vµ sau khi ®· kÕt nèi th× ph¶i m· ho¸ vµ gi¶i m· chuçi ©m thanh thay cho ng−êi gäi xa. cã nhiÌu lçi kh¸c n÷a yªu cÇu kh¶ n¨ng dù phßng (fallback) PSTN (kh¶ n¨ng ®Ó lu«n thùc hiÖn ®−îc kÕt nèi bÊt kÓ trong tr−êng hîp nµo) nh− h− háng kªnh kÕt nèi chÝnh tíi WAN hay do t¾c nghÏn trªn m¹ng Internet. Mét vµi lçi cña lo¹i nµy. (Trªn thùc tÕ. Gateway ®Ých kh«ng cã kh¶ n¨ng tiÕp nhËn cuéc gäi IP ®Õn v× bÊt kú lý do nµo.Ch−¬ng 9. Trong hÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN. hay v× gateway ®ang t¾t ®Ó b¶o d−ìng. §iÖn tho¹i LAN sù mÆc dï trong qu¸ khø thuËt ng÷ nµy mang ý nghÜa gi¶m gi¸ thµnh chuyÓn t¶i. WAN trong khi sö dông gateway ®Ó truy nhËp PSTN hoÆc kh«ng truy nhËp PSTN. nh−: tÊt c¶ c¸c cæng ®Òu bËn. mäi ng−êi ®iÒu nhËn thøc ®−îc sù cÇn thiÕt cña kh¶ n¨ng dù phßng nµy v× hÇu hÕt c¸c nhµ cung cÊp thiÕt bÞ ®iÖn tho¹i LAN cho r»ng cßn cã rÊt nhiÒu viÖc ph¶i lµm trong lÜnh vùc chuyÓn m¹ch gãi ®Ó ®¶m b¶o ®−îc ®é tin cËy nh− m¹ng PSTN). Kh«ng t×m ®−îc mét tuyÕn IP tíi ®iÓm ®Ých v× lçi háng hãc kÕt nèi m¹ng. hoÆc lçi cña nót m¹ng ch¼ng h¹n nh− bé ®Þnh tuyÕn (router). gateway truy nhËp PSTN còng cung cÊp kh¶ n¨ng cÇn thiÕt ®Ó kÕt nèi c¸c cuéc gäi tõ PSTN tíi PBX LAN. cã thÓ ®−îc kh¾c phôc (mÆc dï kh«ng lý t−ëng l¾m) b»ng c¸ch kÕt nèi tíi mét gateway gÇn thuª bao bÞ gäi h¬n. Ethernet LAN Gateway truy nhËp PSTN PSTN Ethernet Phone PBX Switch Internet.

Ngoµi viÖc tiÕt kiÖm. nhê nh÷ng thuËn lîi s½n cã cña c«ng nghÖ chuyÓn m¹ch gãi nh− dÔ triÓn khai.Ch−¬ng 9. Thªm vµo ®ã. ®ång thêi ph¶i s¾p xÕp l¹i vÞ trÝ vËt lý cña ®iÖn tho¹i khi c¸c nh©n viªn thay ®æi vÞ trÝ v¨n phßng. D−íi ®©y lµ nh÷ng lý do thuyÕt phôc ®Ó thay ®æi hÖ thèng tho¹i. Thùc vËy. Nh×n chung c«ng viÖc cña gateway truy nhËp PSTN lµ Ýt thó vÞ nhÊt trong toµn bé hÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN. ng−êi sö dông cã thÓ mang ®iÖn tho¹i cña m×nh ®Õn c¾m vµo bÊt kú æ c¾m Ethernet nµo trong v¨n phßng vµ sau khi nhËn d¹ng ®−îc thiÕt bÞ ®Çu cuèi. V× c¸c thµnh viªn trong mét PBX IP dùa trªn c¬ së th«ng tin logic . (trong mét kho¶ng thêi gian rÊt ng¾n) vµ nhê vµo ®Þa chØ ®−îc thiÕt lËp ë m¸y ®iÖn tho¹i cho phÐp c¸c nót m¹ng kh¸c cã thÓ nhËn d¹ng ®−îc nã. Nh÷ng ng−êi bi quan cã thÓ nãi r»ng chi phÝ cho nh÷ng cuéc ®−êng dµi nµy râ rµng lµ nh÷ng g× mµ VoIP høa hÑn sÏ tr¸nh. Nh÷ng chuyÓn m¹ch PBX truyÒn thèng ph¶i liªn kÕt cæng vËt lý víi tõng thuª bao mét. qu¶n lý vµ thay ®æi cÊu h×nh ngµy cµng lµm cho c¸c nhµ qu¶n lý quan t©m h¬n ®Õn tho¹i LAN – Ýt nhÊt còng lµ t¹i thêi ®iÓm c¸c hÖ thèng ®iÖn tho¹i PBX (hoÆc dÞch vô Centrex) hÕt hiÖu lùc. v× kh«ng cã yªu cÇu nµo ®èi víi sè riªng cña mét cæng vËt lý trªn chuyÓn m¹ch PBX. §èi víi chuyÓn m¹ch PBX truyÒn thèng. chØ cã mét c¸ch duy nhÊt ®Ó t¨ng dung 270 . tiÒm n¨ng cho c¸c øng dông míi còng lµ sù hÊp dÉn lín cña ®iÖn tho¹i LAN. Song song víi kh¶ n¨ng hç trî kÕt nèi cho mét sè l−îng lín ng−êi sö dông. qu¶n lý c¸p vµ cÊu h×nh vËt lý mét c¸ch chÝnh x¸c. viÖc ®Æt cÊu h×nh vËt lý l¹i cña chuyÓn m¹ch lµ kh«ng cÇn thiÕt n÷a. DÔ thay ®æi vµ bæ sung Mèi quan hÖ gi÷a mét gatekeeper hoÆc thiÕt bÞ qu¶n lý cuéc gäi vµ nh÷ng ®iÖn tho¹i Ethernet hoÆc c¸c ®Çu cuèi lµ nã ho¹t ®éng trªn nÒn m¹ng logic thay cho m¹ng vËt lý.cã thÓ ®−îc thay ®æi tõ thiÕt bÞ qu¶n lý trung t©m. KÕt nèi tù nhiªn logic cña LAN còng cho phÐp thªm ng−êi sö dông vµ c¸c cuéc gäi tíi m¹ng mét c¸ch ®¬n gi¶n h¬n nhiÒu. vµ cuèi cïng nã l¹i ®−îc ®ãng gãi bëi gateway truy nhËp ë xa ®Ó ®iÖn tho¹i IP cã thÓ nhËn ®−îc. Lîi Ých cña ®iÖn tho¹i LAN Nh− chóng ta ®· ®Ò cËp. trong nhiÒu m¹ng ®iÖn tho¹i LAN. cã rÊt nhiÒu høa hÑn cho c¸c nhµ qu¶n lý m¹ng khi tõ bá c«ng nghÖ PBX hiÖn t¹i ®Ó chuyÓn sang sö dông tho¹i LAN. §iÖn tho¹i LAN Sö dông gateway truy nhËp PSTN cã thÓ g©y ra mét sè ®iÓm bÊt hîp lý ch¼ng h¹n khi mét bé ®Þnh tuyÕn (router) kh«ng ho¹t ®éng cã thÓ lµm cho mét cuéc gäi ®¸ng lÏ ra sÏ ®−îc ®Þnh tuyÕn b×nh th−êng thuÇn tuý qua m¹ng IP nh−ng l¹i ®−îc chuyÓn m¹ch tíi PSTN vµ do ®ã ph¶i chÞu c−íc phÝ ®−êng dµi v× nã ®i qua m¹ng IXC.®Þa chØ IP cña m¸y ®iÖn tho¹i . nh÷ng ®Æc tÝnh vÒ ®é tin cËy mµ tho¹i LAN cung cÊp ch¼ng h¹n nh− dù phßng PSTN còng lµ mét phÇn thiÕt yÕu lµm t¨ng søc m¹nh cña nã vµ do ®ã cã kh¶ n¨ng ®¸p øng ®−îc nh÷ng ®ßi hái kh¾t khe cña thÞ tr−êng. tuy nhiªn ng−êi l¹c quan cã thÓ ®Ýnh chÝnh r»ng Ýt nhÊt cuéc gäi ®· ®−îc chuyÓn tíi ®Ých vµ ®· chøng tá ®−îc søc m¹ng cña hÖ thèng ®iÖn tho¹i tÝch hîp.

nh−ng nh×n chung nh÷ng ®ßi hái ®ã nh− sau: Mét bé xö lý nhanh võa ph¶i. ®iÖn tho¹i Ethernet cung cÊp chØ mét phÇn nhá c¸c chøc n¨ng th«ng qua c¸c giao thøc mµ ®iÖn tho¹i LAN cã thÓ hç trî. Héi nghÞ truyÒn h×nh d−íi gãc ®é cña ng−êi sö dông LAN ®¬n thuÇn chØ lµ sù tån t¹i cña dßng l−u l−îng th«ng tin kh¸c gi÷a hai khèi.323 còng hç trî héi nghÞ T. gÇn nh− kh«ng t×m thÊy m¸y tÝnh PC nµo míi ®−îc b¸n trong 271 . §iÖn tho¹i LAN l−îng cña mét hÖ thèng chuyÓn m¹ch lµ thªm khèi më réng cæng (extra port module) nh−ng sÏ rÊt l·ng phÝ nÕu nh− chØ cÇn thªm mét hoÆc hai m¸y ®iÖn tho¹i truyÒn thèng.Tuy nhiªn. Cã Ýt nhÊt hai tæ chøc quan t©m ®Õn viÖc phæ biÕn th«ng tin ®a ph−¬ng tiÖn ®Ó bµn (®ã lµ Héi ®ång tiÕp thÞ PC ®a ph−¬ng tiÖn vµ Tæ chøc ph¸t triÓn ®µo t¹o c«ng nghÖ th«ng tin) ®· ®−a ra nh÷ng yªu cÇu tèi thiÓu cho thiÕt bÞ nh− vËy. hay "héi nghÞ ¶o". Kh¶ n¨ng cña thiÕt bÞ ®Çu cuèi ®a ph−¬ng tiÖn MÆc dï ch−¬ng nµy ®−îc tËp trung vµo viÖc sö dông ®iÖn tho¹i Ethernet ®Ó thay thÕ hÖ thèng PBX hiÖn t¹i mµ kh«ng cÇn thay ®æi c¸ch sö dông.5MB/s æ CD-ROM tèc ®é 600kB/s Mét Card video cã kh¶ n¨ng hiÓn thÞ MPEG1 Mét card ©m thanh (sound card) 16 bit cho ©m thanh chÊt l−îng cao Mét micro vµ loa hoÆc thiÕt bÞ chuyªn dông cho ®iÖn tho¹i LAN HÇu hÕt nh÷ng m¸y tÝnh PC ®¸p øng ®−îc c¸c yªu cÇu nµy ®Òu cã thÓ sö dông c¸c dÞch vô ®a ph−¬ng tiªn trong vßng vµi n¨m tíi.Ch−¬ng 9. ®èi víi c¸c gatekeepers mÆc dï sè l−îng ®Çu cuèi ®· ®¹t tíi giíi h¹n khuyÕn nghÞ nh−ng còng kh«ng ¶nh h−ëng nhiÒu l¾m nÕu chóng ta bæ sung thªm mét m¸y ®iÖn tho¹i míi. Thùc vËy.tèc ®é chip tõ 133Mhz trë lªn Tèi thiÓu 8MB RAM æ cøng tõ 540MB tèc ®é truy nhËp 1.hoÆc Power PC . chu kú tån t¹i ng¾n cña m¸y tÝnh PC (cã nhiÒu thay thÕ trong vµi n¨m) ®ång nghÜa víi viÖc c¸c m¸y tÝnh ®a ph−¬ng tiÖn sÏ gia t¨ng víi tèc ®é nhanh chãng.323 lµm vÝ dô: nã võa hç trî tÝn hiÖu ©m thanh ®ång thêi còng cung cÊp kh¶ n¨ng cho phÐp nhiÒu dßng l−u l−îng ®a ph−¬ng tiÖn kh¸c nhau gi÷a hai hay nhiÒu thiÕt bÞ ®Çu cuèi. m¸y ®iÖn tho¹i ph¶i ®−îc thay thÕ b»ng c¸c thiÕt bÞ cã kh¶ n¨ng sö dông c¸c dßng d÷ liÖu vµ th«ng tin ®ã. §Ó tËn dông lîi thÕ cña c¬ së h¹ tÇng nµy. truyÒn h×nh qu¶ng b¸ hoÆc truyÒn h×nh c¸p. cho phÐp chia sÎ ®éng c¸c tÖp d÷ liÖu. MÆc dï c¸c yªu cÇu tèi thiÓu thay ®æi tuú thuéc vµo øng dông cô thÓ.120 qua mét hay nhiÒu dßng d÷ liÖu. yªu cÇu Pentium . Vµ do ®ã h¹ tÇng c¬ b¶n cña ®iÖn tho¹i LAN cã thÓ cung cÊp nÒn t¶ng cho viÖc ph¸t triÓn øng dông míi nh− ®µo t¹o tõ xa. th¶o luËn trªn b¶ng vµ mét sè øng dông tiªn tiÕn kh¸c. V× vËy H. RÊt nhiÒu v¨n phßng ®· chuÈn bÞ s½n sµng nh÷ng thiÕt bÞ nh− vËy d−íi d¹ng nh÷ng m¸y tÝnh PC vµ trang bÞ cho chóng c¸c thµnh phÇn cÇn thiÕt cho viÖc sö dông nh÷ng øng dông míi nµy. LÊy H. Ngoµi ra.

mét m¸y tÝnh PC ho¹t ®éng nh− mét thiÕt bÞ ®Çu cuèi ®a ph−¬ng tiÖn ph¶i cã kh¶ n¨ng ch¹y phÇn mÒm cung cÊp c¸c chøc n¨ng cña thiÕt bÞ ®Çu cuèi vµ c¸c giao thøc truyÒn th«ng ®−îc hÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN hç trî. Microsoft NetMeeting mµ hiÖn nay ®−îc ph©n phèi nh− lµ mét phÇn cña hÖ ®iÒu hµnh Microsoft cho m¸y ®Ó bµn lµ phÇn mÒm m¸y tr¹m ®a ph−¬ng tiÖn t−¬ng thÝch H.. C¸c d¹ng phøc t¹p h¬n cña xö lý ©m thanh ®ang ®−îc ph¸t triÓn vµ më réng nh−ng hiÖn t¹i nh÷ng chøc n¨ng nµy cßn rÊt hiÕm.323. ®−îc ph©n phèi miÔn phÝ hay kiÓu share-ware. HÕt c¸c nhµ s¶n xuÊt m¸y tÝnh PC hiÖn t¹i kh«ng cã kÕ ho¹ch tÝch hîp camera vµo cÊu h×nh chuÈn mµ chØ xem nh− lµ mét bé phËn ngoµi vµ b¸n víi gi¸ kho¶ng 100 ®«la Mü. vµ tÊt nhiªn bao gåm c¶ d÷ liÖu tho¹i ®· sè ho¸ mµ ®−îc khèi trung t©m cña CTI (gäi lµ khèi biÕn ®æi l¹i ©m thanh VRU) th«ng dÞch. TÝch hîp m¸y tÝnh-®iÖn tho¹i Trong nhiÒu n¨m qua. th«ng tin ®iÒu khiÓn cã thÓ ®−îc chuyÓn tíi m¸y tÝnh vµ ®−îc sö dông ®Ó x¸c nhËn mËt khÈu hoÆc lùa chän chøc n¨ng menu ch¼ng h¹n nh− ®Þnh tuyÕn th«ng minh c¸c cuéc gäi vµ ghi nhí hay ph¸t l¹i c¸c b¶n tin. nh− bé ph©n phèi cuéc gäi tù ®éng (ACD). Mét môc cßn l¹i Ýt liªn quan trong c¬ së ph¸t triÓn PC lµ mét camera video. xö lý cña m¸y tÝnh vµ nh÷ng ho¹t ®éng kh¸c vÒ tÝn hiÖu ®iÖn tho¹i.. hay nh÷ng tõ tõ “kh«ng” ®Õn “chÝn”.323 s½n sµng cho tÊt c¶ c¸c m¸y tÝnh míi hiÖn nay. Tuy nhiªn v× vÊn ®Ò khã kh¨n vµ chi phÝ nªn nh÷ng chøc n¨ng chØ ¸p dông cho mét sè kh¸ch hµng tiÒm n¨ng. Ngoµi phÇn mÒm nµy cßn cã mét sè phÇn mÒm ®a ph−¬ng tiÖn cho tÊt c¶ c¸c hÖ ®iÒu hµnh. Lâi cña CTI chÝnh lµ kh¶ n¨ng ghi. Sau khi ®· ®−îc VRU ®· biªn dÞch. bao gåm c¸c ©m DTMF. ViÖc chuyÓn t¶i th«ng tin ®iÒu khiÓn cuéc gäi vµ d÷ liÖu tho¹i sö dông cïng mét giao thøc ®· lµm cho tho¹i IP ®−îc xem nh− c«ng nghÖ thÝch hîp ®Ó thóc ®Èy tèc ®é ph¸t triÓn cña CTI. Mét sè lín c¸c gãi phÇn mÒm cã kh¶ n¨ng hç trî héi nghÞ ®a ph−¬ng tiÖn chuÈn c¬ b¶n nh− H.m¸y ®iÖn tho¹i (CTI). §iÖn tho¹i LAN n¨m 1999 mµ kh«ng v−ît qu¸ xa c¸c tham sè ®Æc tr−ng trong nh÷ng m¸y tÝnh tr−íc ®ã. Mét øng dông phæ biÕn cña CTI sö dông menu 272 . Thªm vµo nh÷ng yªu cÇu phÇn cøng võa liÖt kª. nhí. Cã rÊt nhiÒu phÇn mÒm cho m¸y tÝnh ®Ó bµn hç trî kh¶ n¨ng kÕt nèi mét sè lo¹i camera kh¸c nhau. MÆc dï kh«ng cÇn thiÕt cho tÊt c¶ c¸c lo¹i héi nghÞ video (mét ®−êng video víi hai ®−êng tiÕng thÝch hîp cho ®µo t¹o tõ xa vµ mét vµi lo¹i héi nghÞ kh¸c) nh−ng mét camera cho phÐp c¶ ng−êi göi lÉn ng−êi nhËn ®Òu nh×n thÊy ®−îc tÝn hiÖu video. ph©n tÝch. Trong khi th«ng tin b¸o hiÖu tho¹i th−êng th−êng ®−îc xem lµ qu¸ tr×nh n¾m b¾t c¸c sè DTMF th× phÇn mÒm biÕn ®æi ©m thanh t−¬ng t¸c (IVR) cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó thu ©m thanh ph¶n håi cña ng−êi gäi vµ ph©n tÝch kÕt qu¶ cho phï hîp víi mÉu cña tõ cã hay kh«ng.Ch−¬ng 9. c¸c trung t©m cuéc gäi vµ c¸c øng dông kh¸c ®· sö dông mét sè chøc n¨ng tÝch hîp m¸y tÝnh .

nh÷ng ng−êi sö dông cã kh¶ n¨ng truy nhËp tÊt c¶ c¸c b¶n tin cña hä tõ m¹ng IP hay m¹ng PSTN. c¸c bé phËn hÖ thèng th− tho¹i. HÇu hÕt c¸c hÖ thèng UM lµm viÖc dùa trªn trung t©m th«ng tin (message center) . §iÖn tho¹i IP lµm ®¬n gi¶n ho¸ viÖc thùc hiÖn ý t−ëng x©y dùng UM bëi v× tÊt c¶ c¸c b¶n tin tõ c¸c nguån kh¸c nhau ®Òu sö dông khu«n d¹ng IP thèng nhÊt. Trong m«i tr−êng UM. Trong c¸c m«i tr−êng truyÒn thèng. ®©y chÝnh lµ mét server kÕt hîp c¸c thµnh phÇn chuyÓn m¹ch ®iÖn tho¹i. Trong tho¹i IP. Trong thùc tÕ.®ã lµ n¬i giao tiÕp víi tÊt c¶ c¸c m¹ng vµ ®ãng vai nh− mét kho trung t©m cho tÊt c¶ c¸c b¶n tin vµo. nã cã thÓ nhí ë d¹ng sè trong m¸y tÝnh vµ ®−îc in ra mét c¸ch ®¬n gi¶n b»ng c¸ch lùa chän trªn menu ë m¸y fax phÝa chñ gäi. c¸c b¶n tin e-mail vµo cã thÓ ®−îc l−u trong server mét c¸ch chÝnh x¸c. Mét sè phÇn mÒm gatekeeper ®iÖn tho¹i LAN còng ®· thùc hiÖn chøc n¨ng nµy – chóng 273 . §iÖn tho¹i LAN ®iÒu khiÓn lµ ph©n phèi tù ®éng c¸c trang fax (nh− lµ b¸n c¸c th«ng tin hç trî kü thuËt vµ v¨n häc). ng−îc l¹i c¸c b¶n tin th− tho¹i mµ võa míi nhËn ®−îc tõ trung t©m th«ng tin theo khu«n d¹ng ®· ®−îc sè ho¸ bëi giao diÖn Ethernet còng cã thÓ ®−îc l−u trong cïng hép th− ®ã. DÞch vô trao ®æi th«ng tin thèng nhÊt trong m¹ng tho¹i LAN Cuèi cïng. sau viÖc øng dông CTI lµ ý t−ëng vÒ viÖc ph¸t triÓn dÞch vô trao ®æi th«ng tin thèng nhÊt UM (hç trî kh¶ n¨ng t×m kiÕm. göi e-mail vµ ®«i khi truyÒn fax tõ c¶ m¸y ®iÖn tho¹i lÉn m¸y tÝnh) cho dï trong vµi n¨m qua ®· gÆp nh÷ng trë ng¹i vÒ tµi chÝnh vµ ®é phøc t¹p cña hÖ thèng. Nh− trong H×nh 9-8. Kh¶ n¨ng nµy lu«n ®−îc tÝch hîp trong mét sè phÇn mÒm m¸y tÝnh qu¶n lý th«ng tin (PIM). c¸c bé phËn hÖ thèng th− ®iÖn tö (e-mail) vµ c¸c giao diÖn kh¸c cïng ho¹t ®éng trªn mét m«i tr−êng hÖ ®iÒu hµnh thèng nhÊt. c¸c v¨n b¶n t−¬ng tù nµy cã thÓ ®−îc g¾n trong mét khu«n d¹ng chuÈn cña nã tíi b¶n tin th− ®iÖn tö vµ truyÒn ®i trùc tiÕp qua IP.Ch−¬ng 9. C¸c ®Çu cuèi ®iÖn tho¹i LAN hç trî CTI trong qu¸ tr×nh nhËn th«ng tin sè gäi tõ gatekeeper cã thÓ sö dông th«ng tin nµy lµm c¬ së d÷ liÖu t×m kiÕm th«ng tin cña chñ gäi ®ã trong mét c¬ së d÷ liÖu trªn m¹ng hoÆc th«ng qua phÇn mÒm qu¶n lý th«ng tin c¸ nh©n (PIM). §iÖn tho¹i t−¬ng tù §iÖn tho¹i Ethernet FAX Ethernet LAN Message Center PSTN WAN Internet H×nh 9-8. xuÊt hiÖn nhiÒu giao diÖn lËp tr×nh øng dông (API) cho c¸c dÞch vô tho¹i do ®ã ng−êi lËp tr×nh cã thÓ dùa trªn c¸c th«ng tin cuéc gäi ®Õn ®Ó thùc hiÖn nhiÒu thao t¸c phøc t¹p.

§Ó t¨ng ®é tin cËy. §Ó kh«i phôc nh÷ng b¶n tin nµy.WAV vµ ®Ýnh kÌm theo b¶n tin e-mail do ®ã cã thÓ ®−îc l−u trong hÖ thèng e-mail theo d¹ng chuÈn. th× kÝch th−íc tÖp rÊt lín vµ chÊt l−îng c¸c b¶n fax rÊt tåi thËm chÝ kh«ng thÓ ®äc ®−îc sau khi quÐt. Kh¶ n¨ng nµy còng trî gióp cho c¸c nhµ cung cÊp thiÕt bÞ hç trî kh¸ch hµng tèt h¬n b»ng c¸ch sö dông nhiÒu dÞch vô hç trî tù ®éng. Kinh nghiÖm vÒ thiÕt kÕ vµ l¾p ®Æt hÖ thèng ®iÖn tho¹i LAN ph¶i ®−îc nghiªn cøu thªm vµ ph¸t triÓn ë c¸c m«i tr−êng kh¸c. nã vÉn lµ c«ng nghÖ míi cÇn ph¶i ®−îc tiÕp tôc ph¸t triÓn tr−íc khi nã ®−a ra nh− mét øng dông chuÈn. C¸c øng dông trong t−¬ng lai sÏ tÝch hîp nhiÒu chøc n¨ng vµo d¹ng hép th− thèng nhÊt. §iÖn tho¹i LAN ®Þnh d¹ng c¸c b¶n tin ©m thanh d−íi d¹ng tÖp ©m thanh cã ®u«i . mét sè nhµ cung cÊp thiÕt bÞ ®· giíi thiÖu mét sè 274 .Ch−¬ng 9. nhiÒu øng dông c¸ nh©n chuÈn nh−: email. Khi ng−êi nhËn muèn nhËn b¶n fax th× hoÆc lµ ng−êi khai th¸c ®äc vµ dÞch b¶n fax tíi ng−êi gäi hoÆc phÇn mÒm nhËn d¹ng c¸c ®Æc ®iÓm quang cã thÓ "®äc" b¶n fax (gi¶ sö r»ng nã cã khu«n d¹ng v¨n b¶n) vµ chuyÓn thµnh e-mail. §Ó mang l¹i lîi nhuËn thùc sù hÖ thèng UM ph¶i ®¬n gi¶n.WAV sÏ ph¸t tÝn hiÖu ©m thanh gièng nh− hÖ thèng th− tho¹i vµ e-mail "®äc" theo c¸ch tæng hîp tiÕng nãi. Cuèi cïng. xö lý v¨n b¶n. vµ c¸c øng dông b¶ng tÝnh sÏ cã kh¶ n¨ng sö dông m¹ng ®iÖn tho¹i cho trî gióp trùc tuyÕn. Ng−êi sö dông ®ã còng cã thÓ gäi ®iÖn ®Õn trung t©m th«ng tin vµ sau khi ®· ®−îc kiÓm tra quyÒn truy nhËp vµ mËt khÈu cã kh¶ n¨ng nhËn c¶ hai lo¹i b¶n tin: c¸c tÖp . mét sè ý kiÕn cho r»ng viÖc tÝch hîp LAN/PSTN vµ th«ng tin tho¹i gãi nãi chung ph¶i ®−îc kh¾c phôc. MÆc dï sù ho¹t ®éng cña UM trong m«i tr−êng ®iÖn tho¹i LAN dÔ h¬n trong m«i tr−êng truyÒn thèng. C¸c nhµ ®iÒu hµnh cã thÓ cã hép th− thèng nhÊt ®Ó cho phÐp göi vµ nhËn c¸c th«ng tin c¸ nh©n. Sù tÝch hîp c¸c b¶n tin fax h¬i phøc t¹p h¬n v× khi ¶nh cña fax ®−îc quÐt ®Ó göi kÌm e-mail. ng−êi sö dông cã thÓ t¶i e-mail cña hä vÒ vµ bÊm trªn biÓu t−îng tÖp ®Ýnh kÌm vµ nghe b¶n tin chøa trong ®ã. §ång thêi ph¶i cho phÐp tho¹i LAN cã thÓ ho¹t ®éng song song víi c¸c hÖ thèng kh¸c ®Ó lµm gi¶m chi phÝ cho c¸c c¬ quan mµ ®· sö dông hÖ thèng tho¹i truyÒn thèng. Khi ®iÖn tho¹i API trë nªn phæ biÕn h¬n vµ b¾t ®Çu thÝch nghi víi kiÓu ®iÖn tho¹i LAN. Nh÷ng th¸ch thøc vµ t−¬ng lai cña ®iÖn tho¹i LAN Râ rµng lµ cã nhiÒu lîi nhuËn mang l¹i tõ viÖc triÓn khai trªn diÖn réng cña dÞch vô ®iÖn tho¹i qua LAN. vµ kh«ng tèn nhiÒu chi phÝ khi triÓn khai ë diÖn réng. ®¸ng tin cËy. bao gåm gi¶i ®¸p th«ng tin vµ thÞ tr−êng. §Ó cho ®iÖn tho¹i LAN trë thµnh ®èi thñ thùc sù trong thÞ tr−êng PBX. Nh÷ng vÊn ®Ò nh− ®¶m b¶o chÊt l−îng QoS tõ Internet cho tíi m¹ng diÖn réng WAN (hoÆc Internet) vµ quay vÒ Ethernet còng ph¶i ®−îc xem xÐt vµ ®−a vµo tiªu chuÈn. Vµ cã kÕ ho¹ch cô thÓ do c¸c nhµ cung cÊp vµ nhµ qu¶n lý IT ®Ò ra ®Ó chuyÓn ®æi hÖ thèng. sù tin cËy ph¶i ®¹t ®−îc nh− hÖ thèng PBX truyÒn thèng ngµy nay.

Ch−¬ng 9. Khi mÊt nguån ®iÖn nh÷ng tæng ®µi nµy cã kh¶ n¨ng nèi th¼ng c¸c cuéc ®iÖn tho¹i ra nh÷ng ®−êng d©y bªn ngoµi. c¸c m¸y tÝnh ®Ó bµn PC cïng víi chuyÓn m¹ch kªnh cña Tæng ®µi PBX. 275 . §iÖn tho¹i LAN chøc n¨ng b¶o vÖ háng hãc trong tæng ®µi cña hä nh− sö dông r¬le vËt lý dù phßng ®Ó cung cÊp kÕt nèi thø cÊp. §iÖn tho¹i LAN ®ãng vai trß nh− lµ mét "thiÕt bÞ míi t¹i nhµ kh¸ch hµng" ®ång thêi còng lµ mét phÇn c¬ b¶n cña tho¹i IP. §©y chØ lµ b−íc khëi ®Çu trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn mét m¹ng VoIP “tin cËy tuyÖt ®èi”. Thµnh c«ng cña ®iÖn tho¹i LAN phô thuéc vµo møc ®é nhËn thøc cña thÞ tr−êng v× nã ®ßi hái nh÷ng ng−êi qu¶n lý ph¶i lµm quen víi LAN.

Ch−¬ng 10 DÞch vô Fax qua Internet .

trong ®ã c¸c sè la tinh vµ ArËp ®−îc m· ho¸ theo m· Morse. qua ®ã trang giÊy ®−îc ®Èy ®i mét c¸ch chËm ch¹p. sù truyÒn b¸ c«ng nghÖ ®¸ng chó ý nµy ®· bÞ chÆn l¹i bëi sù thµnh c«ng x¶y ra ®ång thêi cña viÖc ph¸t minh ra ®iÖn tÝn. N¨m 1970 tõ 50. Theo c¸ch ®ã xung lùc ®iÖn ®−îc s¶n sinh ra trªn con l¾c v−ît qua d©y dÉn kÕt nèi hai m¸y víi nhau. vµ tÊt nhiªn nã chØ phï hîp ë c¸c c«ng ty. Trong ph¸t minh cña Bain ®· sö dông 2 con l¾c kim lo¹i ®−îc ®ång bé tõ xa.. ®Õn nguyªn lý truyÒn dÉn h×nh ¶nh vµ v¨n b¶n ®· tån t¹i tõ thÕ kû 19. ThËt trí trªu lµ. V× vËy viÖc th−¬ng m¹i ho¸ ph−¬ng thøc truyÒn t¶i nµy ®· thu ®−îc thµnh c«ng. chØ 7 n¨m sau ®ã ®· cã nhiÒu s¸ng chÕ vÒ ®iÖn tÝn ®iÖn tö ®−îc ®Ò xuÊt bëi Samuel Morse. ®· hç trî viÖc hiÓn thÞ chÝnh x¸c b¶n tin gèc khi göi qua mét ®o¹n ®−êng dµi vµ nhanh h¬n theo ph−¬ng ph¸p ®iÖn tÝn quÐt. mçi mét con l¾c chuyÓn ®éng gi÷a c¸c trôc kim lo¹i ®ång nhÊt. ®©y lµ ph−¬ng ph¸p ®−îc quan t©m ®Æc biÖt vµ theo ph−¬ng ph¸p nµy th× cã thÓ göi ®−îc c¸c trang v¨n b¶n gi÷a hai n¬i c¸ch xa nhau. nhµ b¨ng cã nhu cÇu sö dông dÞch vô nµy. vµ truyÒn vµo con l¾c thø hai.. qua ®ã cho phÐp dßng ®iÖn truyÒn tõ trôc kim lo¹i tíi con l¾c khi con l¾c v−ît qua c¸c tõ vµ c¸c h×nh ¶nh.Ch−¬ng 10. Víi c¸c con sè tù nhiªn theo ph−¬ng ph¸p truyÒn tin b»ng ®iÖn tÝn. Nhµ t©m lý häc ng−êi Scot-len tªn lµ Alexander Bain ®· ®Ò xuÊt mét ph−¬ng ph¸p sö dông" dïng dßng ®iÖn. PhÝa trang giÊy göi ®i ®· ®−îc ®¸nh dÊu b»ng mùc dÉn ®iÖn. vµ ph−¬ng ph¸p ®iÖn tÝn Morse ®· trë thµnh dÞch vô viÔn th«ng ®Çu tiªn ®−îc qu¶ng b¸ réng r·i.trong ®iÖn ®Ó in vµ ®iÖn tÝn" ®· ®−îc cÊp b»ng s¸ng chÕ øng dông n¨m 1843. ng−êi ®· hç trî vua Napoleon III ®−a ra dÞch vô "®iÖn tÝn theo ph−¬ng ph¸p quÐt" gi÷a c¸c thµnh phè ë n−íc Ph¸p n¨m 1865. C«ng ty ®iÖn tho¹i cña NhËt b¶n NTT lµ nhµ cung cÊp ®Çu tiªn giíi thiÖu dÞch vô cho phÐp kÕt nèi thiÕt bÞ Fax tíi c¸c ®−êng ®iÖn tho¹i quay sè th«ng th−êng. vµ nã ®· kh«ng tån t¹i ®−îc cho ®Õn nh÷ng n¨m 1920 khi mµ c¸c s¶n phÈm Fax th−¬ng m¹i xuÊt hiÖn. vµ ®Õn ngµy nay th× trªn thÕ giíi cã hµng chôc triÖu m¸y Fax. Cuéc c¸c m¹ng ®iÖn tö trong nh÷ng n¨m 1960 ®· t¹o ra nh÷ng c«ng nghÖ víi gi¸ thµnh h¹ cho phÐp c¸c c«ng ty nhá vµ thËm chÝ c¸c gia ®×nh còng cã thÓ sö dông ®−îc s¶n phÈm Fax. 277 . DÞch vô Fax qua Internet HÇu hÕt mäi ng−êi ®Òu nghÜ r»ng m¸y Fax cã liªn quan ®Õn nh÷ng ph¸t minh.000 m¸y Fax trªn toµn cÇu. Trong khi ®ã th× ë §øc vµ Trung quèc th× c«ng nghÖ Fax ®ang trong giai ®o¹n thö nghiÖm trong phßng thÝ nghiÖm (ë ®©y th× b¶n chÊt h×nh ¶nh minh ho¹ ®−îc t¹o lªn phï hîp h¬n so víi ph−¬ng ph¸p m· ho¸ Morse trong viÖc t¸i t¹o l¹i ch÷ viÕt cña ng−êi Trung quèc). n¬i nã ®¸nh dÊu trang giÊy nh¹y c¶m víi ¸nh s¸ng vµ v−ît qua trôc kim lo¹i thø hai nèi kÝn m¹ch ®iÖn. mét cuéc c¸ch m¹ng thùc sù vÒ Fax ®· xuÊt hiÖn trong nh÷ng n¨m cuèi thÕ kû 20. §Çu tiªn viÖc th−¬ng m¹i ho¸ sö dông ph−¬ng ph¸p nµy ®· ®−îc cha tr−ëng tu viÖn ng−êi Italia tªn lµ Giovanni Caselli ph¸t triÓn. trong khi ®ã gi¸ thµnh cña s¶n phÈm l¹i ®¾t.

th× mét m¸y Fax mÊt 1 phót ®Ó truyÒn mét trang v¨n b¶n ®¬n víi kÝch th−íc bé nhí kho¶ng 150 Kb. lµ cã thÓ chÊp nhËn ®−îc ®èi víi hÇu hÕt c¸c kh¸ch hµng. HÇu nh− tÊt c¶ c¸c c«ng ty trªn thÓ giíi ®Òu cã mét hoÆc nhiÒu m¸y Fax dïng cho c«ng viÖc th−¬ng m¹i cña hä. vµ mét sè c«ng nghÖ dùa vµo Fax (vÝ dô nh− Fax t−¬ng t¸c ®¸p øng hay Fax qu¶ng b¸) th× gièng mét hÖ thèng m¸y tÝnh h¬n lµ gièng mét m¸y Fax. Chóng lu«n lu«n gièng nhau.®Êy chØ cã thÕ th«i vµ ®©y lµ toµn bé c¸c thao t¸c cho nh÷ng ai cÇn biÕt sö dông m¸y Fax.Ch−¬ng 10. ®óng víi tèc ®é truyÒn cña Modem nh−ng phÇn lín lµ phô thuéc vµo viÖc hiÓn thÞ trang v¨n b¶n nh− thÕ nµo. yªu cÇu kh«ng cã sù chuyÓn ®æi sè . Víi qui ®Þnh chÊt l−îng tèt vµ phï hîp víi khu«n d¹ng cña kÕt nèi ®iÖn tho¹i. vµ sau ®©y lµ mét sè lý do chÝnh kh¼ng ®Þnh dÞch vô Fax vÉn tån t¹i vµ ph¸t triÓn: Chóng dÔ sö dông. M¸y Fax ®Çu tiªn cña Bain xuÊt hiÖn vµo n¨m 1843. Nh−ng víi cïng mét trang v¨n b¶n ®ã nÕu ®−îc truyÒn b»ng dÞch vô E-mail th× chØ mÊt d−íi 2 gi©y. Nh−ng hÇu nh− viÖc truyÒn dÉn Fax th× ®¬n gi¶n h¬n rÊt nhiÒu so víi viÖc sö dông dÞch vô B−u ®iÖn. gi¸ thµnh phæ biÕn cña nã lµ thÊp h¬n $ 200. ThËm chÝ c¸c c«ng ty 278 . ®−îc thiÕt kÕ víi gi¸ thµnh thÊp h¬n so víi gi¸ thµnh cña c¸c m¸y Fax dïng cho c«ng viÖc th−¬ng m¹i . d−êng nh− b¸o hiÖu thêi kú tho¸i trµo cña dÞch vô Fax. c¸c trung t©m th−¬ng m¹i. quay sè ®iÖn tho¹i vµ sau ®ã nhÊn phÝm "Send" ®Ó göi ®i. VËy th× t¹i sao x¶y ra hiÖn t−îng ®ã? thùc ra cã rÊt nhiÒu lý do liªn quan ®Õn vÊn ®Ò ®ã. Cho trang v¨n b¶n vµo. Ngµy nay tèc ®é truyÒn cña c¸c m¸y Fax nhanh h¬n rÊt nhiÒu. Tõ quan ®iÓm vÒ giao tiÕp d÷ liÖu. ChÊt l−îng cña chóng chÊp nhËn ®−îc. c¸c phßng chê ë s©n bay vµ rÊt nhiÒu c¸c phßng chê kh¸c ®Òu cã c¸c m¸y Fax c«ng céng sö dông miÔn phÝ hoÆc víi gi¸ c−íc thÊp. C¸c hÖ thèng m¸y Fax víi ®Çy ®ñ ®Æc ®iÓm cña "m¸y Fax dïng cho gia ®×nh". chÊt l−îng cña trang v¨n b¶n vµ c¸c h×nh ¶nh sau khi göi ®i. c¸c c«ng nghÖ cho phÐp truyÒn dÉn c¸c v¨n b¶n vµ h×nh ¶nh ®i mét kho¶ng c¸ch rÊt xa (th«ng qua c¸c b¶n tin). C¸c kh¸ch s¹n. còng gÆp rÊt nhiÒu trë ng¹i nh−ng mµ nã vÉn tiÕp tôc tån t¹i vµ ph¸t triÓn. Cã nhiÒu thiÕt bÞ víi mét sè ®Æc ®iÓm phøc t¹p h¬n Fax. Trong khi cã hµng t¸ c¸c nhµ s¶n xuÊt m¸y Fax.t−¬ng tù hoÆc quÐt m¸y vµ in Ên. mét phÇn lµ do cã sù thay ®æi trong c«ng nghÖ. th× viÖc sö dông m¸y Fax ®Ó göi hÇu hÕt c¸c lo¹i giÊy tê lµ hÇu nh− kh«ng cßn kh¶ dông n÷a. DÞch vô Fax qua Internet T¹i sao vÉn cßn tån t¹i xu h−íng sö dông m¸y Fax Víi sù trµn ngËp cña th− ®iÖn tö vµ Internet. Chóng phæ biÕn kh¾p mäi n¬i. Tuy vËy doanh thu b¸n m¸y Fax vÉn tiÕp tôc t¨ng lªn. trong khi gi¸ thµnh cña c¸c m¸y Fax dïng cho th−¬ng m¹i th× còng kh«ng ®¾t h¬n lµ mÊy. th× giao diÖn kh¸ch hµng còng kh«ng bao giê thay ®æi trong tÊt c¶ c¸c m¸y Fax ®ã Gi¸ thµnh rÎ. thËm chÝ khi mµ Internet ph¸t triÓn vµ th−êng trùc hµng ngµy trong cuéc sèng cña rÊt nhiÒu bé phËn d©n chóng. nÕu sö dông c«ng nghÖ Fax hiÖn t¹i. VÝ dô. vÝ nh− d÷ liÖu sè tõ ®Çu ®Õn cuèi.

Nh− vËy. th× rÊt lµ khã mµ cã ai cã thÓ phµn nµn lµ kh«ng thÓ cã mét c¸i m¸y Fax t¹m thêi ®Ó sö dông ®−îc. trong khi tÝnh hiÖu qu¶ kh«ng cao vµ tèc ®é ho¹t ®éng thÊp cña m¸y Fax cã lÏ ®· lµm cho c«ng nghÖ cña m¸y Fax Ýt ®−îc quan t©m vµ kÐm "hÊp dÉn" ( tõ ®ã cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó m« t¶ bÊt kú c«ng nghÖ giao tiÕp d÷ liÖu nµo) h¬n so víi mét sè gi¶i ph¸p kh¸c.. Chóng lu«n lu«n lµm viÖc tèt. th× lîi Ých cña m¸y Fax ®em l¹i lµ rÊt thùc tÕ ®èi víi hµng tr¨m triÖu ng−êi d©n sö dông chóng. Trong thùc tÕ. vµ tån t¹i trong rÊt nhiÒu m¸y Fax cña c¸c h·ng s¶n xuÊt kh¸c nhau. Trong khi nÕu sö dông m¸y Fax truyÒn 279 . tuy nhiªn dÞch vô Fax còng cã mét sè mÆt h¹n chÕ ®−îc tr×nh bµy d−íi ®©y: PhÝ tæn truyÒn dÉn. bµn. thËm chÝ chóng cßn cã ho¹t ®éng víi c−êng ®é lµm viÖc rÊt cao.. ®· cã mét sè ý kiÕn cho r»ng tr−íc thêi kú cña th− ®iÖn tö. Víi sù ph¸t triÓn cña thiÕt bÞ Modem PC kÕt víi kh¶ n¨ng cña m¸y Fax (®−îc g¾n liÒn trong hÇu hÕt c¸c modem ®−îc s¶n xuÊt sau n¨m 1996). Trong khi gi¸ c¶ cña c¸c m¸y Fax lµ kh«ng cao. trang Web toµn cÇu. th«ng tin mµ hä nhËn ®−îc qua viÖc dïng m¸y Fax. vµ c¸c c«ng nghÖ Internet kh¸c trë lªn qu¶ng b¸ kh¾p n¬i. MÆc dï xu thÕ ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ ®iÖn tö h−íng vÒ sè ho¸ tÝn hiÖu vµ th− ®iÖn tö E-mail cïng víi tÝnh hîp ph¸p cña c¸c tµi liÖu kh¸c. Chóng lµ nh÷ng thùc thÓ vËt lý mµ rÊt ®¬n gi¶n vµ thuËn tiÖn cho nh÷ng ng−êi lµm viÖc víi chóng.. §Æc ®iÓm chung nhÊt cña c¸c m¸y Fax nhãm 3 lµ chóng lu«n ®¶m b¶o tÝnh t−¬ng thÝch gi÷a c¸c s¶n phÈm cña c¸c nhµ s¶n xuÊt kh¸c nhau vµ gi÷a c¸c phiªn b¶n kh¸c nhau. Kh«ng cã mét vÊn ®Ò g× lµ phi thùc tÕ xung quanh chóng. c«ng nghÖ Fax hiÖn t¹i kh«ng lµm ¶nh h−ëng tíi m¹ng ®iÖn tho¹i chuyÓn m¹ch c«ng céng (PSTN) vµ c−íc truyÒn Fax tÝnh cïng gi¸ víi c−íc cña c¸c cuéc ®iÖn tho¹i. trong thÕ giíi ph¸t triÓn cña viÖc ph©n phèi th«ng tin bao gåm c¸c ph−¬ng thøc ph©n phèi kh«ng thÓ quan s¸t ®−îc. Nh×n chung. DÞch vô Fax qua Internet hµng kh«ng ®· trang bÞ c¸c m¸y Fax kh«ng d©y trªn m¸y bay cho c¸c khu vùc ghÕ ngåi h¹ng nhÊt ®Ó kh¸ch hµng cã thÓ sö dông trong khi ®ang ngåi trªn m¸y bay. C¸c tµi liÖu Fax th× cã thÓ ®−îc viÕt b»ng bót vµ ®−îc l−u tr÷ trong tñ. th× nhiÒu ng−êi l¹i coi m¸y Fax lµ dÞch vô dÔ sö dông vµ thuËn lîi. T¹i sao cÇn ph¶i cã sù thay ®æi trong dÞch vô Fax MÆc dï dÞch Fax cã nh÷ng −u ®iÓm ®−îc tr×nh bµy ë trªn. Chóng ®−îc c«ng nhËn vÒ mÆt ph¸p lý. th× rÊt nhiÒu ng−êi c¶m thÊy yªn t©m h¬n víi nh÷ng tµi liÖu. Víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ ®iÖn tö ®· t¹o ra nh÷ng con vi m¹ch (chip) cho m¸y Fax.Ch−¬ng 10. HiÖn t−îng giÊy bÞ nh¶y vµ c¸c lçi kh¸c liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh ®iÒu khiÓn giÊy lµ nh÷ng lçi chung cña cña m¸y Fax. nh−ng ý nghÜa cña c¸c ®−êng truyÒn dÉn Fax vÉn ®−îc duy tr× vµ nã lu«n ®¶m b¶o tÝnh hîp ph¸p. Mét trong nh÷ng lîi Ých c¬ b¶n dÔ hiÓu nhÊt cña c«ng nghÖ Fax lµ chóng lµ nh÷ng chiÕc m¸y lµm viÖc rÊt tèt.

sau ®ã bá b¶n gèc ®i trõ khi nã cÇn l−u tr÷. nh−ng mét ®iÒu râ rµng lµ nã vÉn lµ mét bé phËn kh«ng thÓ thiÕu ®−îc trong c«ng viÖc kinh doanh th−¬ng m¹i trong t−¬ng lai. TÝnh b¶o mËt kÐm. gi¸ Fax sÏ lµ kho¶ng $10 nÕu sö dông trong giê hµnh chÝnh. Cã mét sè giíi h¹n vÒ c¸c øng dông th«ng minh ®èi víi c«ng nghÖ Fax hÞªn t¹i. c¸c tµi liÖu ë ®Çu ra vµ ®Çu vµo m¸y Fax sÏ bÞ ai ®ã ®äc ®−îc néi dung cña b¶n Fax. lµ chóng kh«ng cã kh¶ n¨ng phôc vô ph©n phèi c¸c b¶n Fax theo yªu cÇu (Fax. NÕu nãi vÒ c¶ −u ®iÓm còng nh− khiÕm khuyÕt cña dÞch vô Fax th× mét ngµy nµo ®ã dÞch vô Fax cã thÓ sÏ mÊt tÝnh c¹nh tranh so víi kü thuËt sè ®ang ph¸t triÓn trªn thÕ giíi. ThiÕu tÝnh linh ho¹t. Cô thÓ lµ. §iÒu nµy lµ hÖ qu¶ tÊt yÕu trong viÖc dÔ dµng sö dông m¸y Fax. DÞch vô Fax qua Internet tµi liÖu trong vïng néi h¹t th× gi¸ c−íc thÊp. víi kho¶ng 500 c«ng ty t−¬ng ®èi lín th× sè tiÒn hä ph¶i chi hµng n¨m cho dÞch vô Fax lµ hµng triÖu ®« la. viÖc sö dông giÊy trong qu¸ tr×nh Fax sÏ mÊt hai b¶n copy cho mçi lÇn truyÒn (mét b¶n t¹i phÝa ng−êi göi vµ mét b¶n t¹i phÝa ng−êi nhËn) nh− vËy sÏ ph¶i qu¶n lý tÝnh b¶o mËt cho c¶ phÝa göi vµ phÝa nhËn. Nh×n chung th× viÖc sö dông m¸y Fax mang tÝnh chÊt tËp trung. thËm chÝ lµ miÔn phÝphô thuéc vµo dÞch vô ®iÖn tho¹i.demand) vµ kh«ng cã kh¶ n¨ng phôc vô viÖc Fax qu¶ng b¸.on. §iÒu nµy thùc tÕ ®· thóc ®Èy sù ph¸t triÓn vµ lùa chän kh¶ n¨ng tèt h¬n víi c¸c c«ng nghÖ hiÖn t¹i. VÝ dô. ViÖc kÕt hîp th−¬ng m¹i kÐm hiÖu qu¶. môc tiªu cña rÊt nhiÒu c«ng ty lµ lµm thÕ nµo ®Ó gi¶m gi¸ thµnh khi Fax c¸c tµi liÖu ®i mét kho¶ng c¸ch xa trong m¹ng 280 . Trong khi c¸c mÆt h¹n chÕ cña m¸y vÉn tån t¹i th× dÞch vô Fax còng vÉn kh«ng bÞ mÊt tÝnh th−¬ng m¹i trªn th−¬ng tr−êng thËm chÝ lµ bÞ gi¶m gi¸. cßn nÕu dïng m¸y Fax ®Ó truyÒn tµi liÖu ®i quèc tÕ ch¼ng h¹n th× sÏ t−¬ng ®èi ®¾t khi mµ Fax nhiÒu trang tµi liÖu. §iÒu nµy còng kh«ng cã nghÜa lµ c¸c kh¸ch hµng kh«ng nhËn thøc ®−îc ®iÒu nµy. Cã rÊt nhiÒu tÝnh to¸n −íc l−îng sè tiÒn ph¶i tiªu hµng n¨m cho viÖc sö dông truyÒn tµi liÖu b»ng m¸y Fax. C¸c tµi liÖu ®iÖn tö th«ng th−êng ph¶i ®−îc in ra tr−íc khi Fax ®i. Bëi vËy cã nhiÒu kÕ ho¹ch x©y dùng gi¸ c−íc cña phót ®Çu tiªn cña thêi gian kÕt nèi bao giê còng ®¾t h¬n nh÷ng phót tiÕp theo. SÏ rÊt kh«ng c¶m thÊy dÔ chÞu khi sö dông m¸y Fax ®Ó truyÒn c¸c tµi liÖu v× chóng g©y lªn nhiÒu phiÒn phøc trong thñ tôc hµnh chÝnh. mµ chóng phô thuéc vµo gi¸ c−íc cña m¹ng PSTN qui ®Þnh vµ lµm cho chóng khã phï hîp víi ®a sè ng−êi d©n sö dông. tuy nhiªn ph−¬ng thøc nµy ph¶i ®−îc sö dông th«ng dông vµ réng r·i bëi v× cã mét sè kh¸c biÖt trong thñ tôc ho¹t ®éng gi÷a Fax qua modem vµ c¸c m¸y Fax th«ng th−êng vµ nã lµm mÊt rÊt nhiÒu lîi Ých cña m¸y Fax trong giai ®o¹n ®Çu. Nh×n chung. ®iÒu ®ã cã nghÜa lµ trõ phi cã mÆt ng−êi göi vµ ng−êi nhËn. th«ng th−êng th× nh÷ng n¬i ®Ó m¸y Fax th−êng lµ hµnh lang c«ng së hoÆc lµ ë chç bé phËn th− lý.Ch−¬ng 10. Trong khi ®ã nÕu dïng Fax qua modem sÏ cho phÐp truyÒn trùc tiÕp c¸c trang tµi liÖu tõ m¸y tÝnh tíi c¸c m¸y Fax ë xa.

mçi b−íc ®ã ®−îc thùc hiÖn bëi ng−êi vËn hµnh m¸y Fax theo ph−¬ng ph¸p nh©n c«ng hoÆc tù ®éng (vÝ dô nh− theo thêi gian hoÆc theo tÝn hiÖu). 281 . Pha A Pha B Pha C TruyÒn d÷ liÖu Fax Pha D Pha E Thñ tôc Fax Yªu cÇu Fax H×nh 10-1. th× m¸y Fax bÞ gäi ®−îc yªu cÇu truyÒn xung nhËn d¹ng cuéc gäi Fax (CED) víi tÇn sè 2100 Hz tíi m¸y Fax chñ gäi ®Ó th«ng b¸o kÕt nèi. KhuyÕn nghÞ thø nhÊt lµ T. cô thÓ lµ Interenet.4 qui ®Þnh vÒ viÖc chuÈn ho¸ c¸c ®Çu cuèi Fax nhãm 3 cho qu¸ tr×nh truyÒn Fax tµi liÖu.30 ®Þnh nghÜa vÒ c¸c ph−¬ng thøc qu¶n lý giao tiÕp cßn khuyÕn nghÞ T. Trong rÊt nhiÒu ph−¬ng thøc ho¹t ®éng. Nguyªn lý ho¹t ®éng cña mét qu¸ tr×nh trao ®æi th«ng tin qua Fax Nh÷ng thµnh phÇn chñ yÕu cña c«ng nghÖ Fax ®· kh«ng thay ®æi qua nhiÒu n¨m. th× m¸y Fax chñ gäi sÏ göi ngay lËp tøc mét chïm xung ©m quay sè bÞ gäi (CNG) víi tÇn sè 1100 Hz tíi m¸y Fax bÞ gäi ®Ó th«ng b¸o cho cho bªn phÝa bÞ gäi ph©n biÖt ®©y lµ mét cuéc Fax chø kh«ng ph¶i lµ mét cuéc tho¹i.Ch−¬ng 10. khuyÕn nghÞ T. V× dÞch vô Fax vÉn tån t¹i nªn b¶n th©n c«ng nghÖ Fax ph¶i cã sù thay ®æi theo bÊt kú mét c¸ch nµo ®ã ®Ó cã thÓ phï hîp vÒ gi¸ c¶ víi ®−êng truyÒn dÉn cña m¹ng IP.4 ®Þnh nghÜa vÒ tiªu chuÈn trang Fax vµ l−îc ®å m· ho¸ ®−îc sö dông ®Ó m« t¶ h×nh ¶nh ®−îc truyÒn ®i. DÞch vô Fax qua Internet PSTN. vµ c¸c tiªu chuÈn nµy ®· ®−îc ¸p dông ®èi víi tÊt c¶ c¸c m¸y Fax cña c¸c nhµ s¶n xuÊt kh¸c nhau tõ ®Çu nh÷ng n¨m 1990. Theo ph−¬ng thøc vËn hµnh tù ®éng (kh«ng ®−îc phæ biÕn). Hai khuyÕn nghÞ ®ã ®Òu ¸p dông cho c¸c m¸y Fax nhãm 3.30 qui ®Þnh c¸c thñ tôc ®èi víi viÖc Fax tµi liÖu trong m¹ng ®iÖn tho¹i chuyÓn m¹ch chung vµ khuyÕn nghÞ thø hai lµ khuyÕn nghÞ T. nh÷ng b−íc c¶i tiÕn kü thuËt vÒ tèc ®é truyÒn vµ chÊt l−îng h×nh ¶nh vÉn tiÕp tôc gia t¨ng ®Òu ®Æn. Nãi chung. Giê ®©y. C¸c c«ng ®o¹n truyÒn Fax trong m¹ng PSTN Pha A: thiÕt lËp cuéc gäi Pha nµy chØ ®¬n gi¶n lµ quay sè vµ tr¶ lêi cuéc gäi ®iÖn tho¹i ®−îc sö dông ®Ó cung cÊp ®−êng nèi th«ng mµ viÖc truyÒn Fax sÏ ®−îc thùc hiÖn qua ®ã. nh÷ng c¶i tiÕn ®ã ®−îc ®Ò cËp rÊt râ trong hai khuyÕn nghÞ cña ITU-T vÒ c¸c thñ tôc trong ho¹t ®éng cña m¸y Fax.

). Pha D: Thñ tôc trao ®æi b¶n tin sau khi truyÒn tµi liÖu Sau khi hoµn thµnh truyÒn xong mét trang tµi liÖu. M¸y Fax chñ gäi truyÒn tíi m¸y Fax bÞ gäi mét khung t−¬ng tù ®Ó th«ng b¸o c¸c tham sè truyÒn dÉn mµ sÏ ®−îc thùc hiÖn trong tµi liÖu cÇn truyÒn. TiÕp theo qu¸ tr×nh kÕt nèi cuéc gäi trong pha A. Khung nµy hoÆc c¸c b¶n tin kh¸c ®−îc gãi gän trong c¸c khung HDLC. sau khi lùa chän m¸y Fax bÞ gäi sÏ truyÒn mét khung tr¶ lêi tíi m¸y Fax chñ gäi nh− ë b−íc 1.5 Mbyte nÕu ®−îc truyÒn theo c¸ch nµy.4 cña IIU-T. TÊt nhiªn. ®Æc ®iÓm cña mçi m¸y còng nh− c¸c th«ng tin nhËn d¹ng.. 300. tèc ®é truyÒn. TiÕp theo. khi ®ã thñ tôc trao ®æi b¶n tin sau khi truyÒn xong mét trang tµi liÖu sÏ cho phÐp m¸y Fax chñ gäi 282 . vµ th«ng th−êng nã ®−îc in ë phÝa ®Çu cña trang giÊy hoÆc ®−îc hiÓn thÞ trªn mµn h×nh tinh thÓ láng. thùc hiÖn tõ ®Çu ®Õn cuèi trang giÊy. DÞch vô Fax qua Internet Pha B: Thñ tôc trao ®æi b¶n tin tr−íc khi truyÒn tµi liÖu Qóa tr×nh nµy bao gåm c¶ phÇn nhËn d¹ng vµ phÇn lÖnh. vµ nã sÏ yªu cÇu dung l−îng rÊt lín cì h¬n 0. ®é ph©n gi¶i. nh÷ng th«ng tin nµy sÏ cÇn thiÕt ®Ó hiÓn thÞ ID vµ sè ®iÖn tho¹i. còng nh− h−íng cña trang giÊy ®Ó ®¶m b¶o tÝnh ®ång bé cho c¶ n¬i göi vµ n¬i nhËn. Ngoµi ra. 4. hai m¸y Fax sÏ trao ®æi th«ng tin ®Ó x¸c ®Þnh chñng lo¹i. hoÆc 400 pixel/inch. M¸y Fax bÞ gäi truyÒn tíi m¸y Fax chñ gäi mét khung ®Ó th«ng b¸o vÒ kh¶ n¨ng cña nã (vÝ dô nh− kÝch cì. n¬i mµ lu©n phiªn "ho¹t ®éng" (phèi hîp c¸c nhãm pixel) cña mçi ®iÓm pixel tr¾ng hoÆc ®en ®−îc m· ho¸ nh− lµ c¸c tõ nhÞ ph©n ®¬n nhÊt. hai m¸y Fax sÏ x¸c ®Þnh tèc ®é truyÒn tèi ®a ®Ó cã kÕt nèi chóng trong mét thêi gian dµi cã thÓ.. Giê ®©y hai m¸y Fax cã thÓ trao ®æi c¸c th«ng tin nhËn d¹ng. KhuyÕn nghÞ T. §é ph©n gi¶i khi quÐt (theo c¶ chiÒu ngang vµ chiÒu th¼ng ®øng) cã thÓ tõ 200. M¸y Fax chñ gäi sÏ b¾t ®Çu quÐt tµi liÖu tõ tr¸i sang ph¶i. PhÇn d÷ liÖu thùc khi Fax sÏ rÊt lµ lín nÕu nã ®−îc m· ho¸ ®¬n gi¶n d−íi d¹ng c¸c chuçi c¸c sè 1 vµ sè 0.4 qui ®Þnh kÝch cì chuÈn cña c¸c trang giÊy. PhÇn kÝch th−íc trang giÊy sau khi quÐt ®−îc gi÷ nguyªn tr¹ng th¸i cña nã.Ch−¬ng 10. chóng ®−îc m· ho¸ theo l−îc ®å m· ho¸ (RLE). v× c¸c tµi liÖu cÇn Fax th−êng chøa rÊt nhiÒu c¸c ®iÓm pixel mµu tr¾ng hoÆc ®en (nh− ë phÇn mÐp cña trang giÊy hoÆc kho¶ng tr¾ng gi÷a c¸c ®−êng cña dßng ch÷). phô thuéc vµo kh¶ n¨ng trao ®æi vµ c¸c th«ng sè ®· ®−îc chän ë trong pha B. Pha C: TruyÒn tµi liÖu Giê ®©y b¶n tin hay nh÷ng tµi liÖu ®· cã thÓ ®−îc göi tõ m¸y Fax chñ gäi tíi m¸y Fax bÞ gäi theo khu«n d¹ng vµ c¸c thñ tôc ®−îc qui ®Þnh trong khuyÕn nghÞ T. 2. 3.thËm chÝ ®é ph©n gi¶i cña nã còng sÏ rÊt kÐm. Qu¸ tr×nh trao ®æi nµy x¶y ra theo c¸c thñ tôc sau ®©y: 1.

hoÆc C hoÆc nÕu kÕt thóc truyÒn tµi liÖu th× chuyÓn sang pha E. Tªn gäi "thêi gian thùc" lµ rÊt quan träng bëi v× nã qui ®Þnh viÖc duy tr× chÊt l−îng lµ mét trong nh÷ng ®Æc ®iÓm rÊt quan träng cña c«ng nghÖ Fax truyÒn thèng: kh¶ n¨ng cña phÝa ng−êi göi biÕt r»ng qu¸ tr×nh truyÒn Fax ®· hoµn thµnh khi m¸y Fax chñ gäi ®Æt m¸y.37 qui ®Þnh c¸c ®Þa chØ cã thÓ cã trong qu¸ tr×nh l−u tr÷.vµ - 283 . víi c¸c m¸y Fax tiªu chuÈn thay thÕ cho c¸c ®iÖn tho¹i theo chuÈn PSTN t¹i c¶ phÝa chñ gäi vµ bÞ gäi. Do ®ã.38 ITU-T víi tiªu ®Ò cña khuyÕn nghÞ lµ c¸c thñ tôc ®èi víi giao tiÕp Fax nhãm 3 thêi gian thùc qua m¹ng IP. §Æc tÝnh kü thuËt c¬ b¶n cña cÊu tróc c¸c s¶n phÈm Fax qua IP ®−îc tr×nh bµy trong khuyÕn nghÞ T. Lóc nµy hai m¸y Fax cã thÓ tiÕp tôc trao ®æi theo c¸c pha B. G3 Fax PSTN hoÆc PBX IP Fax gateway IP Fax gateway PSTN hoÆc PBX G3 Fax IP M¸y Fax IP M¸y tÝnh cã phÇn mÒm Fax H×nh 10-2. Phô thuéc vµo néi dung. mèi quan t©m chñ yÕu cña dÞch vô Fax qua giao thøc Internet (IP) lµ lµm thÕ nµo ®Ó ®−îc gi¶m gi¸ c−íc khi sö dông c«ng nghÖ míi nµy. khi ®ã m¸y Fax bÞ gäi cã thÓ dÔ dµng x¸c nhËn trang giÊy ®ã hoÆc th«ng b¸o s½n sµng nhËn trang tiÕp theo. Pha E: Gi¶i phãng cuéc gäi §©y lµ c¸c thñ tôc gi¶i phãng kÕt nèi ®µm tho¹i gi÷a 2 m¸y Fax. M¹ng m¸y Fax ®Æc tr−ng sö dông c«ng nghÖ IP Khi ®ã m« h×nh thiÕt kÕ "c¸c m¸y Fax qua IP" mµ kÕt nèi trùc tiÕp tíi m¹ng IP th«ng qua mét giao diÖn Ethernet tíi "c¸c tr¹m chñ Fax qua IP" lµ cã thÓ ho¹t ®éng nh− c¸c cæng gateway ®Ó in tµi liÖu.Ch−¬ng 10. cÊu h×nh ®Æc tr−ng cña m¹ng Fax qua IP g¾n liÒn víi tÝn hiÖu nhËn biÕt ph©n biÖt cuéc gäi Fax cña VoIP. DÞch vô Fax qua Internet th«ng b¸o yªu cÇu cña nã tíi m¸y Fax bÞ gäi. C¸c tiªu chuÈn ®èi víi dÞch vô Fax qua Internet Dùa vµo c¸c yÕu tè c¬ b¶n cña dÞch vô ®iÖn tho¹i qua IP (VoIP). Mét khuyÕn nghÞ kh¸c cña ITU-T lµ khuyÕn nghÞ T. vµ b¶n th©n nã ®−îc hoµn thiÖn bëi mét hoÆc nhiÒu cæng vµo ra (gateway) ®−îc chØ ra trong H×nh 102. bao gåm chØ râ kÕt thóc truyÒn Fax hoÆc tiÕp tôc truyÒn sang trang kh¸c.

do ®ã thêi gian truyÒn b¶n Fax sÏ nhanh h¬n so víi ph−¬ng ph¸p TCP. Ph−¬ng ph¸p UDP kh«ng thÓ tù gi¶i phãng lçi. n¬i mµ qu¸ tr×nh thùc hiÖn TCP còng cã thÓ 284 .30-DATA. C¶ hai lo¹i gãi ®ã cã thÓ ®−îc sö dông trong c¸c hÖ thèng theo ph−¬ng ph¸p UDP.38 x¸c ®Þnh hai ph−¬ng ph¸p ®ãng gãi d÷ liÖu Fax.30INDICATOR vµ T. thiÕt lËp sù cÇn thiÕt kh«i phôc lçi nhiÒu h¬n so víi ph−¬ng ph¸p UDP.30 chuÈn ®−îc sö dông trong giao tiÕp Fax chuÈn trong PSTN. víi c¸c gãi háng hoÆc mÊt ®−îc truyÒn mét c¸ch tù ®éng t¹i líp truyÒn t¶i do ®ã ®èi víi Fax th× kh«ng bao giê ®−îc qui ®Þnh cã d÷ liÖu háng mµ cÇn thiÕt ph¶i truyÒn l¹i.38. D÷ liÖu Fax truyÒn trong c¸c b¶n tin theo ph−¬ng ph¸p TCP hoÆc UDP lµ c¸c gãi giao thøc Fax qua Internet (IFP) vµ nã gåm hai lo¹i gãi lµ: T. qu¸ tr×nh kh«i phôc lçi nµy cã thÓ sÏ lµm tr× ho·n qu¸ tr×nh truyÒn luång d÷ liÖu.Ch−¬ng 10. söa c¸c lçi sinh ra trong qu¸ tr×nh truyÒn Fax vµ c¸c lçi sinh ra bëi m¹ng gãi. Tãm t¾t c¸c ph−¬ng ph¸p Fax qua IP (a) CÊu tróc gãi Fax TCP/IP (b) C©ó tróc gãi Fax UDP/IP Ph−¬ng ph¸p TCP cã thuËn lîi lµ cã thÓ tù gi¶i phãng lçi. yªu cÇu Ýt h¬n viÖc ph©n phèi c¸c b¶n tin mµo ®Çu vµ kh«ng yªu cÇu c¸c b¶n tin thiÕt lËp cuéc gäi. Víi mçi ph−¬ng ph¸p ®Òu cã nh÷ng thuËn lîi vµ nh÷ng bÊt lîi riªng. ThËt kh«ng may. KhuyÕn nghÞ T. nh×n chung chóng ®−îc tãm t¾t ng¾n gän trong H×nh 10-3. HÇu hÕt c¸c nhµ s¶n xuÊt phÇn mÒm vµ phÇn cøng c¸c thiÕt bÞ Fax qua IP ®Òu dù ®o¸n r»ng víi tû lÖ lçi thÊp cña c¸c m¹ng IP ®ang ®−îc sö dông ngµy nay sÏ cho phÐp c¸c s¶n phÈm cña hä cã thÓ thùc hiÖn viÖc söa lçi t¹i líp d÷ liÖu dïng riªng cho Fax vµ do ®ã nã cã thÓ cung cÊp c¸c dÞch vô Fax c¬ së sö dông ph−¬ng ph¸p truyÒn t¶i UDP. Tuy nhiªn ph−¬ng ph¸p TCP còng cã bÊt lîi lµ giao thøc ®Çu tiªn bÞ bá qua bëi ®a sè c¸c bé ®Þnh tuyÕn trong tr−êng hîp bÞ t¾c nghÏn (viÖc thùc hiÖn bá qua c¸c bé ®Þnh tuyÕn gÇn nh− lµ ngÉu nhiªn). ph−¬ng ph¸p thø nhÊt sö dông giao thøc ®iÒu khiÓn TCP vµ ph−¬ng ph¸p thø hai sö dông giao thøc (UDP). DÞch vô Fax qua Internet chuyÓn tiÕp nh−ng kh«ng bao hµm c¸c c«ng nghÖ ®−îc tr×nh bµy trong khuyÕn nghÞ T. C¶ hai lo¹i gãi ®ã ®Òu cã khu«n d¹ng ®¬n gi¶n cña c¸c b¶n tin giao thøc T. ViÖc thiÕu chøc n¨ng söa lçi cã nghÜa lµ øng dông Fax cÇn ph¶i bæ sung chøc n¨ng nµy. IP TCP (a) IFP IP UDP (b) UDPTL IFP/FEC H×nh 10-3. Tuy nhiªn viÖc söa lçi vµ c¸c dÞch vô TCP kh¸c ®−îc cung cÊp bëi c¸c giao thøc dïng cho Fax hoÆc bëi c¸c giao thøc riªng.

thñ tôc míi ®Ó ®iÒu khiÓn viÖc ®¸nh ®Þa chØ vµ c¸c chøc n¨ng cÇn thiÕt kh¸c ®Ó hoµn thiÖn qu¸ tr×nh truyÒn Fax. vÝ dô. CED vµ c¸c b¶n tin ®iÒu khiÓn lo¹i T. vµ ®−îc kÌm theo bëi mét hoÆc nhiÒu gãi IFP. Bëi v× b¶n th©n cña TCP cã thÓ tù b¶o vÖ viÖc mÊt gãi d÷ liÖu. còng nh− viÖc thªm vµo c¸c c¬ chÕ truyÒn t¶i vµ nh÷ng giao thøc. nªn viÖc phèi hîp víi c¸c gãi thõa vµ gãi FEC lµ kh«ng cÇn thiÕt khi sö dông ph−¬ng ph¸p nµy. mçi gãi d÷ liÖu bao gåm mét gãi UDPTL (líp truyÒn t¶i UDP) chøa mét sè tuÇn tù x¸c ®Þnh vÞ trÝ cña nã trong luång d÷ liÖu.30. Phô thuéc vµo th«ng tin truyÒn lóc khëi t¹o cuéc gäi.30 kh¸c. ®−îc gäi lµ qu¶n lý tèc ®é d÷ liÖu trong khuyÕn nghÞ T. th× c¸c gãi d÷ liÖu T. IETF ®· ®Þnh nghÜa mét sè tr−êng hîp giao tiÕp c¬ b¶n ch¼ng h¹n nh− tõ ®Þa chØ e-mail tíi m¸y Fax hoÆc tõ bé ph©n h×nh m¹ng tíi ®Þa chØ e-mail.chuyÓn tiÕp.30). vµ c¶ tµi liÖu vÒ c¸c dÞch vô Fax "ph©n phèi tøc thêi" (dÞch vô t−¬ng tù nh− dÞch vô ®· ®−îc ®−a ra tõ khuyÕn nghÞ T.38). trong nhãm ®ã mét sè thµnh viªn sö dông Fax vµ mét sè thµnh viªn kh¸c sö dông ®Þa chØ e-mail ®Ó nhËn b¶n tin nµy. Trong khi ITU-T hÇu nh− kh«ng quan t©m viÖc ph¸t triÓn c¸c tiªu chuÈn vÒ viÖc phèi hîp ho¹t ®éng gi÷a c¸c gateway Fax. khi ®ã ®Ó hoµn thµnh qu¸ tr×nh truyÒn b¶n tin tíi tÊt c¶ c¸c kh¸ch hµng.38. B»ng c¸ch ®Þnh nghÜa c¸c tr−êng hîp 285 . IETF chän qu¸ tr×nh ph¸t triÓn khung Fax dùa vµo m« h×nh th− ®iÖn tö víi mét kÕ ho¹ch cô thÓ. H−íng nghiªn cøu nµy sÏ rÊt cã Ých. ngo¹i trõ c¸c thñ tôc phô ®−îc sö dông ®Ó x¸c ®Þnh tèc té truyÒn (pha B trong T. hoÆc bëi viÖc söa lçi phÝa tr−íc (hoÆc FEC.30 ®−îc truyÒn trªn mçi gãi UDP). mét kh¸ch hµng muèn göi mét b¶n tin tíi mét nhãm c¸c kh¸ch hµng kh¸c. mµ c¸c gãi IFP nµy chøa d÷ liÖu T. theo ®ã mét sè c¸c gãi ®−îc göi tr−íc ®ã ®i theo víi gãi hiÖn t¹i ®Ó b¶o vÖ trong tr−êng hîp cã thÓ x¶y ra mÊt gãi). C¶ hai tµi liÖu vÒ c¸c ®Æc tÝnh kü thuËt cña Fax ®Òu sö dông ®Ó chuÈn ho¸ th− ®iÖn tö qua Internet. Mét khi tèc ®é truyÒn d÷ liÖu ®· ®−îc thiÕt lËp. giao thøc truyÒn t¶i b¶n tin ®¬n gi¶n (SMTP).30 cã thÓ b¾t ®Çu truyÒn tõ n¬i truyÒn tíi n¬i nhËn.Ch−¬ng 10. B¶n tin IFP truyÒn gi÷a c¸c cæng vµo ra (gateway) theo cïng mét thñ tôc chung gièng nh− viÖc truyÒn gi÷a hai m¸y Fax trong m¹ng PSTN. d÷ liÖu khi ®ã cã thÓ ®−îc b¶o vÖ dùa vµo c¸c lçi hoÆc lµ d− thõa (theo ®ã rÊt nhiÒu lÇn d÷ liÖu T. cã thÓ ®−îc yªu cÇu bëi mçi mét cæng vµo ra (gateway) hoÆc gi÷a hai m¸y Fax. Bëi v× viÖc giao tiÕp thµnh c«ng (hoÆc Ýt nhÊt lµ cã hiÖu qu¶) th× phô thuéc vµo c¶ c¸c kÕt cuèi PSTN cña cuéc gäi Fax ho¹t ®éng t¹i cïng mét tèc ®é vµ phô thuéc vµo th«ng tin bæ sung cÇn thiÕt truyÒn qua m¹ng gãi. th× IETF l¹i nç lùc tËp trung nghiªn cøu giao tiÕp gi÷a th− ®iÖn qua Internet vµ kh¸ch hµng sö dông Fax. DÞch vô Fax qua Internet chØ sö dông mét lo¹i d÷ liÖu vµ sö dông c¸c ph−¬ng tiÖn riªng nh− CNG. Khi sö dông ph−¬ng ph¸p UDP. Thñ tôc nµy.vµ . Quan ®iÓm cña IETF vÒ dÞch vô Fax IETF lµ tæ chøc ®−îc ®éc quyÒn xuÊt b¶n tµi liÖu vÒ ®Æc tÝnh kü thuËt c¬ b¶n cña dÞch vô Fax l−u tr÷.

x¸c nhËn chuÈn vµ c¸c vÊn ®Ò b¶o mËt d÷ liÖu kh¸c còng cã thÓ ®−îc sö dông mµ kh«ng g©y ¶nh h−ëng g×. Nh−ng ®iÓm kh¸c nhau ®¸ng kÓ gi÷a ITU T. C¸c cæng vµo ra (gateway) hoÆc c¸c m¸y tÝnh göi d÷ liÖu Fax tíi c¸c m¸y tÝnh IP sö dông c¸c ®Þa chØ Internet-mail chuÈn. theo khu«n d¹ng user@host. bao gåm c¶ nh÷ng tÝn hiÖu biÓu hiÖn c¸c ®Æc tÝnh kü thuËt kh«ng bao giê xuÊt hiÖn trong lêi nãi cña con ng−êi. chóng lîi dông c¸c kh¶ n¨ng nµy nhê sö dông c¸c ph−¬ng ph¸p gi¶i m· ®¶m b¶o viÖc sö dông dÞch pha vµ c¸c thµnh phÇn b¸o hiÖu kh¸c trong m¹ng PCM 64 Kb/s sÏ t¸i t¹o l¹i chóng mét c¸ch ®Çy ®ñ.38 vµ IETF vÒ c¸c thñ tôc Fax IP lµ sù t−¬ng t¸c gi÷a hai hÖ thèng nµy kh«ng thÓ cïng thùc hiÖn trªn mét giao diÖn chuÈn. Ph−¬ng ph¸p gi¶i m· nµy cho phÐp qu¸ tr×nh truyÒn th«ng suèt cña hÇu hÕt c¸c tÝn hiÖu t−¬ng tù. C¸c m¸y Fax vµ c¸c modem chuÈn ®−îc thiÕt kÕ nh− chóng sö dông cho m¹ng PSTN. m« h×nh sè ho¸ ®−îc sö dông trong c¸c m¹ch sè theo tiªu chuÈn 64 Kb/s PCM. Trong khi ®ã c¸c m¹ch sè cã thÓ t¶i ®−îc mét thµnh phÇn rÊt lín dung l−îng cuéc gäi. IETF ®Þnh nghÜa mét thiÕt bÞ Fax qua Internet (IFax) lµ mét nót IP ®¬n gi¶n cã kh¶ n¨ng göi hoÆc nhËn c¸c b¶n Fax qua Internet. Khi m¸y Fax PSTN bÞ gäi ®−îc kÕt nèi tíi gateway th× b¶n tin mµo ®Çu ph¶i chøa sè ®iÖn tho¹i cña m¸y Fax dïng ®Ó quay sè thiÕt lËp cuéc gäi Fax. VÊn ®Ò r¾c rèi n¶y sinh víi ph−¬ng ph¸p nµy lµ d÷ liÖu Fax G3 ®−îc m· ho¸ theo c¸ch gi¶ ®Þnh vÒ sù cã mÆt cña d¶i b¨ng tÇn cao PSTN cã liªn quan ho¹t ®éng c¬ b¶n nh− mét thµnh phÇn analog. VoIP vµ FoIP Tr−íc khi ®i vµo chi tiÕt cÊu tróc giao thøc cña Fax IP th× sÏ hîp lý h¬n nÕu tr¶ lêi ®−îc c©u hái ®−îc ®Æt ra: T¹i sao c¸c cuéc gäi Fax Internet kh«ng thÓ sö dông nh÷ng giao thøc vµ nh÷ng thµnh phÇn gièng nh− nh÷ng cuéc gäi trªn Internet? Bëi v× Fax PSTN sö dông cÊu tróc h¹ tÇng gièng nh− tho¹i PSTN. ®iÒu ®ã cã nghÜa lµ c¸c ph−¬ng ph¸p viÕt l¹i. BÊt kÓ m« h×nh IFax nµo còng ®Òu ph¶i thiÕt lËp theo c¸c b¶n tin Fax trong khu«n d¹ng Internet-mail chuÈn RFC 822. Víi môc ®Ých t¹o ra c¸c luång bit nhá h¬n luån PCM tèc ®é 64 Kb/s.mail lµ ph©n phèi c¸c b¶n tin gièng nh− thùc hiÖn víi c¸c giao thøc ®· tån t¹i trong mét thêi gian vµ ®−îc thùc hiÖn trong tÊt c¶ c¸c m¹ng mét c¸ch thùc sù. DÞch vô Fax qua Internet nh− vËy. bëi vËy c¸c nhµ thiÕt kÕ m· cho VoIP ®· tËp trung vµo t¸i t¹o l¹i mét c¸ch chÝnh 286 .domain. C¸c thiÕt bÞ IFax còng cã thÓ lµ c¸c m¸y Fax víi c¸c giao diÖn m¹ng néi h¹t (LAN) hoÆc c¸c cæng vµo ra (gateway) cho viÖc kÕt nèi c¸c m¸y Fax chuÈn nhãm 3 (G3) tíi m¹ng IP.Ch−¬ng 10. ®iÒu ®ã cã lÏ gi¶i thÝch cho lý do c¸c d÷ liÖu Fax cã thÓ dÔ dµng “ truyÒn mét c¸ch tù do” th«ng qua m¹ng VoIP. tµi liÖu khung Fax (framework) cho phÐp thùc hiÖn phèi hîp ho¹t ®éng gi÷a c¸c gi¶i ph¸p Fax/e-mail. B¶n th©n c¸c b¶n tin Fax ®−îc ®Þnh nghÜa theo c¸c tiªu chuÈn kÕt hîp nhiÒu thµnh phÇn Internetmail (MIME) vµ ®−îc m· ho¸ nh− mét khu«n d¹ng file h×nh ¶nh lÆp ®i lÆp l¹i (TIFE-F). Ho¹t ®éng cña hÖ thèng Internet.

38 chuÈn vµ rÊt nhiÒu c¸c gi¶i ph¸p ®éc quyÒn kh¸c n÷a ®Ó hoµn thµnh mét c¸ch cã hiÖu qu¶ cuéc gäi Fax t¹i gateway chñ gäi. bëi v× chØ nh÷ng d÷ liÖu Fax ®−îc quÐt míi chøa trong IP mµ kh«ng cã bÊt kú thµnh phÇn mµo ®Çu nµo tån t¹i trong qu¸ tr×nh sè ho¸.723 cã thÓ cho phÐp chÊt l−îng tiÕng nãi tèt trong gi¶i b¨ng tÇn réng 1/10 do PCM yªu cÇu. Gi¶i ph¸p thø nhÊt phô thuéc vµo gateway chñ gäi ®Ó ph©n biÖt c¸c cuéc gäi tho¹i vµ c¸c cuéc gäi Fax ®−îc thiÕt lËp th«ng qua chóng (mét vµi ph−¬ng ph¸p cã thÓ dïng ®Ó ph©n biÖt c¸c cuéc gäi lµ ©m tÝn hiÖu tÇn sè 1100 Hz ®−îc truyÒn ®i t¹i thêi ®iÓm thiÕt lËp cuéc gäi Fax). sau ®ã gateway bÞ gäi sÏ t¸i biÕn ®æi d÷ liÖu nµy ng−îc trë l¹i thµnh c¸c tÝn hiÖu Fax. cho dï theo nh÷ng c¸ch kh¸c nhau. Sau khi cã sù ph©n biÖt nµy. 287 . KÕt qu¶ lµ trong khi m· G.711 (64 Kb/s PCM) cho cuéc gäi Fax. ®ãng gãi nã vµo trong IP vµ göi nã tíi gateway bÞ gäi. truyÒn th«ng qua PSTN hoÆc PBX tíi m¸y bÞ gäi. Cã hai gi¶i ph¸p cÇn thiÕt cho vÊn ®Ò nµy. vÝ dô G. c¸c gateway cã thÓ lùa chän m· phï hîp nhÊt cho lo¹i cuéc gäi ®−îc thiÕt lËp.723. mµ b¶n th©n nã sÏ lµm biÕn ®æi pha cña c¸c tÝn hiÖu t−¬ng tù ng−îc trë l¹i dßng d÷ liÖu gèc. mét gi¶i ph¸p sö dông T.Ch−¬ng 10. ¦u ®iÓm cña ph−¬ng ph¸p nµy lµ rÊt hiÖu qu¶. c¶ hai ®Òu cho phÐp kÕt nèi l−u l−îng VoIP vµ FoIP vµo gateway. Tuy nhiªn gi¶i ph¸p thø hai nµy l¹i t¹o ra mét t×nh huèng kh¸c lµ nh÷ng trang Fax ®−îc quÐt sÏ ®i qua v« sè nh÷ng tr¹ng th¸i t−¬ng tù vµ nh÷ng tr¹ng th¸i sè kh¸c nhau tr−íc khi nã ®−îc ®−a tíi m¸y Fax cuèi cïng. Trong khi gi¶i ph¸p nµy d−êng nh− mang l¹i hiÖu qu¶ th× nã l¹i lo¹i bá −u ®iÓm quan träng nhÊt cña FoIP trong b−íc ®Çu tiªn: ®ã lµ viÖc chØ sö dông mét l−îng cÇn thiÕt b¨ng tÇn ®Ó chuyÓn ®i mét l−îng d÷ liÖu nµo ®ã. V× thÕ c¸c nhµ ph¸t triÓn Fax Internet ph¶i tËp trung vµo vÊn ®Ò gi¶i m· Fax theo mét c¸ch kh¸c víi gi¶i m· tiÕng nãi.3. bëi v× gateway nµy dïng ®Ó biÕn ®æi tÇn sè tiÕng nãi sÏ cã thÓ t¹o ra thµnh phÇn nhiÔu.vÊn ®Ò ®−îc dïng cho Fax vµ l−u l−îng modem ®−îc truyÒn ®i dùa trªn c¸c tÝn hiÖu nµy. chØ ®¬n gi¶n lµ nh÷ng ®Æc tÝnh cña mét ph−¬ng ph¸p gi¶i m· mµ th«i. bëi vËy gi¶i ph¸p nµy ®−îc xem lµ rÊt ®¬n gi¶n nh−ng kh«ng hiÖu qu¶ trong nh÷ng c¸ch cung cÊp c«ng suÊt ph¸t giíi h¹n th«ng qua hÖ thèng VoIP. DÞch vô Fax qua Internet x¸c chØ nh÷ng phÇn phæ ©m thanh (vµ c¸c thµnh phÇn t−¬ng tù) mµ hÇu hÕt lµ m« t¶ ®Æc tÝnh tiÕng nãi. Trong gi¶i ph¸p thø hai. Kh«ng cã g× lµ cè h÷u vÒ nh÷ng tµi liÖu Fax yªu cÇu sö dông tèc ®é 64 Kb/s. th× m· nµy sÏ tiÕn hµnh lo¹i bá dßng d÷ liÖu trong Fax G.1 cho cuéc gäi tho¹i vµ chuÈn G. H×nh 10-4 chØ ra c¸c hÖ thèng truyÒn tin vµ minh ho¹ ®é phøc t¹p cña cÊu tróc FoIP ®iÓn h×nh. Qu¸ tr×nh nµy còng yªu cÇu ph©n biÖt cuéc gäi tho¹i vµ cuéc gäi Fax.

Tµi liÖu “t−¬ng tù” 13. DÞch vô Fax qua Internet 1. Ph©n ®o¹n in 2. TruyÒn qua m¹ng t−¬ng tù 9. mÆc dï nã cÇn ph¶i thõa nhËn lµ hÖ thèng gateway nhËn cuéc gäi qua m¹ng gãi. T¸i truyÒn qua m¹ng t−¬ng tù 4. BiÕn ®æi lsÞ thµnh c¸c tÝn hiÖu sè 6. Giao diÖn PSTN Gateway FoIP Giao thøc m¹ng gãi IP M¹ng Internet hoÆc IP H×nh 10-5. hÖ thèng gateway Fax T. §iÒu khiÓn giao thøc Fax 4. khèi giao diÖn Fax.38 (còng liªn quan tíi hÖ thèng Fax relay. C¸c thµnh phÇn cña gateway Fax HÖ thèng gateway FoIP cã sè thiÕt bÞ yªu cÇu Ýt nhÊt (nã cã thÓ ®−îc më réng bëi nhµ s¶n xuÊt) vµ nã cã thÓ ®−îc ph©n chia theo c¸c cÊu tróc t−¬ng tù.hÖ thèng Fax module). Gi¶i biÕn ®æi (mét lÇn n÷a) 10. theo c¸c thñ tôc ®−îc thùc hiÖn ®æi chiÒu. C¸c thµnh phÇn c¬ b¶n cña hÖ thèng gateway ®ã ®−îc chØ ra trong H×nh 10-5. 288 . hoÆc khi nã cÊu t¹o lªn hÖ thèng bëi sù kÕt hîp gi÷a hÖ thèng VoIP/FoIP. ChuyÓn thµnh tµi liÖu t−¬ng tù (s¾p sÕp) 12. Gi¶i gãi 7. §iÒu khiÓn m¹ng Fax PSTN/PBX 1. §ãng gãi vµo trong IP Internet hoÆc m¹ng IP kh¸c Gateway bÞ gäi 8. BiÕn ®æi l¹i M¸y Fax bÞ gäi Gateway chñ gäi 5. 2. BiÕn ®æi thµnh c¸c tÝn hiÖu t−¬ng tù 11. C¸c tr¹ng th¸i cña mét cuéc gäi FoIP CÊu tróc cña hÖ thèng Fax qua Internet HÇu hÕt c¸c nhµ b¸n hµng ®Òu ®Þnh nghÜa r»ng hÖ thèng Fax qua Internet lµ thµnh phÇn c¬ b¶n cña c¸c hÖ thèng FoIP.Ch−¬ng 10. CÊu tróc ®−îc xem xÐt ë ®©y xuÊt ph¸t tõ quan ®iÓm vÒ hÖ thèng gateway. Fax modem ThiÕt bÞ Fax 3. TruyÒn qua m¹ng IP H×nh 10-4. Ph©n ®o¹n thµnh tÝn hiÖu quang M¸y Fax chñ gäi 3.

21. c¸c modem chuÈn cã thÓ cung cÊp tÊt c¶ c¸c giao thøc nµy vµ cã thÓ truyÒn víi tèc ®é lín nhÊt cã thÓ ë m¸y Fax chñ gäi. thùc hiÖn b¸o hiÖu thay cho mét trong hai bªn chñ gäi hoÆc bÞ gäi (th«ng qua modem tíi m¸y Fax chñ gäi vµ th«ng qua giao diÖn gãi Fax tíi m¸y Fax bÞ gäi). bé ®iÒu khiÓn m¹ng Fax x©y dùng lªn c¸c gãi giao thøc Fax Internet ®Çu ra (IFP) vµ ®iÒu khiÓn chóng tíi líp IP.17. Mét sè gateway cã cÊu tróc sö dông b¸o hiÖu riªng hoÆc b¸o hiÖu theo tiªu chuÈn ®Ó thùc hiÖn ®iÒu nµy. V. §iÒu khiÓn giao thøc Fax Module nµy cung cÊp giao thøc xö lý c¸c thñ tôc trong Fax nhãm 3.27 tíi V. Víi c¸c khèi nhá nhÊt. DÞch vô Fax qua Internet Giao diÖn PSTN Giao diÖn nµy kÕt nèi thiÕt bÞ Fax truyÒn thèng tíi gateway giao diÖn m¹ng FoIP. §iÒu khiÓn m¹ng Fax Gièng nh− mét thµnh phÇn c¬ së cña khuyÕn nghÞ T. Bëi v× trong b¶n chÊt cña modem ®· hiÖn h÷u thiÕt bÞ nhËn Fax vµ giíi h¹n phÇn ®−îc ®iÒu chØnh l¹i cña cuéc gäi. Cßn víi c¸c gateway lín h¬n th× c¸c jack ®ã ®−îc ph©n chia cho nhiÒu m¸y Fax ®Ó cung cÊp kÕt nèi víi PBX th«ng qua giao diÖn analog hoÆc giao diÖn sè. c¸c kÕt nèi nµy còng cã thÓ ®−îc thùc hiÖn mét c¸ch ®¬n gi¶n b»ng c¸ch g¾n m¸y Fax vµo mét jack chuÈn RJ-11ë phÝa gateway. líp nµy cÇn ph¶i ®Öm d÷ liÖu ®Çu vµo vµ hiÓn thÞ chóng d−íi d¹ng giao thøc Fax theo nh− c¸ch di chuyÓn ®é tr«i pha tõ luång d÷ liÖu ®Çu vµo. C¸c yÕu tè cña cÊu tróc dÞch vô FoIP ®ã cã thÓ ®−îc biÓu diÔn theo mét kiÓu chuÈn hoÆc nh− mét phÇn cña toµn bé gi¶i ph¸p VoIP/FoIP.29 hoÆc V. Tuy nhiªn nã hç trî phÇn tr× ho·n cña m¹ng gãi ®èi víi m¸y Fax néi h¹t b»ng c¸ch göi c¸c khung HDLC rçng gièng nh− c¸c b¶n tin thËt vµ còng yªu cÇu (khi nhËn d÷ liÖu tõ m¹ng gãi) truyÒn c¸c khung mÊt hoÆc háng víi khung CRP (lÆp l¹i lÖnh). Khi ®iÒu khiÓn c¸c gãi IFP ®Çu vµo. Mét sè gateway kh¸c th× thùc hiÖn viÖc ®iÒu khiÓn ®Çu vµo b»ng c¸ch hiÓn thÞ chóng d−íi d¹ng giao thøc Fax theo tr×nh tù liªn kÕt theo tèc ®é truyÒn d÷ liÖu Fax. Fax modem T¹i phÝa nhËn tÝn hiÖu Fax tõ giao diÖn PSTN. tuy nhiªn nã còng cung cÊp c¸c xung quay sè vµ dÞch vô nhËn d¹ng sè chñ gäi ID.Ch−¬ng 10. Bëi v× m¸y Fax chñ gäi cã thÓ sö dông bÊt kú giao thøc m« pháng nµo trong c¸c nhãm 1. qua ®ã cã thÓ cung cÊp tÝn hiÖu xung quay sè tíi thiÕt bÞ Fax vµ cã thÓ c¹nh tranh víi PSTN. Nh− ®· 289 . modem cÇn ph¶i ®iÒu chØnh l¹i cho phï hîp víi d÷ liÖu Fax lµ khung HDLC ban ®Çu.38. líp IP cÇn ph¶i gãi gän gãi IFP trong mét gãi d÷ liÖu IP vµ truyÒn chóng tíi gateway ë xa. V. 2 hoÆc 3 (ITU-T V.33). Giao thøc m¹ng gãi (IP) Sau cïng.

khi ®−îc kÕt hîp vµo trong mét hÖ thèng ®ång thêi cung cÊp dÞch vô VoIP chuÈn. yªu cÇu ph−¬ng ph¸p gi¶i m· lu©n phiªn tiÕng nãi dùa vµo tiªu chuÈn H. vµ cung cÊp nh©n c«ng c¸c trang giÊy cho tõng m¸y Fax.323 Fax T. C¸c tr¹m chñ Fax ho¹t ®éng kÕt hîp gi÷a phÇn cøng vµ phÇn mÒm. C¸c gi¶i ph¸p ®éc lËp mang l¹i lîi Ých tõ viÖc sö dông c¸c thñ tôc t−¬ng tù ®ã mµ kh«ng cÇn sù ph¸t triÓn theo ®Æc thï riªng cña Fax. s¾p xÕp viÖc ph©n phèi tµi liÖu cho tõng m¸y Fax. C¸c tr¹m chñ Fax Khi c¸c m¸y Fax lµ c¸c thiÕt bÞ rÊt dÔ sö dông. giao thøc T. C¸c tr¹m chñ m¸y Fax cho phÐp kh¸ch hµng göi c¸c tµi liÖu trùc tiÕp tõ bé phËn l−u tr÷ cña chóng. tr¸nh ®−îc viÖc ph¶i in c¸c tµi liÖu ra giÊy råi míi göi ®i. ®Ó mçi chøc n¨ng trong ®ã cã thÓ thùc hiÖn tõng nhiÖm vô riªng biÖt. nh−ng c¶ hai khuyÕn nghÞ ®ã ®Òu kh«ng ®−a ra c¸c ®Æc tÝnh kü thuËt lµ lµm thÕ nµo ®Ó c¸c thiÕt bÞ ®ã cã thÓ cung cÊp ®−îc c¸c dÞch vô Fax. ®iÒu khiÓn vµ gi¶i phãng c¸c cuéc gäi Fax. §iÒu nµy cã nghÜa lµ viÖc ®¸nh ®Þa chØ. DÞch vô Fax qua Internet ®−îc chØ ra trong H×nh 10-6.323 Fax T. thay ®æi c¸c kh¶ n¨ng vµ c¸c thñ tôc kh¸c ®−îc sö dông trong VoIP cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó thiÕt lËp.7xx vÒ m· ho¸ tiÕng nãi. bao gåm mçi gãi d÷ liÖu kh¸c hµng ®−îc t¶i ra tõ mçi bé phËn l−u tr÷ cña c¸c m¸y PC yªu cÇu sö dông dÞch vô. C¸c nhµ s¶n xuÊt phÇn cøng.38 sÏ chiÕm gi÷ mét vÞ trÝ trong m« h×nh H. th× b¶n th©n chóng còng cã mét sè mÆt h¹n chÕ khi sö dông ®Ó ph©n phèi tµi nguyªn Fax. còng nh− mét tr¹m chñ Fax tËp trung ho¹t ®éng theo rÊt nhiÒu c¸ch kh¸c nhau gièng nh− viÖc ®æi chiÒu mét cæng vµo ra cña dÞch vô Fax qua Internet. còng nh− c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô ®· tËp trung nghiªn cøu vÒ sù kh¸c nhau trong qu¸ tr×nh khai th¸c m¹ng.chóng cÇn ph¶i cã kh¶ n¨ng phôc vô ®ång thêi nhiÒu kh¸ch hµng kh¸c nhau. KÕt hîp VoIP/FoIP C¸c chñng lo¹i s¶n phÈm Fax sö dông Internet Trong khi c¸c khuyÕn nghÞ T.323. Khi tr¹m chñ Fax xuÊt hiÖn t¹i c¸c m¸y tÝnh 290 .38 vµ IETF chØ ®Þnh nghÜa c¸c thiÕt bÞ vµo ra cña Fax vµ c¸c thiÕt bÞ Fax cho phÐp sö dông c«ng nghÖ IP. sau ®ã lÊy ®−îc c¸c tµi liÖu ®ã ra tõ m¸y in. Gateway M¸y Fax H.Ch−¬ng 10.323 t−¬ng tù nh− trong c¸c khuyÕn nghÞ G. Bªn c¹nh nh÷ng vÊn ®Ò riªng liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh ph©n phèi thiÕt bÞ viÔn th«ng t¨ng lªn.38 IP Voi ce M¸y Fax H×nh 10-6. th× trë ng¹i lín nhÊt vµ kh«ng thuËn tiÖn khi sö dông m¸y Fax lµ liªn quan phÇn cøng cña chóng.38 IP Voi ce IP Gateway H.

®Ó liªn kÕt c¸c sè ®iÖn tho¹i tíi c¸c m¸y Fax IP kh¸c vµ c¸c ®Þa chØ IP cña chóng hoÆc lµ c¸c tªn miÒn DNS. Trong khi c¬ chÕ truyÒn t¶i IP míi nµy Ýt hoÆc kh«ng h÷u Ých víi vïng néi h¹t th× chóng l¹i cho phÐp c¸c tr¹m chñ Fax cã thÓ ®−îc ®Þnh vÞ qua mét m¹ng Internet hoÆc mét m¹ng IP kh¸c c¸ch xa tr¹m chñ gäi. khi ®ã m¸y Fax cã thÓ tiÕp xóc víi thiÕt bÞ Fax ë xa th«ng qua T. Tr¹m chñ Fax nhËn lÖnh truyÒn tµi liÖu vµ quay sè ®iÖn tho¹i PSTN ®−îc yªu cÇu bëi kh¸ch hµng khi kh¸ch hµng ®−a ra lÖnh in. Mét khi ®−îc chÊp nhËn bëi tr¹m chñ th× c¸c b¶n Fax cã thÓ ®−îc ®Þnh tuyÕn ®Ó ph©n phèi cho m¸y in hoÆc thËm chÝ ph©n phèi tíi c¸c hép th− riªng gièng nh− th− ®iÖn tö nÕu dÞch vô thÝch hîp ®Çu vµo PSTN ®−îc ®Þnh d¹ng. mµ c¸c thiÕt bÞ nµy cho phÐp g¾n giao diÖn IP vµ c¸c chøc n¨ng c¬ së d÷ liÖu cÇn thiÕt trong c¸c thiÕt bÞ ®−îc kÕt hîp vµo c¸c m¸y Fax nhãm 3. nh−ng gÇn ®©y chóng ®· b¾t ®Çu ®−îc sö dông c¬ chÕ truyÒn t¶i IP. C¸c tr¹m chñ Fax lµ mét trong nh÷ng c«ng nghÖ ®· ®−îc sö dông trong gi÷a nh÷ng n¨m 1980. T. NÕu m¸y Fax chñ gäi kh«ng t×m thÊy ë trong m¸y Fax bÞ gäi cã chøc n¨ng IP t−¬ng ®−¬ng nã cã thÓ sö dông giao diÖn PSTN cña nã ®Ó göi b¶n Fax qua PSTN theo c¸ch th«ng th−êng. Gi¶i ph¸p míi nµy hoµn toµn dùa vµo phÇn cøng vµ ®−a ra giao diÖn kh¸ch hµng cã thÓ kh«ng thÓ ph©n biÖt ®−îc tõ m¸y Fax nhãm 3. C¸c m¸y Fax cho phÐp sö dông c«ng nghÖ IP Trong sù biÕn ®æi lín cña thÞ tr−êng thiÕt bÞ Fax ®· xuÊt hiÖn mét s¶n phÈm m¸y Fax víi c¸c giao diÖn Ethernet kÕt hîp. khi ®ã kh¸ch hµng sÏ lùa chän c«ng nghÖ nµy ®Ó thay thÕ m¸y in trong cÊu h×nh m¸y in ®i kÌm víi m¸y tÝnh vµ ®Ó in c¸c tµi liÖu. XuÊt hiÖn cïng víi ý t−ëng chÕ t¹o m¸y Fax qua IP lµ ý t−ëng chÕ t¹o c¸c thiÕt bÞ "cæng" PSTN/IP. h¬n n÷a nã cßn ph©n biÖt sù kh¸c nhau gi÷a c¸c b¶n Fax. Khi nµy tµi liÖu ®−îc gi¶i m· theo c¸c giao thøc Fax vµ ®−îc truyÒn tíi tr¹m chñ Fax tËp trung. Víi môc ®Ých thùc hiÖn viÖc ®Þnh tuyÕn nµy mét c¸ch th«ng minh. thùc hiÖn trao ®æi c¸c ch−¬ng tr×nh tr−íc ®ã.37. C¸c tr¹m chñ Fax còng dÔ dµng chøng thùc c¸c ®−êng truyÒn dÉn Fax b»ng c¸ch cho phÐp mét hép th− Fax tËp trung ë ®Çu vµo cña c¸c b¶n Fax. Khi sö dông c«ng nghÖ PSTN kh¸ch hµng ®−a tµi liÖu vµo m¸y Fax. quay sè vµ göi tµi liÖu nµy tíi m¸y Fax kh¸c. Khi nã ®· t×m ®−îc trong sè thuª bao bÞ gäi cã chøc n¨ng IP t−¬ng ®−¬ng. Nh−ng víi m¸y Fax qua IP th× m¸y Fax sÏ thùc hiÖn viÖc trao ®æi c¬ së d÷ liÖu bªn trong. Do ®ã c¸c b¶n Fax ®−îc göi ®i theo ph−¬ng thøc nµy cã thÓ tr¸nh ®−îc viÖc sö dông c¸c bé ®Þnh tuyÕn PSTN vµ kh«ng bÞ thÊt tho¸t khi truyÒn ®i mét kho¶ng c¸ch xa hoÆc truyÒn qua ®¹i d−¬ng.38 hoÆc giao thøc Fax Internet kh¸c vµ truyÒn b¶n Fax th«ng qua IP. DÞch vô Fax qua Internet kh¸ch hµng th× nã gièng nh− mét m¸y in chuÈn. dÞch vô quay sè vµo trùc tiÕp (DID) ®−îc sö dông ®· cho phÐp tr¹m chñ nhËn c¸c b¶n Fax trªn c¸c ®−êng PSTN ®−îc ph©n phèi. 291 .Ch−¬ng 10.

vµ c¸c m¸y Fax nµy l¹i ®−îc kÕt nèi tíi c¸c gateway th«ng qua hÖ thèng ®iÖn tho¹i kÕt hîp. Nã còng cã thÓ ®−îc ®Þnh d¹ng . do ®ã nã còng liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh s¾p sÕp thø tù kh¸ch hµng sö dông. DÞch vô Fax qua Internet ViÖc tiÕp cËn c¸c c«ng nghÖ míi nµy ®· mang l¹i nh÷ng lîi Ých lín cho kh¸ch hµng sö dông. th× rÊt nhiÒu nhµ b¸n hµng cã thÓ cung cÊp cho hä c¸c hÖ thèng vµo ra (gateway) chuyªn dông mµ c¸c hÖ thèng gateway nµy cã thÓ phôc vô cho c¸c kÕt nèi IP cÇn thiÕt víi mét sè l−îng lín c¸c m¸y Fax néi vïng. C¸c hÖ thèng gateway ®Æc tr−ng cã thÓ cung cÊp c¸c dÞch vô t−¬ng tù nh− c¸c dÞch vô tr−íc khi cã hÖ thèng gateway. Nh÷ng sù thay ®æi trong sù phèi hîp nµy cho phÐp ng−êi göi Fax cã thÓ ®−a vµo mét ®Þa chØ th− ®iÖn tö qua Internet tõ bµn phÝm cña m¸y Fax vµ víi c¸ch ®ã th× hä cã thÓ ®Þnh tuyÕn ®−êng ®i cña b¶n Fax ®ã gièng nh− mét th− ®iÖn tö tíi bÊt kú hép th− Internet nµo. nh−ng nã cã thÓ më réng c¸c kh¶ n¨ng cña hÖ thèng Fax nh− kh¶ n¨ng ®iÒu khiÓn hµng chôc thËm chÝ ®Õn hµng tr¨m cuéc gäi Fax mét c¸ch ®ång thêi. Bëi v× c¸c m¸y Fax qua IP lµm viÖc "gièng nh− c¸c m¸y Fax b×nh th−êng". ®Ó t×m kiÕm c¬ së d÷ liÖu cña c¸c m¸y Fax kh¸c mµ nã cã thÓ tiÕp cËn th«ng qua IP. vµ ®iÒu khiÓn giÊy in. víi môc ®Ých n¾m b¾t nh÷ng c¬ héi c¹nh tranh thuËn lîi trong t−¬ng lai. C¸c cæng vµo ra chuyªn dông (gateway) cho hÖ thèng Fax qua IP Víi c¸c c«ng së hoÆc c¸c tæ chøc th−¬ng m¹i mµ muèn sö dông kh¶ n¨ng cña m¸y Fax qua IP trong c«ng viÖc kinh doanh. kh¶ n¨ng qu¶ng b¸ (kh¶ n¨ng göi tµi liÖu tõ mét m¸y Fax tíi rÊt nhiÒu m¸y Fax qua IP kh¸c mét c¸ch ®ång thêi). th«ng th−êng lµ ®Þnh d¹ng nh©n c«ng. nh÷ng nhµ b¸n s¶n phÈm gateway tiÕp tôc ®−a vµo mét sè dÞch vô vµo c¸c s¶n phÈm gateway trong c¸c thÕ hÖ s¶n phÈm tiÕp sau. Kh«ng chØ dõng l¹i ë kh¶ n¨ng cña c¸c gateway chØ phôc vô nhiÒu cuéc gäi Fax ®ång thêi. C¸c gateway chuyªn dông th«ng th−êng ®−îc sö dông nh− c¸c s¶n phÈm phÇn cøng vµ phÇn mÒm vµ còng liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh l¾p ®Æt trong PSTN 292 . kÕt qu¶ lµ mét danh s¸ch dµi c¸c ®Æc ®iÓm kü thuËt vÝ dô nh− truyÒn t¶i th− ®iÖn tö e-mail qua m¸y Fax. vµ thËm chÝ sö dông c¶ c«ng nghÖ nhËn d¹ng ®Æc ®iÓm quang häc (OCR) ®Ó nhËn d¹ng ng−êi nhËn trªn ®−êng Fax ®Õn. nh÷ng tham sè th−êng trùc tuyÕn trªn mét tr¹m chñ chuyªn ®Ó phôc vô cho môc ®Ých nµy. nh÷ng b¶n tin nµy kh«ng nh÷ng cung cÊp nh÷ng th«ng tin kiÓm chøng cuéc gäi Fax mµ nã cßn cung cÊp c¶ c¸c th«ng tin vÒ c−íc phÝ cña c¸c cuéc gäi Fax ®ã.th«ng th−êng lµ c¸c hÖ thèng PBX. Do ®ã hä kh«ng cÇn thiÕt ph¶i häc c¸c thñ tôc míi ®Ó göi Fax ®i.Ch−¬ng 10. C¸c hÖ thèng gateway Fax th«ng th−êng cã thÓ in ra c¸c b¶n tin th«ng b¸o cuéc gäi Fax chi tiÕt. thËm chÝ ®èi víi kh¸ch hµng th× hä còng biÕt lµ viÖc truyÒn t¶i tÝn hiÖu Fax cña hä qua m¹ng IP tèt h¬n so víi truyÒn t¶i qua m¹ng PSTN. Do ®ã. c¸c hÖ thèng gateway Fax chuyªn dông th−êng cho phÐp duy tr× danh môc cña c¸c gateway vÒ sè Fax/®Þa chØ IP. Tuy nhiªn nh÷ng bÊt lîi khi sö dông c«ng nghÖ míi nµy l¹i cã liªn quan víi nh÷ng thuËn lîi cña nã.

rÊt nhiÒu nhµ b¸n hµng ®· cã s½n c¸c s¶n phÈm gateway VoIP vµ mét sè s¶n phÈm trong sè ®ã kh«ng cã kh¶ n¨ng hç trî c¸c cuéc gäi Fax hoÆc nÕu cã chøc n¨ng hç trî Fax th× ®ã lµ c¸c giao thøc ®Æc biÖt.323 x¶y ra t¹i thêi ®iÓm b¾t ®Çu cuéc gäi. KhuyÕn nghÞ T. Khi khuyÕn nghÞ T. do ®ã c¸c nhµ b¸n s¶n phÈm gateway ®· coi khuyÕn nghÞ T. Nh×n chung nh÷ng øng dông cña phÇn mÒm gateway cã thÓ ho¹t ®éng trªn nÒn cña c¸c hÖ ®iÒu hµnh PC chung.4 phô thuéc. còng nh− giao thøc Fax/card xö lý ®−îc l¾p ®Æt trong mét b¶ng m¹ch cña tr¹m chñ PC.38 ®−îc ph¸t hµnh th× nã ®· hç trî rÊt nhiÒu c¸c ®Æc tÝnh kü thuËt cña gateway cho Fax th«ng qua m· G. nh−ng còng kh«ng mang l¹i hiÖu qu¶ cao (kh«ng quan träng trong m¹ng gãi th«ng suèt còng nh− Internet) ®èi víi kh¶ n¨ng ®iÒu khiÓn dÞch pha vµ c¸c tÝn hiÖu kh¸c trong gi¶i m· Fax T. hÇu hÕt c¸c gateway ®Òu dùa vµo c¸c ©m CNG ®−îc ph¸t ra tõ c¸c m¸y Fax nhãm 3 khi chóng ho¹t ®éng theo ph−¬ng thøc kh«ng gi¸m s¸t.38 chuÈn ®−îc ban hµnh. C¸c dÞch vô ®ã ®Æc biÖt hÊp dÉn ®èi víi c¸c c«ng ty kh«ng cã c¸c ph−¬ng tiÖn hoÆc kh«ng cÇn thiÕt x©y dùng c¸c m¹ng Fax riªng cña hä nh−ng hä vÉn cã thÓ cã ®−îc nh÷ng thuËn lîi lµ viÖc tiÕt kiÖm ®−îc chi phÝ khi sö dông dÞch vô Fax qua IP. Tuy nhiªn mét trong nh÷ng s¶n phÈm mµ PSTN cung cÊp ®ã lµ c¸c kh¶ n¨ng Fax. vµ dÉn tíi viÖc c¸c gateway ®Çu xa hoµn thµnh kÕt nèi theo cïng mét kiÓu víi kÕt nèi ®· ®−îc thiÕt lËp.38 ra ®êi cho phÐp hç trî c¸c s¶n phÈm gateway Fax ph¸t triÓn theo cïng mét tiªu chuÈn còng nh− hç trî cho tho¹i. ThËm chÝ víi nhiÒu tæ chøc lín h¬n th× hä còng cã thÓ mua c¸c dÞch vô Fax qua IP tõ c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô mét c¸ch dÔ dµng h¬n lµ viÖc hä tù x©y dùng mét 293 .38 nh− c¸c ph−¬ng tiÖn cung cÊp c¸c dÞch vô Fax th«ng suèt qua m¹ng gateway VoIP. DÞch vô Fax qua Internet vµ c¸c card giao diÖn Ethernet. Mét gateway kÕt hîp ph¶i cÇn cã kh¶ n¨ng ph©n biÖt c¸c cuéc gäi tho¹i tõ c¸c cuéc gäi Fax vµ thùc hiÖn ph−¬ng ph¸p m· ho¸ thÝch hîp ®Ó x¸c ®Þnh c¸c tr¹ng th¸i cña cuéc gäi. C¸c gateway kÕt hîp VoIP/FoIP Khi thÞ tr−êng VoIP tiÕp tôc ph¸t triÓn. vµ kÕt qu¶ lµ ®· xuÊt hiÖn rÊt nhiÒu c¸c s¶n phÈm gateway cña c¸c nhµ b¸n hµng kh«ng cã kh¶ n¨ng t−¬ng thÝch víi nhau. Víi môc ®Ých thùc hiÖn ®iÒu nµy. Tr−íc khi khuyÕn nghÞ T. CÊu tróc më nµy cho phÐp truy nhËp t−¬ng ®èi dÔ dµng vµo trong qu¸ tr×nh xö lý Fax tõ hÖ thèng phÇn mÒm. C¸c nhµ cung cÊp dÞch vô Fax qua IP Sau cïng th× c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng còng ®· tËn dông nhu cÇu ngµy cµng t¨ng cña kh¸ch hµng vÒ c¸c dÞch vô Fax ®Ó x©y dùng c¸c m¹ng qu¶n lý c¸c gateway cho dÞch vô Fax qua IP. nh− c¸c hÖ thèng Microsoft Windows hoÆc UNIX. Khi ®ã m· ®ang sö dông sÏ ®−îc nhËn d¹ng bëi gateway ®Çu xa dùa vµo c¸c kh¶ n¨ng biÕn ®æi cña H. vµ rÊt nhiÒu c¸c gateway cña c¸c nhµ b¸n hµng cã thÓ cung cÊp giao diÖn lËp tr×nh øng dông hÖ thèng ®iÖn tho¹i (TAPI) cho phÐp c¸c nhµ lËp tr×nh cã thÓ ®−a ra nh÷ng øng dông phÇn mÒm míi. c¸c nhµ b¸n s¶n phÈm gateway vÉn ®ang cè g¾ng cung cÊp c¸c s¶n phÈm cña hä sao cho nã " gÇn nh− lµ PSTN".Ch−¬ng 10.711.

Thùc ra. víi tÊt c¶ nh÷ng lý do ®−a ra tõ ®Çu ®Õn cuèi ch−¬ng nµy th× t−¬ng lai ®ã còng kh«ng dÔ g× ®Õn nhanh ®−îc. th− ®iÖn tö E-mail (SMTP). c¸c tranh luËn vÒ viÖc gi¶m gi¸ thµnh sö dông dÞch vô Fax chØ b¾t ®Çu l¾ng xuèng khi c−íc phÝ/1 phót ®èi víi c¸c cuéc gäi ®−êng dµi qua m¹ng PSTN tiÕp tôc gi¶m xuèng. c¸c dÞch vô ®ã cã thÓ cung cÊp c¸c chøc n¨ng: Cã nhiÒu ph−¬ng ph¸p biÓu diÔn b¶n tin Fax th«ng qua modem Fax. dÞch vô nµy sö dông m¹ng IP ®Ó ®ång thêi ph©n phèi rÊt nhiÒu b¶n tin Fax gièng nhau tíi nhiÒu gateway th«ng qua ®−êng truyÒn dÉn PSTN tíi rÊt nihÒu m¸y Fax. HiÓn thÞ vµ ph©n phèi c¸c b¶n Fax d−íi d¹ng c¸c file ®å ho¹ g¾n vµo c¸c b¶n tin e-mail DÞch vô l−u tr÷. n¬i sÏ l−u tr÷ b¶n tin Fax göi ®i nÕu m¸y Fax bÞ gäi bËn hoÆc ho¹t ®éng ®éc lËp vµ cè g¾ng ph©n phèi c¸c b¶n tin ®ã trong mét kho¶ng thêi gian. råi kÕt nèi chóng qua Internet hoÆc qua m¹ng IP chuyªn dông. vµ nã còng cung cÊp c¸c dÞch vô sÏ thay thÕ c¸c m¸y Fax ®ang hiÖn h÷u ngµy nay. DÞch vô Fax qua Internet m¹ng Fax qua IP riªng biÖt.b»ng c¸ch sö dông APIs cho phÐp dÞch vô kh¸ch 294 . C¸c nhµ b¸n hµng vµ c¸c nhµ triÓn khai dù ¸n ®· t×m ra mét ph−¬ng thøc míi ®Ó khai th¸c mét c¸ch cã hiÖu qu¶ dÞch vô Fax qua IP. Trong t−¬ng lai. m¹ng Internet høa hÑn c¸c dÞch vô Fax miÔn phÝ kh«ng tÝnh ®Õn kho¶ng c¸ch truyÒn cã thÓ cung cÊp nh÷ng dÞch vô hÊp dÉn Fax qua IP. mÆc dï vÉn cßn mét sè vÊn ®Ò ®èi víi viÖc ®−a ra c¸c dÞch vô kh¶ thi trong t−¬ng lai nh−ng ph¶i ®¶m b¶o tiÕt kiÖm chi phÝ khi sö dông c¸c dÞch vô ®ã. dùa vµo gi¸ thµnh thÊp cña Fax. H¬n n÷a. sù thµnh c«ng cña dÞch vô Fax qua IP d−êng nh− ®· ®−îc ®¶m b¶o.Ch−¬ng 10. T−¬ng lai cña c«ng nghÖ Fax qua IP DÞch vô Fax qua IP vµ c¸c dÞch vô Fax nãi chung lµ hai c«ng nghÖ ®−îc g¾n kÕt chÆt chÏ víi m¹ng Internet trong t−¬ng lai. Nh− vËy c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô Fax qua IP ®· thu ®−îc nhiÒu thµnh c«ng bëi viÖc tiÕt kiÖm ®−îc chi phÝ cho kh¸c hµng h¬n so víi sö dông c«ng nghÖ Fax qua m¹ng PSTN. C¸c dÞch vô Fax l¹i (Faxback). dÞch vô nµy cho phÐp cung cÊp th«ng tin hç trî kh¸ch hµng ®óng lóc hoÆc th«ng tin b¸n hµng th«ng qua m¹ng Fax qua IP. Tuy nhiªn. hoÆc th«ng qua c¸c cuéc gäi Fax PSTN ®¬n gi¶n. ThËm chÝ mét sè ph−¬ng ph¸p cßn cung cÊp phÇn API kh¸ch hµng kÕt hîp vµo trong c¸c øng dông cÊp cao nhÊt ®Ó cho phÐp göi c¸c b¶n Fax tõ kh¸ch hµng tíi gateway ®Çu vµo th«ng qua m¹ng IP.vµ.chuyÓn tiÕp. Trong khi Êy. C¸c nhµ cung cÊp m¹ng thiÕt kÕ c¸c m¹ng riªng cña hä b»ng c¸ch l¾p ®Æt c¸c gateway chñ yÕu ë c¸c khu vùc thµnh thÞ. C¸c dÞch vô Fax qu¶ng b¸.

DÞch vô Fax qua Internet hµng hiÓn thÞ tøc thêi th«ng tin Fax tíi c¸c thµnh phÇn cã liªn quan vµ khi ®ã lîi Ých cña dÞch vô Fax qua IP sÏ trë lªn râ rµng h¬n. dÞch vô Fax qua IP ngµy cµng trë thµnh mét dÞch vô réng r·i cung cÊp cho m¹ng toµn cÇu.Ch−¬ng 10. 295 . Vµ còng nh− sù kÕt hîp gi÷a m¹ng PSTN víi Internet vµ c¸c m¹ng IP kh¸c.

Ch−¬ng 11 International Internet Bypass .

Ch−¬ng 11. International Internet Bypass Néi dung ch−¬ng 11 297 .

Ch−¬ng 12 ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP .

Cïng víi viÖc Internet vµ Web ®ang ngµy cµng trë nªn kh«ng thÓ thiÕu ®−îc trong cuéc sèng hµng ngµy. nÕu mét bé ®Þnh tuyÕn IP trªn m¹ng háng. vµ nã kh«ng phô thuéc vµo ®é æn ®Þnh cña trÔ nh− tho¹i. nh−ng nÕu cã gãi nµo bÞ mÊt gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn v× bÊt cø mét lý do g×. C¸ch dÔ nhÊt (vµ ®· tõng lµ c¸ch duy nhÊt trong mét kho¶ng thêi gian dµi) ®Ó ®¶m b¶o trÔ nhá vµ æn ®Þnh (hay giíi h¹n jitter) lµ th«ng qua chuyÓn m¹ch kªnh. vµ trong mét vµi tr−êng hîp cã thÓ nãi r»ng chóng lµ hai th«ng sè ®¸ng quan t©m duy nhÊt. d÷ liÖu. m¹ng PSTN tèt h¬n m¹ng IP nhiÒu khi nã ®¶m b¶o ®−îc QoS cho c¸c øng dông. Trong khi. B¨ng th«ng vµ trÔ lµ hai th«ng sè chÊt l−îng dÞch vô quan träng nhÊt (QoS). Tuy nhiªn. ChØ ®¬n gi¶n lµ ®−a tÝn hiÖu tho¹i vµo m¹ng. Thªm vµo ®ã. th× ¸p lùc cho viÖc sö dông mét m¹ng IP (Internet Protocol) toµn cÇu cho tÊt c¶ c¸c lo¹i dÞch vô ngµy cµng lín vµ cÊp thiÕt. vµ mét sè cßn cho c¶ Fax vµ Video. Cßn IP (Internet vµ Web) cung cÊp dÞch vô m¹ng kh«ng tin cËy gi÷a c¸c bé ®Þnh tuyÕn. tho¹i kh«ng ph¶i lµ dÞch vô duy nhÊt trªn m¹ng PSTN. Vµ thuËt ng÷ kh«ng tin cËy ®èi víi m¹ng IP còng lµ mét vÊn ®Ò khã gi¶i quyÕt. Ngµy nay. §©y lµ mét trong nh÷ng lý do chÝnh khiÕn cho trong qu¸ khø m¹ng thuÇn d÷ liÖu ®−îc x©y dùng ®éc lËp víi m¹ng tho¹i. ThËt ®¸ng tiÕc QoS l¹i kh«ng ph¶i lµ b¶n chÊt vèn cã cña m¹ng IP. C¸c m¹ng riªng cã thÓ ®−îc x©y dùng ®Ó ®¸p øng c¸c yªu cÇu ®Æc biÖt vÒ b¨ng th«ng hay trÔ. Tuy nhiªn. th× lµm thÕ nµo Internet cã thÓ ®−îc sö dông tin cËy cho tho¹i? Ng−êi sö dông cã thÓ dÔ dµng thªm c¸c thiÕt bÞ vµo m¹ng ®Ó cã ®−îc QoS cÇn thiÕt 299 . Víi nghÜa nµy. nÕu mét bé chuyÓn m¹ch tho¹i bÞ háng th× tÊt c¶ c¸c cuéc tho¹i ®ang ®−îc chuyÓn m¹ch qua nã sÏ bÞ kÕt thóc ngay lËp tøc. mÆc dï cã thÓ bÞ mÊt mét vµi gãi. B¶n th©n IP lµ mét m¹ng "cè g¾ng tèi ®a" vµ "kh«ng tin cËy". th× c¸c gãi sÏ nhanh chãng ®−îc tù ®éng ®Þnh tuyÕn l¹i vßng qua bé ®Þnh tuyÕn háng ®ã. kh«ng ph¶i chØ lµ QoS cña tho¹i. nÕu mét m¹ng IP kh«ng cã mét ®¶m b¶o nµo vÒ QoS cho øng dông. theo ®ã m¹ng sÏ cè g¾ng chuyÓn giao c¸c gãi tin. ngµy nay. Fax ®−îc xem nh− lo¹i dÞch vô tho¹i cã kh¶ n¨ng chÞu lçi cao. T¹i sao PSTN l¹i ®−îc coi lµ "®¸ng tin cËy" cßn Internet l¹i "kh«ng tin cËy"? Lý do chÝnh bëi v× thuËt ng÷ ®¸ng tin cËy trong ng÷ c¶nh nµy kh«ng ph¶i ¸p dông cho c¸c ®Æc tÝnh s½n sµng cña m¹ng mµ lµ kh¶ n¨ng m¹ng cã thÓ tin t−ëng ®−îc ®Ó chuyÓn giao QoS cÇn thiÕt cho øng dông hay kh«ng. th× IP kh«ng cã nhiÖm vô ph¶i truyÒn l¹i gãi ®ã. chóng x¸c ®Þnh ®Æc ®iÓm cña m¹ng. M¹ng d÷ liÖu nh¹y c¶m víi giíi h¹n b¨ng th«ng h¬n lµ víi trÔ nhá vµ giíi h¹n tr«i pha. tuy nhiªn m¹ng c«ng céng l¹i hÊp dÉn ë khÝa c¹nh thuËn lîi cho viÖc kÕt nèi. ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP Mét trong nh÷ng lý do chÝnh khiÕn cho m¹ng ®iÖn tho¹i chuyÓn m¹ch c«ng céng (PSTN: Public Switched Telephone Network) ®−îc gäi lµ m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh lµ v× "tÊt c¶ b¨ng th«ng tÊt c¶ thêi gian".Ch−¬ng 12. chÊt l−îng tho¹i ra sÏ phô thuéc chñ yÕu vµo kh¶ n¨ng duy tr× trÔ thÊp vµ æn ®Þnh trªn suèt däc ®−êng tÝn hiÖu truyÒn qua. tÊt nhiªn lµ tÊt c¶ c¸c m¹ng ®Òu ®−îc sö dông cho dÞch vô tho¹i.

m¹ng kh«ng thÓ tù ®éng ®Æt ra QoS cÇn thiÕt cho mét øng dông cña ng−êi sö dông. ChÊt l−îng dÞch vô lµ g×? Mäi ng−êi ®Òu nãi vÒ QoS vµ m¹ng. hay ®óng h¬n lµ mét nhãm tµi nguyªn m¹ng. Mét vµi thuËt ng÷ sö dông trong ®Þnh nghÜa nµy lµ ch×a kho¸ ®Ó hiÓu ®−îc QoS lµ g× tõ gãc nh×n cña nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng. §iÒu nµy cã nghÜa lµ c¸c ®Þnh nghÜa kh¸c cã thÓ bá qua mét vµi th«ng sè ®−îc liÖt kª ë ®©y. B¶n th©n QoS cÇn ph¶i ®−îc ®Þnh nghÜa. Mét vµi ®Þnh nghÜa kh¸c thªm vµo c¸c th«ng sè trÔ.Ch−¬ng 12. 100 MB æ cøng trèng. QoS ë "bªn trong" m¹ng vµ m¹ng sÏ cung cÊp QoS thÝch hîp cho c¸c øng dông khi cÇn thiÕt.. háng hãc thiÕt bÞ hay lçi liªn kÕt. Víi môc ®Ých cña ch−¬ng nµy. Ch¾c ch¾n r»ng. vµ thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p ®Ó duy tr× møc QoS khi ®iÒu kiÖn m¹ng bÞ thay ®æi v× c¸c nguyªn nh©n nh− nghÏn. th× c¸c ®Þnh nghÜa vÒ QoS l¹i th−êng chØ ®−îc coi ®¬n gi¶n lµ mét lo¹i b¨ng th«ng. vµ møc QoS mµ øng dông ®ßi hái chØ cã thÓ ®−îc x¸c ®Þnh bëi ng−êi sö dông. hä ph¶i t×m hiÓu c¸c th«ng tin. QoS cÇn ®−îc cung cÊp cho mçi øng dông ®Ó ng−êi sö dông cã thÓ ch¹y øng dông ®ã. Kh«ng ph¶i lµ ng−êi sö dông tù ®éng cã thÓ biÕt ®−îc m¹ng cÇn ph¶i cung cÊp nh÷ng g× cÇn thiÕt cho øng dông. VÒ quan niÖm th× QoS lµ mét tµi nguyªn cña m¹ng. nh−ng còng gièng nh− c¸c yªu cÇu cho c¸c øng dông phÇn mÒm cña m¸y tÝnh c¸ nh©n (vÝ dô "64 MB RAM. c¸ch tiÕp cËn toµn bé ®em l¹i hÇu hÕt ý nghÜa. nÕu nh− b¨ng th«ng lµ tÊt c¶ ®èi víi QoS. Tuy nhiªn. ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP hay kh«ng? Vµ m¹ng sÏ ®ãng vai trß g×? Ch−¬ng nµy sÏ ®Ò cËp ®Õn c¸c vÊn ®Ò nµy.. QoS mang ý nghÜa lµ “kh¶ n¨ng cña m¹ng ®¶m b¶o vµ duy tr× c¸c møc thùc hiÖn nhÊt ®Þnh cho mçi øng dông theo nh− c¸c yªu cÇu ®· ®−îc chØ râ cña mçi ng−êi sö dông”. Quan niÖm QoS lµ tµi nguyªn m¹ng nh− ®−îc chØ ra ë H×nh 12-1. Víi môc ®Ých gi¶ng d¹y."). Tuy nhiªn. Môc nµy ®Þnh nghÜa c¸c th«ng sè QoS theo tÊt c¶ c¸c quan ®iÓm cã thÓ. nh−ng QoS l¹i lµ mét trong nhiÒu kh¸i niÖm mµ hä bá qua cø nh− thÓ lµ hä ®· biÕt râ nã lµ g× mçi khi chñ ®Ò vÒ QoS xuÊt hiÖn. th× t¹i sao l¹i kh«ng gäi lµ b¨ng th«ng thay v× QoS. Khi bÞ hái.. c¸ch tiÕp cËn nµy ®¶m b¶o r»ng kh«ng cã th«ng sè QoS nµo kh¸c cã thÓ ®−îc thªm vµo mét ®Þnh nghÜa QoS. 300 . Nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng ®¶m b¶o QoS cung cÊp cho ng−êi sö dông. bëi v× chØ ng−êi sö dông míi cã thÓ biÕt ®−îc chÝnh x¸c øng dông cña m×nh cÇn g× ®Ó ho¹t ®éng tèt.. vÝ dô nh− b¨ng th«ng vµ trÔ.

cã nhiÒu møc QoS kh¸c nhau còng gièng nh− lµ cã nhiÒu øng dông vËy. QoS cã hiÖu lùc trªn PVC khi PVC s½n sµng. c¸c øng dông yªu cÇu m¹ng cung cÊp (C¸ch tiÕp cËn PSTN) H×nh 12-1.Ch−¬ng 12. VÝ dô. TÊt c¶ c¸c cuéc gäi ®Òu ®−îc ®¶m b¶o QoS nh− ®· ®−îc quy ®Þnh trong c¸c chuÈn liªn quan cho ®iÖn tho¹i. Ph©n cÊp chÊt l−îng Mét c¸ch tù nhiªn. ®Æc biÖt ®èi víi khÝa c¹nh b¨ng th«ng. ®−îc tèi −u cho tho¹i.5 Mb/s. nã lµ mét phÇn cña giao thøc b¸o hiÖu ®−îc sö dông ®Ó cung cÊp dÞch vô chuyÓn m¹ch trªn m¹ng. NÕu mét m¹ng ®−îc tèi −u hoµn toµn cho mét lo¹i dÞch vô. c¸c gi¸ trÞ cña c¸c tham sè QoS cã thÓ chØ ®¬n gi¶n ®−îc ghi trªn mét mÈu giÊy vµ trao cho ®¹i diÖn cña nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng. th× ng−êi sö dông Ýt ph¶i x¸c ®Þnh chi tiÕt c¸c th«ng sè QoS. Ph−¬ng ph¸p PVC cho phÐp QoS ®−îc cung cÊp r¶nh rang h¬n. vµ thËm chÝ c¶ c¸c cuéc gäi cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó cung cÊp cïng mét th«ng tin. PSTN thÝch hîp cho tho¹i do b¶n chÊt cña nã. Tho¹i sè cã thÓ yªu cÊu bÊt kú tèc ®é nµo trong kho¶ng tõ 8 ®Õn 64 kb/s. ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP QoS QoS QoS “Best effort” "Kh«ng tin cËy" QoS QoS Kh«ng cã QoS trong m¹ng tÊt c¶ c¸c øng dông ph¶i tù lµm lÊy (C¸ch tiÕp cËn IP/Internet) QoS trong m¹ng. 301 . C¸c øng dông l¹i thay ®æi rÊt lín thËm chÝ c¶ víi nh÷ng yªu cÇu ®¬n gi¶n vÒ b¨ng th«ng. Fax. cè ®Þnh tÊt c¶ c¸c th«ng sè QoS trong m¹ng PSTN rÊt phï hîp cho thiÕt lËp cuéc gäi vµ ®Þnh tuyÕn kh¸ ®¬n gi¶n. vµ nhanh. c¸c gi¸ trÞ cña th«ng sè QoS ®−îc göi cho nhµ cung cÊp dÞch vô trong b¶n tin b¸o hiÖu thiÕt lËp cuéc gäi. Víi m«i tr−êng kªnh ¶o chuyÓn m¹ch (SVC: Switched Virtual Circuit). tuy nhiªn nã l¹i kh«ng hoµn toµn phï hîp cho nhiÒu øng dông ngµy nay. th− ®iÖn tö. miÔn lµ kh¸ch hµng vµ nhµ cung cÊp dÞch vô thèng nhÊt ®−îc víi nhau vÒ c¸ch thøc sö dông. NÕu MODEM ®−îc sö dông ®Ó truyÒn d÷ liÖu trªn kÕt nèi tho¹i. nh−ng sÏ tèt h¬n nhiÒu nÕu lµ 6 Mb/s. Truy nhËp Web vµ truyÒn tËp tin sö dông b¨ng th«ng cµng nhiÒu cµng tèt trong ph¹m vi cã thÓ. trong khi ph−¬ng ph¸p SVC ®ßi hái QoS trªn mét kÕt nèi cho tr−íc ®−îc thiÕt lËp liªn tôc. th× c¸c th«ng sè ®−îc cung cÊp bëi PSTN vÉn kh«ng thÓ bÞ vi ph¹m. kh«ng cÇn ph¶i x¸c ®Þnh b¨ng th«ng hay trÔ cÇn cho mét cuéc gäi. Tuy nhiªn. Víi m«i tr−êng kªnh ¶o cè ®Þnh (PVC: Permanent Virtual Circuit). Video th× cã thÓ chÊp nhËn ®−îc ë tèc ®é 1. víi m¹ng PSTN. C¶ hai ph−¬ng ph¸p ®Òu cã thÓ ®−îc sö dông trong mäi c¸ch kÕt hîp trªn m¹ng. G¾n liÒn QoS hay thªm QoS C¸c nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng ®−a ra th«ng tin ®Æc t¶ vÒ gi¸ trÞ thùc tÕ cña c¸c th«ng sè QoS theo mét trong hai c¸ch sau. hiÖu qu¶.

.. Nhµ cung cÊp dÞch vô cã thÓ ®−a ra mét líp dÞch vô tho¹i trªn mét m¹ng gãi mµ nã ®¶m b¶o b¨ng th«ng 64 kb/s gi÷a c¸c ®iÓm cuèi vµ trÔ 100 ms víi jitter nhá h¬n 10 ms. Mét m¹ng cÇn ph¶i cã kh¶ n¨ng cung cÊp QoS yªu cÇu cho mçi øng dông. thËm chÝ trong cïng líp dÞch vô. LÊy mét vÝ dô ®¬n gi¶n. Sù chÝnh x¸c nµy muèn ®¹t ®−îc th× ph¶i tr¶ gi¸ b»ng ®é phøc t¹p cña m¹ng. Kh¶ n¨ng vÒ phÝa m¹ng cÊp cho c¸c øng dông c¸c ®¶m b¶o QoS. hay lo¹i øng dông nµo ®ã. Nh− thÕ bëi v× m¹ng cã thÓ kh«ng bao giê chØ ra khi nµo 64 kb/s cã thÓ ®−îc yªu cÇu. §iÒu nµy tèt. kh«ng cÇn biÕt b¨ng th«ng cÇn thiÕt lµ cè ®Þnh hay kh«ng. Mét øng dông cÇn 100 kb/s th× hoÆc lµ cè g¾ng ho¹t ®éng ë 64 kb/s. Tuy nhiªn. hoÆc lµ bá phÝ 28 kb/s trong 128 kb/s. NÕu m¹ng cung cÊp QoS kh«ng ®ñ ®é mÞn. vÝ dô nh− lµ ®¶m b¶o b¨ng th«ng. nh−ng ë ®©y sö dông thuËt ng÷ líp dÞch vô víi nghÜa lµ mét tËp hîp cña c¸c gi¸ trÞ th«ng sè QoS cã kh¶ n¨ng cung cÊp cho mét líp. Cã nhiÒu lóc líp dÞch vô ®−îc dïng ®ång nghÜa víi QoS. nh−ng ®ã kh«ng ph¶i lµ tÊt c¶. §¶m b¶o chÊt l−îng §iÒu g× sÏ x¶y ra nÕu m¹ng kh«ng thµnh c«ng trong viÖc ®¶m b¶o vµ duy tr× QoS chÝnh x¸c cho mét øng dông cho tr−íc? §iÒu nµy tuú thuéc vµo sù tho¶ thuËn gi÷a ng−êi sö dông vµ nhµ cung cÊp dÞch vô trong tr−êng hîp dÞch vô ®−îc qu¶n lý bëi hîp ®ång. Bëi v× ng−êi sö dông ®−îc ®¶m b¶o ë 64 kb/s. th× nã cã thÓ giíi h¹n ng−êi sö dông truy nhËp vµo m¹ng. Nh−ng nÕu mét øng dông tho¹i míi chØ yªu cÇu 8 kb/s th«i th× sao? Hay thËm chÝ chØ 4 kb/s. vµ nhµ cung cÊp dÞch vô dù tr÷ b¨ng th«ng ®Ó cã thÓ dïng ®Ó cung cÊp cho nh÷ng ng−êi sö dông kh¸c. ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP nh−ng l¹i kh«ng cÇn liªn tôc. Mét m¹ng chuyÓn m¹ch gãi cã thÓ chia b¨ng th«ng ra thµnh nhiÒu phÇn rÊt thÝch hîp cho c¸c øng dông d÷ liÖu bïng næ. LÊy mét vÝ dô. Ph©n cÊp QoS tèt h¬n sÏ cho phÐp ng−êi sö dông tho¹i. Ph©n cÊp lµ mét khÝa c¹nh quan träng cña QoS. miÔn lµ tÊt c¶ ng−êi sö dông tho¹i ®Òu cÇn 64 kb/s.Ch−¬ng 12. mét vµi bang ë Mü ph¹t c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô chuyÓn m¹ch néi h¹t (LECs: 302 . Ph©n cÊp x¸c ®Þnh c¸c th«ng sè QoS tèt ®Õn møc nµo mµ ng−êi sö dông cã thÓ ®Þnh râ cho mét øng dông cô thÓ. x¸c ®Þnh b¨ng th«ng hä yªu cÇu chÝnh x¸c h¬n. ng−êi sö dông tr¶ cho phÇn b¨ng th«ng kh«ng sö dông. Theo ®ã. ®©y lµ lý do chÝnh cho viÖc giíi h¹n c¸c gi¸ trÞ th«ng sè QoS vµ ®Æt ra c¸c líp dÞch vô trong giai ®o¹n ®Çu. b¨ng th«ng trªn PSTN vµ cña m¹ng d÷ liÖu nhËn ®−îc tõ c¸c ®−êng thuª riªng dùa trªn PSTN l¹i chØ phôc vô giíi h¹n t¹i tèc ®é 64 kb/s. nªn l−îng b¨ng th«ng nµy nãi chung ph¶i ®−îc chia ra tõ toµn bé b¨ng th«ng trªn m¹ng. xÐt mét nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng thiÕt lËp nhiÒu lo¹i líp dÞch vô cho c¸c øng dông cña ng−êi sö dông. §©y lµ mÆt h¹n chÕ cña c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch kªnh "tÊt c¶ b¨ng th«ng tÊt c¶ thêi gian". hay lµ gi÷a nhµ cung cÊp dÞch vô vµ bé phËn ®iÒu chØnh trong tr−êng hîp dÞch vô b¶ng gi¸. ®−îc xem lµ ph©n cÊp QoS cña m¹ng.

Tho¶ thuËn møc dÞch vô §¶m b¶o chÊt l−îng m¹ng trong mét m«i tr−êng dÞch vô hîp ®ång th−êng ®−îc biÓu hiÖn theo h×nh thøc tho¶ thuËn møc dÞch vô (SLA: Service Level Agreement) ®−îc thiÕt lËp gi÷a kh¸ch hµng vµ nhµ cung cÊp dÞch vô. kh¸ch hµng cã thÓ nhËn ®−îc dÞch vô miÔn phÝ. gi¶m gi¸ c−íc. th× bé phËn ®iÒu chØnh cã thÓ ph¹t. diÔn ®µn Frame relay cã mét tho¶ thuËn thùc thi tiªu chuÈn. VËy trong tÊt c¶ nh÷ng ®iÒu ®· nªu vÒ ph©n cÊp QoS. Tuy nhiªn. §¶m b¶o chÊt l−îng còng lµ phÇn quan träng cña hîp ®ång cho c¸c dÞch vô m¹ng gi÷a kh¸ch hµng (®¹i diÖn cho ng−êi sö dông) vµ nhµ cung cÊp dÞch vô. SLA cã thÓ lµ mét phÇn cña hîp ®ång dÞch vô hay lµ mét tµi liÖu ®éc lËp hoµn toµn. thËm chÝ nÕu tÊt c¶ c¸c ISP (Internet Service Provider) ®ét ngét trë nªn quan t©m tíi QoS. ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP Local Exchange Carriers) trong tr−êng hîp dÞch vô tho¹i chuyÓn m¹nh kªnh sôt xuèng d−íi møc QoS ®· ®Þnh tr−íc cho dÞch vô ®ã. liªn kÕt vÒ kü thuËt tÊt c¶ c¸c thµnh viªn cña diÔn ®µn. hay c¶ hai nÕu bé phËn ®iÒu chØnh thÊy thÝch hîp. C¸ch tiÕp cËn gÇn nhÊt ®Ó c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô IP cã thÓ ®¹t tíi ®¶m b¶o QoS hay SLA gi÷a kh¸ch hµng vµ ISP lµ víi dÞch vô m¹ng IP ®−îc qu¶n 303 . Trong thùc tÕ. §¶m b¶o chÊt l−îng cã thÓ thiÕt lËp mét hÖ thèng ph¹t d−íi h×nh thøc gi¶m bít gi¸ tiÒn dÞch vô mét th¸ng nÕu nhµ cung cÊp dÞch vô kh«ng cung cÊp ®óng chÊt l−îng yªu cÇu trong th¸ng ®ã. SLA còng cung cÊp mét ph−¬ng ph¸p thuËn tiÖn cho kh¸ch hµng ®Ó so s¸nh c¸c dÞch vô do c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô kh¸c nhau ®−a ra. C¸c b¶ng gi¸ ®iÓn h×nh uû nhiÖm mét møc chÊt l−îng dÞch vô c¬ b¶n. ®iÒu nµo ph¶i ®−îc thùc hiÖn víi VoIP hay tho¹i Internet? VÊn ®Ò ë ®©y lµ trong khi ®¶m b¶o vµ ®iÒu chØnh QoS trë thµnh mét lÜnh vùc ®−îc kh¶o s¸t tÝch cùc gi÷a c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô m¹ng c«ng céng. Mét vµi kh¸ch hµng sÏ ®¾n ®o khi ký hîp ®ång sö dông dÞch vô ATM hoÆc Frame relay nÕu nh− kh«ng cã SLA.Ch−¬ng 12. ®¶m b¶o chÊt l−îng vµ SLA. Mét trong nh÷ng lý do lµ b¶n chÊt Internet ®Þnh h−íng IP lµ mét m¹ng "cè g¾ng tèi ®a" do ®ã "kh«ng tin cËy" khi nã tiÕn tíi ®¶m b¶o vÒ QoS. Th«ng th−êng th× kh¸ch hµng ph¶i tr¶ tiÒn hµng th¸ng cho c¸c dÞch vô. §iÒu nµy chØ cã ý nghÜa víi LEC bëi v× LEC th−êng ®éc quyÒn víi c¸c dÞch vô néi h¹t vµ bé phËn ®iÒu chØnh ho¹t ®éng thay cho ng−êi sö dông. Trong nh÷ng tr−êng hîp nghiªm träng nÕu vÊn ®Ò vÒ m¹ng x¶y ra trong toµn bé th¸ng ®ã. t¹o ra mét khung tho¶ thuËn SLA chuÈn gi÷a c¸c kh¸ch hµng vµ c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô. giíi h¹n nghiªm ngÆt ®èi víi thêi gian söa ch÷a. NÕu LEC gÆp lçi khi cung cÊp ®¶m b¶o thi hµnh nµy cho kh¸ch hµng cña hä. th× vÉn kh«ng dÔ g× thªm QoS vµo mét m¹ng IP t¹i møc IP. Internet nh×n chung vÉn t−¬ng ®èi kh«ng bÞ ¶nh h−ëng trong vÊn ®Ò QoS. SLA ®−a ra c¸c yªu cÇu cña kh¸ch hµng vµ c¸c h×nh ph¹t ®èi víi nhµ cung cÊp trong tr−êng hîp x¶y ra sù cè. SLA lµ mét phÇn th«ng th−êng cña c¸c dÞch vô m¹ng c«ng céng Frame relay hay ATM. còng nh− c¸c vÊn ®Ò kh¸c.

. S¸u th«ng sè. VËy th× c¸i g× ®ang thùc sù ®−îc qu¶n lý trªn m¹ng IP? §ã lµ QoS mµ m¹ng IP cung cÊp. ChØ cã thÓ b»ng c¸ch giíi h¹n c¸c kÕt nèi ®Õn mét ISP th× ISP míi cã thÓ ®−a ra thùc tÕ mét dÞch vô IP ®−îc qu¶n lý. ®−îc liÖt kª trong B¶ng 12-1. c¸c liªn kÕt. nh−ng tÊt nhiªn lµ tÊt c¶ c¸c ®¶m b¶o QoS kh«ng xuÊt hiÖn trªn phÇn nµy cña m¹ng. nh−ng chØ gi÷a nh÷ng kh¸ch hµng chung vèn cã hîp ®ång cho qu¶n lý c¸c dÞch vô IP. VÊn ®Ò ë ®©y lµ ngµy cµng cã nhiÒu øng dông nh− tho¹i vµ video ho¹t ®éng trªn Internet vµ Web toµn cÇu. HÇu hÕt c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô Internet (ISP) lín ®−a ra c¶ kÕt nèi Internet c«ng céng dïng chung vµ dÞch vô IP ®−îc qu¶n lý.. ®Æc biÖt lµ th«ng sè b¶o mËt. Kh«ng ai cã thÓ dÔ dµng ®¶m b¶o b¨ng th«ng hay bÊt kú mét th«ng sè QoS nµo kh¸c trªn m¹ng Internet c«ng céng. cïng víi c¸c gi¸ trÞ vÝ dô. cã ch¨ng chØ lµ c¸c ngo¹i lÖ cña c¸c dÞch vô m¹ng IP ®−îc qu¶n lý. c¸c bé ®Þnh tuyÕn vµ c¸c liªn kÕt vÉn ®−îc chia sÎ. nã c¬ b¶n bao gåm c¸c "®¸m m©y" ISP liªn kÕt cña b¨ng th«ng vµ tµi nguyªn biÕn ®æi trong ph¹m vi lín. Bëi v× danh s¸ch nµy bao gåm c¶ c¸c th«ng sè kh«ng th−êng thÊy trong nhiÒu th¶o luËn vÒ QoS. do ®ã c¸c ®¶m b¶o QoS kh«ng chØ ®¬n thuÇn lµ xa xØ mµ thùc sù cÇn thiÕt. Mét sè kh¶o s¸t kÜ l−ìng vÒ QoS sÏ ®−îc tr×nh bµy chi tiÕt cïng víi mét sè hoÆc thËm chÝ c¶ s¸u tham sè. Trong vµi tr−êng hîp. C¸c th«ng sè QoS TÝnh ®Õn thêi ®iÓm nµy c¸c kh¸i niÖm cña c¸c th«ng sè QoS míi chØ ®−îc th¶o luËn b»ng nh÷ng thuËt ng÷ chung nhÊt. PhÇn IP ®−îc qu¶n lý cña c¸c ISP th−êng sö dông ®Ó kÕt nèi chØ víi c¸c vÞ trÝ ®−îc ®iÒu khiÓn bëi kh¸ch hµng. Internet ngµy nay tuy cung cÊp liªn kÕt toµn cÇu nh−ng l¹i rÊt cã rÊt Ýt c¸c ®¶m b¶o QoS. Tuy nhiªn. vµ vÉn ch−a cã mét cè g¾ng nµo ®Þnh nghÜa râ rµng c¸c th«ng sè QoS. VÝ dô. liªn kÕt giíi h¹n ®−îc ®Æc tr−ng bëi c¸c dÞch vô m¹ng IP ®−îc qu¶n lý nµy vÉn cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó ®em l¹i lîi Ých cho kh¸ch hµng. C¸c liªn kÕt ®Õn mét m¹ng Internet c«ng céng. 304 ..Ch−¬ng 12. PhÇn nµy ®Þnh nghÜa QoS nh− lµ ®Æc t¶ kü thuËt cña c¸c gi¸ trÞ trªn nÒn t¶ng øng dông víi øng dông ®èi víi mçi mét trong s¸u th«ng sè. toµn cÇu cã thÓ ®−îc cung cÊp nh− mét phÇn cña dÞch vô IP ®−îc qu¶n lý. Tuy nhiªn. nªn cã thÓ cã thªm mét vµi chó thÝch. §iÒu nµy ®iÓn h×nh ®−îc thùc hiÖn b»ng c¸ch c¸ch ly c¸c bé ®Þnh tuyÕn. ThuËt ng÷ ®−îc qu¶n lý ë ®©y lµ bÊt cø c¸i g× mµ nhµ cung cÊp dÞch vô qu¶n lý thay mÆt cho kh¸ch hµng. h·y suy nghÜ ®Õn tÇm quan träng cña QoS trong VoIP vµ ®iÖn tho¹i Internet. m¹ng riªng ¶o (VPN: Virtual Private Network) thùc sù ®−îc lîi tõ c¸c ®¶m b¶o QoS vµ c¸c kÕt nèi h¹n chÕ vÞ trÝ – vµ ®©y chÝnh lµ dÊu x¸c nhËn chÊt l−îng cña c¸c dÞch vô m¹ng IP ®−îc qu¶n lý. MÆc dï vËy. phÇn nµy sÏ ®−a ra mét ®Þnh nghÜa toµn bé s¸u th«ng sè QoS. ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP lý (managed). sö dông ®Ó cung cÊp dÞch vô IP cho mét kh¸ch hµng cô thÓ vµ sö dông c¸c tµi nguyªn nµy trªn mét nÒn t¶ng dµnh riªng mét phÇn phôc vô cho m×nh kh¸ch hµng ®ã.

5 Mb/s. nh÷ng thÊt väng víi c¸c cuéc thö nghiÖm hÇu nh− kh«ng cã sù tham gia cña ®iÖn vµ "phÇn cøng gÇn nh− tù cÊu h×nh" ®· t¹o ra c¸c hoµi nghi vÒ kh¶ n¨ng sím ®¹t ®−îc b¨ng th«ng nh− yªu cÇu. Trong nhiÒu phÇn cña m¹ng.34 hç trî chØ 33. Lo¹i tho¹i nµy phô thuéc hoµn toµn vµo th«ng sè QoS trÔ cña m¹ng ®Ó cã thÓ ho¹t ®éng ®óng ®¾n. mÆc dï cã c¸c høa hÑn "b¨ng th«ng gÇn nh− kh«ng giíi h¹n" trªn sîi quang. B¨ng th«ng râ rµng lµ th«ng sè quan träng nhÊt cña QoS. 45 Mb/s 50 ms trÔ vßng. do ®ã t¹o ra trÔ trªn m¹ng. C¸c øng dông bïng næ (bursty) trªn m¹ng chuyÓn m¹ch gãi cã thÓ chiÕm tÊt c¶ b¨ng th«ng cña m¹ng nÕu kh«ng cã øng dông nµo kh¸c cïng bïng næ víi nã.6 kb/s. b¨ng th«ng vÉn lµ "mÆt hµng xa xØ". Khi ®iÒu nµy x¶y ra. 305 . §iÒu nµy ®−îc gäi lµ c¸c øng dông giíi h¹n b¨ng th«ng. Tho¹i PCM 64 kb/s nµy sÏ kh«ng ho¹t ®éng tèt h¬n chót nµo nÕu cã b¨ng th«ng 128 kb/s. §iÒu nµy kh«ng t¹o ra kh¸c biÖt khi m¹ng x−¬ng sèng cã kÕt nèi 45 Mb/s gi÷a c¸c nót m¹ng lín. c¸c bïng næ ph¶i ®−îc ®Öm l¹i vµ xÕp hµng chê truyÒn ®i. c¸c øng dông tho¹i nh− tho¹i PCM 64 kb/s ®−îc gäi lµ c¸c øng dông giíi h¹n trÔ. Kh«ng may r»ng. NÕu truy nhËp m¹ng th«ng qua mét MODEM V. 1. b¨ng th«ng lµ yÕu tè tèi thiÓu mµ mét øng dông cÇn ®Ó ho¹t ®éng. tho¹i PCM 64 kb/s cÇn b¨ng th«ng lµ 64 kb/s. 5 ms biÕn ®éng 1 trong 1000 gãi ch−a chuyÓn giao 99.99% M· ho¸ vµ nhËn thùc trªn tÊt c¶ c¸c luång l−u l−îng B¶ng 12-1. th× m¹ng x−¬ng sèng 45 Mb/s sÏ lµm cho øng dông tho¹i 64 kb/s kh«ng ho¹t ®éng ®−îc. S¸u th«ng sè cña QoS B¨ng th«ng Kh¸ nhiÒu vÊn ®Ò vÒ QoS ®Òu b¾t ®Çu vµ kÕt thóc víi b¨ng th«ng. B¨ng th«ng QoS nhá nhÊt ph¶i s½n sµng t¹i tÊt c¶ c¸c ®iÓm gi÷a c¸c ng−êi sö dông. 150 ms trÔ vßng 10% cña trÔ lín nhÊt. VÞ trÝ cña b¨ng th«ng sÏ ®−îc xem xÐt chi tiÕt ë phÇn sau cña ch−¬ng nµy. MÆt kh¸c. C¸c øng dông d÷ liÖu ®−îc lîi nhÊt tõ viÖc ®¹t ®−îc b¨ng th«ng cao h¬n. Khi ®−îc sö dông nh− lµ mét th«ng sè QoS. bëi v× hiÖu qu¶ cña øng dông d÷ liÖu trùc tiÕp liªn quan tíi l−îng nhá nhÊt cña b¨ng th«ng s½n sµng trªn m¹ng. B¨ng th«ng chØ ®¬n gi¶n lµ th−íc ®o sè l−îng bit trªn gi©y mµ m¹ng s½n sµng cung cÊp cho c¸c øng dông.Ch−¬ng 12. ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP Th«ng sè QoS B¨ng th«ng (nhá nhÊt) TrÔ (lín nhÊt) Jitter (biÕn ®éng trÔ) MÊt th«ng tin (c¸c ¶nh h−ëng cña lçi) TÝnh s½n sµng (tin cËy) B¶o mËt C¸c gi¸ trÞ vÝ dô 64 kb/s. B¨ng th«ng cÇn thiÕt ®−îc x¸c ®Þnh bëi b¨ng th«ng nhá nhÊt s½n cã trªn m¹ng. nh−ng nã còng kh«ng thÓ lµ th«ng sè duy nhÊt ®Ó x¸c ®Þnh QoS. VÝ dô.

t2 . nªn b¨ng th«ng mµ khung ®−îc truyÒn ®i cã thÓ biÕn ®æi ®¸ng kÓ. cho thÊy mèi quan hÖ hiÓn nhiªn gi÷a b¨ng th«ng vµ trÔ.t1 = sè gi©y trÔ. Víi c¸c øng dông giíi h¹n b¨ng th«ng th× b¨ng th«ng cµng lín trÔ sÏ cµng nhá. ChÊt l−îng dÞch vô trong VoIP TrÔ TrÔ liªn quan chÆt chÏ víi b¨ng th«ng khi nã lµ mét th«ng sè QoS.t2) = bit/s b¨ng th«ng. ®é lÖch chuÈn. NhiÒu b¨ng th«ng h¬n cã nghÜa lµ nhiÒu bit ®Õn h¬n trong mét ®¬n vÞ thêi gian. X bit/ (t3 . C¸c nót m¹ng 306 . B¨ng th«ng vµ trÔ cña m¹ng cã quan hÖ víi nhau vµ cã thÓ tÝnh to¸n t¹i nhiÒu n¬i trong m¹ng. "èng bit" Khung = X bit t1 = bit ®Çu tiªn vµo t1 = bit ®Çu tiªn ra (a) "èng bit" Khung = X bit t1 = bit cuèi cïng ra t1 = bit ®Çu tiªn ra (b) H×nh 12-2. Trong phÇn (b). TÊt nhiªn lµ c¸c bit cã thÓ ®Õn víi ®é trÔ nhá h¬n.. Th«ng tin truyÒn ®i d−íi d¹ng mét chuçi c¸c khung truyÒn. C¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi cung cÊp cho c¸c øng dông c¸c b¨ng th«ng biÕn ®æi phô thuéc vµo ho¹t ®éng vµ bïng næ cña øng dông. Trªn thùc tÕ. cã c¸c gi¸ trÞ lín nhÊt. nªn trÔ cã thÓ biÕn ®æi. (a) TrÔ vµ (b) b¨ng th«ng trong m¹ng Mèi quan hÖ gi÷a b¨ng th«ng vµ trÔ trong m¹ng ®−îc chØ ra trong H×nh 12-