You are on page 1of 2

Jan Wadysaw Dawid Jan Wadysaw Dawid (urodzony 26 czerwca 1859 w Lublinie - zmar 9 lipca 1914) pedagog, psycholog,

pionier psychologii wychowawczej i pedagogiki eksperymentalnej w Polsce. Wykadowca na Uniwersytecie Latajcym i w Towarzystwie Kursw Naukowych w Warszawie. W latach: * 1889 - 1897 redaktor Przegldu Pedagogicznego * 1900 - 1905 redaktor Gosu * 1906 - 1907 redaktor Przegldu Spoecznego J.W. Dawid studiowa u Wundta i Ebbinhausa. Do najwikszych jego zasug na gruncie psychologii empirycznej naley szerzenie w Polsce idei prowadzenia bada eksperymentalnych nad dziemi, nad ich wiatem wyobrae i poj, ich myleniem i inteligencj, a zarazem idei rozwijania umysu dziecka, jego woli i umiejtnoci dziaania. Idee te upowszechnia zarwno przez prowadzenie systematycznych bada i wczanie do nich licznego grona osb wsppracujcych, jak i przez pisanie ksiek na temat tych bada i opracowywanie wasnych narzdzi badawczych oraz przez tumaczenie licznych ksiek z jzykw obcych. Zainteresowania Dawida zwizane byy z zagadnieniami nauczania pocztkowego, ktrego podstawy opracowa w dziele Nauka o rzeczach (1892). Przedstawiona przez niego struktura lekcji oparta jest na piciu stopniach formalnych: * * * * * przygotowanie apercepcji przedstawienie materiau konkretnego porwnywanie i wielokrotne kojarzenie uoglnienie (pojcia, definicje, prawa, reguy) zastosowanie

poczona jest z takimi elementami procesu psychicznego jak: * przyjcie podniet zewntrznych * przerbka wewntrzna podniet * ruchowa reakcja W swojej rozprawce O duszy nauczycielstwa (1912) Jan Wadysaw Dawid okrela cechy idealnego nauczyciela, jego "dusz". Za najwaniejsz wrd nich uwaa Dawid mio dusz ludzkich, a obok niej wymienia potrzeb doskonaoci, poczucie odpowiedzialnoci i obowizku, wewntrzn prawdziwo i moraln odwag.

W najwikszym swoim dziele psychologicznym Inteligencja, wola i zdolno do pracy (1911) przedstawia zwizek pomidzy inteligencj, wol i zdolnoci do pracy, ktry mona by okreli jako apoteoz pracy. Dawid uwaa, e umie, chcie i mc - to trzy rda, ktre zasilaj ycie ludzkie. "Umie" to znaczy mie inteligencj, "chcie" - wol, "mc" - zdolno do pracy. J.W. Dawid ostatnie cztery lata ycia powici mistyce. Zmiana pogldw nastpia u niego po mierci ony w 1910 r. Napisa dwa dziea powicone przede wszystkim studiom nad Jukubem Boehmem. Napisa O intuicji w mistyce, filozofii i sztuce , Krakw (1913) oraz pomiertnie wydana O rzeczywistoci duchowej , Warszawa (1935). Gosi tam m.in., e byt poda i dy do objawienia si w stworzeniu i naturze, jednak objawienie jest moliwe tylko przez przeciwiestwa. Przeciwiestwa nie su jedynie "objawieniu istoty", lecz same stanowi te yciodajny bijcy puls rzeczywistoci. Rzeczywisto trzeba jednak wci na nowo "zdobywa, utwierdza przeciw atakom zmysw, rozumu i egoizmu" ( O intuicji w mistyce, filozofii i sztuce, s.182). Marek Nowak napisa rozpraw Od pozytywizmu do mistyki. Ewolucja pogldw Jana Wadysawa Dawida, o ktrej opowiada nastpujco "Gwnym celem pracy byo wyjanienie jednego z najtrudniejszych do zinterpretowania faktw z ycia warszawskiego psychologa - dlaczego kto uwaany za pozytywist pod koniec ycia sta si mistykiem? Wikszo badaczy dotd twierdzia, e w 1910 r. w wyniku samobjczej mierci ony, Dawid dokona zupenie nieoczekiwanego zwrotu w stron mistyki, w ktrej szuka odpowiedzi na rodzce si wwczas pytania natury egzystencjalnej. Analiza licznych tekstw uzasadnia tez, e pogldy mistyczne nie s czym niezwykym w przypadku takiego myliciela, jak Jan Wadysaw Dawid. Do takiego wniosku skania kilka przyczyn. Pierwsz z nich jest niejednoznaczny charakter doktryny Comte'a, mona w niej dopatrywa si elementw religijnych. Nastpnie trzeba zwrci uwag na okultystyczny wymiar warszawskiego pozytywizmu. Kolejn przyczyn, ktra skania do odrzucenia pogldu, e w yciu Dawida dokona si nagy i nieoczekiwany przeom, jest analiza epoki Modej Polski, w tamtym okresie zwrot w stron mistyki by zjawiskiem powszechnym." Wybrane publikacje: * Nauka o rzeczach (1892) * Inteligencja, wola i zdolno do pracy, Warszawa (1911), (pniejsze wydania: (1926), (1927), (1966) * O duszy nauczycielstwa, Lublin (1912), (pniejsze wydanie: (2002)) * O intuicji w mistyce, filozofii i sztuce , Krakw (1913) * O rzeczywistoci duchowej , Warszawa (1935