You are on page 1of 3

030 Dekadenca e Perndimit

Nga: Roger Garaudy Nevoja q t gjendet serisht pastrtia dhe universaliteti i Shpalljes sot po bhet gjithnj e m e dukshme pr shkak t dekadencs politike dhe shpirtrore t Prndimit. Mijera burra dhe gra n bot, fardo feje qofshin, n qoft se e prqafojn ardhmrin, bhen t vetdijshm se qytetrimi prndimor sht n dekadenc, n qoft se nuk lirohemi nga mashtrimet e saja, do t na shpie deri te vetvrasja planetare. far sht bilanci i t vepruarit t saj me 1985? Vitet e fundit jan shpnzuar pr armatim m shum se 700 miliard dollar. Kshtu q fuqit e mdha e t dy blloqeve gjer m sot kan grumbulluar arm, fuqia shkaterrimtare e s cils sht m e madhe se fuqia e nje milion bombave t tipit atomik, q sht hedhur n Hiroshim. Ajo bomb mbyti pr nje ast 70.000 mij veta, kjo domethne se sot teknikisht sht e mundur t asgjesohn 70 miliarde jet njerzish, 15 her me shum se sa ka ne rruzullin toksor. Pr her t par pas tre milion vitesh t epoks njerzore teknikisht u b e mundur q t shfaroset do gjurm njerzore n Tok. Dhe 'sht m e uditshm, kjo quhet "paqe'' ai ''drejtpeshim frike '' ndrmjet dy blloqesh, t Lindjes dhe Prndimit dhe mardheniet Veri-Jug jane themeluare ne nje baz t pa kuptimt. Pasojat e kolonializimit dhe vazhdimsia e shkmbimeve t pabarabarta t t mirave materiale kan nj rezultat skandaloz: Shtetet e Bashkuara e kufizojn prodhimtarin e vet t drithrave, ndrsa n frigoriferet e Evrops nuk mund t qndrojn tepricat e mishit dhe te gjalpit,deri sa viteve t fundit n pjesn tjeter t bots, nga uria apo t ushqyerit e pamjaftueshm kan vdekur 80 milion qenie njerzore.T futurit n borxhe t bots s tret rritet prej viti n vit, dallimet bhn ghithnj e m t mdha: Veriu bhet m i pasur ndersa Jugu gjithnj m i varfr. Pas pes shekujsh t hegjemonis s pandar t Prndimit n tr botn nuk mund t mendohet pa udhheqjn e humbur n planet. Arsyeja e thell e politiks s till t Perndimit pas asaj qe quhet renesans, domethn heqje dor prej feje dhe t vlerave t saja absolute. Nj bashksi n veprimtarin e vet kur e ndrpret s pranuari vlerat absolute, nuk mbetet tjetr gj vese kunderthnia e vullnetit pr pushtet, pr knaqsit e jets, pr rritrje. Kjo sht luft e t gjithve kundr t gjithve. Perndimi erdhi gjer te kjo gjendje. Religjioni i tij i vrtet sht besimi i verbr n zotin e fshehur: ndrsa rritja q domethn t prodhosh gjithnj e m shum, gjithnj e m shpejt, e fardoqoft: t dobishme e t padobishme, ose madje vrasse, sikundr jan armt q paraqesin industrin n rentabile. Ai zot i fshehur sht zot i pa mshire: ai krkon viktima njerzore. Kulti i ktij zoti t rrem karakterizohet n saje t asaj far thekson se sht i mjaftueshm njeriu n raport me transcendencn hyjnore dhe individualizmin e vet para bashksis. Pas renesanses, mjaftueshmria e njeriut proklamon (poeti anglez) Marlou n "Faustin" e vet: "Njeri m ndihmen e mendjes sate t fuqishme behesh zot, zotrues e sundues mbi

te gjitha elementet". Individualizmi, pas te ashtuquajturs renesans sht kthim, tek maksima e sofistve antik t Greqis, q thuhet: "Njeriu sht qndr dhe mas e t gjitha gjrave". Kjo dekadenc e qytetrimit ka shkaktuar formimin e nj kulture zhgnjyese. Profett e rrm profan dhe absurd, duke e paraqitur kt kaos si t paevitueshm dhe t prhershm n vend q t prpiqn ta shkallmojn at (kaos), ata e msojn rinin ton se jeta nuk ka kurrfar kuptimi. N qoft se jeta nuk ka kurrfar kuptimi ather gjithqka sht e lejuar, madje edhe krimi. Dhe kshtu ne i nnshtrohemi dhunimeve brutale t indidvidit, t grupeve dhe popoujve: drejtpeshimi i friks bhet ligj i atyre raporteve brutale mes njerzve n t gjitha nivelet e jets shoqror. Mohimi i kuptimit t jets dhe t ekzistimit t vlerave absolute kan uar deri tek ajo, se shkenca dhe teknika, t cilat jan mjete t jashtzakonshme n shrbim t njeriut, shndrrohn n qllim t vetvehtes, duke na imponuar bindjen se, shkenca dhe teknika mund ti zgjidhin t gjitha problemet tona. Konsiderohet se problemet q nuk kan lidhje me shkencn dhe teknikn: dashuria, kuptimi i jets nuk ekzistojn. Ai religjion i mjeteve, duke shndrruar me qllim t vetvehtes, pra, duke besuar n zota t rrem: shkencn, teknikn, nocionin, paran, seksin, shumzimin, krijoi politeizmin e paragjykimeve t reja, duke e shndrruar shkencn n scientizm, teknikn n teknokrati, politikn n makiavilizm. Problemi themelor, ndaj, prbhet n at q njeriut t'i kthehen dimensionet e tij t vrteta njerzore: besimi n transendencn Hyjnore, n bashksin njerzore dhe vetdijen mbi prgjegjsin personale, t flassh sot se Islami mund t jap prgjigje n problemet, t cilat paraqesin shkatrrimin e hegjemonis perndimore nuk do t thot: -se ai mund t bj vet nj gj t till; -se ai posedon zgjidhje t gatshme pr problemet e kohs son. Prkundrazi, ekzistojn dy pengesa t brendshme kryesore, pr shkak t t cilave, Islami bashkkohs nuk mund t shklqej. 1 - Iluzioni mbi mjaftueshmrin e mosnjohjes, injorimi i t tjerve. Islami i mparshm domethn ai i shekullit t par sipas hixhretit, pr m pak se nj shekull sht prhapur prej Indis e gjer n Pireneje, jo me pushtime, por se ka ditur t integroj t gjitha kulturat e mparshme dhe t mdha, dhe prej tyre t krijoj sintezn e jashtzakonshme krijuese, dhe pr at se, miliona besimtar, t t gjitha religjioneve jan t njohur me t. Islami sot nuk mund t prtrij marshimin e vet prpara, ndryshe vese t prhapet n t gjitha mendjet e t gjitha besimet q ai mund t prfshij. 2- Triumfalizmi: bindja vetvrasse se, Islami i ka t gjitha prgjigjet e gatshme, t cilat i kan formuluar para nj mij vitesh, juristt dhe t part e tyre. T thuash se Islami asgj nuk ka lshuar t humb, kjo domethn se, ai na paska dhn "udhheqjen" e prhershme, se paska theksuar qllimet apsolute t veprimit ton, far n asnj rast nuk l anash detyrn e njeriut, q n t gjitha epokat dhe n t gjitha kushtet t gjendn mjetet, me ndihmn e t cilave mund t realizohn ato qllime. Do t ishte qesharake, Shpallja e prhershme n institucione kalimtare dhe teorike si dhe t nxjerr prej Kur'an-it ose Sunnetit, pothuaj politikn e gatshme ekonomike, sistemin politik ose enciklopedin. Porosia e Shpallur na sjell neve m shum: qllimet e

prhershme t pandryshueshme, parime drejtuese q na udhheqin jetn ton t brndshme, dhe t gjitha aksionet tona publike dhe private, ndaj n seciln epok, n kushtet e reja t gjejm prgjigjjet n problemet ekonomike, politike dhe kulturore t epoks son. Prktheu: Ismail Koshi